Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1280/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 8, art. 43 ust. 1 pkt 40, art. 43 ust. 13, ust. 1 pkt 7 i 37-41
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 845, art. 844 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant sekr. sąd. Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. A sp. z o.o. w [...] (dalej Spółka) wystąpiła do Ministra Finansów, działającego przez organ upoważniony - Dyrektora Izby Skarbowej w [...], o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania odpłatnych umów depozytu nieprawidłowego.

Opisując zdarzenie przyszłe Spółka wskazała, że jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług z siedzibą na terytorium Polski. Spółka zamierza utworzyć portal internetowy, którego celem będzie ułatwianie organizowania imprez towarzyskich (urodzin, imienin, wesel, uroczystości okolicznościowych itp.) poprzez pomoc w zakupie prezentów przez grupę ludzi. Dostęp do portalu będzie miała osoba, która ma zostać obdarowana prezentem (dalej: Organizator), osoby, które zamierzają kupić jakiś prezent dla Organizatora (dalej: Goście) oraz sklepy internetowe, które poprzez wirtualny pasaż handlowy stworzony przez Spółkę będą oferowały i sprzedawały swoje towary handlowe. Spółka będzie czerpać zyski z prowizji otrzymywanych od sklepów Internetowych za doprowadzenie do zawarcia transakcji zakupu prezentów. Spółka nie będzie stroną umów sprzedaży zawieranych przez Gości ze sklepami internetowymi. Goście będą mogli wspólnie lub indywidualnie finansować zakup prezentu. W przypadku wspólnego finansowania zakupu prezentu, Goście będą wpłacać pewne kwoty pieniędzy aż do zebrania kwoty wystarczającej na zakup prezentu. Możliwa jest również sytuacja, w której Organizator dołoży pewną kwotę do zebranych przez Gości pieniędzy. W celu ułatwienia przeprowadzenia transakcji zakupu prezentu, bank obsługujący Spółkę przyzna jej pewną pulę numerów, w oparciu o które będą tworzone subkonta do głównego rachunku bankowego Spółki. Każde subkonto będzie służyć do zakupu konkretnego prezentu przez określoną grupę Gości. Goście będą wpłacać pieniądze na nieoprocentowane subkonto w ramach umów depozytu nieprawidłowego zawieranych przez każdego Gościa ze Spółką. Spółka będzie pobierała od Gości wynagrodzenie z tytułu świadczenia umowy depozytu nieprawidłowego. Co do zasady pieniądze zgromadzone przez Gości na subkoncie zostaną zużyte na zakup prezentu dla Organizatora. Mogą się jednak zdarzyć takie sytuacje, w których Goście otrzymają zwrot wpłaconych przez siebie pieniędzy np. w sytuacji, w której impreza towarzyska zostanie odwołana przez Organizatora i nie dojdzie do zakupu prezentu.

Na tle tak przedstawionego opisu zdarzenie przyszłego Spółka zadała następujące pytania:

1. Czy zawarte przez Spółkę z Gośćmi odpłatne umowy depozytu nieprawidłowego będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

W przypadku udzielenia twierdzącej odpowiedzi na pytanie nr 1:

2. Czy zawarte przez Spółkę z Gośćmi odpłatne umowy depozytu nieprawidłowego będą stanowiły usługę w zakresie depozytów środków pieniężnych zwolnioną od podatku od towarów i usług?

W ocenie wnioskodawczyni zawarte przez Spółkę z Gośćmi odpłatne umowy depozytu nieprawidłowego jako świadczenie usług będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług; usługa w zakresie depozytów środków pieniężnych jest w świetle art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 nr 177, poz. 1054, ze zm.) dalej ustawa o VAT zwolniona od podatku od towarów i usług.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...], działając w imieniu Ministra Finansów, w wydanej w dniu [...] września 2013 r. interpretacji indywidualnej nr [...] uznał stanowisko wnioskodawcy za:

- prawidłowe w zakresie uznania, że odpłatne umowy depozytu nieprawidłowego będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT,

- nieprawidłowe w zakresie uznania, że odpłatne umowy depozytu nieprawidłowego będą korzystały ze zwolnienia od podatku VAT.

Uzasadniając interpretację organ podatkowy wskazał, że usługi nazwane przez wnioskodawczynię usługami depozytu nieprawidłowego, które Spółka zamierza świadczyć na rzecz Gości mające na celu wspólny zakup prezentu, będą stanowiły usługi w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT.

