Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1170/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2 art. 144 art. 15
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi C. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a.", po rozpoznaniu zażalenia C.T. na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowiło uchylić postanowienie organu I instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Prezydent Miasta S., występujący w sprawie w roli wierzyciela, po uprzednim wystawieniu i doręczeniu upomnienia nr [...] z dnia [...], w dniu 18.07.2012 r. wystawił wobec C.T. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należność w kwocie [...] zł z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w dniu [...] w Strefie Płatnego Parkowania na terenie miasta S. pojazdu o nr rej. [...]. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel w poz. 29 tytułu wykonawczego wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i dwie uchwały Rady Miasta Szczecin: Nr XV/411/07 z dnia 19 listopada 2007 r. oraz Nr XVI/438/07 z dnia 21 grudnia 2007 r. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu 23.10.2012 r.

Pismem z dnia 23.10.2012 r. C.T. zgłosił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., jako właściwego w sprawie organu egzekucyjnego, zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny, pismem z dnia 30.10.2012 r., przekazał zarzuty wierzycielowi, zwracając się o zajęcie stanowiska w sprawie.

Prezydent Miasta S., wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...], zajął stanowisko w kwestii zgłoszonych zarzutów przez:

1. uwzględnienie racji zobowiązanego w kwestii zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego,

2. nieuwzględnienie racji zobowiązanego odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wierzyciel, przywołał teść art. 33 oraz 34 § 1 u.p.e.a., a następnie wskazał, że pojazd o nr rej. [...] stanowi współwłasność C.T. i M. T. Powołując dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (z dnia 05.05.2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 215/11 oraz z dnia 01.06.2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 262/11), wierzyciel uznał, że w przypadku, kiedy pojazd stanowi współwłasność to obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej obciąża właściciela pojazdu. Tym samym zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy powinny być adresowane do właściciela pojazdu, a więc w rozpoznawanej sprawie - do C.T. i do M.T., jako do współwłaścicieli. W związku z tym wierzyciel uwzględnił rację zobowiązanego w kwestii zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (o czym orzekł w sentencji postanowienia) oraz wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego (tak w uzasadnieniu).

Wierzyciel, rozpatrując zarzut nieistnienia obowiązku, jako dowód uznał włączone do akt sprawy zawiadomienie o nieopłaconym postoju pojazdu w Strefie Płatnego Parkowania, przyjmując, że jest do dowód wiarygodny a zarazem wystarczający do wykazania, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstał. Wierzyciel nadmienił przy tym, że przedmiotowy obowiązek powstaje z mocy samego prawa, natomiast na poparcie swojej argumentacji o nieistnieniu obowiązku zobowiązany żadnego dowodu nie wskazał, jak również zgłoszonego zarzutu nie udowodnił.

