Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 771/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 70 par 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 106 par 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 771/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 października 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2011 r., sprawy ze skargi J.G., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 27 stycznia 2011 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 400 zł (czterysta złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 sierpnia 2010r. nr [...] Prezydent Miasta O. doręczoną J.G.:

- określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. należną od "J.G., W.M. J.W. "B" spółka jawna" z siedzibą w B. w kwocie 13 070,30 zł wraz z odsetkami za zwłokę, które na dzień wydania tej decyzji wynosiły 7 977,00 zł.,

- orzekł o odpowiedzialności podatkowej wspólnika spółki jawnej J.G. za zaległości podatkowe powyższej spółki jawnej określone w poprzedzającym punkcie,

- określił, że powyższa odpowiedzialność jest odpowiedzialnością solidarną z pozostałymi wspólnikami tj. J.W. i W.M.,

- stwierdził, że termin płatności zobowiązania podatkowego wynosi 14 dni od doręczenia przedmiotowej decyzji.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ powołał się na art. 107 § 1, art. 108 i art. 115 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005, nr 8, poz. 60 ze zm.) wskazując, że skarżący był w 2005r jednym ze wspólników spółki jawnej "B". Wysokość zobowiązania podatkowego została zadeklarowana w deklaracji złożonej dnia 11 stycznia 2005r. i nie została w ogóle zapłacona. Postanowieniem Naczelnika I Urzędu Skarbowego w B. z dnia 3 lipca 2006 r. stwierdzono bezskuteczność egzekucji. Organ wskazał również, że postępowanie wszczęto wobec wszystkich wspólników, przy czym skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku mogącego być przedmiotem hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił określenie wysokości zobowiązania podatkowego wobec podmiotu nieistniejącego od stycznia 2009r, pominięcie okoliczności, że egzekucja była bezskuteczna z winy organu, który w odpowiednim momencie nie zgłosił swojej wierzytelności sądowemu organowi, określenie miesięcznych zaliczek podatkowych, a nie kwartalnych, pominięcie skutków stanowiska SKO co do decyzji za 2004r.

Decyzją z dnia 27 stycznia 2011r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując na art.115 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2009r. jako materialną podstawę odpowiedzialności wspólników spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki powstałe w związku z jej działalnością sprzed noweli ( ustawa z dnia 7 listopada 2008r. o zmianie ustawy- Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 209 poz.1318) Ordynacji podatkowej, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, powołując się na wyrok NSA z dnia 21 lipca 2009r. I FSK 931/08, że w przypadku rozwiązania spółki, mający w sprawie zastosowanie art.115 §4 i 5 Ordynacji podatkowej pozwala na określenie w jednej decyzji wysokości zobowiązania spółki jak i orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich, nawet w przypadku rozwiązania spółki. Organ wskazał też na wynikający z art.6 ust.9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9 poz. 84 ze zm.) miesięczny termin kolejnych rat podatkowych.

Skarżący domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podniósł dotychczasowe zarzuty dotyczące braku uwzględnienia stanowiska SKO wyrażonego w decyzji za 2004r. oraz winy samego organu co do bezskutecznej egzekucji, a także argumentował, że:

- decyzje obu instancji nieistniejącego podatnika – niezgodnie z wpisem do KRS,

- w decyzjach nie zaznaczono, że jest "byłym" wspólnikiem,

- doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w części każdej raty miesięcznej, skoro decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w październiku 2010r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż podniesione w niej argumenty nie były zasadne.

Sąd uwzględniając skargę kierował się jednak art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a.". Z przepisu tego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy przepis oznacza, że sąd administracyjny może uwzględnić skargę, dostrzegając samodzielnie, niezależnie od zarzutów skargi, błędy organu skutkujące m.in. zastosowaniem art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a. czyli: naruszeniem przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji wydając i doręczając decyzję dotyczącą przeniesienia odpowiedzialności na wspólnika spółki jawnej za zaległości podatkowe spółki jawnej w trybie art.115 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa nie wykazał, że sama zaległość nie uległa przedawnieniu, chociaż w dacie wydania decyzji drugoinstancyjnej upłynął okres, o którym mowa w art. 70 §1 Ordynacji podatkowej.

Stan faktyczny dotyczący rozpoznawanej sprawy nie budził wątpliwości. Wysokość (13 070,30 zł) określonego przez organ podatku od nieruchomości za 2005r. wynikała w istocie z deklaracji podatkowej (k.24 i nast. akt administracyjnych). Podatek od nieruchomości spółki jawnej był podatkiem, o którym mowa w art.21 §1 pkt 1 i §2 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa tj. podatkiem należnym do zapłaty w wyniku złożenia deklaracji. Przepisy ten mówią, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (§1 pkt 1). Jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3 ( przy czym z uwagi na brak wydania w sprawie decyzji określającej wysokość podatku w innej niż deklaracja wysokości §3 nie miał w sprawie zastosowania).

Z kolei zgodnie z art.6 ust.9 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych m.in. jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej (czyli spółki jawne) są obowiązane składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy termin przedawnienia upływał dnia 31 grudnia 2010r. Zgodnie bowiem z art.70 §1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Skoro termin płatności upływał w 2005r. to w dniu 1 stycznia 2011r. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005r. było przedawnione.

