Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 723/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1, art. 40
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: Art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. Z. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2011r. Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy odmówił przyznania E. D. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji podał, że w dniach 2 i 10 sierpnia 2010 r. do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęły wnioski E. D. o udzielenie pomocy z powodu szkód powstałych w budynku mieszkalnym oraz gospodarczym w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w dniach 27 i 28 lipca 2010 r. Organ I instancji wskazał, że w dniu 6 sierpnia 2010 r. Komisja powołana ds. oszacowania strat powstałych w gospodarstwach domowych wskutek wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, jakie miały miejsce na terenie Miasta i Gminy, dokonała oględzin miejsca zalania i sporządziła protokół. W trakcie wizyty nie stwierdzono wody w pomieszczeniu piwnicznym, a jedynie w kanale garażu. W ocenie Komisji stan zawilgocenia, zabrudzenia i zamulenia podobny był do stanu stwierdzonego w czasie poprzedniej wizyty w dniu 12 lipca 2010 r. W mieszkalnej części budynku widoczne były pęknięcia ścian, które zgodnie z opinią wydaną przez inspektora nadzoru budowlanego nie zagrażały bezpieczeństwu mieszkańców budynku. Zdaniem inspektora, nie były one wynikiem zalań majowo - czerwcowych, lecz złego stanu technicznego z powodu wieloletniego braku bieżącej konserwacji i remontów. Organ I instancji stwierdził, że w dniu 27 września 2010 r. oraz 1 października 2010 r. E. D. złożył kolejne wnioski o wyszacowanie strat i pomoc finansową oraz wypłatę odszkodowania za szkody poniesione w wyniku intensywnych opadów deszczu mających miejsce w dniu 7 września 2010 r. W dniu 8 października 2010 r. komisja ds. oszacowania strat ponownie dokonała oględzin miejsca zalania stwierdzając nadal wodę w kanale garażu (poniżej poziomu gruntu) oraz tożsamy stan pomieszczeń piwnicznych, jak w trakcie wizji lokalnych w dniach 12 lipca, 6 sierpnia i 6 października 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy podniósł, że przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej a ich realizacja musi odbywać się zgodnie z wytycznymi Wojewody. Zgodnie zaś z tymi wytycznymi zasiłki celowe "(...) przeznaczone są na pomoc dla rodzin lub osób, które poniosły straty w gospodarstwach domowych i znalazły się w szczególnie trudnej sytuacji, w której nie mogą zaspokoić niezbędnych potrzeb bytowych w oparciu o posiadane środki własne (...)". Organ I instancji stwierdził, że w przypadku E. D. zasadne było udzielenie pomocy finansowej na osuszenie piwnicy oraz zakup pieca. W związku z tym decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] E. D. otrzymał zasiłek celowy w kwocie 500 zł na osuszenie, odgrzybienie i odmulenie pomieszczeń piwnicznych, od której wniósł odwołanie. Następnie decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] E. D. otrzymał zasiłek celowy w kwocie 1800 zł na zakup i wymianę pieca CO. Zdaniem organu I instancji, z całości materiałów dowodowych wynika, że poniesione szkody nie uniemożliwiają wnioskodawcy codziennego funkcjonowania, zabezpieczenia żywności, dostępu do wody pitnej, nie uniemożliwiły również zapewnienia opieki medycznej i zakupu leków. Organ I instancji zaznaczył przy tym, że pomoc ta nie jest formą odszkodowania i przeznaczona jest na pokrycie strat powstałych wyłącznie na skutek zdarzeń z maja i czerwca, a nie uszkodzeń powstałych w budynkach z innych przyczyn. Organ I instancji podał również, że w myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zabezpieczenia niezbędnych potrzeb bytowych takich jak np. zakup żywności, leków, odzieży czy też przeprowadzenie niezbędnych napraw i remontów. Zasiłek celowy ma na celu zażegnać trudną i nagłą sytuację, której osoba zainteresowana nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć wykorzystując własne możliwości. Organ I instancji stwierdził, że z informacji przekazanych w trakcie wywiadu wynika, że E. D. dysponuje dochodem w wysokości 1098,81 zł, który znacznie przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 wymienionej wyżej ustawy i dlatego brak jest podstaw do udzielenia mu pomocy w trybie art. 39 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Ponadto Burmistrz Miasta i Gminy podał, że zgodnie z interpretacją Urzędu Wojewódzkiego dotyczącą udzielania pomocy w formie zasiłku celowego do 6000 zł osobom poszkodowanym w wyniku wystąpienia zdarzenia losowego, tj. "wód opadowych", brak jest podstaw do udzielania pomocy w formie zasiłku celowego ze środków rezerwy celowej budżetu państwa, gdyż w myśl powyższej interpretacji zdarzenia pojedyncze, dotyczące jednej rodziny nie stanowią podstawy do wystąpienia o uruchomienie środków finansowych w ramach rezerwy celowej. Pomoc w ramach tych środków przysługuje tylko i wyłącznie przy dużym zasięgu zjawiska, w danym momencie czasowym, w skali województwa lub całej gminy, i taką pomoc finansową E. D. otrzymał decyzjami Nr [...] z dnia [...] 2010 r. oraz Nr [...] z dnia [...] 2010 r. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że przyznanie E. D. kolejnej pomocy finansowej nie jest zasadne.

