Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 535/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 marca 2020 r., o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Podczas przeprowadzonej w dniu 31 października 2017 r na działce nr [..] położonej w miejscowości R., gm. B., kontroli obiektu budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że na działce znajduje się m.in. budynek gospodarczo-garażowy, którego usytuowanie, w stosunku do warunków przewidzianych w projekcie budowlanym, uległo zmianie poprzez przybliżenie do granicy z działką sąsiednią o nr [..], powstałą w wyniku podziału działki nr [..]). Stwierdzono, że narożnik budynku oznaczonego na szkicu sytuacyjnym nr [..] znajduje się w odległości 1,95 m od płotu przy granicy z działką nr [..], co stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego obejmującego budynek gospodarczo-garażowy (szkic sytuacyjny obiektu nr [..] i [..]). W zatwierdzonym projekcie budowlanym bowiem odległość budynku nr [..] od granicy z działką nr [..] wynosi 4,0 m. Stwierdzono również, że w części górnej budynku gospodarczo-garażowego wydzielono pomieszczenie, a w ścianie szczytowej budynku od granicy z działką nr [..] wykonano drzwi i okna.

W wyniku przeprowadzonej kontroli organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę wydanego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w dniu 23 września 1996 r., zmienionym decyzjami z dnia 9 grudnia 1998 r. oraz z dnia 25 lutego 2000 r. przy budowie budynku gospodarczo-garażowego (obiekt oznaczony na szkicu sytuacyjnym nr [..] i [..]).

Decyzją z dnia 2 marca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w powyższym zakresie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 23 września 1996 r., nr [..], Kierownik Urzędu Rejonowego zatwierdził projekt budowlany i udzielił H.D. i J. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego typowego "Sybilla B 11" oraz budynku gospodarczo-garażowego, na działce nr [..] w miejscowości R., gmina B.

Decyzją z dnia 9 grudnia 1998 r., nr [..], Kierownik Urzędu Rejonowego zmienił powyższą decyzję w zakresie zmiany funkcji części pomieszczeń budynku gospodarczo-garażowego na pomieszczenie socjalne i kantor biurowy (obiekt nr [..]).

Następnie decyzją z dnia 25 lutego 2000 r., nr [..], Starosta zmienił powyższą decyzję poprzez zmianę funkcji pomieszczenia składowego w budynku gospodarczo-garażowym na pomieszczenia kotłowni, magazynu podręcznego i produkcyjne.

Decyzją z dnia 29 grudnia 2000 r., nr [..], Starosta udzielił H. i J. D. pozwolenia na użytkowanie budynku produkcyjno-magazynowo-usługowego, zrealizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 23 września 1996 r., zmienionej decyzjami z dnia 9 grudnia 1998 r. i z dnia 25 lutego 2000 r. oraz na podstawie decyzji z dnia 16 września 1999 r., nr [..], o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo- magazynowego.

Organ wskazał, że przedmiotowy obiekt został zrealizowany, a budowa zakończona około 20 lat temu. Od decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, jak i pozwolenia na użytkowanie nie zostało złożone odwołanie, obie decyzje są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym. Zdaniem organu I instancji, istotnym argumentem przeciwko podważaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Decyzja jest ważna i powinna być wykonywana do momentu, gdy zostanie zakwestionowana, tj. zmieniona, uchylona lub zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ we właściwym postępowaniu. Zgodnie z art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Wobec tego, zdaniem organu, postępowanie w przedmiocie robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę przy budowie budynku gospodarczo-garażowego (oznaczonego na szkicu sytuacyjnym numerem [..] i [..]), zrealizowanego na działce nr [..] obręb R., gmina B., stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. B. wskazała, że wymogi stawiane przez Prawo budowlane powinny być przestrzegane, a jego przepisy zostały przez inwestorów naruszone.

Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 czerwca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 2 marca 2020 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy budynek produkcyjno-magazynowo-usługowy będący przedmiotem niniejszego postępowania, realizowany był w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę. Inwestycja została zakończona w 2000 r., a Starosta decyzją z dnia 29 grudnia 2000 r. udzielił pozwolenia na jego użytkowanie. Z dokumentów dołączonych do wniosku o pozwolenie na użytkowanie, w tym pomiaru powykonawczego obiektu wynika, że nastąpiła zmiana jego usytuowania. Wskazano, że ustawa - Prawo budowlane z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., nie zawierała katalogu istotnych odstępstw od projektu budowlanego, dlatego kwalifikacja zmian jako istotnych należała do właściwego organu rozpatrującego wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, które w niniejszej sprawie zostało udzielone.

Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest konsekwencją stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Decyzja taka przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne niezakończone postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego oraz wywołuje taki skutek, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu pod kątem legalności wybudowania przez organy nadzoru budowlanego - dotyczy to trybu zwykłego, jak i wznowieniowego.

Natomiast kwestia dotycząca wykonania drzwi w ścianie szczytowej oraz wykonania pomieszczenia wydzielonego z przestrzeni w części górnej budynku od granicy z działką nr [..] była brana pod uwagę przy postępowaniu dotyczącym schodów zewnętrznych oznaczonych na szkicu sytuacyjnym, jako obiekt nr [..], dobudowanych do budynku socjalno-produkcyjnego oznaczonego na wspomnianym szkicu jako obiekt nr [..] i [..]. Decyzją z dnia 24 grudnia 2014 r., nr [..], w trybie odwoławczym uchylono decyzję nr [..], z dnia 18 listopada 2013 r., nakazującą inwestorowi, J. D., rozbiórkę obiektu budowlanego - schodów zewnętrznych oznaczonych na szkicu sytuacyjnym jako obiekt nr [..], dobudowanych do budynku socjalno-produkcyjnego, na terenie [..] zlokalizowanego w miejscowości R. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że wobec będącej w obiegu prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, postępowanie zasadnie umorzono. Wyjaśniono, że zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia po J. D., obecnymi współwłaścicielami działek nr [..] i [..] są H. D., K.M., I. G. i M. K.

E. B. wniosła skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2020 r. zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego i formalnego w związku z jej wydaniem i wnosząc o właściwą wykładnię przepisów.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowoadministracyjnej kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2020 r., nr [..], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 marca 2020 r., nr [..], o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 23 września 1996 r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działce nr [..] przy ulicy K. W. w R., gmina B., zmienionej decyzjami z dnia 9 grudnia 1998 r. oraz z dnia 25 lutego 2000 r.

Skarżąca E. B., jako właścicielka nieruchomości – działki o aktualnym nr [..] bezpośrednio sąsiadującej ze spornym obiektem, zwalcza zaskarżoną decyzję zarzucając samowolę budowlaną, przez którą rozumie niezgodność wybudowanego obiektu z postanowieniami wydanej w sprawie i dwukrotnie zmienionej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że budynek gospodarczo–garażowy usytuowany na działce nr [..] w R., oznaczony na szkicu sytuacyjnym załączonym do protokołu kontroli z dnia 31 października 2017 r. nr [..] i [..], wybudowany został przez H. D. i J. D. na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 23 września 1996 r. o pozwoleniu na budowę: budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczo-garażowego. Następnie, wskazaną decyzję zmieniono decyzją z dnia 9 grudnia 1998 r. w zakresie dotyczącym zmiany funkcji części pomieszczeń budynku gospodarczo-garażowego na pomieszczenia socjalne i kantor biurowy. Decyzją z dnia 25 lutego 2000 r. dokonano natomiast zmiany decyzji pierwotnej poprzez zmianę funkcji pomieszczenia garażowo-składowego w budynku gospodarczo-garażowym na pomieszczenie: kotłowni, magazynu podręcznego i produkcyjne. Z treści zatwierdzonego wskazaną decyzją projektu budowlanego wynika, że istota zatwierdzonej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia gospodarczo-garażowego sprowadzała się do zmiany celu jaki miał tam być realizowany, tj. cel usługowo – produkcyjny. We wskazanym budynku przewidziano prowadzenie nieskomplikowanej produkcji galanterii drewnianej przeznaczonej do wyposażania ogrodów (palisady, ławki i stoły ogrodowe, pergole itp.).

Obie decyzje zmieniające wydano na podstawie art. 155 k.p.a. oraz art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym.

