Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 256/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] listopada 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (dalej: "Minister"), działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r., poz. 282, dalej: "ustawa"), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186, dalej: "Prawo budowlane") oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia E. Sp. z o. o. (dalej: "Inwestor lub "Spółka") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2020 r., sygn. [...], odmawiające uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku hali napraw, budynku magazynowego, budynku warsztatu, budynku pompowni wody oraz budynku gospodarczego przy ul. [...] w G., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego przy ul. [...] w G., oznaczonego na mapie ewidencyjnej załączonej do wniosku inwestora o wydanie pozwolenia na rozbiórkę nr [...] i w tej części umorzył postępowanie uzgodnieniowe w sprawie rozbiórki ww. budynku gospodarczego, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 21 grudnia 2018 r. Starosta [...] zwrócił się z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie rozbiórki 5 budynków znajdujących się przy ul. [...] w G.: budynku hali napraw, budynku magazynowego, budynku warsztatu, budynku pompowni wody oraz budynku gospodarczego.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nie uzgodnił rozbiórki powyższych obiektów, jednakże po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez Inwestora Minister postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. uchylił ww. postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawowym powodem wydania postanowienia kasatoryjnego była konieczność udokumentowania kompetencji organu ochrony zabytków do zajmowania stanowiska w sprawie, jak również do zbadania stanu zachowania kompozycji ww. zespołu fabrycznego oraz pierwotnej formy architektonicznej jego poszczególnych komponentów.

Następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków ponownie odmówił uzgodnienia rozbiórki ww. obiektów, jednakże Minister postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., uchylił to postanowienie i po raz kolejny przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu Minister podkreślił potrzebę dalszego zbadania przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy w zakresie kompetencji organu ochrony zabytków.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę ww. obiektów. W uzasadnieniu wskazał, że kompetencje organu ochrony zabytków w sprawie wynikają z faktu umieszczenia zespołu kopalni [...] w G. w gminnej ewidencji zabytków, przyjętej zarządzeniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]. Podkreślił, że kompleks budynków, któremu towarzyszy osiedle patronackie pracowników kopalni, wpisane do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2009 r. tzw. [...], jest istotnym elementem dziedzictwa poprzemyslowego regionu. Ponadto, powołał się na wnioski z oględzin terenu dawnej kopalni przeprowadzonych w dniu 24 września 2019 r. i 18 maja 2020 r., uznając, że budynek hali napraw, budynek magazynowy, budynek warsztatu, budynek pompowni wody stanowią obiekty historyczne pochodzące z okresu powstania powyższego kompleksu przemysłowego. Zabudowa te została poddana wtórnym przekształceniom polegającym m. in. na wymianie stolarki otworowej i realizacji dobudówek, niemniej pierwotny kształt architektoniczny powyższych obiektów jest w dalszym ciągu czytelny. Stan zachowania ww. budynków jest dostateczny i nie zagraża życiu lub zdrowiu użytkowników.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła Spółka zarzucając, że organ nie zapewnił jej udziału w oględzinach przeprowadzonych w dniu 18 maja 2020 r. oraz nie doręczył zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi, lecz bezpośrednio stronie. Poddała też w wątpliwość kompetencje organu ochrony zabytków, wynikające z umieszczenia obiektów wnioskowanych do rozbiórki w gminnej ewidencji zabytków.

Minister podzielił stanowisko organu I instancji i wydał powołane na wstępie postanowienie z dnia [...] listopada 2020 r. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wskazał, że Wójt Gminy [...] zarządzeniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] włączył do gminnej ewidencji zabytków zabytek pn. Dawna Kopalnia Węgla Kamiennego [...] , położony w G. przy ul. [...], powstały w latach 1913 -1916. Zamieszczona w tej ewidencji karta adresowa nr [...], odnosząca się do ww. zabytku, nie określa poszczególnych komponentów przedmiotowego zespołu poprzemyslowego. W dokumencie tym nie wskazano działek ewidencyjnych, które zajmuje kompleks, oraz nie zamieszczono planu z zaznaczeniem zasięgu terytorialnego zabytku. Dane adresowe kopalni figurujące w ww. karcie - ul. [...] w G. - mają charakter ogólny. Biorąc to pod uwagę Minister doszedł do przekonania, że zabytek ujęty w gminnej ewidencji zabytków stanowią wszystkie zabudowania usytuowane przy ul. [...] w G., należące do historycznego zespołu kopalni, tj. będące pierwotnymi komponentami omawianego zakładu wydobywczego. Wskazał, że w aktach sprawy znajduje się plan archiwalny kopalni i okolic wykonany w roku 1919 r., obrazujący zakład jego historycznej formie i z tego dokumentu wynika jasno, że przeznaczone do rozbiórki budynki hali napraw, magazynowy, warsztatu i pompowni istniały ówcześnie i funkcjonowały jako integralne części kompleksu przemysłowego. Potwierdza to – w ocenie Ministra - kompetencje do zajmowania stanowiska w sprawie rozbiórki ww. obiektów.

