Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 758/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi H. Z. i Z. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga H. i Z. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 26 sierpnia 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (zwany dalej: PINB, organ i instancji) wpłynęło pismo Z. Z. o podjęcie interwencji w sprawie prac wykonanych przez T. M. na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...], gmina [...].

W wyniku oględzin przeprowadzonych (18 września 2013 r.) na działce E.

i T. M. (zwani dalej: inwestorzy) ustalono, że na działce nr ewid. [...] znajduje się m. in. budynek mieszkalny jednorodzinny, murowany, dwukondygnacyjny (parter i poddasze), kryty ogniotrwałe, z poddaszem nieużytkowym. Stan techniczny budynku jest dobry. Budynek mieszkalny usytuowany jest w odległości około 2,50 m od granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...], stanowiącą własność H. i Z. Z. (zwani dalej: wnioskodawcy, skarżący). W ścianie budynku mieszkalnego usytuowanej od strony granicy działki nr ewid. [...], znajdują się dwa otwory okienne –jeden na parterze i drugi na poddaszu. Na poddaszu usytuowany jest także balkon, na który prowadzą dwie sztuki drzwi balkonowych. Na części poddasza, która jest cofnięta około 50 cm w stosunku do ściany od strony granicy działki sąsiedniej, odznaczają się ślady nowych murów, od poziomu podokiennika nad pierwszą kondygnacją do dachu. Widoczna jest na tej części nowa konstrukcja dachu

z wysuniętym okapem. Od strony południowej (od podwórza) w tej części poddasza są trzy otwory okienne, natomiast od strony działki skarżącego są drzwi balkonowe prowadzące bezpośrednio na balkon. Inwestorzy oświadczyli, że działkę wraz

z budynkiem kupili 17 lat wcześniej (w 1996 r.) od C. i A. C., ww. budynek został wybudowany przez wcześniejszego właściciela działki M. B., prawdopodobnie w 1985 r. W 2011 r. zmienili przeszklony dach pomieszczenia tarasu na poddaszu na konstrukcję drewnianą krytą blachą, natomiast ściany tarasu - które od poziomu podokiennika były szklane zmienili na murowane.

W ścianie, od strony podwórza osadzili 3 otwory okienne. Oświadczyli również, że okna i drzwi balkonowe w ścianie budynku od strony działki nr ewid. [...] istniały od początku wybudowania budynku. Według wyjaśnień skarżącego ww. budynek mieszkalny został wybudowany w 1985 r. Nie pamięta czy w ścianie od strony granicy działki były otwory. Uważa, że zadaszenie nad obudowanym tarasem zostało podniesione o około 0,5 m, wstawiono także drzwi balkonowe.

W celu ustalenia zakresu prac wykonanych przy spornym budynku przez inwestorów PINB przeprowadził 19 grudnia 2013 r. rozprawę administracyjną. W toku czynności świadkowie zgłoszeni przez inwestorów zeznali, że okna i drzwi balkonowe

w budynku od strony wnioskodawców istniały przed przebudową, jedynie

w przebudowanej części tarasu obecne drzwi balkonowe miały konstrukcję metalową

i były w tym samym miejscu oraz służyły do wyjścia z tarasu na balkon.

W przebudowanej części poddasza drzwi te zostały jedynie wymienione na nowe

o innej konstrukcji. Świadkowie zgłoszeni przez wnioskodawców podali, że były jedne drzwi balkonowe w części ściany usytuowanej bliżej granicy, natomiast drugie drzwi balkonowe wykonane zostały po przebudowie budynku.

Z kolei pierwszy właściciel przedmiotowego budynku M. B. zeznał, że był właścicielem działki [...] do 1992 r. Budynek mieszkalny od strony granicy

z działką wnioskodawców posiadał balkon o tych samych gabarytach co obecnie,

a w miejscu obecnych drzwi balkonowych istniały drzwi o konstrukcji metalowej przeszklone, które służyły do wyjścia z przeszklonego tarasu na balkon. Podał również, że dach nad zabudowanym obecnie tarasem był tej samej wysokości co aktualnie.

Postanowieniem znak [...] z [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych oraz określenia zakresu czynności niezbędnych do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W dniu 4 sierpnia 2014 r. inwestor przedłożył ocenę techniczną przebudowy ww. budynku.

