Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1475/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Protokolant asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1863/13 w sprawie ze skargi N. Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od N. Spółki z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 650 (sześćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1863/13 uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r w przedmiocie kary pieniężnej za nierejestrowanie jazdy za pomocą tachografu.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym.

W dniu 21 czerwca 2012 r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr 60, został zatrzymany do kontroli samochód Mercedes - Benz o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował A. R. Stwierdzono nierejestrowanie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] października 2012 r., nałożył na N. [...] Spółka z o.o. w W. zatrudniającą kierowcę, karę pieniężną w wysokości 5 000 zł.

W wyniku odwołania skarżącej Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., utrzymał w całości decyzję organu I instancji. Jego zdaniem, naruszenia polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, powodują zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego ze względu na możliwość ukrywania ograniczeń wynikających z wymaganych przerw oraz dziennych i tygodniowych okresów odpoczynku. Ponadto skarżąca nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć, oraz na które nie miała wpływu. Brak więc było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy wskazał, iż obowiązkiem przedsiębiorcy jest prawidłowe zabezpieczenie i zorganizowanie zadania przewozowego a następnie jego właściwa kontrola. Na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek prawidłowej organizacji czasu pracy kierowcy, a tym samym obowiązek kontroli kierowcy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: • art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym w związku z art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (dalej jako: rozporządzenie 3821/85) poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej na podstawie błędnej podstawy prawnej; • art. 92c ust. 1 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do jego zastosowania względem skarżącej;

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. • art. 61 § 1 K.p.a. w związku z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez wszczęcie z urzędu i prowadzenie postępowania administracyjnego przeciw skarżącej, bez poinformowania skarżącej przez organ I instancji w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w jakich okolicznościach i przy jakich dowodach może żądać ewentualnego umorzenia postępowania administracyjnego; • art. 35 § 3 K.p.a. przez przedłużenie terminu rozpatrzenia niniejszej sprawy przez organ I instancji ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego (konieczność poczynienia niezbędnych wyjaśnień), czego organ nie dokonał; • art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w tym stadium postępowania poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów, w tym uniemożliwienie skarżącej złożenia wniosków dowodowych (przesłuchanie świadków, stron, zgłoszenie dowodu z dokumentów); • art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący; • art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie zakwestionowanie przez organ odwoławczy błędnych wyliczeń popełnionych przez organ I instancji, które doprowadziły do uznania takiego stanu faktycznego za naruszenie, a który przy prawidłowej i zgodnej ze sztuką analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ocenie tegoż materiału w oparciu o przepisy rozporządzenia 3821/85, nie powinno zostać uznane za naruszenie stanowiące podstawę do nałożenia kary pieniężnej na skarżącą.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest uzasadniona. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego, po otrzymaniu akt wraz z odwołaniem, wydał decyzję dnia [...] grudnia 2012r., lecz decyzja ta nie została poprzedzona jakimikolwiek czynnościami organu II instancji, w szczególności organ nie informował skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jak również przed wydaniem decyzji nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pomimo tego, że organ stwierdził w sprawie brak podstaw do zastosowania art.92c ustawy o transporcie drogowym, bowiem strona nie wykazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu, to zdaniem Sądu, na przedsiębiorcy ciążył obowiązek prawidłowego zabezpieczenia zrealizowania zadania przewozowego, a następnie jego właściwa kontrola. Sąd I instancji zwrócił uwagę na fakt, że w okolicznościach sprawy organy nie badały istnienia czy też braku okoliczności wskazanych w art.92c ustawy o transporcie drogowym. Stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego o braku zgłoszenia wniosków dowodowych w tym zakresie można by uznać za usprawiedliwione w sytuacji prawidłowego pouczenia skarżącej o stanie prawa, a także o jej obowiązkach i prawach w toczącym się postępowaniu. Prawidłowe pouczenie organu nie miało jednak miejsca. W ocenie Sądu, takie procedowanie stoi w sprzeczności z zasadami prowadzenia postępowania dowodowego wynikającymi z powołanych wyżej przepisów K.p.a., a przez to narusza także zasady ogólne postępowania administracyjnego określone w art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 K.p.a.

