Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2069/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 par. 1, art. 74 par. 2, art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13a ust. 1, art. 13b ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1727
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia c czerwca 2016 r. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, stosując art. 74 § 2 w związku z art. 73 § 1 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23) w związku z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1297 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie akt spraw zakończonych wydaniem świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu nr [...],[...] oraz [...] dla elektrycznego zespołu trakcyjnego metra [...], odmówił Spółce udostępnienia akt spraw poprzez umożliwienie ich przeglądania oraz sporządzania z nich notatek i odpisów.

W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów przysługuje wyłącznie stronie postępowania. Natomiast Spółka M. nie była stroną żadnego z ww. postępowań administracyjnych, a tym samym nie przysługują jej uprawnienia określone w art. 73 § 1 i 2 kpa w odniesieniu do akt tych postępowań. Z wnioskiem o wydanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu elektrycznego zespołu trakcyjnego metra [...] zwrócił się producent tego pojazdu i tylko ten podmiot był stroną postępowania w sprawie. Tak więc Spółka nie ma interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 kpa, w tym, by domagać się dostępu do akt sprawy.

Spółka M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. powyższe postanowienie uczyniła przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o jego uchylenie i udostępnienie żądanych akt zgodnie z jej wnioskiem. Spółka nie zgodziła się z organem, że prawo wglądu do akt sprawy wymaga interesu prawnego po stronie zainteresowanego podmiotu. Jej zdaniem, art. 28 kpa nie wymaga, by postępowanie dotyczyło w sposób bezpośredni interesu prawnego lub obowiązku Spółki. Przepis ten wymaga jedynie, aby postępowanie dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu. Jeżeli zatem zostanie stwierdzone, że postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku określonego podmiotu, to nie jest dopuszczalne - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - aby odmówić Spółce możliwości występowania w tym postępowaniu w charakterze strony. Interes prawny Spółki jest oczywisty, gdyż decyzja Prezesa UTK, podjęta w postępowaniu o wydanie świadectwa bezpieczeństwa, rozstrzygnęła o prawie Spółki do eksploatacji pociągów [...], których właścicielem jest Spółka. Tym samym decyzja Prezesa UTK dotyczyła Spółki, a nie producenta pociągów.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 74 § 2 w związku z art. 73 § 1 oraz art. 123 § 1, art. 141 i art. 144 kpa, a także art. 13 ust. 2 pkt 3 i art. 14 ust. 4 ww. ustawy o transporcie kolejowym, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o udostępnienie akt.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes UTK powtórzył argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, jednocześnie odnosząc się do zarzutów Spółki. Wskazał, że skoro nie była ona stroną postępowania, którego wniosek o udostępnienia akt dotyczy, to tym samym nie ma interesu prawnego w domaganiu się dostępu do tych akt. Samo bowiem złożenie wniosku o dostęp do akt postępowania administracyjnego nie generuje po stronie Spółki interesu prawnego, natomiast jej zainteresowanie aktami sprawy świadczy jedynie o jej interesie faktycznym, który nie uzasadnia prawa wglądu do akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego Spółka M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Spółka zarzuciła naruszenie art. 73 § 1 i 2 kpa w związku z art. 28 kpa, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, które - jej ocenie - miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie przepisów określających podstawowe zasady postepowania administracyjnego - poprzez niezastosowanie w toku prowadzonego postępowania zasad zawartych w przepisach art. 6 i art. 11 kpa. W motywach skargi Spółka przedstawiła tożsamą argumentację, jaką zawarła w swym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie jej przedmiot dotyczy odmowy udostępnienia akt postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, w którym - jak twierdzi organ - skarżąca Spółka nie była wnioskodawcą, a wobec tego nie uzyskała przymiotu strony i z tego względu nie ma interesu prawnego w dostępie do akt.

