Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 134/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Asesor WSA Ewa Marcinkowska Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi P. S.A. w J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 roku o nałożeniu na P. S.A. w J. kary pieniężnej w wysokości 3000.00 złotych.

Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

Podczas kontroli drogowej, w dniu [...] października 2004 roku na drodze krajowej nr [...], pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym P. S.A. w J. wykonywało regularny przewóz osób na linii J. – K., kierowca pojazdu K. B. okazał do kontroli roczną kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych seria i numer [...] z wpisaną datą ważności od [...].04.2004r. do [...].04.2005r. Karta ta nie zawierała wpisu w rubryce "numer rejestracyjny pojazdu".

W przedmiotowym stanie faktycznym, zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zaszły przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenie przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym /tekst jednolity Dz.U. z 2004r. nr 204, poz. 2088 ze zm./, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U nr 150, poz. 16845 ze zm./. Z przepisów tych wynika obowiązek uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu. Karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w inny sposób aniżeli przewidziany w § 5 ust. 1 i ust. 3-5 rozporządzenia, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego jej uiszczenie.

W chwili kontroli, przedmiotowa karta była niewypełniona w polu dotyczącym numeru rejestracyjnego pojazdu. Nie była więc wypełniona w sposób przewidziany przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U nr 150, poz. 16845 ze zm./. Konsekwencją tego zasadnym było stwierdzenie, iż nie stanowiła ona, w chwili kontroli, dowodu wniesienia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Przepis lp. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych karą w wysokości 3000.00 złotych.

Argumenty strony, podnoszone w toku postępowania odwoławczego, nie mogły być podstawą, zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, do uchylenie lub zmiany decyzji organu I instancji. Skutek prawny uiszczenia opłaty drogowej wywołuje tylko i wyłącznie posiadanie karty opłaty prawidłowo pod każdym względem wypełnionej w całości i bez poprawek. Jakakolwiek wadliwość w tym zakresie oznacza wykonywanie transportu samochodowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej z tego tytułu. Nie wystarczy wykupić odpowiednią kartę, ale należy ją wypełnić w sposób przewidziany przepisami prawa. Dopiero prawidłowe wypełnienie karty identyfikuje konkretny pojazd, którym wykonywany jest przejazd, stając się przez to dowodem uiszczenia opłaty za ten przejazd. Sprawą przedsiębiorcy wykonującego przewozy, zwłaszcza profesjonalne, jest znać przepisy regulujące problematykę działalności, którą się zajmują tak, aby nie dopuścić do ich naruszenia.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło P. SA w J. wnosząc o zmianę decyzji i odstąpienie od wymierzenia kary.

W skardze strona podnosi, że wymagana opłata została uiszczona. Brak wpisu w rubryce "numer rejestracyjny" spowodowany był użyciem środka piśmienniczego, który po pewnym czasie wyblakł. P. S.A. w J. nie może ponosić odpowiedzialności za działania sprzedającego kartę opłaty, który użył niewłaściwego środka piszącego, niezapewniającego trwałości zapisu, powodującego jego zniknięcie już po 6 miesiącach, podczas gdy ważność karty wynosi 12 miesięcy. Ewentualna kara winna być wymierzona za nieprawidłowe wypełnienie karty.

Zważywszy na powyższe, zdaniem strony, zaskarżonej decyzji należy zarzucić naruszenie: przepisu § 4 ust. 1, § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, przepisu lp. 1.4.1. stanowiącego załącznik do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. Zaskarżona decyzja pomija też "Ekspertyzę z zakresu analizy identyfikacji dokumentów z dnia [...] stycznia 2005 roku.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga P. S.A. w J. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 roku utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 roku odpowiadają prawu.

Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane przez organ. Wynika z nich, iż podczas przejazdu po drodze krajowej nr [...], skarżący legitymował się roczną kartą opłaty drogowej. Karta ta była wypełniona w taki sposób, że nie wskazywała pojazdu, za który uiszczona była opłata.

Skarżący twierdzi, że obowiązkowi uiszczenia opłaty uczynił zadość, albowiem wykupił kartę, czego dowodzą załączone pisma. Nie może ponosić konsekwencji zaniku wpisów dokonanych przez sprzedającego zwykłym długopisem na złej jakości papierze. Do zaniku przyczyniło się także działanie światła słonecznego.