W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego zakwestionował w całości wyrok Sądu I Instancji. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, oddalenie skargi skarżącej, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako " p.p.s.a."), w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym; dalej jako "u.t.d.", które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ wydał skarżoną decyzję bez poinformowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podczas gdy skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu przeciw niej postępowania administracyjnego pismem z dnia 30 lipca 2012 r., w którym pouczono ją o jej uprawnieniach, w tym o prawie do czynnego udziału w postępowaniu wynikającym z art. 10 § 1 K.p.a., oraz o prawie przeglądania akt sprawy, czynienia notatek i odpisów zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a., do którego pisma załączono kopię protokołu kontroli. Od wydanej przez organ I instancji decyzji skarżąca wniosła odwołanie również będące formą czynnego udziału w postępowaniu, natomiast organ odwoławczy wobec braku wątpliwości w sprawie, dysponując zupełnym i kompletnym materiałem dowodowym do wydania decyzji administracyjnej, po rozważeniu, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne zawarte w art. 92c u.t.d., (bowiem jak wskazał sam kierowca, którego oświadczenie zawarto w protokole kontroli podpisanym przez prowadzącego pojazd, naruszenie powstało w związku z ciągłym pośpiechem i realizacją zlecanych zadań trasnportowych), organ uznał, iż na powstanie naruszenia miało wpływ to, iż powstało ono na skutek zdarzeń i okoliczności, które skarżąca mogła przewidzieć, gdyż zdarzenie wynikało z niewłaściwej organizacji zadań przewozowych i niewłaściwego rozplanowania czasu pracy kierowcy, co musiało skutkować stwierdzeniem odpowiedzialności skarżącej;

