Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 192/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 11 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1228
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - tj

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak (spr.), sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości A. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za luty i kwiecień 2014 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS/organ odwoławczy) z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS/organ pierwszej instancji) z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w sprawie orzeczenia o solidarnej z N. sp. z o.o. (dalej: Spółka) odpowiedzialności podatkowej A.P. (dalej: Strona/Skarżący), za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za luty, kwiecień 2014 r. w kwocie należności głównej 28.969.00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 12.489,00 zł (liczone na dzień wydania decyzji) oraz z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.534.00 zł.

1.2. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2019 r. NUS wydał decyzję, w której orzekł o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za luty, kwiecień 2014 r. w kwocie należności głównej 28.969,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 12.489.00 zł (liczone na dzień wydania decyzji) oraz z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.534,00 zł.

1.3. W dniu 23 sierpnia 2019 r. Skarżący złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.) w zw. z art. 122, art. 123, art. 187 § 1 i art. 191 § 1 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak przeprowadzenia egzekucji z całego majątku Spółki, a przez to poprzez brak spełnienia pozytywnej przesłanki do przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na Skarżącego;

2) art. 116 § 1 w zw. z art. art. 122, art. 123, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuzasadnioną zwłokę w podjęciu egzekucji z majątku Spółki.

Ponadto Strona wskazała, że egzekucja nie była prowadzona z całego majątku Spółki, wobec czego nie została spełniona przesłanka pozytywna orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu w postaci bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki co jest równoznaczne z brakiem możliwości pociągnięcia do solidarnej odpowiedzialności Skarżącego osoby jako członka zarządu. Skarżący wskazał również, że postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce zostało wszczęte z opóźnieniem, gdyż kwota wynikająca z deklaracji dotyczy okresu za luty i kwiecień 2014 r., a tytuły wykonawcze zostały wydane dopiero dnia 13 sierpnia 2014 r. [...] i dnia 12 sierpnia 2014 r. [...]. Zdaniem Strony jest to równoznaczne ze zwolnieniem członka zarządu od odpowiedzialności na podstawie art. 299 k.s.h. w związku z niepodjęciem w stosownym czasie egzekucji przeciwko spółce, choć egzekucja była możliwa. Skarżący wskazał również, że pomimo wydania tytułów egzekucyjnych w dniach 13 sierpnia 2014 r. i 12 sierpnia 2014 r. NUS poza zajęciem kont bankowych przez trzy ponad lata nie dokonał czynności egzekucyjnych w siedzibie Spółki, a dopiero po czterech latach doszło do weryfikacji majątku w CEPiK dopuszczając się tym samym nieuzasadnionej zwłoki w egzekucji. Jest to równoznaczne ze zwolnieniem członka zarządu od odpowiedzialności na podstawie art. 299 k.s.h. w związku z niepodjęciem w stosownym czasie egzekucji przeciwko Spółce, choć egzekucja była możliwa.

1.4. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że spełniony został warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 3) O.p. W tym zakresie DIS podniósł, że NUS wszczął postępowanie podatkowe postanowieniem z dnia 27 maja 2019 r., a zatem później niż nastąpiło wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki dotyczącego podatku od towarów i usług za luty, kwiecień 2014 r. Organ odwoławczy podał, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do tytułów wykonawczych nr [...] nastąpiło w dniu 22 sierpnia 2014 r. poprzez doręczenie odpisów tytułów wykonawczych.

Zdaniem DIAS, formalny wymóg umożliwiający wszczęcie postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej został zachowany i zasadnym stało się rozpatrzenie sprawy pod kątem przesłanek wynikających z art. 116 § 1 i § 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r.

Zdaniem DIAS, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący w terminach płatności podatku od towarów i usług za luty i kwiecień 2014 r. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Organy podatkowe ustaliły, że terminy płatności ww. zobowiązań upływały odpowiednio w dniach 25 marca 2014 r. i 26 maja 2014 r.

DIAS podał, że zgodnie z Protokołem Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 16 grudnia 2013 r., w myśl uchwały nr 1, powołano Stronę na funkcję prezesa zarządu Spółki z dniem 16 grudnia 2013 r. Natomiast w dniu 6 sierpnia 2018 r. Skarżący złożył do Sądu Rejonowego dla W. w W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pismo, w którym wniósł o wykreślenie jego osoby jako prezesa zarządu Spółki. Organ odwoławczy podał dalej, że w dniu 7 stycznia 2019 r. Skarżący złożył do ww. Sądu pismo, w którym poinformował, iż nie jest w posiadaniu dokumentu poświadczającego jego rezygnację.