Decyzją znak [...] z [...] października 2014 r. organ I instancji orzekł

o odstąpieniu nałożenia na inwestorów obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., zwana dalej: p.b.). Rozpoznając odwołanie, WINB decyzją Nr [...] z [...] listopada 2014 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę powyższego stanowiło stwierdzenie braków w ustaleniu stanu faktycznego sprawy – nie ustalono, czy sporny budynek wybudowany został zgodnie z pozwoleniem na budowę.

W ramach ponownego rozpoznania sprawy PINB wystąpił do Starosty [...] i Wójta Gminy [...] o udostępnienie wszelkich posiadanych dokumentów związanych z budową przedmiotowego budynku. W wyniku tego uzyskano część dokumentów związanych z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę oraz oddaniem budynku do użytkowania. Z uzyskanych dokumentów wynikało, że sporny budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie decyzji znak [...] z [...] marca 1985 r. według projektu typowego W-035 wraz z obiektami towarzyszącymi objętymi pozwoleniem na budowę Nr [...]. Z planu zagospodarowania działki wynika, że obiekt został zaprojektowany w odległości ok. 3,5 m od granicy z działką [...]. Budynek został oddany do użytkowania w 1989 r.

W związku z wezwaniem organu dotyczącym przebudowy budynku mieszkalnego, inwestorzy złożyli 11 lutego 2015 r. oświadczenia, w których wskazali, że w 2003 r. nie wykonywali żadnych robót budowlanych w przedmiotowym budynku. Okna i dwie pary drzwi balkonowych oraz balkon w ścianie budynku od strony południowej (od strony działki skarżących) istniały od początku zakupu budynku

(w 1996 r.). W 2011 r. inwestorzy wykonali przebudowę części budynku od strony podwórza - zmieniono konstrukcję szklano-metalową na murowaną z otworami na okna. Od strony południowej natomiast zmieniono drzwi balkonowe z metalowych na plastikowe.

Postanowieniem znak [...] z [...] kwietnia 2015 r. PINB ponownie nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową budynku gospodarczego oraz określenia zakresu czynności niezbędnych do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

W dniu 4 sierpnia 2015 r. inwestor złożył ekspertyzę techniczną, wykonaną przez techn. bud. E. K..

Decyzją znak [...] z [...] grudnia 2015 r. PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 7, art. 83 ust. 1 p.b. oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), nałożył na inwestorów obowiązek wykonania następujących robót budowlanych - likwidację 1 szt. drzwi balkonowych we wnęce balkonowej

w ścianie budynku mieszkalnego od strony działki nr ewid. [...], otwory po zlikwidowanych drzwiach można wypełnić materiałem przepuszczającym światło (luksfery, cegła szklana) - w terminie 3 miesięcy od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia PINB podał, że w celu doprowadzenia przebudowanego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem inwestorzy winni wykonać wymienione roboty budowlane. Z uwagi na to, że nowe drzwi balkonowe osadzone we wnęce w ścianie od strony granicy działki zostały przebudowane,

a odległość ich od granicy jest mniejsza niż 4,0 m, nakazano ich likwidację ze wskazaniem, że otwory po zlikwidowanych drzwiach można wypełnić materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery lub cegła szklana. Brak jest natomiast podstaw do wydania nakazu likwidacji 3 szt. otworów okiennych w ścianie od strony podwórza. Wyjaśnił, iż kwestia istniejących otworów w budynku mieszkalnym od strony działki nr ewid. [...] została wyjaśniona na etapie oddawania budynku mieszkalnego do użytkowania. Budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę znak [...] z [...] marca 1985 r., w zatwierdzonym projekcie typowym W -035 były otwory okienne i 1 szt. drzwi balkonowych w ścianie budynku od strony działki nr ewid. [...]. W takim stanie budynek został oddany do użytkowania w czerwcu 1989 r.. Brak więc jest podstaw do likwidacji istniejących, od momentu oddania budynku mieszkalnego do użytkowania, otworów okiennych i drzwi balkonowych, jak również wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego bowiem budynek usytuowany jest

w odległości około 2,5 m od granicy działki ściana taka nie jest wymagana.

