Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2705/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej Gminy [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku W. i H. małżonków S. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] (Nr [...]).

W uzasadnieniu organ wskazał, że Naczelnik Miasta i Gminy w [...] ww. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) orzekł o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej położonej we wsi [...], składającej się z działek ewidencyjnych o numerach: [...] o łącznej powierzchni [...] ha, stanowiącej w dacie przejęcia własność W. i H. małżonków S.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wystąpili byli właściciele przejętej nieruchomości.

Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] oparta została na art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974r. W myśl tego przepisu - nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być na wniosek rolnika przejęte na własność Państwa w całości lub części za spłaty pieniężne, jeżeli rolnik nie spełniał warunków do uzyskania renty. Zastosowanie art. 28 ust. 1 było zatem uzależnione od ziszczenia się dwóch przesłanek: pierwszej dotyczącej nie spełniania przez rolnika warunków do uzyskania renty oraz drugiej - sprowadzającej się do złożenia przez tegoż rolnika wniosku w przedmiocie przejęcia jego nieruchomości na własność Państwa. Nie wystąpienie którejkolwiek z tych przesłanek uniemożliwiało wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974r.

Swoje żądanie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] Państwo S. oparli na argumencie, iż nigdy nie występowali w jakiejkolwiek formie, czy to pisemnej czy też ustnej, do żadnego organu administracyjnego - w szczególności do Naczelnika Miasta i Gminy w [...] - z wnioskiem o przejęcie na własność Państwa za spłaty pieniężne ich nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha, położonej w [...].

Mając na względzie zarzut zgłoszony przez wnioskodawców Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż dla oceny, czy decyzja z dnia [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa - kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy Państwo W. i H. małżonkowie S. wystąpili z wnioskiem o przejęcie ww. nieruchomości rolnej na własność Państwa.

Okoliczności tej nie można wywodzić z samej decyzji Naczelnika. Rozstrzygnięcie to nie zawiera bowiem żadnej wzmianki o tym, czy taki wniosek został przez małżonków S. złożony - posługuje się jedynie ogólnikowym sformułowaniem: "po rozpoznaniu sprawy".

Na brak takiego dokumentu w aktach postępowania wskazuje także Zastępca Burmistrza Miasta [...] w piśmie z dnia [...] (znak:[...]) kierowanym do [...] Urzędu Wojewódzkiego. W piśmie tym zawarta została następująca informacja: "W istniejącej dokumentacji tut. Urzędu brak jest protokołu z lustracji terenu oraz wniosku strony w sprawie wykupu nieruchomości. ".

Przedstawione wyżej ustalenia pozostają z kolei w zgodzie ze stanowiskiem wnioskodawców, którzy konsekwentnie utrzymują, iż nie składali wniosku w przedmiocie przejęcia nieruchomości rolnej położonej w [...] na własność Państwa (por. pismo z dnia [...]).

Powyższe okoliczności prowadzą do konkluzji, iż decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja ta oparta została bowiem na art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 ma1974r., który uzależniał przejęcie nieruchomości rolnej za spłaty pieniężne od wystąpienia przez rolnika ze stosownym wnioskiem. Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w omawianym przypadku taki dokument nie został złożony.

Z akt postępowania wynika, iż przejęta na własność Państwa w oparciu o decyzję z dnia [...] działka nr [....] stanowi obecnie własność Pani J.P. natomiast właścicielem działek o numerach: [...] i [...] jest Gmina [...]. Nabyte przez wskazane podmioty prawa do ww. działek powstały jednak w oderwaniu od zakresu i skutków omawianej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...], która nie zawierała jakichkolwiek rozstrzygnięć w zakresie konieczności ustanowienia tych praw na rzecz ww. osoby fizycznej oraz Gminy [...]. Tak więc późniejsze losy prawne tych działek nie mogą być oceniane jako skutki prawne decyzji z dnia [...]. Z tego względu decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w [...] nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych - a dla ich oceny znaczenie mają późniejsze zdarzenia prawne na mocy których ustanowiono prawa do omawianych działek, które to prawa nie wynikały z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...], nie były również wynikiem jej wydania bądź wykonania. Prawa te powstały w oderwaniu od zakresu i skutków omawianej decyzji.

