Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1872/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  1  par.  1 i  par.  2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134  par.  1,  art.  145  par.  1  pkt  1  lit.  c,  art.  151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 315  ust.  3,  art.  255  ust.  1,   art. 89,  art.  256,  art.  255  ust.  4,  art.  256  ust.  1,  art.  63  ust.  2,  art.  255  ust.  3,  art.  255(8)  ust.  2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art.  28,  art.  8,  art. 7,  art.  77  par.  1,  art.  80,  art.  107  par.  3,  art.  75  ust.  1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2014 r. sprawy ze skargi T. v.o.s. z siedzibą w F., Czechy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek "[...]" oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r Urząd Patentowy oddalił wniosek firmy T. z F., C. przeciwko F. S.A. z P. o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt. "Złącze szynowe kolei podwieszonej oraz szyna jezdna kolei podwieszonej" na podstawie art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. (tekst jednolity Dz. U. Nr 26 z 1993 r, poz. 117) w związku z art. 315 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity z 2003 r. Dz. U. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy pwp,

Jak wynika z akt, Firma T. z F., C. wniosła w dniu [...] czerwca 2011 r. do Urzędu Patentowego RP działającego w trybie postępowania spornego o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt. "Złącze szynowe kolei podwieszonej oraz szyna jezdna kolei podwieszonej", udzielonego w dniu [...] kwietnia 2006 r. na rzecz F. S.A. z siedzibą w P.

Interes prawny, o którym jest mowa w art. 89 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, wnioskodawca wywiódł z faktu wystąpienia przez uprawnionego z patentu z pozwem do Sądu Okręgowego w K. o ochronę praw wyłącznych wynikających z udzielonego patentu nr [...].

Ponadto wnioskodawca podniósł w uzasadnieniu wniosku, że nie korzysta i nie korzystał z rozwiązania zastrzeganego w ww. patencie, lecz wyłącznie z rozwiązania ze zgłoszenia wzoru użytkowego [...] (prawo ochronne [...]) udzielonego na rzecz R. s.c.

Zdaniem wnioskodawcy patent został udzielony na rzecz uprawnionego z naruszeniem przepisów art. 24 i art. 25 ustawy Prawo własności przemysłowej, ponieważ wynalazek nie spełniał w chwili zgłoszenia wymogów określonych w w/w przepisach, tzn. wymogu nowości, nieoczywistości oraz przemysłowej stosowalności.

Jako dowody na uzasadnienie wniosku wnioskodawca przedstawił następujące dokumenty:

- niemiecki opis patentowy nr [...]

- czeski wzór użytkowy nr [...]

- dokumentacja techniczno-ruchowa B. sp. z o.o.

- dokumentacja techniczno-ruchowa D. S. z o.o.

- dokumentacja techniczno-ruchowa P. Sp. z o.o.

Na rozprawie przed Kolegium Orzekającym w dniu [...] lutego 2012 r. wnioskodawca sprecyzował, iż podstawę prawną wniosku o unieważnienie patentu stanowią art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości z 1972 r. Jednocześnie załączył dalsze trzy dokumenty mające świadczyć o braku zdolności patentowej spornego patentu, a mianowicie:

- polski opis patentowy nr [...]

- polski opis patentowy nr [...]

- niemiecki opis patentowy nr [...].

Uprawniony z patentu F. S.A. - w piśmie stanowiącym odpowiedź na wniosek o unieważnienie patentu nr [...] oświadczył, że materiał dowodowy przedstawiony przez wnioskodawcę nie dokumentuje braku nowości i nieoczywistości rozwiązania jak również braku jego stosowalności. Wnioskodawca bowiem nie przedstawił żadnego rozwiązania, będącego tożsamym ze spornym wynalazkiem oraz nie udokumentował poprzez analizę porównawczą oczywistości zgłoszonego rozwiązania. Także ilość wyprodukowanych i sprzedanych złącz szynowych przeczy zdaniem uprawnionego stwierdzeniu o braku stosowalności wynalazku.

Uprawniony w piśmie z [...] marca 2012 r. będącym repliką do wniosku złożonego przez wnioskodawcę na rozprawie [...] lutego 2012 r. oświadczył, że nie przedstawił on żadnego rozwiązania tożsamego ze spornym wynalazkiem nie udokumentował i nie uprawdopodobnił braku nieoczywistości rozwiązania. Podobnie zarzut braku stosowalności, zdaniem uprawnionego jest bezzasadny, biorąc np. pod uwagę ilość sprzedanych i pracujących połączeń szynowych wykonanych wg spornego patentu.

Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2012 r. wnioskodawca przedłożył pismo, mające świadczyć o braku przemysłowej stosowalności spornego rozwiązania, zamieszczając w nim empiryczną analizę zależności zastrzeganych kątów.

W odpowiedzi [...] lipca 2012 r. uprawniony podniósł, że analiza matematyczna wielkości kątów (które nie są zastrzegane) jest całkowicie bezzasadna, a zarzut 41 braku stosowalności niczym jest uzasadniony.

W replice z [...] lipca 2012 r. wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko odnośnie braku ustawowych warunków do uzyskania patentu na sporny wynalazek, polemizując z argumentami uprawnionego, zwłaszcza dotyczącymi szczeliny połączenia szynowego i jej kąta rozwarcia.

Na rozprawie w dniu [...] grudnia 2012 r. uprawniony z patentu przedłożył pismo, zawierające tablicę porównawczą patentów: przeciwstawionego [...] i spornego [...] podkreślając różnice w zastrzeganych środkach technicznych oraz różne cele obu patentów.

Urząd Patentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarł następujące ustalenia i poglądy.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej obowiązująca w dacie rozpatrywania wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek nr [...] i art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której warunki do uzyskania patentu zgłoszonego do ochrony przed dniem wejścia tej ustawy (tj. przed 22 sierpnia 2001 r.) ocenia się według przepisów obowiązujących w dacie zgłoszenia wynalazku do uzyskania patentu w Urzędzie Patentowym. Przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej spornego patentu są zatem przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r., o wynalazczości, ponieważ wynalazek nr [...] został zgłoszony do uzyskania patentu w dniu [...] czerwca 1999 r. tj. art. 10 i art. 11 tej ustawy.

Natomiast sprawy będące przedmiotem postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP, w tym postępowanie o unieważnienie patentu (art. 255 pkt 1 ustawy p.w.p.) wszczęte pod rządami cyt. ustawy z 30 czerwca 2000 r. toczą się wg jej przepisów.

W związku z tym podstawą prawną rozpatrywania wniosku o unieważnienie patentu, złożonego w czasie obowiązywania tej ustawy ([...] czerwca 2011 r.) jest art. 89 ust. 1 ustawy p.w.p., zgodnie z którym patent może być unieważniony na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

Organ wskazał, iż w omawianym zakresie w związku z art. 256 ust. 1 ustawy pwp, ma zastosowanie przepis art. 28 kpa w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Zdaniem Kolegium Orzekającego wnioskodawca wykazał posiadanie interesu prawnego, bowiem jest konkurentem uprawnionego. Ponadto uprawniony wystąpił przeciwko wnioskodawcy z powództwem o ochronę spornego patentu i zakazanie nieuczciwej konkurencji.

Rozpatrując merytoryczne podstawy wniosku, tj. brak nowości, nieoczywistości oraz stosowalności patentu [...] Kolegium Orzekające stwierdziło, że sporny patent został udzielony zgodnie z wymogami zawartymi art. 10 i w art. 11 ustawy o wynalazczości.

Zdaniem organu, analiza merytoryczna spornego wynalazku wskazuje na to, że zastrzegane w zastrzeżeniach patentowych środki techniczne różnią się w istotny sposób od środków technicznych zastrzeganych w przeciwstawionych patentach, a zwłaszcza w niemieckim opisie patentowym nr [...]. Także załączone do wniosku dokumentacje techniczno-ruchowe przedstawiające złącze szynowe różnią się w istotny sposób (poprzez odmienne zukosowanie końców szyn), od rozwiązania ze spornego patentu, a ponadto zostały opublikowane z datą znacznie późniejszą od daty pierwszeństwa patentu [...] ([...].06.1999 r.). Mianowicie: D. firmy B. opracowana została w 2004 r. firmy D. w 2006 r. a firmy P. w 2008 r.

Organ wskazał, iż przeciwstawiony patent niemiecki [...] dotyczy innego zagadnienia technicznego od rozwiązania ze spornego patentu nr [...]. Mianowicie, dotyczy on, zgodnie z tytułem, połączenia dwóch odcinków szyn, lecz zastrzega jarzmo podwieszone do podtrzymywania złącza szynowego, a nie samo złącze. Wyłącznie zastrzeżenie zależne nr 3 zastrzega kąty ukosowania powierzchni zderzakowych dwóch odcinków szyn, tj. stronę czołową 8 odcinka szynowego 2 "przebiegającą pod kątem prostym 90°, podczas gdy strona czołowa 9 sąsiedniego odcinka szynowego 3 przebiega pod kątem mniejszym od 90°".

