Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3734/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2400/17 w sprawie ze skargi S. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2) zasądza solidarnie od S. M. i M. M. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2400/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi S. M. i M. M., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie ustalenia kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

Strażnik miejski w dniu 17 stycznia 2014 r., na podstawie art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.r.d.", wydał dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z ulicy [...] w Warszawie z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, tj. pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. W trakcie czynności usuwania pojazdu do strażnika zgłosiła się kierująca pojazdem S. M. W związku z tym, na podstawie art. 130a ust. 2a P.r.d., odstąpiono od usunięcia pojazdu.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Prezydent m.st. Warszawy ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu na kwotę 478 zł oraz zobowiązał do zapłaty kosztów S. M. i M. M.

W uzasadnieniu organ zwrócił uwagę na okoliczność wydania dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wystawionej przez strażnika miejskiego, notatkę urzędową strażnika miejskiego, stanowisko Straży Miejskiej m.st. Warszawy z dokumentacją fotograficzną wykonaną przez strażnika miejskiego oraz dokumentację fotograficzną wykonaną przez firmę holującą O. sp. z o.o.

W ocenie organu przedstawione dowody wskazują, że zostały spełnione przesłanki do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu.

Ponadto stwierdzono, że istotną okolicznością jest fakt, że wydanie o godz. 21:43 dyspozycji usunięcia pojazdu strony, spowodowało wyjazd holownika, który przybył na miejsce o godz. 21:50, a dopiero po tym fakcie o godz. 21:58 wydano dyspozycję odstąpienia od usunięcia pojazdu, co było spowodowane stawieniem się osoby kierującej przy pojeździe i odjechaniem nim z miejsca zdarzenia. Następne zlecenie holownika było wydane do pojazdu [...] o nr rejestracyjnym [...] o godz. 22:07.

W ocenie organu oczywistym jest więc, że sytuacja ta spowodowała powstanie kosztów związanych z wyjazdem pojazdu holującego.

Wysokość kosztów ustalono zgodnie z art. 130a ust. 6 oraz 6a P.r.d. na podstawie załącznika nr 2 do uchwały nr LXXII/1866/2013 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014 (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2013 r., poz. 13514).

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli S. M. i M. M.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta m.st. Warszawy, że zostały podjęte czynności dotyczące usunięcia pojazdu w związku z zaparkowaniem pojazdu w sposób niedozwolony. Organ podkreślił, że do każdego nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu funkcjonariusze indywidualnie (poprzez dyżurnego) wzywają holownik i jeśli w związku ze zgłoszeniem do holowania pojazdu powstały koszty, to obciążają one właściciela pojazdu, do którego przyjechał holownik. Działania te są uzasadnione zapobieganiem pozostawianiu przez kierujących pojazdów w miejscach, w których parkowanie jest zakazane i zagrożone odholowaniem, jak w niniejszej sprawie.

Kwotę stanowiącą koszty powstałe w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, w ocenie organu, naliczono zasadnie, mając na uwadze uchwałę nr LXXII/1866/2013 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014, i w oparciu o fakturę VAT, raport drogowy i zlecenie holowania.

Skargę na powyższą decyzję złożyli S. M. i M. M., wskazując m.in., że zostali obciążeni opłatą za odholowanie innego pojazdu – skoro organ odstąpił od usunięcia ich pojazdu, a jednocześnie odholował inny pojazd, to bezzasadnie nałożył na nich związane z tym koszty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę wskazał, że nie sposób stwierdzić (wobec zawartości akt sprawy), aby przed wydaniem decyzji przeprowadzono wyczerpujące postępowanie dowodowe. W ocenie Sądu brak właściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy uzasadnia w konsekwencji postawienie organom orzekającym zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, jak i art. 80 K.p.a., a to w zw. z art. 130a ust. 2a P.r.d.

W ocenie Sądu brak jest podstaw by przyjąć, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu stanowi podstawę do wydania decyzji, w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych, tj. rzeczywistych kosztów.

Sąd podkreślił, że obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. W takim też zakresie winno być przeprowadzone postępowanie poprzedzające wydanie decyzji obciążającej kosztami za wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Postępowanie to winno więc obejmować m.in. ustalenie, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów. Nie można w tej materii stosować swego rodzaju automatyzmu, tj. przyjmować, że skoro wydano dyspozycję (a to – w sposób uzasadniony), to choć została ona cofnięcia, wywołała określone koszty.

Sąd stanął na stanowisku, że w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, czy koszty takie rzeczywiście powstały. Tym samym organ ma obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany.

