Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1071/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 143,144 ust. 1, art. 145 ust. 1,2, art. 146 ust. 1-3, art. 156 ust. 1,3, , art. 4 pkt 11, art. 148 b ust. 2,
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 104, art.7, art. 107 par. 1,3, art. 138 par. 1 pkt1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a,c w zw. z art. 135, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2009r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego B. S. kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 144 ust. 1 oraz art. 145 ust. 1 i 2 i art. 146 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), uchwały Nr IV/31/02 Rady Miasta Szczecinek z dnia 27 grudnia 2002 r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz.Urz.Woj. Zachodniopomorskiego z 2003 r. nr 14, poz. 209) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązał B.S. właściciela działki położonej w [...] do zapłaty opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości ww. nieruchomości spowodowanego budową przez Miasto [...] sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej.

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z treścią ustawy o gospodarce nieruchomościami właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich w przypadku, jeżeli urządzenia te wybudowane zostały m.in. ze środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej.

Wydanie decyzji w tym przedmiocie może nastąpić w ciągu trzech lat od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych sieci. Odnośnie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych nie będzie to dzień ich wybudowania, ale dzień w którym stało się możliwe zgodne z prawem podłączenie nieruchomości do tych urządzeń. Możliwość taką stwarza odbiór końcowy wykonanych robót od wykonawcy potwierdzony protokołem końcowym odbioru robót oraz prawomocna decyzja pozwolenia na użytkowanie.

Zdaniem organu, w niniejszej sprawie protokół odbioru końcowego inwestycji polegającej na budowie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie osiedla "R" z dnia [...] r., nie jest dokumentem, który daje podstawę do uznania, że stworzone zostały warunki do podłączenia nieruchomości do sieci, gdyż tym dokumentem jest decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wybudowanej sieci wydana w dniu [...] r. wobec tego dzień od którego można liczyć termin biegu 3 letniego terminu, to dzień uprawomocnienia decyzji pozwolenia na użytkowanie, a więc [...] r.

Organ ustalił, na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, że różnica wartości ww. nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury wynosi [...] zł. W związku z powyższym opłata adiacencka, ustalona w oparciu o ten wzrost oraz 25 % stawkę procentową wynikającą z uchwały Rady Miasta Szczecinek z dnia 27 grudnia 2002 r. Nr IV/31/02

w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz.Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2003 r. nr 14, poz. 209) stanowiła kwotę [...] zł.

B.S. nie zgadzając się z powyższą decyzją odwołał się od niej wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Jednocześnie odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego t.j. art. 144 ust. 1 w zw. z art. 146 ust. 1 oraz art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzez wydanie jej z przekroczeniem terminu trzech lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości nr [...] do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, przy błędnie przyjętym założeniu, iż warunki te stwarza dopiero prawomocna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Zdaniem odwołującego prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że bieg terminu do wydania zaskarżonej decyzji rozpoczął się w dniu [...] r., czyli w dniu odbioru technicznego i przekazania do eksploatacji wstępnej zadania pod nazwą budowa sieci sanitarnych w [...] wykonanych w ramach Kontraktu "Aktywizacja rozwoju gospodarczego regionu [...]", gdyż na podstawie tego protokołu Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w [...] zawierało z mieszkańcami osiedla [...] umowy na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Odwołujący wskazał ponadto, że Spółka już [...]r. informowała mieszkańców, że wykonane sieci rozdzielcze umożliwiają podłączenie posesji do sieci wodno – kanalizacyjnej.

W ocenie odwołującego naruszenie art. 144 w zw. z art. 146 ust. 1 ustawy

o gospodarce nieruchomościami polegało na wydaniu decyzji w stosunku do nabywców, w sytuacji, gdy przeniesienie własności nastąpiło po wybudowaniu infrastruktury.

B.S. zarzucił ponadto skarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego t.j. art. 7, art. 107 § 1 i § 3 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz braku uzasadniania merytorycznego decyzji tj. całkowitego pominięcia ustalenia okoliczności kiedy B.S. nabył nieruchomość oraz pominięcia okoliczności jaką jest posiadanie przez skarżących własnej studni i oczyszczalni ścieków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 143, art. 144, art. 145, art. 146 oraz art. 156 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że inwestycja polegającą na uzbrojeniu w podstawową infrastrukturę techniczną tj. sieć kanalizacyjną

i wodociągową osiedla [...] miejscowości [...] oraz [...] oraz na włączeniu wybudowanej infrastruktury w układ sieci kanalizacyjnej

i wodociągowej miejscowości [...], została oddana do użytku w dniu [...] r., co zostało stwierdzone "Protokołem odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji". Dokument ten w pełni potwierdza samo wykonanie inwestycji i termin jej wykonania.

