Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2139/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6109 Inne o symbolu podstawowym 610
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3,  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 200,  art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 114
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: art. 44,  art. 45  ust. 1,  art. 199  ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 33  ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Sędziowie: WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy ze skarg M. i G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz M. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz G. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości.

Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W związku z wnioskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 114 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 121), decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] nieodpłatnie udziału wynoszącego: [...] części w prawie własności nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], składającej się z działki ew. nr [...] o pow. [...] ha w obrębie [...] uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] (pkt 1 decyzji), oraz udziału wynoszącego [...] części w prawie własności nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], składającej się z działki ew. nr [...] o pow. [...] ha w obrębie [...] uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] (pkt 2 decyzji).

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli M. (pismo z dnia 13 marca 2015 r.) oraz G. (pismo z dnia 18 marca 2015 r.).

Jednocześnie pismem z dnia 13 marca 2015 r., zatytułowanym odwołanie, Prezydent [...] podniósł, że Wojewoda błędnie uznał Prezydenta [...] jako wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej za stronę niniejszego postępowania i tym samym błędnie doręczył mu decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. Prezydent stwierdził, że Skarb Państwa w przedmiotowym postępowaniu powinien być reprezentowany przez M.

G. podniósł, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nigdy nie nabył prawa zarządu do przedmiotowych nieruchomości. Ponadto wskazał, iż błędna jest wykładnia przepisu, z której wynika, iż do uwłaszczenia na jego podstawie wymagany jest jedynie faktyczny zarząd nieruchomością, a nie posiadanie tego prawa

M. również wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nigdy nie nabył prawa zarządu do przedmiotowych nieruchomości, czego potwierdzeniem są m. in. decyzje Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w sprawie oddania G. w trwały zarząd działki nr [...] i z dnia [...] października 2012 r.,nr [...] w sprawie odmowy oddania G. w trwały zarząd działki nr [...], z uwagi na posiadanie tego prawa przez podmiot wnioskujący.

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju w wyniku rozpoznania odwołań M. oraz G. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] wskazując, że pismo Prezydenta [...] z dnia 13 marca 2015 r., zatytułowane odwołanie, zostanie rozpoznane odrębnie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał przepis art. 114 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r., zgodnie z którym: "Z dniem wejścia w życie ustawy majątek pozostający w zarządzie Zakładu, stanowiący własność Skarbu Państwa, staje się nieodpłatnie własnością Zakładu". Stwierdził, że powyższy przepis został umieszczony w Rozdziale 13 - Przepisy przejściowe i końcowe ustawy z dnia 13 października 1998 r. W przepisach przejściowych reguluje się zaś wpływ nowego prawa - w niniejszej sprawie - ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych na stosunki powstałe pod działaniem prawa dotychczasowego. Na gruncie niniejszego postępowania dotyczy to majątku pozostającego w zarządzie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Analiza treści ww. przepisu i daty jego wejścia w życie pod kątem przepisów regulujących instytucję prawa zarządu wskazuje, iż ustawodawca nie ujął w nim prawa zarządu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 782) w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 1999 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127), natomiast posłużył się innym znaczeniowo pojęciem zarządu, rozumianym jako wykonywanie w stosunku do posiadanego majątku całokształtu czynności prawnych i faktycznych. Na takie rozumienie pojęcia zarządu, użytego w powołanym art. 114 ust. 1 ustawy wskazuje fakt, iż zarząd ten miał odnosić się do majątku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Majątek zaś to aktywa i pasywa, a więc również i długi, czy też mienie ruchome. Natomiast na gruncie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości prawo zarządu dotyczyło wyłącznie gruntów wraz z położonymi na nich budynkami i urządzeniami związanymi trwale z gruntami, stanowiących odpowiednio własność Skarbu Państwa lub własność gminy. Również z art. 43 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż trwały zarząd (forma prawna będąca kontynuacją prawa zarządu na gruncie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.) jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. W konsekwencji Minister stwierdził, że w świetle ww. definicji prawo to nie mogło dotyczyć innego majątku, np. ruchomego, stanowiącego np. własność Skarbu Państwa.

