Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1196/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 121 par 1, art. 122, art. 124, art. 127, art. 191, art. 276 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 6c ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1892
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1445
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: specjalista Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł (sto złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją – nakazem płatniczym Prezydenta Miasta N. S. - z dnia 9 kwietnia 2018 r., znak: [...] ustalono B. K. łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2018 w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał m.in., iż wymiaru podatku dokonał na podstawie przedłożonych mu wykazów nieruchomości- Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz Informacji o gruntach na podatek rolny, zapisów z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w N. S. oraz materiału zgromadzonego podczas prowadzonego postępowania podatkowego.

Od decyzji tej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył B. K..

W odwołaniu podatnik podniósł m.in., iż zaskarżona decyzja zawyża wysokość podatku o [...] zł, z uwagi na fakt, iż decyzja nie została wydana oddzielnie na każdą nieruchomość w Gminie N. S.. Autor odwołania podniósł, iż ustawa podatkowa nie zabrania wydawania decyzji w takiej postaci. Niezależnie od tego odwołujący wskazał m.in., iż stanowiąca przedmiot opodatkowania nieruchomość położona w N. S. przy ul. [...] nr [...] błędnie została "włączona do wspólnej decyzji". Ponadto podatnik zauważył, iż pomimo pisemnych ponagleń decyzja organu I instancji została wydana w terminie pozaustawowym, "mimo braku nowych okoliczności do opodatkowania". Jednoczenie B. K. zarzucił w odwołaniu, iż przedmiot opodatkowania budynek na działce nr [...] obr.[...] został błędnie zaliczony w zaskarżonej decyzji jako budynek gospodarczy(komórka), pominięto przy tym informację przekazane organowi I instancji przez podatnika. W odwołaniu wniesiono o:

- uchylenia decyzji w całości i przekazania organowi podatkowemu celem wystawienia decyzji prawidłowej,

- nałożenie kary administracyjnej w wysokości dwunastokrotnej kwoty wynagrodzenia miesięcznego na organ podatkowy wystawiający sporną decyzję,

- wydania decyzji podatkowej na 2018 rok odrębnie na każdą rzecz w Gminie N. S. w terminie ustawowym tj. do 15 marca danego roku.

Rozpoznając przedmiotowe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 czerwca 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję - nakaz płatniczy Prezydenta Miasta N. S..

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał m.in., że wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 organ pierwszej instancji w rozpatrywanym przypadku dokonał prawidłowo.

Zgodnie z przedłożonymi wypisami z rejestru gruntów przez Starostę Powiatowego w N. S. (pismo znak: [...] z dnia 27 lutego 2018 r.):

- dla jednostki rejestrowej [...] wg stanu na dzień 27 lutego 2018 r. B. K. jest współwłaścicielem w [...] działki położonej w N. S. przy ul. [...] o nr [...] i powierzchni 0,0298 ha sklasyfikowanej jako RIVa (grunty orne),

- dla jednostki rejestrowej G108 wg stanu na dzień 27 lutego 2018 r. B. K. jest właścicielem działki położonej w N. S. przy ul. [...] o nr [...] i powierzchni 0,0660 ha sklasyfikowanej, jako RIVa (grunty orne) o powierzchni 0,0413 ha oraz PsV (pastwiska trwałe) o powierzchni 0,0247 ha,

- dla jednostki rejestrowej G112 wg stanu na dzień 27 lutego 2018 r. B. K. jest właścicielem działek: o nr [...] i powierzchni 0,0043 ha sklasyfikowanej, jako B-RIVa (grunty rolne zabudowane) oraz działki o nr [...] i powierzchni 0,0402 ha sklasyfikowanej również, jako B-RIVa (grunty rolne zabudowane),

- dla jednostki rejestrowej [...] wg stanu na dzień 27 lutego 2018 r. Pan B. K. jest właścicielem działki o nr [...] i powierzchni 0,0837 ha sklasyfikowanej jako RIVa (grunty orne),

- dla jednostki rejestrowej [...] wg stanu na dzień 27 lutego 2018r. Pan B. K. jest właścicielem działki o nr [...] i powierzchni 0,0837 ha sklasyfikowanej jako RIVa (grunty orne).