Decyzją z dnia 29 grudnia 2000 r., wydaną na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 2 i art. 59 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, Starosta udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie budynku produkcyjno-magazynowo-usługowego zlokalizowanego w R., zrealizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 23 września 1996 r., zmienianej dwukrotnie decyzjami z dnia 9 grudnia 1998 r. i z dnia 25 lutego 2000 r. oraz na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 16 września 1999 r. na budowę budynku gospodarczo–magazynowego.

W tak ukształtowanych uwarunkowanych prawnych, organ nadzoru budowlanego w 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie robót budowlanych odnoszących się do budynku gospodarczo–garażowego prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w wyżej wymienionych decyzjach: o pozwoleniu na budowę z 1996 r. oraz dwóch decyzjach zmieniających z 1998 i 2000 r. Wskazać przy tym należy, że Sąd z urzędu posiada wiedzę (sprawa zawisła przed tutejszym Sądem o sygn. akt II SA/Gd 534/20), na temat zakresu działań kontrolnych organów nadzoru budowlanego podjętych i prowadzonych na terenie działek nr [..] i [..] w R. w odniesieniu do zlokalizowanych tam obiektów budowlanych, w tym do schodów dobudowanych do obiektu socjalno-gospodarczego, które stały się przedmiotem odrębnie orzeczonej rozbiórki, nie wchodząc w konsekwencji w zakres kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji.

W toku przeprowadzonej kontroli obiektów budowlanych na działce nr [..] organ nadzoru stwierdził, że doszło do zmiany usytuowania budynku gospodarczo–garażowego zlokalizowanego na tej działce względem granicy z działką nr [..], należącą do skarżącej, poprzez zbliżenie jednej ze ścian tego budynku do granicy wskazanej działki na odległość 1,95 m. Tymczasem z zatwierdzonego w 1996 r. projektu zagospodarowania terenu obejmującego realizację budynku gospodarczo-garażowego wynikało, że odległość ściany tego budynku graniczącej z działką skarżącej winna wynosić 4 m. W aktualnym w dacie prowadzenia niniejszego postępowania stanie prawnym, takie odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego kwalifikowane jest jako istotne odstępstwo w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego (odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu) i stanowi podstawę do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Tego rodzaju postępowanie, określane mianem postępowania naprawczego, ma na celu przywrócenie stanu zgodności robót budowlanych z prawem.

Z tego powodu, pomimo braku wyraźnego wskazania podstawy prawnej prowadzonego postępowania, treść zawiadomienia o jego wszczęciu wyraźnie wskazuje na to, że prowadzone ono było w trybie i na zasadach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia czynności procesowych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332). Wskazane przepisy stanowią dla organu nadzoru budowlanego podstawę do zweryfikowania potrzeby podjęcia interwencji nadzorczej w sytuacji robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – organ nadzoru budowlanego nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

W niniejszej sprawie jednak mamy do czynienia z sytuacją, w której na przeszkodzie prowadzeniu postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 i 5 Prawa budowlanego, stoi ostateczna i funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja Starosty z dnia 29 grudnia 2000 r. udzielająca inwestorom budynku gospodarczo–garażowego pozwolenia na jego użytkowanie, w trybie i na zasadach wynikających z przepisów art. 59 i następnych Prawa budowlanego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zajęto jednoznaczne stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409), jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego (tak wyroki NSA z dnia 2 grudnia 2015 r. II OSK 201/15, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl, z dnia 18 maja 2020 r., II OSK 2748/19, LEX nr 3052242). Wynika to z tego, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego właściwy organ administracji ustala między innymi, czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W związku z tym dopuszczenie prowadzenia postępowania na podstawie powołanych przepisów, a więc w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, mimo wydania ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, prowadziłoby do podważenia tej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co z kolei naruszałoby zasadę wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a. Prowadzenie postępowania w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego jest w takiej sytuacji dopuszczalne dopiero po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy: 1) zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, 2) uporządkowania terenu budowy. Aktualnie również właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a tej ustaw. Obowiązkową kontrolę budowy przeprowadza się w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.

