Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1779/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman Asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 10 września 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zagospodarowania odpadu oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ"), po rozpatrzeniu zażalenia spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Skarżąca" albo "Spółka") na postanowienie GIOŚ z dnia [...] października 2015 r. nr [...] orzekł w następujący sposób:

1) uchylił w/w własne postanowienie z dnia [...] października 2015 r., zobowiązujące Skarżącą do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm.), dalej "rozporządzenia 1013/2006" albo "rozporządzenia",, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie [...] w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia postanowienia - w części dotyczącej terminu jego wykonania;

2) utrzymał w/w postanowienie w mocy w pozostałym zakresie;

3) określił termin wykonania postanowienia z dnia [...] grudnia jako nie dłuższy niż 30 dni od daty jego doręczenia.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie postanowienia zaskarżonego obecnie, przedstawia się następująco:

1. Pismem z dnia 4 lipca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] zawiadomił GIOŚ, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2015 r., poz. 1048), dalej "ustawy (z 2007) r.", o nielegalnym przemieszczeniu odpadu w postaci pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] (dalej "pojazd") zgłoszonego do wywozu. W/w zawiadomienie jest następstwem kontroli towaru, przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...], Oddziału Celnego w [...].

Do zawiadomienia Naczelnik dołączył następujące dokumenty:

- kopię dokumentu Salvage Certificate nr [...];

- kopię dokumentu Vehicle Bill of Sale z dnia [...] listopada 2012 r.; kopię faktury konsygnacyjna nr [...] z dnia [...] marca 2013 r.;

- kopię dokumentu MRN nr [...];

- kopię dokument MRN nr [...];

- kopię oceny towaru sporządzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2014 r.

2. Pismem z dnia 11 lipca 2014 r. GIOŚ zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie [...] w postaci uszkodzonego przedmiotowego pojazdu. GIOŚ wskazał, iż stronami postępowania są następujące podmioty:

1) Skarżąca,

2) [...], zamieszkały pod adresem: ul. [...]. [...], [...] (dalej "właściciel pojazdu/odpadu"),

3) [...], prowadzący działalność gospodarczą pn. P.H. "[...]"" [...], z siedzibą pod adresem: ul. [...]. [...] [...] (dalej "pierwszy (poprzedni) skład celny"),

4) [...], zam. pod adresem: ul. [...], [...]. [...] ( dalej "pracownik właściciela pojazdu/odpadu").

3. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. GIOŚ wezwał Skarżącą, jako odpowiedzialną za nielegalne przemieszczenie odpadu, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia 1013/2006 poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie [...] w postaci ww. uszkodzonego pojazdu, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ przytoczył okoliczności, które w ocenie organu dowodzą, iż pojazd ten stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz że Skarżąca była "zgłaszającym" w myśl art. 2 pkt. 15 lit. a rozporządzenia 1013/2006. Ponadto organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 pkt 35a ww. rozporządzenia

1013/2006, międzynarodowe przemieszczenie omawianego odpadu jest przemieszczeniem nielegalnym.

4. Pismem z dnia 21 października 2015 r. Skarżąca wniosła do GIOŚ, na podstawie art.29 ustawy z 2007 r., zażalenie na postanowienie tego organu z dnia [...] października 2015 r., zarzucając GIOŚ:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 15 rozporządzenia 1016/2006 i art. 25 ust. 1 ustawy z 2007 r. poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia "zgłaszający" przez co uznanie skarżącego za podmiot zgłaszający, podczas gdy wbrew twierdzeniom organu Skarżąca nie dokonywała procedury przemieszczania towaru uznanego za odpad, nie zlecała takiego przemieszczania i nie ciążył na niej obowiązek zgłoszenia, przez co nie może być stroną postępowania;

- niezastosowanie art. 25 ust. 2 ustawy z 2007 r. o poprzez niewezwanie odbiorcy odpadów do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia 1013/2006;

- naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 i art. 7 k.p.a. przez ich niezastosowanie, a w konsekwencji niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności polegające na poczynieniu ustaleń w sposób dowolny, nieznajdujący odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym, a także braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny;

- naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 8, art. 9 i art.1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego postanowienia motywów rozstrzygnięcia, w szczególności polegające na nienależytym uzasadnieniu faktycznym postanowienia, wyrażającym się w szczególności brakiem wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

III. Jak już wskazano, postanowieniem zaskarżonym obecnie GIOŚ rozpatrzył zażalenie na własne postanowienie z dnia [...] października 2015 r., orzekając w sprawie w sposób opisany na wstępie.

Uzasadniając postanowienie z dnia [...] listopada 2015 r., GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje:

1. Przedmiotem postępowania jest bezsprzecznie odpad w postaci uszkodzonego pojazdu. Do transportu ww. pojazdu dołączono amerykański dokument Salvage Certificate, który posiada zapisy "dowód własności pojazdu wycofanego z ruchu drogowego" oraz "przeniesienie własności w celu rozłożenia na części" (tłumaczenie sporządzone przez tłumacza przysięgłego Panią [...] w dniu 26 lipca 2015 r.). Ponadto, zgodnie z zapisami zawartymi w ww. dokumencie, pojazd ten posiada uszkodzenia karoserii, a ubezpieczyciel orzekł wobec niego szkodę całkowitą. Powyższe zapisy oznaczają, że poprzedni właściciel uszkodzonego pojazdu, przekazał pojazd kolejnemu posiadaczowi, w celu demontażu pojazdu na części zamienne. Można zatem stwierdzić, iż poprzedni właściciel ww. pojazdu, nie dokonując napraw pojazdu, przekazując pojazd kolejnemu posiadaczowi w celu demontażu na części, nie widział możliwości wykorzystania tego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a tym samym pojazd został uznany za wycofany z eksploatacji już na terenie USA. Ze względu na fakt. że ww. pojazd przeznaczony był do demontażu już na terenie USA, a więc miał zostać wykorzystany w sposób zasadniczo inny niż jego pierwotne przeznaczenie, zachodzi konieczność przekazania omawianego pojazdu właściwemu podmiotowi do przeprowadzenia jego demontażu. Z tej przyczyny ww. pojazd jest odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) zgodnie, z którym każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się. zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, stanowi odpad. Z uwagi na fakt, iż w dacie przemieszczania przedmiotowy pojazd był wyposażony był w jednostkę napędową, zawierającą płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu właściwości niebezpieczne, to zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923) należy go zaklasyfikować do odpadu o kodzie [...] - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy". Z uwagi na fakt, iż Skarżąca w żaden sposób nie zanegowała powyższych ustaleń, należy wnioskować, iż zgadza się ze stanowiskiem organu co do klasyfikacji omawianego pojazdu do odpadu o kodzie [...].