Organ II instancji zauważył dalej, iż stosownie zaś do złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z datą wypełnienia 25 stycznia 2007 r. opodatkowaniu podlega również powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego w N. S. przy ul. [...] o wysokości powyżej 2,20 m i powierzchni użytkowej 70m2. W myśl złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z datą wypełnienia 29 stycznia 2003 r. opodatkowaniu podlega również powierzchnia użytkowa mieszkalna o powierzchni 109 m2 (kondygnacja o wysokości powyżej 2,20 m). Zgodnie ze złożoną informacją w sprawie podatku od nieruchomości rok 2015 z datą wypełnienia 30 grudnia 2015 r. opodatkowaniu podlega również powierzchnia użytkowa budynku pozostałego (budynek gospodarczy-komórka) o powierzchni 11,74 m2 (kondygnacja o wysokości od 1,40 do 2,2 m). Stosownie także do złożonej korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości rok 2015 z datą wypełnienia 4 stycznia 2016 r. opodatkowaniu podlega także powierzchnia użytkowa budynku pozostałego (budynek gospodarczy-wraz z garażem) o powierzchni 44 m2 (kondygnacja o wysokości powyżej 2,20m). Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż część działki o nr [...] i powierzchni 0,0247 ha podlega zwolnieniu z podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy o podatku rolnym - Ps V (pastwiska trwałe klasa V). Natomiast działka o nr [...] i powierzchni 0,0043 ha podlega zwolnieniu z podatku rolnego na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 11 w/w ustawy o podatku rolnym - grunty wpisane do rejestru zabytków, pod warunkiem ich zagospodarowania i utrzymania, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W dalszej kolejności Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń (..) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w tej ewidencji stanowią zatem podstawę ustalenia przez organ podatkowy osoby właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w odniesieniu do konkretnych gruntów, co z kolei jest podstawą do ustalenia podmiotu, na którym spoczywa obowiązek podatkowy w podatkach lokalnych. Skoro ewidencja jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych m.in. w postępowaniach podatkowych i od tej reguły nie przewidziano żadnych wyjątków, to przy ustalaniu wysokości zobowiązania w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości organy nie mogą zastosować innej podstawy wymiaru niż wynikającą z ewidencji. Ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym i wiążącym źródłem informacji o osobie właściciela oraz o samej nieruchomości. Z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględnić dane wynikające z tej ewidencji i to dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. Przyjęcie, bowiem danych innych, niż z ewidencji gruntów byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Tym samym kwestie dotyczące nieprawidłowo ujawnionej powierzchni gruntów ich oznaczenia i kwalifikacji mogą być rozpatrzone w odrębnych postępowaniach, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych, natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa natomiast na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, system informacji prawnej LEX nr 77806). Organ podatkowy ustalając wymiar podatków od gruntów, stosownie do art. 21 ust. 1 w/w ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - dokonuje tego na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla danej miejscowości, co daje powyższej ewidencji prawo pierwszeństwa przed innymi dokumentami jak i ewidencjami. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1703/94). W ocenie Kolegium w sprawie zastosowano właściwe stawki i przeliczniki zgodnie z powołaną w osnowie decyzji Uchwałą Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 21 listopada 2017 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Kolegium przychyliło się również do argumentacji zawartej w piśmie przewodnim organu pierwszej instancji z dnia 7 maja 2018r., znak: [...] dot. ujęcia w jednej decyzji podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego należnego od wszystkich nieruchomości stanowiących własność skarżącego wg stanu na dzień 1 stycznia 2018 r. i położonych na terenie miasta N. S. zwłaszcza, iż wskazano w przedmiotowej decyzji sposób wyliczenia ogólnej kwoty podatku rozdzielając ją na poszczególne przedmioty opodatkowania. Odnośnie zarzutu wydania decyzji sprzecznej z obowiązującym terminem tj. po dniu 15 marca 2018 roku Kolegium wskazało przepisy art. 6 ust. 7 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 47 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzając, iż wydanie przedmiotowej decyzji nie pozostaje w sprzeczności z obowiązującym w tym zakresie prawem. Odnośnie z kolei żądania nałożenie kary administracyjnej w wysokości dwunastokrotnej kwoty wynagrodzenia miesięcznego na organ podatkowy wystawiający sporną decyzję, zdaniem Kolegium należy uwzględnić zapisy ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. nr 34 poz. 173 z późn. zm.).