W niniejszej sprawie nie ma podstaw przypuszczać, że przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczo–garażowego właściwy organ nie dokonał sprawdzenia zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania terenu oraz z projektem architektoniczno-budowlanym, czego wynikiem jest funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Świadczy o tym zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja powykonawcza, w tym geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obrazująca usytuowanie przedmiotowego budynku względem granicy z działką skarżącej, wobec którego organ nie miał wówczas zastrzeżeń. Na marginesie zaznaczyć można, że w dacie procedowania pozwolenia na użytkowanie organ nadzoru nie miał wzorca normatywnego w postaci art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, określającego katalog odstępstw kwalifikowanych jako istotne. Wówczas ocena charakteru odstępstw podlegała swobodnemu uznaniu samego organu nadzoru, co nie ma jednak wpływu na ocenę legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.

Zasadniczą bowiem okolicznością przesądzającą o prawidłowości podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest ostateczna decyzja z dnia 29 grudnia 2000 r. udzielająca inwestorom pozwolenia na użytkowanie obiektu gospodarczo-garażowego zrealizowanego na podstawie ostatecznych i funkcjonujących w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę z 1996 r. i jej zmian z 1998 i 2000 r. Wydanie bowiem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tą decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości określoną w art. 16 k.p.a., stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, że może on prawnie korzystać ze zrealizowanego w sposób legalny obiektu budowlanego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 lutego 2021 r., IV SA/Po 1461/20, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja organu administracji publicznej wydana w danej sprawie, dopóty organ, podobnie zresztą jak i Sąd, prowadzący postępowanie w tym samym przedmiocie zobowiązany jest do jej uwzględnienia przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia. Każda decyzja ostateczna zgodnie z zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych podlega szczególnej ochronie celem zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tych decyzji. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmuje się, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu budowlanego. Zatem, tak długo jak w obrocie prawnym będzie pozostawała ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, tak długo wzniesione obiekty nie mogą podlegać ewentualnemu sprawdzeniu przez organy nadzoru budowlanego pod kątem oceny legalności ich wybudowania (np. wyroki NSA z 7 listopada 2019 r. II OSK 1051/18, 7 marca 2019 r. II OSK 908/17, 18 stycznia 2018 r. II OSK 807/16, 22 lutego 2018 r. II OSK 1108/16, 28 lutego 2017 r. II OSK 1634/15, 13 października 2015 r. II OSK 335/14, 20 maja 2011 r. II OSK 887/10, 27 września 2012 r. II OSK 1009/11, 1 sierpnia 2012 r. II OSK 2012/11 - dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie podziela powyższe poglądy i uważa, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, istnieje w sprawie czasowa przeszkoda do wszczęcia lub prowadzenia postępowania naprawczego. Trzeba mieć bowiem na względzie, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego, którego celem jest ustalenie, czy obiekt został zrealizowany zgodnie z udzielonym uprzednio pozwoleniem na budowę. Brak jest wobec tego podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Dopuszczenie takiej możliwości, byłoby co prawda zgodne z oczekiwaniami skarżącej, nie mniej jednak stanowiłoby nie tylko o naruszeniu art. 16 k.p.a. ale także art. 6 k.p.a.

Pozostawanie w obrocie prawnym takiej decyzji, korzystającej z ochrony o jakiej mowa w art. 16 k.p.a., nie pozwala zatem na prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W postępowaniu takim organ nie może bowiem wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Kontynuowanie w takiej sytuacji wszczętego postępowania naprawczego należy uznać za bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zatem organ umarza postępowanie w związku z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuowaniu tego postępowania. Postępowanie zaś staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, a więc wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Skoro zatem pozostaje w obrocie prawnym ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, to brak jest prawnej możliwości sprawdzania przez organy nadzoru budowlanego legalności wybudowania danego obiektu w kolejnym, odrębnym postępowaniu. Natomiast wszczęte postępowanie w tym zakresie należało umorzyć, o czym prawidłowo orzekły organy obu instancji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), oddalił skargę. W świetle przedstawionych wyżej motywów rozstrzygnięcia argumentacja skargi nie mogła wpłynąć na zmianę dokonanej przez sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) stanowi zaś, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nadto, w dniu 19 października 2020 r. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydał zarządzenia nr 49/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz niemożność przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały powiadomione. Ponadto, dopuszczalność rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie powołanego wyżej przepisu potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).