Kierując się powyższym Sąd stwierdził, że organy orzekające co najmniej przedwcześnie przyjęły, że doszło do rzeczywistego powstania kosztów związanych z wydaniem w dniu 17 stycznia 2014 r. dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu. Jak wynika z akt sprawy dyspozycja usunięcia przedmiotowego pojazdu została wydana w dniu 17 stycznia 2014 r. o godzinie 21:43. Odstąpiono od usunięcia pojazdu o godzinie 21:58, w chwili pojawienia się kierującym pojazdem S. M. Holownik pojawił się na miejscu zdarzenia jednak o godzinie 22:07 odholował inne auto, stojące tuż obok, marki [...] nr rej. [...]. O tożsamości pojazdu holowniczego raport zgłoszenia holowania, z którego wynika, że zarówno do pojazdu skarżących jak i samochodu [...] został zadysponowany ten sam pojazd holowniczy.

Jak wynika z pisma Straży Miejskiej m.st. Warszawy z dnia 18 września 2017 r. funkcjonariusze Straży wzywają holownik do każdego nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu indywidualnie. Okoliczność ta jednak, zdaniem Sądu, w żadnej mierze nie dowodzi, że w rzeczywistości dyspozycja usunięcia pojazdu [...] oraz o kilka minut późniejsza dyspozycja usunięcia pojazdu [...] wygenerowały dwukrotnie koszty skoro ten sam holownik został wykorzystany do realnego odholowania samochodu marki [...].

Materiał dowodowy zgromadzony przez organy, w ocenie Sądu, nie pozwala na udzielenie odpowiedzi czy powstały koszty związane z dyspozycja usunięcia pojazdu marki [...] oraz czy nie zostały one naliczone podwójnie w związku z dyspozycja usunięcia pojazdu skarżących, choć w istocie w tak ustalonym stanie faktycznym nie powstały. Okoliczności dotyczące wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i przystąpienia do realizacji tej dyspozycji winny być bowiem ustalone bezspornie, a to w sprawie nie miało miejsca, na żadnym etapie.

Sąd nie zgodził się przy tym z twierdzeniem, że przyjęcie jedynie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze samo w sobie już generuje koszty, o których mowa w art. 130a ust. 2a P.r.d. Nie podzielono także stanowiska, że sam wyjazd holownika z bazy do zrealizowania zleconej usługi jest jednoznaczny z powstaniem kosztów, do pokrycia których jest obowiązany właściciel pojazdu, w stosunku do którego została wydana dyspozycja usunięcia. Może się bowiem tak zdarzyć, że w sytuacji odstąpienia od holowania "zadysponowanego" pojazdu, obecny na miejscu holownik zostaje wykorzystany do odholowania innego pojazdu.

Wskazano, że art. 130a ust. 2a powołanej ustawy obliguje organ do obciążenia kosztami związanymi z dyspozycją usunięcia pojazdu, ale tylko wówczas, gdy dyspozycja spowodowała ich powstanie, co zaś oznacza, że ustawodawca dopuszcza także sytuację przeciwną. Stąd też nie można generalizować i przyjmować, że samo wydanie dyspozycji wyjazdu z bazy do holowania w celu usunięcia danego pojazdu będzie stanowiło wystarczające uzasadnienie dla stwierdzenia powstania kosztów związanych z odholowaniem danego pojazdu i będzie - niejako "automatycznie" - prowadzić do nałożenia obowiązku ich poniesienia (zwrotu) przez właściciela pojazdu.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w sytuacji odstąpienia od holowania pojazdu, do którego przyjechał wezwany holownik i odholowania przez ten holownik kolejnego pojazdu, o powstaniu kosztów, decyduje obciążenie tymi kosztami kolejnego pojazdu, który został odholowany, a nie fakt, że koszty te faktycznie powstały w związku z dyspozycją usunięcia pierwszego z pojazdów;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. wobec błędnego uznania przez Sąd, że Kolegium nie wyjaśniło wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, podczas gdy z zebranego w sprawie kompletnego materiału dowodowego ocenionego wszechstronnie przez Kolegium, w tym przede wszystkim dyspozycji usunięcia pojazdu, faktury wystawionej przez podmiot holujący, raportu zgłoszenia holowania oraz pisma Straży Miejskiej wynikało bez wątpienia, że to do pojazdu skarżących przyjechał holownik, co spowodowało powstanie kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez niezasadne uchylenie decyzji Kolegium w warunkach błędnego uznania, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca narusza prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, podczas gdy prawidłowo przeanalizowany materiał dowodowy sprawy prowadził do przeciwnych wniosków.

Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi;

ewentualnie,

2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o rozpoznanie skargi na rozprawie.

