Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1509/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1, art. 61 ust. 2 pkt. 164 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 13g ust. 1, art./ 40c ust.1
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego W. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "G." w S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.900,- zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] lipca 2007 r., podczas kontroli pojazdu ciężarowego członowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], stanowiącego własność skarżącego, kierowanego przez W. M., przeprowadzonej na drodze powiatowej nr [...] w miejscowości N., stwierdzono za pomocą wag statycznych, iż doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,98 t. Kierowca kontrolowanego pojazdu na polecenie telefoniczne odmówił podpisania protokołu kontroli pojazdu (vide: Protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r.; w aktach administracyjnych sprawy). Do protokołu załączono m.in. okazaną kierowcy Instrukcję ważenia pojazdów, świadectwa legalizacji wag statycznych oraz Protokół z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów.

Pismem z dnia [...] lipca 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego – działając w oparciu o przepis art. 10 § 1 k.p.a. i art. 61 § 1 k.p.a. – powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzonego w dniu [...] lipca 2007 r. przekroczenia. Organ poinformował jednocześnie stronę postępowania o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz przeglądania akt sprawy, jak również o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, w tym do złożenia stosownych wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia.

W dniu [...] lipca 2007 r. pełnomocnik skarżącego przedsiębiorcy zapoznał się z aktami sprawy. W protokole z tej czynności odnotowano, iż dokonano udostępnienia akt w pełnym zakresie. Ponadto wskazano, iż wydano stronie kserokopie świadectw legalizacji wag oraz protokołu z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów. Ponadto wskazano, iż odmówiono okazania instrukcji obsługi wag (k. 30 akt administracyjnych).

W piśmie z dnia [...] lipca 2007 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wskazał, iż w toku czynności zapoznania się z aktami osoba udostępniająca dokumentację odmówiła okazania instrukcji obsługi wag, twierdząc, że instrukcja obsługi wag nie jest dokumentem jawnym. Strona, powołując się na przepis art. 73 § 1 k.p.a. - stwierdził, iż dokumentacja techniczna urządzeń, którymi dokonano pomiaru, powinna stanowić i stanowi integralną część akt sprawy. Skarżący stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do odmowy sporządzenia kopii wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, w związku z czym wniósł o przesłanie kopii wspomnianych instrukcji.

W odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował stronę, iż wnioskowane instrukcje obsługi wag wbrew stanowisku skarżącego nie są dokumentacją stanowiącą akta niniejszej sprawy. Organ wskazał, iż przedmiotowe instrukcje stanowią dokumentację techniczną i w przypadku zainteresowania strony konstrukcją lub też innymi elementami technologicznymi dotyczącymi przedmiotowych wag, zasadnym byłoby zwrócenie się do producenta tychże wag. Organ poinformował stronę, iż w toku postępowania umożliwiono jej pełen wgląd do akt sprawy, jak również sporządzenia z nich odpisów i notatek. Ponadto organ stwierdził, iż w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych nie jest zobowiązany do sporządzenia i wydawania stronie postępowania administracyjnego nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt postępowania.

W piśmie z dnia [...] września 2007 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – wskazał, iż podczas kontroli drogowej nie pouczono kierowcy o jego prawach wymienionych na drugiej stronie protokołu kontroli. Ponadto strona stwierdziła, iż kontrolowany miał zastrzeżenia do przygotowania miejsca ważenia i po konsultacji z prawnikiem firmy odmówił podpisania protokołu. Strona podniosła jednocześnie, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że instrukcje obsługi wag nie stanowią części akt sprawy. Zdaniem skarżącego instrukcja ważenia wydana przez producenta jest jedynym dokumentem, na podstawie którego strona może dokonać oceny prawidłowości przeprowadzenia kontroli oraz przygotowywania miejsca do ważenia. Według skarżącego nieudostępnienie ww. dokumentów w znacznym stopniu ogranicza prawo do czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, co stanowi naruszenie art. 10 k.p.a. W związku z tym skarżący uznał, że nie może wypowiedzieć się co do zebranego materiału dowodowego. Jednocześnie skarżący zwrócił się do organu z prośbą o potraktowanie niniejszego pisma jako skargi na czynność organu w sprawie odmowy okazania instrukcji obsługi wag i przekazanie jej zgodnie z właściwością.

