Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1236/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art. 124 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w P na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; uchyla zaskarżone postanowienie. /-/W. Batorowicz /-/A. Łaskarzewska /-/B. Drzazga


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] czerwca 2005r. Stowarzyszenie A wniosło na podstawie art. 33 ust. 1 Prawa ochrony środowiska o dopuszczenie, do udziału w niniejszym postępowaniu toczącym się z wniosku B spółka z o.o. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali montażu samochodów specjalnych (zabudowa wyposażeń specjalnych) wraz z wiatami, stacją tankowania gazu i dwoma kontenerami ochrony na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] działki ozn. nr geod. [...],[...],[...],[...] i [...]. Do wniosku dołączono statut Stowarzyszenia.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. Prezydent Miasta P., na podstawie art. 31 § 1 i 2 kpa, odmówił dopuszczenia organizacji społecznej Stowarzyszenia A do udziału we wskazanym postępowaniu. W uzasadnieniu stwierdzono, że za udziałem Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu nie przemawia interes społeczny. W § 6 pkt 1 b statutu organizacji znajduje się zapis, iż Stowarzyszenie realizuje swoje cele przez współdziałanie z organami władzy publicznej oraz innymi organizacjami ekologicznymi. W toku innych postępowań toczących się z udziałem Stowarzyszenia stwierdzono, że jego działalność sprowadzała się do składania kolejnych wniosków mających na celu jedynie przedłużenie postępowania poprzez uporczywe i nieuzasadnione podważanie prawidłowości rozstrzygnięć organów publicznych. Nadto Stowarzyszenie występowało wielokrotnie o wyłączenie pracowników Urzędu od udziału w postępowaniach z wniosku B sp. z o.o. oraz składało w prokuraturze rejonowej zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez tych pracowników. Bezzasadność tego działania została stwierdzona w postanowieniu Prezydenta Miasta P. z [...] kwietnia 2005r. o odmowie wyłączenia pracowników z udziału w postępowaniu oraz przez odmowę wszczęcia postępowania przez Prokuraturę Rejonową. Działania powyższe stoją zatem w jawnej sprzeczności z powołanym zapisem statutu.

Stowarzyszenie A w dniu [...] sierpnia 2005r. wniosło zażalenie na powyższe postanowienie. Zarzuciło organowi I instancji naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym organizacje ekologiczne, które powołując się na miejsce swego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Wskazano, że ze statutu organizacji wynika, że przedmiotem jej działania jest ochrona środowiska. Miejscem działania stowarzyszenia jest miasto P. Ponadto zdaniem Stowarzyszenia niniejsze postępowanie wymaga udziału społeczeństwa, gdyż dotyczy ustalenia warunków zabudowy dla wielkiej inwestycji – budowy hali projektowanej w bezpośrednim sąsiedztwie osiedli mieszkalnych, zamieszkałych przez członków Stowarzyszenia. Prowadzenie procedury o ustalenie warunków zabudowy w sytuacji, gdy równocześnie przygotowywany jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu ma na celu obejście prawa i uniemożliwienie mieszkańcom sprawowania kontroli nad kształtowaniem warunków zabudowy ich sąsiedztwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] października 2005r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazano, że Stowarzyszenie A występuje we wszystkich sprawach związanych z działalnością inwestycyjną B sp. z o.o., a jego działania i zgłaszane wnioski wskazują wyłącznie na zamiar przedłużania wszystkich tych postępowań. Tezę tę potwierdza składanie niezasadnych wniosków o ściganie karne pracowników Urzędu Miasta P., próba wprowadzenia do polskiego zamkniętego katalogu źródeł prawa zawartego w Konstytucji nowego aktu prawnego do stosowania wprost – dyrektywy nr 96/61/WE, co stanowiłoby naruszenie art. 249 Traktatu Unii Europejskiej, a także żądanie przeprowadzenia przez ośrodek Pentor badań opinii publicznej. W ocenie Kolegium Stowarzyszenie nie jest władne do wypowiadania się w sprawach uzgodnień specjalistycznych (komunikacyjnych, sanitarnych, związanych z wyłączaniem gruntów z produkcji rolnej). Nadto powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z 3 października 2002r. (sygn. akt III RN 150/01) nie kwestionuje się interesu osób trzecich w procesie inwestycyjnym, w tym prawa do zgłaszania problemów natury estetycznej, a jedynie na podstawie art. 7 kpa nakazuje się uwzględniać przede wszystkim interes inwestora.

