Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1834/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.141 pkt 4, art.153, art. 174, art. 183 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 36 pkt 1, par. 36 pkt 6, par. 38, par. 46 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant: asystent sędziego A. J. po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1382/12 w sprawie ze skargi J.P. i A.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 31 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1382/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę J. P. i A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...], w przedmiocie ewidencji gruntu.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że J. i A. P. wnieśli do Starosty [...] w dniu [...] kwietnia 2007 r. o sprostowanie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...], załączając operat pomiarowy rozgraniczenia działek nr nr [...],[...],[...] i [...], sporządzony dnia [...] listopada 1982 r. przez inż. [...], odbitkę mapy sytuacyjnej w skali 1:2880 wykonaną przez geodetę [...] nr ks. rob. [...] z dnia [...] listopada 1982 r., wyciąg z rejestru parcelowego, zgodnie z którym powierzchnia pgr. l. kat. [...] wynosi [...] ha, a powierzchnia pb [...] wynosi [...] ha, umowę przeniesienia własności z dnia [...] lutego 1972 r. Rep. [...] i nieaktualne wypisy z KW [...] i [...].

Pierwotnie wydane w sprawie decyzje w wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku, tj. decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...], odmawiająca aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...], mającej polegać na zmianie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] oraz decyzja odwoławcza Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., znak: [...], zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 310/09, ze wskazaniem, że nie jest jasne, który przebieg granic wskazany w opracowaniu geodezyjnym [...] organ pierwszej instancji uznał za odpowiadający opisowi stanu prawnego nieruchomości. Sąd stwierdził również, że nie ustalono jednoznacznie, jaka jest relacja pomiędzy punktami granicznymi przyjętymi do obliczenia powierzchni działki w granicach wyznaczonych tymi punktami, a opisem działki nr [...] według linii ogrodzeń. Sąd nakazał także ustalić strony postępowania.