Pismem z 24.12.2012 r., C.T. wniósł zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta S., domagając się zmiany tego postanowienia przez uwzględnienie racji zobowiązanego i stwierdzenie nieistnienia obowiązku, ewentualnie o nakazanie organowi egzekucyjnemu udowodnienia istnienia obowiązku. W uzasadnieniu, powołując się na Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej oraz Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, zobowiązany wywiódł, że w prawodawstwie obowiązuje zasada domniemania niewinności, a więc nikt nie może być uznany za winnego, dopóki wina nie zostanie mu udowodniona. Nikt też nie może być karany karą surowszą od tej, którą można było wymierzyć w czasie, gdy czyn zagrożony karą popełniono. Podniósł także, że w "domniemanym czasie, gdy domniemany czyn został popełniony można było wymierzyć karę - opłatę dodatkową - w wysokości 20 złotych", wobec czego domaganie się opłaty ponad dwukrotnie wyższej jest sprzeczne z prawem. W jego ocenie, nie ma najmniejszej wątpliwości, że opłata dodatkowa jest karą i represją. Wskazując na treść wyroku Naczelnego Sądy Administracyjnego z dnia 08.03.2012 r. o sygn. akt II GSK 24/11, zażądał także przeprowadzenia postępowania dowodowego, które minimalnie chociażby uprawdopodobni, że mogło mieć miejsce parkowanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] orzekło o uchyleniu ww. postanowienia w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji z uwagi na nierozpoznanie przez wierzyciela wszystkich zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w piśmie z dnia 23.10.2012 r. Kolegium stwierdziło, że Prezydent Miasta S. rozpatrzył dwa zarzuty: zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.) oraz zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), przy czym pierwszy z nich uznał za zasadny, zaś drugi za nieuzasadniony. Tymczasem – jak dalej wskazało Kolegium - w ww. piśmie z dnia 23.10.2012 r. zgłoszone zostały także zarzuty: przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.). W ocenie Kolegium, skoro obowiązkiem wierzyciela jest rozpatrzenie wszystkich zgłoszonych zarzutów i zajęcie stanowiska w kwestii każdego z nich, to pominięcie niektórych ze zgłoszonych zarzutów czyni sprawę niewłaściwie rozpatrzoną i musi skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dalej w uzasadnieniu Kolegium wskazało, że rozpatrując zarzut błędu co do osoby zobowiązanego Prezydent Miasta S. niewłaściwie rozpatrzył przedmiotowy zarzut, wadliwie przyjmując, iż zasługuje on na uwzględnienie (co znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21.11.2012 r. o sygn. akt II GSK 1702/11). W świetle powyższego Kolegium uznało, że argumentacja wierzyciela, według której w przypadku współwłasności zarówno upomnienie, jak i ewentualny tytuł wykonawczy, powinny być skierowane do wszystkich współwłaścicieli jednocześnie, nie jest trafna. Następnie Kolegium nie podzieliło argumentacji C.T. odnoszącej się do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto, w części końcowej uzasadnienia, Kolegium wskazało podstawy prawne dochodzenia od C.T. opłaty w kwocie [...] zł, tytułem nieopłaconego parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi C.T. na ww. postanowienie Kolegium, prawomocnym wyrokiem z dnia 24.01.2014 r. o sygn. akt ISA/Sz 520/13 uchylił zaskarżone postanowienie, w uzasadnieniu wyroku wskazując, że w rozpoznawanej sprawie zasadnie uznał organ odwoławczy, iż za zastosowaniem art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. przemawia nierozpoznanie przez Prezydenta Miasta S. wszystkich zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w piśmie z dnia 23.10.2012 r. Wierzyciel rozpatrzył bowiem dwa zarzuty - błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.) oraz nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), nie odniósł się natomiast do dwóch pozostałych zarzutów - przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.). W ocenie Sądu, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w powyższym zakresie nie budzi zastrzeżeń. Skoro z treści pisma skarżącego z dnia 23.10.2012 r. wynika, że zgłosił on cztery zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a wierzyciel w swoim postanowieniu zajął stanowisko tylko w odniesieniu do dwóch z nich, to zasadnie Kolegium nakazało uzupełnienie tego braku. Za słusznością stanowiska skarżonego organu przemawia przede wszystkim fakt, że rozpatrzenie zarzutu przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.) po raz pierwszy przez organ odwoławczy, naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania w przedmiocie zarzutów zgłaszanych w postępowaniu egzekucyjnym, a tym samym pozbawiłoby stronę prawa do rozpoznania konkretnego zarzutu przez II instancję.

Jednocześnie jednak Sąd stwierdził, że w zaskarżonym postanowieniu Kolegium nie poprzestało na wskazaniu stwierdzonych braków i konieczności ich wyjaśnienia. Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynikało bowiem, że organ odwoławczy odniósł się do zarzutu zażalenia, a mianowicie, do zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), akceptując stanowisko organu I instancji oraz wykroczył poza zakres zarzutów zażalenia – dopuszczając się ingerencji w merytoryczną treść rozstrzygnięcia organu I instancji przez definitywne stwierdzenie, że Prezydent Miasta S. niewłaściwie rozpatrzył zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.), błędnie przyjmując, iż zarzut ten zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, o ile odniesienie się przez organ odwoławczy poza zakres żądania zażalenia stanowi naruszenie art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. pozostające bez istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, o tyle merytoryczna i do tego odmienna ocena, znajdującego się poza granicami zażalenia, stanowiska organu I instancji w zakresie zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanego - narusza wskazane przepisy K.p.a. oraz wyrażoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania i to w sposób uzasadniający wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.). Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku niewątpliwie w postępowaniu zażaleniowym organ odwoławczy ma obowiązek powtórnego zbadania całej sprawy, jednakże postanowienie uchylające i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania ma charakter procesowy, gdyż podstawą jego podjęcia jest wyłącznie naruszenie przepisów postępowania. Tak więc organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, nie tylko nie może w jakikolwiek sposób narzucać temu organowi treści rozstrzygnięcia (w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05.03.1990 r., sygn. akt IV SA 564/89, PiŻ 1991, nr 3, s. 15 stwierdzono, że: "bezpośrednia ingerencja organu wyższego stopnia, w postaci zaleceń i poleceń co do sposobu załatwiania konkretnej sprawy indywidualnej, rozstrzyganej w drodze decyzji, nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego"), lecz także nie może w inny sposób niż tylko przez wskazanie okoliczności, jakie organ I instancji powinien wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wpływać na zakres postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji. Istota decyzji kasacyjnej (postanowienia kasacyjnego) polega na wyeliminowaniu rozstrzygnięcia organu I instancji w celu ponownego - tym razem prawidłowego - rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, stąd merytoryczne odniesienie się organu odwoławczego do materii sprawy nie może być traktowane jako mieszczące się w zakresie obowiązku wskazania, "jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy" (art. 138 § 2 zdanie drugie in fine K.p.a.).