W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy E. D. wniósł o jej zmianę i przyznanie mu zasiłku celowego. Odwołujący się podniósł, że w dniu 2 sierpnia 2010 r. złożył w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o udzielenie pomocy z powodu szkód powstałych w budynku mieszkalnym oraz gospodarczym w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych mających miejsce w dniach 27 i 28 lipca 2010 r., a w związku z kolejnym podtopieniem w dniu 7 września 2010 r. złożył w dniu 27 września 2010 r. kolejny wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pomoc z powodu szkód powstałych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych mających miejsce w dniach 27 i 28 lipca 2010 r. i 7 września 2010 r. Odwołujący się stwierdził, że do czasu wydania decyzji z dnia [...] 2011 r. postępowanie w wymienionych wyżej sprawach było prowadzone oddzielnie i do każdego wniosku osobno dokonywano komisyjnych oględzin, spisywano odrębne arkusze wywiadu, oświadczenia i protokoły strat. E. D. nie jest jednak w stanie ustalić od jakiego momentu dwa odrębne postępowania zaczęto traktować jako jedną sprawę. Odwołujący się stwierdził, że w świetle art. 123 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, dla rozstrzygnięcia poszczególnych kwestii w toku postępowania wydaje się postanowienie, na które służy stronie zażalenie, a w przedmiotowych postępowaniach brak jest takiego rozstrzygnięcia i wnioskodawca nie został poinformowany o połączeniu spraw. Nadto E. D. stwierdził, że nie zgadza się z ustaleniami organu I instancji, a w szczególności z twierdzeniem, że podczas oględzin w dniu 6 sierpnia 2010 r. stan zawilgocenia, zabrudzenia i zamulenia podobny był do stanu stwierdzonego podczas poprzedniej wizyty w dniu 12 lipca 2010 r., gdyż sam stan zalania w trakcie drugiej wizyty był wyższy o ok. 50 cm. W związku z tym odwołujący się uważa, że organ I instancji w sposób rażący nadużył prawa do swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie. E. D. podniósł również, że nie jest w posiadaniu protokołu z trzecich oględzin komisji, gdyż najprawdopodobniej takiego protokołu nie ma w aktach sprawy lub nie został mu udostępniony. Uważa zatem, że twierdzenie, iż w dniu 8 października 2010 r. stan pomieszczeń był tożsamy ze stanem z dnia 12 lipca, 6 sierpnia i 6 października 2010 r. jest fałszywe i świadczy o braku bezstronności i uczciwości oraz braku kompetencji pracowników MGOPS, którzy podważali istnienie powodzi i poniesionych przez niego strat. Odwołujący się zarzucił również, że w aktach sprawy brak jest kosztorysu określającego szkody powstałe w wyniku pierwszego zalania, który jego zdaniem został celowo z nich usunięty. Odwołujący się zarzucił również, że przy wydawaniu decyzji nie wzięto pod uwagę tego, iż do zalań jego posesji dochodziło w wyniku zaniedbania przez Gminę drogi stanowiącej ulicę Z, która nie była remontowana i drenowana i że w zebranej dokumentacji jest wniosek Burmistrza Miasta i Gminy o 5000 zł, a Inspektor Nadzoru na wstępnym kosztorysie zatwierdził kwotę 10000 zł. Odnosząc się do twierdzeń organu I instancji, że brak jest podstaw do udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego, gdyż zdarzenia pojedyncze, dotyczące jednej rodziny nie stanowią podstawy do wystąpienia o uruchomienie środków finansowych w ramach rezerwy celowej, odwołujący się stwierdził, iż zasięg zjawiska w dniach 27 i 28 lipca 2010 r. oraz 7 września 2010 r. był identyczny jak w maju i czerwcu 2010 r. i podał, że sąsiednie posesje były w tych okresach również zalewane jednak poszkodowani nie zgłaszali się już o pomoc w ramach zasiłku celowego zrażeni sposobem załatwienia spraw przez MGOPS.

