Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 2392/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Jacek Fronczyk (spraw.), Protokolant Paweł Groński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2004 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...]Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2003r. odmawiającą uchylenia czynności materialno - technicznej w przedmiocie wymeldowania małoletniego K. R. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu podano, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. jest lokalem spółdzielczym typu własnościowego należącym do E.R. –wnioskodawcy w sprawie. E. R. wniósł o uchylenie czynności wymeldowania swojego syna K. R., pozostającego na jego utrzymaniu i pod jego opieką, argumentując, że syn został wymeldowany bez jego przyzwolenia.

Zdaniem Wojewody [...], organ I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i zgodnie z obowiązującym prawem odmówił uchylenia czynności materialno –technicznej wymeldowania. Organ zwrócił uwagę, że w dniu wymeldowania ([...] kwietnia 2000r.) K.R. nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu. Wraz z matką M. R. wyprowadził się w dniu [...] września 1999r. i zamieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...]w W., gdzie został zameldowany na pobyt stały.

Powinnością organu meldunkowego jest dokonanie na podstawie zgłoszenia stosownego aktu rejestracji w ewidencji ludności przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Przyjęcie zgłoszenia wymeldowania stanowi jedynie potwierdzenie dopełnienia obowiązku meldunkowego wynikającego z art. 15 ust. 1 i la ustawy ewidencyjnej. Stanowi on, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca, zgłaszając temu organowi niezbędne do dokonania tej czynności dane. M.R., sprawując w danych okolicznościach faktyczną opiekę nad synem K. R., dokonała wymeldowania i zameldowała syna w nowym, rzeczywistym miejscu jego pobytu.

Wojewoda [...] skonstatował, że treść art. 47 ust. 2 w związku z art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zobowiązuje właściwy organ meldunkowy do podejmowania czynności (na wniosek strony lub z urzędu) służących rejestracji prawdziwych danych o miejscu pobytu osób. Zadaniem organów ewidencyjnych, jak wskazał, jest likwidowanie fikcji polegającej na niezgodności zapisów ewidencji z rzeczywistym miejscem pobytu osób, których obowiązek meldunkowy dotyczy. Obowiązek ten w imieniu małoletnich wykonują rodzice lub rodzic.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.R. podniósł, że decyzja Wojewody[...] jest niezgodna z prawem, poczuciem sprawiedliwości i narusza zasady współżycia społecznego. Zdaniem skarżącego jest ona wyrazem uprzedmiotowienia dziecka, które zostało wymeldowane z rodzinnego domu bez zgody drugiego z rodziców. Poddał w wątpliwość prawidłowość załatwienia sprawy w taki sposób. W jego ocenie M. R. nie ma wyłączności w sprawowaniu opieki nad synem, a organy obu instancji zachowały się tak, jakby dysponowały stosownym orzeczeniem sądu rodzinnego. W konkluzji zażądał zmiany zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie powołując się na te same podstawy faktyczne i prawne, jakie zawarł w wydanej decyzji. Jednocześnie dodał, że analogiczny pogląd w kwestii pobytu małoletniego K. R., choć na gruncie innej sprawy, aczkolwiek zbieżnej z niniejszą w zakresie stanu faktycznego, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2002r.. Sąd stwierdził m.in., że M. R. i K.R. opuścili dotychczasowe miejsce pobytu stałego i zamieszkali w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., gdzie dokonali zameldowania na pobyt stały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje jedynie legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika wprost z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj.; Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych do zameldowania i wymeldowania danych właściwemu organowi administracji państwowej, który dokonuje stosownego aktu rejestracji – czynności rodzącej skutki prawne.

Przepis art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności nie tylko do rozstrzygania o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości (art. 47 ust. 1 w zw. z art. 11 ustawy), ale także do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania, zatem ustalenia - tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczy, spełniała warunki określone w cytowanej ustawie (por. uchwała SN z dnia 11.02.1993 r., III AZP 28/92, OSNC 1993/7-8/117; uchwała SN z dnia 31.10.1991 r., III AZP 6/91).

Wbrew zarzutom E. R. organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, który nie budzi wątpliwości Sądu. Fakt nieprzebywania (niezamieszkiwania) K.R. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. został potwierdzony nie tylko mocą dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również stwierdzeniem samego skarżącego, zgodnie z którym M. R. wyprowadziła się razem z synem do mieszkania teściowej przez co został mu utrudniony kontakt z dzieckiem. Organ pierwszej instancji słusznie uznał, że nie ma podstaw do uchylenia czynności materialno - technicznej wymeldowania K. R., albowiem opuszczenie miejsca zameldowania na pobyt stały musi być każdorazowo połączone z jednoczesnym wymeldowaniem. Skoro więc K.R. w lokalu należącym do jego ojca nie zamieszkiwał od [...] września 1999r., to tym samym zaistniała przesłanka do jego wymeldowania, czego organ dokonał na wniosek matki. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na treść art. 9a przedmiotowej ustawy, który stanowi, że za osobę nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu. W sytuacji gdy K. R. pozostawał pod faktyczną opieką matki, to ona wykonywała obowiązki meldunkowe wobec niego. Przepis ten, jako przepis szczególny, wyłącza w takiej sytuacji stosowanie ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964r. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.).

W świetle art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wobec niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2 wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. To konsekwencja charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu określonej osoby (art. 1 ust. 2 powyższej ustawy). Oznacza to, że z chwilą zamieszkania M. R. i K. R. w lokalu nr [...]przy ul. [...] w W. zaistniała podstawa do podjęcia czynności zameldowania, co w konsekwencji nastąpiło.

Wyjaśnić należy skarżącemu, że organ meldunkowy nie rozstrzyga o prawach rodziców wobec ich małoletnich dzieci, ani tym bardziej nie może rozstrzygać o przysługującej rodzicom względem dzieci władzy rodzicielskiej. Postępowanie meldunkowe spełnia jedynie cele ewidencyjne. Sąd administracyjny nie orzeka na zasadach słuszności, lecz bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, która w niniejszej sprawie prawa nie narusza. Wobec tego argumentacja pozaprawna podnoszona przez skarżącego, a dotycząca wiążących go z żoną i teściową stosunków rodzinnych, sprawowania opieki nad małoletnim itp., nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd.

Z uwagi na powyższe, nie mając podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.