Natomiast biorąc pod uwagę opis sprawy organ stwierdził, że przedmiotowej usługi nazwanej przez Spółkę usługą depozytu nieprawidłowego nie można uznać za usługę finansową związaną z depozytami środków pieniężnych, prowadzeniem rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcjami płatniczymi, przekazami i transferami pieniężnymi, długami, czekami i wekslami jak również za usługę pośrednictwa w świadczeniu tych usług finansowych. Brak jest również, zdaniem organu, podstaw do uznania przedmiotowej usługi za odrębny, niezbędny element usługi finansowej. Wnioskodawczyni nie będzie prowadziła bowiem rachunków pieniężnych osób korzystających z serwisu internetowego ani nie będzie pośredniczyła w świadczeniu takich usług finansowych. Wnioskodawczyni w przypadku świadczenia ww. usług nie będzie uczestniczyła również w żadnym stopniu w świadczeniu usług w zakresie transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych. Ponadto w analizowanym przypadku nie wystąpią depozyty, długi, czeki czy weksle. Spółka jedynie za pomocą określonych rozwiązań systemowych będzie dokonywała czynności technicznej jaką będzie przyjęcie na swoje konto pieniędzy od Gości w celu zakupu przez nich prezentu. Opis charakteru i zakres usługi, którą zamierza świadczyć Wnioskodawczyni wskazuje, że przedmiotowa usługa będzie miała charakter usługi dostępu do serwisu internetowego.

W ocenie organu świadczona przez wnioskodawczynię usługa mająca na celu pośrednictwo w otrzymaniu prezentu, nie będzie usługą finansową czy też usługą pośrednictwa w zakresie usług finansowych wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy VAT. Nie będzie to również usługa, o której mowa w art. 43 ust. 13 ustawy o VAT. Zatem przedmiotowa usługa nie korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Usługi opodatkowane będą stawką podatku w wysokości 23%, zgodnie z art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT, ponieważ ani przepisy ustawy, ani też rozporządzeń wykonawczych do ustawy nie przewidują preferencyjnej stawki podatku dla przedmiotowych usług.

W dniu [...] września 2013 r. do organu wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym strona nie zgodziła się ze stanowiskiem Ministra Finansów wyrażonym w ww. interpretacji indywidualnej.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał stanowisko prezentowane w wydanej interpretacji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na interpretację indywidualną Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając naruszenie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu nieprawidłowego stanowiska, że świadczonej przez skarżącą usługi odpłatnych umów depozytu nieprawidłowego nie można uznać za usługę finansów związaną z depozytami środków pieniężnych, prowadzeniem rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcjami płatniczymi, przekazami i transferami pieniężnymi, długami, czekami i wekslami, której świadczenie korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie ww. przepisu ustawy, lecz należy uznać za usługę dostępu do serwisu internetowego, której świadczenie podlega opodatkowaniu podstawową stawką podatku VAT.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że będzie czerpać zyski z prowizji otrzymywanych od sklepów internetowych za doprowadzenie do zawarcia transakcji zakupu prezentów. Natomiast umowy depozytu nieprawidłowego mają charakter pomocniczy związany z koniecznością przyjęcia przez skarżącą środków pieniężnych od Gości i w żadnym razie nie stanowią opłaty za świadczoną usługę dostępu do serwisu internetowego. Świadczona przez skarżącą usługa depozytu nieprawidłowego posiada wszystkie cechy usług w zakresie depozytów pieniężnych, a zatem świadczenie takiej usługi winno być zwolnione na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 40 znowelizowanej z dniem 1 stycznia 2011r. ustawy o VAT stanowi, iż zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług. Dyrektywa 2006/112/WE w art. 135 ust. 1 lit. d) stanowi zaś, że państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.

Krajowe uregulowania wskazane wyżej miały stanowić implementację art. 135 ust. 1 pkt d) Dyrektywy 112. Jednakże przepisy krajowe w zakresie przedmiotowego zwolnienia nie wskazywały ani przed ich nowelizacją ani nie wskazują obecnie, co ustawodawca rozumie pod pojęciem "usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych." Fakt, że skarżącą nie będzie prowadziła rachunków pieniężnych Gości nie wyłącza możliwości świadczenia przez nią usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, w szczególności na zasadzie pośrednictwa. Powyższe pojęcie nie jest również zdefiniowane przez Dyrektywę 112, ani też nie było zdefiniowane w VI Dyrektywie. Obecnie w braku definicji legalnej pojęcia "usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych" należy interpretować to pojęcie poprzez pryzmat języka potocznego. Niespornym jest, że skarżąca będzie zawierała z Gośćmi umowy depozytu nieprawidłowego, o których mowa w Kodeksie cywilnym. Skarżąca wskazała, że podatnik nie musi być instytucją finansową (bankiem), aby mógł skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT z uwagi na świadczenie usług finansowych. Zdaniem skarżącej Spółka nie będąc instytucją finansową, będzie jednak zawierała z Gośćmi umowy depozytu nieprawidłowego i tym samym świadczyła odpłatne usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy podtrzymał stanowisko zawarte w wydanej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej p.p.s.a. poprzez orzekanie w sprawie skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, a także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz poprawność prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego.