Jednocześnie Minister wskazał, że budynek gospodarczy oznaczony w dokumentacji nr [...] nie został zamieszczony na ww. planie archiwalnym, a analiza jego formy architektonicznej wskazuje na powstanie obiektu w II połowie XX w. W związku z tym, Minister uznał, że obiekt ten nie należy do zespołu Dawnej Kopalni Węgla Kamiennego [...], ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Z tego powodu postanowił uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ww. obiektu i umorzyć postępowanie uzgodnieniowe w tym zakresie, ze względu na brak kompetencji do zajmowania stanowiska.

Następnie Minister wskazał, że na przedmiotowym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwalą nr [...] Rady Gminy [...] z [...] listopada 2016 r. Zgodnie z tym planem, budynki będące przedmiotem postępowania znajdują się na obszarze oznaczonym symbolem l-PU. Brak jest ustaleń ochrony konserwatorskiej dla dawnej kopalni [...] w G.

Minister zrelacjonował rys historyczny ww. kompleksu obiektów wskazując, że dawna Kopalnia Węgla Kamiennego [...] w G., została założona w 1913 r. z inicjatywy [...] z siedzibą w W. W ocenie Ministra stanowi cenny zabytek regionu, jako świadectwo rozwoju przemysłu na terenie [...] oraz egzemplifikacja architektury industrialnej z początku XX w., posiadającej charakterystyczne, dość bogato dekorowane elewacje o licu ceglanym. Detal architektoniczny utrzymany jest w stylistyce historyzującej. Z kolei w czasie II wojny światowej, od czerwca 1942 r. w budynkach pokopalnianych istniał [...] - obóz dla ludności wysiedlonej z [...], w którym łącznie przebywało około 20 tysięcy osób. Więźniów, którzy zginęli w obozie, upamiętniono tablicą wmurowaną w ścianę budynku dyrekcji kopalni. Według Ministra wartości zabytkowe powyższego kompleksu podnosi fakt zachowania towarzyszącego zakładowi zespołu mieszkalnego dla pracowników, posiadającego ponadprzeciętne wartości zabytkowe, wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2009 r.

Zdaniem Ministra przewidziane do rozbiórki obiekty: budynek hali napraw, budynek magazynowy, budynek warsztatu, budynek pompowni przy ul. [...] w G. stanowią integralne elementy kopalni w jej pierwotnej formie i współtworzą dokumentarne wartości zabytku. Dawna hala napraw oraz budynek warsztatu cechują się ponadto walorami artystycznymi, których nośnikiem jest stosunkowo bogaty detal architektoniczny elewacji kształtowany w cegle. Dodatkowo, pomimo późniejszych przekształceń polegających na przebiciu wtórych otworów elewacyjnych, realizacji dobudówek, bądź wtórego otynkowania, pierwotna forma ww. zabudowań jest w dalszym ciągu czytelna.

Minister wskazał również, że dokumentacja załączona do wniosku Starosty [...] o uzgodnienie pozwolenia na rozbiórkę zawiera opracowanie dotyczące oceny stanu technicznego ww. zabudowań sporządzone przez mgr. inż. M.K. (posiadającego uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej), sporządzone w styczniu 2019 r. Z opinii tej wynika, że wszystkie budynki objęte postępowaniem prezentują dostateczny stan techniczny, kwalifikujący je do kapitalnego remontu. Dodatkowo zadowalający stan zachowania ww. obiektów został stwierdzony, na podstawie przeprowadzonych oględzin, przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (co potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy).

Z powyższych względów Minister doszedł do przekonania, że ww. obiekty stanowią integralne elementy ww. historycznego kompleksu industrialnego, który jest istotny dla lokalnej tożsamości kulturowej, oraz współtworzą jego wartości historyczne, artystyczne i naukowe. W interesie społecznym leży zatem zachowanie substancji materialnej tych obiektów.

Ustosunkowując się do zarzutu wadliwego doręczenia ww. postanowienia, Minister zgodził się, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków naruszył art. 40 § 2 k.p.a., poprzez doręczenie orzeczenia bezpośrednio Spółce, z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał jednak, że w omawianym przypadku uchybienie to nie miało negatywnego wpływu na interes strony, która złożyła zażalenie w ustawowym terminie.