DIAS wskazał, że podstawie uchwały nr 6 § 1 Zwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki postanowiło udzielić absolutorium Skarżącemu z wykonania przez niego obowiązków w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. Ponadto podniesiono, że na składanych do urzędu skarbowego deklaracjach oraz sprawozdaniach finansowych Spółki za 2014 r. widnieje podpis Skarżącego jako prezesa zarządu.

Mając powyższe na uwadze, DIAS uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie potwierdza, że spełniona została pozytywna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki kapitałowej, o której mowa w art. 116 § 2 O.p.

Organ odwoławczy odnosząc się do przesłanki odpowiedzialności członka zarządu wynikającej z art. 116 § 1 O.p., czyli bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki ustalił, że podjęcie przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, nie doprowadziło do realizacji obowiązku.

DIAS wskazał, że próby zajęcia rachunku bankowego Spółki okazały się nieskuteczne. Ponadto podniesiono, że zapytania skierowane do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, nie doprowadziły do ujawnienia majątku ruchomego podlegającego zajęciu i sprzedaży egzekucyjnej oraz ustalono, że Spółka nie figuruje rejestrze Ksiąg Wieczystych.

W dniu [...] grudnia 2018 r. organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone m.in. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] w wyniku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że została wykazana okoliczność bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p.

Organ odwoławczy przechodząc do przesłanek egzoneracyjnych umożliwiających uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki zaznaczył, że w stosunku do Spółki zaistniały przesłanki upadłości określone w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1228 ze zm., dalej: u.p.u. w brzemieniu obowiązującym w 2014 r.).

W tym zakresie ustalono, że Spóła w sprawozdaniu finansowym za 2012 r. wykazała:

- wysokość aktywów w wysokości 1.513.749,23 zł;

- wysokość zobowiązań i rezerw na zobowiązania w wysokości 2.539.256,53 zł;

- wynik finansowy - strata netto w wysokości 387.750,71 zł.

W sprawozdaniu finansowym za 2013 r. Spółka wykazała:

- wysokość aktywów w wysokości 1.700.092,76 zł;

- wysokość zobowiązań i rezerw na zobowiązania w wysokości 2.154.476,71 zł;

- wynik finansowy - strata netto w wysokości 97.876,65 zł.

W sprawozdaniu finansowym za 2014 r. Spółka wykazała:

- wysokość aktywów w wysokości 1.775.096,21 zł;

- wysokość zobowiązań i rezerw na zobowiązania w wysokości 2.716.179,75 zł;

- wynik finansowy - strata netto w wysokości 486.699,56 zł.

Mając na uwadze powyższe, DIAS wskazał, że Spółka na przestrzeni kolejnych lat była nadmiernie zadłużona, jej kapitał własny był ujemny, a działalność przynosiła ciągłe straty. W ocenie organu odwoławczego niewypłacalność Spółki w 2014 r. potwierdza również fakt generowania kolejnych zaległości podatkowych wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z tytułu: pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za maj-sierpień, październik, grudzień 2014 r. oraz podatku od towarów i usług za maj, lipiec, sierpień 2014 r.

DIAS uznał, że w związku z nieuregulowaniem zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień 2014 r. Spółka stała się niewypłacalna w maju 2014 r. i wtedy rozpoczął swój bieg 14-dniowy termin do złożenia wniosku.

Zdaniem organu odwoławczego nie doszło do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na gruncie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej.

Z kolei odnosząc się do ostatniej przesłanki negatywnej odpowiedzialności członka zarządu zaznaczono, że Skarżący nie wskazał składników majątkowych należących do Spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania DIAS uznał je za niezasadne.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Skarżący nie zgodził się z decyzją DIAS i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zwrot kosztów procesu.

2.2. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów:

1) art. 116 § 1 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak przeprowadzenia egzekucji z całego majątku Spółki, a przez to poprzez brak spełnienia pozytywnej przesłanki do przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na Skarżącego;

2) art. 116 § 1 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuzasadnioną zwłokę w podjęciu egzekucji z majątku Spółki;

3) art. 116 § 1 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie wartości aktywów spółki w latach 2012-2014 świadczące o posiadaniu przez Spółkę majątku w okresie powstania zobowiązań podatkowych;

4) art. 116 § 1 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, iż to na Skarżącym spoczywał obowiązek udowodnienia, że Spółka posiadała majątek, z którego możliwe było przeprowadzenie egzekucji, w sytuacji oczywistego braku przeprowadzenia egzekucji z całego majątku Spółki.