W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja nie doprowadza budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem budowlanym, rażąco naruszonego w czasie rozbudowy tego budynku w 1985 - 1989 r.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] lutego 2016 r. WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości

i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 51 ust. 7 p.b. nałożył na inwestorów obowiązek zamurowania 1 szt. drzwi balkonowych we wnęce balkonowej w ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonego w miejscowości [...], gmina [...] - od strony działki nr ewid. [...]. Termin wykonania ww. obowiązku określono do 31 maja 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie WINB stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej analizy stanu faktycznego na podstawie rzetelnie zebranego materiału dowodowego. Ocenił, iż orzeczenie obowiązku likwidacji 1 sztuki drzwi balkonowych we wnęce balkonowej w ścianie budynku mieszkalnego od strony działki nr ewid. [...] było właściwe, natomiast łączne zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b., było nieprawidłowe.

Wskazał, że w sprawie bezsporny jest fakt wybudowania przedmiotowego budynku mieszkalnego na podstawie decyzji Naczelnika Gminy [...] znak [...] z [...] marca 1985 r., udzielającej M. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego według projektu typowego W-035 wraz z obiektami towarzyszącymi objętymi pozwoleniem na budowę Nr [...]. Z planu zagospodarowania działki wynika, że obiekt został zaprojektowany w odległości ok. 3,5 m od granicy

z działką należącą wówczas do S. H.. Obiekt został oddany do użytkowania w 1989 r. Następnie w 2011 r. została wykonana przebudowa budynku mieszkalnego, w trakcie której zostały wykonane następujące roboty: częściowo rozebrano ściany zewnętrzne wraz ze ślusarką okienną i drzwiową. Rozebrano nad tą częścią poddasza dach o konstrukcji stalowej szklanej oraz przyległy pas dachu

o konstrukcji drewnianej, uzupełniono ściany o wysokość ok. 80 cm, w uzupełnionych ścianach zostały osadzone trzy okna o wymiarach 90 cm x 70 cm oraz drzwi balkonowe o wymiarach 90 cm x 230 cm, wykonano wieniec, na którym została zamocowana konstrukcja dachu ocieplonego. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego WINB za wiarygodne uznał oświadczenia inwestorów, iż nie prowadzili żadnych robót budowlanych w 2003 r.

WINB wywiódł, iż istotą postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania

w tym przedmiocie organ nadzoru budowlanego winien ustalić, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. Za właściwe uznał ustalenia organu I instancji, że w wyniku przebudowy budynku mieszkalnego zostały przebudowane drzwi balkonowe osadzone we wnęce w ścianie od strony granicy z działką skarżących. Zaznaczył, iż zgodnie z przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MI, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.

Przepisy ww. aktu mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane. Lokalizacja otworu balkonowego w spornym budynku mieszkalnym pozostaje w sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi. Wskazane naruszenie prawa można było usunąć nakazując zamurowanie spornego otworu. Przy czym jak przyjęto w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, ścianę

z luksferami należy traktować tak jak ścianę pełną, bez otworów okiennych. Wypełnienie otworu okiennego w ścianie pustakami szklanymi (luksferami), a więc materiałem przepuszczającym światło spełni wymogi jak dla ściany pełnej. Zgodnie natomiast z regulacją § 12 ust. 1 rozporządzenia z 1980 r., budynki mieszkalne

i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane

w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m (§ 12 ust. 2).

Zaznaczył dalej, że według przepisów obowiązujących w dacie budowy obiektu (ustawa Prawo budowlane z 24 października 1974 r. – Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229, zwana dalej: p.b. z 1974 r.; rozdział 8 o utrzymaniu obiektów budowlanych) właściciel nie był zobligowany do przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów związanych z jego realizacją. W związku z tym brak jest możliwości żądania tych dokumentów od obecnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości.

Ocenił, iż postępowanie przed organem I instancji dowiodło, że sporny budynek mieszkalny wybudowany został zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę

i skutecznie oddany do użytkowania. Podał, iż jak wynika z planu zagospodarowania działki będącego integralną częścią pozwolenia na budowę, projektowany budynek mieszkalny (własność M. B.) został zaprojektowany w odległości ok. 13 m od istniejącego na działce sąsiedniej budynku mieszkalnego. Z projektu zagospodarowania działki nr ewid. [...] sporządzonej w lipcu 2015 r. wynika, że odległość pomiędzy przedmiotowym budynkiem mieszkalnym, a budynkiem mieszkalnym należącym do wnioskodawców wynosi ok. 12 m. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzutów skarżących dotyczących wybudowania spornego obiektu budowlanego w lokalizacji niezgodnej z przepisami prawa. WINB uznał, że z uwagi na regulację p.b. z 1974 r., które nie obligowały inwestora do przechowywania dokumentacji nie ma możliwości skontrolowania prawidłowości wybudowania całego budynku jak i jego poszczególnych elementów, w tym umiejscowienia okien i drzwi. Inwestorowi nie można zarzucić samowoli budowlanej, jak też że obiekt powstał niezgodnie z dokumentacją projektową.

