Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 457/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi E. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie klasyfikacji gruntów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku p. E. D., działającego w imieniu własnym i K., p. E. K. i p. R. F., zawierającego żądanie wznowienia postępowania w sprawie rozstrzygniętej ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] sierpnia 1963 r., znak: [...], zatwierdzającego klasyfikację gruntów położonych we wsi M., gmina N., w części dotyczącej gruntów obejmujących osiedle "N.", m.in. na działkach oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] należących do p. E. K., w działce nr [...] należącej do p. R. F., w działce nr [...] należącej do p. E. D., oraz innych działkach na terenie osiedla "N." oraz po wznowieniu przedmiotowego postępowania postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...].

W obszernym uzasadnieniu decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] listopada 2004 r. przypomniano, że zdaniem wnioskodawców przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o fałszywą opinię z dnia 29 września 1998 r., sporządzoną przez C. K. – rzeczoznawcę z zakresu postępowania geodezyjno - prawnego S., a więc ich zdaniem zachodzą przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. skutkujące wznowieniem postępowania. Jak wyżej wskazano, postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r. wznowiono przedmiotowe postępowanie. Niezależnie od tego postępowania, już po wydaniu powołanego postanowienia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Prokuratura Rejonowa [...] W., działając w oparciu o przepisy art. 183 K.p.a., przeprowadziła odrębne postępowanie mające za zadanie zbadanie zarzutów podniesionych przez wnioskujących, a w szczególności zarzutu wydania zaskarżonych decyzji w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. Skarżący zarzucili, że nie brali udziału w sporządzaniu opinii przez biegłego C. K. Prokuratura zleciła wykonanie niezależnej opinii w celu ustalenia prawidłowości sporządzenia zaskarżonej opinii z dnia 29 września 1998 r., opracowanej przez C. K. Na podstawie tej nowej opinii z dnia 14 czerwca 2004 r., sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę L. C., Prokuratura umorzyła swoje postępowanie wobec stwierdzenia niepopełnienia zarzucanego biegłemu czynu, czyli domniemania sfałszowania opinii przez C. K.

Na marginesie należy wyjaśnić, że opinia p.C. K. z dnia 20 września 1998 r. dotyczyła przede wszystkim granic obszaru objętego planem miejscowym [...] z 1949 r., w kontekście granic osiedla "N." , a w szczególności wyjaśnienia, czy działki nr nr [...] i [...], należące do skarżących, położone były na terenach przeznaczonych w powołanym planie pod gospodarkę leśną. Wykonana na zlecenie Prokuratury opinia rzeczoznawcy p. L. C. zweryfikowała metodę przyjętą przez p. C. K. (rozważania w tym zakresie zajmują podstawową część opinii kontrolnej) i zakończyła się konkluzją stwierdzającą, że rzeczoznawca S. p. C. K. w swojej opinii z 1998 r.:

- prawidłowo zidentyfikował na mapie w skali 1: 100 000 (kopia powiększona) obszar całego planu miejscowego nr [...], przedstawionego w oryginale w skali 1: 25.000,

- poprawnie określił położenie działki nr ewid. [...] w obszarze ujętym w tym planie jako tereny przeznaczone pod gospodarkę leśną.

Skarżący z kolei podnosili (m.in. w piśmie pełnomocnika z dnia 5 czerwca 2001 r.), że przeważająca część osiedla "N." była wyłączona z planu miejscowego [...] z 1949 r., a w zakresie dwóch tylnych rzędów działek, pokolorowanych na planszy planu na zielono; plan ten nie został zrealizowany w drodze wywłaszczenia. Z powodu wyłączenia przeważającej części osiedla z powołanego planu i braku realizacji planu w zakresie dwóch tylnych rzędów działek teren osiedla pozostał "terenem osiedlowym", zgodnie z decyzją z 1934 r.

Badając wniosek skarżących Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, co następuje.

Obwieszczeniem z dnia [...] 1949 r. o uchwaleniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (M.P. Nr [...], poz. [...]) Przewodniczący N. podał do publicznej wiadomości, że został opracowany, między innymi, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru stanowiącego część gromady: W., M. i L. w gminach N. i J., ustalający przeznaczenie terenu pod gospodarkę leśną. Z dniem ogłoszenia obwieszczenia w dniu [...] 1949 r. nastąpiła zmiana przeznaczenia terenu osiedla "N.". Działki tego osiedla utraciły charakter działek budowlanych a uzyskały status działek leśnych. Zgodnie z przeznaczeniem obszary te zalesiono, dowodem czego jest istniejący na tym terenie drzewostan leśny. Potwierdzeniem faktu, że już w latach 50-tych dokonywano zalesienia terenów objętych w/w planem, jest pismo Wójta Gminy N. z dnia [...] października 1994 r., Nr [...].