2.3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

3.2. Złożona w sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawa została skierowana do rozpoznania w powyższym trybie na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 12 listopada 2020 r., w związku z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374). Skarżący po otrzymaniu zarządzenia o wyznaczonym trybie rozpoznania skargi nie skorzystał z możliwości przedstawienia swojego stanowiska w formie pisemnej.

3.3. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy istniały przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki i czy w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu istniały przesłanki wnioskowania o ogłoszenie upadłości Spółki.

Sąd w sporze przyznał rację organom podatkowym uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie i nie wykazał, że nastąpiło to bez jego winy, natomiast zobowiązania Spółki powstały w czasie, gdy jednoosobowo zarządzał Spółką. Jednocześnie podnoszona przez Stronę kwestia zwłoki organu w podjęciu czynności egzekucyjnych wobec Spółki nie ma znaczenia dla oceny spełnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji.

3.4. Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że istotą postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej jest badanie przesłanek pozytywnych i negatywnych mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu. Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich - członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tych spółek określa art. 116 § 1 O.p. Według postanowień tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości lub postępowanie układowe albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Pozytywną przesłanką obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu jest nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II FPS 6/08). Zatem o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 O.p., nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie, w jego konsekwencji, postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, niekoniecznie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 233/06 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt II UK 152/11).

3.5. Przed przystąpieniem do rozważenia sporu wyjaśnić należy również, że w orzecznictwie przyjmuje się, że ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie, o którym mowa w art. 116 § 1 O.p., powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego, które obecnie regulowane jest przepisami ustawy Prawo upadłościowe.

Aby członkowi zarządu spółki kapitałowej można było przypisać odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji, spółka w okresie tym musi znajdować się w stanie uzasadniającym wystąpienie o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Potwierdza to treść uchwały NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, w świetle której członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe).

W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że "zgodnie z art. 5 § 1 Prawa upadłościowego przedsiębiorca zobowiązany jest nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego może nastąpić wtedy, gdy wystąpią ustawowe przesłanki. Czasem właściwym do podjęcia tych czynności jest czas, w jakim zarząd spółki, niebędącej w stanie zrealizować zobowiązań względem jej wierzycieli, powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wierzycieli. Celem postępowania upadłościowego jest ochrona praw wierzycieli oraz zaspokojenie roszczeń wobec upadłego w sposób przewidziany przepisami. Termin 14 dni na złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o ogłoszenie upadłości, liczony od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, ma na celu ograniczenie do niezbędnego minimum okresu, w którym dłużnik może rozporządzać swoim majątkiem w sposób odmienny, niż czyniłby to syndyk po ogłoszeniu upadłości. Członkowie zarządu dłużnika będącego osobą prawną, nie dochowując tego terminu i rozporządzając majątkiem przedsiębiorcy, narażają prawa wierzycieli. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że rygor zawarty w art. 5 § 1 Prawa upadłościowego jest emanacją naczelnej zasady tego rozporządzenia (tj. ochrony praw wierzycieli) i jako taki powinien być interpretowany w świetle art. 116 Ordynacji podatkowej".

W świetle powołanych przepisów, jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też, jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (por. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42).

W powołanej wyżej uchwale NSA stwierdził też, że:

1) w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p.;

2) odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości;

3) z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie; w każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony;

4) jeśli w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości, to późniejsze pogorszenie się sytuacji finansowej spółki w okresie, kiedy już tej funkcji nie pełnił, powoduje uwolnienie tego członka zarządu od odpowiedzialności ukształtowanej w art. 116 § 1 O.p.;

5) w decyzji podjętej na podstawie art. 116 § 1 O.p. organ podatkowy zobowiązany jest wskazać istnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe oraz zbadać, czy nie zachodziły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. W przypadku orzeczenia odpowiedzialności byłych członków zarządu tych spółek, badanie przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność z uwagi na podstawy ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania układowego może dotyczyć wyłącznie okresu, w którym osoby te pełniły obowiązki członka zarządu i dotyczyć zobowiązań podatkowych powstałych w tym okresie (art. 116 § 2 O.p.);

6) badanie przez organ podatkowy właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy.

Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GSK 1033/12, ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, a następnie jest w postępowaniu sądowym kontrolowana, zaś ciężar dowodu ich istnienia spoczywa wyłącznie na członku zarządu.