Decyzją z dnia 5 kwietnia 2011 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 1, art. 2, art. 3, art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) oraz art. 7, art. 77 w związku z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2011 r. Nr [...]. Kolegium wskazało, że organ administracyjny wydaje decyzję w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 40 ustawy o pomocy społecznej w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań. Zdaniem organu odwoławczego, zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, tzn. organ może go przyznać, ale nie musi. Kolegium podkreśliło przy tym, że pomimo swobody działania organu w ramach uznania administracyjnego, organ ten nie jest zwolniony z obowiązku starannego przeprowadzenia postępowania, zgodnego z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (w tym także należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia, które nie może nosić cech dowolności), jak również z zasadami i celami określonymi w ustawie o pomocy społecznej. W ocenie Kolegium, decyzja organu I instancji została wydana w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w granicach dopuszczalnego uznania administracyjnego. Decyzja ta została podjęta po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania administracyjnego, w trakcie którego ustalono sytuację osobistą i finansową E. D. oraz poniesione przez niego na skutek powodzi straty w budynku mieszkalnym. Kolegium wskazało również, że straty poniesione w związku ze szkodami jakie nastąpiły w wyniku zalania domostw w maju 2010 r. mają bardzo duże rozmiary, stąd istnieje konieczność przyznania pomocy dużej grupie obywateli na zasadach art. 40 wymienionej wyżej ustawy. Zdaniem Kolegium, uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Organy nie mogą więc zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. W ocenie Kolegium, w sytuacji E. D. nie zaistniały przesłanki warunkujące przyznanie przedmiotowej pomocy, gdyż szkoda jaka powstała w wyniku zalania jego piwnicy była niewielka w porównaniu ze stratami innych osób, które doświadczyły jej w sposób dotkliwy, tracąc niejednokrotnie dach nad głową. Organ II instancji wskazał, że przyznana pomoc społeczna nie może być traktowana jako odszkodowanie za poniesione straty albowiem jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ma ona zatem charakter incydentalny, pomocniczy i uzupełniający. To, że dana osoba poniosła straty wskutek powodzi, zdaniem Kolegium, w żaden sposób nie przesądza o zasadności przyznania jej świadczenia z pomocy społecznej w wysokości odpowiadającej wielkości poniesionej straty. Odnosząc się do zarzutu połączenia postępowań wszczętych na wnioski odwołującego się Kolegium, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 1983 r., sygn. akt II SA 332/83, stwierdziło, że postępowanie administracyjne toczy się w tej samej sprawie, gdy istnieje tożsamość podmiotów, przedmiotu i treści stosunku administracyjnego. W takich sytuacjach rozstrzygnięcie sprawy powinno być dokonane jedną decyzją, chyba że charakter stosunku administracyjnego pozwala na wyodrębnienie w nim dwóch lub więcej etapów, a w tej sprawie wyodrębnienie etapów nie było niczym uzasadnione.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się E. D. i pismem z dnia 17 maja 2011 r. wniósł na nią skargę domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz przyznania mu zasiłku celowego na remont mieszkania w kwocie 10000 zł. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 30, art. 32, art. 68 ust. 3 i art. 69 Konstytucji RP oraz art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także naruszenie art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego oraz przez nieocenienie na jego podstawie, czy okoliczności, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sprawy zostały udowodnione. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przez odmowę udzielenia zasiłku celowego pomimo spełnienia warunków do jego przyznania i poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, które miały istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zarzucił nie zastosowanie art. 3 ust. 4 oraz art. 2 ust. 1 tej ustawy. W uzasadnieniu skargi E. D. powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniósł również, że w jego sprawie doszło do sprzeniewierzenia się zasadzie równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP, ponieważ oba organy zupełnie zignorowały fakt, że jest on osobą niepełnosprawną i wydały niekorzystne dla niego decyzje pozbawiając go zagwarantowanych Konstytucją praw, tj. miejsca przystosowanego do mieszkania. Zdaniem skarżącego, organy zignorowały ponadto obowiązki zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej osobom niepełnosprawnym, zabezpieczenia ich egzystencji i przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej nałożone na władze publiczne w art. 68 ust. 3 i art. 69 Konstytucji. Zarzucił również, że pomimo swobody działania w ramach uznania administracyjnego, organy nie przeprowadziły starannie postępowania pomijając szereg dowodów, do których nie odniosły się w uzasadnieniach decyzji. Skarżący przyznał, że dysponuje dochodem przekraczającym kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, ale zaznaczył, ze w art. 40 tej ustawy przewidziano wyjątek od tej zasady. Podniósł też, że połowę dochodu przeznacza na zakup leków i podkreślił, że brak bieżącego rozpatrzenia jego wniosków nie pozwolił mu zażegnać trudnej i nagłej sytuacji wynikającej z zalań, a w związku z tym zmuszony był korzystać z pomocy finansowej znajomych. Skarżący podał, że w ubiegłym roku został zalany trzykrotnie i tym samym trzykrotnie musiał usuwać skutki tych zalań równocześnie występując o pomoc finansową. Zdaniem skarżącego, twierdzenie, że otrzymał środki na piec nie może być podstawą do odmowy świadczenia pomocy w zakresie osuszania, odmulania i odgrzybiania budynku w wyniku zalania w miesiącu lipcu i wrześniu 2010 r. Nadal bowiem pozostały do wykonania prace remontowe związane z tymi zalaniami. Zdaniem skarżącego, działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza – jak wynika to z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego – załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy. Uszczegółowieniem tej zasady są przepisy art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem skarżącego, pomoc udzielana osobom poszkodowanym w związku z powodziami mieści się w możliwościach pomocy społecznej, gdyż na ten cel przeznaczone zostały stosowne środki pochodzące z budżetu państwa. Zadaniem organu była zatem ocena, czy wniosek złożony przez skarżącego oraz ustalony w sprawie stan faktyczny spełniają pozostałe, określone w ustawie przesłanki. Skarżący uważa, że dowody zgromadzone w sprawie przemawiają za przyjęciem poglądu, iż organy przekroczyły granice uznania administracyjnego, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest argumentacji przekonującej za słusznością odmownego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. skarżący przedstawił kserokopię "Kosztorysu", który – jego zdaniem – został usunięty z akt administracyjnych w tej sprawie.