2. Istota stanowiska Skarżącej sprowadza się twierdzenia, iż nie była ona podmiotem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia międzynarodowego przemieszczania przedmiotowego odpadu.

Zgodnie z art. 2 pkt 15 rozporządzenia 1013/2006 "zgłaszający" oznacza:

a) w przypadku przemieszczeń pochodzących z Państwa Członkowskiego - każdą osobę fizyczną lub prawą podlegającą jurysdykcji tego Państwa Członkowskiego, która zamierza dokonać przemieszczenia odpadów lub zlecić takie przemieszczanie i na której ciąży obowiązek zgłoszenia. Zgłaszającym jest jedna z osób lub jeden z podmiotów wyszczególnionych poniżej w kolejności przyjętej w tym wykazie:

i) wytwórca pierwotny; lub

ii) posiadający zezwolenie nowy wytwórca, który wykonuje działania poprzedzające przemieszczanie; lub

iii) posiadający zezwolenie podmiot zbierający, który w wyniku połączenia niewielkich ilości jednego rodzaju odpadów zebranych z różnych źródeł utworzył wysyłkę, która ma się rozpocząć z jednego miejsca wskazanego w zgłoszeniu; lub

iv) zarejestrowany sprzedawca, który został upoważniony na piśmie przez wytwórcę pierwotnego, nowego wytwórcę lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, określony w pkt i), ii) oraz iii), do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego;

v) zarejestrowany pośrednik, który został upoważniony na piśmie przez wytwórcę pierwotnego, nowego wytwórcę lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, określony w pkt i), ii) oraz iii), do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego;

vi) posiadacz, jeżeli wszystkie osoby określone w pkt i), ii), iii), iv) oraz w odpowiednich przypadkach w pkt v) są nieznane lub niewypłacalne.

Skarżąca została uznana przez organ za "zgłaszającego"' w myśl rozporządzenia 1013/2006 z uwagi na fakt, iż była podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne przemieszczenie odpadu. Strona błędnie argumentuje, iż nie może być uznana za "zgłaszającego"' w kontekście przytoczonego przepisu, z powodu braku zamiaru dokonania przemieszczenia odpadu. Prawidłowo przytaczając definicję "zgłaszającego" oraz zasady przyznawania zezwolenia na międzynarodowe przemieszczanie odpadów (z wykorzystaniem załącznika IA i IB do ww. rozporządzenia nr 1013/2006). Skarżąca winna mieć na względzie, iż w warunkach niniejszej sprawy miało miejsce nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu, a więc żadne zasady wynikające czy to z ww. rozporządzenia 1013/2006, czy też ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów siłą rzeczy nie zostały dochowane. Zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1013/2006 zakazany jest wywóz ze Wspólnoty odpadów wyszczególnionych jako niebezpieczne w załączniku V do państwa, którego nie obowiązuje decyzja OECD. Należy wskazać, że [...] nie należy do państw OECD. Z powyższego wynika, że przemieszczanie z Polski na terytorium [...] odpadów o kodzie [...] jest zakazane. Wobec powyższego zastosowanie procedury zgłoszenia wysyłki odpadów - nie jest możliwe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ww. ustawy o odpadach, domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Niewątpliwym faktem jest, że Skarżąca była posiadaczem odpadu w postaci omawianego pojazdu, w rozumieniu powyższej definicji, co wynika z pism Strony z dnia 21 lipca 2014 r., 18 grudnia 2014 r. oraz zażalenia z dnia 21 października 2015 r., jak i z charakteru działalności Strony, tj. prowadzenia składu celnego.

Nie można zgodzić się również z twierdzeniem Strony, jakoby nie dokonała ona przemieszczenia towaru, ponieważ nigdy nie realizowała definicji pojęcia przemieszczenia. Według Strony, zadaniem Strony nie było poddanie ww. odpadu procesom odzysku lub unieszkodliwienia. Zgodnie z art. 2 pkt 34 ww. rozporządzenia nr 1013/2006 "przemieszczanie" oznacza transport odpadów przeznaczonych do odzysku lub unieszkodliwienia, który jest planowany lub odbywa się uogólniając między państwami. W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę na fakt, że odpad w postaci omawianego pojazdu został zatrzymany przez służby celne w miejscu drogowego przejścia granicznego w [...] w trakcie wywożenia z terytorium Polski na [...]. Fakt fizycznego przemieszczenia jest zatem niezaprzeczalny. Wymaga również wyjaśnienia, że fakt, iż przedmiotem przemieszczenia był odpad jest ściśle związany z przeznaczeniem pojazdu do odzysku lub unieszkodliwienia. Do transportu ww. pojazdu dołączono amerykański dokument Salvage Certificate, który posiada zapisy "dowód własności pojazdu wycofanego z ruchu drogowego" oraz przeniesienie własności w celu rozłożenia na części"' (tłumaczenie sporządzone przez tłumacza przysięgłego [...] w dniu 26 lipca 2015 r.) Szczególnie fakt przeniesienia własności w celu rozłożenia na części określa w istocie przeznaczenie do przeprowadzenia odzysku i unieszkodliwienia odpadu.