Ponadto, wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. M. i M. M. wnieśli o jej nieuwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), po wcześniejszym przesłaniu stronom informacji o zamiarze wyznaczenia posiedzenia niejawnego i umożliwieniu złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie na piśmie.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Stosownie natomiast do art. 130a ust. 2a ww. ustawy od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Z kolei w myśl art. 130a ust. 6, rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Ponadto art. 130a ust. 6a lit. c przewiduje, że maksymalna wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t wynosi 440 zł. Ustawodawca dopuścił jednocześnie mechanizm waloryzujący tę kwotę, wskazując w art. 130a ust. 6b, że maksymalne stawki opłat określone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Jak stanowi art. 130a ust. 6c. ustawy Prawo o ruchu drogowym na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych. Wskaźnik cen, o którym mowa w ust. 6b, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie 20 dni od dnia jego ogłoszenia (art. 130a ust. 6d ustawy). W obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 1 sierpnia 2013 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2014 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2013 r., poz. 704) wskazano, że maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu z drogi obowiązujących w 2014 r. dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t wynosi 483 zł.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza przytoczonych przepisów, które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, prowadzi do wniosku, że właściciel nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, wobec którego wydano dyspozycję jego usunięcia z drogi, ponosi koszty nawet w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w trakcie jego usuwania, jeżeli wydanie tej dyspozycji spowodowało powstanie kosztów.

Odnosząc się do kwestii wysokości opłat powstałych w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu wskazać należy, że rada powiatu – stosownie do art. 130a ust. 6 P.r.d. – zobowiązana została do corocznego ustalania w drodze uchwały wysokości zarówno opłat, o których mowa w art. 130a ust. 6a, jak i kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a P.r.d., przy czym wysokość kosztów powstałych wskutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu mimo odstąpienia od usunięcia pojazdu nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w art. 130a ust. 6a P.r.d. Powyższe oznacza, że ustawodawca wprowadził mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów i kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów, który nie jest uzależniony od faktycznej wysokości tych opłat i kosztów poniesionych w konkretnym przypadku. Rada powiatu związana jest natomiast stawkami maksymalnymi określonymi w ustawie, ale waloryzowanymi w drodze corocznych obwieszczeń ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Tym samym to radzie przyznana została kompetencja do corocznego określania w drodze uchwały konkretnych stawek opłat i kosztów, nieprzekraczających kwot ustalonych w wyniku waloryzacji ministra dokonywanej w obwieszczeniu, których ustalenie winno być dokonywane w uwzględnieniem konieczności sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2644/14, z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2897/16, z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 982/16 oraz z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 106/17; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 130a ust. 2a i ust. 6 P.r.d. jednoznacznie wskazuje, że ustalając wysokość kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienia od tej czynności, powinny być brane pod uwagę koszty wynikające z uchwały rady powiatu podjętej w tym przedmiocie, a nie rzeczywiste koszty wynikające z odstąpienia od usunięcia pojazdu. Powyższe powoduje konieczność uwzględnienia przy rozstrzyganiu obowiązującej w dacie usunięcia pojazdu, stanowiącego współwłasność S. M. i M. M., uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2013 r. nr LXXII/1866/2013 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2014, która stanowi normę określającą wysokość kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a P.r.d.

Wysokość kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od usunięcia pojazdu została ustalona w załączniku nr 2 do ww. uchwały. Zgodnie z jego treścią, wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3.500kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej wynosi 478 zł. Przepisy uchwały ustaliły zatem wysokość kosztów, powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w stałej i ryczałtowo określonej kwocie. Wskazana kwota jest niezależna od okoliczności faktycznych (czasu, który upłynął od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do odstąpienia od usunięcia, czy też dystansu jaki przejechał holownik) oraz niezależna od wysokości faktycznie powstałych kosztów i ich charakteru (czy są to koszty przejazdu holownika, kontaktu telefonicznego strażnika miejskiego z firmą holującą w celu przekazania dyspozycji, czy też inne). Została ona ustalona poniżej maksymalnej dopuszczalnej stawki (zgodnie z art. 130a ust. 6 zd. 2 i ust. 6a P.r.d.), równej opłacie za usunięcie pojazdu. Powołana uchwała stanowi akt prawa miejscowego i dlatego orzekające w sprawie organy nie były władne do oceny jej przepisów i nie mogły odstąpić od ustalenia kosztów, ani ustalić ich w innej wysokości (np. faktycznie poniesionych wydatków).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wobec powyższego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia poglądu, że w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, czy koszty takie rzeczywiście powstały. Przepis art. 130a ust. 2a P.r.d. wskazuje na konieczność powstania kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, jako na przesłankę obowiązku właściciela pojazdu pokrycia kosztów powstałych wskutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, w razie odstąpienia od jego usunięcia. Nie odwołuje się on jednak przy tym do rzeczywistych kosztów powstałych w wyniku wydania tej dyspozycji, jako do odpowiednika zakresu obowiązku pokrycia tych kosztów, które obciążają kierowcę pojazdu.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że S. M. w dniu 17 stycznia 2014 r. w Warszawie przy ul. [...] pozostawiła pojazd w miejscu obowiązywania znaku B-36 z tabliczką T-24, a zatem nie zastosowała się znaku zakazu zatrzymywania się wskazującego ponadto, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Takie zachowanie właściciela pojazdu w świetle art. 130a ust. 1 pkt 1 P.r.d. obligowało funkcjonariusza straży miejskiej do wydania dyspozycji usunięciu pojazdu. Usunięcie pojazdu z drogi rozpoczyna się z chwilą wydania uprawnionej jednostce dyspozycji usunięcia pojazdu, nie zaś od momentu przyjazdu holownika na miejsce. Tym samym uznać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy rozpoczął się proces usuwania z drogi nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu stanowiącego współwłasność S. M. i M. M. Wskazuje na to wydana dyspozycja usunięcia pojazdu, raport zlecenia holowania oraz wyjaśnienia Straży Miejskiej m.st. Warszawy zawarte w piśmie z dnia 18 maja 2017 r. Ponadto z akt jednoznacznie wynika, że odstąpiono od czynności usunięcia pojazdu z uwagi na stawienie się kierującej jeszcze przed odholowaniem pojazdu, a wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty, o czym świadczy faktura wystawiona przez podmiot realizujący wydaną dyspozycję odholowania pojazdu.