Ustalił także, że prowadzone przez PINB postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami przepisów k.p.a. Należało zatem uchylić zaskarżoną decyzję

i orzec na podstawie prawidłowych przepisów Prawa budowlanego o nałożeniu na inwestorów obowiązku zamurowania 1 szt. drzwi balkonowych we wnęce balkonowej

w ścianie budynku mieszkalnego od strony działki o nr ew. [...] położonej

w miejscowości [...] gm. [...], określając termin wykonania obowiązku do 31 maja 2016 r.

W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 28 ust. 1 p.b., według którego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę;

2. § 12 ust. 1 rozporządzenia z 1980 r. w brzmieniu obowiązującym w czasie budowy, które stanowiły o konieczności sytuowania budynków w odległości co najmniej 4 m od granicy działki - przez jego niezastosowanie;

3. § 12 ust. 1 rozporządzenia MI, w brzmieniu obowiązującym w czasie przebudowy-rozbudowy;

4. § 272 ust. 2 i 3 rozporządzenia MI, gdyż ściana budynku usytuowana

w odległości 1,80 - 2,30 m od granicy, niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego powinna być ścianą oddzielenia;

5. art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., przez jego nie zastosowanie, wydana decyzja narusza prawa osób trzecich;

6. art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 51 ust. 7 p.b., poprzez ich niezastosowanie do usunięcia skutków samowoli budowlanej powstałej w czasie budowy w 1985- 1989 r. oraz w czasie przebudowy-rozbudowy w 2003, 2010/2011 r.

i pozostawienie budynku w rażącym naruszeniu prawa budowlanego;

7. art 66 ust. 1 pkt 113 p.b., poprzez jego niezastosowanie pomimo wystąpienia ku temu przesłanek z powodu usytuowania ściany 1,80 - 2,30 m od granicy z działką [...] posiadającej otwory okienne i drzwi balkonowe oraz wystającą płytę balkonową zwężającą odległość do około 1 m od granicy, w związku z tym budynek jest w złym stanie technicznym;

8. art 84 ust. 1 pkt 1 p.b;

9. art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy i wszystkich jej okoliczności, a także niedokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;

10. art. 107 § 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób wewnętrznie sprzeczny.

Zdaniem skarżących w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem budowlanym wskazane jest wydanie przez sąd administracyjny wyroku uchylającego wydane decyzje e celu wydania decyzji nakazującej zamurowanie wszystkich otworów okiennych w ścianie od granicy z działką [...], likwidację płyty balkonowej, wykonania ściany przeciwpożarowej, likwidację rury odprowadzającej ścieki i wykonanie projektu i dokumentacji legalizującej samowolę budowlaną zgodną

z przepisami prawa budowlanego doprowadzając budynek mieszkalny do stanu zgodnego z przepisami o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki

i usytuowanie na działce.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną

w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje

w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okolicznościach faktycznych

i prawnych niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 p.b.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Zgodnie z treścią art. 51 ust. 7 p.b., przepisy ust. 1 pkt 1

i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 p.b., zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 p.b.

W ocenie Sądu zastosowana przez organy procedura legalizacyjna w trybie art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. jest prawidłowa. Przepis art. 50 ust. 1 Prawa budowalnego odnosi się do samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, które nie są budową w rozumieniu art. 48 ust. 1 i art. 49 b ust. 1, ale zostały wykonane: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę w okresie 1985 – 1989 r. Wykonana przez inwestorów samowolna przebudowa tego budynku, wykonana została tylko raz w 2011 r. i obejmowała: 1) częściową rozbiórkę ścian zewnętrznych wraz ze ślusarką okienną i drzwiową; 2) rozbiórkę nad tą częścią poddasza dachu o konstrukcji stalowej szklonej oraz przyległego pasu dachu o konstrukcji drewnianej; 3) uzupełnienie ścian o wysokość ok. 80 cm, w uzupełnionych ścianach zostały osadzone trzy okna

o wymiarach 90 cm x 70 cm oraz drzwi balkonowe o wymiarach 90 cm x 230 cm; 4) wykonanie wieńca, na którym została zamocowana konstrukcja dachu ocieplonego – stropodachu; 5) roboty wykończeniowe w pomieszczeniach pokoju i łazienki. Roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, stan techniczny przebudowy jest dobry.