Strona w zażaleniu wskazała, że w myśl Rozporządzenia Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej "WKC") zgłaszającym jest osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu albo osoba, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenie celne. Ponadto, Strona stwierdziła że jako agencja celna posiadała wyłącznie upoważnienie do dokonywania zgłoszeń celnych w imieniu właściciela pojazdu i na jego rzecz. W kontekście powyższego twierdzenia zrozumiałe jest, że w dokumencie MRN nr [...], Skarżąca widnieje jako zgłaszający. Niemniej zarówno w dokumencie MRN nr [...] jak i w dokumencie MRN nr [...] Skarżąca widnieje jako nadawca/eksporter towaru, a więc podmiot faktycznie wysyłający towar z Polski na [...] (odbiorca Pan [...], [...], [...]).

Zgodnie z art.4 pkt 17 WKC, zgłoszenie celne oznacza czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2132/11 stwierdził, że zgłoszenie celne sprowadza się do technicznego przedstawienia organowi celnemu zgłoszenia celnego z niezbędnymi dokumentami, które zgłaszający ma obowiązek dołączyć do zgłoszenia. W powyższym wyroku NSA stwierdził również, że: "zgłoszenie celne stanowi zatem deklarację wiedzy zgłaszającego odnośnie zgłaszanego towaru, jego wartości i pochodzenia, jest swoistym wnioskiem ze strony zgłaszającego o nadanie zgłaszanemu towarowi określonego przeznaczenia celnego. Charakter prawny zgłoszenia celnego jako oświadczenia wiedzy zaopatrzonego podpisem zgłaszającego sprawia, że zgłaszający jest odpowiedzialny za prawdziwość informacji zawartych w zgłoszeniu i autentyczność załączonych do niego dokumentów. Potwierdza to treść art. 199 rozporządzenia Komisji nr 2454 93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania WKC (Dz. U. UE L. 93.253.1), zgodnie z którym złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub przez jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym, zgodnie z obowiązującymi przepisami, za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów oraz przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą". W kontekście powyższego wyroku nie budzi wątpliwości fakt, że wskazana w dokumentach MRN nr [...] oraz MRN nr [...] jako nadawca/eksporter, Skarżąca rzeczywiście takim nadawcą była.

Skarżąca dysponowała upoważnieniem udzielonym przez właściciela pojazdu do reprezentacji przed organami celnymi w związku z przeprowadzaniem wszelkich czynności i formalności przewidzianych przepisami prawa celnego. W kontekście wyżej przytoczonej definicji zgłaszającego w rozumieniu WKC Skarżąca winna zatem dokonać zgłoszenia wysyłki w imieniu właściciela pojazdu. W rzeczywistości natomiast Strona dokonała zgłoszenia wywozu w imieniu własnym, czego potwierdzeniem są w/w dokumenty MRN.

Biorąc pod uwagę fakt, iż Skarżąca była podlegającym polskiej jurysdykcji posiadaczem odpadu i dysponowała nim jako eksporter, zgodnie ze w/w dokumentami MRN, należało ją uznać za zgłaszającego w myśl art. 2 pkt. 15 lit. a ww. rozporządzenia.

3. Odpady sklasyfikowane pod kodem [...] nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III. IIIB. IV lub IVA do rozporządzenia WE Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. W odniesieniu do odpadów sklasyfikowanych pod kodem [...] według rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów, zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. zakazany jest wywóz ze Wspólnoty odpadów wyszczególnionych jako niebezpieczne w załączniku V do państwa, którego nie obowiązuje decyzja OECD. Należy wskazać, że [...] nie należy do państw OECD. Z powyższego wynika, że przemieszczanie z Polski na terytorium [...] odpadów o kodzie [...] jest zakazane, a zatem na podstawie art. 2 pkt 35 lit. f ww. rozporządzenia, stanowi nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów.

4. Odpowiedzialności za działanie zgodnie z przepisami, w świetle zapisów WKC oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2131/11, nie zwalnia fakt, że właściciel pojazdu, jako obywatel państwa trzeciego, nie mógł dokonać odprawy celnej samodzielnie. Strona działając w imieniu własnym, jako podmiot objęty polską jurysdykcją, obowiązana była zastosować się do wymagań formalno - prawnych obowiązujących w zakresie transgranicznego przemieszczania odpadów. Dokonując zgłoszenia celnego, Skarżąca doprowadziła do rozpoczęcia procedury wywozu odpadu, który to wywóz objęty jest zakazem.

5. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006 GIOŚ wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa zgłaszającego lub jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady — w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ww. rozporządzenia, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Według art. 24 ust. 2 lit. b rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi zgłaszający, właściwy organ wysyłki zapewnia, że odpady zostaną odebrane przez podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia.

Zgodnie z art. 18 ww. ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Wobec treści w/w przepisu prawa, należało zobowiązać Skarżącą do zagospodarowania wysłanego nielegalnie odpadu w sposób określony wyżej przytoczonym przepisem.

6. Z uwagi na fakt, iż w kwestionowanym postanowieniu organ zobowiązał Stronę do jego wykonania w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty jego doręczenia, a rozpatrzenie zażalenia na ww. postanowienie nastąpiło po upływie powyższego terminu, utrzymanie zażalonego postanowienia w mocy także w zakresie ww. terminu, skutkowałoby jego niewykonalnością. Z tej przyczyny zażalone postanowienie należało uchylić w części dotyczącej terminu jego wykonania na zasadzie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a.

