Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 819/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 142 ust. 1, art. 9 a
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu [...] października 2010 r. przez Starostą G. na wniosek J. K. zostało wszczęte postępowanie w sprawie zwrotu gruntów położonych obecnie na terenie miasta R. wywłaszczonych od R. K. na rzecz Skarbu Państwa oznaczonych w ewidencji gruntów jako część działki nr [...], część działki nr [...], działki nr [...] i części działki nr [...], jako zbędnych na cel wywłaszczenia.

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. znak [...], Starosta G. zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 i art. 100 § 1 k.p.a. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że stroną postępowania był m.in. J. K.. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2020 r. pojawiła się informacja, że J. K. nie żyje. W związku z tym, Starosta G. wystąpił do Urzędu Miejskiego w E. o potwierdzenie tej informacji, a po jej uzyskaniu zawiesił z urzędu postępowanie do czasu dostarczenia prawomocnego postanowienia sądu lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym J. K.

Jednocześnie w dniu [...] września 2020 r. do akt sprawy wpłynęło pismo A. K. odpowiadające na informację Starosty G. o powzięciu wiadomości o śmierci J. K. i wskazujące, że zawieszenie postępowania służy jedynie przedłużaniu sprawy, bowiem już w wyroku z dnia 11 marca 2020 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2561/19 NSA wskazał, że J. K. zmarł w dniu [...] listopada 2019 r. a w jego miejsce wstąpił następca prawny A. K.. Mając na uwadze tok postępowania w sprawie, skarżący powołał się na akt poświadczenia dziedziczenia i podniósł, że jest następcą prawnym.

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. Starosta G. na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. podjął zawieszone postępowania w sprawie zwrotu gruntów położonych na terenie miasta R. podnosząc, że w dniu [...] września 2020 r. A. K. dostarczył akt poświadczenia dziedziczenia, z które wynika, że spadek po J. K. nabył w całości syn A. K., w związku z tym ustały przyczyny zawieszenia.

Zażalenie na postanowienie Starosty G. z dnia [...] września 2020 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w dniu [...] września 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniósł A. K., zarzucając naruszenie:

1. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 w zw. z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez naruszenie większości naczelnych zasad postępowania administracyjnego, a polegające na zawieszeniu postępowania przez Starostę z uwagi na śmierć jednej ze stron J. K., w sytuacji gdy znany jest Staroście jedyny spadkobierca J. K. i jego jedyny następca prawny w osobie skarżącego A. K., który wstąpił do sprawy w miejsce J. K. i przedstawił Staroście (a uprzednio NSA) na to stosowne dokumenty;

2. art. 6, art. 7 , art. 8 i art. 11 w zw. z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez naruszanie większości naczelnych zasad postępowania administracyjnego, a polegające na wezwaniu przez Starostę S. K., J. K., E. K. i A. K. do dostarczenia dokumentów potwierdzających nabycie przez wszystkie te osoby spadku po J. K. w sytuacji, kiedy to skarżący A. K. przedstawił już Staroście stosowne dokumenty (a uprzednio NSA) z których wynika, że w świetle prawa jest jedynym spadkobiercą i następcą prawnym J. K.;

3. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 12 w zw. z art. 35 § 1 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 103 k.p.a. - polegające na nieuzasadnionym wydłużeniu rozpoznania sprawy przez Starostę z uwagi na bezpodstawnie zawieszenie przez Starostę postępowania w sprawie, przez co pogłębia stan przewlekłości w sprawie;

4. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), dalej jako "RODO", polegające na traktowaniu przez Starostę jako stron postępowania osób o nazwisku M. (2 osoby), które nie posiadają statusu strony w tym postępowaniu z uwagi na brak interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny, co potwierdziło już SKO w Ł. i Wojewoda P., a co przejawia się w doręczaniu tym osobom wszelkich pism w sprawie, w tym zaskarżonego postanowienia Starosty, tj. skierowanie zaskarżonego postanowienia do osób nie będących stronami w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Wojewoda P. umorzył postępowanie zażaleniowe.

Organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z materiału dowodowego, Starosta G., powziął informację o śmierci strony - J. K.. Następnie, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. zawiesił postępowanie do czasu dostarczenia prawomocnego postanowienia sądu lub aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym J. K. Skarżący A. K. dostarczył akt poświadczenia dziedziczenia w dniu [...] września 2020 r., czyli w dniu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Jak wyjaśnił Starosta G., z uwagi na obieg dokumentów w Starostwie, akt ten pracownik prowadzący postępowanie otrzymał już po wydaniu postanowienia. W związku z powyższym organ I instancji dnia [...] września 2020 r., a więc bez zbędnej zwłoki, wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podkreślił, że na chwilę rozpatrywania zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania przez organ odwoławczy, przedmiotowe postępowanie nie jest już zawieszone, w związku z tym brak jest podstaw do rozpoznania zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sytuacji jego podjęcia i dalszego prowadzenia. Postępowanie przed organem odwoławczym staje się wówczas bezprzedmiotowe i na mocy art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. postępowanie zażaleniowe należy umorzyć. Organ podkreślił, że wydanie na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania niesie za sobą tego rodzaju konsekwencje, iż wraz z podjęciem postępowania ustają skutki prawne, wynikające z postanowienia o zawieszeniu postępowania i to bez konieczności wydawania formalnego rozstrzygnięcia o uchyleniu tego ostatniego postanowienia. Wbrew twierdzeniu skarżącego nie zachodzi konieczność analizy merytorycznej prawidłowości postanowienia o zawieszeniu postępowania, bowiem postanowienie to zostało niejako "wyeliminowane" z obrotu prawnego poprzez wydanie postanowienia o podjęciu postępowania. Organ II instancji podniósł także, że zarzuty merytoryczne, czy też dotyczące przewlekłości postępowania głównego nie mogą być oceniane w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym kwestii zawieszenia postępowania. Zbędne również w ocenie organu było żądanie akt niniejszej sprawy, przesłanych do WSA w Białymstoku wraz ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania. Materiał dowodowy nadesłany przez organ I instancji zawiera m.in. zarówno uwierzytelnioną kopię postanowienia o zawieszeniu postępowania z dnia [...] września 2020 r., jak i postanowienia o jego podjęciu z dnia [...] września 2020 r., a zatem jest wystarczający do rozpatrzenia zażalenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na w/w postanowienie wywiódł A. K..

Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

• rażące naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art 127 § 2 k.p.a. i art. 17 ust. 1 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady praworządności, czego przejawem było wydanie rozstrzygnięcia w sprawie z naruszeniem właściwości rzeczowej organu tzn. organem władnym do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zainicjowanej wniesieniem zażalenia przez A. K. na postanowienie organu powiatowego nie był Wojewoda P., tylko Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.;

• rażące naruszenie art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce z nieruchomościami - poprzez błędne utożsamianie decyzji (o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, zwrocie odszkodowania, lub o rozliczeniach z tego tytułu) z postanowieniem w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, co doprowadziło organy administracji do bezpodstawnego zastosowania art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami, zamiast art. 17 ust. 1 k.p.a., co zaowocowało wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie przez niewłaściwy organ.

Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżone postanowienia w całości i zobowiązanie Wojewody P. do przekazania zażalenia organowi właściwemu w sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wskazał także, że organem właściwym do wydania decyzji w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości jest starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Zawarte w art. 142 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1990) stwierdzenie "o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji" oznacza, że wskazany w tym przepisie organ prowadzi postępowanie, które kończy się wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, ale także podejmuje wszelkie czynności zmierzające do jego rozstrzygnięcia, w tym - postępowania tzw. wpadkowe, a więc również postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania. Postanowienie o zawieszeniu (podjęciu) nie stanowi odrębnego, samodzielnego postępowania. Natomiast organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej (jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie) jest wojewoda, na co bezpośrednio wskazuje art. 9a u.g.n. Zdaniem organu, nie naruszono więc przepisów o właściwości, przywołanych w treści skargi oraz nie doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 k.p.a., bowiem przepis ten odnosi się do postępowań prowadzonych przez starostę działającego jako organ jednostki samorządu terytorialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozważania w sprawie należy poprzedzić wyjaśnieniem, że będąca przedmiotem skargi sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2019, poz.2325, dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do takiej kategorii rozstrzygnięć należy zaliczyć zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Wojewody P. z dnia [...] października 2020r. umarzające postępowanie zażaleniowe na postanowienie Starosty G. z dnia [...] września 2020 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zarzut wydania zaskarżonego postanowienia przez organ niewłaściwy tj. Wojewodę zamiast Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a oba zarzuty skargi wiążą się – w ocenie skarżącego – z niewłaściwością organu. Kwestia ta zatem musi być wyjaśniona, przed kontrolą prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W myśl art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 256 t.j, dalej k.p.a.) organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Właściwość organu administracji określana jest jako kompetencja do załatwienia określonego rodzaju kategorii spraw.

Na gruncie postępowania administracyjnego można wyróżnić dwa rodzaje właściwości: ustawową, tj. wynikającą wprost z przepisu ustawy oraz delegacyjną, tj. wynikającą z delegacji, z uwagi na przekazanie danej sprawy lub czynności procesowej w sprawie jednemu organowi administracji publicznej przez drugi organ administracji publicznej (por. B. Adamiak, J. Borkowski: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2003, s. 124 i nast.).

