Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 524/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28, art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 103, art. 50-51, art. 48, art 49b ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Z. W. I. N. B. w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję P. I. N. B. w K. P. z dnia [...] r. znak: [...], II. zasądza od Z. W. I. N. B. w S. na rzecz skarżącego I. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. P., wydał w dniu [...] r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm., dalej przywoływana jako: "P.b."), decyzję znak: [...], nakazującą I. S. (dalej przywoływany jako: "Skarżący"), rozbiórkę ścianki wykonanej z płyty gipsowo- kartonowej oraz pilśniowej na stelażu drewnianym z drzwiami szer. 0,8 m, zlokalizowanej na spoczniku drewnianych schodów na pierwszej kondygnacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi, zlokalizowanym na działce nr [...] w W. przy ul. [...] .

2. Od decyzji tej odwołał się Skarżący - współwłaściciel budynku przy ul. [...] w W., będący właścicielem lokalu nr [...], znajdującego się na piętrze tego budynku, zarzucając wydanej decyzji naruszenie § 52 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., nr 17, poz. 62 z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, jako że ścianka będąca przedmiotem tego postępowania została wybudowana w 1978 r., tj. 2 lata przed wejściem w życie rozporządzenia, na które powołuje się PINB w K. P.. Poza tym Skarżący zarzucił Organowi powiatowemu naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem Skarżącego, Organ nie mógł nakazać rozbiórki w oparciu o przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, tylko do przedmiotowej sprawy powinien zastosować procedurę zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane. Skarżący cytując przepisy ww. art. 37 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane uważa, że w niniejszym postępowaniu nie zachodzą ważne przyczyny nakazujące rozbiórkę ścianki. Schody i spocznik prowadzą tylko do jednego lokalu, z którego korzystać może, co najwyżej kilka osób. Poza tym ocenia, że spocznik o szerokości 0,35m spełnia swoją funkcję od 40 lat i nie zachodzą żadne przyczyny, dla których po 40 latach należałoby dotychczasowy stan faktyczny zmienić.

3. W trakcie prowadzenia postępowania pełnomocnik I. S. przedłożył kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w K. P. z dnia [...] r. wskazując, że obecnie przedmiotowy spocznik stał się częścią lokalu mieszkalnego stanowiącego własność p. I. S..

4. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 P.b., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., nakazał Skarżącemu rozbiórkę ścianki wykonanej z płyty gipsowo-kartonowej oraz pilśniowej na stelażu drewnianym z drzwiami szer. 0,8m, zlokalizowanej na spoczniku drewnianych schodów na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi, znajdującego się na działce nr [...] w W. przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji Organ II instancji podniósł, że z akt sprawy wynika, że PINB w K. P., w dniu [...].06.2018r. przeprowadził kontrolę w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, dwulokalowym, usytuowanym na dz. nr [...] przy ul. [...] w W., którego współwłaścicielami są Państwo B. i C. G. (parter budynku) oraz Skarżący (piętro budynku), z której spisał stosowny protokół.

W toku czynności kontrolnych ustalono, że budynek został wybudowany przed 1945 rokiem. "Według oświadczenia Pana I. S. około 40 lat temu, na zlecenie ówczesnego właściciela lokalu nr [...] pani K. S., matki Skarżącego, wykonano zabudowę spocznika drewnianych schodów, znajdującego się na pierwszej kondygnacji, poprzez wykonanie ścianki z płyty pilśniowej na stelażu drewnianym ze wstawieniem w niej drzwi drewnianych szerokości 0,80 m. W wyniku powyższych robót powstało pomieszczenie o wymiarach 2,20 x 2,23 m. Z powstałego pomieszczenia korzysta Skarżący. Z pomieszczenia prowadzą dwa odrębne wejścia, jedno do pojedynczego pokoju, drugie do pozostałej części mieszkania nr [...]. We wskazanym nowo powstałym pomieszczeniu znajduje się wyłaz na strych nieużytkowy. Wg oświadczenia państwa B. i C. G. przedmiotowa zabudowa została wykonana przed 1994 r. przez matkę Skarżącego. Państwo G. oświadczyli ponadto, że nie wyrażali zgody na wykonaną zabudowę. Ze względu na znajdujący się tam wyłaz na strych i dach powstała zabudowa utrudnia dostęp, a wręcz uniemożliwia dojście na strych.