Natomiast w złączu szynowym wg spornego patentu obie sąsiadujące szyny 1 posiadają powierzchnie pochylone pod różnymi kątami, jeden odcinek szyny zukosowany jest pod kątem większym od 90°, a drugi mniejszy od 90°.

Ponadto końce dolnych krawędzi odcinków szyn są do siebie zbliżone na odległość luzu L, oznaczonym na rysunku, natomiast w przeciwstawionym niemieckim patencie są połączone przegubowo. Natomiast w celu uzyskania ruchu przegubowo-wahadłowego połączenia szynowego wg wynalazku [...] zastosowano dla końca jednej szyny występ 2, a dla końca drugiej szczękową obejmę 4.

W przeciwstawionym opisie patentowym niemieckim [...] ww. środki techniczne nie występują i nie są zastrzegane.

Ww. niemiecki opis patentowy nie zastrzega budowy ani kształtu szyny, natomiast w spornym patencie omówiona i zastrzegana jest szyna, a zwłaszcza jej budowa, tzn. odpowiednie jej ukosowanie, bardzo istotne dla uzyskania założonego złącza.

W związku z powyższym niemiecki opis patentowy nie może stanowić o braku nowości patentu nr [...].

Również czeski wzór użytkowy nr [...] nie jest i nie może być przeciwstawieniem, ponieważ dotyczy on rozjazdu kolejki podwieszonej z zabezpieczeniem (ogranicznikiem) 13, a nie złącza szynowego. Opis patentowy nr [...] zastrzega złącza szynowe o szczelinie utworzone przez krawędzie normalne do powierzchni (nie skośne), posiadające element metalowy, wypełniający dolną część szczeliny w celu uzyskania połączenia przegubowego dolnej części złącza szynowego, czym różni się w istotny sposób od rozwiązania złącza ze spornego patentu. Sporne rozwiązanie zastrzega bowiem skośne obie krawędzie szyn i przedstawia połączenie ich za pomocą występu 2 i wnękowej obejmy 4 z luzem L, które to środki techniczne nie występują w w/w patencie.

Podobnie opis patentowy nr [...] nie może stanowić przeciwstawienia, ponieważ zastrzega on wyłącznie łącznik przegubowy do ukośnych (w innych płaszczyznach) styków szyn, a nie konstrukcji samego złącza szynowego. Identyczne powyższe argumenty dotyczą również niemieckiego patentu [...], który przedstawia analogiczne rozwiązanie jak w patencie polskim [...].

W związku z powyższym Kolegium Orzekające zważyło, że rozwiązanie zastrzegane w patencie [...] spełnia wymóg nowości zawarty w art. 10 i 11.

Kolegium Orzekające zważyło również, że sporny patent nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki. Przy ocenie nieoczywistości zastrzeganego rozwiązania ocenia się jego całość, możliwe jest bowiem że niektóry ze środków technicznych jest oczywisty, lecz połączenie kilku środków przynosi nieoczekiwany efekt i ma charakter twórczy (Prawo własności przemysłowej Komentarz redaktor dr P. Kostański wyd. C.H.Beck, W-wa 2010 r.).

Zdaniem organu, wnioskodawca natomiast nie przedstawił żadnego merytorycznego dowodu, świadczącego o oczywistości zastrzeganego wynalazku, Jedynym zarzutem wnioskodawcy odnośnie braku nieoczywistości jest zastrzeganie w spornym wynalazku wyłącznie "wartości kątów rozwarcie i pochylenia szczeliny stykowej". Zarzut ten jest bezzasadny, ponieważ zastrzeżenia nie zastrzegają żadnej wartości kątów, lecz ich wzajemne proporcje i ich wzajemne usytuowanie.

Np. zastrz. nr 2 zastrzega złącze, znamienne tym, że kąt (3 pochylenia szczeliny 9 jest od dwóch do trzech razy większy od kąta rozwarcia szczeliny 9, korzystnie większy jest dwa i pół raza.

Podobnie szyna znamienna jest tym, ze stosunek wartości większego kąta q skosu do wartości mniejszego kąta skosu co zawiera się przedziale od 1,4 do 1,7, korzystnie stosunek ten równa się 1,5.

Organ wskazał, iż celem spornego wynalazku było zmniejszenie oddziaływania nieciągłości toru szynowego podczas przejazdu wózka kolei przez złącza szynowe. Zdaniem Kolegium Orzekającego, wskutek odpowiedniego zukosowania końców szyn i odpowiedniego doboru proporcji kątów został osiągnięty założony cel, co przyniosło także nieoczekiwany efekt. Natomiast w niemieckim opisie patentowym [...] oraz w polskim patencie [...] szyny jezdne kolei podwieszonej mają jedno czoło ścięte prostopadle do zewnętrznych półek szyny, zaś drugie ukośnie. Takie rozwiązanie powoduje zakłócenia płynnej jazdy kolei po torze, spowodowane nieciągłością toru szynowego w miejscach połączeń szyn.