W odpowiedzi z dnia [...] października 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, ustosunkowując się do ww. zarzutów - poinformował stronę, iż w toku kontroli drogowych inspektorzy rzetelnie informują kontrolowanych o przysługujących im uprawnieniach. Organ wskazał, iż przed każdym rozpoczęciem procesu ważenia kierowca otrzymuje instrukcję ważenia do zapoznania się z jej treścią, co potwierdza on własnoręcznym podpisem. Ponadto organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, iż instrukcje obsługi wag nie stanowią integralnej części akt sprawy, w związku z czym nie są udostępniane stronie do wglądu. Zdaniem organu funkcjonariusz dokonujący czynności służbowych nie ma obowiązku okazywania na żądanie strony instrukcji obsługi wszystkich urządzeń, z których korzysta podczas wykonywania swoich obowiązków służbowych. Organ wskazał, iż jego rolą jest jedynie zapewnienie stronie możliwości przeglądania akt sprawy, a także sporządzania z nich odpisów i notatek. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował ponadto stronę, iż jej skarga na czynności organu została przekazana zgodnie z właściwością do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W oparciu o zebrany w toku postępowania materiał dowodowy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] października 2007 r. decyzję nr [...], na podstawie której – powołując się m.in. na przepisy art. 13g, art. 40c i art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w zw. z Lp. 6.7.d i Lp. 6.7.e załącznika nr 2 do w/w ustawy, a także na art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 1861 ze zm.) i na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. – nałożył na skarżącego W. P. karę pieniężną w wysokości 3.900,- złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji – powołując się na ustalenia zawarte w protokole z kontroli pojazdu z dnia [...] lipca 2007 r. - stwierdził m.in., iż droga powiatowa nr [...] w miejscowości N. należy do kategorii dróg, na których dopuszczalny jest ruch pojazdów, których nacisk na pojedynczą oś napędową wynosi 8 ton. Organ stwierdził, iż podczas kontroli zespołu pojazdów stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu w wysokości 10,98 tony, co w konsekwencji oznacza, że doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,98 t. Organ I instancji stwierdził ponadto, iż przed przystąpieniem do czynności kontrolnych kierowca pojazdu został poinformowany o sposobie przeprowadzenia ważenia, które następnie zostało przeprowadzone przy pomocy legalizowanych wag. W decyzji organ podniósł, że kierowca pojazdu przed rozpoczęciem procesu ważenia pojazdu otrzymał instrukcję ważenia, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Ponadto zdaniem organu inspektorzy okazali kierowcy wykonującemu transport wszelkie niezbędne dokumenty, w tym m.in. świadectwa legalizacji wag oraz protokół pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, w piśmie z dnia [...] listopada 2007 r. odwołał się od ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca podniosła, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego przeprowadzone ważenie odbyło się w miejscu do tego nieprzygotowanym. Skarżący, powołując się na § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. z 2004 r. Nr 35, poz. 316) – stwierdził, iż powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z możliwością miejscowych odchyleń od tej płaszczyzny nieprzekraczających ± 9 mm. Ponadto skarżący powołał się na § 6 ust. 3 cyt. rozporządzenia wskazującego na prawidłowe pochylenie powierzchni jezdni w strefie ważenia względem poziomu. Skarżący stwierdził, że organ I instancji dysponuje jedynie protokołem pomiaru, który uwzględnia jedynie pochylenia w strefie ważenia, zaś nie zawiera żadnych danych w zakresie odchyleń od płaszczyzny. Skarżący wskazał ponadto, iż dokument ten został sporządzony przez etatowych pracowników GDDKiA, co do których nie wiadomo, czy posiadają uprawnienia geodezyjne lub jakiekolwiek inne do przeprowadzenia badania miejsca do ważenia. Zdaniem strony w protokole z pomiaru miejsca ważenia nie wynika, czy sprzęt użyty do pomiarów posiadał aktualne świadectwa legalizacji. W konsekwencji skarżący uznał, że ważenie odbyło się w miejscu do tego nieprzygotowanym i nie posiadającym właściwych badań. Strona wskazała jednocześnie, iż organ I instancji wydając ww. decyzję naruszył przepisy k.p.a., gdyż bezpodstawnie odmówił okazania stronie instrukcji obsługi wag. Zdaniem strony z uwagi na istotny wpływ tej okoliczności przyjąć należy, że rozstrzygnięcie skargi przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego stanowiło zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc organ I instancji winien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa oraz na protokół z przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2007 r. kontroli pojazdu - uznał, iż organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość należnej kary pieniężnej z tytułu przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi pojazdu o 2,98 t. Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej zawartych w odwołaniu organ II instancji podniósł, że zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie warunków i trybu wykonywania kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 19, poz. 153) ustaleń stanu faktycznego dokonuje się na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów. Zdaniem organu ustawodawca przyjął bowiem założenie, że wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić jedynie "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. To nakłada dużą odpowiedzialność nie tylko na prowadzących postępowanie inspektorów transportu drogowego, ale również na samego kontrolowanego, który winien w sposób czynny uczestniczyć w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszać zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisywane do protokołu kontroli. Zdaniem organu tylko w ten sposób można ustalić w sposób wiarygodny stan faktyczny znajdujący odzwierciedlenie w protokole i stanowiący podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów strony dotyczących stanowiska do pomiarów mas pojazdów Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że pomiarów dokonano na stanowisku spełniającym normy, przebadanym geodezyjnie, przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych, posiadających legalizację Urzędu Miar. Zdaniem organu odwoławczego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ wskazał, iż kierujący pojazdem został zapoznany z instrukcją ważenia pojazdów, którą podpisał, zaś strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zapoznała się z aktami sprawy. Organ odwoławczy podniósł, że waga posiadała świadectwo legalizacji ponownej, zaś stanowisko do kontroli pojazdów zostało zatwierdzone w protokole z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że nie doszło również do naruszenia art. 73 k.p.a., gdyż strona skorzystała z prawa do przeglądania akt sprawy, a także sporządzania z nich odpisów i notatek. Organ wskazał ponadto, iż inspektorzy transportu drogowego nie posiadają swobody w zakresie ustalania wysokości nakładanej kary pieniężnej, która w sposób sztywny określona została w ustawie o drogach publicznych.