W dniu 14 czerwca 1960 r. została uchwalona ustawa o zagospodarowaniu lasów i nieużytków nie stanowiących własności Państwa oraz niektórych lasów i nieużytków państwowych (Dz.U. Nr 29, poz. 166). Przepisy tej ustawy weszły w życie z dniem 1 października 1960 r. W myśl przepisów tej ustawy za lasy uważa się grunty wraz ze znajdującymi się na nich drzewostanami. Ponadto za grunty leśne uważa się grunty znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy pod drzewostanem oraz grunty pozbawione częściowo drzewostanu lub których zalesienie zostało dokonane po wejściu w życie ustawy. Wymienione rodzaje lasów wlicza się do kategorii gruntów leśnych pod warunkiem, że łączna, zwarta ich powierzchnia wynosi co najmniej 0,10 ha, niezależnie od tego, czy stanowią one własność jednego właściciela, czy też składają się z działek należących do różnych właścicieli (art. 2).

Przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32) określiły zasady zakładania jednolitej ewidencji gruntów, uwzględniającej gleboznawczą kwalifikację gruntów, prowadzoną w sposób jednolity dla całego kraju, oraz nadawały operatom ewidencji gruntów charakter dokumentów publicznych. Na podstawie art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 3 i art. 11 ust. 4 powołanego dekretu Minister Rolnictwa wydał z dniem 21 kwietnia 1955 r. Instrukcję w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów oraz (...) - (M.P. Nr 38, poz. 379). Na podstawie przepisów tej instrukcji sporządzono pierwszy etap ewidencji gruntów. Drugi etap ewidencji gruntów sporządzono w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. Nr 19, poz. 97). Na podstawie tego rozporządzenia skonfrontowano z rzeczywistością dane pochodzące z pierwszego etapu. Z powyższego wynika, że w czasie przeprowadzania klasyfikacji gleboznawczej gruntów wsi M. w 1962 i 1963 r. obowiązywały w tym przedmiocie przepisy powołanego dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków, Instrukcja Ministra Rolnictwa z dnia 21 kwietnia 1955 r. oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów.

Zgodnie z zasadą dotyczącą właściwości organów administracji publicznej organ administracji państwowej stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji oraz uwzględnia stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji. Tak więc klasyfikacja gruntów przeprowadzona w 1963 r. we wsi M. gromady N. musiała uwzględniać okoliczność, że poszczególne grunty, na których rósł drzewostan leśny, pochodzący z zalesienia w latach 50-tych, w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. o zagospodarowaniu lasów i nieużytków nie stanowiących własności Państwa oraz niektórych lasów i nieużytków państwowych (Dz.U. Nr 29, poz. 166) były gruntami pod lasami. Las ten rósł wprawdzie na gruntach przeznaczonych pierwotnie pod osiedle "N.", jednak w zmienionej sytuacji prawnej grunty pod tym lasem, stosownie do treści § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 4 czerwca 1956 r., podlegały klasyfikacji gleboznawczej. Grunty te nie były bowiem wyłączone spod działania przepisów tego rozporządzenia. Zakwalifikowanie ich do innego użytku niż leśny oznaczałoby sfałszowanie rzeczywistego stanu faktycznego, a w związku z tym – i prawnego.

Analiza protokołów i map uprawnia do stwierdzenia, że klasyfikacja gruntów przeprowadzona w 1963 r. we wsi M. gromady N. została wykonana zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 1957 r. (Dz.U. Nr 5, poz. 21). Od orzeczenia w tej sprawie nie wniesiono odwołania, a zatem stało się prawomocne. Zgodnie z art. 9 powołanego rozporządzenia z dnia 4 czerwca 1956 r. "prawomocne orzeczenie w sprawie klasyfikacji gruntów stanowi podstawę do wniesienia wyników klasyfikacji gruntów do ewidencji gruntów i budynków." W świetle powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że orzeczenie, o którego stwierdzenie nieważności wnioskują skarżący, zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r.

Nabyte działki wchodzące w skład osiedla "N." stanowią własność osób fizycznych i tego prawa nikt im nie kwestionował i nie kwestionuje. Działki te wraz z rosnącym na nich drzewostanem leśnym stanowią własność prywatną i dlatego nie figurują w ewidencji gruntów N.

W konsekwencji, biorąc pod uwagę wyniki postępowania przeprowadzonego przez Prokuraturę Rejonową W. na wniosek skarżących i przy ich udziale, które nie potwierdziły zgłoszonych przez nich zarzutów, że opinia sporządzona przez rzeczoznawcę C. K. zawiera znamiona przestępstwa, a w związku z tym – że decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...], została wydana w oparciu o fałszywe dowody, przed rozstrzygnięciem sprawy zawiadomiono strony o terminie i miejscu zapoznania się z dokumentami oraz zapewniono stronom możliwość czynnego udziału w tym postępowaniu. Strony nie skorzystały z przysługujących im uprawnień procesowych.

Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku p. E. D., działającego w imieniu własnym i K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej, po wznowieniu postępowania, ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] sierpnia 1963 r., znak: [...], zatwierdzającego klasyfikację gruntów położonych we wsi M., gmina N., w części dotyczącej gruntów obejmujących osiedle "N.", m.in. na działkach oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] należących do p. E. K., w działce nr [...] należącej do p. R. F., w działce nr [...] należącej do p. E. D., oraz innych działkach na terenie osiedla "N." utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...].

W uzasadnieniu Minister stwierdził, że prawidłowość postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia w 1963 r. gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych we wsi M., gmina N., w części dotyczącej gruntów obejmujących planowane poprzednio osiedle "N." Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej stwierdził ostateczną decyzją z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...], działając w trybie nadzoru. Decyzja ta została następnie zbadana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99, oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...], uznając, że wszystkie organy administracji publicznej działały w przedmiotowej sprawie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Zdaniem organu, przeprowadzone z wniosku skarżących nowe postępowanie w trybie nadzwyczajnym – tym razem w oparciu o przepisy K.p.a. dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego, wykazało w sposób bezsporny, że brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...], gdyż przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. Ponadto w uzasadnieniu powtórzono argumenty materalno-prawne z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, związane ze zmianą stanu planistycznego przedmiotowych nieruchomości oraz konsekwencjami ich zalesienia, a także odniesiono się do zarzutu pozbawienia stron możliwości udziału w postępowaniu (powtarzając przedstawiona już argumentację).

Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył we własnym imieniu p. E. D. oraz "pozostałe przyłączające się 48 stron"; skarżący zgłosił również udział w postępowaniu K. z siedzibą tymczasową w W. Zaskarżonej decyzji ( a potem – w dalszej części skargi – wszystkim wydanym w sprawie decyzjom) zarzucono: - 1) rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.); 2) niewykonalność w dniu jej wydania, mającą charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.); 3) wady powodujące nieważność z mocy prawa (ar. 156 § 1 pkt 7 K.p.a.) i w związku z tym wniesiono – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 7 K.p.a. – o: A. - stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi: - z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...]; - dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...],- z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...]; B. - stwierdzenie nieważności "decyzji nr [...] Urzędu Wojewódzkiego w W." z dnia [...] listopada 1998 r., znak: [...]; C.- stwierdzenie nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] sierpnia 1963 r., znak: [...], zatwierdzającego klasyfikację gruntów położonych we wsi M., gmina N., w części dotyczącej gruntów obejmujących osiedle "N.".

Obszerne uzasadnienie skargi zostało przedstawione w trzech częściach, odnoszących się bezpośrednio do przedstawionych wyżej wniosków skarżącego.

I tak, uzasadniając wniosek nr 1, zawierający żądanie stwierdzenia nieważności wydanych w sprawie decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, skarżący uznał za bezsprzeczne, że prawa materialne właścicieli nieruchomości zostały ustanowione zatwierdzeniem parcelacji osiedla "N." decyzją Wydziału Powiatowego w W. z dnia [...] lipca 1934 r., Nr [...], na podstawie art. 57 pkt b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. Nr 23, poz. 202). Od tej daty nieruchomości osiedla uzyskały status prawny "terenów budowlanych", zwanych po wojnie "terenami osiedlowymi", a obecnie "gruntami zabudowanymi i zurbanizowanymi".

Wobec wzruszenia wyroku NSA z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99 wyrokiem NSA z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 3544/01, meritum postępowania określa wyrok NSA z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II SA 1407/96, stwierdzający, że zadrzewienie nieruchomości ani klasyfikacja gleboznawcza nie są podstawą do zmiany stanu prawnego rodzaju użytku z "terenów osiedlowych" na "użytki leśne" oraz nakazujący zbadanie głównego zarzutu naruszenia § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. Nr 19, poz. 97).

