Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 162/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 197 par. 1 i par. 2, art. 246 par. 1 pkt 1, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 821/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji o odmowie wznowienia postępowania w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z 11 grudnia 2014 r. (sygn. akt I SA/Kr 821/14) oddalił wniosek W.G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W.G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] lutego 2014 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.

Sąd pierwszej instancji na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącego ustalił, że W.G. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a ich wspólny dochód wynosi 2.107 złotych miesięcznie. Na ten dochód składają się: świadczenie emerytalne skarżącego w kwocie 900 złotych i świadczenie emerytalne jego żony w wysokości 1.207 złotych. Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej od 2002 r. Skarżący oświadczył, że nie dysponuje oszczędnościami ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Bieżące koszty utrzymania określił następująco: 200-350 złotych miesięcznie energia elektryczna, 468 złotych woda i ścieki (za 3 miesiące), 300 złotych insulina wnioskodawcy, 130 złotych leki żony, 170 złotych abonamenty TV i telefon, 30 złotych wywóz śmieci, 50 złotych kwartalnie podatek od nieruchomości, 300-400 złotych to koszty żywności, ubrania i środków czystości na osobę. Dodatkowo dokonywał on zakupu opału na zimę.

W toku postępowania skarżący został wezwany do przedłożenia w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), następujących dokumentów: wyciągów z kont bankowych W.G., M.G., R.G. i M.G. obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, wyciągów z ich lokat bankowych, zeznania podatkowego W.G., M.G., R.G. i M.G. za 2013 r. lub zaświadczeń z odpowiednich urzędów skarbowych o wysokości uzyskanych przez nich dochodów w 2013 r., dowodu przekazu lub przelewu emerytury M.G. za ostatni miesiąc, dowodu przekazu lub przelewu emerytury W.G. za ostatni miesiąc, zaświadczenia z zakładu pracy M.G. o wysokości uzyskiwanych przez nią zarobków, dowodu przelewu lub przekazu raty kredytu za ostatni miesiąc, oświadczenia określającego jakie dochody przynosi działka żony (z uwzględnieniem dopłat), oświadczenia określającego, czy córka wnioskodawcy prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe, zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących własnością W.G. i M.G. (obejmującego ich markę i rok produkcji) lub o ich braku, a także spisu posiadanych przez W.G. i M.G. nieruchomości wraz z podaniem ich wielkości i położenia oraz odpisów z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopii) na tę okoliczność.

W odpowiedzi skarżący podał, że nie posiada konta bankowego, z żoną jest od trzech miesięcy w separacji i płaci na jej rzecz alimenty, aktualnie nie mieszka z rodziną z uwagi na konflikt, w sezonie letnim przebywa poza mieszkaniem. Żona nie udostępniła mu swojego konta. Zarówno W.G. jak i jego żona nie posiadają samochodu. Skarżący oświadczył, że nie ma informacji na temat posiadanych przez żonę nieruchomości. Opłaca część rachunków, a z uwagi na prowadzoną wobec niego przez Urząd egzekucję, na leki i "życie" postaje mu miesięcznie kwota 300 złotych. Oświadczył również, że zaprzestał uiszczania rat kredytu, które aktualnie opłaca żona.

Sąd pierwszej instancji oddalając wniosek odwołał się do przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stwierdził, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych bądź częściowych kosztów postępowania. Pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień odnośnie do oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, które budziły wątpliwości Sądu, a dotyczyły przede wszystkim kosztów jego utrzymania, dochodów uzyskiwanych przez jego żonę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, wysokości ich emerytur oraz spisu posiadanych nieruchomości, nie przedłożył żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową jego jak i jego żony. WSA stwierdził, że nie zostały poparte jakimikolwiek dokumentami okoliczności, dotyczące obowiązku alimentacyjnego skarżącego wobec żony, prowadzonej egzekucji ze świadczenia emerytalnego czy miesięcznych wydatków. Sąd zauważył, że w tym zakresie twierdzenia skarżącego wzajemnie się wykluczały, albowiem twierdził on, że płaci żonie alimenty, a jednocześnie podał, że żona opłaca za niego raty kredytu.

W.G. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że jego sprawy zostały "sztucznie podzielone", a ponadto niezasadne są twierdzenia sądu, że nie wykazał swojej trudnej sytuacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przywołany przepis wyraźnie wskazuje, że to na stronie domagającej się przyznania jej prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania swojej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych dające podstawy do uznania, że nie jest ona w stanie partycypować w ponoszeniu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w jakiejkolwiek wysokości. Ciężar dowodu w zakresie wykazania podniesionych we wniosku okoliczności spoczywa przede wszystkim na stronie występującej z żądaniem udzielenia jej prawa pomocy.

Przepis art. 255 p.p.s.a. przewiduje natomiast możliwość żądania przez Sąd dalszych dowodów, w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Powołany przepis również nakłada na stronę obowiązek przedłożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów.

Dokonując analizy wniosku w aspekcie powołanych regulacji prawnych, należy podzielić ocenę żądania przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. Skarżący, podnosząc wymienione we wniosku okoliczności mające przemawiać w jego ocenie za zasadnością wniosku, nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu mogącego uprawdopodobnić podniesione twierdzenia. WSA trafnie uznał, że skarżący nie udokumentował swoich dochodów, dochodów osób wymienionych przez niego we wniosku, prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, ponoszonych wydatków jak również posiadanego majątku bądź innych obciążeń finansowych wpływających na jego możliwości płatnicze.

Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że oświadczenia zawarte we wniosku są wątpliwe. Na podstawie wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i później złożonego oświadczenia nie można było ustalić, jaka część świadczenia emerytalnego skarżącego została zajęta w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem egzekucyjnym. Wnioskodawca nie przedstawił w tym zakresie żadnego dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej emerytury i kwoty lub kwot podlegających zajęciu. Nie została również uprawdopodobniona okoliczność ponoszenia przez skarżącego obciążeń wynikających z obowiązku alimentacyjnego na rzecz żony, tak w zakresie jego wysokości, jak i okresu, od którego ów obowiązek powstał.

Jako niespójne należy również ocenić okoliczności separacji skarżącego z żoną. Zgodnie z oświadczeniem zawartym w piśmie z 23 lipca 2014 r., miała ona trwać od około trzech miesięcy, podczas gdy we wniosku, który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. 25 czerwca 2014 r. skarżący wymienił M.G. jako osobę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący nie podał, także czy jest to separacja w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, orzeczona sądownie czy ma ona wyłącznie charakter faktyczny. Ponadto skarżący niemal w całości uchylił się od wykonania wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wymienionych w piśmie z 30 czerwca 2014 r. Poza przytoczeniem nowych okoliczności wskazujących na obecną sytuację materialną i rodzinną, skarżący nie przedłożył żadnego z dokumentów wymienionych w wezwaniu jak również nie przedstawił dokumentów mogących potwierdzić przytoczone przez niego w tym piśmie twierdzenia. Braków tych skarżący nie usunął, pomimo że miał taką możliwość jeszcze przed wydaniem przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia, w związku ze złożonym sprzeciwem od postanowienia referendarza, wydanego po wezwaniu skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w trybie art. 255 p.p.s.a.

Powyższe oznacza, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie z uwagi na niewykazanie niemożliwości poniesienia kosztów sądowych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.