Kolegium ustaliło, że operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] r., został wykorzystany do określenia opłaty adiacenckiej, przed upływem okresu 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, a więc w zgodzie z treścią przepisu art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej wydano bowiem w dniu [...] r., a jej doręczenie nastąpiło w dniu [...] r. Ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło również zgodnie z wymogami art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia infrastruktury technicznej. Przesłanka ta jest spełniona w sytuacji wydania w tym terminie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej przez organ pierwszej instancji oraz ogłoszenia lub doręczenia decyzji stronie, co w niniejszej sprawie niewątpliwie nastąpiło.

Kolegium podkreśliło, że możliwość ustalenia przez organ wykonawczy gminnej jednostki samorządu terytorialnego opłaty adiacenckiej powstaje już na tej tylko podstawie, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości na skutek rzeczywistego wybudowania danego urządzenia infrastruktury technicznej. W niniejszej sprawie na skutek wybudowania sieci kanalizacyjnej i wodociągowej nastąpił wzrost wartości rynkowej nieruchomości strony o kwotę [...] zł, co wynika z operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Ustalona opłata adiacencka w kwocie [...] zł stanowi 25% wzrostu wartości nieruchomości, ponieważ taka stawka tej opłaty wynika z uchwały Rady Miasta Szczecinek z dnia 27 grudnia 2002r.

Zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązek uiszczania opłat adiacenckich ciąży na podmiotach, które są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości w momencie stworzenia warunków do korzystania z powstałych urządzeń infrastruktury technicznej. Zasadnicze zatem znaczenie ma, według organu, data stworzenia warunków do korzystania z tych urządzeń, albowiem w momencie stworzenia warunków i powstania samej możliwości korzystania z urządzeń, następuje faktyczny wzrost wartości nieruchomości, czyli spełnienie kryterium opłaty. Powołując się na wyrok NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. I OSK 408/05 oraz z dnia 27 stycznia 2000 r. sygn. akt I SA 273/99, organ wywiódł, że w przypadku budowy urządzeń kanalizacyjnych lub wodociągowych taką możliwość stwarza dopiero dzień odbioru końcowego wykonanych robót od wykonawcy. W niniejszej sprawie będzie to dzień [...] r., a zatem stanowisko skarżącego jak i organu pierwszej instancji w tej kwestii jest chybione.

W ocenie Kolegium, sama wycena przedmiotowej nieruchomości dokonana została prawidłowo i rzetelnie. Operat szacunkowy odpowiada wymogom technicznym określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), ponieważ w operacie wskazano właściwe podstawy prawne i metodologiczne jego sporządzenia, zbadano szczegółowo stan prawny przedmiotowych nieruchomości, dokonano opisów nieruchomości według stanu przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, wskazano sposób i metodę wyceny, a także dokonano analizy i charakterystyki lokalnego rynku nieruchomości.

Kolegium za niesłuszne uznało zarzuty naruszenia przez Burmistrza Miasta [...] art. 7 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. ponieważ w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji wyjaśnił swoje stanowisko oraz ustosunkował się do zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie postępowania administracyjnego.

Jak wynika z akt sprawy korzystając z przysługujących uprawnień, B.S. nadesłał do organu pierwszej instancji pisma opatrzone datą [...] r., w których wskazał, że posiada własną studnię oraz kanalizację. Organ prawidłowo ustosunkował się do powyższych twierdzeń w pismach z dnia [...]r. oraz [...] r.

Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej ciążył na tym właścicielu nieruchomości, który był nim w momencie wybudowania urządzenia i oddania go do użytku. W przedmiotowej sprawie informacja z rejestru gruntów potwierdza, że właścicielem działki [...] jest adresat decyzji. Natomiast w toku postępowania Kolegium ustaliło, że odwołujący się nabył współwłasność nieruchomości nr [...] wraz z M.S. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J.S w [...] r. W wyniku umowy zniesienia współwłasności z dnia [...] r. właścicielem działki nr [...] stał się B.S., po uprzednim podziale działki nr [...] (decyzją z dnia [...] r.) na działkę o nr [...]. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji wskazał, że nie doszło do naruszenia przepisów art. 144 i art. 146 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez wydanie jej w stosunku do nabywcy nieruchomości, w sytuacji gdy przeniesienie własności nastąpiło po wybudowaniu infrastruktury, a korzyść taką uzyskała osoba, która była właścicielem nieruchomości w okresie, gdy wybudowano urządzenie, bowiem w sprawie nie doszło do podpisania umowy sprzedaży tylko umowy zniesienia współwłasności, która nie ma charakteru odpłatnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie B.S., reprezentowany przez adwokata W.L., wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako wydanej

z naruszeniem art. 145 ust. 1 i ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów postępowania od organu.

Skarżący podtrzymał ponadto swoje stanowisko w sprawie, iż datą od której należy liczyć trzyletni okres do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenkciej jest dzień [...] r., czyli dzień odbioru technicznego

i przekazania do eksploatacji wstępnej zadania pod nazwą budowa sieci sanitarnych

w [...] wykonanych w ramach Kontraktu "Aktywizacja rozwoju gospodarczego regionu [...]", wbrew błędnemu przyjęciu przez organ, iż termin ten rozpoczął bieg z dniem sporządzenia protokołu odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji inwestycji tj. [...] r. Powyższe błędne ustalenie daty stanowiło o naruszeniu przepisu art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który został naruszony również w związku z wydaniem decyzji ostatecznej z przekroczeniem terminu trzyletniego od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej nawet przy założeniu, że warunki te zostały stworzone w dniu [...] r.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 107 § 1 i § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji przejawiające się w całkowitym pominięciu przez organ pierwszej i drugiej instancji oraz braku ustalenia przez te organy istotnej okoliczności, kiedy została nabyta przez skarżącego nieruchomość (przed czy po wybudowaniu sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej). Zdaniem B.S. instytucję opłat adiacenckich należy rozumieć jako obciążenie o charakterze osobistym, oceniane w zakresie podmiotu prawa własności według stanu z okresu, gdy wybudowano urządzenie, a więc gdy powstał obowiązek współuczestniczenia w kosztach budowy, którego konkretyzacja następować miała w formie decyzji administracyjnej ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej. Gdyby skarżący nabył nieruchomość po wybudowaniu sieci wodnej i sieci kanalizacyjnej, to sprzedawca nieruchomości uzyskałby ekwiwalent korzyści wynikającej z wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej, nabywca natomiast nie tylko korzyści nie uzyskałby, lecz poniósłby koszty wzrostu wartości nieruchomości w obrębie uiszczonej ceny.

Podane powyżej okoliczności, w ocenie skarżącego, nie zostały dostrzeżone przez organy administracji, co stanowi o wydaniu decyzji jako wadliwej i niepełnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna, ponieważ Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego oraz procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sprawy administracyjnej było ustalenie opłaty adiacenckiej

z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, położonej

w [...] spowodowanego stworzeniem warunków do podłączenia tej nieruchomości do wybudowanej przez Miasto [...] sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej.

Stosownie do treści art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (t. j. Dz. U.

z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.) dalej określonej "u.g.n." - ilekroć w ustawie jest mowa o opłacie adiacenckiej – należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości.

Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych

i telekomunikacyjnych (art. 143 ust. 2 u.g.n.).

Zgodnie z art. 144 ust. 1 u.g.n. właściciele nieruchomości (oraz określeni

w ust. 2 użytkownicy wieczyści) uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Stosownie do art. 145 ust. 1 i 2 tej ustawy, prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania

z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

Art. 146 u.g.n. stanowi, że ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości. Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały.

Przepis art. 145 ust. 2 u.g.n. wprowadza trzyletni termin przedawnienia ustalenia opłaty adiacenckiej, którego bieg rozpoczyna się w przypadku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej "od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości" do tego urządzenia. Przepis ten jest terminem prawa materialnego, co oznacza, że upływ tego terminu uniemożliwia wydanie przez organ decyzji administracyjnej ustalającej opłatę adiacencką.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, po okresie rozbieżności co do interpretacji pojęcia "wydanie decyzji o ustalenie opłaty adiacenckiej" użytego w art. 145 ust. 2 u.g.n., wykształtował się pogląd, ugruntowany w uchwale NSA z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. akt I OPS 4/09 (dostępna na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że w cytowanym uprawnieniu chodzi o wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy nastąpiło tak rozumiane przedawnienie spowodowane upływem 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości skarżącego do sieci wodnej i kanalizacyjnej.