W dniu [...] listopada 2010 r. Starosta [...] wydał decyzję znak: [...], o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] jednostka ewidencyjna [...] przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Filia w [...] za nr [...] w dniu [...] grudnia 1984 r. polegającej na zmianie powierzchni działki ewidencyjnej nr [...]. W ocenie organu, przedłożone przy wniosku dokumenty są nieaktualne, ponieważ obrazują nieobowiązujący już stan katastralny, dlatego nie stanowią podstawy do dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów w zakresie żądanym przez wnioskodawców. Nie stanowi jej również operat pomiarowy rozgraniczenia działek nr nr [...],[...],[...] i [...] załączony przez skarżących, sporządzony przez geodetę [...], z uwagi na brak przyjęcia opracowania do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co jest sprzeczne z § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Głównym natomiast zadaniem zleconym przez organ geodecie [...] w 2007 r. było skontrolowanie poprawności wykonania w 2003 r. mapy numerycznej w oparciu o istniejące materiały źródłowe, tj. szkice z pomiarów bezpośrednich wraz z dziennikami pomiaru z 1967 r. W swym oświadczeniu oraz wykonanym w dniu [...] listopada 2010 r. uzupełnieniu wykonawca wyjaśnił, iż dokonał ponownego skartowania punktów wyznaczających przebieg granicy działki ewid. nr [...] na podstawie ww. materiałów oraz istniejących w zasobie ODGK operatów pomiarowych. Stwierdził zgodność mapy ewidencyjnej opracowanej w formie numerycznej z materiałami wyjściowymi, a skartowane punkty wyznaczające przebieg granicy działki ewid. nr [...] zostały przedstawione na stronie [...] operatu z 2007 r., stanowiącego zasób bazowy, a zatytułowanej "obwodnica działki ewid. nr [...] wraz z budynkami", natomiast ich współrzędne znajdują się na stronie 12 tego operatu. Oznaczenia numerów punktów przyjęto z mapy numerycznej. Obliczone współrzędne odpowiadają współrzędnym znajdującym się w zasobie ODGK w [...], a co za tym idzie - powierzchnia działki obliczona na podstawie współrzędnych [...] ha) mieści się w dopuszczalnej odchyłce powierzchni obliczonej metodą graficzną w dacie założenia ewidencji ([...] ha). Organ wskazał także, że uzupełniono dotychczasowy materiał dowodowy o powyższe dokumenty znajdujące się w zasobie bazowym operatu z 2007 r. Wyjaśnił też, że wobec stwierdzenia przez geodetę zgodności przebiegu granic ewidencyjnych działki nr [...] na mapie ewidencyjnej z materiałami źródłowymi nie było koniecznym dokonywać czynności przyjęcia granic na gruncie, gdyż przebieg ten wyznaczają dokumenty znajdujące się w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w [...]. Z tego względu - według organu - już na tej podstawie granice ewidencyjne działki ewid. nr [...] znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji geodezyjnej, o której mowa w § 36 pkt 6 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454, ze zm.). Organ wskazał, że geodeta [...] działając w ramach zlecenia organu wykonał dodatkowo w dniu [...] listopada 2007 r. czynności przyjęcia granic na gruncie, a uzyskane wyniki przedstawił w opracowanym operacie. Z protokołu spisanego z powyższych czynności wynika, iż geodeta przyjął granice według stanu prawnego, tj. wskazał w terenie [...] punktów wyznaczających przebieg granicy działki nr [...] według mapy ewidencji gruntów w skali 1:1000 (na szkicu polowym nr l [...]) punkty oznaczono numerami zgodnymi z mapą numeryczną). Oprócz wskazania punktów granicznych, geodeta pomierzył istniejące na działce ewid. nr [...] budynki (zgodnie ze szkicem - 6 punktów), a także ogrodzenie, które zdaniem podpisanych w protokole osób stanowi granice ich działek z działką nr [...] (zgodnie ze szkicem - 10 punktów). W konsekwencji wykonanych czynności na gruncie geodeta opracował mapę uzupełniającą z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu [...], na której kolorem czarnym oznaczył granice ewidencyjne działki nr [...] określone przez wyżej już powołanych 16 punktów granicznych, linią czerwoną przerywaną przedstawił istniejące w terenie ogrodzenie, a linią czerwoną ciągłą - budynki. Organ zaznaczył jednak, że opracowana przez geodetę [...] mapa uzupełniająca z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu [...], pomimo swej nazwy, nie stanowi podstawy do dokonania zmiany granic ewidencyjnych działki nr [...] w oparciu o stan użytkowania na gruncie wyznaczony istniejącym ogrodzeniem. Linia czerwona przerywana obrazuje jedynie stan użytkowania (ogrodzenie), który, jak wynika na dzień [...] listopada 2007 r., nie pokrywa się z granicami ewidencyjnymi działki. Stanowiła natomiast podstawę do dokonania zmiany w części kartograficznej operatu ewidencyjnego poprzez zaktualizowanie jej w zakresie budynków. Zmiana ta została wprowadzona w formie czynności materialno-technicznej. Organ dokonał następnie oceny stwierdzeń geodety, że słusznie uznał on, iż stan prawny działki ewid. nr [...] objętej [...] jest zgodny z mapą ewidencji gruntów dla [...]