IV. Pismem z dnia 19 stycznia 2016 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na postanowienie GIOŚ z dnia [...] grudnia 2015 r., zarzucając organowi:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 15 rozporządzenia 1013/2006 i art. 25 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów poprzez dokonanie błędnej wykładni pojęcia "zgłaszający" przez co uznanie Skarżącej za podmiot zgłaszający i zobowiązanie jej do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów, kiedy Skarżąca wbrew twierdzeniom organu nie dokonywała procedury przemieszczania towaru uznanego za odpad, nie zlecał takiego przemieszczania i nie ciążył na nim obowiązek zgłoszenia, przez co nie może być stroną postępowania;

- naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach poprzez przyjęcie, iż Skarżąca była posiadaczem odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu, kiedy posiadaczem odpadów był jego właściciel, zaś Skarżąca posiadała wyłącznie upoważnienie do dokonania zgłoszenia celnego, zaś zgłoszenia celnego nie można utożsamiać ze zgłoszeniem wysyłki odpadów w rozumieniu rozporządzenia 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, co więcej dla udowodnienia, iż skarżący był posiadaczem w rozumieniu w/w przepisu ustawy o odpadach jest wykazanie prawa własność, czego organ nie uczynił;

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez ich niezastosowanie, które skutkowało, że nie doszło do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności polegające na poczynieniu ustaleń w sposób dowolny, nie znajdujący odzwierciedlenia w zebranym materialne dowodowym, przez co doszło do uznania, iż skarżący jest posiadaczem odpadu i dysponował nim, jako eksporter, kiedy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, iż przemieszczanie towaru odbywało się w procedurze tranzytu zewnętrznego za dokumentem [...] MRN [...] jako że dotyczyło towaru niewspólnotowego, a nie eksportu, ponieważ Skarżąca nie dokonywała żadnej sprzedaży towarów na rzecz podmiotów zagranicznych gdyż nie była właścicielem, a także braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny przez co organ nie zwrócił uwagi na fakt, iż Skarżąca dokonywała odprawy celnej towaru w postaci samochodu wypadkowego zgodnie z informacjami uzyskanymi od właściciela towaru i załączonymi dokumentami, a nie w postaci odpadu, ponieważ Skarżąca nie dysponowała dokumentem Salvage Certificate [...], co wynika z pola [...] dokumentu przeznaczenia powrotnego wywozu MRN [...] oraz z pola [...] dokumentu tranzytowego MRN [...], a także pisma pierwszego składu celnego z dnia 18 lipca 2014 roku, gdzie stwierdza jakie dokumenty zostały załączone do tranzytu z jego składu celnego do składu celnego skarżącego;

- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy, zwłaszcza niewykazanie, jaka rolę pełnił pierwszy skład celny w procederze przvwozu odpadu na teren kraju i w czyim imieniu działał;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a. przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego postanowienia motywów rozstrzygnięcia, w szczególności polegające na nienależytym uzasadnieniu faktycznym postanowienia, wyrażającym się w szczególności brakiem wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W uzasadnieniu w/w zarzutów Skarżąca wskazała w szczególności, co następuje:

1. Skarżącej nie można uznać za zgłaszającego w rozumieniu art.2 pkt 15 rozporządzenia, albowiem nie spełnia ona kryteriów żadnego z podmiotów wymienionych w tym przepisie. Stosownie do powyższego:

2. Skarżąca nie jest w szczególności posiadaczem przedmiotowego odpadu, albowiem:

(i) Nie spełnia definicji posiadacza z art. 1 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2006/12/WE, w myśl której "posiadacz" oznacza wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną lub prawną, do której one należą". Skarżąca nie jest zatem ani producentem pojazdu ani podmiotem, do którego kiedykolwiek przedmiotowa rzecz należała;

(ii) Nie jest posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 19 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 roku. W myśl tego przepisu "posiadaczem odpadów" jest: (-) wytwórca odpadów lub (-) osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej, będąca w posiadaniu odpadów. Przepis ten ustanawia również domniemanie, iż posiadaczem odpadów jest osoba władająca powierzchnią ziemi, na której zgromadzone są odpady. Pojęcie "władającego powierzchnią ziemi" definiuje z kolei art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2012 r. poz. 1232 z późn. zm.), stanowiąc, iż pod pojęciem "władającego powierzchnią ziemi" rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający.

W/w domniemanie, ustanowione w art. 3 ust. 3 pkt 19 ustawy o odpadach, umożliwia ustalenie podmiotu ponoszącego odpowiedzialność administracyjną z tytułu niewłaściwego gospodarowania odpadami znajdującymi się na danej nieruchomości w sytuacji, w której nie można ustalić podmiotu odpowiedzialnego za ich umieszczenie na tej nieruchomości. Domniemanie to można jednakże obalić poprzez wykazanie, iż posiadaczem odpadu jest inny podmiot niż władający nieruchomością.

Stosownie do powyższego:

Skarżącej nie można uznać za wymienionego w art. 3 ust. 3 pkt 19 ustawy o odpadach wytwórcę odpadów, albowiem nie spełnia ona kryteriów z art. 3 ust. 32 ustawy, w myśl którego to przepisu wytwórcą odpadów jest każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdy, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów; wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.

Skarżąca nie jest również posiadaczem odpadu. Wadliwie przyjął GIOŚ, iż w składanych w pismach z dnia 21 lipca 2014 roku i 18 grudnia 2014 roku Skarżąca wskazywała, iż taki posiadaczem jest. Podstawy do zakwalifikowania Skarżącej jako posiadacza przedmiotowego odpadu nie może stanowić sam fakt prowadzenia przez Skarżącą składu celnego. Co do zasady podmiot prowadzący skład celny nie staje się bowiem ani właścicielem ani posiadaczem składowanego towaru. Zadaniem w/w podmiotu jest wyłącznie umożliwienie posiadaczowi danego towaru jego złożenie w składzie zgodnie z WKC. W wykonaniu zawartej umowy Skarżąca wyłącznie umożliwiła właścicielowi odpadu jego składowanie na terenie składu celnego, nie podejmując przy tym żadnych czynności, z których należałoby wywodzić objęcie przez Skarżącą przedmiotowego odpadu w posiadanie.