W ramach właściwości ustawowej wyróżnia się trzy rodzaje właściwości: miejscową, rzeczową oraz instancyjną. Właściwość organów administracji wynika przede wszystkim z norm prawa materialnego, przy czym zasady ustalenia właściwości instancyjnej są określone w kodeksie postępowania administracyjnego, jednakże z zastrzeżeniem, że pierwszeństwo przed tymi uregulowaniami mają postanowienia szczególne odrębnych ustaw, co do wyznaczenia innego organu wyższego stopnia. Podkreślić przy tym należy, że wypływający z art. 19 k.p.a. obowiązek spoczywający na organie administracji publicznej w zakresie badania swej właściwości rozumiany jest nie tylko jako konieczność podjęcia odpowiednich czynności przed wszczęciem postępowania, ale rozciąga się także (a może przede wszystkim) na fazę prowadzenia postępowania, na każdym jego etapie.

W myśl art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Przedmiotem niniejszej skargi jest zażalenie na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Niewątpliwie zatem w niniejszej sprawie skarżącemu przysługiwało zażalenie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania. Ponadto w myśl art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Ustalając właściwość organu do rozpoznania zażalenia według reguł ogólnych określonych w kodeksie postępowania administracyjnego wskazać należy na art. 127 § 2 k.p.a., który wskazuje, że właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Natomiast w myśl art. 17 ust. 1 organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze. Na tej podstawie skarżący wywiódł swój pierwszy zarzut podniesiony w skardze wskazując na niewłaściwość organu.

Podnieść jednak należy, że w art. 127 § 2 k.p.a. wskazano na organ wyższego stopnia, ale o ile ustawa nie przewiduje innego organu odwoławczego. W związku z powyższym konieczne jest nawiązanie do przepisów szczególnych, które regulują postępowanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Taki bowiem jest przedmiot głównego postępowania, w którym zostało wydane zaskarżone postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1990) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Dodatkowo stosownie do 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji. W niniejszej sprawie zatem organ właściwym w I instancji do złożenia wniosku i wydania decyzji merytorycznej w tym zakresie był Starosta G., czego nie kwestionuje skarżący.

Ponadto ustawa o gospodarce nieruchomościami wprost wskazuje w art. 9 a, że organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda. Podkreślić przy tym należy, że art. 9 a ustawy o gospodarce nieruchomościami ma również umocowanie w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2019, poz. 1464 t.j.), który wskazuje na podmioty wykonujące zadania administracji rządowej w województwie wskazując m.in. na starostę, jeżeli wykonywanie przez niego zadań administracji rządowej wynika z odrębnych ustaw lub zawartego porozumienia. Obydwa te przepisy wskazują jednoznacznie, że w przypadku spraw w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zapis zawarty w art. 127 § 2 k.p.a. "o ile ustawa nie przewiduje innego organu odwoławczego" oznacza, że organem wyższego stopnia w stosunku do starostów wydających decyzje w sprawach, o których mowa w art. 9 a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wojewoda (postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2001 r., sygn. akt I SA 2148/00, LEX nr 75515; wyrok NSA z 2 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 787/05). Uznanie wojewody jako organu wyższego stopnia oznacza jego umocowanie zarówno do rozpatrywania odwołań i odpowiednio zażaleń, bowiem zgodnie z art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Tym samym pierwszy zarzut skargi nie zasługuje na uwzględnienie, a w tym zakresie nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych w skardze. Niniejsza sprawa administracyjna jest bowiem sprawą w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, co oznacza - zgodnie z powołanymi powyższej przepisami - że rozpoznając przedmiotową sprawę, Starosta wykonywał zadania z zakresu administracji rządowej. W konsekwencji organem właściwym do zbadania zasadności rozstrzygnięcia Starosty - zgodnie z art. 9 a ustawy o gospodarce nieruchomościami – powinien być Wojewoda P..

Przechodząc do kolejnej kwestii podniesionej w skardze, a mianowicie naruszenia art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne utożsamianie decyzji m.in. o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości z postanowieniem w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, argumentacja skarżącego również nie zasługuje na uznanie. Trafnie wskazuje przy tym organ w odpowiedzi na skargę, że prowadzenie postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości oznacza, że wszelkie czynności zmierzające do jego rozstrzygnięcia tzw. wpadkowe, nie stanowią samodzielnego i odrębnego postępowania i są wydawane przez organ, który prowadzi to postępowanie. Zasada ta wynika zarówno z właściwości organów określonej w art. 19 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 k.p.a., który wskazuje, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie tzn. to postępowanie, które przed nim się toczy.

Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w którym wojewoda jest organem wyższego stopnia, jest on obowiązany rozstrzygać wszelkie kwestie proceduralne występujące w toku tego postępowania, także w przedmiocie zawieszenia postępowania (postanowienie NSA z dnia 16 maja 2001 r., I SA 256/01, LEX nr 54448, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Po 225/08, LEX nr 557024).