Stowarzyszenie A wniosło skargę na powyższą decyzję podnosząc zarzuty powołane w zażaleniu od postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium stwierdziło, że Stowarzyszenie nie wykazało na czym polega jego działalność w zakresie ochrony środowiska. Z żadnych dokumentów nie wynika bowiem, iż organizacja zajmuje się czymkolwiek innym poza blokowaniem wszystkich zamierzeń inwestycyjnych spółki B sp. z o.o., co może świadczyć o pozornej działalności ekologicznej. Ponadto postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej hali montażowej wraz z wiatami, stacją tankowania i dwoma kontenerami nie wymaga udziału społeczeństwa, gdyż dotyczy zamierzenia inwestycyjnego w ramach istniejącej już i działającej fabryki samochodów. Zgodnie z opracowanym raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko inwestycja nie będzie generowała żadnych emisji poszczególnych substancji przekraczających dotychczasowe wielkości, ani nie wpłynie negatywnie na krajobraz, zasoby przyrody i zdrowie ludzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z przepisem art. 124 § 1 kpa postanowienie organu powinno zawierać wymienione w przepisie składniki. Należą do nich pominięte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze podstawa prawna wraz z uzasadnieniem. Tych elementów zaskarżone postanowienie nie zawiera.

W żadnej części uzasadnienia postanowienia nie odniesiono się do zarzutów zawartych w zażaleniu na postanowienie organu I instancji sprowadzających się do naruszenia przepisu art. 33 ust. 1 Prawa ochrony środowiska z dnia 27.04.2001 (Dz. U. z 2006, Nr 129 poz. 902 – t.j.) przez jego pominiecie.

Użyte w uzasadnieniu postanowienia argumenty mające uzasadniać odmowę uwzględnienia wniosku skarżącego o dopuszczenie do udziału we wskazanym postępowaniu sprowadzające się do obawy, iż skarżący wykorzysta prawa uczestnika postępowania do przedłużania procedury administracyjnej jest argumentem poza prawnym, do którego w tym postępowaniu organ odnosić się nie może. (por. wyrok WSA z 14.10.2004 I SA/1517/03 – M. Prawn. 2006/18/999).

Podejrzenie o zamiar wymuszania przekazywania przez inwestorów świadczeń majątkowych nie może być elementem uzasadnienia zaskarżonego postanowienia podobnie jak wskazywane wnioski o ściganie pracowników administracji.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, na który powołuje się skarżący, spełnienie przez organizację ekologiczną przesłanek tam wymienionych uprawnia ją do uczestniczenia w postępowaniu. Tymi przesłankami są:

- ekologiczny charakter organizacji,

- zgłoszony zamiar uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa,

- złożenie uwag i wniosków w ramach wskazanego postępowania.

Oznacza to, że przepis ten nie zawiera warunku dotyczącego interesu społecznego i organ nie dysponuje uznaniem – sprawdza jedynie, czy spełnione są formalne przesłanki dopuszczenia organizacji do postępowania.

O ekologicznym charakterze organizacji może przesądzić jedynie treść statutu Stowarzyszenia dołączonego do akt administracyjnych, którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno poddać analizie i wyprowadzić stosowne wnioski.

Zamiar uczestniczenia w określonym postępowaniu administracyjnym został przez skarżącego wyrażony w sposób nie budzący wątpliwości. Rzeczą organu jest dokonanie oceny czy postępowanie o ustalenie warunków zabudowy dla opisanej inwestycji jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska. Podkreślenia wymaga, iż Rozdział 2 tej ustawy zatytułowany – Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć – uległ istotnym zmianom dokonanym ustawą z dnia 18 maja 2005 (Dz. U. 119.954), która weszła w życie 28 lipca 2005r.

Postępowanie administracyjne o ustalenie warunków zabudowy było niewątpliwie w toku w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia tj. [...] października 2005r. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę, że stan ten mógł ulec zmianie, co może wykluczyć istnienie przesłanki w postaci postępowania administracyjnego w toku (por. wyrok NSA z 03 lutego 2005r. Lex 1659/2).

W tych warunkach wobec naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić zaskarżone postanowienie.

/-/W. Batorowicz /-/A. Łaskarzewska /-/B. Drzazga

MP