. Przemawia za tym wedle organu fakt, iż granice ewidencyjne działki nr [...], wyznaczone już w dacie założenia ewidencji gruntów poprzez 13 punktów granicznych, ujawnione najpierw na mapie ewidencyjnej z 1969 r., a następnie na mapie ewidencyjnej z 1984 r., a także mapie numerycznej założonej w 2003 r., nie uległy zmianie. Na tak ustalone granice, które wyznaczały stan władania na dzień 4 listopada 1971 r., został wydany, w myśl przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250), akt własności ziemi nr [...], który stanowił podstawę do ujawnienia własności w księdze wieczystej. Dokumentacja geodezyjna sporządzona przez geodetę uprawnionego T. U., przyjęta do zasobu PODGiK w dniu 11 grudnia 2007 r., została opracowana w toku pierwszego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2008 r. (która to następnie została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2008r.). Miało to miejsce przed pozyskaniem w październiku 2008 r. odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 1987 r., sygn. akt [...], w sprawie z wniosku J. P. i A. P. o rozgraniczenie, odpisu postanowienia Sądu Wojewódzkiego w [...] Wydział I Cywilny z dnia [...] listopada 1988 r, sygn. akt [...], oddalającego rewizję A. P. od powołanego postanowienia z klauzulą prawomocności, a także uwierzytelnionego odpisu opinii biegłego [...] i kopii wyrysu z mapy ewidencyjnej toteż - jak zaznaczył organ - z powyższych względów geodeta w swym opracowaniu nie mógł odnieść się do niniejszej dokumentacji rozgraniczeniowej. Organ wskazał, że przebieg granicy pomiędzy dz. ew. [...] i [...] został ustalony w linii [...] oznaczonej na szkicu [...] z dnia [...] stycznia 1984 r., [...].[...]. Z załączonej przez Sąd opinii z dnia [...] stycznia 1984 r. wynika, iż biegły [...], po przeprowadzeniu identyfikacji treści mapy ewidencji gruntów w skali 1:1000 z terenem w dniu [...] lipca 1983 r., w czasie komisji sądowej stwierdził m.in., że: granice między działkami nr [...] i nr [...] oraz działkami nr [...] i nr [...] przebiegają wzdłuż istniejących trwałych płotów siatkowych i są zgodne z mapą ewidencji gruntów w skali 1:1000. Następnie powołał linię AEF, jako granicę między działkami nr [...] i nr [...]. Z dalszej części opinii wynika, iż powyższe punkty oznaczone są na wyrysie, a nie, jak to nazwał Sąd w postanowieniu, szkicu. W dniu [...] sierpnia 2010 r., w Sądzie Rejonowym w [...] zbadano akta sprawy z wyżej powołanego rozgraniczenia i stwierdzono, iż oprócz wyrysu mapy ewidencyjnej w skali 1:1000, na której znajdują się powołane punkty z rozgraniczenia (m.in. AEF). Akta te nie zawierają żadnego innego dokumentu geodezyjnego. Zwrócono jednakże uwagę na uzupełnienie wykonane przez biegłego [...] do opinii z dnia [...] stycznia 1984 r. oraz protokół z dnia [...] czerwca 1985 r. z zeznań biegłego [...], w których wyjaśnia i prostuje, że nie dokonywał rozgraniczenia pomiędzy działkami stron tylko porównania treści mapy w terenie z punktami zastabilizowanymi w terenie. W tym celu posługiwał się operatem ewidencji gruntów i stwierdził, że mapa ewidencji gruntów jest zgodna ze stanem w terenie i mapą podziału sporządzoną przez biegłego [...]. Organ zaznaczył, że z materiałów źródłowych znajdujących się w zasobie wynika, iż podział działki nr [...] sporządzony przez biegłego [...] do postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1979 r., sygn. akt [...], naniesiony na mapę ewidencyjną spowodował zmianę konfiguracji wewnątrz działek sąsiednich oznaczonych nr [...] i nr [...] i nie wpłynął na przebieg granic działki nr [...]. Organ ustalił również, że w trakcie rozgraniczenia dokonanego przez Sąd nie został opracowany żaden operat rozgraniczeniowy. W ocenie organu, granice ewidencyjne działki nr [...] wykazane dotychczas na mapie ewidencyjnej znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji źródłowej. Uznano, że na dzień decyzji, poza dokumentacją o której mowa w § 36 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, brak jest innych dokumentów geodezyjno-kartograficznych, opatrzonych klauzulą przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego, wyznaczających odmienny przebieg granic ewidencyjnych działki ewid. nr [...] i z tego względu odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów w zakresie powierzchni działki ewid. nr [...] z uwagi na brak ku temu przesłanek. Zaznaczył, że skoro przebieg granic ewidencyjnych działki ewid. nr [...] nie uległ zmianie, nie ma podstaw do kwestionowania jej powierzchni. Dodał, że nie budzi wątpliwości fakt, że pomiędzy właścicielami działki nr [...] a działkami nr [...] i nr [...] od wielu lat istnieje spór zarówno w zakresie granic jak i prawa własności. Jednakże ewentualne spory graniczne, co do zasięgu prawa własności, rozstrzygane są poza postępowaniem ewidencyjnym przed właściwym sądem powszechnym.