Zgodnie z brzmieniem art. 13a ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1727 ze zm.), do postępowania przed Prezesem Urzędu Transportu Kolejowego stosuje się, z zastrzeżeniem art. 13b ust. 2 i 3, przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). Przepis ten wskazuje, że niezależnie od przedmiotu sprawy, w postępowaniach przed Prezesem UTK mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem, odmawiając skarżącej dostępu do akt spraw zakończonych wydaniem świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu nr [...] dla elektrycznego zespołu trakcyjnego metra [...], Prezes UTK w pełni zasadnie przyjął do stosowania przepisy kpa, wydając w tym względzie postanowienie, zaskarżalne w administracyjnym toku instancji. W zaistniałym stanie faktycznym również sama odmowa jest w pełni uzasadniona, bowiem - jak trafnie wskazuje organ - skarżąca Spółka nie posiada interesu prawnego w dostępie do żądanych akt, jako że nie była stroną prowadzonych przez Prezesa UTK postępowań.

Jak wynika z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu (Dz. U. z 2012 r., poz. 919), z wnioskiem o wydanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego występuje do Prezesa UTK:

1) podmiot, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy;

2) producent albo jego upoważniony przedstawiciel mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

3) przewoźnik kolejowy wykonujący przewozy wyłącznie po sieci kolejowej, o której mowa w art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy;

4) wykonawca modernizacji;

5) dysponent.

Ze sprawy wynika, że z wnioskiem o wydanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu elektrycznego zespołu trakcyjnego metra [...] wystąpił producent tego pojazdu, czyli S. z siedzibą w W. Postępowanie to prowadzone było tylko z udziałem producenta. Tym samym, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie świadectw dopuszczenia do eksploatacji typu, stroną w tym konkretnym postępowaniu o wydanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji dla ww. pojazdu była tylko Spółka S.

Skarżąca twierdzi, że z uwagi na jej status właściciela pojazdów kolejowych, ma interes prawny w tym, by domagać się wglądu do przedmiotowych akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Jednakże, jak wskazuje § 3 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia, status właściciela pojazdów kolejowych, których dotyczy świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu, generuje po stronie dysponenta, a takim jest m.in. właściciel, prawo wystąpienia do Prezesa UTK z wnioskiem o wydanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego. Oznacza to, że postępowanie o wydanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu wszczyna wniosek uprawnionego podmiotu. Podmioty te wymienia właśnie § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, a skoro postępowanie w sprawie wydania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji jest postepowaniem wnioskowym, to stroną takiego postępowania może być tylko jeden z tych podmiotów. Skarżąca Spółka nie była wnioskodawcą w przedmiotowym postępowaniu i na jej rzecz nie doszło do wydania świadectwa. Z kolei samo przeniesienie własności pojazdu kolejowego, na który zostało wydane świadectwo dopuszczenia do eksploatacji, nie przesądza o tym, że nowy właściciel staje się stroną postępowania zakończonego wydaniem świadectwa. Stroną ww. postępowania była Spółka S. z siedzibą w W. i to ona ma prawo wglądu do akt oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, zgodnie z art. 73 § 1 kpa.

W związku z planowaną modernizacją skarżąca wskazuje na konieczność zapoznania się z dokumentacją znajdującą się w aktach zakończonych postępowań o wydanie świadectwa dopuszczenia do eksploatacji typu. Jednakże tego rodzaju argumentacja nie może być źródłem jej interesu prawnego. Udostępnienie informacji i dokumentacji w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych zastosowanych w danym pojeździe kolejowym leży po stronie producenta pojazdu. Natomiast zakres korzystania z tych zasobów należy do sfery uzgodnień między producentem-sprzedawcą a kupującym pojazd kolejowy. Kwestia ta pozostaje jednak poza zakresem działania organu. Tak więc Prezes UTK prawidłowo zastosował art. 74 § 2 kpa, w pełni zasadnie odmawiając skarżącej Spółce dostępu do akt postępowania z uwagi na brak interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 kpa.

W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie postanowienia należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nietrafne. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 119 pkt 3 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. Zaskarżone postanowienie jest bowiem postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służyło zażalenie.