Organ pierwszej instancji przyjął, jak wynika to z decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] r., że dniem stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości B.S.do sieci wodociągowej i sieci kanalizacyjnej jest dzień, w którym stało się możliwe zgodne z prawem podłączenie nieruchomości do tych urządzeń. Taką możliwość stworzył – według Burmistrza – dopiero odbiór końcowy wykonanych robót od wykonawcy potwierdzony protokołem końcowym odbioru robót z dnia [...] r. oraz prawomocna decyzja pozwolenia na użytkowanie, przy czym rolę przesądzającą uznanie, że stworzone zostały te warunki organ przypisał prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i stwierdził, że bieg trzyletniego terminu należy w niniejszej sprawie liczyć od dnia [...]r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie do końca zgodziło się z powyższym ustaleniem. Organ drugiej instancji powołując się na art. 145 ust. 1 u.g.n. stwierdził, że możliwość podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej stworzył dzień odbioru końcowego wykonanych robót od wykonawcy tj. [...] r.

W ocenie Sądu wyżej wskazane stanowiska prezentowane w decyzjach organów obu instancji naruszają prawo materialne.

Już z samego faktu pominięcia w podstawie prawnej decyzji organów obu instancji przepisu art. 148 b u.g.n. wynika, że rozważania organów nad wykładnią pojęcia "stworzenia warunków do podłączenia" użytego w art. 145 ust. 2 u.g.n. są niepełne.

Przepis ten dodany został ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz. U. Nr 173,

poz. 1218), która weszła w życie 22 października 2007 r., a zatem obowiązywał

w dacie decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie.

Art. 148 b u.g.n. stanowi, że "ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów"

(ust. 1). "Właściwym organom gminy, rzeczoznawcom majątkowym sporządzającym opinie o wartości nieruchomości, o których mowa w art. 146 ust. 1a, a także osobom zobowiązanym do wniesienia opłaty adiacenckiej, właściwe podmioty są obowiązane udzielać informacji w sprawach ustalenia, o którym mowa w ust. 1, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, wystarczające do ustalenia tej opłaty" (ust. 2). Tak więc ustawodawca w art. 148 b wskazał na odrębne przepisy na podstawie których należy dokonywać ustalenia, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, aczkolwiek przepisów tych nie wskazał wprost.

W przekonaniu Sądu taka redakcja przepisu jest celowym zabiegiem racjonalnego ustawodawcy, który nałożył na organ decyzyjny obowiązek poczynienia ustalenia w przedmiocie objętym regulacją, mając świadomość potrzeby zindywidualizowania tego ustalenia odpowiednio do realiów konkretnej sprawy, świadczy o tym również ustanowiony w art. 148 b ust. 2 obowiązek "właściwych podmiotów" do udzielenia informacji w sprawach ustalenia, o którym mowa w ust. 1. Tak więc, z art. 148 b u.g.n. wynika, że ustawodawca nie określił momentu, od którego należy liczyć bieg trzyletniego terminu przedawnienia możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu określonego w art. 144 ust. 1 u.g.n., a jedynie doprecyzował przepis art. 145 ust. 2 u.g.n. poprzez wskazanie obowiązku i metody ustalenia tego momentu nie konkretyzując okoliczności lub dowodów posiadających decydujące dla tego ustalenia znaczenie.

W przekonaniu Sądu, odwołując się do odrębnych przepisów ustawodawca nie miał na myśli jedynie przepisów Prawa budowlanego, którego dotyczą pozwolenia na użytkowanie, jak trafnie dostrzegło to Kolegium, ponieważ pozwolenie na użytkowanie należy do kategorii warunków prawnych, a nie warunków technicznych.

Nie zawsze datę tę będzie wyznaczał ostateczny odbiór techniczny inwestycji.