PINB w K. P., analizując zebrany materiał dowodowy, stwierdził, ze zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1aa ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, wykonana ścianka jest lekką zabudową i nie stanowi elementu konstrukcyjnego. Zatem uznał, że budowa takiej ścianki nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia robót nie wymagających pozwolenia na budowę, w związku z tym, decyzją z dnia [...] r., znak: [...], umorzył prowadzone postępowanie w sprawie zabudowy spocznika drewnianych schodów ścianką z płyty gipsowo-kartonowej oraz pilśniowej na stelażu drewnianym z drzwiami szer. 0,8 m, znajdującego się na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwulokalowego przy ul. [...] w W..

Od decyzji tej odwołała się Pani B. G..

ZWINB w S., po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia[...]., znak: [...], uchylił ww. decyzję PINB w K. P. z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powiatowy zobowiązany jest uzupełnić materiał dowodowy o dokumentację fotograficzną, a przede wszystkim o pomiary zabudowanego spocznika i pomiary odległości powstałej ścianki od istniejących schodów.

PINB w K. P., wykonując zalecenia organu nadrzędnego, w dniu [...] października 2018 r. przeprowadził oględziny wykonanej zabudowy, w trakcie której wykonał szczegółową dokumentację fotograficzną oraz dokonał szczegółowych pomiarów wykonanej zabudowy, zlokalizowanej na spoczniku schodów pierwszego pietra. Z pomiarów tych wynika, że szerokość użytkowa spocznika znajdującego się przed wejściem do lokalu nr [...] (na piętrze) wynosi 0,35 m. Pomiary te zostały przedstawione w formie graficznej i stanowią załącznik sporządzonego protokołu.

PINB w K. P., mając na względzie dokonane ustalenia oraz:

1) obowiązujące w czasie budowy ścianki przepisy rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U z 1980 r, nr 17, poz. 62 z późn. zm.) i jego § 52 ust. 2-wymiary użytkowe elementów klatek schodowych w budynkach lub ich częściach, w którym zostało zapisane, że minimalna szerokość użytkowa spocznika w budynkach jednorodzinnych i mieszkaniach dwupoziomowych winna wynosić 0,8m, oraz

2) obowiązujące obecnie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i jego § 68 ust. 1 stanowiący, iż minimalna szerokość użytkowa spocznika w przypadku mieszkalnych jednorodzinnych powinna wynosić 0,8m,

stwierdził, iż brak jest możliwości doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z przepisami, a w szczególności z warunkami technicznymi, jak tylko przez rozbiórkę przedmiotowej ścianki zlokalizowanej na spoczniku drewnianych schodów znajdującego się przed wejściem do lokalu nr [...] na piętrze budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego przy ul. [...] w W.. W związku z tym wydał w dniu [...] r., zaskarżoną decyzję znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (...).

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, że około 40 lat temu, matka Skarżącego wykonała zabudowę spocznika drewnianych schodów, znajdującego się przed wejściem do lokalu nr [...], położonego na piętrze budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., poprzez wykonanie ścianki z płyty pilśniowej na stelażu drewnianym ze wstawieniem w niej drzwi drewnianych szerokości 0,80 m.

Z powyższego wynika zatem, że ww. roboty budowlane wykonane zostały w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Mając również na względzie argumenty skarżącego tutejszy organ wyjaśnia, że przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi:

"1. Roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

2. Wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu terenowemu organowi administracji państwowej. Organ ten może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na rozbiórkę określonego obiektu budowlanego.

3. Pozwolenia na budowę wymaga również wznoszenie lub wykonywanie w miejscach publicznych pomników, posągów, wodotrysków i innych obiektów architektury ogrodowej, urządzeń wpływających na wygląd obiektów budowlanych oraz kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego.

4. Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia ".