W wyniku odwołania złożonego przez J.i A. P., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Organ odwoławczy stwierdził, że opracowanie wykonane przez geodetę T. M. nie zostało przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego a zatem nie spełnia warunku przewidzianego w § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z tego powodu nie może stanowić samodzielnej podstawy wprowadzenia żądanej zmiany. Według ustaleń organu odwoławczego, wnioskodawcy żądają wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem [...], który został założony na podstawie przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, póz. 32) i ówcześnie obowiązujących przepisów wykonawczych. Ewidencja gruntów i budynków została założona według stanu władania, który wyznaczył przebieg granic ewidencyjnych. Operat ewidencji gruntów nr [...] zastąpił dotychczasowy kataster gruntowy. Dane z ewidencji gruntów stały się podstawą do wydania aktu własności ziemi nr [...], na podstawie którego J. i A. P. stali się właścicielami działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha. Obecnie stan w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] jest następujący: w jednostce rejestrowej [...] rejestru gruntów prowadzonego dla obrębu [...], gmina [...] według stanu na dzień [...] lipca 2007 r. figuruje działka nr [...] o pow. [...] ha, z wykazanymi użytkami [...] ha, a jej stan prawny jest tożsamy z powyższym ujawnionym w księdze wieczystej nr [...]. Księga wieczysta nr [...] jest prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] - Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w [...]. W dziale I jest ujawniona działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] powstała z p. gr.l.kat. [...] i [...]. W dziale II wpisano własność na rzecz A. P. i J. P. na prawach wspólności ustawowej na podstawie [...] z dnia [...] maja 1973 r. Wpisu dokonano w dniu [...] lutego 1997 r. Opis działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] ha objętej księgą wieczystą nr [...] odpowiada stanowi obowiązującemu w ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], jednostka ewidencyjna [...]. Organ wyjaśnił także cel sporządzenia przez geodetę uprawnionego [...] operatu pomiarowego z aktualizacji operatu ewidencji gruntów obrębu [...] dla działki ewidencyjnej nr [...], przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2007 r. za numerem [...] – tj. cel skontrolowania poprawności wykonania operatu założenia mapy numerycznej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...]. Materiałami źródłowymi dla mapy ewidencyjnej numerycznej były szkice z pomiaru bezpośredniego, dzienniki pomiaru, protokoły ustalenia granic zawarte w operacie pomiarowym z dnia [...] maja 1969 r. za numerem [...]. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i oceny organu pierwszej instancji, że granice działki ewidencyjnej nr [...], wyznaczone przez 13 punktów granicznych ustalonych w operacie założenia ewidencji gruntów nr [...], ujawnione na mapie ewidencji gruntów w skali 1:1000 z 1969 r., na mapie ewidencji gruntów w skali 1:1000 z 1984 r. (operat aktualizacji mapy zasadniczej nr [...]) oraz na mapie ewidencyjnej numerycznej z 2003 r. (operat nr [...] i [...]), nie uległy zmianie. Podzielił także ocenę dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawców.