Następnie Minister podniósł, że art. 114 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1999 r., a więc w chwili obowiązywania już ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W myśl zaś art. 199 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Tym samym racjonalny ustawodawca, tworząc przepis, który wszedł w życie już po wejściu w życie ww. art. 199 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, chcąc odnieść się do prawnej formy władania nieruchomością na gruncie ustawy z dnia 17 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie posłużyłby się pojęciem zarządu, a pojęciem trwałego zarządu. Ponadto ustawodawca, chcąc wskazać na formę prawną władania gruntem uregulowaną w konkretnym akcie normatywnym, wskazałby w przepisie ten akt, co jednak nie nastąpiło w przypadku art. 114 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Powyższe wskazuje, iż w rozumieniu art. 114 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez zarząd majątkiem należy rozumieć wszelkie formy posiadania/sprawowania władztwa nad majątkiem Skarbu Państwa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie trwały zarząd, jako prawną formę władania gruntem w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami (względnie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości).

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe stanowisko odnośnie braku tożsamości zarządu na gruncie powołanego art. 114 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych z zarządem na gruncie ustawy z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, czy trwałym zarządem w rozumieniu ustawy z dnia 17 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami uzasadnione jest również faktem, iż ustawodawca również w innych ustawach posłużył się pojęciem zarządu odrębnym od prawa regulowanego w ustawie z dnia 17 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami czy ustawie z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przykładem takim jest zarząd, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. W tym miejscu na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1016/10 (publ. Lex nr 1080847)

W ocenie Ministra, o braku tożsamości pojęcia zarządu na gruncie art. 114 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i zarządu w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami (która obowiązywała już w dacie wejścia w życie powołanego art. 114 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) wskazuje również to, iż w systemie prawa nie można pojęciom (zarząd i trwały zarząd) przypisywać tego samego znaczenia i tego samego zakresu przedmiotowego.

Minister wskazał, że z odpisów z ksiąg wieczystych przedmiotowych nieruchomości stanowiących działkę ewid. nr [...] (KW nr [...]) i nr [...] (KW nr nr [...]) wynika, że nieruchomość ta jest własnością Skarbu Państwa, a stan taki istniał również w dniu 1 stycznia 1999 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarządzał częścią budynku i nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], w ramach którego miał prawo i obowiązek wykonywania konserwacji, bieżących napraw, utrzymania czystości, jak również ponosić koszty i opłaty związane z użytkowaniem części budynku i gruntu (por. porozumienie zawarte w dniu 1 czerwca 1995 r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a W. w zakresie współzarządu i współużytkowania nieruchomości przy ul. [...] w [...]).

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że skoro z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli z dniem 1 stycznia 1999 r. przedmiotowe nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, pozostawały w nieformalnym zarządzie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to z tą datą stały się nieodpłatnie własnością tego Zakładu, stosownie do art. 114 ust. 1 tej ustawy.

M. wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2015.121 j.t.) poprzez uznanie, iż przepis ten statuował odrębną znaczeniowo od trwałego zarządu nieformalną formę władania majątkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i stanowi podstawę do nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] nieodpłatnie udziału wynoszącego [...] części w prawie własności nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] pow. [...] ha, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] oraz udziału wynoszącego [...] części w prawie własności nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...];

b) art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm.) poprzez uznanie, iż porozumienie zawarte w dniu 1 czerwca 1995 r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a W. skutecznie ustanawiało współzarząd Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji gdy właściwy rejonowy organ rządowej administracji ogólnej nie udzielił G. zezwolenia na zawarcie umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej zarządu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa.

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

• art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, w szczególności pominięcie charakteru i znaczenia zawartego w dniu 1 października 1991 r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a W. porozumienia, którego treść wskazuje, iż do ewentualnego przekazania części nieruchomości na rzecz ZUS dojdzie na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 72, poz. 311 ze zm.), co wskazuje na świadomość stron porozumienia reżimu prawnego, obowiązującego w dniu jego zawarcia.

Szczegółowe stanowisko, na poparcie podniesionych zarzutów, strona skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi.

Wskazując na powyższe, Minister Skarbu Państwa wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. wniósł także G.

Skarżący zarzucił, że organ wydając zaskarżoną decyzję oparł się między innymi na zawartym pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a W. w [...], porozumieniem w zakresie współzarządu i współużytkowania nieruchomościami przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z tym porozumieniem Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał prawo i obowiązek wykonywać konserwację, bieżące naprawy, utrzymanie czystości, jak również ponosić koszty i opłaty związane z użytkowaniem części budynku i gruntu. Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1995 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz.127 ze zm.), państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, uzyskiwały w zarząd grunty stanowiące własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej lub na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, albo w drodze nabycia gruntu na podstawie umowy cywilnej. Katalog uzyskania w zarząd gruntów był katalogiem zamkniętym, a zatem były to jedyne źródła powstania prawa zarządu do nieruchomości dla państwowej jednostki organizacyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 1992 r., I SA 1419/91).