Natomiast § 44 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego (Dz. U. z 1975, nr 8, poz. 48 ze zm.: Dz. U. z 1976, nr 1, poz. 9), obowiązującego do dnia 31 grudnia 1994 r. włącznie, znajdujący się w dziale 3 tego rozporządzenia pt. "Budownictwo osób fizycznych", stanowił: "Pozwolenia na budowę wymaga budowa:

1/ wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków,

2/ wykonanie robót budowlanych w istniejącym budynku, obejmującym wymianę fundamentów, słupów lub ścian nośnych na rozwiązania o innych właściwościach technicznych albo zabezpieczenie budynku przed wpływem eksploatacji górniczej,

3/ wykonanie:

a/ stałych ścian oporowych o wysokości powyżej 1m,

b/ stałych instalacji gazowych,

c/ stałych ogrodzeń:

- od strony dróg (ulic) i placów publicznych oraz innych miejsc publicznych,

- z cementu jako pełne oraz z kształtowników metalowych i blach ze stali budowlanej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń,

d/ w miejscach publicznych pomników, posągów i wodotrysków, stałych urządzeń wpływających na wygląd obiektów budowlanych, jak urządzenia reklamowe i ogłoszeniowe, oraz kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego,

4/ wykonanie innych inwestycji budowlanych:

a/ poza terenami istniejącej zagrody (siedliska) albo poza terenem istniejącej, częściowo już zagospodarowanej działki budowlanej,

b/ poza terenem działki wydzielonej geodezyjnie, zgodnie z przepisami o wyznaczeniu terenów budowlanych w miastach lub na obszarach wsi,

c/ w obiektach zabytkowych oraz w ich otoczeniu,

d/ mogących wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich "

Z powyższego wynika, że na wykonanie zabudowy spocznika drewnianych schodów, znajdującego się na pierwszej kondygnacji budynku mieszkalnego, poprzez wykonanie ścianki z płyty pilśniowej na stelażu drewnianym ze wstawieniem w niej drzwi drewnianych szerokości 0,80 m, przed 1 stycznia 1995 r. nie wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Jednakże przepis art. 36 ust 1. ww. ustawy z 1974 r. Prawo budowlane stanowi, że: "Właściwy terenowy organ administracji państwowej wstrzyma roboty budowlane, gdy są one wykonywane:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia rozbiórki albo

2) w sposób mogący spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, zagrożenie środowiska, albo

3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w pozwoleniu na budowę bądź w zgłoszeniu rozbiórki.

Sprawdzając zgodność wykonanych robót budowlanych będących przedmiotem postępowania z obowiązującymi wówczas przepisami, Organ przytoczył § 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157), w którym zostało zapisane "warunki techniczne, którym powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego określają przepisy wydane w drodze zarządzenia przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych i ogłoszone w Dzienniku Budownictwa".

W § 37 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Nr 10, poz. 44) wskazano iż "najmniejsza użytkowa szerokość biegów i spoczników lub pochylni na drogach służących do stałej komunikacji powinna wynosić w świetle co najmniej:

1) w domach jednorodzinnych i w mieszkaniach dwukondygnacyjnych - 0,70 m".

Należy na marginesie wskazać, iż przepisy tego zarządzenia obowiązywały do dnia 30.12.1980 r. Powyższe w ocenie Organu dowodzi, że szerokość użytkowa spocznika znajdującego się przed wejściem do lokalu nr [...] (na piętrze) budynku przy ul [...] w W. jest niezgodna z ww. przepisami, ponieważ w wyniku wykonania przedmiotowej ścianki szerokość ta wynosi obecnie 0,35 m, natomiast przepisy jednoznacznie wskazują, że szerokość spocznika nie może być mniejsza niż 0,7 m.

Dalej Organ wskazał, że z dniem 01.01.1981 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62 z późn. zm.). W § 52 ust. 2 ww. rozporządzenia zostało przedstawione tabelaryczne zestawienie wymiarów użytkowych elementów klatek schodowych w budynkach lub w ich częściach. I tak w pkt. 1 tego zestawienia zapisano, że w budynkach jednorodzinnych i mieszkaniach dwupoziomowych minimalna szerokość użytkowa spocznika wynosi 0,8 m.

Powyższy przepis również w ocenie Organu dowodzi, że szerokość spocznika istniejącego przed wejściem do lokalu mieszkalnego nr [...] (na piętrze) w budynku jednorodzinnym dwulokalowym przy ul. [...] w W. nie odpowiada także przepisom określonym w ww. rozporządzeniu z dnia 03.07.1980 r., gdyż wynosi ona tylko 0,35 m.