Sąd wskazał ponadto, iż ponownie przeprowadzając postępowanie, organ odwoławczy winien zatem uwzględnić powyżej poczynione uwagi i z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności wydać postanowienie, odpowiadające treści art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. ww. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] znak: [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Wierzyciel rozpatrzył dwa zarzuty: zarzut błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a) oraz zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), przy czym pierwszy z nich uznał za zasadny, zaś drugi za nieuzasadniony. W ocenie Kolegium wierzyciel - Prezydent Miasta S., niewłaściwie ocenił i przeanalizował treść pisma zawierającego zarzuty zgłoszone przez C.T., błędnie przyjmując, iż zostały zgłoszone tylko dwa wskazane zarzuty, albowiem w piśmie z dnia 23 października 2012 r. C.T. zarzuty zgłoszone przez siebie ujął w siedmiu punktach. Jakkolwiek częściowo argumentacja zobowiązanego wychodzi poza zakres zarzutów, to jednak zdaniem Kolegium - poza dwoma rozpatrzonymi przez wierzyciela zarzutami - zgłoszone zostały także zarzuty: przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.), do których to zarzutów wierzyciel się nie odniósł. Jak wskazało Kolegium Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu ww. wyroku, również wyraził stanowisko, że wierzyciel rozpatrzył jedynie dwa spośród czterech zgłoszonych zarzutów zobowiązując jednocześnie Kolegium aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wydać postanowienie z poszanowaniem przepisów art. 138 § 2 w zw. z art. 144 KPA a nadto z uwzględnieniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd uznał w tym zakresie, iż organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, nie tylko nie może w jakikolwiek sposób narzucać temu organowi treści rozstrzygnięcia, lecz także nie może w inny sposób niż tylko przez wskazanie okoliczności, jakie organ I instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, wpływać na zakres postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji.

Jak wskazał organ odwoławczy kierując się wiążącym stanowiskiem Sądu Kolegium postanowiło o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uznając, że organ I instancji w przeprowadzonym postępowaniu nie rozpatrzył wszystkich zgłoszonych przez C.T. zarzutów. Odniósł się bowiem jedynie do zarzutów błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.) oraz nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), nie rozpatrzył natomiast dwóch kolejnych zarzutów, tj. zarzutu przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) oraz zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało również, że podziela stanowisko Prezydenta Miasta S. w zakresie rozpatrzenia zarzutu nieistnienia obowiązku.

Reasumując Kolegium uznało, kierując się stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2014 r. (sygn. akt I SA/Sz 520/13), iż obowiązkiem wierzyciela, rozpatrującego sprawę jako organ I instancji, było i nadal pozostaje rozpatrzenie wszystkich zgłoszonych zarzutów i zajęcie stanowiska w kwestii każdego z nich. Pominięcie niektórych ze zgłoszonych zarzutów czyni sprawę niewłaściwie rozpatrzoną i musi skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Organ wskazał również, że zgodnie ze stanowiskiem zawartym w ww. wyroku merytoryczne odniesienie się organu odwoławczego do materii sprawy nie może być traktowane jako mieszczące się w zakresie obowiązku wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, albowiem wkraczanie przez organ II instancji (Kolegium) w meritum sprawy poprzez analizowanie stanowiska organu I instancji stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 KPA).