Skarżący – działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniósł w dniu [...] czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podniósł w uzasadnieniu, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, albowiem ważenie zostało przeprowadzone w miejscu, które nie zostało właściwie przygotowane. Zdaniem skarżącego nawierzchnia w miejscu ważenia nie spełnia norm określonych w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruch, zgodnie z którym powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z możliwością miejscowych odchyleń od tej płaszczyzny nieprzekraczających ± 9 mm. Ponownie skarżący wskazał także na przepis § 6 ust. 3 cyt. rozporządzenia odnoszącego się do kwestii prawidłowego pochylenia powierzchni jezdni w strefie ważenia względem poziomu. Skarżący zarzucił ponownie, że protokół z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów nie został sporządzony przez uprawnionego geodetę. Skarżący stwierdził ponadto, że - wbrew sugestiom organów – w niniejszej sprawie winno mieć zastosowanie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. Nr 35, poz. 316), a nie rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 183, poz. 1791). Skarżący wskazał ponadto, iż w toku postępowania nie mogła zapoznać się z instrukcjami obsługi wag, które w sposób jednoznaczny określałyby warunki, w jakich powinno odbyć się ważenie pojazdów. W ocenie skarżącego pozbawienie go tej możliwości było bezpodstawne i nie dało podstaw do rzetelnego wyjaśnienia sprawy. Zdaniem skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego odmawiając zastosowania przepisów cyt. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. oraz ukrywając przed stroną jedyny dokument, który wskazuje wymagania producenta wag dotyczące przeprowadzenia ważenia – dopuścił się ewidentnego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.) oraz zasady praworządności i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) i w konsekwencji konstytucyjnej zasady państwa prawa. Ponadto skarżący zarzucił, iż Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, po wpłynięciu skargi na jego działanie – zobligowany był, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesić postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu nie znajduje zastosowania w odniesieniu do ważenia wagami nieautomatycznymi, ponieważ w takich przypadkach winno stosować się rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne. Organ wskazał, iż cyt. rozporządzenie z 2003 r. nie wprowadzało szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wagi nieautomatycznej. Zdaniem organu fakt, iż wagi, którymi dokonano w niniejszej sprawie ważenia, spełniają wymogi rozporządzenia potwierdzają świadectwa legalizacji ponownej wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, załączone do akt sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, iż Inspekcja Transportu Drogowego chcąc warzyć rzetelnie korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych. Zdaniem organu miejsce ważenia, w którym dokonano kontroli pojazdu skarżącego, legitymuje się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów wydanym przez uprawnionego geodetę. Organ wskazał, iż ww. dokumenty wraz z pouczeniem na temat właściwego trybu przeprowadzenia ważenia zostały okazane kierującemu pojazdem, co potwierdził on podpisując instrukcję ważenia pojazdów stanowiącą załącznik do protokołu kontroli. Ustosunkowując się do zarzutów strony dotyczących podpisów pod protokołem z pomiaru równości terenu organ wskazał, iż wspomniane rozporządzenie nie wprowadza obowiązku dokonywania wspomnianych pomiarów przez geodetów. Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących niewłaściwej nawierzchni organ stwierdził, iż definicji betonu, czy też masy bitumicznej nie sposób znaleźć w obowiązujących w Polsce przepisach, niemniej jednak – zdaniem organu – pojęcie "betonu" rozumieć należy jak najszerzej. W tym zakresie organ, powołując się na stosowne regulacje wspólnotowe, stwierdził, że sugestie strony jakoby masa bitumiczna nie mogła być właściwym materiałem do wykonania miejsca do ważenia pojazdów – jest całkowicie chybiona zarówno z punktu widzenia technicznego, jak i prawnego. Organ wskazał nadto, iż miejsce przeprowadzenia ważenia posiada stosowny operat, który jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia, że dane miejsce jest przystosowane do pomiarów. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił jednocześnie, iż żądanie udostępnienia instrukcji ważenia nie mieści się ani w prawie do przeglądania akt sprawy, ani też w prawie do sporządzania z nich notatek i odpisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga W. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "G." w S. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji - nie naruszają prawa.

Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2007 r. nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności wskazanych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 73 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu.

Według obowiązującego przepisu art. 61 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 cyt. ustawy).

Zgodnie z przepisem art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Wysokość kar pieniężnych określa załącznik nr 2 do ustawy (vide: art. 13g ust. 2).

Jak stanowi art. 40c ust. 1 ustawy o drogach publicznych, w wypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2.

Ponadto zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, pojazd uczestniczący w ruchu powinien odpowiadać warunkom technicznym określonym w tym rozporządzeniu.

Z akt sprawy, w tym przede wszystkim z zebranych w toku postępowania kontrolnego dowodów (vide: Protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r.) wynika jednoznacznie, iż w kontrolowanym pojeździe użytkowanym przez stronę skarżącą przekroczony został dopuszczalny na drodze powiatowej nr [...] nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,98 tony, co w konsekwencji oznaczało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 3.900,- zł na podstawie Lp. 6.7 lit. d) i Lp. 6.7 lit. e) tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

W ocenie Sądu ważenie pojazdu zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś otrzymane wyniki ważenia zostały podane po uwzględnieniu tolerancji 200 kg + 2% dla każdej osi. Również wysokość kary pieniężnej została ustalona prawidłowo na podstawie załącznika nr 2 do cyt. ustawy o drogach publicznych.