Odnosząc się do zarzutu braku zapewnienia udziału w oględzinach przeprowadzonych w dniu 18 maja 2020 r., Minister wskazał, że wizja ta miała na celu weryfikację stanu faktycznego stwierdzonego podczas poprzedniej lustracji przeprowadzonej w dniu 24 września 2019 r., w której uczestniczył pełnomocnik skarżącej L.P. Ponadto, osoba ta zapoznała się z aktami sprawy, w tym z protokołem z powyższej wizji z dnia 18 maja 2020 r., w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 29 czerwca 2020 r. tj. przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia. Następnie pełnomocnik inwestora skorzystał z możliwości wglądu do całokształtu akt sprawy w dniu 4 września 2020 r. Strona ta nie wyniosła dotychczas żadnych uwag odnośnie do konkretnych ustaleń poczynionych w czasie ww. lustracji przez organ pierwszej instancji.

Powyższe postanowienie Ministra z dnia [...] listopada 2020 r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Spółkę, która zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak wszechstronnej analizy karty nr [...] Gminnej Ewidencji Zabytków na ternie Gminy [...] w kontekście braku objęcia nieruchomości wskazanych w przedmiotowej karcie ochroną zabytków przewidzianą w uchwale nr [...] z dnia [...] listopada 2016 roku Rady Gminy [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;

b. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, tj. karty nr [...] Gminnej Ewidencji Zabytków na terenie Gminy [...], polegającą na przyjęciu, że budynek hali napraw, budynek magazynowy, budynek warsztatowy oraz budynek pompowni wody stanowią integralne elementy historycznego kompleksu industrialnego, objętego ochroną na mocy karty nr [...] Gminnej Ewidencji Zabytków, podczas gdy z karty [...] Gminnej Ewidencji Zabytków wynika, że na karcie nr [...] została wpisana wyłącznie dawna Kopalnia Węgla Kamiennego [...] ujęta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], a także poprzez przyjęcie, że karta nr [...] Gminnej Ewidencji Zabytków obejmuje wszystkie budynki położone na ul. [...], a brak precyzyjnie wskazanego adresu oraz danych dotyczących zatwierdzenia karty adresowej gminnej ewidencji zabytków nie wpływają na ważność karty;

c. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przez organ I instancji oględzin przedmiotowych budynków bez udziału skarżącej, w sytuacji gdy nie zachodziły przesłanki do przeprowadzenia czynności procesowej z pominięciem strony, albowiem niezwłoczne załatwienie sprawy nie było konieczne ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na niepowetowaną szkodę materialną, a następnie uznanie przez organ II instancji, iż możliwość wypowiedzenia się strony co do przedmiotowych oględzin na późniejszym etapie sprawy konwaliduje nieobecność strony podczas przedmiotowych czynności i zapewnia stronie czynny udział w postępowaniu, co w konsekwencji spowodowało, iż skarżąca nie miała możliwości weryfikacji sposobu przeprowadzenia oględzin i wypowiedzenia się co do tej czynności bezpośrednio w trakcie jej przeprowadzenia;

d. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 § 1 i 2 pkt 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy i dokonanie oceny stanu przedmiotowych nieruchomości m.in. na podstawie dowodu z oględzin obiektów objętych postępowaniem, które ograniczone zostały wyłącznie do obserwacji budynków z zewnątrz, bez szczegółowego zapoznania się z ich stanem technicznym oraz bez sporządzenia protokołu z przedmiotowej czynności, co w konsekwencji uniemożliwia faktyczną ocenę stanu budynków i zasadności ich dalszego utrzymywania oraz weryfikację prawidłowości przeprowadzonej czynności;

e. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania stanu faktycznego i uznanie, że opis techniczny budynków, opracowany przez mgr inż. M.K. w celu rozbiórki budynków, ograniczający się wyłącznie do stwierdzenia, że "stan techniczny budynku jest dostateczny, budynek przeznaczony do kapitalnego remontu przy konieczności wydatkowania znacznych nakładów finansowych" stanowi wystarczającą podstawę do dokonania rzetelnej oceny stanu technicznego budynków;

f. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącej możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, przejawiające się m.in. wielokrotnym pomijaniem ustanowionego przez skarżącą pełnomocnika, którego skarżąca wskazała jako pełnomocnika do doręczeń oraz przeprowadzeniem oględzin nieruchomości bez udziału skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;

g. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak dostatecznego wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz poprzestanie na skrótowym odniesieniu się do stanowiska skarżącej, bez przedstawienia argumentów mogących wyjaśnić skarżącej przesłanki, jakimi kierował się organ podczas wydania przedmiotowego postanowienia;

h. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie przedmiotowego postanowienia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony, podczas gdy strona udzieliła profesjonalnemu pełnomocnikowi pełnomocnictwa do prowadzenia niniejszej sprawy i wskazała pełnomocnika, któremu należy doręczać pisma w przedmiotowej sprawie;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

a. art. 91 § 4 pkt 4 ustawy w zw. z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] w części, w której [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] odmówił uzgodnienia rozbiórki budynku hali napraw, budynku magazynowego, budynku warsztatu oraz budynku pompowni wody, podczas gdy w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uzgodnienia przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, albowiem budynki objęte inwestycją nie zostały ujęte w gminnej ewidencji zabytków;

b. § 17 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 roku w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że brak precyzyjnie wskazanego adresu na karcie nr [...] Gminnej Ewidencji Zabytków wskazuje na charakter ogólny danych adresowych i objęcie kartą nr [...] wszystkich budynków mieszących się na ul. [...], podczas gdy brak przedmiotowej informacji uniemożliwia identyfikację obiektu wpisanego do karty nr [...] Gminnej Ewidencji Zabytków, co powoduje nieważność przedmiotowej karty;

c. § 17 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 roku w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że brak precyzyjnie wskazanych danych dotyczących daty zatwierdzenia karty Gminnej Ewidencji Zabytków oraz brak podpisu powodują nieważności karty;

d. art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez brak wyważenia interesu indywidualnego skarżącej jako właściciela nieruchomości z interesem publicznym zgodnie z zasadą proporcjonalności i arbitralne przyznanie prymatu ochronie zabytków nad ochroną własności, podczas gdy z powszechnie obowiązujących przepisów prawa nie wynika, iż budynki objęte inwestycją podlegają ochronie.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej utrzymania w mocy postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] stycznia 2019 r oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Spółka rozwinęła argumentację na poparcie stawianych zarzutów, przede wszystkim koncentrując się na problemie zakresu ochrony konserwatorskiej w odniesieniu do poszczególnych budynków objętych postępowaniem uzgodnieniowym, a w konsekwencji zakresem kompetencji organów ochrony konserwatorskiej w tym przedmiocie.

Spółka podniosła, że Minister w całości pominął zależność pomiędzy kartą nr 18 gminnej ewidencji zabytków, a ochroną przewidzianą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wskazała, że w ww. karcie adresowej za zabytek nieruchomy została uznana dawna Kopalnia Węgla Kamiennego [...], ujęta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Podkreśliła, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi jedną z ustawowych form ochrony zabytków, a wpisane informacje w karcie adresowej zabytku dotyczą jednego konkretnego zabytku. Skoro zatem w karcie adresowej pod numerem [...] została wpisana dawna Kopalnia Węgla Kamiennego [...] położona przy ul. [...] w G., która jest objęta ochroną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] to "a contrario" stwierdzić należy, że budynki położone przy ul. [...] w G., a nie objęte ochroną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] nie stanowią zabytku nieruchomego, wpisanego pod numerem [...] do karty adresowej gminnej ewidencji zabytków, prowadzonej dla Gminy [...].

Spółka zwróciła uwagę, że w chwili wydania przez Wójta Gminy [...] zarządzenia nr [...] z dnia [...] listopada 2014 roku na terenie Gminy [...] obowiązywała uchwała nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej zostały uregulowane w rozdziale 5 przedmiotowej uchwały. Zauważyła, że uprzednio obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - zgodnie z § 18 ust. 2 uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku - przewidywał ochronę dla obiektów wpisanych do gminnej ewidencji zabytków i które zostały wymienione w tabeli nr 2 - obiekty architektury świeckiej i sakralnej wpisane do gminnej ewidencji zabytków. Dla obszaru sołectwa [...] pod numerami porządkowymi 5-14 zostały wymienione budynki mieszkalne, położone przy ul. [...] nr [...]. Tylko zatem budynki położone pod tymi konkretnymi adresami objęte były ochroną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i tylko te budynki zostały wpisane do gminnej ewidencji zabytków. Następnie - na mocy § 18 ust. 4 uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku - została przewidziana ochrona dla obiektów przemysłowych wpisanych do gminnej ewidencji zabytków, które zostały wymienione w tabeli nr 4 - obiekty przemysłowe wpisane do gminnej ewidencji zabytków. Dla sołectwa [...] został wymieniony zespół zabudowy dawnego zakładu wydobywczego Kopalnia [...], położony przy ul. [...] w G.. Co więcej, na mocy § 18 ust. 6 pkt 1-3 uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku - ustalono strefę "A" ścisłej ochrony konserwatorskiej, obejmującą rejon budynków przy ul. [...] nr: [...] w [...], zespół zabudowy dawnego zakładu wydobywczego [...] oraz rejon budynków przy ul. [...] w [...].