Organ pominął także fakt, iż uszkodzony pojazd został dostarczony do firmy Skarżącej przez pierwszy skład celny w procedurze celnej tranzytu. GIOŚ nie wyjaśnił, jaka była rola pierwszego składu celnego w procederze przemieszczania się samochodu. Nie wyjaśnił w jaki sposób pierwszy skład celny wszedł w posiadanie przedmiotowego samochodu, w czyim imieniu sprowadził samochód oraz na czyje zlecenie. Organ nie ustalił jaki stosunek prawny łączył właściciela pojazdu z pierwszym składem celnym.

3. Podstawy do uznania Skarżącej za podmiot zgłaszający międzynarodowe przemieszczanie odpadów w rozumieniu art.2 pkt 15 rozporządzenia nie może stanowić sam fakt dokonania przez Skarżącą – w imieniu i na rzecz właściciela przedmiotowego pojazdu - zgłoszenia celnego pojazdu.

Skarżąca jest przedsiębiorcą wykonującym czynności agencji celnej i składu celnego, która zajmuje się reprezentacją podmiotów gospodarczych przed organami celnymi i podatkowymi w zakresie spraw związanych z obrotem towarowym z zagranicą. W przedmiotowej sprawie Skarżąca wykonywała czynności zlecone przez właściciela, na jego rzecz i w jego imieniu. Skarżąca informowała organ, iż nie władała przedmiotowym pojazdem jako jego posiadacz, co wynika choćby z upoważnienia doręczonego organowi wraz z pismem z dnia 18 grudnia 2014 roku. Co więcej, aby tę okoliczność wykazać Skarżąca w zażaleniu na postanowienie z dnia [...] października 2015 roku - zgłosiła i żądała przeprowadzenia dowodu z postaci umowy składu łączącej ją z właścicielem, złożonych właściciela wyjaśnień oraz ponowne przeanalizowanie udzielonego Skarżącej upoważnienia na okoliczność wykazania, iż Skarżąca nie była "zgłaszającym" ale wyłącznie działał na rzecz i w imieniu właściciela pojazdu. Z zapisu w polu Nadawca/Exporter wynika tylko faktyczne miejsce odbioru samochodu poprzez wskazanie składu celnego Skarżącej, gdzie on się znajdował przez właściciela samochodu zgodnie z umową składu a nie określenie eksportera gdyż nie mamy tutaj do czynienia z eksportem samochodu tylko jego tranzytem zewnętrznym po procedurze składu celnego co Skarżącą wyjaśnia w pismach z 21 lipca 2014 i 18 grudnia 2014 r. Tym samym Skarżąca wyraźnie wskazywała organowi, iż faktycznie przedmiotowym pojazdem władał wyłącznie jego właściciel, co powoduje, iż Skarżąca skutecznie obaliła domniemanie posiadania. Skarżąca upoważniony była bowiem jedynie do działania w formie przedstawicielstwa przed organami celnymi, celem spełnienia wszelkich czynności i formalności przewidzianych w ustawodawstwie celnym związanych z dokonywaniem obrotu towarowego z państwami trzecimi. Pełniła rolę zgłaszającego w rozumieniu przepisów prawa celnego, nie zaś zgłaszającego (podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia) w rozumieniu przepisów regulujących międzynarodowe przemieszczanie odpadów.

Zgodnie zaś z art. 5 WKC właściciel pojazdu miał prawo wystawić Skarżącej przedstawicielstwo do reprezentowania go przed organami celnymi, co znajduje odzwierciedlenie w treści udzielonego skarżącemu upoważnienia - "w celu reprezentacji przed organami celnymi w związku z przeprowadzeniem wszelkich czynności i formalności przewidzianych przepisami celnymi". Powyższe potwierdza zresztą właściciel pojazdu, wskazując w swoich wyjaśnieniach, iż to on organizował transport przedmiotowego samochodu, zaś Skarżąca była podmiotem upoważnionym wyłącznie do dokonania odprawy celnej w związku z brakiem możliwości dokonania takiej odprawy samodzielnie, gdyż jest obywatelem [...].

Należy kategorycznie podkreślić, iż instytucje "zgłoszenia celnego" oraz "zgłoszenia międzynarodowego przemieszczenia odpadów", regulowane różnymi przepisami prawa (tj. odpowiednio rozporządzenia nr 1013/2006 oraz WKC mają odmienne funkcje i nie pokrywają się ze sobą. Zgłoszenia celnego nie można utożsamiać ze zgłoszeniem wysyłki odpadów w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Czym innym jest zgłoszenie celne rozpoczynające procedurę celną a czym innym zgłoszenie międzynarodowego przemieszczania odpadów.

Skarżąca jako agencja celna posiadała upoważnienie do dokonywania wyłącznie zgłoszeń celnych i to w imieniu właściciela pojazdu i na jego rzecz. Nie była natomiast zobowiązana do dokonania zgłoszenia międzynarodowego przemieszczania odpadów zgodnie z definicją "zgłaszającego" z rozporządzenia nr 1013/2006. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 1407/13, podmiot będący agencją celną nie może być uznany za posiadacza i podmiot zgłaszający w rozumieniu przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Agencja celna posiada wyłącznie upoważnienie do występowania przed organami celnymi, ale nie jest upoważniona do występowania w roli zgłaszającego dane przemieszczenia odpadów.