Analiza merytoryczna spornego rozwiązania wskazuje, że wynalazek opatentowany pod numerem [...] spełnia wymóg stosowalności przemysłowej zawarty w art. 10 ustawy o wynalazczości. Przy jego ocenie stosuje się cztery kryteria (wymogi):

- wymóg kompletności wynalazku

- wymóg nadawania się do użytku

- wymóg powtarzalności stosowania wynalazku

- wymóg należytego ujawnienia wynalazku.

Zarzut braku stosowalności spornego wynalazku wnioskodawca odnosi do niespełnienia wymogu powtarzalności rezultatu. Jako argument podaje analizę (wyliczenia) matematyczne wielkości kątów, które jp wartości nie są zastrzegane. Ich wzajemne zależności (proporcje, usytuowanie) mają istotny wpływ na ułatwienie (ulepszenia) przejazdu kolei podwieszonej przez połączenie szynowe. Następnym dowodem na brak stosowalności spornego rozwiązania ma być zdaniem wnioskodawcy opinia biegłego sądowego W. C. sporządzona na zlecenie Sądu Okręgowego w K. dla potrzeb sprawy sygn. akt [...].

Według w/w opinii nie jest możliwe wg wynalazku uzyskanie wytworu przestrzennego, a więc nie powinny być użyte w opisie i w zastrzeżeniach pojęcia: płaszczyzna normalna N i płaszczyzna symetrii S.

W opinii uzupełniającej dla Sądu biegły wycofał się z w/w stwierdzeń.

Kolegium Orzekające zważyło, że zamieszczone (niezastrzegane) w zastrzeżeniu patentowym nr 1 pojęcia płaszczyzny normalnej N i płaszczyzny symetrii S, są jedynie płaszczyznami odniesienia, dla zobrazowania kąta pochylenia szczeliny złącza, który to kąt jest istotnym środkiem technicznym do uzyskania założonego celu. Natomiast zarzuty (niezasadne) dotyczące redakcji opisu i zastrzeżeń patentowych nie mają i nie mogą stanowić o braku stosowalności rozwiązania, zwłaszcza wymogu powtarzalności.

Zgodnie bowiem z orzecznictwem: wyrok NSA w Warszawie z 30.09.2002 r. sygn. II SA 3849/01 wynalazek można uznać za nadający się do stosowania, jeżeli spełnia on warunek możności jego urzeczywistnienia (uzyskania wytworu lub sposobu wytwarzania) w jakiejkolwiek działalności przemysłowej w sposób powtarzalny z jednakowym rezultatem.

Złącze szynowe oraz szyna kolejowa są wytworami technicznymi wytwarzanymi i stosowanymi w kopalniach z powtarzalnym rezultatem. Nie można natomiast mylić pojęcia stosowalności wynalazku z pojęciami (elementami) pomocniczymi jak np. płaszczyzna odniesienia, pt. normalna, itp. Ułatwiającymi łatwiejsze zobrazowanie wynalazku.

Organ w tej sytuacji uznał, że sporny wynalazek spełnienia wszystkie wymagane kryteria i nadaje się do przemysłowego stosowania.

W piśmie złożonym na rozprawie w dniu [...] czerwca 2012 r. wnioskodawca podniósł, że nie zastrzegane są wartości liczbowe kątów pochylenia lub rozwarcia szczeliny, lecz wyłącznie ich proporcje i zależności.

Urząd Patentowy wyjaśnił, że nie udziela i nie może udzielać prawa wyłącznego na wielkości bezwzględne parametrów, ponieważ możliwe byłoby udzielenie wielu takich praw na to samo rozwiązanie różniące się wyłącznie parametrami.

W piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. nadesłanym do Urzędu Patentowego wnioskodawca w spornym patencie a rozwiązaniami przeciwstawionymi wcześniej opisami patentowymi.

Zdaniem Kolegium Orzekającego powyższa analiza nie wniosła nowych argumentów mogących świadczyć o braku zdolności patentowej spornego wynalazku.

Kolegium Orzekające stwierdziło, że sporny patent nr [...] jest nowym rozwiązaniem nie wynikającym w sposób oczywisty ze stanu techniki oraz nadającym się do stosowania przemysłowego, zgodnie z art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości a wniosek o jego unieważnienie jest niezasadny.