Na gruncie ustawy Prawo budowlane zasadą jest, że wykonywanie robót budowlanych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1). Z obowiązku tego zostały wyłączone roboty wskazane w art. 29 ust. 1 i 2 i w art. 30 p.b. Wskazane wyżej roboty budowlane należy zakwalifikować jako przebudowę obiektu budowlanego. W art. 3 pkt 7a p.b. ustawodawca określa przebudowę jako wykonywanie robót budowlanych,

w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

W wyniku wykonanych robót budowlanych niewątpliwie nastąpiła zmiana parametrów użytkowych obiektu. Roboty tego rodzaju wymagały zatem uzyskania pozwolenia na budowę, bowiem nie zostały one ujęte w zamkniętym katalogu obiektów budowlanych oraz robót budowlanych zwolnionych z tego wymogu.

Istotą postępowania unormowanego w art. 51 p.b. jest usunięcie stanu samowoli budowlanej i doprowadzenie wykonywanych lub już wykonanych (zakończonych) robót do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji, gdy samowolnie wykonane roboty zostały już wykonane, tak jak w niniejszej sprawie, organ nie wydaje postanowienia, o którym mowa w art. 50 p.b., bowiem w takim przypadku zastosowanie znajduje art. 51 ust. 7 p.b.

Postępowanie w trybie art. 51 p.b., jak wynika z jego brzmienia, zakończone może zostać w trojaki sposób. Gdy roboty nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego

z prawem zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 1, wówczas organ nakazuje zaniechanie dalszych robót (w stosunku do prac już wykonanych rozwiązanie to

w praktyce nie znajdzie zastosowania), rozbiórkę obiektu lub doprowadzenie do stanu poprzedniego. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne

w sposób negatywny. Natomiast jeżeli możliwe jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, wówczas postępowanie legalizacyjne ma charakter dwuetapowy.

W pierwszej kolejności organ wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., co powinno być poprzedzone ustaleniami faktycznymi co do możliwości zalegalizowania samowoli. W tej sytuacji organ działając na podstawie art. 81c p.b. może zażądać od inwestora stosownego dokumentu związanego z prowadzeniem robót, a w szczególności ekspertyzy wskazującej, czy roboty budowlane wykonane zostały w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia lub niezagrażający środowisku, a zatem, czy wykonane zostały zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi i sztuką budowlaną. Po złożeniu odpowiedniej ekspertyzy i dokonaniu stosownych ustaleń organ jest uprawniony do wydania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, jeżeli zachodzi taka konieczność. Decyzja ta nie legalizuje jednak samowoli i nie załatwia sprawy, gdyż kończy zaledwie pierwszy etap postępowania. Właściwa decyzja legalizacyjna wydawana jest zaś na podstawie art. 51 ust. 3 p.b., w której organ orzeka o wykonaniu obowiązku (pkt 1) albo w przypadku jego niewykonania nakazuje zaniechanie dalszych robót (w odniesieniu do prac już wykonanych przewidziane w przepisie rozstrzygnięcie o nakazie zaniechania dalszych robót nie znajduje uzasadnienia) bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, lub też doprowadzenie do stanu poprzedniego (pkt 2). Organ może również ustalić, że wykonane roboty budowlane były zgodne ze standardami i nie wymagały przeprowadzenia żadnych dodatkowych czynności ani robót, co stanowi podstawę do przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, że brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania naprawczego i wydania decyzji o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.

W świetle wyżej przytoczonych przepisów prawa i poczynionych na ich kanwie rozważań istotne dla ustalenia kierunku postępowania naprawczego jest ustalenie zakresu przeprowadzonej samowoli budowlanej oraz możliwości jej legalizacji. W niniejszej sprawie organ I instancji działając na podstawie art. 81c p.b. zobowiązał inwestorów do złożenia ekspertyzy technicznej, która precyzyjnie określiła zakres wykonanych, w ramach przebudowy budynku, robót budowlanych. Złożona w tym zakresie dokumentacja pozwoliła na ustalenie, iż wykonany samowolnie (a więc niezgodnie z obowiązującymi przepisami) sporny otwór drzwiowy narusza przepisy techniczno-budowlane zawarte

w rozporządzeniu MI, określające odległość budynku od granicy z sąsiednią działką.