4. Wbrew twierdzeniom organu Skarżąca nie dokonała przemieszczenia odpadu ponieważ swoimi działaniami nigdy nie wypełniła definicji pojęcia przemieszczenia. Zadaniem Skarżącej nie było poddanie odpadu w postaci przedmiotowego pojazdu odzyskowi lub unieszkodliwieniu, czyli jego zagospodarowaniu. Skarżąca dokonywała odprawy celnej towaru w postaci samochodu wypadkowego zgodnie z informacjami uzyskanymi od właściciela towaru i załączonymi dokumentami, a nie w postaci odpadu, ponieważ Skarżąca nie dysponowała dokumentem Salvage Certificate [...], co wynika z pola [...] dokumentu nadania przeznaczenia powrotnego wywozu towaru wyprowadzonego ze składu celnego MRN [...] oraz z pola [...] dokumentu tranzytowego MRN [...]. Zatem błędnie organ zarzuca Skarżącej, iż dysponowała amerykańskim dokumentem wskazującym, iż posiada ona wiedzę co do właściwości odprawianego przedmiotu. Również z innych dokumentów, które posiadała Skarżąca nie wynikał fakt, że ma do czynienia z odpadem ale wręcz z faktury konsygnacyjnej wystawionej przez pierwszy skład celny jednoznacznie podany jest kod taryfy celnej na samochód.

Brak jest podstaw do uznania Skarżącej za eksportera. Eksporter to podmiot zajmujący się sprzedażą towarów na rzecz podmiotów zagranicznych. Zaś Skarżąca jest wyłącznie agencją celną, zajmującą się w przedmiotowej sprawie wyłącznie tranzytem i składem celnym. Organ dokonał błędnej oceny MRN [...], twierdząc że jest to eksport towaru czyli procedura 1000 (wywóz) która może dotyczyć tylko towaru wspólnotowego (wytworzonego lub dopuszczonego do obrotu w Wspólnocie Europejskiej), tymczasem jest to diametralnie odmienna sytuacja, gdyż zgodnie z zapisami w polu [...] MRN [...] gdzie zapisano kod [...] jest to przeznaczenie celne powrotnego wywozu następujące po procedurze składu celnego jakim objęty był towar w postaci przedmiotowego pojazdu (towar niewspólnotowy), zaś w polu 40 (poprzedni dokument) zgłoszenia MRN [...] wpisano nr ewidencyjny zgłoszenia celnego do procedury składu celnego [...] towaru którego właścicielem jest [...] (towar nigdy nie był dopuszczony do obrotu w Wspólnocie Europejskiej).

Dokument MRN [...] czyli nadanie przeznaczenia powrotnego wywozu jest tylko czynnością techniczną umożliwiającą wyprowadzenie towaru ze składu celnego w celu objęcia go procedurą tranzytu zewnętrznego [...] MRN [...] na podstawie którego to dokumentu może nastąpić przemieszczenie towaru. Procedura składu celnego nie zmienia statusu towaru a więc niemożliwy jest eksport towaru niewspólnotowego jakim jest przedmiotowy pojazd. Związek pomiędzy poszczególnymi procedurami celnymi i przeznaczeniem celnym określony jest zawsze w polu [...] (poprzedni dokument) w/w dokumentów. Ciąg procedur zawieszających dotyczy przedmiotowego towaru przez cały czas jego przemieszczania przez terytorium kraju:

1) W procedurze tranzytu za dokumentem [...] towar zostaje dostarczony z pierwszego składu celnego do składu celnego Skarżącej w dniu 27 maja 2014 r.;

2) W firmie Skarżącej, zgodnie z umową składu zawartą z właścicielem pojazdu, towar objęto w dniu [...] maja 2014 procedurą składu celnego za [...];

3) W dniu 26 czerwca 2014 na podstawie zlecenia i upoważnienia właściciela pojazdu, po nadaniu towarowi przeznaczenia powrotnego wywozu ze składu celnego, towar został objęty procedurą tranzytu zewnętrznego za dokumentem [...] [...].

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 22 lutego 2016 r., GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję GIOŚ z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Stosownie do art.119 pkt 1 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia GIOŚ prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, określonym w art.25 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, było wezwanie właściwego podmiotu do zastosowania - w następstwie stwierdzenia nielegalnego przemieszczenia odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu - procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006. Trafnie uznały organy obu instancji, że podmiotem, do którego należy skierować w/w wezwanie jest Skarżąca, którą stosownie do art.25 ust.1 pkt 1 ustawy należy traktować jako podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia międzynarodowego przemieszczenia w/w odpadu, a to z racji spełniania kryteriów z art. 2 pkt. 15 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006. Zarzutów skargi nie można było uwzględnić.

2. W myśl art.190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreśla się w piśmiennictwie prawniczym (por. Bogusław Dauter [w] "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII": "Artykuł 190 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, gdy doszło do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. W takim wypadku sąd ten związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przez którą należy rozumieć ustalenie jednoznacznej normy na podstawie określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego. (...) W związku z odesłaniem zawartym w art. 193 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, odpowiednie zastosowanie znajdą art. 153 i 141 § 4 p.p.s.a. (...) Takie rozumienie wskazanych wyżej przepisów art. 141 § 4, art. 153 i 190 p.p.s.a. oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu kasatoryjnym może nie tylko przeprowadzić krytykę orzeczenia sądu pierwszej instancji w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej, dokonując prawidłowej wykładni prawa na tle przyjętego przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, ale także narzucić temu sądowi określony sposób postępowania, który wyeliminuje powstałe w toku rozpoznania sprawy uchybienia i wątpliwości.".