Po rozpoznaniu wniosku Gminy [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania a następnie wskazał, że podziela w całości ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Odnosząc się do zarzutów Gminy [...] dotyczących wywołania przez decyzję Naczelnika Miasta i Gminy [...] nieodwracalnych skutków prawnych organ wskazał, że w złożonym w niniejszej sprawie wniosku Strona skarżąca uważa, iż decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne, bowiem "nieruchomość przejęta przedmiotową decyzją nie jest własnością Skarbu Państwa a Gminy [...], a więc w wyniku unieważnienia nie może dojść do zwrotu nieruchomości". Oprócz powyższego powołany został również fakt, że od przejęcia nieruchomości upłynęły 34 lata, a więc okres uprawniający do stwierdzenia nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia.

Podniesione przez Stronę skarżącą zarzuty w ocenie organu odwoławczego nie są jednak zasadne bowiem skutki prawne, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, różnią się od skutków prawnych dotyczących tego samego przedmiotu (tych samych nieruchomości), wywołanych późniejszymi decyzjami lub zdarzeniami prawnymi. Decyzja o przejęciu nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne wywołała jedynie ten skutek, że przedmiotowe nieruchomości przeszły na własność Państwa (stanowi o tym treść ww. decyzji). Natomiast prawo własności, które przysługuje obecnie Wnioskodawcy (niezależnie od tego, na jakiej podstawie zostało nabyte) nie stanowi skutku prawnego decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...], lecz późniejszych decyzji lub zdarzeń prawnych, które wprawdzie dotyczą przedmiotu rozstrzygnięcia decyzji dotkniętej nieważnością (dotyczą bowiem tych samych nieruchomości) ale ich skutki nie mogły być oceniane w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [....] znak: [...]. Przede wszystkim dlatego, że następstwa późniejszych decyzji wydanych w innych sprawach administracyjnych albo innych zdarzeń prawnych powodujące dalsze skutki prawne winny stanowić przedmiot oceny w innych postępowaniach przed właściwym organem lub sądem (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 20 marca 2000 r. OPS 14/99 /ONSA Nr 3 poz. 93/). Z kolei argumentacja Strony wskazująca na upływ okresu uprawniającego do stwierdzenia nabycia nieruchomości (również) w drodze zasiedzenia jest oderwana od stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy. Ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów nadesłanych przy piśmie Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] znak: [...] wynika bowiem, że Gmina [...] nie jest posiadaczem części wskazanych na wstępie nieruchomości (tj. nieruchomości o numerach [...]) tylko ich właścicielem - natomiast istotą zasiedzenia jest nabycie prawa własności danej nieruchomości przez posiadacza nie będącego jej właścicielem.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina [...]. W skardze domagano się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Podniesiono w skardze, że obie zaskarżone decyzje wydawał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Bezsporne jest, że organ wydający decyzję z [...] nie istnieje. Od 27 maja 1990 r. sprawy dotyczące decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przez Państwo przeszły do właściwości administracji rządowej, a od 1992 r. - Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (następnie Agencji Nieruchomości Rolnych). Organu wyższego stopnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przed tą datą poszukiwano w drodze ustalenia organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który byłby właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji. Organem tym w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych stał się Minister właściwy do Spraw Rolnictwa. Zmiana właściwości w tych sprawach nastąpiła po raz kolejny z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206). Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 i 7 tej ustawy do właściwości wojewody, jako organu administracji rządowej w województwie, należą wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji, tj. organów administracji rządowej. Takie stanowisko w podobnych sprawach prezentuje WSA w Warszawie w wyrokach z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1284/12, z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1221/12, z 2 lutego 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1966/11. Mając na uwadze przedmiotową sprawę stwierdzić trzeba, że organem pierwszej instancji właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w sprawie przejęcia nieruchomości na własność Państwa za spłaty pieniężne jest Wojewoda [...], a nie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wskutek naruszenia przepisów o właściwości doszło więc do naruszenia toku instancji, co musi skutkować stwierdzeniem nieważności obu decyzji.