Organ wskazał także, że ww. rozporządzenie z dnia 03.07.1980 r. zostało zastąpione obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W § 68 ust. 1 tego rozporządzenia zostało zapisane, że w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych i w zabudowie zagrodowej oraz mieszkaniach dwupoziomowych minimalna szerokość użytkowa spocznika wynosi 0,8m.

Wobec powyższego Organ uznał, że po wybudowaniu ścianki z płyt G-K oraz pilśniowej na stelażu drewnianym spocznik istniejący przed wejściem do lokalu mieszkalnego nr [...] (na piętrze), posiadający szerokość użytkową 0,35 m nie odpowiada także obecnie obowiązującym przepisom rozporządzenia. Obecnie obowiązująca ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. weszła w życie dnia 01.01.1995 r.

Art. 103 tej ustawy, stanowi:

"1. Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 .

2. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

3. Właściwość organów do załatwiania spraw, o których mowa w ust. 1, określa się na podstawie przepisów ustawy.".

Z powyższego wynika, jak wskazał Organ, że do legalizacji robót budowlanych innych niż objęte przepisami art. 48 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, tj. innych niż samowolne wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części, stosuje się przepisy obowiązującej ustawy z 1994 r. Prawo budowlane.

Sprawy dotyczące postępowania naprawczego oraz legalizacji innych robót budowlanych niż samowolne wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części, w obowiązującej ustawie uregulowane zostały w przepisach art. art. 50 - 51, które stanowią, m. in.:

"Art. 50. 1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie-środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. (...)

Art. 51. 1. Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo (...)

7. Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. ".

Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami.

Przeprowadzone postępowanie w ocenie Organu wykazało, że po wybudowaniu ścianki z płyt G-K na spoczniku drewnianych schodów na piętrze budynku jednorodzinnego dwulokalowego przy ul. [...] w W., szerokość użytkowa spocznika przed wejściem do mieszkania nr [...] nie spełnia wymogów wynikających zarówno z:

1) § 37 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budownictwa powszechnego,

2) § 52 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki,

3) § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ podkreślił, że w celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości Skarżącego, przytoczył wszystkie warunki techniczne jakie obowiązywały od dnia wykonanej przedmiotowej zabudowy - ścianki z płyt G-K.

Uwzględniając powyższe stwierdził, iż w celu doprowadzenia przedmiotowego spocznika przed wejściem do mieszkania nr [...] na piętrze budynku przy ul. [...] w W. do stanu zgodnego z przepisami, tj. do szerokości określonej jednym z wyżej przytoczonych przepisów warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, należy rozebrać wykonaną ściankę z płyt G-K - będącą przedmiotem niniejszego postępowania.

Końcowo Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne dotyczy zabudowy spocznika, wykonanej na pierwszym piętrze budynku jednorodzinnego przy ul. [...] w W., zatem w celu określenia precyzyjnej lokalizacji wykonanych robót budowlanych należało w tej części zmienić sentencję zaskarżonej decyzji.

5. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając:

1) naruszenie art. 50 ust 1 pkt 4 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, przez błędną wykładnię, iż zabudowa spocznika płytą kartonowo - gipsową powoduje stan istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, wówczas gdy spocznik zabudowany jest w dotychczasowy sposób od 40 lat i nie stanowi ono przeszkody w prawidłowym użytkowaniu lokalu na piętrze budynku mieszkalnego, ani korzystania z części wspólnych budynku, ani nie utrudnia dostępu do urządzeń wspólnych w budynku;

2) naruszenie art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. art. 80 K.p.a., poprzez nierozważenie przez Organ I i II instancji, czy istnieje inna możliwość dostosowania spocznika do obowiązujących przepisów prawa budowlanego, jako że wyburzenie ścianki kartonowo - gipsowej stanowić będzie znaczną uciążliwość dla Skarżącego, gdzie zabudowa spocznika wraz z drzwiami stanowi jednocześnie drzwi wejściowe do lokalu znajdującego się na piętrze budynku;

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł w pierwszej kolejności, że zabudowa spocznika drewnianego i zmniejszenie jego szerokości do 0,35 meta nie stanowi istotnego naruszenia ustaleń i warunków określonych w przepisach. W doktrynie i orzecznictwie mającej za swój przedmiot treść art. 50 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane wskazuje się, iż kryterium istotności może być ustalone również ze względu na cel odstępstwa od pozwolenia na budowę, czy też obowiązujących przepisów, jak również konsekwencji, jakie może dane odstępstwo wywołać w praktyce.

Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2019 uważa, że: "Kwalifikacja stopnia odstąpienia musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji i wartości wyrażonych w art. 4, 5 i 9 p.bud. O zakwalifikowaniu przedstawionych przez inwestora zmian jako istotnych decyduje bowiem specyfika planowanej przez niego inwestycji oraz zakres i rodzaj planowanego odstępstwa (por. wyrok NSA z 28.11.2012 r., II OSK 1375/11, CBOSA)".

Zważyć należy, że powodem zabudowy spocznika schodów drewnianych była kwestia objęcia do wyłącznego korzystania mieszkania znajdującego się na piętrze budynku jednorodzinnego przez matkę skarżącego około 40 lat temu. W tym stanie rzeczy zabudowa spocznika schodów drewnianych połączona była ze wstawieniem w płytę kartonowo - gipsową drzwi, które pełniły funkcję drzwi wejściowych do lokalu usytuowanego na piętrze. Zabudowa ta zabezpiecza mienie znajdujące się w lokalu, a należące do skarżącego. Decyzja nakazująca rozbiórkę zabudowy spocznika doprowadzi do sytuacji, w której wstęp do lokalu znajdującego się na piętrze nie będzie w żaden sposób zabezpieczony, a swobodny wstęp do lokalu będą miały osoby trzecie. Rozbiórka spocznika doprowadzi do sytuacji, w której mieszkanie na piętrze utraci swój przymiot samodzielności.

Na co należy zwrócić uwagę, zabudowa spocznika dokonana została 40 lat temu. Przez ten okres mieszkańcy lokalu na piętrze budynku jednorodzinnego korzystali ze spocznika w sposób swobodny, a zachowana szerokość spocznika nie umniejszała funkcjonalności, jaką miał on pełnić w swoim założeniu. Zauważyć należy, ze decyzja opiera się wyłącznie na ścisłej interpretacji przepisów prawa budowlanego i w żadnej części decyzji nie jest podnoszona argumentacja natury faktycznej. W szczególności, organy nadzoru budowlanego obu instancji nie podnoszą argumentu zagrożenia bezpieczeństwa mieszkańców budynku, ani kwestii przepisów przeciwpożarowych czy też innych, które w sposób rzeczywisty uzasadniałyby wydanie decyzji o rozbiórce zabudowy spocznika.

Wobec powyższego, stwierdzić należy, że pomimo iż zabudowa spocznika spowodowała zmniejszenie jego wymaganej przepisami szerokości, to w okolicznościach sprawy uznać należy, że odstępstwo miało charakter nieistotny.

W przypadku przyjęcia, że zabudowa spocznika schodów dokonana 40 lat temu przez matkę skarżącego jest zmianą stanowiącą istotne odstępstwo od obowiązujących przepisów zarzucam, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nie rozważył możliwości dostosowania spocznika schodów drewnianych zlokalizowanego na pierwszym piętrze do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami w inny sposób, aniżeli poprzez wyburzenie ścianki z płyty kartonowo - gipsowej. Jak już mowa była wyżej, piętro domu jednorodzinnego położonego w W. przy ul. [...] podzielone było quoad usum i przypadło dla matki skarżącego. Wobec tego faktu, matka skarżącego zabudowała spocznik schodów ścianką kartonowo - gipsową i zamontowała w nich drzwi wejściowe do lokalu znajdującego się na piętrze, chcąc zabezpieczyć swoją własność przed dostępem osób do tego niepowołanych.

Organ administracji nakazując rozbiórkę ścianki kartonowo - gipsowej w ogóle nie wziął pod uwagę funkcji, jaką pełniła ona w tym konkretnym przypadku. W stanie faktycznym sprawy, zasadne byłoby dostosowanie szerokości spocznika schodów drewnianych do obowiązujących przepisów w inny sposób, aniżeli poprzez wyburzenie przedmiotowej ścianki. Organ administracji nie zbadał, czy istnieje możliwość poszerzenia spocznika schodów drewnianych, przy pozostawieniu ścianki kartonowo - gipsowej i zachowaniu jej funkcji, jako wyodrębniającej w sposób faktyczny lokal na piętrze budynku i zabezpieczającej mienie skarżącego przez dostępem osób trzecich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna jednak z innych powodów niż to w niej podniesiono.