Oddalając skargę J. P. i A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał uzupełnienia postępowania i analizy zgromadzonego materiału w sposób, o jakim mowa w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 17 grudnia 2009 r. i dokonał oceny z uwzględnieniem przepisów ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz oceny prawnej wyrażonej przez Sąd. Zgromadzony w sprawie materiał stanowi kompletną podstawę faktyczną wydanego rozstrzygnięcia, z którego wynika, że aktualny stan prawny spornych nieruchomości wynika z wydanych aktów własności ziemi oraz dokonanych na ich podstawie wpisów do ksiąg wieczystych. Organy ustaliły krąg uczestników postępowania administracyjnego i zawiadomiły następców prawnych po osobach zmarłych, które figurowały jako właściciele nieruchomości objętych postępowaniem.

W związku z zarzutem Sądu co do braku jednoznacznego wskazania, który przebieg granic z opracowania geodezyjnego sporządzonego w 2007 r. przez [...] uznany został za odpowiadający opisowi stanu prawnego nieruchomości, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, z którego wynika wedle oświadczeń geodety, że dokonane zostało ponowne skartowanie punktów granicznych wyznaczających przebieg granicy ewidencyjnej działki nr [...], w sposób wskazany w opisanej na wstępie decyzji, co pozwoliło na stwierdzenie przez organ, że obliczone współrzędne odpowiadają znajdującym się w zasobie ODGK w [...]. Obliczona na tej podstawie powierzchnia działki nr [...] mieści się w dopuszczalnej "odchyłce", a stwierdzona zgodność przebiegu granic z materiałami źródłowymi spowodowała, iż nie było koniecznym dokonanie przyjęcia granic na gruncie, skoro przebieg ten wyznaczają dokumenty znajdujące się w zasobie ODGK w [...]. Organ dokonał oceny stwierdzeń geodety, która została szczegółowo przestawiona w uzasadnieniu podjętej decyzji, dlatego nie można zarzucić organowi arbitralności ani dowolności w związku z przyjętym w sprawie stanowiskiem. Uzasadnienie organu pierwszej instancji w sposób niezwykle szczegółowy i precyzyjny odzwierciedla tok rozumowania organu, w taki też sposób przedstawia zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i powołuje odpowiednie przepisy prawa. Do identycznych wniosków jak organ pierwszej instancji, omawiając i analizując w szczególności dokumenty, których uzupełnienie nakazał WSA w poprzednim wyroku, doszedł organ odwoławczy i utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ wyjaśnił także podstawy i powody nie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, w tym z przesłuchania świadków. W szczególności nie mają one znaczenia w świetle zgromadzonej dokumentacji i nie przedłożenia przez skarżących potwierdzających ich żądania dokumentów przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W skardze kasacyjnej od omawianego wyroku z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1382/12, J. P. zarzuciła naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez ogólnikowe uznanie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zgromadzony materiał dowodowy stanowi: "kompletną podstawę faktyczną wydanego rozstrzygnięcia" - podczas, gdy organ Il instancji w ogóle nie dokonał oceny znaczenia dla ustalenia przebiegu granic działki postanowienia Sądu Rejonowego w [...], Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 1987 r. (sygn. akt [...]), w myśl którego przebieg granicy działki skarżącej ([...]), z działką nr [...], został ustalony w linii [...], oznaczonej na szkicu [...] z dnia [...].01.1984 r., zaś organ I instancji w decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił się od poczynienia stanowczych ustaleń, w tym zakresie, stwierdzając jedynie: "Można również przypuszczać, że punkty AEF rozgraniczające, zgodnie z ww. postanowieniem, działki nr [...] i [...] nie wpływają na zmianę przebiegu granic działki [...] określonych dotychczas w ewidencji gruntów", co mogło mieć wpływ na wynik postępowania, skoro już w poprzednim wyroku WSA z dnia [...].12.2009 r., sygn. akt III SA/Kr 310/09, wskazano, że jednym ze zdarzeń prawnych, które mogą wyznaczać przebieg granicy działki w niniejszej sprawie jest powołane wyżej postanowienie o rozgraniczeniu (zob. także § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków),

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej ppsa, przez przyjęcie: "W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ I instancji dokonał uzupełnienia postępowania i analizy zgromadzonego materiału w sposób o jakim mowa w uzasadnieniu wyroku WSA" podczas gdy - sprzecznie z tą oceną:

- wbrew wskazaniom wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 310/09, który podniósł: "Relacja pomiędzy przepisami § 36 i 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wyraźnie wskazuje, że przewidziany w § 38 tryb czynności ustalenia przebiegu granic na gruncie może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zachodzą przesłanki określone w § 37", oraz "Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będą organy miały na uwadze powyższe oceny prawne i wskazania. W szczególności winny ustalić i odzwierciedlić to w uzasadnieniu decyzji, czy granice ewidencyjne działki, co do swego przebiegu znajdując oparcie w dokumentach, o których mowa w § 36 powołanego rozporządzenia, czy zachodzą ewentualne postawy do pozyskania danych dotyczących przebiegu działki w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych (§ 37), a jeżeli tak, czy dokonane czynności poprzedzające operat z 2007 r. spełniały wymagania § 38",

- organ II instancji w uzasadnieniu decyzji, do wyżej przedstawionej kwestii nie odniósł się wprost w ogóle, a organ I instancji, w sposób wewnętrznie sprzeczny z jednej strony uznał, iż: "Wobec zgodności (...), należy stwierdzić iż nie było koniecznym, na potrzeby postępowania ewidencyjnego, dokonywać czynności przyjęcia granic na gruncie, gdyż przebieg ten jasno wyznaczają dokumenty znajdujące się w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej", a z drugiej: powołał się na wykonane przez geodetę [...] czynności przyjęcia granic na gruncie z dnia [...] listopada 2007 r, na uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia, nie kontrolując jednak ich prawidłowości, w świetle § 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków,

- organy administracji i Sąd pomięły wyrażone w uzasadnieniu wiążącego w sprawie wyroku z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 310/09, oceny, iż przebieg granic działki może wyznaczać kilka zdarzeń prawnych, na skutek których mogły ulec one zmianie, a to stan władania na dzień [...] listopada 1971 r. (nabycie z mocy prawa przez skarżącą i jej zmarłego męża) własności spornej działki, czy postanowienie Sądu Rejonowego w [...] o rozgraniczeniu z dnia [...] listopada 1987 r. , sygn. akt [...] - ograniczając się do konstatacji, że przebieg granic wynika z założonej w 1969 r. dokumentacji geodezyjnej i potwierdzony jest treścią opracowania wykonanego przez geodetę [...] w 2007 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd wydając wyrok nie zauważył, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia przez organy administracji obu instancji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, skoro organ I instancji wyraził przypuszczenie, iż wyznaczona prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1987 r., sygn. akt [...], linia rozgraniczająca działkę skarżących od jednej z działek sąsiednich - nie wpływa na zmianę przebiegu granic. Było to uchybienie niewątpliwie mogące mieć wpływ na treść skarżonego wyroku, bo gdyby Sąd owe naruszenie dostrzegł, to zważywszy, że postanowienie o rozgraniczeniu z 1987 r., jako zdarzenie prawne późniejsze, w stosunku do momentu założenia ewidencji gruntów w 1969 r., czy uwłaszczenia z 1971 r., mogło te granice zmienić (por. 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a także oceny i wskazania wyrażone w poprzednio wydanym wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 grudnia 2009 r.) - powinien zaskarżone decyzje uchylić.