Dalej skarżący podniósł, że od dnia 5 stycznia 1990 r. nieruchomość zabudowana Skarbu Państwa położona przy ul. [...] w [...], składająca się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha, w obrębie [...], dla której prowadzona jest przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego [...] w [...] księga wieczysta KW Nr [...] pozostawała w zarządzie (przekształconym w trwały zarząd) G. Zostało to potwierdzone przez Ministra Skarbu Państwa, wydaną w dniu [...] października 2012 r. decyzją Nr [...], zgodnie z którą orzeczono o nieodpłatnym oddaniu w trwały zarząd G. przedmiotową nieruchomość.

Następnie skarżący wskazał, że G. na podstawie protokołu przejęcia z dnia 5 stycznia 1990 r. przejął od C. nieruchomość zabudowaną Skarbu Państwa położoną w [...] przy ul. [...], składającą się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha, w obrębie [...], dla której prowadzona jest przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego [...] w [...] księga wieczysta KW Nr [...]. Przejęcie nieruchomości zostało dokonane po uzyskaniu zezwolenia Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 15 grudnia 1989 r., nr [...] (który był właściwym organem do wydania takiego zezwolenia) na zawarcie między C., a G. umowy z dnia 30 czerwca 1989 r. o wzajemnym przejęciu - przekazaniu na czas nieoznaczony nieruchomości. Tym samym przekazanie nieruchomości zostało dokonane z uwzględnieniem przepisów art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz § 5 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu (Dz. U. Nr 47, poz. 249).

Ponadto, w dniu [...] października 2012 r. Minister Skarbu Państwa wydał decyzję nr [...], stwierdzającą, iż nieruchomość położona przy ul. [...] w [...] od 5 stycznia 1990 r. nieprzerwanie pozostaje z mocy prawa w zarządzie (przekształconym w trwały zarząd) G. Wydanie decyzji było zgodne z postanowieniem art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zgodnie z którym zarząd nieruchomościami sprawowany w dniu wejścia w życie tej ustawy przez jednostki organizacyjne przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości.

Następnie skarżący przywołał art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz § 18 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a także stwierdził, że ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie przewidywała wprost możliwości oddania nieruchomości we "współzarząd" kilku jednostkom organizacyjnym, nie posiadającym osobowości prawnej.

Skarżący zarzucił organowi, iż ten wskazał na przesłankę "nieformalnego zarządu", którą spełniał Zakład Ubezpieczeń Społecznych na dzień 1 stycznia 1999 r. Jednakże, zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych do nabycia własności wymagane było pozostawanie majątku w zarządzie. A zatem nie można się zgodzić, że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 114 ust. 1 ww. ustawy, umożliwiająca nieodpłatne nabycie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawa własności do przedmiotowych nieruchomości.

W konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, Minister Infrastruktury i Rozwoju naruszył przepis art. 80 k.p.a., poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego oraz poprzez brak uwzględniania celu zawartego porozumienia pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, a W. w [...].

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargi, organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] października 2015 r.

Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturze akt I SA/Wa 2139/15 (skarga M.) i I SA/Wa 2140/15 (skarga G.) oraz postaowił prowadzić je pod sygn. akt I SA/Wa 2139/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do uznania, że skargi zasługują na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., utrzymanej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju był art. 114 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 121), który stanowi, że z dniem wejścia w życie ustawy majątek pozostający w zarządzie Zakładu, stanowiący własność Skarbu Państwa staje się nieodpłatnie własnością Zakładu. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. W związku z tym, w dniu 1 stycznia 1999 r. zarząd już musiał być ustanowiony.

Z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741; aktualnie j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 782 ze zm.), która w art. 44 oraz 45 ust. 1 tej ustawy stanowiła, że trwały zarząd ustanawia się na czas oznaczony lub nieoznaczony, na wniosek, w drodze decyzji. Przepis przejściowy ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. art. 199 ust. 2 stanowił, że zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości.

Przed wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami obowiązywała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (j.t. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm), której art. 33 ust. 2 stanowił, że państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej uzyskują grunty stanowiące własność Skarbu Państwa w zarząd na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej lub na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej albo umowy, o której mowa w art. 9 ust. 2 tej ustawy - "nieruchomości nabyte w drodze umowy przez państwowe lub komunalne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej pozostają w ich zarządzie".

Aby zatem z dniem 1 stycznia 1999 r., czyli z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, określony grunt mógł stać się przedmiotem uwłaszczenia grunt ten, w tym dniu, tj. 1 stycznia 1999 r., musiał być w zarządzie lub trwałym zarządzie.