Zdaniem Sądu, wykładnia przede wszystkim celowościowa art. 148 b u.g.n.

w powiązaniu z art. 145 ust. 1 i 2 u.g.n. prowadzi do wniosku, że ustalenie momentu stworzenia warunków technicznych do podłączenia nieruchomości do kanalizacji wodno – sanitarnej, musi być zindywidualizowane i odnosić się do realiów konkretnej sprawy i uwzględnić przepisy m. in. ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.), ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.) oraz aktów prawa miejscowego uchwalonych w wykonaniu tych ustaw i na podstawie ich upoważnienia.

Inaczej bowiem kształtować się będzie to ustalenie w odniesieniu do obszarowo niewielkiej inwestycji realizowanej w całości, a inaczej będzie gdy budowa sieci wodociągowo – sanitarnej realizowana będzie na obszarze wymagającym z ekonomicznego i technicznego punktu widzenia oddawania tej inwestycji etapami.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy przyjmujący, że momentem w którym termin trzech lat rozpoczął swój bieg, jest data ostatecznego odbioru technicznego inwestycji, nie może być uznane za zgodne z prawem, pozostaje bowiem w logicznej sprzeczności z jej realiami, co trafnie zostało podniesione i wykazane w skardze.

Wykładnia art. 148 b u.g.n. wymaga sięgnięcia do ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Zgodnie z art. 15 ust. 4 tej ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.

W myśl art. 19 ust. 1 tej ustawy, rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zwany dalej "regulaminem". Regulamin jest aktem prawa miejscowego.

Zgodnie z § 23 ust. 1 "Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków" – Uchwała Nr V/27/2002 Rady Gminy Szczecinek z dnia 30 grudnia 2002r. – (Dz.Urzęd.Woj.Zach z 2003 Nr 1, poz. 26) – przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej odbywa się na wniosek osoby ubiegającej się

o przyłączenie.

Jak stanowi ust. 2 § 23 regulaminu – usługodawca po otrzymaniu wniosku wydaje warunki techniczne na przyłączenie nieruchomości.

Warunkiem do przystąpienia do wykonania robót przyłączeniowych jest wcześniejsze uzgodnienie dokumentacji technicznej z Usługodawcą – ust. 3 § 23.

Przed podpisaniem umowy na dostawę wody lub odprowadzanie ścieków usługodawca dokonuje odbioru wykonanego przyłącza pod kątem spełnienia warunków technicznych – ust. 4 § 23.

Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 Regulaminu – zawarcie umowy następuje na pisemny wniosek osoby, której nieruchomość została podłączona do sieci.

Skoro zatem, z dostępnego w aktach administracyjnych materiału dowodowego przedłożonego przez stronę wraz z odwołaniem wynika, że Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] przekazało Miastu [...] do eksploatacji wstępnej kanalizację sanitarną i sieć wodociągową w dniu [...] r. między innymi na ulicy [...], a ponadto ogłosiło w dniu [...] r., że wykonane sieci rozdzielcze umożliwią podłączenie do sieci wodno-kanalizacyjnej, to z pewnością można przyjąć, ze już przed końcem [...] r. istniały odpowiednie warunki techniczne do podłączenia nieruchomości do przedmiotowej infrastruktury technicznej.

Organ pierwszej instancji ustalił opłatę adiacencką decyzją z dnia [...]r. to znaczy, że organ ten, a następnie organ odwoławczy orzekły z naruszeniem art. 7, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej k.p.a.

Rzeczą organu ponownie rozpatrującego sprawę będzie uwzględnienie wyżej wskazanych ocen prawnych stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i wydanie odpowiedniego do tych ocen stosownego rozstrzygnięcia uwzględniającego konsekwencje wynikające z przekroczenia terminu określonego

w art. 145 ust. 2 u.g.n.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że opłatę adiacencką ustala się w drodze decyzji, wobec tego data jej wydania decyduje, kto jest stroną postępowania, którą powinien być aktualny właściciel nieruchomości. Jak wynika z rejestru gruntów właścicielem działki o nr [...] jest B.S., co prawidłowo ustaliły organy administracji. W tych okolicznościach za niezasadny należy uznać zatem zarzut skargi polegający na nie ustosunkowaniu się przez organ do daty nabycia nieruchomości przez skarżącego, przed czy po wybudowaniu sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, tym bardziej, że jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium odniosło się do kwestii własności przedmiotowej działki o nr [...].

Z tych względów, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c"

w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy, a w przedmiocie kosztów na mocy art. 200 i art. 205 § 2 tej samej ustawy.