Jednocześnie ustosunkowując się do pozostałych zarzutów dotyczących opodatkowania budynku posadowionego na działce nr [...] obr. 076 o pow. użytkowej 5,87 m2 wg stawki jak od pozostałych budynków Kolegium wskazało, że nie ma podstaw do kwestionowania w tym zakresie stanowiska organu pierwszej instancji. Mianowicie zgodnie z treścią art. 6 ust. 6 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, osoby fizyczne są obowiązane składać właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie, wygaśnięcie albo zmianę obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. Dane zawarte w powyższej informacji są w myśl art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej kluczowym elementem postępowania podatkowego. Zatem w przypadku braku formalnej korekty w przedmiocie typu posiadanej powierzchni użytkowej budynku organ pierwszoinstancyjny nie miał podstaw prawnych do przyjęcia w tym zakresie innej podstawy opodatkowania niż zadeklarowana przez B. K. tj. powierzchnia pozostała budynku - 11,74 m2 (kondygnacja o wysokości od 1,40 do 2,2 m) i w tej części zarzuty Kolegium uznało również za chybione. Tym samym w ocenie organu odwoławczego dopiero złożenie stosownej korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości może skutkować zaliczeniem spornego budynku do kategorii budynków mieszkalnych zgodnie z zapisem figurującym w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 15 grudnia 1995 r.

Z przedmiotową decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się B. K., który złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W wywiedzionej skardze skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu oraz zarzucił organowi odwoławczemu brak dogłębnego wyjaśnienia podniesionych w odwołaniu zarzutów oraz stronniczość. Skarżący podkreślił m.in., iż po otrzymaniu zawiadomienia o możliwości zaznajomienia się z aktami złożył dodatkowe pisemne wyjaśnienia, które jednak zostały przez Kolegium całkowicie pominięte. W treści uzasadnienia skargi skarżący zarzucił organowi podatkowemu m.in. dalece spóźnione wystawienie decyzji podatkowej na rok 2018 r., a także zatajenie posiadanych dowodów. Skarżący opisał także zakres prac budowlanych jakie przeprowadził w budynku na działce [...] na podstawie pozwolenia nr [...] wydanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz ich zgłoszenia, jakie dokonał w Urzędzie Miasta N. S. w dniu 28 października 2016 r. Niezależnie od tego skarżący podniósł m.in., iż 20 stycznia 2017 r. dokonał pisemnego zgłoszenia pomieszczenia mieszkalnego o pow. 11,27 m2, z zaznaczeniem aby tę fakt wzięto pod uwagę przy wydaniu decyzji podatkowej na rok 2017 r. Autor skargi wskazał, iż status mieszkalny przedmiotowego pozwolenia wynika z treści pozwolenia konserwatorskiego, które m.in. dołączył jako załącznik do skargi. B. K. zarzucił także organowi odwoławczemu, iż ten nie zwrócił do organu I instancji o brakujące dokumenty w sprawie pomimo, iż skarżący wskazał na ich brak. Skarżący zakwestionował błędną jego zdaniem wielkość powierzchni przedmiotowego budynku jaką przyjęto w decyzji tj. 11,74m2 zamiast prawidłowej 11,27 m2. Ponadto autor skargi podniósł m.in., iż wobec faktu, iż jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w N. S. przy ul. [...] o nr [...] powinna wobec treści "ustawy o podatkach" zostać wydana odrębna decyzja podatkowa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także – z mocy art. 135 p.p.s.a. – poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wykazała, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta N. S. ustalającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego opłacanego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 w kwocie [...]zł.