W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r. (sygn. akt II OSK 1376/17), uchylającym poprzedni wyrok tut. Sądu, wydany w niniejszej sprawie, NSA zajął jednoznaczne stanowisko, iż: (-) wyłącznym przedmiotem sprawy jest ewentualne nielegalne przemieszczenie odpadu z terytorium RP na terytorium [...], (-) poza w/w przedmiotem znajduje się natomiast kwestia ewentualnego wcześniejszego nielegalnego przemieszczenia tego samego odpadu na terytorium RP z terytorium USA, która może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, (-) rozdzielenie w powyższy sposób postępowań o poszczególne, następujące po sobie przypadki nielegalnego międzynarodowego przemieszczania tego samego odpadu jest prawnie dopuszczalne, (-) obowiązkiem tut. Sądu jest w tej sytuacji skoncentrowanie się wyłącznie na kontroli legalności ustaleń faktycznych i prawnych GIOŚ, odnoszących się do nielegalnego przemieszczenia przedmiotowego odpadu z terytorium RP na terytorium [...]. W/w zalecenia wiążą tut. Sąd przy ponownym rozpatrywaniu skargi.

3. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy przedstawia się następująco:

Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów określa postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1) oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów (art.1 ust.1 ustawy).

Stosownie do art.2 pkt 34 lit.a rozporządzenia "przemieszczanie" oznacza transport odpadów przeznaczonych do odzysku lub unieszkodliwienia, który jest planowany lub odbywa się z jednego państwa do drugiego.

Z kolei, jak stanowi art.2 pkt 35 rozporządzenia 1013/2006 jedną z postaci nielegalnego przemieszczania odpadów stanowi przemieszczenie dokonane z naruszeniem art.36 tego aktu. Zgodnie z art. 36 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1013/2006 zakazany jest wywóz ze Wspólnoty odpadów wyszczególnionych jako niebezpieczne w załączniku V do państwa, którego nie obowiązuje decyzja OECD. Z przepisu tego należy wywodzić zakaz przemieszczania z terytorium Polski na terytorium [...] odpadów o kodzie [...].

Jak stanowi art.25 ust.1 ustawy z 2007 r., w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa:

1) zgłaszającego lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady,

2) odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów

- w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni.

Jak podkreśla się w piśmiennictwie prawniczym (Jan Jerzmański, Wojciech Radecki "Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Komentarz" publ. LEX) adresatem postanowienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 komentowanego artykułu, jest w pierwszej kolejności zgłaszający przemieszczenie, które zostało uznane przez dowolny właściwy organ za nielegalne. W drugiej kolejności może nim być podmiot, który jest zobowiązany na podstawie rozporządzenia 1013/2006 do dokonania takiego zgłoszenia - co jednak nie nastąpiło. Tożsamość tego podmiotu określa się w sposób identyczny jak w wypadku zgłaszającego, czyli z zachowaniem kolejności określonej w art. 2 pkt 15 rozporządzenia 1013/2006. Ostatecznie może być nim zawsze każdy aktualny posiadacz odpadów.

Legalną definicję "zgłaszającego" zawarto w art. 2 pkt 15 rozporządzenia 1013/2006. "Zgłaszający" oznacza zatem:

a) w przypadku przemieszczeń pochodzących z Państwa Członkowskiego - każdą osobę fizyczną lub prawą podlegającą jurysdykcji tego Państwa Członkowskiego, która zamierza dokonać przemieszczenia odpadów lub zlecić takie przemieszczanie i na której ciąży obowiązek zgłoszenia. Zgłaszającym jest jedna z osób lub jeden z podmiotów wyszczególnionych poniżej w kolejności przyjętej w tym wykazie:

i) wytwórca pierwotny; lub

ii) posiadający zezwolenie nowy wytwórca, który wykonuje działania poprzedzające przemieszczanie; lub

iii) posiadający zezwolenie podmiot zbierający, który w wyniku połączenia niewielkich ilości jednego rodzaju odpadów zebranych z różnych źródeł utworzył wysyłkę, która ma się rozpocząć z jednego miejsca wskazanego w zgłoszeniu; lub

iv) zarejestrowany sprzedawca, który został upoważniony na piśmie przez wytwórcę pierwotnego, nowego wytwórcę lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, określony w pkt i), ii) oraz iii), do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego;

v) zarejestrowany pośrednik, który został upoważniony na piśmie przez wytwórcę pierwotnego, nowego wytwórcę lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, określony w pkt i), ii) oraz iii), do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego;

vi) posiadacz, jeżeli wszystkie osoby określone w pkt i), ii), iii), iv) oraz w odpowiednich przypadkach w pkt v) są nieznane lub niewypłacalne.

4. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do następujących wniosków:

(i) Bezspornym jest, iż występujący w sprawie pojazd jest odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) o kodzie [...] - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy ". Ustalenia organu w tym zakresie, nie kwestionowane przez Skarżącą, uznać należy za wyczerpujące i prawidłowe.

(ii) Bezspornie również w sprawie doszło do nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia przedmiotowego odpadu, który został zatrzymany przez służby celne w miejscu drogowego przejścia granicznego w [...], w trakcie wywozu z terytorium Polski na [...] wbrew zakazowi wynikającemu z art. 36 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1013/2006.

(iii) Istota sprawy sprowadza się w tej sytuacji do odpowiedzi na pytanie, czy Skarżącą należy uznać za podmiot spełniający kryteria, o których mowa w art.2 pkt 15 rozporządzenia 1013/2006, tj. podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia międzynarodowego przemieszczenia przedmiotowego pojazdu z terytorium RP na terytorium [...] (abstrahując w tym kontekście od faktu, iż jak to wcześniej wskazano, przemieszczenie takie byłoby niedopuszczalne w świetle art.36 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1013/2006). Na pytanie to należy udzielić odpowiedzi twierdzącej.