W złożonej do Sądu skardze Skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie a w szczególności poprzez przyjęcie, że w odniesieniu do wynalazku pt. "Złącze szynowe kolei podwieszonej oraz szyna jezdna kolei podwieszonej", na który został udzielony patent nr [...], spełnione zostały przesłanki wynikające z ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 roku (tekst jednolity Dz. U. Nr 26 z 1993 r., poz. 117), mającej zastosowanie w przedmiotowej sprawie w oparciu o art. 315 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 roku (tekst jednolity Dz. U. Nr 119 z 2003 r., poz. 1117 ze zm.), a w szczególności:

a. art. 10 ustawy o wynalazczości, mimo że wynalazek pt. "Złącze szynowe kolei podwieszonej oraz szyna jezdna kolei podwieszonej", na który został udzielony patent nr [...], wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki i nie nadaje sic do stosowania;

b. art. 11 ustawy o wynalazczości, mimo że w w. wynalazek nie stanowi rozwiązania nowego, gdyż przed datą według krórej oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, istniały już rozwiązania, których cechy zostały zastrzeżone w patencie nr [...], a w szczególności rozwiązanie firmy S. GmbH, na które został udzielony patent niemiecki nr [...];

c. art. 63 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez dokonanie rozszerzającej wykładni zastrzeżeń patentowych, a w konsekwencji przyjęcie, ze przesłanka nieoczywistości i stosowalności została spełniona z uwagi na cel spornego wynalazku;

2. naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnienie słusznego interesu wnioskodawcy, a nadto prowadzenie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywateli do organów administracji, a w szczególności:

a. art. 7, 8, 75 ust. 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez:

• całkowite pominięcie zastrzeżenia nr 4 patentu niemieckiego nr [...], na podstawie którego udzielono ochrony firmie S. GmbH;

• nieprawidłową ocenę zastrzeżenia nr 3 patentu niemieckiego nr [...], na podstawie którego udzielono ochrony firmie S. GmbH;

• pominięcie dokonanej przez skarżącego analizy matematycznej wyliczenia kątów, zawartej w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 roku, która potwierdza niespełnienie wymogu powtarzalności rezultatu oraz nadawania się do użytku, jak również analizy graficznej zawartej w piśmie skarżącej z dnia [...] lipca 2012 roku;

• pominięcie opinii rzecznika patentowego mgr inż. J. M. w sprawie spornego patentu z dnia [...] maja 2011 roku;

• nieprawidłową ocenę opinii biegłego sądowego rzecznika patentowego mgr inż. W. C. z czerwca 2011 roku;

b. art. 255 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności do zastrzeżenia nr 4 patentu niemieckiego nr [...] oraz pism skarżących z dnia [...] czerwca 2012 roku oraz [...] lipca 2012 roku, jak również opinii rzecznika patentowego w sprawie spornego patentu z dnia [...] maja 2011 roku;

c. art. 255 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez przekroczenie sześciomiesięcznego terminu do rozstrzygnięcia sprawy;

d. art. 2558 ust. 1 pkt 8 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez przekroczenie trzydziestodniowego terminu na sporządzenie i doręczenie uzasadnienia decyzji.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji UP a dnia [...] grudnia 2012 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem.

Ustawa z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność patentową wynalazku (ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu) zgłoszonego do ochrony przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed dniem [...] sierpnia 2001 r.), ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów - czyli obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku.

Zgłoszenie spornego wynalazku celem uzyskania ochrony patentowej miało miejsce [...] czerwca 1999 r., w okresie obowiązywania w/w ustawy z 19 października 1972 r. o wynalazczości. Stąd ocena materialnoprawnych przesłanek zdolności patentowej tego wynalazku podlega przepisom tej ustawy - w tym przede wszystkim art. 10.

Sprawy o unieważnienie patentu, w myśl art. 255 ust. 1 p.w.p., należą do kategorii spraw, które UP rozstrzyga w trybie postępowania spornego (tryb ten w tych sprawach przewidywała też wcześniejsza ustawa z 19 października 1972 r. o wynalazczości - por. art. 114 ust. 1). Sprawy wszczęte w tym trybie pod rządami ustawy z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, w aspekcie procesowym, rozpatrywane są według jej przepisów, nawet gdy dotyczą oceny zdolności patentowej wynalazku zgłoszonego w okresie obowiązywania wzmiankowanej ustawy o wynalazczości, której przepisy - stosownie do art. 315 ust. 3 p.w.p. stanowią materialnoprawną podstawę tej oceny.