Sąd I instancji i organy wydające decyzje nie zastosowały się także do wiążących je wskazań i ocen prawnych, wyrażonych w wydanym uprzednio wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 grudnia 2009 r. Na przedostatniej i ostatniej stronie uzasadnienia wyroku WSA z dnia 17 grudnia 2009 r., odnosząc się do kwestii czynności wykonywanych na gruncie przez geodetę [...] - WSA jednoznacznie wskazał, że organy administracji albo powinny uznać, że zgromadzona dokumentacja geodezyjna nie dawała przesłanek, o jakich mowa w § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a zatem brak było podstaw do dokonywana czynności przyjęcia granic na gruncie (które w niniejszej sprawie przeprowadził geodeta [...]), albo jeśli takie przesłanki zachodziły, to przy rozstrzyganiu sprawy skontrolować prawidłowość tych czynności, z punktu widzenia § 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zalecenie to było o tyle jeszcze istotne, że skarżąca konsekwentnie kwestionowała prawidłowość formalną i rzetelność czynności wykonanych na gruncie przez tego geodetę. Sprzecznie z tym wskazaniem, czego w ogóle nie dostrzegł Sąd I instancji, o tej kwestii nie wypowiedział się wprost w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, niejako "akceptując" jedynie stanowisko Starosty [...]. Starosta z kolei, w sposób sprzeczny z wiążącą go oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku WSA z dnia 17 grudnia 2009 r. - z jednej strony stwierdził, że brak było podstaw do dokonania czynności przyjęcia granic na gruncie, ale z drugiej powołał się na ustalenia poczynione w ich trakcie przez geodetę [...]. Jednocześnie, organy administracji, ani Sąd I instancji - nie wypowiedziały się o prawidłowości tych czynności, w świetle treści § 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, jak i zarzutów skarżących. Organy przy ponownym rozstrzyganiu sprawy, czego nie dostrzegł Sąd I instancji, wbrew ocenom i wskazaniom wyrażonym w wyroku WSA z 17 grudnia 2009 r., nie wyjaśniły, czy przebieg granic działki skarżącej wyznaczony nie był (zmieniony) stanem władania w momencie tzw. uwłaszczenia z dniem [...] listopada 1971 r., który powinien wynikać z załączonej do aktu własności ziemi mapy, czy postanowieniem Sądu w [...] z dnia [...] listopada 1987 r. Wbrew powoływanej zasadzie aktualności (późniejsze zdarzenia prawne modyfikują stan pierwotny), co do wpływu postanowienia o rozgraniczeniu z 1987 r. wyrażone zostało wyłącznie "przypuszczenie", zaś kwestia stanu władania, w myśl mapy, która powinna być załącznikiem do aktu własności ziemi - pominięta jest całkowitym milczeniem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.

Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest okoliczność domagania się przez skarżącą kasacyjnie wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmiany w zakresie powierzchni działki nr ewid. [...]. Przedłożone przez nią dokumenty do wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. prawidłowo zostały uznane za niespełniające wymagań określonych w § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który stanowi, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje bowiem oceny organów orzekających, że załączone do wniosku z dnia [...] kwietnia 2007 r. dokumenty nie zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów procedury administracyjnej.

Również zarzut kasacyjny naruszenia art. 153 ppsa nie jest zasadny, ponieważ prawidłowo Sąd I instancji ocenił wyjaśnienia organu ponownie orzekającego w sprawie, że celem czynności zleconych w 2007 r. geodecie [...] było w istocie sprawdzenie poprawności opracowania sporządzonego w 2003 r., które odzwierciedla stan wynikający z poprzednich pomiarów. W konsekwencji organ orzekający stwierdził, że przebieg granic działki nr ewid. [...] ujawniony w ewidencji gruntów i budynków pozostaje niezmienny począwszy od założenia tej ewidencji w 1969 r. Granice te zostały następnie przyjęte do aktu własności ziemi wydanego dla J. i A. P. w 1973 r., oraz zostały uwzględnione na mapie ewidencji gruntów w 1984 r., a także na mapie ewidencyjnej numerycznej w 2003 r. Organ orzekający wyjaśnił zatem, że nie dokonał zmiany przebiegu granic lub powierzchni przedmiotowej działki gruntu nr ewid. [...] w wyniku opracowania sporządzonego w 2007 r. przez geodetę T. U. Stwierdził jedynie, że w wyniku dokonanych przez tego geodetę czynności sprawdzających, za prawidłowo sporządzone uznane zostało opracowanie z 2003 r., jako zgodne z dotychczas sporządzonymi materiałami źródłowymi. W ocenie organu powierzchnia i przebieg granic działki nr ewid. [...] ujawniony w ewidencji gruntów i budynków uznane zostały za prawidłowe, jako wynikające z dokumentów znajdujących się dotychczas w zasobie. Na tej podstawie organ uznał również brak podstaw do dokonania czynności przyjęcia granic na gruncie, skoro granice wykazane w ewidencji gruntów i budynków znajdują podstawę w dokumentacji zgromadzonej w zasobie, co spełnia wymagania określone w § 36 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który stanowi, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Organ orzekający jednoznacznie więc stwierdził, że opracowanie zlecone w 2007 r. w żaden sposób nie zmieniło powierzchni i przebiegu granic działki nr ewid. [...] ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, dlatego też w tym zakresie żadne dane nie zostały wprowadzone do tej ewidencji. Jeżeli zaś dotychczasowa powierzchnia i przebieg granic działki nr [...] znajdują podstawę w dotychczasowych dokumentach zasobowych, to prawidłowo został oceniony w niniejszej sprawie brak podstaw do zastosowania § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z tym przepisem dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic, jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 (dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego) lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne.