6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej przywoływana jako: "P.p.s.a.").

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje naruszają przepisy prawa w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia.

7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Jak wynika z akt sprawy kwestionowane roboty budowlane wykonane zostały w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Zgodnie z art. 28 tej ustawy:

"1. Roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę.

2. Wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu terenowemu organowi administracji państwowej. Organ ten może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na rozbiórkę określonego obiektu budowlanego.

3. Pozwolenia na budowę wymaga również wznoszenie lub wykonywanie w miejscach publicznych pomników, posągów, wodotrysków i innych obiektów architektury ogrodowej, urządzeń wpływających na wygląd obiektów budowlanych oraz kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego.

4. Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia ".

Natomiast § 44 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno- budowlanego (Dz. U. z 1975, nr 8, poz. 48 ze zm.: Dz. U. z 1976, nr 1, poz. 9), obowiązującego do dnia 31 grudnia 1994 r. włącznie, znajdujący się w dziale 3 tego rozporządzenia pt. "Budownictwo osób fizycznych", stanowił: "Pozwolenia na budowę wymaga budowa:

1/ wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków,

2/ wykonanie robót budowlanych w istniejącym budynku, obejmującym wymianę fundamentów, słupów lub ścian nośnych na rozwiązania o innych właściwościach technicznych albo zabezpieczenie budynku przed wpływem eksploatacji górniczej,

3/ wykonanie:

a/ stałych ścian oporowych o wysokości powyżej 1m,

b/ stałych instalacji gazowych,

c/ stałych ogrodzeń:

- od strony dróg (ulic) i placów publicznych oraz innych miejsc publicznych,

- z cementu jako pełne oraz z kształtowników metalowych i blach ze stali budowlanej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń,

d/ w miejscach publicznych pomników, posągów i wodotrysków, stałych urządzeń wpływających na wygląd obiektów budowlanych, jak urządzenia reklamowe i ogłoszeniowe, oraz kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego,

4/ wykonanie innych inwestycji budowlanych:

a/ poza terenami istniejącej zagrody (siedliska) albo poza terenem istniejącej, częściowo już zagospodarowanej działki budowlanej,

b/ poza terenem działki wydzielonej geodezyjnie, zgodnie z przepisami o wyznaczeniu terenów budowlanych w miastach lub na obszarach wsi,

c/ w obiektach zabytkowych oraz w ich otoczeniu,

d/ mogących wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich "

Z powyższego wynika, że na wykonanie zabudowy spocznika drewnianych schodów, znajdującego się na pierwszej kondygnacji budynku mieszkalnego, poprzez wykonanie ścianki z płyty pilśniowej na stelażu drewnianym ze wstawieniem w niej drzwi drewnianych szerokości 0,80 m, przed 1 stycznia 1995 r. nie było wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie z art. 36 ust 1. ww. ustawy: "Właściwy terenowy organ administracji państwowej wstrzyma roboty budowlane, gdy są one wykonywane:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia rozbiórki albo

2) w sposób mogący spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, zagrożenie środowiska, albo

3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, w pozwoleniu na budowę bądź w zgłoszeniu rozbiórki."

§ 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 26, poz. 157), stanowił, że "warunki techniczne, którym powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego określają przepisy wydane w drodze zarządzenia przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych i ogłoszone w Dzienniku Budownictwa".

W § 37 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Nr 10, poz. 44) wskazano iż "najmniejsza użytkowa szerokość biegów i spoczników lub pochylni na drogach służących do stałej komunikacji powinna wynosić w świetle co najmniej w domach jednorodzinnych i w mieszkaniach dwukondygnacyjnych - 0,70 m". Przepisy tego zarządzenia obowiązywały do dnia 30.12.1980 r.

