Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2143/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 19, art. 20, art. 48, art. 89 p
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] na podstawie art 19 ust. 1 pkt 1, art 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 89 p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A.T. - przedstawiciela ustawowego małoletniej M.T. (ur. [...].2012 r.) obywatelki R. , utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w części dotyczącej odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej, nieudzielenia zgody na pobyt tolerowany oraz wydalenia z terytorium RP oraz uchyliła ww. decyzję w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy i w tej części umorzyła postępowanie organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

A.T. , przedstawicielka ustawowa małoletniej córki M.T., obywatelki R. narodowości [...] , złożyła w dniu 6 września 2012 r. wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie małoletniej statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. We wniosku nie zostały wskazane zdarzenia uzasadniające jego złożenie, natomiast w chwili składania przedmiotowego wniosku, rodzice małoletniej korzystali z ochrony uzupełniającej na terytorium RP, udzielonej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...].

Po rozpatrzeniu wniosku, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2013 r. odmówił małoletniej nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej, zgody na pobyt tolerowany oraz wydalił małoletnią z terytorium RP, a także zakazał ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że sytuacja małoletniej jest nierozerwalnie związana z sytuacją jej rodziców, natomiast decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. rodzice małoletniej zostali pozbawieni ochrony uzupełniającej, gdyż dwukrotnie opuścili terytorium RP wyjeżdżając do kraju pochodzenia.

Organ wskazał, że rodzice małoletniej korzystali z ochrony uzupełniającej na terytorium RP, jednakże zostali jej pozbawieni, gdyż okoliczności, z powodu których została im udzielona ochrona zmieniły się, przy czym zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i długotrwały, że ochrona nie jest już wymagana. Ponadto, we wniosku uchodźczym złożonym w imieniu małoletniej nie zostały wskazane jakiekolwiek okoliczności świadczące o tym, że M.T. może być narażona na doznanie poważnej krzywdy w R. W związku z powyższym organ stwierdził, że względem małoletniej brak jest rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy, dlatego należy odmówić udzielenia jej ochrony uzupełniającej.

Od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców złożyła odwołanie matka małoletniej - A.T. , wnosząc o uchylenie decyzji w całości i udzielenie małoletniej córce ochrony uzupełniającej. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz art. 7, art. 8, art. 15, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W dniu 1 lipca 2013 r. wystąpiła z prośbą o rozpatrzenie sprawy małoletniej z uwzględnieniem wszystkich okoliczności i dowodów zgromadzonych także w sprawie jej i męża.

W tych okolicznościach została wydana wskazana na wstępie decyzja Rady do Spraw Uchodźców.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że sprawę wniosku małoletniej należy rozpatrywać w ścisłym związku z rozstrzygnięciem w sprawie jej rodziców. Zauważył, iż ojciec małoletniej R.T. i matka A.T. otrzymali w Polsce ochronę uzupełniającą na podstawie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 2008 r., jednak w 2011 r. i 2012 r. wyjechali dwukrotnie z Polski wraz z dziećmi do kraju pochodzenia. Podczas pobytu w nim nie mieli żadnych problemów ze strony władz miejscowych. W związku z powyższym, w dniu [...] maja 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po przeprowadzeniu stosownego postępowania uznał, że przestały istnieć okoliczności uzasadniające udzielenie im ochrony uzupełniającej i decyzją nr [...] pozbawił R.T. i A.T. ochrony uzupełniającej. Od decyzji tej R.T. odwołał się do Rady do Spraw Uchodźców, która po rozpatrzeniu sprawy decyzją nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję i wyznaczyła termin utraty ochrony uzupełniającej na dzień przypadający po upływie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

Organ wskazał, iż A.T. podczas pobytu w C. urodziła w czerwcu 2012 r. córkę M.T. Zgłosiła ten fakt władzom kraju pochodzenia i uzyskała w Urzędzie Stanu Cywilengo w G. świadectwo urodzenia: Wystąpiła również z wnioskiem do Urzędu Federalnej Służby Migracyjnej w G. o wpisanie do paszportu małoletniej córki. Świadczy to, że A.T. bez przeszkód korzystała z usług administracji R. ,a podczas pobytu tam nie miała żadnych problemów ze strony miejscowych władz. Organ stwierdził, że w sprawie A.T. lub jej męża R.T. nie występuje sytuacja, w której istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej i z tego powodu nie mogą lub nie chcą korzystać z ochrony w kraju pochodzenia. A.T. w trakcie toczącego się postępowania nie wykazała faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jej obawę przed indywidualnym prześladowaniem i nie zaszły żadne okoliczności, które taką ocenę by zmieniały.