W sprawie o ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego na organie administracyjnym spoczywa obowiązek dokładnego ustalenia i analizy stanu faktycznego, a wydane w tym przedmiocie rozstrzygnięcie powinno być szczególnie przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie decyzje organów I i II instancji nie spełniają powyższych wymogów.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ odwoławczy wydał swoją decyzję na podstawie niekompletnych akt administracyjnych mimo, że skarżący zwracał na to uwagę w piśmie z dnia 24 lipca 2018 r. Organ II instancji nie odniósł się jednak w żaden sposób do tego pisma.

W szczególności Kolegium nie zauważyło, że w swojej decyzji organ I instancji powołał się na treść pisma skarżącego z dnia 17 stycznia 2017 r. W piśmie tym skarżący poinformował Urząd Miasta N. S., że na działce własnościowej nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w N. S. posiada pomieszczenie mieszkalne o powierzchni 11,27 m2. Pisma tego nie ma jednak w aktach administracyjnych. Zostało ono dopiero przedłożone przez skarżącego razem ze skargą.

Ponadto w odwołaniu skarżący podniósł, że informował organy, że ww. lokal ma charakter mieszkalny, a czynił to na podstawie ustaleń Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Organ II instancji nie dokonał jednak żadnych ustaleń w tym zakresie i nie wezwał skarżącego o nadesłanie posiadanych przez niego pism Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ograniczając się jedynie do odwołania się do decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 15 grudnia 1995 r. nr [...]. Tymczasem jak wynika z dołączonego przez skarżącego do skargi dokumentu tj. wydanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w dniu 21 października 2016 r. pozwolenia nr [...] pomieszczenie położone na działce nr [...] określono jako pomieszczenie mieszkalne.

W ocenie Sądu, organ II instancji nie wyjaśnił więc w sposób dokładny stanu faktycznego oraz nie zebrał całego materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto w opinii Sądu, organ odwoławczy nie odniósł się w treści zaskarżonej decyzji w sposób wystarczający do podniesionych zarzutów odwołania.

W odwołaniu skarżący podniósł, że decyzja organu I instancji zawyża wysokość podatku o [...] zł, z uwagi na fakt, że nie została wydana oddzielnie na każdą nieruchomość w Gminie N. S., zaś ustawa podatkowa nie zabrania wydawania decyzji w takiej postaci. Odnosząc się do tego argumentu Kolegium ograniczyło się do stwierdzenia, że przychyla się do argumentacji Prezydenta Miasta N. S. zawartej w piśmie z dnia 7 maja 2018 r. nr [...] Zdaniem Sądu, rozpoznanie przez organ II instancji zarzutów odwołania nie może ograniczyć się tylko i wyłącznie do odesłania do pisma organu I instancji nadesłanego wraz z odwołaniem. Jeżeli organ II instancji podziela stanowisko organu I instancji, to powinien samodzielnie wyjaśnić stronie, zgodnie zasadą wyrażającą się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz przekonywania polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 124 ab initio Ordynacji podatkowej), dlaczego stanowisko to uznaje za prawidłowe.

Kolejny podniesiony przez skarżącego w odwołaniu zarzut dotyczył wydania przez organ I instancji decyzji w terminie pozaustawowym, "mimo braku nowych okoliczności do opodatkowania". Odnosząc się do tego zarzutu Kolegium wskazało jedynie przepisy art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 47 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stwierdzając, iż wydanie przedmiotowej decyzji nie pozostaje w sprzeczności z obowiązującym w tym zakresie prawem. W ocenie Sądu, odpowiedź organu II instancji jest zbyt lakoniczna, a organ ten powinien był wyjaśnić skarżącemu dlaczego jego zdaniem decyzja organu I instancji została wydana w ustawowym terminie.

