Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1121/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-09-20 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i  par. 2 pkt 7 w zw. z  art. 258 par. 3,  art. 245 par. 1 i  par. 3 w . zw z  art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W treści wniesionej skargi pełnomocnik zamieścił dodatkowy wniosek

o zwolnienie jego mandanta od kosztów sądowych.

Żądanie to powtórzono następnie na urzędowym formularzu czyniąc tym samym zadość wezwaniu z dnia 11 lipca 2011 r.

W jego uzasadnieniu podano, iż skarżący na dzień dzisiejszy nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi

z żoną i małoletnim synem, który pozostaje na ich utrzymaniu. Jedyny dochód całej rodziny stanowi wynagrodzenie za pracę żony – [...] w Szpitalu [...]

w S. w wysokości 1.800,00 zł brutto. Powyższe stanowi przedmiot zabezpieczenia do wysokości 800,00 zł. Tymczasem oboje nie posiadają żadnego majątku ani przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro.

Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych strony skarżącej, pismem z dnia 28 lipca 2011 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika do ich uzupełnienia przez:

- przedłożenie odpisu bądź kserokopii złożonego przez wnioskodawcę oraz jego żonę za 2010 r. zeznania podatkowego lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości wszystkich osiągniętych w podanym okresie dochodów;

- nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu utrzymania domu wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, gaz, energię elektryczną, telefon, podatek od nieruchomości itp.;

- przedłożenie wyciągu z posiadanego przez żonę skarżącego rachunku bankowego obrazującego operacje dokonywane w jego ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy;

- udokumentowanie aktualnym odpisem z księgi wieczystej lub kopią stosownego aktu notarialnego do kogo należy nieruchomość położona przy ul. [...]

w D. i na jakich zasadach wnioskodawca z niej korzysta;

- nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego zawierającego informację o wszystkich osobach zameldowanych

w miejscu zamieszkania skarżącego;

- przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez zakład pracy potwierdzającego wysokość uzyskiwanych przez żonę skarżącego dochodów z okresu ostatnich trzech miesięcy;

- udokumentowanie przywołanego we wniosku faktu, iż do wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy skierowana jest egzekucja komornicza;

- nadesłanie zaświadczenia wystawionego przez właściwy Urząd Pracy potwierdzającego fakt, iż skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku;

- wskazanie przy pomocy stosownego zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego lub innego dokumentu źródłowego daty zakończenia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej;

- przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez ZUS potwierdzającego,

iż w okresie ostatnich trzech miesięcy nie były za wnioskodawcę odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne.

W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy nadesłano zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego oraz prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie

za pracę żony skarżącego z dnia [...] r. i [...] r., gdzie kwoty zabezpieczonych należności wyliczone zostały na 987.382,00 zł i 15.647.441,00 zł. Tymczasem z przedłożonego przy piśmie z dnia [...] r. zaświadczenia

o zarobkach ustalono, iż przychód brutto żony skarżącego w wysokości 3.255,60 zł obciążony jest tytułami egzekucyjnymi i wyrokami sądowymi na kwotę 1.115,03 zł

tak więc do wypłaty pozostaje 1.030,10 zł (vide: kartoteka zarobkowa za lipiec

2011 r.). Ponieważ skarżący figuruje w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą, która od 1 grudnia 2010 r. do 30 września 2011 r. została zawieszona, nie jest on zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.). Jego dochody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu wynosiły w ubiegłym roku 73.740,15 zł. Natomiast zadeklarowane przychody z działalności opodatkowanej

w formie zryczałtowanej wyniosły 1.600,00 zł. Z kolei jego żona poza dochodami

ze stosunku pracy rzędu 32.557,90 zł osiągnęła również przychód z działalności opodatkowanej na zasadzie ryczałtu w kwocie 9.600,00 zł. Jak wynika z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości podanej jako miejsce zamieszkania skarżącego i jego żony, ta została darowana [...] r. ich synowi M.B., który jak ustalono z zaświadczenia o zameldowaniu jest osobą pełnoletnią zamieszkującą wspólnie z nimi. Koszty utrzymania tej nieruchomości wynoszą: 258,05 zł (energia elektryczna), 182,06 zł (woda), 772,06 zł (gaz) oraz 87,85 zł (telefon). Rachunki i faktury z powyższego tytułu wystawiane są imiennie na skarżącego.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – przysługuje wyłącznie takim osobom, które wykażą,