Z powyższego Spółka wywiodła, że w karcie adresowej gminnej ewidencji zabytków, prowadzonej dla Gminy [...] pod numerem [...] wpisano zabytek nieruchomy o nazwie: dawna Kopalnia Węgla kamiennego [...], położony przy ul. [...] w G., albowiem -zgodnie z treścią uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku - tylko on został ujęty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w chwili sporządzenia przedmiotowej karty adresowej. Natomiast budynki położone przy ul. [...], objęte wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę nigdy nie zostały objęte ochroną przewidzianą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], a treść uprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] potwierdza wyłącznie, że karta adresowa Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy [...] numer [...], dotyczy wyłącznie dawnej Kopalni Węgla Kamiennego [...], położonej przy ul. [...].

Spółka podkreśliła, że ochronie prawnej podlegają jedynie zabytki wpisane do rejestru zabytków, zaś obiekt ujęty w gminnej ewidencji zabytków takiej ochronie podlega wyłącznie wówczas, gdy zostanie uwzględniony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wskazała, że w dniu [...] listopada 2016 roku Rada Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] o przyjęciu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...]. Zgodnie z treścią § 9 uchwały, obszar objęty ochroną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został ustalony przy ul. [...] (część zespołu pałacowo-parkowego, wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...]) oraz wokół kościoła pod wezwaniem [...] w T.. Nie ulega zatem wątpliwości, że obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie obejmuje swoim zakresem budynków, objętych wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę. W konsekwencji nieaktualna jest również karta adresowa Gminnej Ewidencji zabytków numer [...], gdyż obecnie obowiązujące przepisy prawa nie obejmują obszaru położonego przy ul. [...] w [...].

W związku z powyższym Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem Ministra, zgodnie z którym brak precyzyjnie wskazanego adresu w karcie nr [...] Gminnej Ewidencji Zabytków powoduje, że kartą nr [...] objęte zostały wszelkie zabudowania usytuowane przy ul. [...] w G., należące do historycznego zespołu kopalni. Skoro zaś karta została sporządzona w sposób wadliwy, tzn. nie pozwalający na identyfikację budynku wpisanego do niej, to należy stwierdzić, że została ona sporządzona w sposób wadliwy. Spółka zaprezentowała wywody wskazujące na sporządzenie karty adresowej zabytku w sposób sprzeczny z rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 roku w sprawie prowadzenia rejestru zabytków krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, a w szczególności jej § 17, co powoduje jej nieważność.

Ponadto w uzasadnieniu Spółka rozwinęła argumentację dotyczącą wadliwych lub niedostatecznych ustaleń w zakresie stanu technicznego budynków oraz szeregu uchybień procesowych, wskazanych już w zarzutach skargi, w szczególności w zakresie niezapewnienia czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Podstawowe zarzuty skargi, zarówno procesowe (naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a.), jak i materialne (naruszenia art. 91 § 4 pkt 4 ustawy w zw. z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego oraz § 17 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 roku w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem) sprowadzają się do sporu dotyczącego zakresu ochrony konserwatorskiej budynków: hali napraw, budynku magazynowego, budynku warsztatu, budynku pompowni wody oraz budynku gospodarczego przy ul. [...] w G., a zatem kompetencji organów ochrony konserwatorskiej do stosowania procedury uzgodnieniowej w sprawie ich rozbiórki.

Odnosząc się do tego zasadniczego problemu należy wskazać, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć wydanych w niniejszej sprawie jest art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, który stanowi, że w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że znajduje on zastosowanie przy spełnieniu dwóch kluczowych warunków: po pierwsze obiekt nie jest wpisany do rejestru zabytków prowadzonego zgodnie z art. 8 ustawy, przy czym wpisów dokonuje się zgodnie z art. 7 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 tej ustawy; a po drugie obiekt jest ujęty w gminnej ewidencji zabytków prowadzonej na podstawie art. 22 ust. 4 i 5 ustawy. Należy przy tym podkreślić, że gminna ewidencja zabytków nie jest prawną formą ochrony zabytków. Takimi prawnymi formami są bowiem – stosownie do treści art. 7 ustawy: 1) wpis do rejestru zabytków; 1a) wpis na Listę Skarbów Dziedzictwa; 2) uznanie za pomnik historii; 3) utworzenie parku kulturowego; 4) ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. Wpis do gminnej ewidencji zabytków nie stanowi zatem formy ochrony zabytku, lecz jeden ze sposobów opieki nad zabytkami. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Postępowanie uzgodnieniowe, o którym mowa w art. 39 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego dotyczy obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ujęcie zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków następuje wskutek wskazania określonego obiektu nieruchomego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i przypisania mu w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków wartości zabytkowej. Umieszczając zabytek w gminnej ewidencji zabytków, organ gminy urzędowo stwierdza, że obiekt ten charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. II OSK 2189/13).