Mając powyższe na uwadze Kolegium postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rolą wierzyciela będzie rozpatrzenie wszystkich zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów oraz zajęcie stanowiska w zakresie każdego z nich.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z powodu nieuwzględnienia racji domniemanego wyimaginowanego zobowiązanego i wydanie postanowienia wobec nieuwzględnienia racji domniemanego zobowiązanego. W ocenie Skarżącego wydane przez Kolegium postanowienie nie jest rzetelną oceną i analizą, nie służy realizacji prawa, jest niespójne i wewnętrznie sprzeczne. Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu rażącego naruszenia prawa poprzez błędną jego wykładnię a nadto wobec nieuwzględnienia zarzucenia złamania przepisów Konstytucji RP i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W dalszej części skargi Skarżący wskazał, iż podstawowym zarzutem jest fałszowanie dowodów w celu wyłudzenia świadczenia z kieszeni podatników. Zakwestionował wartość dowodową materiału zgromadzonego w aktach sprawy oraz sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego, a nadto wywiódł, iż organ orzekający w sprawie wprost neguje zasadę domniemania niewinności. Przyjął nadto, iż opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania jest karą i to bez względu na to, jak opłata ta jest traktowana w orzecznictwie i jak się ją nazywa. Z treści wynika, iż skarżący wyraża niezadowolenie z powodu rozpatrzenia wniesionego przez niego zażalenia z dnia 24 grudnia 2012 r. dopiero w roku 2014.

Skarżący wskazał również, iż w jego ocenie skarżone orzeczenie jest ochroną wierzyciela i w istocie instrukcją obsługi jak należy następne postanowienie napisać aby nadawało się do zatwierdzenia a Samorządowe Kolegium Odwoławcze stawia organy samorządowe w lepszej pozycji prawnej od skarżących stron. Ponadto wskazuje, że materiał dowodowy ma dotyczyć wszystkich, a zarzucanie złamania przepisów ma zastać wyjaśnione w każdym elemencie a nie w tym który jest korzystny dla jednostek samorządowych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, tj. badając legalność zaskarżonego aktu, zgodnie z kompetencją ustanowioną w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w granicach zakreślonych art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd uznał że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby usunięcie go z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana przez Sąd w trybie uproszonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postepowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie zaś z art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy w rozpoznawanej sprawie zaszły przesłanki do uchylenia zaskarżonym postanowieniem – postanowienia Prezydenta Miasta S., zawierającego stanowisko wierzyciela w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, tj. czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 i art. 15 K.p.a.

Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie uwzględnił, że pierwotnie wydane przez organ odwoławczy postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów w postepowaniu egzekucyjnym zostało uchylone ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2014 r., oraz że w myśl art. 153 P.p.s.a.: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie" (przepis przywołany w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r.). Przy czym przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie, należy rozumieć wyrażony przez sąd pogląd co do wartości prawnej sprawy w jej warstwie materialnej i procesowej. Pogląd ten wyrażony zatem na gruncie prawa materialnego lub procesowego dotyczyć będzie wykładni przepisów prawa materialnego lub procesowego, prawidłowości ustalenia przez organ stanu faktycznego oraz prawidłowości zastosowania przepisów mających w sprawie zastosowanie.

Dla organu administracji ponownie rozpatrującego sprawę, jak też każdego innego organu orzekającego w danej sprawie, zawarty w orzeczeniu kasacyjnym pogląd dotyczący wyłożonych i zastosowanych przepisów, jak również ocena co do poczynionych przez organ ustaleń faktycznych jest wiążąca. Oznacza to, że skutki wydanego orzeczenia sądowego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, rzutując tak na ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w danej sprawie, jak też na ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w razie ponownego zaskarżenia kolejnego rozstrzygnięcia ostatecznego. Jak podkreślał niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, konsekwencją związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku jest to, że stanowisko sądu pierwszej instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego, powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim orzeczeniu, a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wcześniejszym poglądem (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2008 r. o sygn. akt I OSK 886/07, LEX nr 541851).