Należy mieć przy tym na uwadze, iż skoro w czerwcu 1989 r. wydana została decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego, to tym samym odstępstwo nieprawidłowe usytuowanie (pierwotnie metalowych drzwi balkonowych w szklanej ścianie budynku) od strony działki [...] zostało zalegalizowane na podstawie art. 42 p.b. z 1974 r.

Zgodnie z regulacją § 12 ust. 1 rozporządzenia MI – obowiązującą w dacie wykonania przebudowy, jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy

z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m -

w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych

w stronę tej granicy.

Skoro w wyniku przeprowadzonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. postępowania ustalono, że w wyniku przebudowy budynku mieszkalnego w ścianie od strony południowej, która znajduje się w odległości 3,5 m od granicy z działką [...] inwestorzy niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi (§ 12 ust. 1) wykonali drzwi balkonowe, to prawidłowo stwierdzono, że niezbędnym w celu doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem jest zamurowanie tego otworu drzwiowego cegłą szklaną lub luksferami.

Jednocześnie za właściwe uznać należy ustalenia organów dotyczące ściany oddzielenia pożarowego, bowiem według obowiązujących warunków technicznych dla sytuowania budynków na gruncie, ściana oddzielenia przeciwpożarowego wymagana jest dla budynku usytuowanego na granicy działki. Ponieważ budynek usytuowany jest w odległości około 2,5 m od granicy działki ściana taka nie jest wymagana.

W odniesieniu do zarzutów skargi Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Organy przeprowadziły prawidłowe i skrupulatne postępowanie, wydały decyzje z należytym uzasadnieniem. Został prawidłowo ustalony stan faktyczny.

Strona skarżąca podnosi naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego, związanych z budową budynku mieszkalnego, podnosząc samowolę budowlaną, która bezspornie została wykazana przez organy. Niewątpliwie postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego – co wynika z zawiadomienia o jego wszczęciu. Po drugie stan techniczny budynku został oceniony przez organy w sposób właściwy, bowiem zauważyć tu należy, że inspektorzy dokonujący oględzin posiadają wiedzę z zakresu budownictwa, ponadto inwestorzy dwukrotnie przedstawili opinie techniczne o stanie budynku. Skarżący natomiast kwestionują ustalenia organów co do stanu technicznego budynku nie przedstawiając

w tym zakresie żadnego kontrargumentu. Postępowanie w sprawie nie było prowadzone w trybie art. 66 p.b., który to przepis znajduje się w rozdziale 6 – utrzymanie obiektów budowlanych, zatem nie mogło dojść do naruszenia tego przepisu.

Przy podnoszeniu argumentów dotyczących usytuowania przedmiotowego budynku mieszkalnego, skarżący pomijają okoliczność, że budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę znak [...] z [...] marca 1985 r.,

w zatwierdzonym projekcie typowym W -035 były otwory okienne i 1 szt. drzwi balkonowych w ścianie budynku od strony działki nr ewid. [...] i w takim stanie budynek został oddany do użytkowania w czerwcu 1989 r.

Skarżący niezasadnie podnoszą naruszenie praw osób trzecich, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy p.b. z 1994 r, sugerując, że takie usytuowanie budynku mieszkalnego uniemożliwi im zabudowę sąsiedniej działki zgodnie z przepisami prawa budowlanego, zapominając o tym, że ich działka jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Ponadto nie przedstawili oni decyzji odmawiającej warunków zabudowy, co wskazuje tym samym na chybiony zarzut.

Jednocześnie Sąd zgadza się z skarżącymi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę,

w zaistniałym stanie sprawy niewątpliwie pierwotny inwestor takie pozwolenie uzyskał, zaś przepisy poprzednio obowiązującego prawa budowlanego z 1974 r. nie obligowały inwestora do przechowywania dokumentacji związanej z budową i w tym zakresie ocenę tej kwestii przez organy Sąd podziela. Pozostała sprawa wykonania robót budowlanych bez pozwolenia została objęta niniejszym postępowaniem, które nie zostało jeszcze zakończone.

W kontekście powyższego za niezasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postepowania.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.