Wymaga zaznaczenia, że niniejsza sprawa dotyczy obiektu lub obiektów (tego dotyczy spór), który został ujęty w gminnej ewidencji zabytków, przyjętej zarządzeniem Wójta Gminy [...] zarządzeniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], pn. Dawna Kopalnia Węgla Kamiennego [...] , położony w G. przy ul. [...], powstały w latach 1913 -1916, z oznaczeniem na karcie adresowej nr [...]. Tym samym zabytek pn. Dawna Kopalnia Węgla Kamiennego [...], położony w G. przy ul. [...] podlegał uzgodnieniu, o którym mowa w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego. Całkowicie zatem nietrafione są argumenty Spółki opisujące konieczność powiązania gminnej ewidencji zabytków z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodzić się należy z twierdzeniem Spółki, że forma ochrony musi wynikać z miejscowego planu, jednakże – jak już wyżej wskazano – gminna ewidencja nie jest formą ochrony, lecz sposobem sprawowania opieki, a procedura uzgodnieniowa, o której mowa w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego nie jest w żaden sposób uzależniona od zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stąd też nie ulega wątpliwości, że wniosek o rozbiórkę zabytku pn. Dawna Kopalnia Węgla Kamiennego [...], położonego w G. przy ul. [...], podlegał uzgodnieniu z właściwym miejscowo wojewódzkim konserwatorem zabytków, na podstawie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego.

Spór dotyczy jednakże również kwestii precyzyjnego ustalenia jaki obiekt lub obiekty wchodzą w skład gminnej ewidencji, stosownie do ww. karty adresowej, a w konsekwencji podlegają procedurze uzgodnieniowej. Ustosunkowując się do tego problemu, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że odpowiedzi na to pytanie – wbrew obszernym wywodom Spółki - nie udzielają zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarówno uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., jak i nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Przepisy, na które wskazuje Spółka określają jedynie, które z zabytków nieruchomych, znajdujących się na terenie Gminy [...] podlegają ochronie wynikającej z postanowień urbanistycznych. Należy jednak jeszcze raz podkreślić, że nie oznacza to, że jakiś obiekt nie nosi cech zabytku nieruchomego i nie zmienia w żadnym stopniu kompetencji do stosowania procedury określonej w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego. W celu ustalenia jakie obiekty podlegają procedurze uzgodnieniowej w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, należy przede wszystkim dokonać analizy co wchodzi w skład zabytku pn. Dawna Kopalnia Węgla Kamiennego [...], przy uwzględnieniu nie tylko treści karty adresowej gminnej ewidencji, ale całości zgromadzonej dokumentacji. Przy czym zaznaczyć należy, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków kilkukrotnie dokonywał analizy tego problemu na polecenie Ministra, który w rozstrzygnięciach kasatoryjnych, wydawanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., kierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Z analizy samej karty nr 18 wynika, że jako zabytek figuruje Dawna Kopalnia Węgla Kamiennego [...], bez określenia dokładnego adresu – wskazano ul. [...]. Zgodzić się należy z organem, że w pojęciu: "Dawna Kopalnia węgla kamiennego [...] mieści się cały zespół zabytkowej kopalni, czyli budynki należące do założenia przemysłowego takiej jak: budynek administracyjny, warsztat mechaniczny i kuźnia, budynek biurowy, stajnia, portiernia, kotłownia i maszynownia, siłownia z rozdzielnią elektryczną, łaźnia z lampownią i markownią, pompownia i stolarnia. Budynki te zostały wymienione z Gminnym Programie Opieki nad Zabytkami na terenie Gminy [...] na lata 2016-2020 r. Analiza materiałów uzyskanych przez organ z archiwum Wyższego Urzędu Górniczego, w szczególności map wykonanych w 1919 r. wynika, że wszystkie wymienione budynki wchodziły w skład zespołu kopalni i podlegają ochronie, za wyjątkiem budynku gospodarczego, w odniesieniu do którego Minister uznał brak kompetencji do zajmowania stanowiska (ze względu na jego budowę w połowie XX w.). Dlatego zgodzić się należy z Ministrem, że dane adresowe kopalni figurujące w ww. karcie - ul. [...] w G. - mają charakter ogólny, a wskazany zabytek ujęty w gminnej ewidencji zabytków stanowią wszystkie zabudowania usytuowane przy ul. [...] w G., należące do historycznego zespołu kopalni, tj. będące pierwotnymi komponentami omawianego zakładu wydobywczego. Przede wszystkim wskazuje na to wykonany w roku 1919 r., plan archiwalny kopalni i okolic. Z analizy tego planu wynika, że objęte wnioskiem o rozbiórkę budynki hali napraw, magazynowy, warsztatu i pompowni istniały jako komponenty kopalni i funkcjonowały jako integralne części tego kompleksu przemysłowego. Dodatkowo należy wskazać, że wskazany wyżej kompleks budynków sąsiaduje z osiedlem patronackim pracowników kopalni, wpisanym do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2009 r. (tzw. [...]) stanowiąc spójną całość.