Z powyższego wynika m.in., że organ tylko wtedy może wydać decyzję o odpowiedzialności członka zarządu, gdy wykaże, że wystąpiły okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości i z winy członka zarządu taki wniosek nie został złożony. Dlatego też, określając zakres obowiązków dowodowych organów podatkowych w rozpoznanej sprawie, których niespełnienie zarzucał Skarżący, Sąd wziął również pod uwagę konieczność wykazania istnienia przesłanek upadłości Spółki w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji w zarządzie. Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie przewidywał i nie mógł w żaden sposób z przyczyn obiektywnych - przewidzieć, że zaistniała w Spółce sytuacja finansowa wymagała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością. Sąd wyjaśnia, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 265/10).

3.6. Przenosząc na grunt rozpatrywanej sprawy powyższe poglądy odnośnie prawa materialnego, które Sąd podziela i przyjmuje za własne, podkreślenia wymaga to, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych toczy się z uwzględnieniem zasad ogólnych Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że organ podatkowy prowadzący postępowanie obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.), a także do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.). Dotyczy to także ustalenia przesłanki bezskuteczności egzekucji w całości lub w części, z uwzględnieniem oceny dowodów stwierdzających lub podważających tę przesłankę oraz okoliczność "właściwego czasu" na wystąpienie o ogłoszenie upadłości (art. 191 O.p.).

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, sporne postępowanie organów podatkowych odpowiadało wyżej wskazanym regułom prowadzenia postępowania dowodowego, wobec czego zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym zasad ogólnych postępowania podatkowego, uznać należało za niezasadne. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, czego potwierdzenie stanowią zebrane w sprawie dokumenty. Znajdujące się w aktach sprawy dowody umożliwiły dokonanie analizy wystąpienia przesłanek pozytywnych i negatywnych odpowiedzialność Skarżącego za zaległości Spółki wskazanych w art. 116 O.p.

Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu DIAS.

3.7. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo wykazały istnienie pozytywnych przesłanek orzeczenia odpowiedzialności podatkowej.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki (zarząd był jednoosobowy) począwszy od dnia 16 grudnia 2013 r. zgodnie z Protokołem Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 16 grudnia 2013 r. znajdującego się w aktach sprawy (karta 36 akt administracyjnych). Z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika w jakiej dacie Skarżący złożył rezygnację z pełnionej funkcji, na którą powołuje się w piśmie, które w dniu 6 sierpnia 2018 r. wpłynęło do Sądu Rejonowego dla W. w W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego (karta 65 akt administracyjnych). Mimo wezwania Sądu Rejonowego Skarżący nie był w stanie przedłożyć pisma świadczącego o swojej rezygnacji (karta 67 akt administracyjnych). Jak jednak wynika z akt sprawy Skarżący uzyskał absolutorium z wykonywania obowiązków w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. o czym świadczy uchwała nr 6 Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 30 czerwca 2015 r. (karta 61 akt administracyjnych). Skarżący jako prezes zarządu Spółki podpisywał dokumenty finansowe Spółki również w 2015 r. – np. sprawozdanie finansowe podpisane w dniu 31 marca 2015 r. (karty 52-58 akt administracyjnych).

Wobec powyższego prawidłowo uznał organ, że w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań, które skarżoną decyzją zostały objęte zakresem odpowiedzialności Strony (25 marca 2014 r. i 26 maja 2014 r.) Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki.

Zobowiązania, za które Skarżący odpowiada – za okresy luty i kwiecień 2014 r. nie były przedawnione w dacie orzekania jego odpowiedzialności przez organy obu instancji, rozstrzygnięcia NUS i DIAS wydane zostały przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań, którego bieg kończył się 31 grudnia 2019 r.

3.8. Zaskarżona decyzja opisuje czynności poszukiwania majątku Spółki i podjęte czynności egzekucyjne. Sąd stwierdza, że wyczerpuje to przesłanki uznania bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki. Postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zaspokojenia zaległości podatkowych Spółki. Na ich zaspokojenie Spółka nie posiadała zarówno środków pieniężnych jak i innego mienia ruchomego czy nieruchomego.