Poza tym wskazano, że zgodnie z art. 156 §2 Kpa nie stwierdza się nieważności decyzji jeżeli decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W przedmiotowej sprawie to nastąpiło, albowiem nieruchomość przejęta przedmiotową decyzją nie jest własnością Skarbu Państwa a Gminy [...], a więc w wyniku unieważnienia decyzji nie może dojść do zwrotu nieruchomości. Dodatkowo od jej przejęcia upłynęło 37 lat, a więc okres uprawniający do stwierdzenia nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia. W takiej sytuacji należy na podstawie art. 158 Kpa ograniczyć się do stwierdzenia niezgodności decyzji z prawem, albowiem Gmina i tak nabyła prawo własności wskutek zasiedzenia.

Niezależnie od powyższego organ pierwszej instancji nie ustalił czy wnioskodawcy otrzymali należność za przejęte grunty. Dodatkowo podkreślono, że wnioskodawca nie zaskarżył przedmiotowej decyzji, co może wskazywać, że na przejęcie się godziła. Żaden przepis prawa nie wymagał, aby wniosek rolnika musiał być złożony w formie pisemnej. Brak w archiwaliach odpowiednich dokumentów pochodzących sprzed 37 lat nie może być traktowany jako równoznaczny z brakiem odpowiedniego wniosku. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w sposób niewątpliwy winno wykazać, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem. Przedmiotowe postępowanie wykazało co najwyżej, że w sprawie nie udało się odnaleźć wniosku o przejęcie i w archiwalnej dokumentacji znajduje się jedynie decyzja z dowodem doręczenia i protokół szacowania nieruchomości. Brak jest natomiast jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że takiego wniosku nigdy nie było, jak też dowodu potwierdzającego tezę przeciwną. Nie można więc tworzyć domniemania, że skoro takiego wniosku nie odnaleziono to taki wniosek nie był nigdy składany. To decyzja z [...] korzysta z domniemania legalności, którego nie udało się wzruszyć, a tym samym decyzja ta powinna pozostać w obrocie. Nie można także zapominać, że pomimo tego, że decyzja została wydana w [...] to jednak od [...] istniała możliwość jej wzruszenia w trybie nadzwyczajnym przy zapewnieniu sądowej kontroli. Nie można więc po upływie 37 lat opierać decyzji nieważnościowej tylko na tym fakcie, że nie odnaleziono wniosku o przejęcie nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można takie rozstrzygnięcie wzruszyć. Skoro zaś stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji, może mieć ono miejsce jedynie w przypadku, gdy badana w tym trybie decyzja dotknięta jest w sposób oczywisty przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się więc ponownie istoty sprawy, ale jedynie ocenia legalność wydanego w niej rozstrzygnięcia, na gruncie obowiązujących w dacie jego wydawania przepisów.

Działając w tak zakreślonej kognicji, Sąd dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).

Zaskarżona decyzja w ocenie Sądu nie odpowiada przepisom prawa, bowiem organ wydał ją bez wnikliwego rozpoznania okoliczności sprawy i analizy właściwych przepisów prawa.

Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej, bądź z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość tego naruszenia, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Rażąco może zatem zostać naruszony wyłącznie przepis, który można stosować w jego bezpośrednim rozumieniu, a więc niewymagający wykładni. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, które powodują, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa, (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04).

Tylko wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, w okolicznościach danej sprawy, ma znacznie większą wagę, niż stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej można stwierdzić, że decyzja ta rażąco narusza prawo (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., sygn. akt III A.R.N 22/95, wyrok NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 888/07 oraz z dnia 21 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA 1726/00, LEX nr 51233). W konsekwencji, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może mieć miejsce tylko wtedy, jeśli zostało spowodowane ewidentnym, jasno uchwytnym błędem w interpretowaniu prawa. Skoro postępowanie to stanowi odstępstwo od zasady stabilności decyzji art. 16 k.p.a., to ustalenie podstaw stwierdzenia nieważności decyzji musi być również niewątpliwe. W orzecznictwie podkreśla się, że niedopuszczalne jest rozszerzanie wypadków zwykłego naruszenia prawa na naruszenia kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo - w sytuacji niewyjaśnienia, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło. Zakaz ten znajduje oparcie w konstytucyjnej zasadzie zaufania do prawa, wywodzącej się z idei państwa prawa określonej w art. 2 Konstytucji (wyrok NSA z dnia 18 lutego 2000 r. sygn. V SA 463/99).