"Ścieżkę aktów prawnych" (określenie użyte przez skarżącego) mających znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia meritum postępowania stanowiły:

- obwieszczenie Przewodniczącego N. z dnia [...] 1949 r. o uchwaleniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (M.P. Nr [...], poz. [...]), wydane na podstawie

- rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 11 grudnia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego obszaru W. i W. oraz zawieszenia rozpatrywania wniosków o zmianę przeznaczenia terenów i dokonywania inwestycji na tym obszarze (Dz.U. Nr [...], poz. [...]), wydane na podstawie

- ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie W. (dz.U. Nr [...], poz. [...]), która w art. 14 pozostawiła w mocy

- Dział IV dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (dz.U. Nr 16, poz. 109), który w art. 36 i 37 § 1 – 3 stanowi o realizacji planów zagospodarowania przestrzennego w drodze wywłaszczenia, którego procedurę normuje,

- ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. Nr 17, poz. 70), w której szczególne znaczenie mają art. 3.1, 4, 7, 12, 16, 17 i 31, przy czym art. 4 stanowi, że "wywłaszczenie może polegać na całkowitym odjęciu lub na ograniczeniu prawa rzeczowego na nieruchomości",

- rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów, które w § 1 ust. 1 nie dopuszcza klasyfikacji gruntów na "terenach osiedlowych", ani nie daje w żadnym innym przepisie podstaw do zmiany stanu prawnego rodzaju użytku "terenów osiedlowych" na inny rodzaj użytku,

- rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), w którym § 44 pkt 2 stanowi o obowiązku "utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodnie z dostępnymi dokumentami i materiałami źródłowymi",

- ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 100, poz. 1085), która w art. 47 w dodanym punkcie 14a o zieleni na terenach miast i wsi nazywa zieleń na "gruntach zabudowanych i zurbanizowanych – ogrodem przydomowym i zielenią osiedlową."

Na podstawie dwóch pierwszych powołanych wyżej aktów prawnych natury planistycznej został sporządzony w 1949 r. miejscowy plan [...], w którym tylko ostatnie dwa rzędy działek oznaczone kolorem zielonym zostały przeznaczone pod gospodarkę leśną, a przeważająca część osiedla była wyłączona z tego planu.

Z kolei z dalszych powołanych aktów prawnych natury realizacyjnej wynika, że plan ten w stosunku do dwóch rzędów działek nie został zrealizowany, wobec czego wkroczenie w 1963 r. na "teren osiedlowy" bez wiedzy właścicieli, wykonanie klasyfikacji gleboznawczej i dokonanie na jej podstawie, również bez wiedzy właścicieli, zmiany symboli stanu prawnego rodzaju użytku w rejestrze gruntów z "B" na "Ls", "N" i "R" w dniu [...] marca 198 r. było rażącym naruszeniem prawa, a zwłaszcza § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów i prawa materialnego nabytego na podstawie art. 57 pkt b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli.

Uzasadniając wniosek nr 2 o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji z powodu ich trwałej niewykonalności skarżący wyjaśnił, że owa niewykonalność polega na tym, iż nie mogą one zastąpić ostatecznych decyzji administracyjnych wymaganych w przepisie art. 31 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, który jako jedyny mógłby być podstawą do zmiany stanu prawnego rodzaju użytków z "terenów osiedlowych" na "użytki leśne", "nieużytki" i "użytki rolne" w rejestrze gruntów operatu ewidencyjnego i w księgach wieczystych. Natomiast tych decyzji z postępowań administracyjnych wywłaszczeniowych podjętych w trybie powołanej ustawy brak, gdyż nie zostały wydane.

Uzasadniając zarzut nr 3, sprowadzający się do stwierdzenia, iż podjęte decyzje zawierają wady powodujące ich nieważność z mocy samego prawa skarżący sprecyzował, że wady te polegają na rażącym naruszeniu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów, gdyż przepis ten nie dopuszcza klasyfikacji gruntów na "terenach osiedlowych". Ponadto nie mogą w obrocie prawnym funkcjonować sprzeczne ze sobą dokumenty, tzn. – z jednej strony – pismo stwierdzające, że w operacie ewidencyjnym nie ma dokumentów z ograniczenia praw rzeczowych nieruchomości z tytułu ich wywłaszczenia oraz odpis z księgi wieczystej KW nr [...], z którego wynika, że działka ma charakter budowlany – z drugiej zaś strony – wydane w oparciu o fałszywa opinię rzeczoznawcy zaskarżone decyzje administracyjne.

Niezależnie od przedstawionych wyżej rozważań skarżący ustosunkował się odrębnie do uzasadnienia zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...], stwierdzając, że jest ono sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz doręczonym organowi przy powołanych pismach skarżącego. Z pism tych wynika, zdaniem skarżącego, że:

- miejscowy plan [...] nr [...] z 1949 r. był fałszowany, fałszywy był również tekst opinii rzeczoznawcy C. K.;

- opinia rzeczoznawcy C. K. nie została przekazana zainteresowanych właścicielom nieruchomości na terenie osiedla "N.", nie zostali oni również zawiadomieni o podjęciu czynności przez tego rzeczoznawcę;

- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie był stroną postępowania karnego dotyczącego sfałszowania opinii rzeczoznawcy C. K., wobec czego nie mógł bez zezwolenia rozpowszechniać publicznie wiadomości z postępowania przygotowawczego zanim nie zostały ujawnione w postępowaniu sądowym;

- uchwalenie miejscowego planu [...] z 1949 r. i ogłoszenie go w Monitorze Polskim Nr [...], poz. [...], było działaniem natury planistycznej, za czym nie nastąpiła realizacja tego planu na podstawie aktu natury realizacyjnej, podjętego na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości; w tej sytuacji plan ten stał się bezużytecznym materiałem archiwalnym;

- zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. o zagospodarowaniu lasów i nieużytków nie stanowiących własności Państwa(...) przepisy tej ustawy nie dotyczyły "terenów osiedlowych"; w operacie ewidencyjnym nie ma dokumentacji z realizacji tej ustawy w przewidzianym w niej trybie art. 25, 26 ust. 1-4 i 27 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 i 31 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wobec czego grunty osiedla "N." nie podlegają ustawie o lasach ani ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ani rozporządzeniu o klasyfikacji gruntów. Zieleń na nieruchomościach zgodnie z art. 48 Kc jest mieniem właścicieli gruntów i zgodnie z art. 47 pkt 14a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska nosi miano "ogrodów przydomowych z zielenią osiedlową";

- organ administracji nie powtórzył dowodu z rzeczoznawcy z zachowaniem unormowań art. 79 ust. 1 i 2 K.p.a.;

- złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności wszystkich decyzji administracyjnych jest uprawnione, gdyż zgodnie z meritum sprawy wskazanym w wyroku NSA z dnia 22 października 1997 r. decyzje te nie mogą zastąpić ostatecznych decyzji wymaganych przez przepis art. 31 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i z tego tytułu były niewykonalne w dniu ich wydania, przy czym ich niewykonalność ma charakter trwały. Wykonanie klasyfikacji na "terenie osiedlowym" jest naruszeniem § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów;

- decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., jak i wyrok NSA z dnia 6 października 1999 r., zostały oparte na wykonanej "w sposób tajny przed stronami, fałszywej opinii rzeczoznawcy C. K. z dnia 29 września 1998 r. (...). W trudach poniesionych na nakłonienie rzeczoznawcy do wydania fałszywej opinii nie przewidziano, że decyzja i wyrok na niej w sposób zakamuflowany oparte nie mogą zastąpić ostatecznych decyzji z postępowań administracyjnych w trybie art. 31 ustawy wywłaszczeniowej, niezbędnych do zmiany stanu prawnego rodzaju użytku z "terenów osiedlowych" na "użytki leśne" w rejestrze gruntów i księgach wieczystych."

Z przedstawionych twierdzeń skarżąc wywodzi następstwa procesowe, którymi według niego są: uzasadnienie konieczności wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że naświetlenie stanu faktycznego i prawnego w rozpatrywanej sprawie zostało dokonane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia..

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2005 r., którą utrzymano w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2004 r., odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] sierpnia 1963 r., zatwierdzającego klasyfikację gruntów położonych we wsi M., gmina N., w części dotyczącej określonych gruntów obejmujących osiedle "N.".

W związku ze sprawą klasyfikacji gruntów położonych we wsi M., gmina N., w części dotyczącej określonych gruntów obejmujących osiedle "N.", zapadły cztery wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 lutego 1995 r., sygn. akt II SA 1876/93; z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II SA 1407/96; z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99; z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 3544/01. Uwzględniając ten fakt skarżący uznał, że to jemu przysługuje wybór wiążącego go wyroku i jego tezy i w związku z tym stwierdził, że wobec wzruszenia wyroku NSA z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99 wyrokiem NSA z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 3544/01, meritum postępowania określa wyrok NSA z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II SA 1407/96, stwierdzający, że zadrzewienie nieruchomości ani klasyfikacja gleboznawcza nie są podstawą do zmiany stanu prawnego rodzaju użytku z "terenów osiedlowych" na "użytki leśne" oraz nakazujący zbadanie głównego zarzutu naruszenia § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. Nr 19, poz. 97). Jest to podejście z założenia błędne, gdyż mimo związku powołanych wyroków ze sprawą klasyfikacji gruntów położonych we wsi M. każdy z nich dotyczy innych decyzji administracyjnych i nie odnosi się – poza ewentualnym odniesieniem informacyjnym – do innych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, a już w żadnym przypadku nie "wzrusza" wyroku poprzedniego.

