Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 355/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, ust.3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 16 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Małgorzata Górecka Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi S. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia 24 lutego 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych S. P. wniosła o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Przedmiotowy wniosek zobowiązana uzasadniła swoją trudną sytuacją materialną, losową i problemami zdrowotnymi.

Decyzją z dnia 10 stycznia 2011 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych – działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 – 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), § 3 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365) – po rozpatrzeniu wniosku S. P., odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres: 10/2007-10/2008, 12/2008 – 01/2009, 03/2009 – 07/2009 w kwocie [...] zł. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia 24 lutego 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Organ rentowy podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane w zaskarżonej decyzji oraz podzielił prezentowaną tam argumentację.

Zakład ustalił, że wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej odzieży na straganach i targowiskach, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zaprzestanie prowadzenia działalności nastąpiło od dnia 6 lipca 2009r. Z zebranych w trakcie prowadzonego postępowania dokumentów charakteryzujących aktualne możliwości płatnicze i sytuację materialną wynika, że w związku z prowadzoną działalnością zobowiązana rozliczała się z Urzędem Skarbowym w formie ryczałtu ewidencjonowanego. W 2006 r. uzyskała przychód w wysokości [...]zł., w 2007 r. w wysokości [...] zł., a w 2008 r. w wysokości [...] zł. Zgodnie z oświadczeniami ubezpieczonej w 2009r. nie uzyskała żadnego przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż w okresie zimy jej nie prowadziła, a następnie w dniu 9 maja 2009 r. uległa nieszczęśliwemu wypadkowi. Od dnia 6 lipca 2009 r. zgłosiła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych zaprzestanie prowadzenia działalności. Organ wskazał, iż wnioskodawczyni posiada prawo do renty rodzinnej, której wysokość od dnia 1 czerwca 2010 r. wynosi [...] zł. brutto miesięcznie, tj. [...] zł netto (wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym oraz ryczałtem energetycznym).

Według informacji ubezpieczonej na miesięczne koszty związane z utrzymaniem składają się opłaty za: czynsz w kwocie [...] zł., energię elektryczną w kwocie [...] zł. i gaz w kwocie [...] zł. Ponadto wskazała również na ponoszone opłaty za telefon w kwocie [...] zł. oraz RTV w kwocie [...] zł. Koszty wykupu lekarstw wynosiły od [...] zł. do [...] zł. miesięcznie. Wnioskodawczyni podniosła także, że w dniu 28 października 2008r. zaciągnęła kredyt na zakup towaru w [...] (w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą), przy czym kapitał wynosi [...] zł., a odsetki [...] zł. Na dzień 12 listopada 2010 r. ubezpieczona określiła zadłużenie na kwotę [...] zł. Jak ustalił Zakład przedłożona kserokopia wyciągu bankowego wskazywała na kredyt odnawialny na koncie w [...] w kwocie [...]zł. (na dzień 20 września 2010r. saldo wynosiło – [...] zł.). Dodatkowo z przedłożonych rachunków i dowodów wpłat wynikało, że należności z tytułu opłat bieżących i kredytów regulowane są terminowo lub z nieznacznym opóźnieniem, a niekiedy na wezwanie wierzyciela (np. okazane wezwanie A. S.A. z dnia 24 sierpnia 2010 r. o zapłatę kwoty [...] zł.). Wnioskodawczyni oświadczyła również, że pomocy w zakresie utrzymania i opieki podczas jej choroby udziela córka E. C.

Rozważając w przedmiotowej sprawie istnienie przesłanek umorzenia zaległych składek sformułowanych w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) organ rentowy stwierdził, że obecnie wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej, gdyż została zawieszona z dniem 6 lipca 2009 r. Posiada jednak składnik majątkowy w postaci świadczenia rentowego, z którego można egzekwować należności. W stosunku do zadłużenia z tytułu składek nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne i żaden z uprawnionych organów egzekucyjnych do chwili wydania niniejszej decyzji nie orzekł o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego w związku z brakiem składników majątkowych należących do zobowiązanej, zatem organ uznał, że nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z takiego samego powodu nie jest również oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy).