Z dniem 1 stycznia 1981 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980r., Nr 17, poz. 62 z późn. zm.). W § 52 ust. 2 ww. rozporządzenia zostało przedstawione tabelaryczne zestawienie wymiarów użytkowych elementów klatek schodowych w budynkach lub w ich częściach. I tak w pkt. 1 tego zestawienia wskazano, że w budynkach jednorodzinnych i mieszkaniach dwupoziomowych minimalna szerokość użytkowa spocznika wynosi 0,8m. Ww. rozporządzenie z dnia 3 lipca 1980 r. zostało zastąpione obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. § 68 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych i w zabudowie zagrodowej oraz mieszkaniach dwupoziomowych minimalna szerokość użytkowa spocznika wynosi 0,8m.

8. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 103 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 . Z kolei ust. 2 art. 103 stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. To z kolei oznacza, że do legalizacji robót budowlanych innych niż objęte przepisami art. 48 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, tj. innych niż samowolne wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części, stosuje się przepisy obowiązującej ustawy z 1994 r. Prawo budowlane.

Sprawy dotyczące postępowania naprawczego oraz legalizacji innych robót budowlanych niż samowolne wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części, w obowiązującej ustawie uregulowane zostały w przepisach art. art. 50- 51 P.b.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie-środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. (...)

Zgodnie z art. 51 ust. 1 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo (...)

Zgodnie z art. 51 ust. 1 przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. ".

Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami.

9. Przenosząc powyższe na tę sprawę wskazać trzeba, że przeprowadzone postępowanie w ocenie Organu wykazało, że po wybudowaniu ścianki z płyt G-K na spoczniku drewnianych schodów na piętrze budynku jednorodzinnego dwulokalowego przy ul. [...] w W., szerokość użytkowa spocznika przed wejściem do mieszkania nr [...], która zdaniem Organu wynosi 0,35 m nie spełnia wymogów wynikających zarówno z:

1) § 37 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budownictwa powszechnego,

2) § 52 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki,

3) § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

10. W ocenie Sądu Organy obu instancji pominęły w sprawie kwestię dla niej kluczową. Mianowicie błędnie przyporządkowały wielkość wynikającą z protokołu 0,35m jako szerokość, podczas gdy jest to głębokość (tak schodów, jak i spocznika).

Zgodnie z przytaczanym już § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, minimalna szerokość użytkowa tak biegu schodowego, jak i spocznika wynosi 0,8 m. Ust. 4 § 68 wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, jak należy wielkość określoną mianem "szerokość" schodów mierzyć. Zgodnie z tym przepisem szerokość użytkową schodów stałych mierzy się między wewnętrznymi krawędziami poręczy, a w przypadku balustrady jednostronnej – między wykończoną powierzchnią ściany a wewnętrzną krawędzią poręczy tej balustrady. Szerokości te nie mogą być ograniczane przez zainstalowane urządzenia oraz elementy budynku.

Nie budzi także wątpliwości w ocenie Sądu że ten sam sposób mierzenia szerokości dotyczy spoczników, gdyż zgodnie z § 66 cytowanego rozporządzenia w celu zapewnienia dostępu do pomieszczeń położonych na różnych poziomach należy stosować schody stałe (...), zaś graniczne wymiary schodów stałych w budynkach o różnych przeznaczeniu określa tabela (§ 68 ust. 1 rozporządzenia) – w tym minimalną szerokość użytkową biegu i spocznika.

11. Organ tym sposobem wnioskowania popadł w wewnętrzną sprzeczność wskazując, że "na wykonanie zabudowy spocznika drewnianych schodów, znajdującego się na pierwszej kondygnacji budynku mieszkalnego, poprzez wykonanie ścianki z płyty pilśniowej na stelażu drewnianym ze wstawieniem w niej drzwi drewnianych szerokości 0,80 m, przed 1 stycznia 1995 r. nie było wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę" oraz jednocześnie, że spocznik na którym te drzwi osadzono ma szerokość zaledwie 0,35 m. Przyjmując, że w ten sam sposób Organ dokonał pomiarów szerokości tak drzwi, jak spocznika, niemożliwym byłoby osadzenie szerszych drzwi na węższym spoczniku.

Z protokołu znajdującego się w aktach sprawy wynika niezbicie, że pomiary wykonano prawidłowo, wadliwa jest jednak ich interpretacja dokonana przez Organ, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia normy § 68 ust. 1 w zw. z ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

12. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd wadliwe decyzje na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. uchylił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.