Odnosząc się do zarzutu nieważności karty adresowej nr [...], która znajduje się w gminnej ewidencji, należy stwierdzić, że została ona wykonana przez specjalistyczny podmiot tj. pracownię Projektowo-Urbanistyczno-Konserwatorską [...] z siedzibą w C. i wprawdzie nie zawiera wszystkich elementów określonych w rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 roku w sprawie prowadzenia rejestru zabytków krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem, jednakże nie powoduje to nieważności samej karty i nie unieważnia wpisu zabytku do gminnej ewidencji. Kwestia ta może być przedmiotem odrębnej procedury, podobnie jak w odrębnym trybie dokonywane są wpisy i wykreślenia zabytków z gminnej ewidencji. Ewentualne braki formalne karty nie mogą jednakże niweczyć celu, w jakim jest tworzona i prowadzona ewidencja tj. planowaniu opieki nad zabytkami znajdującymi się na terenie gminy.

Odnosząc się do zasadności odmowy uzgodnienia rozbiórki ww. obiektów należy w pierwszej kolejności wskazać, że uzgodnienie z konserwatorem zabytków, dokonywane w trybie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego ma na celu uzyskanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej stanowiska profesjonalnego organu ochrony konserwatorskiej w zakresie dopuszczalności określonych robót budowlanych. W niniejszej sprawie uzgodnieniu podlegały roboty, w wyniku których zabytek wpisany do gminnej ewidencji zabytków przestanie istnieć; ulegnie całkowitej likwidacji. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że rozbiórka zabytku powinna być ostatecznością. Wskazuje się m. in., że o ile wojewódzki konserwator zabytków może uzgodnić roboty budowlane prowadzące np. do zmiany wyglądu zabytku, to wyłącznie szczególnie uzasadnione powody powinny stać za tym, by w drodze uzgodnienia zostały zatwierdzone projektowane przez inwestora roboty budowlane, których następstwem będzie nie tylko utrata przez zabytek nieruchomy jego dotychczasowej wartości, które ujęcie w ewidencji miało za zadanie chronić, ale również doprowadzenie do likwidacji zabytku nieruchomego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1446/16). W niniejszej sprawie wniosek o rozbiórkę dotyczy kompleksu budynków dawnej Kopalni Węgla Kamiennego [...] w G., założonej w 1913 r. z inicjatywy [...] z siedzibą w W. Organ konserwatorski ocenił, że stanowi ona cenny zabytek regionu, jako świadectwo rozwoju przemysłu na terenie [...] oraz przykład architektury industrialnej z początku XX w., posiadającej charakterystyczne, bogato dekorowane elewacje o licu ceglanym. Przewidziane do rozbiórki obiekty stanowią integralne elementy kopalni w jej pierwotnej formie i współtworzą wartości zabytku, jako całości. Minister podkreślił, że dawna hala napraw oraz budynek warsztatu cechują się ponadto walorami artystycznymi, czego przykładem jest bogaty detal architektoniczny elewacji kształtowany w cegle. Jak już wskazano wyżej, kompleks ten towarzyszy zespołowi mieszkalnemu dla pracowników, posiadającego ponadprzeciętne wartości zabytkowe, wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2009 r. Oba kompleksy uzupełniają się tworząc komplementarną i spójną całość. Wszystko to powoduje, że zabytek kompleksu dawnej kopalni stanowi istotny element dziedzictwa poprzemyslowego regionu. Dodatkowo należy zauważyć, że kompleks budynków stanowi świadectwo cierpienia ludności polskiej w czasie II wojny światowej, albowiem od czerwca 1942 r. w budynkach pokopalnianych istniał [...] nr [...] - ludności wysiedlonej z [...]. W obozie tym przebywało łącznie około 20 tysięcy osób, zaś więźniów, którzy zginęli w obozie, upamiętniono tablicą wmurowaną w ścianę budynku dyrekcji kopalni. Jednocześnie organy obu instancji oceniły, że stan zachowania ww. budynków jest dostateczny i nie zagraża życiu lub zdrowiu użytkowników.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że organy ochrony konserwatorskiej nie dokonały w tym zakresie dowolnej oceny, lecz zajęły stanowisko w oparciu o zgromadzone materiały historyczne i przeprowadzone oględziny a wyrażone stanowisko jest wynikiem analizy dokonanej przez specjalistyczny i fachowy organ.