Zdaniem Sądu, nie sposób podzielić stanowiska Ministra Infrastruktury i Rozwoju, że ustawodawca posłużył się w art. 114 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pojęciem zarządu odrębnym od prawa regulowanego w ustawie z dnia 17 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami czy ustawie z dnia z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a tym samym uznać, że miał na myśli wszelkie pozaprawne formy posiadania czy sprawowania władztwa nad majątkiem Skarbu Państwa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, albowiem (jak stwierdził) w dniu 1 stycznia 1999 r. nie istniała już taka forma prawna jak zarząd.

Zdaniem składu orzekającego, zarząd w znaczeniu użytym art. 114 ust. 1 powołanej ustawy należy rozumieć szeroko. Pojęcie to obejmuje wszystkie (jakie w ówczesnym stanie prawnym były używane) prawne formy (a nie faktyczne) korzystania przez państwowe jednostki organizacyjne z mienia Skarbu Państwa. W tym znaczeniu zarząd obejmował prawo posiadania, prawo do korzystania (używania) i prawo do rozporządzania rzeczą.

Takiego prawa, wbrew stanowisku Ministra Infrastruktury i Rozwoju, bez wątpienia nie dawało Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych porozumienie zawarte w dniu 1 czerwca 1995 r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a W. w zakresie współzarządu i współużytkowania obiektu biurowego i przyległego terenu położonego przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z tym porozumieniem Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał jedynie prawo i obowiązek wykonywać konserwację, bieżące naprawy, utrzymanie czystości, jak również ponosić koszty i opłaty związane z użytkowaniem części budynku i gruntu (§ 2 i 4 porozumienia).

Co istotne, w aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2012 r., nr [...] (potwierdzona za zgodność z oryginałem), zgodnie z którą stwierdzono (pkt 2 decyzji), że nieruchomość zabudowana Skarbu Państwa położona przy ul. [...] w [...], w obrębie [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego [...] w [...] księga wieczysta KW Nr [...] – od 5 stycznia 1990 r. nieprzerwanie pozostaje z mocy prawa w zarządzie (przekształconym w trwały zarząd) G. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta przez G. na podstawie protokołu przejęcia z dnia 5 stycznia 1990 r. od C. Przejęcie nieruchomości zostało dokonane po uzyskaniu zezwolenia Urzędu Dzielnicowego [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami (decyzja z dnia [...] grudnia 1989 r., nr [...]). Przekazanie nieruchomości zostało dokonane więc z uwzględnieniem przepisów art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1998 r., Nr 14, poz. 74) oraz § 5 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu (Dz. U. Nr 47, poz. 249).

Odnośnie zaś nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] – w materiale dokumentacyjnym znajduje się kopia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2012 r., nr [...] (potwierdzona za zgodność z oryginałem), zgodnie z którą orzeczono o nieodpłatnym oddaniu w trwały zarząd G. na czas nieoznaczony nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa położonej przy ul. [...] w [...], w obrębie [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha, dla której prowadzona jest przez [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego [...] w [...] księga wieczysta KW Nr [...]. W sentencji tej decyzji Minister Skarbu Państwa stwierdził, że "nieruchomość ta od ubiegłego wieku nieprzerwanie jest w użytkowaniu G., obiekt jest cały czas wykorzystywany na cel wynikający z jego charakteru".

Powyższe decyzje stały się podstawą wpisu Skarbu Państwa-G. w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości oznaczonych jako działka ewidencyjna nr [...] oraz nr [...].

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd podziela stanowisko skarżących, że wnioskodawca nie posiada dokumentu o ustanowieniu zarządu, w rozumieniu wyżej powołanym, nad przedmiotową nieruchomością (działka gruntu nr [...] i [...]). Skoro więc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli z dniem 1 stycznia 1999 r. przedmiotowa nieruchomość zabudowana stanowiąca własność Skarbu Państwa, oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] i [...] nie pozostawała w zarządzie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to nie mogła stać się nieodpłatnie własnością tego Zakładu, stosownie do art. 114 ust. 1 tej ustawy.

Sąd wskazuje, że dla oceny stanu faktycznego i prawnego w sprawie miały znaczenie porozumienie zawarte w dniu 1 czerwca 1995 r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a W. oraz decyzje Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] i [...] października, których Sąd w tym postępowaniu nie jest uprawniony oceniać.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wadliwie a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został niewłaściwie. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie zostały naruszone przepisy przywołane w skardze, a których to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego, konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji wezmą pod uwage powyższe rozważania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania zawartych w punkcie 2 i 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.