Ponadto należy uznać, iż - wbrew zarzutom skargi - stanowisko, na którym dokonana została kontrola przedmiotowego pojazdu, posiadało również prawidłowe i aktualne świadectwo legalizacji. Według Sądu należy podkreślić, iż przyrządy pomiarowe użyte w toku kontroli posiadały legalizację, co stwierdzone zostało w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu oraz w wyjaśnieniach udzielonych przez organy w uzasadnieniu obu decyzji, zaś sama kontrola została przeprowadzona prawidłowo.

Zdaniem Sądu organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Ponadto organ odwoławczy, a wcześniej także organ I instancji, nie dopuścił się – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem organy te oparły się na materiale prawidłowo zebranym przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w G. (vide: Protokół kontroli z dnia [...] lipca 2007 r.), dokonując jego wszechstronnej oceny. Organy obu instancji, przedstawiając w sposób prawidłowy podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, nie dopuściły się ponadto obrazy przepisu art. 107 § 3 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał za słuszne zarzutów powołanych przez skarżącego przedsiębiorcę.

Zdaniem Sądu niezasadny jest zarówno zarzut wadliwego przeprowadzenia ważenia pojazdu, jak i naruszenia prawa strony do obrony poprzez odmowę udostępnienia instrukcji obsługi wag zastosowanych w toku kontroli drogowej.

Ustosunkowując się do zarzutu wadliwego przeprowadzenia procedury ważenia nacisków osi pojazdu należy stwierdzić na wstępie, że - jak słusznie zauważył organ odwoławczy – z istoty uproszczonego i specyficznego zarazem postępowania, jakim jest postępowanie kontrolne pojazdu wykonywane na drodze, wynika, że wiarygodny materiał dowodowy można zgromadzić przede wszystkim "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. To nakłada szczególną odpowiedzialność nie tylko na prowadzących postępowanie inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, ale również na samego kontrolowanego, który winien w sposób czynny uczestniczyć w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszać wszelkie zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisywane do protokołu kontroli. Zdaniem Sądu tylko w ten sposób można ustalić w sposób wiarygodny stan faktyczny znajdujący pełne odzwierciedlenie w protokole kontroli i stanowiący podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Mając to na względzie warto pamiętać, że zgłaszane na późniejszym etapie zarzuty dotyczące naruszeń, których rzekomo miały się dopuścić organy kontrolne, często są nie tylko trudne do jakiegokolwiek sensownego zweryfikowania, ale również mogą budzić poważne wątpliwości co do ich wiarygodności. Trzeba także w tym miejscu wskazać, iż w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych sama odmowa podpisania protokołu przez osobę kontrolowaną nie może stanowić jakiejkolwiek podstawy do odmowy uznania procedury kontrolnej za prawidłową.

W ocenie Sądu przyjąć należy, że Główny Inspektor Transportu Drogowego, odnosząc się w niniejszej sprawie do zarzutów strony dotyczących stanowiska do pomiarów pojazdów - słusznie stwierdził, że pomiarów dokonano na stanowisku spełniającym normy, przebadanym geodezyjnie (dowodem czego jest protokół z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów), przy użyciu przenośnych wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych, posiadających stosowną legalizację Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar Nr [...] w G.

Zdaniem Sądu inspektorzy organu I instancji w prowadzonym postępowaniu kontrolnym nie dopuścili się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Należy wskazać, co jest istotne w sprawie, iż kierujący pojazdem został zapoznany z instrukcją ważenia pojazdów (regulującą m.in. kwestię sposobu kontroli nacisków osi), którą podpisał nie zgłaszając uwag, zaś strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zapoznała się z aktami sprawy.

Wprawdzie nie można - według Sądu - zgodzić się z organem odwoławczym, iż w niniejszej sprawie nie mogło mieć zastosowania rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, gdyż dotyczy ono również ważeń statycznych pojazdów, niemniej uznać trzeba, że i tak stanowisko organu w tym zakresie nie miało istotnego znaczenia w niniejszej sprawie.