I tak, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 1995 r., sygn. akt II SA 1876/93; uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1993 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] grudnia 1992 r., odmawiającą wprowadzenia do ewidencji zmiany odnośnie działki nr [...], polegającej na zmianie istniejącego na tej działce gruntu leśnego na grunt budowlany. W wyroku podniesiono, że powyższa sprawa nie została rozstrzygnięta w przedmiocie i zakresie objętym wnioskiem zainteresowanych z dnia 15 czerwca 1992 r. i ich odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 1993 r.

Kolejnym, drugim wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II SA 1407/96, uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lipca 1996 r., Nr [...], oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r., którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] sierpnia 1963 r., znak: [...], zatwierdzającego klasyfikację gruntów położonych we wsi M., gmina N. (Sąd rozpatrzył tylko skargę T. M., gdyż skarga E. D. została skutecznie odrzucona z przyczyn formalnych postanowieniem Sądu z dnia 9 września 1966 r.). W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie rozważyły należycie i nie ustosunkowały się w pełni do argumentów strony skarżącej czy przedmiotowa działka z uwagi na objecie jej planem parcelacyjnym z dnia [...] lipca 1934 r. dotyczącym osiedla "N." i ustalenia jej charakteru prawnego jako działki budowlanej mogła być traktowana w 1963 r. jako działka leśna tylko dlatego, że nie została do czasu przeprowadzenia klasyfikacji zabudowana i faktycznie pozostała drzewostanem leśnym. W konkluzji Sąd stwierdził, że uznanie ważności orzeczenia o zatwierdzeniu klasyfikacji gruntów w odniesieniu do spornej działki zależy od rozstrzygnięcia kwestii charakteru prawnego przedmiotowej nieruchomości – działki nr [...], położonej w miejscowości M. w czasie przeprowadzania kwestionowanej klasyfikacji gleboznawczej: czy była to działka budowlana nie należąca do gospodarstwa rolnego, czy też działka leśna. Natomiast, zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości, że orzeczeniem klasyfikacyjnym nie można było przekształcić charakteru prawnego tej działki np. z działki budowlanej na działkę leśną.