że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

Użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący przedstawiając swoją sytuację finansową pominął fakt, iż pod adresem wskazanym jako miejsce zamieszkania przebywa również jego pełnoletni syn M.B., który nie został wymieniony w rubryce nr 6, 8 i 10 urzędowego formularza. W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W judykaturze ugruntowany został bowiem pogląd, iż pod pojęciem "sytuacji majątkowej strony" rozumie się również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe. A ponieważ syn skarżącego zameldowany jest pod tym samym adresem

co skarżący niezbędne stało się poznanie źródeł i wysokości jego dochodu, należących do niego nieruchomości oraz przedmiotów wartościowych, jako że tylko na tej podstawie można w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ocenić na ile syn skarżącego będzie w stanie mu pomóc, biorąc pod uwagę ilość spraw zawisłych w tut. Sądzie. Z uwagi jednak na fakt, iż skarżący uchylił się od podania powyższych danych, nawet w sposób przybliżony, jego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Za takim stanowiskiem przemawia również ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które

nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04 niepubl. oraz z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 522/06, LEX nr 299447). Obowiązek wzajemnego wspierania się i alimentacji dotyczy bowiem nie tylko małżonków ale i dzieci (por.: art. 23, 27, 87 i 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Dlatego też możliwość pozyskania przy pomocy rodziny środków na opłacenie kosztów postępowania musi zostać uwzględniona przy ocenie sytuacji finansowej strony skarżącej. Należy bowiem oczekiwać, iż niezbędnej pomocy i wsparcia wnioskodawca w pierwszej kolejności poszukiwać będzie właśnie u niej. Trudno przecież wymagać, że to Skarb Państwa jest zobowiązany wspierać osoby znajdujące się w danym momencie w trudnej sytuacji materialnej, skoro mają one członków rodziny, którzy chcą i mogą im pomóc. Tym bardziej, że nie wykazano w sposób dostatecznie przekonywujący jakoby pomoc ta leżała poza zasięgiem ich możliwości finansowych. Wręcz przeciwnie porównanie wysokości zadeklarowanych dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę żony

z ponoszonymi ponad tą kwotę wydatkami pozwala przypuszczać, że syn skarżącego partycypuje w kosztach utrzymania nieruchomości, której jest właścicielem. Dopóki jednak okoliczność ta nie zostanie wyjaśniona, wątpliwości dotyczące źródeł utrzymania wnioskodawcy traktuje się jako na tyle istotne, iż nie pozwalają one uwzględnić złożonego wniosku nawet w części (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach

z dnia 28 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 328/07 niepubl.). Jest to wykluczone zwłaszcza, że skarżący posiada własną firmę, której działalność jest tylko zawieszona,

co oznacza, iż jego sytuacja finansowa może w każdej chwili ulec zmianie, zwłaszcza, że nadal dysponuje on – jak wynika z akt sprawy – zabudowaną nieruchomością położoną w miejscowości B., gmina P. o pow. [...] ha wraz z budynkami [...], garażem i wiatą oraz prawem wieczystego użytkowania działki i własnością usytuowanego na niej urządzenia bocznicy kolejowej oraz budowli. Z kolei jego żona w ubiegłym roku podatkowym również prowadziła własną działalność gospodarczą, a kwestie związane z jej dalszym funkcjonowaniem nie zostały w żaden sposób podane.

Dlatego też działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec

jak w sentencji.