W ww. wyroku z dnia 24 stycznia 2014 r. Sąd ocenił, że w sprawie "zasadnie uznał organ odwoławczy, iż za zastosowaniem art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. przemawia nierozpoznanie przez Prezydenta Miasta S. wszystkich zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w piśmie z dnia 23.10.2012 r. Wierzyciel rozpatrzył bowiem dwa zarzuty - błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.) oraz nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), nie odniósł się natomiast do dwóch pozostałych zarzutów - przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.). W ocenie Sądu, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w powyższym zakresie nie budzi zastrzeżeń. Skoro z treści pisma skarżącego z dnia 23.10.2012 r. wynika, że zgłosił on cztery zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a wierzyciel w swoim postanowieniu zajął stanowisko tylko w odniesieniu do dwóch z nich, to zasadnie Kolegium nakazało uzupełnienie tego braku".

Mając na uwadze powyższe stanowisko wyrażone w ww. wyroku WSA w Szczecinie z dnia 24 stycznia 2014 r. w zakresie zasadności zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 138 § 2 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. jak i normę ww. art. 153 P.p.s.a. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki uchylenia przez organ odwoławczy postanowienia organu I instancji, tj. zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postepowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przy czym przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie natomiast z art. 144 K.p.a. w przypadkach nieuregulowanych w Rozdziale 11 K.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Jak bowiem wskazał WSA w Szczecinie w ww. wyroku z dnia 24 stycznia 2014 r. Prezydenta Miasta S. nie rozpoznał wszystkich zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w piśmie z dnia 23.10.2012 r. Wierzyciel rozpatrzył jedynie dwa zarzuty - błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.) oraz nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), nie odniósł się natomiast do dwóch pozostałych zarzutów - przedawnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.) – a zatem powyższe stanowi, że zasadnie Kolegium nakazało konieczność uzupełnienie tego braku.

Odnosząc się natomiast do stwierdzonego w ww. wyroku z dnia 24 stycznia 2014 r. uchybienia jakiego dopuścił się organ odwoławczy w uchylonym postanowieniu z dnia 29 marca 2013 r., które to uchybienie stanowiło podstawę jego wyeliminowania przez Sąd z obrotu prawnego, tj. naruszenia wskazanych w ww. wyroku przepisów K.p.a. oraz wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania i to w sposób uzasadniający wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.) poprzez dokonanie przez organ odwoławczy merytorycznej i do tego odmiennej oceny, znajdującego się poza granicami zażalenia, stanowiska organu I instancji w zakresie zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanego, Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę uznał, że ww. naruszenie zostało wyeliminowane przez organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Sąd wskazuje bowiem, że o ile w postanowieniu z dnia 29 marca 2013 r. (uchylonym ww. prawomocnym wyrokiem z dnia 24 stycznia 2014 r.) organ odwoławczy dokonał merytorycznej i do tego odmiennej oceny, znajdującego się poza granicami zażalenia, stanowiska organu I instancji w zakresie zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanego, to w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy nie dokonał merytorycznej i odmiennej oceny stanowiska organu I instancji zarówno w tym jak i pozostałym zakresie znajdującym się poza granicami żądania zażalenia.

Sąd wskazuje również, że w pozostałym zakresie w ww. wyroku z dnia 24 stycznia 2014 r. Sąd uznał, że odniesienie się przez organ odwoławczy poza zakres żądania zażalenia stanowi naruszenie art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. pozostające jednak bez istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy o ile nie stanowi merytorycznej i do tego odmiennej oceny, znajdującego się poza granicami zażalenia, stanowiska organu I instancji w zakresie danego zarzutu.

Sąd równocześnie wskazał, iż postanowienie uchylające i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania ma charakter procesowy, gdyż podstawą jego podjęcia jest wyłącznie naruszenie przepisów postępowania. Tak więc organ odwoławczy, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, nie tylko nie może w jakikolwiek sposób narzucać temu organowi treści rozstrzygnięcia lecz także nie może w inny sposób niż tylko przez wskazanie okoliczności, jakie organ I instancji powinien wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wpływać na zakres postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę uznał, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie zastosował się do oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w ww. prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 520/13, orzekając o uchyleniu postanowienia organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a. z poszanowaniem wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania (brak merytorycznej i do tego odmiennej oceny, znajdującego się poza granicami zażalenia, stanowiska organu I instancji w zakresie zarzutów) zasadnie i zgodnie z oceną prawna wyrażoną w ww. prawomocnym wyroku z dnia 24 stycznia 2014 r. wskazując, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rolą wierzyciela będzie rozpatrzenie wszystkich zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów oraz zajęcie stanowiska w zakresie każdego z nich.

Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 P.p.s.a., rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z ww. art. 119 pkt 3 i 120 P.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.