Oceniając z kolei istnienie przesłanki umorzenia wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365) Zakład wskazał, iż ubezpieczona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, uzyskując dochód z tytułu pobieranego świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. brutto. Miesięczne wydatki wnioskodawczyni związane z utrzymaniem wynoszą [...] zł., w tym: [...] zł. czynsz mieszkaniowy, [...] zł. energia elektryczna, [...] zł. - gaz, [...] zł. węgiel. Ponadto spłaca ona kredyt w wysokości [...] zł. miesięcznie. Organ podkreślił przy tym, iż wysokość wyżej wymienionych świadczeń uzależniona jest od pory roku, zatem w okresie letnim ponoszone wydatki z tytułu utrzymania mieszkania będą znacznie niższe. Porównując dochody z wydatkami Zakład uznał, iż nie wykazano zaistnienia przesłanki sformułowanej w powyższym przepisie prawa, bowiem aktualna sytuacja materialna strony pozwala na uregulowanie całego zadłużenia w dłuższym okresie czasu, bez groźby znacznego pogorszenia się sytuacji bytowej. Stwierdził, że analiza zebranego materiału nie wskazuje, by zobowiązana znajdowała się w stanie ubóstwa, czy też w sytuacji, w której pomimo ograniczenia wydatków, nie posiada środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Świadczyć o tym może okoliczność, iż strona nie korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej lub instytucji o podobnym charakterze, mogących formalnie potwierdzić jej trudną sytuację materialną. Zakład podkreślił ponadto, iż zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne będąc należnościami publicznoprawnymi są uprzywilejowane i z mocy prawa podlegają zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 ustawy o s.u.s.), a więc pozytywna decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, wobec okoliczności terminowego regulowania przez stronę należności cywilnoprawnych, byłaby w tym przypadku niezasadna, doprowadzając - wbrew obowiązującym przepisom prawa, do zaspokojenia należności cywilnoprawnych przy jednoczesnej rezygnacji z zaspokojenia należności publicznoprawnych.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie można ocenić istnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, bowiem zobowiązana obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej, a powstałe zadłużenie jest wynikiem nieopłacenia składek w wyżej wskazanym okresie.

Zakład uznał, iż w sprawie nie zostały również wykazane przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, tj. ciężka choroba własna lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, które uniemożliwiłyby uzyskiwanie dochodów pozwalających na spłacenie zadłużenia. Powyższe nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zobowiązana uzyskuje dochód z tytułu pobieranego świadczenia rentowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. P. wniosła o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Skarżąca podniosła, iż jej sytuacja życiowa jest krytyczna i nie pozwala na spłatę zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Wskazała, że ma 76 lat, jest emerytką, otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł. z dodatkiem pielęgnacyjnym miesięcznie. Nie posiada majątku ani oszczędności w banku. Jest wdową, mieszka sama w kamienicy czynszowej, przewlekle choruje, ma zobowiązania i długi. Po uregulowaniu zobowiązań i długów na życie pozostaje jej kwota 153 zł., a nie jak wyliczył Zakład 353,21 zł., rachunku reguluje w ratach. Zobowiązana oświadczyła ponadto, iż dwukrotnie została okradziona i do teraz nie odzyskała w całości skradzionej kwoty. Zarzuciła również organowi, iż zaoszczędził na niej, bowiem nie wypłacił jej ani odszkodowania za wypadek – złamanie nogi podczas pracy na targowisku, ani zasiłku po zmarłej matce.

W piśmie procesowym z dnia 12 maja 2011 r. skarżąca ponownie zwróciła uwagę na fakt, iż ukradziono jej cały towar, w konsekwencji czego zmuszona została do zaciągnięcia kredytu w banku. Oświadczyła, że spłaci zadłużenie z tytułu składek jeśli otrzyma odszkodowanie ze spraw toczących się w sądach powszechnych dotyczących kradzieży.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z m.) – w dalszej części p.p.s.a. - sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. W konsekwencji Sąd nie ma podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącej o umorzenie w całości jej zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Ocena legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż została ona wydana zgodnie z prawem.

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej ustawą o s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 ustawy), a zatem w przypadku, gdy (ust. 3 ustawy):

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, stanowiąc zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek ze wskazanych przesłanek daje możliwość umorzenia tych należności. Należy jednak zauważyć, że nawet wówczas stwarza to organowi podejmującemu rozstrzygnięcie tylko możliwość, a nie prawny obowiązek umorzenia należności z tytułu składek. Taki pogląd jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja w sprawach o umorzenie należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w sytuacji stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tej ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości.

W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że wobec skarżącej nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy s.u.s. Zakład ustalił, że obecnie skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, gdyż zawiesiła ją z dniem 6 lipca 2009 r. Posiada jednak składnik majątkowy w postaci świadczenia rentowego, z którego można egzekwować należności. Jak słusznie zauważył organ w stosunku do zadłużenia z tytułu składek nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne i żaden z uprawnionych organów egzekucyjnych do chwili wydania niniejszej decyzji nie orzekł o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego w związku z brakiem składników majątkowych należących do zobowiązanej. W rezultacie prawidłowo Zakład uznał, że nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z takiego samego powodu zasadnie organ przyjął, że nie jest również oczywiste, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy).

Z kolei art. 28 ust. 3a u.s.u.s. daje organowi możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Należności te mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie jednak z § 3 ww. rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Sądu na podstawie przytoczonych okoliczności organ rentowy zasadnie uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości ze względu na ważny interes zobowiązanej.