Odnosząc się do zarzutów Spółki dotyczących złego stanu technicznego budynku, wskazać należy, że ochrona zabytków, w rozumieniu art. 4 pkt 1-6 ustawy o ochronie zabytków, obejmuje ogół działań podejmowanych w odniesieniu do zabytków w celu zachowania ich wartości zabytkowej, przy czym należy podkreślić, że zabytki podlegają ochronie bez względu na stan ich zachowania. W świetle bowiem art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, każda z form ochrony zabytków, o której mowa w art. 7 ustawy o ochronie zabytków, podlega ochronie bez względu na stan zachowania zabytku (art. 6 ust. 1 ww. ustawy). O konieczności ochrony zabytku nie może zatem decydować niedostateczny stan techniczny obiektu powodujący np. nieopłacalność remontu lub ponoszenia dalszych inwestycji z ekonomicznego punktu widzenia. Istotne jest czy zachowuje swoje walory zabytkowe i czy jego stan techniczny nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa. O wartości obiektów zabytkowych decyduje bowiem przede wszystkim to, że są one przekazami określonych znaczeń (świadectwa), a nie ich wartość ekonomiczna wyrażona w stanie technicznym i użytkowym. Istotne jest utrwalenie i przekazanie pamięci o ludziach, procesach, wydarzeniach czy wyobrażeniach przez te obiekty w różnorodny sposób reprezentowanych. Zły stan techniczny obiektu nie przesądza zatem o utracie wartości zabytkowej, a rozbiórkę zabytku uzasadnia stwierdzenie jedynie takiego rozmiaru zniszczenia obiektu zabytkowego, który łączy się z uznaniem, że obiekt nie przedstawia już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, bowiem nie da się go zachować.

W niniejszej sprawie dokumentacja załączona do wniosku Starosty [...] o uzgodnienie pozwolenia na rozbiórkę zawiera ocenę stanu technicznego ww. zabudowań sporządzoną w styczniu 2019 r. przez mgr. inż. M.K., z której wynika, że wszystkie budynki objęte postępowaniem prezentują dostateczny stan techniczny, kwalifikujący je wprawdzie do kapitalnego remontu, lecz nie do rozbiórki. Podkreślenia przy tym wymaga, że ocena została sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Stan techniczny obiektów został także ustalony w toku oględzin, przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, co potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy.

Sąd nie uwzględnił również zarzutów naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew twierdzeniom Spółki zaskarżone postanowienie wydane zostało z poszanowaniem zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego i bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), organy I i II instancji kierowały się regułami dowodowymi określonymi w art. 7 i 77 k.p.a., zaś uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i 40 § 2 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu m. in. udziału w oględzinach i niedoręczeniu postanowienia profesjonalnemu pełnomocnikowi należy podkreślić – co wielokrotnie wyrażał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie – wskazane naruszenia mogą prowadzić do wzruszenia zaskarżonego aktu wyłącznie w sytuacji, gdy strona wykaże iż miały one istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a Nawet zatem pominięcie strony lub jej profesjonalnego pełnomocnika na pewnym etapie postępowania (brak udziału w oględzinach) oraz doręczenie postanowienia bezpośrednio stronie z pominięciem pełnomocnika nie musi skutkować eliminacją ww. aktu, gdy z całości akt postępowania wynika, że wadliwości te pozostają bez wpływu na ostateczny jego rezultat. W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Pomimo kilku ewidentnych wadliwości procesowych, których dopuścił się organ strona co do zasady miała zapewniony czynny udział w tym postępowaniu (również w postaci udziału w oględzinach obiektów), mogła wypowiadać się co do zgromadzonego materiału dowodowego i zgłaszać uwagi, a prawo do zaskarżenia postanowienia nie było na żadnym etapie postępowania zagrożone. Dlatego należy uznać, że wady te pozostają bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia Ministra.

Zdaniem Sądu nie zostały również naruszone art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W niniejszej sprawie organy ochrony konserwatorskiej zajęły stanowisko w oparciu o odpowiednią dokumentację i ocena ta nie nosi cech dowolności. W szczególności zaś obiekty, których dotyczy niniejsza sprawa powinny być chronione, gdyż zawierają cechy zabytkowe, czego dowodem jest ich ujęcie w gminnej ewidencji zabytków i stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.