Organ odwoławczy podkreślił, że sprawę małoletniej M.T. słusznie organ pierwszej instancji rozpatrzył przy zachowaniu zasady jedności rodziny, z uwzględnieniem rozstrzygnięć w sprawie jej matki i ojca. Za chybione uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 7, art. 8, art. 15, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Jednocześnie Rada do Spraw Uchodźców wskazała, iż uchyliła decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w części dotyczącej zakazu dla małoletniej ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy, gdyż w opinii Rady rozstrzygnięcie w tym zakresie pozbawione jest podstawy prawnej. Organ pierwszej instancji rozstrzygając o zakazie wjazdu na terytorium RP powołuje się na przepis art. 48 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie, zgodnie z którym do postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, w części dotyczącej orzeczenia o wydaleniu, stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.) dotyczące postępowania w sprawie wydalenia. Powyższy przepis wskazuje, zdaniem Rady, iż odesłanie zawarte w ustawie o ochronie dotyczy tylko przepisów proceduralnych, dotyczących samego przebiegu postępowania, takich jak zawarte w art. 90a ustawy o cudzoziemcach sposoby przekazywania decyzji, czy zawarte w art. 93a zasady dotyczące tłumaczenia podstawy prawnej decyzji na język zrozumiały dla cudzoziemca. Przepis ten nic jednak nie mówi o stosowaniu przepisów materialno-prawnych, czyli takich, które kształtują sytuację prawną ich adresata. Taki charakter ma zawarty w art. 90 ust. 1 pkt 4 nakaz orzekania w decyzji o wydaleniu o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła małoletnia M.T. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego A.T.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego: art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, skutkujące uznaniem, iż ustały przyczyny zastosowania tego przepisu; art. 19 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy poprzez uznanie, iż po powrocie do kraju pochodzenia nie zaistnieje uzasadniona obawa przez prześladowaniem; art. 20 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy poprzez stwierdzenie, że nie istnieje ryzyko doznania przez przedstawiciela ustawowego skarżącej poważnej krzywdy w kraju pochodzenia, pomimo iż wcześniej był objęty ochroną; art. 22 ust. 2 ww. ustawy poprzez uznanie, iż zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest uzasadniona; art. 52 ww. ustawy poprzez uznanie, iż wyznaczony termin ustania obowiązywania ochrony jest terminem wystarczającym; art. 3 i 5 oraz 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. poprzez stwierdzenie, iż po powrocie do C. nie dojdzie do naruszeń praw do wolności i bezpieczeństwa osobistego przedstawiciela ustawowego skarżącej oraz naruszenia przepisów o poszanowaniu życia osobistego.

Ponadto zarzuciła istotne naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 7 i 8 k.p.a. poprzez zignorowanie zasady prawdy obiektywnej oraz istotnych dla postępowania okoliczności, art. 10 k.p.a. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do całości zebranego materiału w sprawie, art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału w sprawie, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty przedstawiciel ustawowy skarżącej podniosła, że sprawa małoletniej jest ściśle związana z jej sprawą. Stwierdziła, iż wobec jej córki zostały naruszone przepisy dotyczące dwuinstancyjności postępowania oraz zasada zaufania do organów administracji.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.

Kontroli Sądu podlegała decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. w części dotyczącej odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej, nieudzielenia zgody na pobyt tolerowany oraz wydalenia z terytorium RP oraz uchylająca ww. decyzję w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i państw obszaru Schengen przez okres 6 miesięcy i w tej części umarzająca postępowanie organu pierwszej instancji.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a w związku z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Jednocześnie zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, gdy nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia.

Przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej określa art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, zgodnie z którym cudzoziemcowi udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Jednocześnie, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, udzielenia ochrony uzupełniającej odmawia się, gdy nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.

Ostatnią formą ochrony uwzględnianą w toku postępowania o nadanie statusu uchodźcy jest zgoda na pobyt tolerowany. W myśl art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Ponadto, zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy, zgody na pobyt tolerowany udziela się również cudzoziemcowi, jeżeli jego wydalenie z Polski naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu ww. Konwencji lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

W rozpatrywanej sprawie przede wszystkim należy mieć na uwadze sytuację rodziców małoletniej, którzy decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r., utrzymaną w mocy przez Radę do Spraw Uchodźców w dniu [...] lipca 2013 r., zostali pozbawieni ochrony uzupełniającej wobec stwierdzenia, że okoliczności, z powodu których została im udzielona zmieniły się, a zmiana okoliczności ma charakter znaczący i długotrwały. Również wobec małoletniej siostry skarżącej H.T. oraz jej małoletniego brata M.T. w dniu [...] maja 2013 r. zostały wydane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzje o pozbawieniu ich ochrony uzupełniającej na terytorium RP, utrzymane w mocy przez Radę do Spraw Uchodźców w dniu [...] lipca 2013 r.

Z akt sprawy wynika, że cudzoziemcy w 2011 r. i 2012 r. wyjechali dwukrotnie wraz z dziećmi do kraju pochodzenia, nie doświadczając problemów ze strony miejscowych władz. Podczas pobytu w C. w czerwcu 2012 r. A.T. urodziła małoletnią skarżącą. W Urzędzie Stanu Cywilnego w G. uzyskała świadectwo urodzenia córki oraz wystąpiła do Urzędu Federalnej Służby Migracyjnej w G. z wnioskiem o wpisanie małoletniej córki do paszportu. W kraju pochodzenia matka małoletniej swobodnie korzystała zatem z administracji R.

Wobec rodziców małoletniej nie występuje w kraju pochodzenia uzasadniona obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Stwierdzić zatem należy, że również małoletnia nie jest zagrożona prześladowaniem. Ponadto, we wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie zostały wskazane okoliczności świadczące o tym, że strona może być narażona na doznanie poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. Sytuacja panująca w C. nie stanowi realnego zagrożenia dla któregokolwiek z praw małoletniej określonych w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wydalenie strony z terytorium RP nie spowoduje również naruszenia jej prawa do życia rodzinnego lub praw dziecka, gdyż wobec jej rodziców oraz małoletniego rodzeństwa zostały wydane decyzje pozbawiające ich ochrony uzupełniającej.

Reasumując stwierdzić należy, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób wyczerpujący, rozważając całokształt okoliczności sprawy. Sprawa małoletniej skarżącej prawidłowo została rozpatrzona przy zachowaniu zasady jedności rodziny, z uwzględnieniem rozstrzygnięć wydanych w sprawie jej rodziców oraz rodzeństwa.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata działającego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 cytowanej ustawy.