Za enigmatyczną z kolei na należy uznać odpowiedź Kolegium na żądanie skarżącego o nałożenie kary administracyjnej w wysokości dwunastokrotnej kwoty wynagrodzenia miesięcznego na organ podatkowy wystawiający sporną decyzję. Organ II instancji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że należy uwzględnić zapisy ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. nr 34 poz. 173 z późn. zm.). Organ odwoławczy nie wyjaśnił jednak, które przepisy ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa należy uwzględnić i w jaki sposób tzn. czy doszło do rażącego naruszenia prawa uzasadniającego pociągnięcie funkcjonariusza do odpowiedzialności, czy też w niniejszej sprawie brak jest podstaw do ponoszenia przez funkcjonariusza odpowiedzialności majątkowej.

W ocenie Sądu, powyższe działania organu II instancji są nie do pogodzenia z wynikającą z art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., zwanej dalej O.p.) zasadą dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia odwołania sprawa będzie w jej całokształcie ponownie przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rodzi to w konsekwencji obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Dwuinstancyjność oznacza, że każda sprawa powinna być rozstrzygnięta dwukrotnie, a zatem organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji i odniesienia się do argumentów zawartych w odwołaniu (por. T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147). Obowiązkiem organu odwoławczego jest zatem nie tylko ponowne przeprowadzenie postępowania, ale także odniesienie się do zarzutów odwołania, poprzez wyjaśnienie, czy uznaje te zarzuty za zasadne, a jeżeli nie to dlaczego. W niniejszej sprawie Kolegium nie wywiązało się więc z nałożonego na nie przez Ordynację podatkową obowiązku prawidłowego przeprowadzenia postępowania podatkowego.

W treści odwołania skarżący zarzucił także, że przedmiot opodatkowania budynek na działce nr [...] obr. [...] został błędnie zaliczony w zaskarżonej decyzji jako budynek gospodarczy (komórka), pominięto przy tym informację przekazane organowi I instancji przez podatnika, że jest to pomieszczenie mieszkalne. Odpowiadając na ten zarzut organ odwoławczy wskazał, że nie ma podstaw do kwestionowania w tym zakresie stanowiska organu I instancji, gdyż zgodnie z treścią art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, osoby fizyczne są obowiązane składać właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru. Zdaniem Kolegium, tylko złożenie stosownej korekty informacji w sprawie podatku od nieruchomości może skutkować zaliczeniem spornego budynku do kategorii budynków mieszkalnych. Ustalając niemieszkalne przeznaczenie tego lokalu organ II instancji oparł swoje stanowisko najprawdopodobniej o zalegającą w aktach sprawy informację w sprawie podatku od nieruchomości za 2015r., nie dostrzegając iż pismem z dnia 17 stycznia 2017r. skarżący powiadomił organ podatkowy o zmianie jego funkcji/przeznaczenia.

Jak wynika z akt sprawy skarżący pismem z dnia 17 stycznia 2017 r. poinformował Prezydenta Miasta N. S., że na działce nr [...] obr. [...] posiada pomieszczenie mieszkalne o pow.11,27 m2. Organ II instancji nie wziął jednak pod uwagę tego pisma. Pismo to ma jednak istotne znaczenie pomimo, iż nie spełnia ono wymogów formalnych, tj. nie zostało złożone w przewidzianej w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.) formie formularza. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się bowiem, że za dowód w sprawie należy uznać każde oświadczenie podatnika, nawet jeżeli nie zostało ono złożone z zachowaniem przewidzianej przez prawo formy. Zatem jeżeli dane dotyczące informacji istotnych z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości zostały przekazane w innej formie niż złożona na właściwym druku informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.), to informację te stanowią pełnoprawny dowód w postępowaniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Po 28/18, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzekający w niniejszej sprawie skład Sądu podziela to stanowisko. Organ II instancji powinien był zatem ustosunkować się do tego pisma, gdyż jego treść może mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Ewentualne bowiem uznanie przez organ, że przedmiotowy budynek na działce nr [...] jest ma charakter mieszkalny będzie miało wpływ na wysokość nałożonego na skarżącego zobowiązania podatkowego.