W niniejszej sprawie wiarygodność dokumentów znajdujących się w zasobie nie została skutecznie podważona innymi dokumentami spełniającymi normatywne kryteria podstaw do wprowadzenia zawartych w nich danych do ewidencji gruntów i budynków (zgodnie z § 36 lub § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Nie było również podstaw do zastosowania w sprawie § 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, co zarzucono w skardze kasacyjnej, skoro przebieg granic działki gruntu nr ewid. [...] wynika z pomiarów dokonanych już w 1969 r., natomiast powołany § 38 obowiązuje dopiero od dnia 6 czerwca 2001 r. Zastosowanie zaś tego przepisu wobec opracowania sporządzonego w 2007 r. nie miało żadnego znaczenia, skoro opracowanie to nie zostało w zakresie przebiegu granic i powierzchni działki nr ewid. [...] wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków.

Również wskazane w skardze kasacyjnej postanowienie Sądu Rejonowego w [...] o rozgraniczeniu z dnia [...] listopada 1987 r., sygn. akt [...], prawidłowo zostało ocenione, jako nie mające żadnego znaczenia w sprawie, skoro z wyjaśnień geodety [...] - zawartych w dokumentacji sądowej, który sporządził dokumentację na potrzeby tego orzeczenia - wynika, że nie dokonywał rozgraniczenia pomiędzy działkami stron, a tylko dokonał porównania treści mapy z punktami zastabilizowanymi w terenie. [...] stwierdził również, że mapa ewidencji gruntów jest zgodna ze stanem w terenie i mapą podziału sporządzoną przez biegłego [...]. Prawidłowo zostało więc ocenione, że dokumentacja sporządzona do powołanego postanowienia nie zawiera zmiany przebiegu granicy działki nr ewid. [...]. Z tego powodu nie stanowi podstawy do dokonania takiej zmiany w ewidencji gruntów i budynków, zwłaszcza, że nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co wyklucza ją z uznania za spełniającą wymagania § 36 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

O ile więc zaskarżony wyrok nie zawiera wnikliwej analizy poszczególnych ustaleń organów orzekających w sprawie, o tyle sformułowane w zaskarżonym wyroku oceny znajdują uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Aczkolwiek Sąd I instancji wyraził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zapatrywanie, że uznaje przedstawioną przez organy orzekające argumentację za uzasadnioną i ze względu na jej szczegółowy i wyczerpujący charakter nie widzi potrzeby kolejnego jej przytaczania. Oznacza to, że Sąd całkowicie podzielił argumentację organu i uznał ją za własną. Jakkolwiek taka praktyka Sądu uzasadniania swojego rozstrzygnięcia może budzić wątpliwości w kontekście wymagań określonych w art. 141 § 4 ppsa, to jednak wątpliwości te nie zostały ujęte w adekwatny do tego zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd powołanego przepisu, co w niniejszej sprawie nie ma o tyle znaczenia, że rozstrzygnięcie Sądu i tak odpowiada prawu, skoro znajduje uzasadnienie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.