Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2067/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 126,  art. 141  par. 1,  art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze Wspólnoty Mieszkaniowej R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...][...] Wojewódzki

Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 61 a § 1 w związku z art. 157 § 2

oraz z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania

administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej kpa odmówił

wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia

Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr -[...] z dnia [...] października 2011 r. którym na podstawie art. 62 ust. 3

Prawa budowlanego nałożono na Wspólnotę Mieszkaniową "[...]"

w W. obowiązek przedstawienia w terminie dwóch miesięcy, ekspertyzy

stanu technicznego lokali usługowych nr [...] I [...] usytuowanych w poziomie

parteru budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]

w W., ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn powstania zacieków

w przedmiotowych lokalach.

W uzasadnieniu postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru

Budowlanego wskazał, że stosownie do treści art. 126 kpa do postanowień stosuje

się odpowiednio art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od

których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 również

art. 145 -152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 §1

i art. 158 §1 wydaje się postanowienie.

Podkreślił, że zgodnie dyspozycją art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania

postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, co oznacza, że

zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie

jest dopuszczalne.

Ustawodawca enumeratywnie wymienił w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo

budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 623 ze zm.) przypadki, kiedy na

postanowienie wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do

organu odwoławczego (zażaleniowego). W innych przypadkach postanowienia

wydane przez organ stopnia podstawowego są ostateczne, tzn. nie przysługuje na

nie zażalenie jako samoistny środek zaskarżenia.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego

organ powiatowy w postanowieniu z dnia [...] października 2011 r. prawidłowo

poinformował strony o tym, że na niniejsze rozstrzygnięcie nie przysługuje zażalenie.

Organ wyjaśnił, że postanowienie wydane na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa

budowlanego ma charakter dowodowy i pozwoli na podjęcie stosownej decyzji przez

organ pierwszej instancji. Przepisy nie przewidują możliwości wniesienia

samoistnego środka zaskarżenia w formie zażalenia na to postanowienie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mając na względzie

treść art. 126 kpa uznał, że nie jest władny do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie

nieważności postanowienia organu powiatowego z dnia [...] października 2011 r.

Podkreślił, że tryb nadzwyczajny stwierdzenia nieważności może dotyczyć jedynie

takich postanowień na które służy zażalenie.

Zażalenie od powyższego postanowienia wniosła Wspólnota Mieszkaniowa

[...] w W..

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia

postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. , znak: [...] utrzymał w

mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2012 r. odmawiające

wszczęcia postępowania.

W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił argumenty

organu pierwszej instancji wskazując, że rozstrzygnięcie podjęte na podstawie

przepisu art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, stanowiące podstawę prawną

kwestionowanego postanowienia organu powiatowego z dnia [...] października 2011 r.

ma jedynie charakter dowodowy, stanowi podstawę do właściwego przeprowadzenia

postępowania. Organ podkreślił, że przepisy nie przewidują możliwości wniesienia

samoistnego środka zaskarżenia w formie zażalenia na to postanowienie. Organ

powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21

listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1596/11. Organ odwoławczy mając na uwadze

treść art. 126 kpa wskazał, że ustawodawca wyłączył możliwość weryfikacji w trybie

nieważnościowym postanowień wydanych na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa

budowlanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na

powyższe postanowienie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w

W..

W uzasadnieniu skargi Wspólnota podniosła, że postanowienie Powiatowego

Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2011 r.

zostało wydane z naruszeniem prawa. Wniosła o stwierdzenie nieważności

postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]

października 2011 r.

Wskazała, że właścicielem oraz zarządcą lokali o których mowa w postępowaniu nie

jest Wspólnota Mieszkaniowa a osoba prawna wskazana w księdze wieczystej

nieruchomości lokalowych [...] i [...] i to ten podmiot powinien być adresatem tej

decyzji.

Zdaniem strony skarżącej kwestionowane postanowienie organu powiatowego

zostało skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, a w razie wykonania

wywołałoby czyn zagrożony karą. Wspólnota podniosła, że niedopuszczalność

zaskarżenia postanowienia wydanego niezgodnie z prawem tzn. na niewłaściwy

podmiot w znaczący sposób narusza interes prawny Wspólnoty oraz podstawowe

przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego. Działania

te są niezgodne z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał

argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej

oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują

wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem

zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji

decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia

obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru

Budowlanego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymujące w mocy

postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego

z dnia [...] maja 2012r. odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie

nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2011 r., znak: [...].

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest

nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym

wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji

publicznej. Zastosowanie tego trybu stanowi więc wyjątek od zasady trwałości decyzji

ostatecznych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. 2 tego względu, katalog przesłanek

stwierdzenia nieważności został ściśle określony w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa i nie

może być on interpretowany rozszerzająco.

Stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności

wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie z inicjatywą w tym

przedmiocie wystąpiła strona skarżąca ( wniosek z dnia [...] kwietnia 2012 r.). Organ

właściwy do rozpatrzenia wniosku, przed przystąpieniem do jego merytorycznego

rozpoznania, miał obowiązek zbadać, czy wniosek został skutecznie złożony, zatem

czy wszczęcie postępowania w oparciu o zawarte w nim żądanie jest możliwe na

gruncie obowiązujących przepisów prawa.

W niniejszej sprawie organy obu instancji zasadnie wskazały, że od

postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...]

z dnia [...] października 2011 r. wydanego na podstawie przepisu art. 62 ust. 3 Prawa

budowlanego nie przysługiwało zażalenie, a wobec tego nie było dopuszczalne

wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności takiego

postanowienia. Przesądza o tym przepis art. 126 kpa, który przewiduje odpowiednie

zastosowanie art. 156 kpa jedynie do postanowień, od których przysługuje

zażalenie, ewentualnie do postanowień określonych w art. 134 kpa.

W każdym razie nie jest więc dopuszczalne wszczęcie postępowania

nadzwyczajnego z art. 156 kpa wobec postanowień nieobjętych tym odesłaniem (por.

też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 1998r.

sygn. I SA 1524/97).

Prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. podał, iż

zgodnie z przepisem art. 142 kpa postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie,

strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Postanowienie takie jest

bowiem jedynie elementem postępowania dowodowego, którego zgodność z prawem

jest następnie poddana kontroli podczas orzekania przez organ drugiej instancji w

trybie wniesionego odwołania.

W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że czynności przewidziane w art.

62 ust. 3 Prawa budowlanego, na którym oparł swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej

instancji podejmowane w toku postępowania i niezbędne do jego właściwego

przeprowadzenia, polegające na nakazaniu dostarczenia ekspertyzy czy opinii, mają

charakter dowodowy i nie rozstrzygają o istocie sprawy (wyrok Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 14 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1622/97- Lex nr

47838, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1999 r. sygn.

akt IV SA 167/97 - Lex nr 47197, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 2672/03).

Celem tych postanowień jest wyjaśnienie poszczególnych kwestii, wynikających

w toku postępowania. Dopiero na podstawie dalszych ustaleń organ rozstrzygnie

sprawę co do jej istoty w formie decyzji, np. na podstawie art. 66, czy art. 67 Prawo

budowlane (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

9 września 2004 r. sygn. akt IV SA 1822/03-Lex nr 160629).

Z powyższych przyczyn zaskarżone skargą postanowienie Głównego

Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. i utrzymujące w mocy postanowienie

organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie

stwierdzenie nieważności, prawa nie narusza.

Skargę na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.

zm.) należało oddalić.