Trzecim z kolei wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99, oddalono skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...] ([...]), odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] sierpnia 1963 r., znak: [...], zatwierdzającego klasyfikację gruntów położonych we wsi M., gmina N. W obszernym uzasadnieniu do tego wyroku (16 stron) odniesiono się również do dwóch dotychczasowych, powołanych wyżej wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzając, że Sąd rozpoznając sprawę miał na uwadze wskazania zawarte w motywach w/w wyroków, a w szczególności w wyroku z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II SA 1407/96, a także pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, dotyczący zasady wyrażonej w art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym. Punktem wyjścia rozważań Sądu w rozpatrywanej sprawie było stwierdzenie, że zarzut skarżących jakoby orzeczenie PPRN w N., zatwierdzające klasyfikację gruntów zmieniło charakter gruntów z budowlanych na leśne, jest bezpodstawny, gdyż rozstrzygnięcie to nastąpiło już z chwilą uchwalenia i ogłoszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru stanowiącego część gromad: W., M. i L. w gminach N. i J., ustalającego przeznaczenie terenu pod gospodarkę leśną. Uprawnienia N. do opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru wynikały z mocy przepisów ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie W. (Dz.U.R.P. Nr [...], poz. [...]). Zmiana przeznaczenia terenu z celu budowlanego na cele gospodarki leśnej na terenie osiedla "N." nastąpiła więc w dniu 27 sierpnia 1949 r., tj. z chwilą ogłoszenia o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obwieszczeniem Przewodniczącego N., a nie podczas gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Od daty ogłoszenia planu zagospodarowania działki objęte planem parcelacyjnym osiedla "N.", zatwierdzonym dnia [...] lipca 1934 r., w tym działki odwołujących się osób, straciły charakter działek budowlanych, a zyskały charakter działek leśnych. Użytkowanie ich w dotychczasowy sposób od dnia 27 sierpnia 1949 r. zostało więc ograniczone. Ponadto z akt sprawy wynika, że teren objęty planem parcelacyjnym osiedla "N.", w wyniku którego powstały działki należące obecnie do odwołujących się osób, znajduje się nadal w granicach obszaru objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przeznaczającym ten teren pod gospodarkę leśną. Reasumując, w rozpatrywanej sprawie Sąd za podstawową przesłankę przyjął, że przepisy wymienionych wyżej aktów prawnych stwarzały – a obecnie obowiązujące – stwarzają podstawę do ingerencji planów zagospodarowania przestrzennego w prawo własności; dotyczy to tylko sposobu wykonywania tego prawa, a nie samego prawa własności. Sąd uznał też, że w latach 50-tych dokonano zalesienia terenów objętych powołanym planem. Zgodnie z ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. o zagospodarowaniu lasów i nieużytków nie stanowiących własności Państwa oraz lasów i nieużytków państwowych (Dz.U. Nr 29, poz. 166) przedmiotowe grunty osiedla "N." zostały uznane za grunty leśne. Dekretem z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz. 32) wprowadzono jednolitą ewidencję gruntów i budynków, którą realizowano w dwóch etapach, na podstawie, obok przepisów wspomnianego dekretu,– odpowiednio – dwóch aktów wykonawczych: instrukcji Ministra Rolnictwa z dnia 21 kwietnia 1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów oraz opłat za odrysy z map i za odpisy oraz wyciągi z rejestrów i dokumentów stanowiących część składową operatu ewidencyjnego na obszarze gromad, osiedli i miast nie stanowiących powiatów (M.P. Nr 38, poz. 379) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. Nr 19, poz. 97). Rozporządzeniem tym objęto grunty rolne, grunty pod lasem, a także pod wodami zamkniętymi o pow. do 10 ha, niezależnie od tego w czyim władaniu się znajdowały. Na podstawie przepisów tego rozporządzenia skonfrontowano z rzeczywistością na gruncie dane z pierwszego etapu. Powołane wyżej przepisy obowiązywały w czasie przeprowadzonej klasyfikacji gleboznawczej gruntów we wsi M. w latach 1962 – 1963. W sprawie nie jest sporne, że tereny, z których w wyniku zatwierdzonego planu parcelacji wydzielono działki budowlane osiedla "N." wsi M. w latach 1962-1963 nie były w większości zabudowane. Były one pokryte rosnącym na nich drzewostanem pochodzącym z zalesienia w latach 50-tych. Ten drzewostan nie spełniał kryteriów terenów zielonych, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 6 powołanej wyżej instrukcji. A zatem tereny te, jak i poszczególne grunty, na których rósł ten drzewostan, były lasem w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. o zagospodarowaniu lasów i nieużytków nie stanowiących własności Państwa oraz lasów i nieużytków państwowych. Las ten rósł na gruntach przeznaczonych pod osiedle "N.", a zatem grunty pod tym lasem, stosownie do treści § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 4 czerwca 1956 r. podlegały klasyfikacji gleboznawczej. Grunty te nie były wyłączone spod działania przepisów tego rozporządzenia, a klasyfikacja gruntów przeprowadzona w latach 1962-1963 we wsi M. gromady N. była zgodna z przepisami tego rozporządzenia i wobec tego, że od orzeczenia w tej sprawie nie wniesiono odwołania, stało się one prawomocne. Zaś w myśl § 9 powołanego rozporządzenia prawomocne orzeczenie w sprawie klasyfikacji gruntów stanowi podstawę do wniesienia wyników klasyfikacji do ewidencji gruntów i budynków. W świetle powyższego brak było podstaw do stwierdzenia, że powyższe orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Czwartym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 3544/01, uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2001 r., Nr [...], którą odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r., nr [...] ([...]), odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] sierpnia 1963 r., znak: [...], zatwierdzającego klasyfikację gruntów położonych we wsi M., gmina N., w części dotyczącej osiedl "N." Jak wspomniano, skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r. zostały oddalone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99. Rozpatrywana sprawa miała charakter proceduralny. Mianowicie, w związku z podniesieniem przez skarżących zarzutu wydania powołanej wyżej decyzji Ministra z dnia [...] marca 1999 r. w oparciu o sfałszowaną opinię biegłego – C. K. i wydaną w następstwie odrzucenia tego zarzutu decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2001 r., którą odmówiono wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., Sąd przypomniał, że stosownie do powołanego przepisu odmowa wznowienia postępowania następuje w formie decyzji. Wydaje się taką decyzję tylko w razie niedopuszczalności wznowienia postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz w razie złożenia podania o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 K.p.a. Do przyczyn przedmiotowych zalicza się złożenie takiego podania w sprawie załatwionej w innej prawnej formie działania niż decyzja i postanowienie oraz w sprawie, gdy nie jest ona jeszcze zakończona decyzja ostateczną lub z powołaniem się na inne przesłanki, które nie są objęte art. 145 § 1 i 145a K.p.a. Do przyczyn podmiotowych należą zaś wniesienie podania o wznowienie przez podmiot pozbawiony legitymacji prawnej strony lub zdolności do czynności prawnych, działający bez przedstawiciela ustawowego. Nie można natomiast w innych warunkach wydawać decyzji o odmowie wznowienia postępowania, ponieważ ocena istnienia wskazanej przyczyny może nastąpić po wznowieniu postępowania i przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, które wpływają na decyzję wydaną na podstawie art. 151 K.p.a. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przypomnianych unormowań, bez wskazania uzasadniających ją przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W związku z tym Sąd wskazał, by przy ponownym rozpoznaniu podania o wznowienie postępowania, po jego stosownym uzupełnieniu, ustosunkować się do zgłoszonych zarzutów. Chodzi o dokonanie oceny tej opinii biegłego jako dowodu w sprawie i jego wpływu na wynik sprawy, a także o ustalenie, czy zostały spełnione warunki przeprowadzenia dowodu z biegłych określone w art. 79 K.p.a., co jest istotne przy ustalaniu dodatkowej przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Z treści przedstawionych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wynika, że teza skarżącego, iż wobec wzruszenia wyroku NSA z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99, wyrokiem NSA z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 3544/01, meritum postępowania określa wyrok NSA z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II SA 1407/96, świadczy po prostu o niezrozumieniu treści i wzajemnych relacji pomiędzy wyrokiem NSA z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99,(i poprzednich wyroków NSA w sprawie) a wyrokiem z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 3544/01. Pierwszy z wymienionych wyroków orzekał o merytorycznych aspektach sprawy, sumując ustalenia dotychczasowych wyroków zapadłych w sprawie i orzekając o merytorycznych, materialno-prawnych podstawach skargi, drugi zaś – miał charakter proceduralny, rozstrzygając o wpadkowej w istocie kwestii proceduralnej związanej z toczącym się postępowaniem sądowo-administracyjnym. Nie sposób wobec tego twierdzić, że – po pierwsze - wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 3544/01, "wzruszył" wyrok NSA z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99, po drugie zaś – że wobec tego "meritum postępowania" określał wyrok NSA z dnia 22 października 1997 r., sygn. akt II SA 1407/96, mający incydentalne, procesowe znaczenia dla sprawy, związane z wznowieniem postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99, zawierającym podstawowe dla rozpatrywanej sprawy ustalenia. Z tego też powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) jest związany przed wszystkim oceną prawną wyrażoną w powołanym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99.