Sąd stwierdza z urzędu, że przedłożony "Kosztorys" został sporządzony w lipcu 2010 r. – w dacie 13 lipca 2010 r. lub w dacie 19 lipca 2010 r. – przed złożeniem wniosków w niniejszej sprawie i przed zdarzeniami (zalaniami) opisanymi w tych wnioskach oraz Sąd stwierdza z urzędu, że według oświadczenia strony skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r., strona skarżąca miała kilka postępowań toczących się w tym samym czasie, które zostały zakończone przyznaniem zasiłków celowych w kwocie 500 zł na odgrzybianie i odmulanie i w kwocie 1800 zł na wymianę pieca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga E. D. nie jest uzasadniona.

Na wstępie rozważań należy podnieść, że podstawę prawną przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłków celowych jest ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), która w art. 8 ust. 1 ustala kryterium dochodowe – dla osoby samotnie gospodarującej nie przekraczające kwoty 477 zł miesięcznie, a dla osoby w rodzinie nie przekraczające 351 zł. Wyjątkiem jest art. 40 tej ustawy, który stanowi:

"Art. 40. 1. Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego.

2. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.

3. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi."

Z treści przytoczonego wyżej art. 40 ustawy o pomocy społecznej wynika, że w przypadku poniesienia przez osobę lub rodzinę strat w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub klęski ekologicznej w dalszym ciągu zasadą jest przyznawanie zasiłków celowych w zależności od dochodu rozumianego jako kryterium dochodowe z art. 8 omawianej ustawy, ale może być – właśnie na zasadzie tego przepisu - przyznany zasiłek celowy niezależnie od tego kryterium dochodowego. Wskazuje to na konieczność wzięcia pod uwagę przez organy pomocy społecznej rozmiaru zdarzenia czy klęski, posiadanych przez właściwy organ środków finansowych z przeznaczeniem na pokrycie strat z tego tytułu i jednocześnie kierowania się wysokością przekroczenia kryterium dochodowego przez osoby starające się o pomoc finansową na mocy tego przepisu. Przy ograniczonych środkach organów pomocy społecznej mogących być przeznaczonymi na ten cel, co jest w sytuacji finansowej naszego Państwa oczywistym, brak jest podstaw prawnych do przyznawania każdemu wnioskującemu o pomoc z art. 40 omawianej ustawy zasiłków celowych w równej wysokości. Pojecie "niezależnie od dochodu" nie oznacza więc, że każdy, kto poniósł w wyniku klęski żywiołowej stratę w takiej samej wysokości ma prawo do zasiłku celowego z art. 40 ustawy w takiej samej wysokości. Do przyjęcia powyższego stanowiska uprawniają Sąd przepisy całej ustawy o pomocy społecznej a nie tylko przepis art. 40 interpretowany w oderwaniu od pozostałych przepisów tej ustawy, jak chce tego skarżący.

Sąd zaznacza, że zaprezentowane wyżej stanowisko w niniejszej sprawie jest zgodne ze stanowiskiem sądownictwa administracyjnego w tym zakresie, jako choćby z treścią orzeczenia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach – wyrok z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 346/11 (opubl. LEX nr 821594): "Stosownie do treści art. 40 ust. 1 i 2 u.p.s. zasiłek celowy na pokrycie strat losowych, czy też związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną może zostać przyznany przez organy pomocy społecznej w sytuacji poniesienia takich szkód, to jednak nie jest to obowiązek bezwzględny, a sytuacja majątkowa i życiowa osoby poszkodowanej odgrywa istotne znaczenia dla załatwienia sprawy. Ustalenia związane z sytuacją majątkową i życiową wnioskodawcy pozwalają bowiem sprawdzić, czy jest dopuszczalna interwencja ze strony państwa. W sytuacji, gdy osoba lub rodzina wnioskująca o przyznanie pomocy w formie określonej w art. 40 ust. 1 lub 2 u.p.s. posiadałaby możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych interwencja taka stanowiłaby o przekroczeniu uprawnień organów pomocy społecznej, a tym samym naruszenie zasady praworządności"; czy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrok z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 116/10 (opubl. 594935): "1. W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 u.p.s. 2. Nie można podzielić poglądu o konieczności wskazania, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. 3. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej."

Sąd zwraca także uwagę na zamieszczony w art. 40 ust. 3 omawianej ustawy o pomocy społecznej zwrot "może nie podlegać zwrotowi", co oznacza, że zasadniczą formą przyznawanego zasiłku celowego jest forma pożyczki, natomiast organ pomocy społecznej może przyznać świadczenie w postaci zasiłku celowego z art. 40, które nie podlega zwrotowi.