Wobec powyższych rozważań brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia.

Innymi słowy jeśli istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z 4 stycznia 1999 r. sygn. akt IV SA 1342/98).

Zdaniem Sądu wskazane wyżej zasady naruszył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiotowym postępowaniu.

Organ swoje stanowisko o braku wniosku w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego oparł na: twierdzeniu W. i H. S. zawartym we wniosku inicjującym postępowanie, braku takiego wniosku w dokumentacji dotyczącej wydania przedmiotowej decyzji oraz na podstawie treści decyzji, w której nie zawarto stwierdzenia o złożeniu wniosku.

Wobec tego należy odnieść się do tych okoliczności. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że decyzja nie zawiera również stwierdzenia, że została wydana z urzędu. Wobec tego brak jakichkolwiek zapisów w tym przedmiocie oznacza, że sama treść decyzji nie może świadczyć o wydaniu jej na wniosek lub z urzędu. W kwestii stanowiska W. i H. S. przede wszystkim należy wskazać, że nie zostało ono przedstawione we właściwej formie procesowej i nie może być traktowane jako pełnoprawny środek dowodowy.

W tej sytuacji należy uznać, że jedyną okolicznością świadczącą o braku wniosku w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego jest niekompletność akt administracyjnych. Fakt ten jednak winien być skonfrontowany z innymi dowodami i okolicznościami sprawy.

Niewątpliwie argumentacja organu oceniająca zeznania świadka W.B. a jest niewystarczająca. Świadek ten nie tylko zeznał, że nie pamięta okoliczności wydawania przedmiotowej decyzji ale wskazał również, że decyzje w przedmiocie przejmowania gospodarstw były wydawane na wniosek i zgodnie z obowiązującym prawem. Do tej części zeznań organ się nie odniósł. Trudno też uznać, że stwierdzenie, iż fakt nie skarżenia decyzji przez tak długi wniosek nie świadczy o złożeniu wniosku, jest wyczerpującą oceną tej okoliczności. Oczywiście fakt ten bezpośrednio nie świadczy ani o złożeniu stosownego wniosku ani o jego braku jednak brak zaskarżenia winien być oceniony w kontekście oceny legalności decyzji przez W. i H. S.

W ocenie Sądu nie bez znaczenia dla sprawy jest również decyzja Naczelnika Miasta i Gminy [...] z [...] wydana na postawie art. 155 kpa orzekająca o zwrocie części przejętych nieruchomości.

Dowód ten może świadczyć o tym, że wnioskodawcy potrafili należycie ocenić prawidłowość decyzji ich dotyczących. Niewątpliwie więc dowód ten również powinien zostać oceniony przez organ.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz uwagi ogólne zawarte we wstępnie części uzasadnienia Sąd uznał, że ustalenia faktyczne dokonane przez organ oraz zaprezentowana ocena dowodów jest niewystarczająca do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...].

Odnosząc się do zarzutu o braku właściwości organu w przedmiotowej sprawie trzeba wskazać, że w ocenie Sądu nie jest on zasadny.

Za prawidłowy należy uznać pogląd, iż w zasadzie jednolity jest pogląd, że organem właściwym do weryfikacji ostatecznych decyzji wydanych w oparciu o ustawę z 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ( OSK 2233/11).

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni uwagi poczynione w niniejszym uzasadnieniu ponownie oceni okoliczności sprawy odnosząc się do wszystkich istotnych dowodów. Jeżeli ponownie dojdzie do przekonania, że doszło do naruszenia prawa oceni, kierując się wskazówkami zawartymi w przytoczonych wcześniej poglądach, czy naruszenie to ma charakter rażący dający podstawę do stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pk 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.