Skarżący kasacyjnie trafnie podnosi, że brak jest podstaw do kwestionowania kompletności ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego. Dla możliwości obciążenia właściciela pojazdu kosztami jego odholowania nie ma znaczenia okoliczność, że kierująca zgłosiła się do pojazdu po wydaniu dyspozycji jego usunięcia, a przed jego faktycznym odholowaniem, w następstwie czego odwołano wydaną dyspozycję. Dla ustalenia opłaty w ryczałtowej wysokości nie ma znaczenia okoliczność w jakiej wysokości powstały koszty, skoro koszty te powstały, a sporna opłata jest opłatą za odstąpienie od usunięcia pojazdu już po wydaniu dyspozycji usunięcia.

Stąd też ustalając wysokość kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienia od tej czynności, winny być brane pod uwagę koszty wynikające z uchwały rady powiatu podjętej w tym przedmiocie, a nie rzeczywiste koszty wynikające z odstąpienia od usunięcia pojazdu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utarte jest stanowisko, zgodnie z którym właściciela pojazdu obciąża się kosztami, o których mowa w art. 130a ust. 2a P.r.d., niezależnie od tego, jaka była rzeczywista wysokość tych kosztów i bez względu na okoliczności, którymi kierowała się naruszająca prawo osoba pozostawiając pojazd w miejscu niedozwolonym. Ponadto jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych nie jest dopuszczalne "miarkowanie" wysokości tych kosztów. Zostały one ściśle określone w uchwale rady powiatu wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 i 6a P.r.d. (w niniejszej sprawie jest to uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2013 r. nr LXXII/1866/2013. Z analizy przywołanych wyżej przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika, że nie pozwalają one na jakąkolwiek uznaniowość, w tym - na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia, ukarania za wykroczenie bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu. Dodatkowo należy jeszcze podkreślić, że zarówno opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu ustalone w załączniku nr 1 do powołanej wyżej uchwały, jak i koszty powstałe w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu ustalone w załączniku nr 2 określone zostały wyłącznie przy zastosowaniu jednego kryterium jakim jest rodzaj pojazdu, stąd też ustalone w załączniku do uchwały kwoty mają zastosowanie niezależnie np. od odległości (a więc niezależnie od rzeczywistych kosztów) jaką w okolicznościach konkretnej sprawy musiał przejechać holownik wezwany do usunięcia pojazdu, czy też niezależnie od czynności jakie wykonywał holownik po odstąpieniu od usunięcia pojazdu.

Tożsamy pogląd dotyczący zaprezentowanej wykładni art. 130a ust. 2a P.r.d. został wyrażony m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 1543/16, z dnia 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 744/18, z dnia 4 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2773/16, z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2108/17, z dnia 20 września 2019 r. sygn. akt I OSK 63/18, z dnia 12 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1385/19, z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2248/18, który skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela.

Tym samym organy administracji nie naruszyły prawa uznając, że w stanie faktycznym, który został należycie ustalony i wszechstronnie rozważony na gruncie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., współwłaściciele pojazdu obowiązani byli do uiszczenia na postawie art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu po wydaniu dyspozycji jego usunięcia w kwocie 478 zł.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę orzekając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 P.p.s.a. o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.