Otóż należy stwierdzić, że istotne w sprawie jest to, iż miejsce ważenia, w którym dokonano kontroli pojazdu skarżącego, legitymuje się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Wskazać przy tym warto, iż wspomniane przez obie strony rozporządzenia wykonawcze (ani też inne akty normatywne) nie wprowadzają obowiązku dokonywania pomiarów owych miejsc przez geodetów, bądź inne szczegółowo uprawnione osoby.

Ponadto warto podkreślić, iż wyraźne pouczenie na temat właściwego trybu przeprowadzenia ważenia zostało okazane kierującemu pojazdem, co potwierdził on podpisując instrukcję ważenia pojazdów stanowiącą załącznik do protokołu kontroli.

Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących niewłaściwej nawierzchni w miejscu ważenia stwierdzić należy, zdaniem Sądu, iż organ odwoławczy słusznie przyjął, że pojęcie "betonu" rozumieć należy jak najszerzej. Mając na względzie zarówno fakt, iż definicji betonu, czy też masy bitumicznej nie sposób znaleźć w obowiązujących w Polsce przepisach, jak również powołane przez organ II instancji stosowne regulacje wspólnotowe, stwierdził trzeba, że sugestie strony jakoby miejsce (podłoże) do ważenia pojazdów nie było właściwie wykonane – są całkowicie chybione nie tylko z punktu widzenia technicznego, ale formalno-prawnego.

W konsekwencji należy stwierdzić, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji nie naruszyły zasady postępowania administracyjnego wskazanej w art. 7 k.p.a.

Jeśli chodzi o zarzut rzekomego naruszenia prawa strony do obrony poprzez odmowę udostępnienia instrukcji obsługi wag zastosowanych w toku kontroli drogowej, stwierdzić należy, iż w świetle przepisu art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo przeglądania i sporządzania odpisów tylko z takich dokumentów, które należą do akt sprawy. W związku z tym uznać należy, że organ administracji nie jest zobowiązany do udostępniania stronie postępowania takich materiałów, które nie zostały włączone do akt sprawy administracyjnej. W tej sytuacji skoro wnioskowane przez pełnomocnika strony skarżącej instrukcje obsługi wag, stanowiące dokumentację stricte techniczną (nie zaś normatywną), nie należały do dokumentacji włączonej do akt niniejszego sprawy administracyjnej, to [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie był prawnie zobowiązany do ich udostępnienia, a także umożliwienia stronie ich przejrzenia, czy też sporządzenia z nich odpisów.

Należy zwrócić uwagę, iż strona pismem z dnia [...] lipca 2007 r. została powiadomiona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczona o przysługujących jej prawach, zaś pełnomocnik skarżącego przedsiębiorcy w dniu [...] lipca 2007 r. zapoznał się z aktami sprawy. Warto podkreślić, że w protokole z tej czynności wyraźnie odnotowano, iż dokonano udostępnienia akt w pełnym zakresie. Ponadto wskazano, że wydano stronie kserokopie świadectw legalizacji wag oraz protokołu z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów.

Mając na względzie powyższe trudno mówić w tym przypadku o ograniczeniu jakichkolwiek praw strony, o których mowa m.in. w art. 10 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu każdy przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, dokładnie i szczegółowo zarówno przygotowywać towar do przewozu, jak i wybierać drogę swego przejazdu, w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych użytkowanego przez siebie pojazdu. Zdaniem Sądu nakazy stosownego postępowania muszą być bezwzględnie przestrzegane przez użytkowników dróg publicznych, niezależnie od tego, czy danym pojazdem przejeżdżają oni określoną drogą jedynie niewielki jej odcinek, jak również bez względu na rodzaj towaru, konstrukcję pojazdu, czy też bez względu na inne uwarunkowania związane z zakresem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu należy w konsekwencji przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.