Stosownie do art. 89 ust. 1 p.w.p. patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Przepis ten określa okoliczności uzasadniające unieważnienie patentu w postaci wykazania braku ustawowych warunków wymaganych do jego uzyskania, które to warunki (jeżeli chodzi o sporny patent) zostały określone w art. 10 ustawy o wynalazczości (chodzi o nowość, nieoczywistość i stosowalność rozwiązania), stosowanym w sprawie na zasadzie art. 315 ust. 3 p.w.p.

Zgodnie z ogólną regułą zawartą w art. 256 ust. 1 p.w.p., do postępowania spornego przed UP w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Zważywszy, że przepisy p.w.p. nie definiują na własny użytek pojęcia interesu prawnego oraz z uwagi na administracyjnoprawny charakter postępowania w sprawie o unieważnienie patentu (prawa wyłącznego), pojęcie to rozumieć trzeba zgodnie ze znaczeniem nadanym mu przez orzecznictwo i doktrynę prawa na tle interpretacji art. 28 k.p.a. Stosownie do tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przyjmując obiektywną i materialnoprawną koncepcję strony uznaje się, że interes taki w unieważnieniu patentu mają w szczególności: pozwany o naruszenie patentu, osoba zamierzająca uruchomić produkcję wyrobów lub świadczyć usługi według opatentowanego na cudzą rzecz wynalazku, konkurent przedsiębiorcy uprawnionego z patentu.

W tej sytuacji zasadnie Urząd Patentowy przyjął, że po stronie wnioskodawcy istnieje interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego prawa, wywodząc go z faktu wystąpienia przez uprawnionego z patentu z pozwem do Sądu Okręgowego w K. o ochronę praw wyłącznych wynikających z udzielonego patentu nr [...].

W świetle art. 255 ust. 4 p.w.p., UP rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Unieważnienie prawa wyłącznego (tu patentu) służy skorygowaniu błędu popełnionego przy jego udzieleniu, polegającego na przyznaniu tego prawa mimo braku ustawowych warunków jego udzielenia.

Zdaniem Sądu należy jednak stanowczo podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust.1 p.w.p.).

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy R.P. jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu organ z powyższych obowiązków wywiązał się prawidłowo.

Dokonując szczegółowej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, że - co do zasady - nie jest możliwe ani dopuszczalne unieważnienie patentu wyłącznie w oparciu o materiały, które już były znane organowi w postępowaniu zgłoszeniowym. W szczególności należy podkreślić, że w postępowaniu zgłoszeniowym Urząd wiedział o istnieniu patentu niemieckiego nr [...], gdyż odwoływał się do tego dokumentu sam zgłaszający w opisie patentowym. Patent ten uwidoczniony jest także w karcie zgłoszenia i badania wynalazku w aktach administracyjnych.

Instytucja unieważnienia patentu służy weryfikacji decyzji o udzieleniu patentu, jeżeli zostały one wydane wbrew przesłankom ustawowym.

Ciężar dowodu w postępowaniu spornym spoczywa na wnioskodawcy. Natomiast strona, której prawo zostało zakwestionowane ma prawo się bronić, podnosząc własne argumenty i składając dowody podlegające ocenie w toku postępowania.

W świetle powyższego zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wnioskodawca bowiem, na którym spoczywał ciężar dowodu w przedmiocie wykazania, iż sporne rozwiązanie charakteryzowało się brakiem zdolności patentowej; nie dostarczył takich dowodów, które w sposób jednoznaczny i niewątpliwy wskazywałyby na brak ich spełnienia przez sporne rozwiązanie. Zdaniem Sądu, wszelkie ewentualne wątpliwości w powyższym przedmiocie należało interpretować na korzyść uprawnionego. Z chwilą udzielenia patentu przysługuje bowiem temu prawu domniemanie, że zostało udzielone prawidłowo. Zdaniem Sądu, domniemaniem prawidłowości objęta jest również procedura rejestracyjna, w tym znaczeniu, że nie jest możliwym unieważnienie patentu na wynalazek z powodu odmiennej oceny dowodów ex post, jeżeli te dowody były już przedmiotem oceny organu przy rejestracji.

Należy zauważyć, że we wniosku postawiono trzy zarzuty dotyczące zdolności patentowej ww. wynalazku, tj. braku nowości, oczywistości rozwiązania oraz braku stosowalności przemysłowej.

Skarżąca podniosła, że stanowisko Urzędu Patentowego zawarte w uzasadnieniu decyzji "nie może polegać na prawdzie". Porównuje jednocześnie zastrzeżenia niezależne spornego patentu nr [...] z zastrzeżeniem nr 3 z przeciwstawionego patentu niemieckiego nr [...].