Według ustaleń Zakładu ubezpieczona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, uzyskując dochód z tytułu pobieranego świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. brutto. Miesięczne wydatki wnioskodawczyni związane z utrzymaniem wynoszą [...] zł., w tym: [...]zł. czynsz mieszkaniowy, [...]zł. energia elektryczna, [...] zł. - gaz, [...] zł. węgiel. Ponadto spłaca ona kredyt w wysokości [...] zł. miesięcznie. Zasadnie organ przy tym zauważył, że wysokość wyżej wymienionych świadczeń uzależniona jest od pory roku, zatem w okresie letnim ponoszone wydatki z tytułu utrzymania mieszkania będą znacznie niższe. W konsekwencji porównując dochody z wydatkami prawidłowo Zakład uznał, iż skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanki sformułowanej w powyższym przepisie prawa, bowiem jej aktualna sytuacja materialna pozwala na uregulowanie całego zadłużenia w dłuższym okresie czasu, bez groźby znacznego pogorszenia się sytuacji bytowej. Zasadnie organ stwierdził, że analiza zebranego materiału nie wskazuje, by zobowiązana znajdowała się w stanie ubóstwa, czy też w sytuacji, w której pomimo ograniczenia wydatków, nie posiada środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać ponadto należy, iż konieczność ponoszenia ciężarów o charakterze cywilnoprawnym nie może uzasadniać umorzenia zobowiązań z tytułu zaległych składek, gdyż jak słusznie zauważył organ rentowy, te ostatnie jako należności publicznoprawne korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed innymi wierzytelnościami (art. 24 ust. 3 ustawy o s.u.s.). W przeciwnym razie dochodziłoby bowiem do naruszenia zasady powszechności i równości w obowiązku ponoszenia świadczeń publicznoprawnych. Niewątpliwie zatem w tej sytuacji skarżąca winna dążyć do ustalenia takich warunków spłaty kredytów (odroczenie terminu spłaty, obniżenie wysokości rat kredytowych itp.), które umożliwiłyby jej uiszczanie należności z tytułu zaległych składek. Niezależnie od powyższego należy też wskazać, iż zobowiązana może również ubiegać się o ewentualne rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności należności z tytułu zaległych składek.

Zasadnie również organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie można ocenić istnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, bowiem zobowiązana obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej, a powstałe zadłużenie jest wynikiem nieopłacenia składek w wyżej wskazanym okresie. Nawet więc takie nadzwyczajne zdarzenie, jak podnoszona przez skarżącą kradzież towarów przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, nie może być uwzględnione, gdyż nie ma wpływu na prowadzenie i tak już zawieszonej przez zobowiązaną działalności gospodarczej.

Prawidłowo Zakład uznał, iż w sprawie nie zostały także wykazane przesłanki sformułowane w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, tj. ciężka choroba własna lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, które uniemożliwiłyby uzyskiwanie dochodów pozwalających na spłacenie zadłużenia. Słusznie organ bowiem stwierdził, iż powyższe nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż zobowiązana uzyskuje dochód z tytułu pobieranego świadczenia rentowego.

Wymaga ponownego podkreślenia za organem, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, tylko w rzeczywiście wyjątkowych okolicznościach ustawodawca daje organowi rentowemu możliwość ich umorzenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zobowiązany musi jednak wykazać, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, w szczególności, gdy ich uiszczenie pozbawiłoby jego i jego rodzinę niezbędnych potrzeb życiowych. W tej sytuacji organ dokonuje oceny stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej.

W tym stanie rzeczy, wobec braku po stronie skarżącej przesłanek prawnych uzasadniających wnioskowane umorzenie zaległości - organ rentowy zasadnie odmówił ich umorzenia.

Należy również wskazać, że w analizowanej sytuacji mamy do czynienia z decyzją organu o charakterze uznaniowym. Zakres sądowej kontroli takiej decyzji jest zawężony do kryterium zgodności z prawem. Sąd bada zatem wyłącznie to, czy organ zebrał cały materiał dowodowy w sprawie, czy dokładnie wyjaśnił okoliczności faktyczne, czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył całokształt materiału. Sąd nie może nakazać organowi rentowemu podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Sąd nie ocenia wydanej decyzji w aspekcie jej celowości, według zasad słuszności lub sprawiedliwości społecznej.

Zdaniem Sądu, w toku postępowania administracyjnego prawidłowo zgromadzono materiał dowodowy. Dokonana zaś przez organ ocena tego materiału, ze wskazaniem, jakimi przesłankami kierował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą skarżącej umorzenia należności z tytułu składek, wbrew zarzutom skargi, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

Wobec powyższego, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.