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy nie badały istnienia czy też braku okoliczności wskazanych w art. 92c u.t.d., a ograniczyły się jedynie do teoretycznych rozważań w tym zakresie bez odniesienia się do okoliczności faktycznych sprawy, podczas gdy organ dokonał pełnej analizy przesłanek egzoneracyjnych zawartych w ww. przepisie i odniósł je do stanu faktycznego sprawy wskazując jasno, że przesłanki egzoneracyjne nie mogą mieć zastosowania w sprawie (strona 5 i 6 uzasadnienia skarżonego rozstrzygnięcia), bowiem jak wskazał sam kierowca, którego oświadczenie zawarto w protokole kontroli Nr [...] z dnia 21.06.2012 r., podpisanym przez prowadzącego pojazd: ,,(...)Po naprawie urządzenia nie rejestrowałem wszystkich parametrów w związku z ciągłym pośpiechem i realizacją zlecanych zadań transportowych". Samo stwierdzenie kierowcy co do przyczyny zaistnienia naruszenia powodowało niemożność uznania, iż okoliczności sprawy i dowody wskazywały, jakoby podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub nastąpiło ono wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, gdyż wynikało z niewłaściwej organizacji zadań przewozowych, niewłaściwego rozplanowania czasu pracy kierowcy, którego ten nie rejestrował by nie udokumentować naruszeń w zakresie czasu jazdy, wymaganych przerw i odpoczynków;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez jego niewłaściwą interpretację przejawiającą się w dopuszczeniu możliwości ewentualnego zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie, wobec bezspornie ustalonej okoliczności, że naruszenie powstało w związku z ciągłym pośpiechem i realizacją zlecanych zadań transportowych, co w sposób oczywisty wskazuje na brak dochowania należytej staranności przez skarżącą i wyklucza możliwość wyłączenia jej odpowiedzialności na podstawie ww. przepisu i uznania, że na zaistnienie naruszenia podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu lub nastąpiło ono wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć i jakich to okoliczności egzoneracyjnych w toku postępowania skarżąca nie wykazała.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się usprawiedliwione.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając skargę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Wniesiona skarga kasacyjna powołuje obydwie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 p.p.s.a. Zarzuca się w niej Sądowi I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów postępowania, które w ocenie autora skargi kasacyjnej – miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt2). Jak akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazane w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej okazały się uzasadnione. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. w zw. z art. 92c u.d.t., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ wydał skarżoną decyzję bez poinformowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i nie umożliwił skarżącej wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu przeciw niej postępowania administracyjnego pismem z dnia 30 lipca 2012 r., w którym pouczono ją o jej uprawnieniach, w tym o prawie do czynnego udziału w postępowaniu wynikającym z art. 10 § 1 K.p.a., oraz o prawie przeglądania akt sprawy, czynienia notatek i odpisów zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a., do którego pisma załączono kopię protokołu kontroli. Od wydanej przez organ I instancji decyzji skarżąca wniosła odwołanie również będące formą czynnego udziału w postępowaniu, natomiast organ odwoławczy wobec braku wątpliwości w sprawie, dysponując zupełnym i kompletnym materiałem dowodowym do wydania decyzji administracyjnej, po rozważeniu, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne zawarte w art. 92c u.t.d., uznał, iż na powstanie naruszenia miało wpływ to, że powstało ono na skutek zdarzeń i okoliczności, które skarżąca mogła przewidzieć, gdyż zdarzenie wynikało z niewłaściwej organizacji zadań przewozowych i niewłaściwego rozplanowania czasu pracy kierowcy, co musiało skutkować stwierdzeniem odpowiedzialności skarżącej. Wbrew poglądom Sądu I instancji skarżąca została pouczona o przysługujących jej prawach, co jak sąd wskazał wyżej wynika z "zawiadomienia" z dnia 30 lipca 2012 r. (s. 18 akt administracyjnych). Sąd I instancji nie oznaczył "okoliczności ekskulpujących", które powinien rozważać organ administracji: w tym zakresie, wobec biernej postawy skarżącej, reprezentowanej w postępowaniu administracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika, oczekiwania Sądu I instancji względem organu administracji, przekraczają uprawnienia organu administracji. Spośród wielu okoliczności wyłączających – potencjalnie – odpowiedzialność strony można by rozważać nie tylko wyłączające bezpośrednio winę czy bezprawność czynu, ale też te wyłączające właściwość Państwa Polskiego do rozstrzygania sporu: takie zakreślenie granic postępowania wydaje się zbyt szerokie. To do strony należy obowiązek znajomości obowiązujących przepisów prawa, niezależnie od tego, że obowiązki skarżącej wynikają z "Protokołu kontroli". Wobec oświadczeń kierowcy prowadzącego kontrolowany samochód, na które powołał się organ na s. 2 skargi kasacyjnej (ciągły pośpiech, realizacja natłoku zadań transportowych), zbyteczne było prowadzenie dalszego postępowania dowodowego w sprawie, ponieważ skarżąca sama podkreśliła okoliczności, które czynią ją odpowiedzialną za zaniechanie obowiązków w zakresie rejestrowania parametrów pracy kierowcy.

