Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 3359/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004 r. sprawy ze skargi A.P. na z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego A.P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2002r. obciążającą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P. opłatą drogową w wysokości [...] zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przeprowadzona w dniu [...] lipca 2001r. kontrola drogowa pojazdu należącego do strony wykazała, że pojazd ten jest pojazdem nienormatywnym, bo nacisk na osie pojazdu (nr 2-5) przekraczał dopuszczalne prawem parametry, zaś na wykonywanie takiego przejazdu kierowca nie posiadał zezwolenia.

Opłata drogowa została wymierzona na podstawie § 2 ust. 2, tabela lp. 5.1.e, 5.5.b i 6.2 a oraz § 9 ust. 1 pkt 1 i 2 , ust. 2 i 3 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. nr 51, poz. 607) w związku z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 2002r. w sprawie opłat drogowych (Dz.U. nr 8, poz. 60).

W skardze do Sądu skarżący A.P., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe P., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o kosztach postępowania zarzucając rażące naruszenie art. 7, 10, 77, 80 k.p.a. oraz art. 156 k.p.a. poprzez działanie w oparciu o nieobowiązujące już w dacie wszczęcia postępowania przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych, które, co również podniósł, było niekonstytucyjne bo Rada Ministrów wydając je przekroczyła granice delegacji ustawowej wyznaczone treścią art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych. Strona skarżąca zarzuciła również, iż wskazany w decyzji organu I instancji tryb określony w art. 127 § 3 k.p.a. został zastosowany nieprawidłowo, bo w rozumieniu powołanego przepisu odwołanie nie służy tylko od decyzji wydanej w I instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze i tylko w takiej sytuacji strona niezadowolona z decyzji może się zwrócić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, tymczasem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad rangi ministra nie posiadał i podnosząc powyższy zarzut wniosła, by w przypadku uznania skargi za zasadną, wniosek jako odwołanie został przekazany ministrowi właściwemu w spraw transportu.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podtrzymał dotychczasowe stanowisko i uznając zarzuty podniesione w skardze za bezzasadne wniósł o jej oddalenie.

Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153 p. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwane p.p.s.a., DZ.U. nr 153 z 2002r., poz. 1270). Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którego siedziba znajduje się w W., sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając w takim aspekcie zaskarżone decyzje Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002r. sygn. P/6/02 wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przepisów § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych orzekł, że § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.

W swoim uzasadnieniu Trybunał powołał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999r. P7/98, w którym uznał, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP ponieważ naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze restrykcyjnym.

Zdaniem Trybunału ustalenie opłaty na przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych w istocie następuje w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłąty na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996r. w sprawie opłat drogowych, a zatem mimo wcześniejszego wyroku Trybunału w sprawie P7/98 ponownie powtórzono i utrzymano przepisy niezgodne z Konstytucją.

W przedmiotowej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie art. 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych.

Zgodnie z art. 145 a § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego.

Natomiast przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) zobowiązuje Sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy szczegółowe rozważanie pozostałych zarzutów skargi jest bezprzedmiotowe.

Niemniej jednak, w związku z podnoszonymi w skardze wątpliwościami strony co do zastosowania art. 127 § 3 k.p.a. i uprawnień Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wydania w/w decyzji, należy podnieść, iż nie znajdują one uzasadnienia w obowiązującym prawie. Kwestię organu uprawnionego do wydania decyzji w powyższym zakresie reguluje bowiem w/powołana ustawa o drogach publicznych stanowiąca, iż organem uprawnionym do podjęcia takich decyzji jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, który jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych.

Natomiast, stosownie do przepisów tej ustawy oraz art. 34 ust. 2 ustawy o działach administracji rządowej (Dz.U. nr 1999r. nr 82, poz. 928 ze zm.), w sprawach indywidualnych decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad są ostateczne i nie służy od nich odwołanie. Stosownie zatem do art. 127 § 3 k.p.a., który musi być zawsze interpretowany w związku z przepisami szczególnymi (w tym przypadku przepisami w/powołanymi) strona niezadowolona z jego decyzji może się zwrócić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku rozstrzygając o kosztach postępowania (pkt. 2 sentencji) na podstawie art. 200 i 209 w/w ustawy, a w pozostałym zakresie stosownie do art. 152 tej ustawy.