Zarzut skarżącego nie jest zasadny, albowiem Główny Inspektor Transportu Drogowego do niespornego stanu faktycznego właściwie odniósł stan prawny, obowiązujący w dacie wydania decyzji ostatecznej.

Szczegółowy tryb i sposób uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych określony został w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. § 5 ust. 6 rozporządzenia stanowi, że dowodem uiszczenia opłaty jest karta opłaty drogowej, zawierająca wszystkie elementy wskazane w § 5 ust. 3-5. Zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia w odpowiednim polu wpisać należy numer rejestracyjny pojazdu, którym wykonywany jest przejazd. Nie wystarczy więc nabycie odpowiedniej karty, ale jej wypełnienie i to w sposób wskazany w powyższym rozporządzeniu. Dopiero wypełnienie karty nadaje moc dowodową posiadanemu dokumentowi tak, co do pojazdu za przejazd, którym uiszczona jest opłata jak i czasu, w którym ten przejazd się odbywa. Wypełnienie musi być dokonane w sposób trwały, co jest logiczną konsekwencją zapisów: § 4 ust. 2 stanowiącego, iż wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający jej wniesienie oraz § 6 zgodnie, z którym karta opłaty nie podlega laminowaniu. Uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych jest więc czynnością bardzo sformalizowaną. Ma to zapobiegać wielokrotnemu wykorzystywaniu karty przez więcej niż jeden pojazd.

Nie jest więc słuszne stanowisko skarżącej, iż nie może on ponosić odpowiedzialności za działania sprzedającego, który użył niewłaściwego środka piszącego, niezapewniajacego trwałości zapisu. Wprawdzie kartę opłaty wypełnia jednostka, o której mowa jest w art. 42 ust. 3 ustawy, ale konsekwencje braku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia karty ponosi przedsiębiorca. To on bowiem, zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, obowiązany jest do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, a obowiązkiem kierowcy pojazdu jest mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, o czym stanowi art. 87 ust. 1 ustawy. Wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy.

Obowiązkiem przedsiębiorcy wykonującego przewozy jest nie tylko znać obowiązujące, dotyczące jego działalności, przepisy, ale także dbać, aby ich nie naruszać. W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca tym bardziej winien kontrolować wyposażenie pojazdu w dowód uiszczenia opłaty, skoro w przeszłości zdarzały się sytuacje, że zapisy na tych dokumentach "znikały".

Główny Inspektor Transportu Drogowego właściwie przyjął, że skarżący uchybił obowiązkowi wynikającemu z przepisów prawa. Trafnie ocenił, iż nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty karta z niewypełnionym polem dotyczącym numeru rejestracyjnego. Nie można też twierdzić, iż karta jest nieprawidłowo wypełniona, skoro w ogóle nie zawiera wpisu w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu wykonującego przejazd. Brak wpisu w polu dotyczącym numeru rejestracyjnego uniemożliwia kontrolę uiszczenia opłaty za przejazd objęty kontrolą, nie identyfikuje bowiem pojazdu. Karta opłaty za przejazd po drogach krajowych mogła być w ciągu roku jej ważności wykorzystana na przejazd jakiegokolwiek przejazdu, nie tylko przedmiotowego, ponieważ nie wpisano w niej numeru rejestracyjnego.

W świetle powyższych rozważań sąd nie podzielił argumentów skargi, co do braku odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy bowiem to przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne po drogach krajowych ponosi odpowiedzialność za skutek w postaci braku wymaganej opłaty za przejazd w dniu kontroli. Wbrew twierdzeniom Skarżącego sytuacja ta nie zwalnia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za skutek działania jednostki wypełniającej kartę. Powołane wyżej przepisy rozporządzenia regulujące obowiązek wypełnienia karty opłaty drogowej w sposób prawidłowy pod rygorem nieuznania jej za dokument potwierdzający dokonanie tej opłaty, wyłączają możliwość jej swobodnej interpretacji przez osoby kontrolujące. Wbrew zarzutom Skarżącego kontrolujący inspektorzy nie mieli uprawnień do dokonywania interpretacji zapisów dokonanych na niewypełnionej kompletnie karcie opłaty drogowej, w szczególności, czy i dlaczego dokonany wpis zanikł. Skoro zanikł, to go po prostu nie było, karta nie była wypełniona w rubryce "numer rejestracyjny", co oznacza, że opłata nie została uiszczona.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.