Z akt postępowania wynikało, że zaległość podatkowa, w kwocie równej deklarowanej wysokości, nie została w ogóle zapłacona. Powyższa okoliczność powoduje, że organ drugiej instancji nie mógł orzekać w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2005r. po dniu 31 grudnia 2010r., jeżeli zobowiązanie to uległo przedawnieniu (por. uchwała NSA z dnia 6 października 2003 r. FPS 8/03; ONSA z 2004 r., nr 1. poz. 7, oraz komentarz w tej kwestii B. Gruszczyński w pracy zbiorowej S. Babiarz i inni "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Warszawa 2007 s. 337).

Z akt postępowania wynika, że co prawda dochodziło do wpisów hipoteki przymusowej w związku z wszczynaną egzekucją (co mogłoby sugerować przerwę w biegu terminu przedawnienia), ale z dużym prawdopodobieństwem, graniczącym z pewnością, można było założyć, że wpisy te dotyczyły zaległości podatkowych za okresy poprzedzające rok 2005. Świadczy o tym przede wszystkim numeracja tytułów wykonawczych ( w znacznej części ostatnie liczby kontrolne i daty wystawienia tytułów dotyczą lat 2002 – 2004). Z akt wynika przy tym (karta 16 i nast. akt administracyjnych), że zgłoszone komornikowi zaległości w części mogą dotyczyć rat podatkowych za rok 2005 (wykazana rata 1 089,20 zł zbieżna z ratą określoną w decyzji pierwszoinstancyjnej), niemniej jednak w aktach sprawy brak jest wyraźnego dowodu skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art.70 §4 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Dodać należy, że ww. przepis w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005r. stosować należy również do zobowiązań powstałych przed tą datą, a to na zasadzie art. 21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143 poz. 1199 ze zm.).

Sąd nie mógł dalej prowadzić postępowania w celu ustalenia czy istotnie doszło do przerwy lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia (por. uzasadnienie w części dotyczącej art.106 § 3 p.p.s.a. wyroku z dnia 1 kwietnia 2011r. I FSK 489/10), a to z uwagi na fakt, że wobec bierności w tym zakresie organu drugiej instancji, postępowanie sądowe nie tyle wyjaśniłoby wątpliwości, co prowadziłoby do samodzielnego ustalenia przez sąd stanu faktycznego istotnego dla sprawy.

Zdaniem rozstrzygającego Sądu, art.106 §3 p.p.s.a. nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy zawsze jednak mieć na uwadze, że wynikające z powyższego przepisu kompetencje sądu nie mogą zmierzać do zastępowania organów w istotnych dla sprawy ustaleniach faktycznych. Skoro wiec organ w ogóle nie prowadził postępowania w zakresie ewentualnego przedawnienia zobowiązania podatkowego, prowadzone przez sąd administracyjny w tym zakresie postępowanie dowodowe w trybie art.106 § 3 p.p.s.a. pozbawiłoby strony postępowania czynnego udziału w sprawie i naruszyłoby odrębność konstytucyjną kompetencji organów administracyjnych i sądów.

Biorąc powyższe pod uwagę, w powtórnie przeprowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustali czy i kiedy doszło do ewentualnej przerwy lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Skarżący podniósł w skardze zarzut określenia zobowiązania podatkowego wobec nieistniejącego podmiotu, niezgodnie z wpisem spółki do KRS. Zarzut ten nie do końca jest jasny.

Z porównania bowiem wpisu z KRS "J.G., W. M., J. W. "B" spółka jawna" z opisem znajdującym się w decyzji: "J.G., W. M., J. W. "B" spółka jawna" wynika, że nazwa spółki w decyzjach podatkowych jest zgodna z wpisem do KRS. Sąd przy tym podziela w całości pogląd organów, że art.115 §4 i 5 Ordynacji podatkowej pozwala na określenie w jednej decyzji wysokości zobowiązania spółki jak i orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich, nawet w przypadku rozwiązania spółki ( a więc wydanie decyzji w chwili "nieistnienia" spółki jawnej). W związku z powyższym zarzuty skarżącego sprowadzające się do podkreślania, że jest "byłym" wspólnikiem nie mają znaczenia, skoro jednocześnie skarżący nie kwestionuje ustaleń (popartych dokumentami znajdującymi się w aktach), że w 2005r. był wspólnikiem spółki jawnej "J. G., W. M., J. W. "B" spółka jawna".

W aktach sprawy brak było decyzji SKO za 2004r. (na jej treści oparte zostały zarzuty skargi). Niemożliwym więc było szczegółowe rozważanie zasadności tej części argumentacji, przy czym z uwagi na uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji z innych przyczyn, Sąd nie prowadził w tej części postępowania ponieważ spowodowałoby to jego przedłużenie.

Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na zasadzie art.145 §1 pkt 1 litc) p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono na zasadzie art.200 ppsa stanowiącego, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W związku z powyższym Sąd zasadził na rzecz skarżącego uiszczony wpis w kwocie 400zł.