W aktach sprawy znajduje się postanowienia NUS nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego (karta 66 akt administracyjnych, akta egzekucyjne), z którego wynika, że organ egzekucyjny prowadził egzekucję do majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od lutego do sierpnia 2014 r. oraz z tytułu nieprzekazanej zaliczki na podatek dochodowy przez zakład pracy za okresy od maja do grudnia 2014 r. Egzekucja oparta była o zajęcia rachunków bankowych prowadzonych przez [...] S.A, Bank [...] S.A. i [...] S.A., na których wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową lub brak jest środków na rachunkach bankowych. Organ egzekucyjny uzyskał również informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców dotyczącą ewentualnie zarejestrowanych na zobowiązaną Spółkę środków transportu potwierdzającą, że brak jest takiego pojazdu w ewidencji. Z informacji uzyskanej z Bazy Danych Ksiąg Wieczystych również wynika, że Spółka nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości. Dodatkowo poborca skarbowy udał się w miejsce siedziby i prowadzenia działalności gospodarczej, tj. W., [...], celem przeprowadzenia egzekucji, gdzie ustalił, że Spółka pod wskazanym adresem nie ma ani siedziby, ani nie jest tam prowadzona żadna działalność gospodarcza. Brak siedziby oraz miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w miejscu wskazywanym w rejestrach, potwierdza brak możliwości dokonania jakichkolwiek czynności egzekucyjnych na majątku Spółki, ponieważ pod wskazanym adresem majątku tego brak. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono innego adresu Spółki, ani składników majątkowych mogących stanowić przedmiot zaspokojenia powstałych zaległości. Dodatkowo organ egzekucyjny ustalił, że w systemie urzędu skarbowego właściwego dla Spółki nie są składane bieżące deklaracje podatkowe od grudnia 2016 r., Spółka nie figuruje też jako kontrahent w ewidencjach sprzedaży/zakupów plików kontrolnych JPK. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w toku prowadzonego postępowania kierowano wezwanie do Skarżącego jako prezesa zarządu Spółki celem wskazania składników majątku Spółki, w udzielonej odpowiedzi wezwany nie wskazał majątku.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności zasadnie DIAS uznał, że o bezskuteczności egzekucji świadczy nie tylko formalne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, lecz podjęte przez organ egzekucyjny czynności, które zostały prawidłowo udokumentowane. Działania podjęte w toku postępowania egzekucyjnego nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku, skoro nie ujawniono żadnego majątku Spółki.

Podkreślić w tym miejscu należy, że w postępowaniu dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej możliwości badania prawidłowości przebiegu administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest ograniczona. Obowiązkiem organu podatkowego jest wykazanie bezskuteczności w całości lub w części egzekucji, nie zaś terminowości podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego czynności, jedynym terminem, który determinuje działania organów jest termin przedawnienia (wyrok NSA z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt I FSK 1161/16). Jednocześnie przypomnieć należy, że w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczne postanowienie organu egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, tj. z powodu braku majątku, z którego można uzyskać zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, to postanowienie to stanowi dowód, że wystąpiła przesłanka bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p.

Wobec powyżej ujawnionych okoliczności za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszania art. 116 § 1 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez brak przeprowadzenia egzekucji z całego majątku Spółki oraz poprzez nieuzasadnioną zwłokę w podjęciu egzekucji z majątku Spółki, a przez to poprzez brak spełnienia pozytywnej przesłanki do przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na Skarżącego.

Jak wynika z akt sprawy przed wystawieniem tytułów wykonawczych doręczano Spółce upomnienia zgodnie z art 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z przywołanym przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Zatem zupełnie chybiony jest argument Strony jakoby tytuły wykonawcze obejmujące sporne zobowiązania Spółki zostały wystawione z opóźnieniem, ponieważ ich wystawienie poprzedziły inne czynności, do których dokonania zobowiązany był organ podatkowy, a które wiązały się z obowiązkiem dochowania określonych ustawowych terminów. Wskazać też należy, że jak wynika z akt sprawy, zarówno upomnienia, jak i tytuły wykonawcze doręczone zostały Spółce jeszcze w okresie kiedy Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki (w 2014 r.), a mimo to, zaległości nie zostały przez Spółkę dobrowolnie uiszczone, choć jak wskazuje Strona w odwołaniu i skardze do Sądu sytuacja finansowa Spółki miała być wówczas dobra.

Niezależnie od powyższego podkreślić też należy, że Skarżący nie wskazał w jaki sposób rzekome opóźnienie wpłynęło na skuteczność prowadzonej egzekucji wobec Spółki, nie wskazał też żadnych składników majątkowych Spółki, ruchomości czy konkretnych wierzytelności, które w jakimkolwiek okresie pozostawały w jej posiadaniu, a które mogłyby być podstawą do egzekucji spornych zaległości, których organ egzekucyjny nie zajął, a mógłby. Nie ulega więc wątpliwości, że wobec obiektywnie istniejącego braku jakiegokolwiek majątku Spółki egzekucja wobec niej prowadzona okazała się bezskuteczna.

3.9. Rozstrzygnięcia wymagają również zarzuty skargi co do negatywnych kryteriów odpowiedzialności, tj. niezgłoszenia we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania upadłościowego.

