Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1656/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia istnienia obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia zdrowotne I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] działając na podstawie art. 109 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stwierdził istnienie obowiązku odprowadzania przez P. K. składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do nadal.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące. Stosownie zaś do przepisu art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoby prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, po rozpatrzeniu odwołania P. K., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2006 r.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 11 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie zaś z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Organ II instancji wskazał także, iż przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7 e ust. 1 pkt 1 w/w ustawy zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę – osobę fizyczną – powoduje jej wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej. W konsekwencji znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma data wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz data jej wykreślenia z tej ewidencji.

Z przedstawionych dokumentów – zaświadczenia wydanego przez Prezydenta Miasta [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 21 sierpnia 1992 roku wynika, iż P. K. rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej od dnia 16 stycznia 1990 roku. Odwołujący się nie przedstawił dokumentu potwierdzającego wykreślenie z ewidencji prowadzonej działalności gospodarczej. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego organ odwoławczy stwierdził, iż faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego. Tym samym brak jest jego zdaniem podstaw do uchylenia decyzji [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. złożył P. K.

W skardze skarżący wskazał, iż prowadzi jednoosobowo zakład kuśnierski, a ponieważ jest to praca sezonowa to co roku w okresie letnim zawiesza działalność gospodarczą składając w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych stosowne deklaracje wyrejestrowujące. W tym okresie nie opłaca składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Skarżący podniósł, iż przez wszystkie wcześniejsze lata Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie informował go o obowiązku opłacania składek na Fundusz Zdrowia. W momencie złożenia deklaracji wyrejestrowującej działalność gospodarczą z dniem 31 marca 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po raz pierwszy poinformował skarżącego, że zawieszenie działalności musi on również zgłosić w [...] Oddziale Narodowego Funduszu Zdrowia, który wyda decyzję w sprawie objęcia skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym. Ponadto skarżący wskazał, iż po otrzymaniu decyzji Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie odprowadzania przez skarżącego składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował go, że w okresach zaprzestania działalności gospodarczej nie podlega on ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu i nie ma przy tym znaczenia, czy nastąpiło wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie został naruszony art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Wskazany przepis stanowi, iż dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń.

Zauważyć należy, iż z treści powołanego przepisu wprost wynika, że do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się tylko dwie kategorie spraw tj. sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz sprawy dotyczące ustalenia prawa do świadczeń.

W przedmiotowej sprawie Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził zaś istnienie obowiązku odprowadzania przez P. K. składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od [...] stycznia 1999 r. do nadal.

W ocenie Sądu organ ten wydając takie rozstrzygnięcie naruszył art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdyż orzekł o obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne, a nie był organem uprawnionym do orzekania o takim obowiązku.

Wskazać trzeba, iż zupełnie czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a zupełnie czym innym jest kwestia obowiązku płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Okresy prowadzenia działalności gospodarczej, podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz ubezpieczenia z tego tytułu nie są tożsame znaczeniowo. Wskazać trzeba także, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest instytucją władną do orzekania o obowiązku odprowadzania składek na jakiekolwiek ubezpieczenie, ani też do pobierania tych składek. Składki takie pobierane i odprowadzane są na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i tylko ten organ może orzekać o obowiązku ich odprowadzania. Ten też tylko organ może je pobierać.

W przedmiotowej sprawie Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia mógł co najwyżej stwierdzić, iż P. K. jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia dzisiejszego, w żadnym wypadku nie mógł zaś stwierdzić istnienia obowiązku odprowadzenia przez P. K. składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, którą orzeczono istnienie obowiązku odprowadzania przez P. K. składek na ubezpieczenie zdrowotne wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.) Sąd orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku.

Na mocy art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.) orzeczono jak w pkt II. wyroku.