Sąd stwierdza, iż stanowisko GIOŚ w tej kwestii, przedstawione w odpowiedzi na skargę, odnoszące się szczegółowo do jej zarzutów, jest w pełni prawidłowe i w całości koresponduje z oceną sprawy, formułowaną przez Sąd. Stosownie do powyższego:

Skarżąca została słusznie uznana za "zgłaszającego", jako posiadacza odpadu, zgodnie z art. 2 pkt 15 lit. a) ppkt vi) rozporządzenia 1013/2006. Wynika to łącznie z faktu, iż przedmiotowy pojazd znajdował się we władaniu Skarżącej (w następstwie przekazania go przez pierwszy skład celny) a następie został poddany procedurom celnym, zainicjowanym przez Skarżącą w imieniu własnym, nie zaś w imieniu właściciela pojazdu. To bowiem Skarżąca została wskazana zarówno w dokumencie MRN nr [...], jak i w dokumencie MRN nr [...], jako nadawca/eksporter towaru, a więc podmiot faktycznie wysyłający towar z Polski na [...].

W świetle art.4 pkt 17 WKC zgłoszenie celne oznacza czynność, poprzez którą dany podmiot wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. Istotne znacznie w sprawie ma fakt, iż pomimo dysponowania upoważnieniem udzielonym przez właściciela pojazdu do reprezentacji przed organami celnymi w związku z przeprowadzaniem wszelkich czynności i formalności przewidzianych przepisami prawa celnego, Skarżąca dokonała stosownego zgłoszenia w imieniu własnym (czego potwierdzeniem są ww. dokumenty MRN).

Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy Prawo celne, osoba zobowiązana może upoważnić osobę trzecią do dokonywania w jej imieniu zgłoszeń, zaś zgodnie z ust. 2 pkt 2 omawianego przepisu, osobą trzecią, o której mowa w ust. 1, może być agent celny lub osoba, w imieniu której czynności przed organem celnym dokonuje upoważniony pracownik wpisany na listę agentów celnych. Dalej, zgodnie z art. 5 ust. 1 WKC, na warunkach określonych w art. 64 ust. 2 i z zastrzeżeniem przepisów przyjętych w ramach art. 243 ust. 2 lit. b), każda osoba ma prawo do działania przez przedstawiciela reprezentującego ją przed organami celnymi celem dokonania wszelkich czynności i formalności przewidzianych w przepisach prawa celnego. W ust. 2 omawianego przepisu wskazano, że przedstawicielstwo może być: (-) bezpośrednie, w tym przypadku przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub (-) pośrednie, w tym przypadku przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby.

Wskazanie Skarżącej jako nadawcy/eksportera w dokumentach MRN nr [...] oraz MRN nr [...] uniemożliwia przyjęcie, iż w procedurze celnej Skarżąca występowała jako przedstawiciel właściciela pojazdu (w polu nadawca/eksporter winien być wpisany wówczas właściciel pojazdu). W myśl art. 5 ust. 4 WKC osoba, która nie zadeklaruje wykonywania działalności w imieniu lub na rzecz innej osoby, lub taka, która zadeklaruje, że działa w imieniu lub na rzecz innej osoby, nie będąc umocowana do jej reprezentowania, jest traktowana jako działająca we własnym imieniu i na własną rzecz.

Wystąpienie w/w okoliczności obligowało GIOŚ do traktowania Skarżącej jako podlegającego polskiej jurysdykcji posiadacza przedmiotowego odpadu, a co za tym idzie jako podmiot odpowiedzialny za zgłoszenie jego międzynarodowego przemieszczenia w rozumieniu art.25 ust.1 pkt 1 ustawy z 2007 r. w związku z art.2 pkt 15 lit.a pkt vi rozporządzenia 1013/2006.

Bez znaczenia dla oceny w/w aspektu sprawy pozostają takie kwestie jak: (-) forma działalności Skarżącej, tj. skład celny, (-) okoliczności dostarczenia Skarżącej spornego pojazdu przez pierwszy skład celny, (-) okoliczności, w jakich pierwszy skład celny wszedł w posiadanie przedmiotowego pojazdu (w szczególności to, w czyim imieniu sprowadził ten pojazd oraz na czyje zlecenie), (-) charakter stosunku prawnego, łączącego właściciela pojazdu z pierwszym składem celnym. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż czynności podejmowane na terenie RP przez pierwszy skład celny, były czynnościami uprzednimi w stosunku do czynności podjętych przez Skarżącą (tj. składały się wyłącznie na jeden z etapów przemieszczania odpadu przez terytorium RP, poprzedzający przekazanie odpadu Skarżącej). Oczywistym jest natomiast, iż czynności bezpośrednio umożliwiające nielegalne przemieszczenie odpadu na [...] (tj. dokonanie zgłoszenia celnego) zostały podjęte przez Skarżącą i to we własnym imieniu.

Marginalnie wskazać należy (aczkolwiek w oczywisty sposób kwestii tej nie można traktować jako samoistnie przesądzającej o odpowiedzialności Skarżącej), iż wywodzone przez Skarżącą wyłączenie dopuszczalności zakwalifikowania jej jako zgłaszającego, odpowiedzialnego za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowego odpadu, prowadziłoby do sytuacji, w której wskazanie podmiotu odpowiedzialnego w niniejszej sprawie za przemieszczenie nie byłoby w ogóle możliwe. Wynika to z faktu, iż właściciel pojazdu, będący cudzoziemcem, nie mógłby zostać uznany za zgłaszającego, jako osoba nie znajdująca się pod jurysdykcją RP.

Bezpodstawnie zarzuciła Skarżąca organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art.11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jest kompletny, odzwierciedla stan faktyczny i został w całości wyczerpująco rozpatrzony przez GIOŚ, co z kolei pozwoliło na stwierdzenie bez żadnych wątpliwości, że Skarżąca jest podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu. Należy podkreślić, że organ uwzględnił wszystkie istotne dla niniejszej sprawy okoliczności, w tym odniósł się do dowodów przedstawionych przez Skarżącą.

W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.