W kontekście powyższych wywodów Sąd stwierdza, że organy administracyjne obu instancji wydając zaskarżone decyzje w żaden sposób nie naruszyły prawa. Nie można bowiem nie zauważyć, że po pierwsze: E. D. dysponuje dochodem w wysokości 1098,81 zł miesięcznie, co – jak zauważył organ I instancji – znacznie przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej; po drugie: miejsca zalania to pomieszczenia piwniczne, zwłaszcza kanał garażu poniżej poziomu gruntu; po trzecie: widoczne pęknięcia ścian nie zagrażają bezpieczeństwu mieszkańców budynku i są wynikiem nie zalań, a złego stanu technicznego budynku z powodu wieloletniego braku bieżącej konserwacji i remontów; po czwarte: skarżący w związku z zalaniem pomieszczeń otrzymał pomoc społeczną w postaci zasiłków celowych - w kwocie 500 zł na osuszenie, odgrzybienie i odmulenie pomieszczeń piwnicznych decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] i w kwocie 1800 zł na zakup i wymianę pieca centralnego ogrzewania decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...]. Na powyższe okoliczności słusznie wskazały organy administracyjne obu instancji jako na powód odmowy przyznania dalszych zasiłków celowych związanych z zalaniami pomieszczeń piwnicznych przez wody opadowe w 2010 roku.

Nie sposób – zdaniem Sądu - także nie zauważyć, że skarżący obciąża winą za zalewanie jego posesji i budynku Gminę, co ma mieć związek z brakiem należytego odwodnienia i remontu drogi stanowiącej ulice Z. Takie roszczenia mogą być jednak dochodzone na drodze postępowania przed sadem powszechnym. Skarżący zwraca także uwagę na swoją niepełnosprawność, co mogło zostać wzięte pod uwagę przez organy administracyjne przyznające skarżącemu zasiłki celowe w kwocie 500 zł i 1800 zł związane ze szkodami powstałymi w wyniku zalania, nie mniej Sąd zauważa, że skarżący – jako osoba niepełnosprawna – ma także inne możliwości otrzymania wsparcia finansowego na poprawę swojej sytuacji życiowej związanej z niepełnosprawnością (zwłaszcza w sytuacji, gdyby niepełnosprawność dotyczyła narządów ruchu).

W oparciu o powyższe Sąd uznał, że organy obu instancji przeprowadziły rzetelne postępowanie dowodowe, właściwie dokonały ustaleń i prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, który jednak – wbrew temu, co chce skarżący – nie dostarczył dowodów na poparcie stanowiska skarżącego żądającego przyznania kolejnego zasiłku celowego czy kolejnych zasiłków celowych związanych z wnioskami skarżącego złożonymi w dniach 2 i 10 sierpnia 2010 r., w dniu 27 września 2010 r. i w dniu 1 października 2010 r. Sąd nie dopatrzył się też żadnych uchybień organów w tym, że wnioski te – z uwagi na ich charakter – zostały rozstrzygnięte łącznie.

Należy zaznaczyć, że Sąd przyznał rację stronie skarżącej jedynie w tym, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności oraz, że uszczegółowieniem tej zasady są przepisy art. 3 ust. 4 i art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, nie mniej Sąd uznał – wbrew twierdzeniu strony skarżącej – że organy administracyjne oparły swe rozstrzygniecie na powyższych przepisach, tym samy nie przekraczając granic uznania administracyjnego.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił przedstawionego w skardze poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonego w nietezowanym orzeczeniu – wyroku z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1544/08 (opubl. LEX nr 545133), albowiem pogląd ten dotyczył on innego stanu faktycznego związanego z przepisem art. 39 ustawy, a przede wszystkim dlatego, ze odmienny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w przytoczonym wyżej orzeczeniu – wyroku z dnia 28 kwietnia 2010r., sygn. akt I OSK 116/10 (opubl. 594935), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

W oparciu o powyższe ustalenia, rozważania oraz wskazane i przytoczone przepisy prawa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że organy administracyjne obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa i z tego względu Sąd skargi nie uwzględnił orzekając na mocy art. 151 p.p.s.a. - jak w wyroku.