UP odniósł się do tego zarzutu stwierdzając, iż jest niezgodny ze stanem faktycznym, ponieważ porównywane patenty zastrzegają one różne środki techniczne, tzn. zakończenie (zukosowanie) końców odcinków szyn. Końce szyn złącza ze spornego patentu są zukosowane ukośnie (jedna pod kątem większym od 90°, a druga pod kątem mniejszym od 90°), natomiast w przeciwstawionym opisie jedna szyna jest ścięta pod kątem równym 90° a druga mniejszym od 90°.

Różnice te zostały przedstawione i omówione na stronie 5 uzasadnienia decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.

Niezasadny jest także zarzut skarżącego, że organ nie ustosunkował się do treści zastrzeżenia nr 4. Urząd Patentowy działający w trybie postępowania spornego, rozpatrując wniosek o unieważnienie patentu przeanalizował cały przedstawiony opis, łącznie z zastrzeżeniami (w tym również nr 4).

Znajduje to odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (str. 5 wiersz 16 od góry), gdzie stwierdzono, że nie świadczy on o braku nowości spornego rozwiązania.

Zastrzeżenie 4 zastrzega wyłącznie szczelinę ukośną w złączu szynowym, które to szczeliny występują w każdym takim połączeniu, nawet szyn kolei naziemnej.

Niezasadne jest także stwierdzenie skarżącego, że zastrzegane w patencie nr [...] stosunek i proporcje kątów wchodzą w zakres ochrony przeciwstawionego niemieckiego opisu, a zwłaszcza zastrzeżenia nr 4.

Podobnie zarzut skarżącego, że w patencie [...] "końce szyn zbliżone są do siebie na odległość luzu L, oznaczonego na rysunku", tzn. połączenie przegubowo-wahadłowe jest tożsame z połączeniem obrotowo-przegubowym z przeciwstawionego patentu i świadomy o braku nowości, nie jest zasadne. Są to dwa różne połączenia przegubowe, z zastosowaniem innych środków technicznych.

Odnosząc się natomiast do oceny nieoczywistości spornego rozwiązania, skarżący podniósł, że ocena ta " de facto nie powinna mieć miejsca z uwagi na brak równości" oraz, że "organ jedynie w oparciu o własne przekonania, bez prawidłowego uzasadnienia swego stanowiska, wydał rozstrzygnięcie."

Jak wykazał organ w uzasadnieniu decyzji (str. 6, wiersz 6 od dołu) wnioskodawca nie przedstawił we wniosku żadnego merytorycznego dowodu świadczącego o oczywistości spornego rozwiązania.

Natomiast w skardze skarżący przedstawił nowy dowód, który nie mógł być przedmiotem badania Kolegium Orzekającego w zakresie postępowania zakończonego decyzją, jako, że na jego etapie wnioskodawca go nie złożył.

W tej sytuacji przedstawiony dowód należy uznać za spóźniony i jako taki nieskuteczny. Stanowisko Urzędu jest zgodne z aktualną linią orzeczniczą, która wyraźnie zakreśla granice czasowe dla podnoszenia zarzutów, argumentacji i dowodów (w ten sposób WSA w wyroku z dnia 24 marca 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1152/05), w wyroku WSA z dnia 14 września 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1098/07), w wyroku WSA z dnia 27 stycznia 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1913/08), w wyroku WSA z dnia z 17 marca 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1873/08), w wyroku WSA z dnia 29 stycznia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1989/09).

Jednakże i ten argument, tzn., że "oczywisty stosunek wszystkich kątów zastrzeganych w polskim opisie nr [...] wchodzi w zakres ochrony patentu niemieckiego "jest niezgodny ze stanem faktycznym, ponieważ przeciwstawiony patent nr [...] zastrzega wyłącznie kąt 90°, a nie wymienia i nie zastrzega proporcji i zależności poszczególnych kątów.

Skarżący nie zgadza się także ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP dotyczącego stosowalności przemysłowej spornego patentu, stwierdzając, że "organ w żaden sposób nie odniósł się do prawidłowości i znaczenia przeprowadzonej przez skarżącego analizy matematycznej wartości kątów" oraz, że "brak precyzyjnego wskazania wartości kątów zastrzeżenia nr 3 patentu [...] nie ma jakiegokolwiek sensu technicznego".

Podobnie skarżący zarzucił organowi enigmatycznie, że "w sposób nieprawidłowy i dowolny ocenił opinię biegłego W. C.", nie podając, na czym ta prawidłowość miałaby polegać.