Punktem wyjścia dla uznania zaskarżonej interpretacji za zgodną z prawem był opis zdarzenia przyszłego przedstawiony we wniosku, który stanowił podstawę faktyczną interpretacji. Treść wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej wyznacza przedmiotowy zakres tego postępowania. We wniosku spółka wskazała, że zamierza utworzyć portal internetowy, którego celem będzie ułatwianie organizowania imprez towarzyskich poprzez pomoc w zakupie prezentów. Dostęp do portalu będzie miała osoba, która ma być obdarowana, Goście oraz sklepy internetowe, które poprzez stworzony pasaż handlowy stworzony przez Spółkę będą oferowały i sprzedawały towary. Goście będą mogli też wspólnie finansować zakup prezentu i w tym przypadku będą wpłacać określone kwoty pieniędzy na nieoprocentowane subkonto (bank obsługujący wnioskodawcę przyzna pewną pulę numerów w oparciu o które będą tworzone subkonta do głównego rachunku bankowego spółki, każde subkonto będzie służyć do zakupu konkretnego prezentu) w ramach umów depozytu nieprawidłowego zawieranych przez gości ze spółką, z tego tytułu spółka będzie pobierała wynagrodzenie. Spółka będzie również czerpać zyski z prowizji otrzymywanych od sklepów za doprowadzenie do zawarcia transakcji zakupu prezentu. W sytuacji gdy nie dojdzie do zakupu prezentu, spółka dokona zwrotu wpłaconych pieniędzy.

W sprawie bezsporne jest, że spółka będzie świadczyć usługi w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT. Spór sprowadza się do kwestii, czy usługi świadczone przez spółkę A będą korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT.

Zgodnie z powołanym przepisem zwalnia się od podatku usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usług pośrednictwa w świadczeniu tych usług. Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Biorąc pod uwagę opisane we wniosku zdarzenie przyszłe, należy uznać za prawidłowe stanowisko organu, że świadczoną przez spółkę usługę nie można zakwalifikować do usług finansowych w zakresie usług depozytu nieprawidłowego.

Depozyt nieprawidłowy uregulowany został w art. 845 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli z przepisów szczególnych albo z umowy lub okoliczności wynika, że przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku, stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce. W stosunku do czasu i miejsca zwrotu zastosowanie znajdą przepisy dotyczące przechowania. Umowa depozytu nieprawidłowego swoistego rodzaju połączenie umowy pożyczki z umową przechowania, łączy w sobie elementy umowy przechowania i pożyczki. Jest to umowa, na mocy której jedna strona oddaje, np. pieniądze na przechowanie, w wyniku czego nie ponosi ryzyka utraty pieniędzy, druga zaś może rozporządzać pieniędzmi według swego uznania. Umowa depozytu nieprawidłowego jest umową dwustronnie zobowiązującą i może mieć charakter odpłatny lub nieodpłatny, przy czym obowiązek zapłaty z tytułu świadczenia może ciążyć na jednej ze stron kontraktu bądź na obu. Jak wynika z powołanego przepisu czas i miejsce zwrotu określają przepisy o przechowaniu. Zgodnie z art. 844 § 1 składający może w każdym czasie żądać zwrotu rzeczy oddanej na przechowanie.

W ocenie Sądu przystępując do kwalifikacji świadczonej usługi stanowiącej przedmiot działalności spółki, istotne jest ustalenie przedmiotu świadczenia, tj. ustalenia, jakiej treści stosunek prawny będzie zawiązany pomiędzy stronami kontraktu, tj. do czego zobowiązuje Spółka oraz osoby wpłacające pieniądze na określone subkonto, tzw. Goście. Odnosząc powyższe do przedmiotu postępowania istotne jest, czy strony umowy zawierają zobowiązanie odpowiadające umowie depozytu nieprawidłowego. Z opisu zdarzenia przyszłego nie wynika, aby osoba wpłacająca pieniądze oddała je na przechowanie, zezwalając na rozporządzanie pieniędzmi przez Spółkę w czasie trwania umowy. Wpłaty na określone subkonto należące do Spółki będą dokonywane wyłącznie w celu zgromadzenia kwoty odpowiadającej cenie wybranego prezentu, co pozwoli na zakup wybranego prezentu za pośrednictwem stworzonego przez Spółkę portalu. Są to zatem czynności techniczne w celu zawarcia umowy pomiędzy wpłacającymi a sklepem internetowym przy pomocy stworzonego portalu. Zatem prawidłowo organ wskazał w zaskarżonej interpretacji, że przedmiotem świadczonych usług przez skarżącą będzie udostępnienie utworzonego przez spółkę portalu internetowego. Tym samym usługi świadczone przez skarżącą nie można zakwalifikować do usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT.

W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd uznał skargę za niezasadną i orzekł jak w sentencji wyroku.