W ramach wyjaśnienia podstaw prawnych wyroku w tej materii należy przywołać orzeczenia sądów administracyjnych, które zapadały na gruncie art. 116 § 1 O.p. W pierwszej kolejności należy wskazać na wyrok z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3063/13, w którym NSA podkreślił, że "współstosowanie z art. 116 § 1 pkt 1) lit. a) Ordynacji podatkowej oraz odpowiednich przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze jest niezbędne i uzasadnione, ponieważ przepis ten nie definiuje i nie wyjaśnia terminów i pojęć: zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości - zagadnienia te są natomiast całościowo uregulowane w powoływanym Prawie upadłościowym, tak więc bez odwołania się do niego zastosowanie wymienionego na początku przepisu prawa podatkowego nie byłoby możliwe".

Definicja pojęcia niewypłacalności została unormowana w przepisach ustawy Prawo upadłościowe. Z treści przepisów tej ustawy oraz z dokonanych ustaleń faktycznych wynika, że wskazane przez Stronę zaniechanie zbadania rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżący tak wywodząc pomija bowiem, że przesłanka, na którą powołały się organy w kontekście stwierdzenia niewypłacalności Spółki, dotyczyła sytuacji, w której dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, o czym stanowi art. 11 ust. 1 u.p.u. Natomiast w ust. 2 tego przepisu była mowa o zobowiązaniach przekraczających wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Użycie w art. 11 ust. 2 u.p.u. sformułowania "dłużnika (...) uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy (...)" prowadzi do wniosku, że nie mamy tu do czynienia z rozwinięciem ust. 1, lecz z dwiema odrębnymi przesłankami, z których pierwsza nie odnosi się do sytuacji materialnej dłużnika. Stąd też uprawniony był wniosek organów, że sam fakt nieregulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych w podatku od towarów i usług (art. 11 ust. 1 u.p.u.) był wystarczający do uznania, że dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny, co powinno skłonić jego zarząd do podjęcia stosownych kroków przewidzianych w prawie upadłościowym.

Zdaniem Sądu dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań (tak np. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 656/13). Istotne znaczenie ma wyrok z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 46/16, w którym NSA przypomniał, że "obie sformułowane w nich (art. 11 ust. 1 i 2 u.p.u.) przesłanki mają charakter alternatywny i dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości (...) podmiotu. Jak bowiem wynika z art. 10 u.p.u., upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, a z kolei stosownie do art. 21 ust. 1 u.p.u., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.(...) Dodać też należy, że określone w art. 11 ust. 1 oraz ust. 2 u.p.u. przesłanki niewypłacalności dłużnika, stanowiące zarazem podstawę do ogłoszenia jego upadłości, normują dwie różne sytuacje. Nie można ich więc ujednolicać i łączyć w ramach ogólnej oceny stanu finansowego dłużnika (tu - Spółki), lecz muszą być one analizowane i oceniane oddzielnie (...)". Wreszcie przywołać należy wyrok NSA z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2229/15, w którym sąd argumentował, że "(...) prawidłowa jest ocena dokonana przez organy, a następnie zaakceptowana przez Sąd I instancji, że wniosek o ogłoszenie upadłości winien być złożony w sytuacji niewypłacalności rozumianej jako niewykonywanie przez dłużnika jego wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 u.p.u.). Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich. (...) Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 u.p.u. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań".

Podsumowując tę kwestię, dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości, fundamentalne znaczenie ma wyłącznie ustalenie, czy dłużnik nie wykonuje tych zobowiązań, które są wymagalne i to bez względu na ich wysokość (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Komentarz do art. 11 u.p.u., System informacji prawnej LEX oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 798/14 i z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I FSK 1864/14).

Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie zgadza się z przytoczonymi poglądami.

3.10. Skarżący wywodzi, że kondycja Spółki w czasie, gdy nią zarządzał była dobra, co w jego mniemaniu miały potwierdzić sprawozdania finansowe za lata 2012-2014.

Wnioski Skarżącego ewentualnie można by uznać za uprawnione, gdyby organ wskazując podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powołał się wyłącznie na art. 11 ust. 2 u.p.u., co jednak w sprawie nie miało miejsca. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że stan niewypłacalności Spółki określono na podstawie art. 11 ust. 1 i ust. 2 u.p.u.

Jak wynika bowiem z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. w zw. z art. 10 i art. 11 ust. 1 u.p.u. właściwym czasem do dokonania tej czynności jest moment, w którym Spółka stała się niewypłacalna, a zatem nie regulowała ciążących na niej zobowiązań. Należy zwrócić uwagę, że z ustaleń dokonanych przez organy podatkowe, które nie zostały skutecznie zakwestionowane w skardze wynika, że Spółka nie regulowała należności w podatku od towarów i usług już od marca 2014 r. (pierwsza zaległość za luty 2014 r., termin płatności 25 marca 2014 r.). Jest to okoliczność obiektywna, ustalona w oparciu o rzeczywiste zdarzenia potwierdzone treścią złożonych przez Spółkę deklaracji podatkowych z wykazaną kwota do zapłaty i wyciągów z kart kontowych organów podatkowych.

