Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1063/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. L. i L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 536/20 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. L. i L. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 22 września 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 536/20 odrzucił wniosek R. L. oraz L. L. (dalej łącznie: "skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Skarżący 23 czerwca 2020 r. (data nadania przesyłki u operatora pocztowego) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2020 r., wydaną w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda stwierdził, że jest ona spóźniona. Podniósł, że na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) bieg terminów procesowych rozpoczął się od 24 maja 2020 r. Zatem trzydziestodniowy termin na złożenie skargi upłynął 22 czerwca 2020 r., który nie był dniem świątecznym ani wolnym od pracy. Tymczasem skarga nadana została w placówce pocztowej 23 czerwca 2020 r.

W piśmie procesowym z 12 sierpnia 2020 r. skarżący, odnosząc się do stanowiska Wojewody wyrażonego w odpowiedzi na skargę, stwierdzili, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu. Zarzucili, że przesyłka zawierająca ww. decyzję nie została im prawidłowo doręczona.

Postanowieniem z 26 sierpnia 2020 r., Sąd odrzucił skargę jako spóźnioną.

Wnioskiem z 11 września 2020 r. skarżący zwrócili się o przywrócenie terminu do wniesienie skargi. Podnieśli, że brak ich winy polega na nieznajomości przepisów uchwalonych w związku z wprowadzonym stanem epidemii. Wiedzieli z doniesień prasowych, że terminy uległy zawieszeniu, a więc termin, który mieli na złożenie skargi, nie biegnie. Przyznali, że mieli świadomość, iż termin na wniesienie skargi biegnie od 24 maja 2020 r., czyli od niedzieli. Błędnie jednak uznali, że 24 maja 2020 r. nie wlicza się do 30-dniowego terminu na złożenie skargi. Skarżący wskazali, że ustanie przyczyny uchybienia terminowi na złożenie skargi w niniejszej sprawie nastąpiło z chwilą doręczenia im postanowienia Sądu z 26 sierpnia 2020 r., tj. 27 sierpnia 2020 r. Po zapoznaniu się z uzasadnieniem tego postanowienia dowiedzieli się bowiem, że termin na złożenie skargi, po zmianach ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmienia niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, jest liczony inaczej, niż sądzili i 24 maja 2020 r. jest pierwszym dniem upływającego terminu na złożenie skargi w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że złożony przez skarżących wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony.

Zdaniem Sądu nie można uwzględnić twierdzenia skarżących, że o błędnym sposobie liczenia terminu do wniesienia skargi dowiedzieli się dopiero z treści uzasadnienia postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Wiedzę tę powzięli już bowiem z odpowiedzi Wojewody na skargę, doręczonej skarżącym 31 lipca 2020 r. W piśmie tym organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg 24 maja 2020 r. i upłynął 22 czerwca 2020 r., zatem wniesiona 23 czerwca 2020 r. skarga była spóźniona. Wobec tego wniosek z 11 września 2020 r. o przywrócenie terminu został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu, liczonego od chwili ustania przyczyny uchybienia terminowi, to jest od dnia doręczenia skarżącym odpowiedzi Wojewody na skargę.

Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 22 września 2020 r., skarżący złożyli zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne.

Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z art. 87 § 1 p.p.s.a. wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć (por. postanowienie NSA z 30 maja 2018 r., sygn. akt II FZ 227/18). Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.

Zanim jednak sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie zaś od daty ustania przyczyny uchybienia np. w przypadku choroby od jej zakończenia (por. postanowienie NSA z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 20/11).

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, dokonując kontroli wniosku skarżących o przywrócenie terminu stwierdził, że nie spełnia on wymogu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. (tj., że został on złożony po upływie terminu), dlatego też podlega odrzuceniu, stosownie do art. 88 zd. 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela powyższego stanowiska Sądu pierwszej instancji. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można bowiem przyjąć, jak to wskazano w zaskarżonym postanowieniu, iż skarżący o uchybieniu terminu do złożenia skargi dowiedzieli się z pisma Wojewody stanowiącego odpowiedź na ich skargę, dlatego też od dnia jego otrzymania należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zauważenia wymaga, że pomimo, iż faktycznie taka informacja została zawarta w ww. piśmie, nie można pominąć, że skarżący w piśmie procesowym z 12 sierpnia 2020 r. stwierdzili, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu i podnieśli, że w ich ocenie skarga została złożona w terminie. Kwestia ta była zatem między stronami sporna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie, mając powyższe na uwadze, nie powinno budzić wątpliwości, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu doręczenia skarżącym postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 26 sierpnia 2020 r. o odrzuceniu skargi. Dopiero bowiem w tym postanowieniu Sąd przesądził, że skarżący wnieśli skargę z uchybieniem terminu. Skoro więc w niniejszej sprawie skarżący wniosek o przywrócenie terminu złożyli 12 września 2020 r., uznać należy, że został on złożony w terminie i nie było podstaw do jego odrzucenia na podstawie art. 88 p.p.s.a. Sąd zatem winien zbadać czy okoliczności wskazywane przez skarżących, w tym m.in. różnice zdań dotyczące interpretacji biegu terminów procesowych stosowanych na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS CO\/-2, stanowią przesłankę do przywrócenia im terminu do złożenia skargi.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.