Znaczące dla oceny skargi kasacyjnej i wyroku Sądu I instancji jest to, że Sąd I instancji, zarzucając organom brak badania istnienia okoliczności wskazanych w art. 92c u.t.d. i ograniczenie się do teoretycznych rozważań w tym zakresie, sam nie wskazuje, które – konkretnie – okoliczności należy wziąć pod uwagę. Już tylko dlatego, niewskazane jest czynienie przez Sąd I instancji zarzutu z tego, czego nie dopełnił sam Sąd I instancji. Bez wątpienia natomiast zarówno po stronie organu, jak i po stronie skarżącej leży obowiązek znajomości prawa, ponieważ nie można zasłaniać się nieznajomością przepisów (ignorantia legis excusat neminem). Ten obowiązek znajomości prawa nie nakłada na organ administracji działań w celu optymalizacji obciążeń skarżącej, zwłaszcza wobec złożonych przez nią uprzednio deklaracji ("po naprawie urządzenia nie rejestrowałem wszystkich parametrów w związku z ciągłym pośpiechem i realizacją zadań transportowych"). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym artykuł 9 K.p.a. nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych czy też doradztwa. Nie może być też utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach czy konsekwencjach niedostosowania się do konkretnych przepisów, czy też zastępowaniem jej aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania. Zasady ogólne K.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej" (por. wyrok z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1507/12, CBOSA). Dlatego zakres postulowanych przez Sąd I instancji rozważań przekraczał możliwe do zaakceptowania przez NSA granice.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organy inspekcji transportu drogowego podjęły właściwe i wystarczające kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Z tych powodów zarzuty naruszenia przepisów postępowania, przywołane powyżej, są zasadne i skutkują wyeliminowaniem z obrotu prawnego wadliwego wyroku.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 92c ust. 1 u.t.d., poprzez jego niewłaściwą interpretację przejawiającą się w dopuszczeniu możliwości ewentualnego zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie i zobowiązanie organu przez Sąd I instancji do podjęcia z urzędu postępowania dowodowego w zakresie okoliczności wskazanych w przepisie art. 92c ust 1 u.t.d., a więc ukierunkowanych na wyłączenie odpowiedzialności skarżącej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest również uzasadniony.

Chociaż organ stwierdził, że brak było podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., to Sąd zarzucił im, że nie badały istnienia czy też braku okoliczności wskazanych w art. 92c powołanej wyżej ustawy.

Na gruncie przepisu art. 92c u.t.d., wykazanie zaistnienia zdarzeń lub okoliczności, których firma wykonująca przewozy nie mogła przewidzieć, a które były przyczyną naruszenia przepisów sankcjonowanych karą pieniężną, a także przedłożenie stosownych dowodów na tę okoliczność, obciąża skarżącą nie organ, tym bardziej w sytuacji, gdy kontrolowany kierowca podpisał bez zastrzeżeń protokół z przeprowadzonej kontroli i nie wnosił o uzupełnienie zgromadzonego przez organ materiału dowodowego sprawy. Nie budzi wątpliwości, że w analogowym urządzeniu rejestrującym, w które został wyposażony kontrolowany pojazd nie było wykresówki, na której kierowca powinien rejestrować prędkość jazdy, aktywność i przebytą drogę. W pozycji drugiego kierowcy znajdowała się niewypisana wykresówka z zapisem aktywności "dyspozycja" spełniająca rolę podkładki zapobiegającej uszkodzeniu rysika. Kierowca oświadczył, iż od czasu uszkodzenia tachografu nie rejestruje na wykresówkach prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (urządzenie zostało naprawione w dniu 18 maja 2012 r. - wklejka w tachografie). Kierowca po naprawie tachografu nie rejestrował wszystkich parametrów w związku z "ciągłym pośpiechem i realizacją zlecanych zadań transportowych". Utrwalony jest w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności. W obu powyższych sytuacjach w celu uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisu mającego postać deliktu administracyjnego, przedsiębiorca również musi wykazać, że tych następstw nie mógł przewidzieć, ani im zapobiec przy zachowaniu należytej staranności. Z tych powodów, istotną przesłanką dla uwolnienia się skarżącej od odpowiedzialności za delikt administracyjny, z powołaniem się na zdarzenia lub okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1) u.t.d., jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, że pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec.

Rację wobec powyższego mają organy administracji utożsamiając "pośpiech i realizację zadań transportowych" z "brakiem staranności". Wobec powołania się przez kierowcę na "pośpiech i realizację zadań transportowych" nie mogły zajść w sprawie przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącej, ponieważ okoliczności te leżały w granicach wolnej woli działania skarżącej, podobnie jak wybór sposobu wykonywania obowiązków przewozowych. Do sfery "wolnej woli" należy zaliczyć zarówno przyjmowanie zleceń, harmonogram ich wykonywania, jak i prowadzenie działalności w ogóle

Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) zmieniającego rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.