Jeżeli natomiast chodzi o decyzję Prezydenta Miasta N. S. to została ona uchylona z tego powodu, że organ ten nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego naruszając w ten sposób art. 122 O.p. Organ I instancji nie zbadał bowiem, czy należący do skarżącego budynek położony na działce nr [...] faktycznie ma charakter mieszkalny. Jak zostało to już powyżej wskazane skarżący pismem z dnia 17 stycznia 2017 r. poinformował Prezydenta Miasta N. S., że na działce nr [...] obr. [...] posiada pomieszczenie mieszkalne. Treść tego pisma była znana organowi I instancji na co wskazuje odniesienie się do niego przez ten organ w treści decyzji z dnia 9 kwietnia 2018 r. Należy jednak zauważyć, że jedyną reakcją tego organu na to pismo było przeprowadzenie w dniu 20 lutego 2018 r. rozmowy telefonicznej z pracownikiem Wydziału Architektury i Budownictwa na temat tego, czy skarżący wystąpił z wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Zdaniem Sądu, przeprowadzonej przez organ I instancji rozmowy telefonicznej nie można uznać za wystarczającą do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy. Organ I instancji powinien był natomiast przeprowadzić dalsze czynności dowodowe mające na celu zweryfikowanie deklarowanej przez skarżącego przy piśmie z dnia 17 stycznia 2017r. funkcji mieszkalnej przedmiotowego pomieszczenia. W tym celu organ podatkowy mógł skorzystać np. z możliwości przeprowadzenia oględzin należącego do skarżącego lokalu.

Możliwość taką daje organowi podatkowemu art. 276 § 1 O.p., który stanowi, że organ podatkowy, za zgodą podatnika, może dokonać oględzin lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu, jeżeli jest to niezbędne do zweryfikowania zgodności stanu faktycznego z danymi wynikającymi ze złożonej przez podatnika deklaracji oraz z innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe. Warunkiem przeprowadzenia oględzin jest zgoda podatnika.

Organ I instancji powinien był zatem przeprowadzić dalsze czynności dowodowe pamiętając przy tym, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Za dom mieszkalny uznaje się bowiem budynek służący lub nadający się do mieszkania, a za mieszkanie uznaje się pomieszczenie, w którym stale się mieszka. Jeśli więc dany budynek jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe, faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe, to powinien być zakwalifikowany i uznany za budynek mieszkalny. Oznacza to, że budynek będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkalnych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych, bądź w celu lokaty kapitału). Takich oględzin organ I instancji nie przeprowadził co spowodowało, że organ ten nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zauważyło tego uchybienia organu I instancji co spowodowało konieczność uchylenia przez Sąd zarówno zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, jak i decyzji organu I instancji.

W celu ustalenia rzeczywistej funkcji przedmiotowego lokalu, organy podatkowe powinny także odnieść się do wydanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pozwolenia nr [...]., oraz ustalić w oparciu o jakie dane przyjęto w przedmiotowym rozstrzygnięciu jego funkcję mieszkalną .

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – orzekł jak w pkt I wyroku. Z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania przez organ I i II instancji, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd nie mógł stwierdzić, czy ustalona przez organy wysokość łącznego zobowiązania na rok 2018 była prawidłowa uznając, że byłoby to przedwczesne z uwagi na konieczność uzupełniającego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie.

Zgodnie z zasadą związania wyrażoną w art. 153 p.p.s.a., stanowisko Sądu wraz z jego uzasadnieniem prawnym wiąże organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że organy obu instancji zobligowane będą do uwzględnienia wskazań poczynionych powyżej, w szczególności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.), zebrania pełnego materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego i wnikliwego rozważenia (art. 191 O.p.). Dopiero bowiem po ustaleniu przez organy w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy można dokonać prawidłowej oceny przesłanek ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r.

O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. – jak w pkt II wyroku. Na koszty te składa się wpis sądowy od skargi w kwocie [...]zł.