Należy zauważyć, że na dwóch stronach (str. 7 i 8) uzasadnienia zaskarżonej decyzji zamieszczona jest szczegółowa analiza merytoryczna stosowalności przemysłowej spornego patentu, uwzględniająca analizę wartości kątów,, wymagane kryteria, opinię p. W. C. Omówiono w niej możliwość zastrzegania wartości kątów bądź wymiarów, jak również pojęcie płaszczyzn odniesienia: normalnej i symetrii, które nie są zastrzeganymi środkami technicznymi, lecz jedynie pomocniczymi płaszczyznami służącymi do zobrazowania usytuowanie kątów (nie ich wartości).

Sąd stanął na stanowisku, że zgłoszone do skargi dwa nowe dowody (naruszenia art. 63 ust. 2 oraz opinia p. J. K.) nie mogły być przedmiotem badania Kolegium Orzekającego w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, jako, że na etapie tego postępowania nimi nie dysponowało.

Sąd doszedł do wniosku, że zarzut rozszerzenia wykładni zastrzeżeń patentowych przez organ, wbrew art. 63 ust.2 ustawy Pwp, jest nietrafny. Rozszerzenie lub ograniczenie zakresu leży wyłącznie w gestii zgłaszającego i to na etapie badania wstępnego. Organ opisując użyteczność rozwiązania objętego spornym patentem odwołał się do zamierzonego tym rozwiązaniem celu, do czego był uprawniony, gdyż nie stanowiło to merytorycznej ingerencji w zakres przedmiotowy patentu, o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie.

Organ zasadnie przyjął, że opinia J.K. nie wnosi nowych argumentów, jest tylko powtórzeniem sloganów o ochronie w przeciwstawionym niemieckim opisie kątów zastrzeganych w patencie [...].

Urząd Patentowy RP podnosi, że zarzut skarżącego o naruszeniu przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 7, art. 8, art. 75 ust. 1, art. 80 ustawy kpa jest także całkowicie niezasadny.

Zdaniem skarżącego Urząd naruszył przepisy postępowania przez:

- całkowite pominięcie zastrzeżenia nr 4 w patentu niemieckiego nr [...] oraz

nieprawidłową ocenę zastrzeżenia nr 3 w/w patentach. Zarzuty te są nietrafne, ponieważ jak wykazano powyżej oraz w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2012r. organ poddał właściwej ocenie całość ww patentów.

Zarzut pominięcia analizy matematycznej wyliczenia teoretycznego wartości kątów jest zarzutem niezasadnie stawianym, ponieważ na str. 7 i str. 8 uzasadnienia decyzji zawarta jest ocena tej analizy.

Organ słusznie ocenił, iż opinia p. J. M. (zał. 40), w istocie opinią nie jest, gdyż stanowi skrót przeciwstawionego opisu niemieckiego, który był przedstawiony w opisie spornego patentu w jego części dotyczącej stanu techniki, co zostało uwzględnione w decyzji (str. 5).

Opinia p. W. C. została natomiast wyczerpująco omówiona i oceniona w uzasadnieniu decyzji, (str. 7 i 8).

Nie mógł być uznany za zasadny zarzut nie odniesienia się przez organ w uzasadnieniu decyzji do wszystkich dowodów.

Organ omówił bowiem i ocenił wszystkie dowody znajdujące się w aktach, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, począwszy od str, 2.

Podobnie zarzut naruszenia art. 255 ust. 3 (nie ust. 2) ustawy Pwp poprzez przekroczenie 6-miesięcznego terminu rozstrzygnięcia sprawy jest niezasadny. Przekroczenie ww. terminu nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji i nie mógłby stanowić samodzielnej podstawy do jej uchylenia. Urząd Patentowy nie naruszył także wymogu art. 255(8) ust.2 (a nie ust. 1 pkt.8) ustawy Pwp, ponieważ termin doręczenia uzasadnienia po uwzględnieniu ze stronami postępowania został przesunięty do czasu rozstrzygnięcia wszystkich czterech wniosków o unieważnienie patentu nr [...]. Także ta okoliczność jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że w świetle zebranego materiału i oceny poglądów wyrażonych w zaskarżonej decyzji UP w zakresie stawianych zarzutów odnoszących się do cech nowości, nieoczywistości i stosowalności, rozstrzygnięcie nie pozostaje w sprzeczności z prawem materialnym – konkretnie z przewidującymi wymogi patentowalności przepisami art. 10 i art. 11 powołanej ustawy o wynalazczości, jak również spełnia wymogi z art. 7, art. 75 ust. 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego.

Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.