Tym samym zasadnie Wojewoda P. rozpoznał zażalenie skarżącego na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania, a zarzuty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia.

Końcowo odnieść się zatem należy do prawidłowości zaskarżonego postanowienia, w którym umorzono postępowanie zażaleniowe na postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, mimo że skarżący w tym zakresie nie podniósł zarzutów, poza omówioną wcześniej właściwością organu. Zaakcentować przy tym należy, iż w dacie wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2020 r. tj. w dniu [...] września 2020 r. w obrocie prawnym istniało postanowienie Starosty G., który w dniu [...] września 2020 r. podjął postępowanie, na skutek uzyskania informacji o następcy prawnym zmarłego wnioskodawcy tj. skarżącym. Jednocześnie w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę G. w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (sprawie niniejszej) w wyroku z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Bk 118/20 podniesiono, że przy większej staranności i wnikliwości organ mógł dowiedzieć się o śmierci strony z wyroku NSA o sygn. akt I OSK 2561/19 oraz zwrócić się do skarżącego o nadesłanie aktu zgonu oraz wskazanie spadkobierców J. K., co mogłoby przyśpieszyć postępowanie. Jednocześnie sąd wskazał, iż faktem jest też okoliczność, że A. K. przeglądając akta w dniu [...] września 2020 r. nie poinformował organu o śmierci ojca i o tym, że jest jego jedynym spadkobiercą (CBOSA, wyrok nieprawomocny). W tych okolicznościach należy zatem uznać, że postępowanie organu w tym zakresie, jak i skarżącego obarczone było pewnymi wadami. Organ bowiem przy dochowaniu większej staranności mógł już wcześniej uzyskać informację o następcach prawnych zmarłego wnioskodawcy, natomiast skarżący jeszcze przed zawieszeniem postępowania mógł o tym fakcie uprzedzić organ I instancji. Z uwagi ustanie przyczyn zawieszenia na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. należało więc podjąć postępowanie. W konsekwencji organ odwoławczy rozstrzygając sprawę musiał uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydawania rozstrzygnięcia, a w dniu wydania rozstrzygnięcia – [...] października 2020 r. skutki prawne zawieszone postępowania ustały, bo postępowanie to zostało podjęte. W tych okolicznościach nie było podstaw do wydania rozstrzygnięcia o uchyleniu tego postanowienia i należało umorzyć postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

W wyroku z dnia 14 listopada 2012 r. WSA w Łodzi w sprawie sygn. akt II SA/Łd 408/12 podniósł, że "byt prawny postanowienia o zawieszeniu postępowania trwa dopóty, dopóki postępowanie to jest zawieszone. W momencie podjęcia zawieszonego postępowania rozstrzygnięcie w przedmiocie jego zawieszenia traci swój byt prawny, a rozstrzyganie w tym zakresie staje się bezprzedmiotowe. Innymi słowy, wydanie na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania niesie za sobą tego rodzaju konsekwencje, iż wraz z podjęciem postępowania ustają skutki prawne, wynikające z postanowienia o zawieszeniu postępowania i to bez konieczności wydawania formalnego rozstrzygnięcia o uchyleniu tego ostatniego postanowienia (LEX nr 1241627).

Z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne i prawne, argumenty skarżącego podnoszone w skardze należy uznać za niezasadne. Co równie ważne strona niezadowolona z postanowienia o podjęciu postępowania (jak to ostatecznie nastąpiło w sprawie niniejszej) nie zostaje pozbawiona możliwości jego kontroli, gdyż – na podstawie art. 142 k.p.a. – może je kwestionować w odwołaniu od decyzji merytoryczne i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu II instancji. Z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że ustawodawca wprost wykluczył zażalenie na podjęcie zawieszonego postępowania, motywując to możliwością oceny jego zasadności w ramach kontroli podjętego rozstrzygnięcia na skutek odwołania (i skargi do sądu) - Sejm RP VI kadencji, nr druku 2987. Ponadto w niniejszej sprawie do kwestii zawieszenia postępowania odniósł się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznając skargę skarżącego na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę G. w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (wyrok z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Bk 118/20).

Końcowo należy jeszcze wskazać, że materiał dowodowy nadesłany przez organ I instancji nie zawiera całych akt postępowania, które zostały przesłane do WSA w Białymstoku wraz ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania. Niemniej jednak charakter rozstrzygnięcia oraz uwierzytelnione kopię dokumentów, w tym postanowienia o zawieszeniu postępowania z dnia [...] września 2020 r., jak i postanowienia o jego podjęciu z dnia [...] września 2020 r. były wystarczające do rozpatrzenia zażalenia przez organ II instancji.

W zawiązku z powyższym, sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 t.j.).