W orzecznictwie podnosi się również, że w art. 11 ust. 1 u.p.u. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, ale z jego zachowaniem, a konkretnie zaniechaniem - zaprzestaniem płacenia długów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 853/13; z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 656/13; z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt II FSK 3073/15).

W rozpatrywanej sprawie konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki powstała zatem już w czerwcu 2014 r., gdyż wówczas Spółka zaprzestała regulowania swoich długów i posiadała już dwie zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2014 r. w wysokości 15.378,00 zł oraz kwiecień 2014 r. w wysokości 13.591,00 zł. Prawidłowo więc wskazały organy, że stan niewypłacalności miał miejsce w maju 2014 r. i wówczas rozpoczął bieg 14-dniowy termin do złożenia wniosku o upadłość. Co więcej, Spółka zaprzestała regulowania swoich należności w sposób trwały o czym bezsprzecznie świadczą kolejne, narastające z miesiąca na miesiąc, niewykonane zobowiązania publicznoprawne w podatku od towarów i usług za kolejne okresy – maj, lipiec i sierpień 2014 r. oraz tytułem pobranego, a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy maj-sierpień, październik i grudzień 2014 r.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, do ustalenia, kiedy Skarżący powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości nie była konieczna analiza sytuacji finansowej Spółki. Z uwagi na istnienie niewypłacalności Spółki opieranej na treści art. 11 ust. 1 u.p.u. nie było też konieczne dokonywanie analizy sprawozdań finansowych Spółki na okoliczność jej sytuacji finansowej. Wobec powyższego za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 116 § 1 w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie wartości aktywów Spółki w latach 2012-2014 świadczące o posiadaniu przez Spółkę majątku w okresie powstania zobowiązania podatkowego. Jak już bowiem było wyżej wspominane, nie ma znaczenia to, z jakich powodów Spółka uchylała się do terminowego i rzetelnego wywiązywania się ze swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych, które sama deklarowała w podatku od towarów i usług w poszczególnych okresach rozliczeniowych 2014 r.

Reasumując zgodzić się należy z organem, że Strona powinna była zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki w czerwcu 2014 r. Skarżący godząc się na powołanie w skład zarządu, zgodził się jednocześnie na wszelkie związane z tym prawa i obowiązki, również na przyjęcie obowiązku prowadzenia spraw Spółki i związaną z tym odpowiedzialność wobec Spółki, wspólników, podmiotów trzecich, jak również Skarbu Państwa. Trafnie więc wskazał DIAS, że stan niewypłacalności miał miejsce już w maju 2014 r. i wówczas rozpoczął bieg 14-dniowy termin do złożenia wniosku o upadłość. Wniosek o upadłość Spółki winien być złożony przez Skarżącego najpóźniej w połowie czerwca 2014 r., bowiem w tym okresie utrwaliły się nieregulowane zobowiązania w podatku od towarów i usług, tymczasem wniosek taki nigdy nie został złożony.

3.11. W rozpatrywanej sprawie bezsprzecznie w okresie wykonywania przez Stronę obowiązków w zarządzie Spółki doszło do nieuregulowania wielu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. W orzecznictwie podnosi się, że w art. 11 ust. 1 u.p.u. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, ale z jego zachowaniem, a konkretnie zaniechaniem - zaprzestaniem płacenia długów. Kierując Spółką Skarżący musiał mieć świadomość, że ciąży na Spółce obowiązek zapłaty podatku, skoro Spółka sama podatek do zapłaty zadeklarowała. Skarżący miał wiedzę - należycie pełniąc funkcję w zarządzie - o wszelkich działaniach kierowanej jednoosobowo Spółki.

Tymczasem linia obrony Skarżącego przed odpowiedzialnością podatkową opiera się na tezie, że sytuacja Spółki za czasów jego kadencji w zarządzie była na tyle dobra, że nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o czym świadczą ujawnione w sprawozdaniach finansowych za lata 2012-2014 aktywa. Wbrew temu co wywodzi Strona w skardze, DIAS zasadnie twierdzi, że w okolicznościach tej sprawy należy dopatrywać się trwałego zaprzestania płacenia długów, a więc niewypłacalności w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.u., wobec czego sytuacja finansowa Spółki nie ma znaczenia.

Niezależnie jednak od powyższego wskazać należy, że Skarżący wybiórczo odnosi się do sytuacji finansowej Spółki wskazując jedynie na aktywa ujawnione w sprawozdaniach finansowych Spółki w latach 2012-2014, a pomijając jednocześnie przekraczające je pasywa.

Jak bowiem wynika ze sprawozdań finansowych znajdujących się w aktach sprawy:

w sprawozdaniu finansowym za 2012 r. Spółka wykazała:

- wysokość aktywów w kwocie 1.513.749,23 zł,

- wysokość zobowiązań i rezerw na zobowiązania w wysokości 2.539.256,53 zł,

- wynik finansowy - strata netto w wysokości 387.750,71 zł,

w sprawozdaniu finansowym za 2013 r. Spółka wykazała:

- wysokość aktywów w kwocie 1.700.092,76 zł,

- wysokość zobowiązań i rezerw na zobowiązania w wysokości 2.154.476,71 zł,

- wynik finansowy - strata netto w wysokości 97.876,65 zł,

w sprawozdaniu finansowym za 2014 r. Spółka wykazała:

- wysokość aktywów w kwocie 1.775.096,21 zł,

- wysokość zobowiązań i rezerw na zobowiązania w wysokości 2.716.179,75 zł,

- wynik finansowy - strata netto w wysokości 486.699,56 zł.

Z powyższego zestawienia aktywów i pasywów Spółki ujętych w sprawozdaniach finansowych wynika, że Spółka na przestrzeni kolejnych lat była nadmiernie zadłużona, jej kapitał własny był ujemny i prowadzona działalność przynosiła ciągłe straty. Wiedzę w tym zakresie posiadał przede wszystkim Skarżący, skoro to on podpisywał sprawozdania finansowe za lata 2013 i 2014 jako prezes jednoosobowego zarządu. Niewątpliwie samo posiadanie aktywów przez Spółkę w momencie powstawania spornych zobowiązań podatkowych nie przesądza również o możliwości przeprowadzenia z nich w przyszłości skutecznej egzekucji.

3.12. Reasumując, wbrew zarzutom skargi organ wykazał, że w czasie zarządzania Spółką przez Skarżącego istniały przesłanki do wnioskowania o ogłoszenie upadłości, czego Skarżący jednak nie uczynił. Aby zanegować podstawy swojej odpowiedzialności podatkowej Skarżący winien udowodnić istnienie negatywnych przesłanek, uzasadniających zwolnienie z odpowiedzialności. Wskazują na to wyraźnie sformułowania użyte w przepisie art. 116 § 1 O.p. "członek zarządu nie wykazał", "członek zarządu nie wskazuje". Wymieniony przepis przenosi więc ciężar dowodu z organu na stronę, która zobowiązana jest w związku z tym pozyskiwać i przedstawiać organowi administracji dowody na poparcie swoich twierdzeń. Skarżący nie potrafił takich okoliczności wskazać i udowodnić.

Jednocześnie podkreślić należy raz jeszcze, że podnoszona przez Stronę konieczności analizy sytuacji finansowej Spółki nie mogła, wbrew oczekiwaniom Skarżącego, obalić wykazanego przez organ zaistnienia trwałego zaprzestania płacenia długów jako przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 11 ust. 1 u.p.u.

3.13. Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, tj. pełnienie przez Stronę obowiązków w zarządzie w terminie płatności zobowiązania Spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej z jej majątku. Organ wykazał, że właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości przypadał podczas zarządzania Spółką przez Skarżącego. Strona nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić ją od obciążenia odpowiedzialnością za zaległość podatkową Spółki, tj. nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy, ani nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów zarzuconych przez Skarżącego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.

Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części.

3.14. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku oddalając skargę w całości.

3.15. Pismem z dnia 17 marca 2021 r. P.G. – Syndyk Masy upadłości A.P. w upadłości wniósł o doręczenie mu sentencji wyroku z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 192/20 wskazując, że postanowieniem z dnia 11 grudnia 2020 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych ogłosił upadłość A.P. i wyznaczył syndyka w osobie K.U. Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. sygn. akt [...] zmieniono osobę syndyka, w ten sposób, że w miejsce K.U. wyznaczono syndyka P.G. Do pisma dołączono odpisy wspomnianych postanowień z dnia [...] grudnia 2020 r. i z dnia [...] stycznia 2021 r.

3.16. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2021 r. Sąd sprostował oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 192/20 w ten sposób, że w miejsce błędnie podanej nazwy Strony "A.P." wpisano "Syndyka masy upadłości A.P.".