Dopiero w tym kontekście można ocenić decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...], wydaną po ponownym wznowieniu postępowania, oraz decyzję tegoż samego organu z dnia [...] stycznia 2005 r., Nr [...], wydaną w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej pierwsza z wymienionych decyzji, odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...]. Obie te decyzje w szerokim zakresie opierają się na ustaleniach powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99, przyjmując nie tylko przyjęty w tym wyroku tok rozumowania, lecz również poszczególne sformułowania i oceny. I słusznie, gdyż organy wydające powołane decyzje są tym wyrokiem związane.

Wnioskodawcy szczególnie podkreślają zarzut wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o fałszywą opinię z dnia 29 września 1998 r., sporządzoną przez C. K.– rzeczoznawcę z zakresu postępowania geodezyjno-prawnego S. Jest to, w kontekście charakteru postępowania – wniosku o wznowienie postępowania – zarzut podniesiony trafnie, gdyż jego potwierdzenie pozwalałoby stwierdzić, że zachodzą przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., skutkujące wznowieniem postępowania. Ponadto skarżący zwracają uwagę, że opinia rzeczoznawcy C. K. nie została przekazana zainteresowanych właścicielom nieruchomości na terenie osiedla "N.", nie zostali oni również zawiadomieni o podjęciu czynności przez tego rzeczoznawcę, co stanowiło naruszenie unormowań art. 79 ust. 1 i 2 K.p.a.; zwrócił na to już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w przedostatnim zdaniu uzasadnienia wyroku z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 3544/01.

Zgodnie z Komentarzem do K.p.a. (B. Adamiak, J. Borkowski, C.H.Beck, warszawa 2000, wyd. 3, str.572 i n.) wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ograniczone jest wystąpieniem łącznym następujących warunków. Po pierwsze – wystąpieniem w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie fałszywego dowodu, przy czym należy rozróżnić fałsz materialny i intelektualny dokumentu. Pierwszy godzi w bezpośrednio w sam dokument i polega na jego podrobieniu. Drugi fałsz – intelektualny, wyraża się w nieprawdziwej treści dokumentu, w poświadczeniu nieprawdy w jej części istotnej, chociaż sam dokument co do formy jest autentyczny i nie budzi zastrzeżeń. W rozpatrywanej sprawie skarżący zarzucają, jak to wynika z ich wywodów, fałszerstwo intelektualne dokumentu, sprowadzające się do uznania, że przedmiotowe działki osiedla "N." były położone na obszarze przeznaczonym do zalesienia na podstawie planu miejscowego [...] nr [...] z 1949 r. Po drugie, możliwość zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. jest ograniczona wymogiem, by sfałszowanie dowodu było stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła, a jednocześnie brak było przesłanek do zastosowania drogi wyjątkowej, zakładającej oczywistość fałszerstwa dowodu i konieczność wznowienie postępowania dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Po trzecie – zastosowanie wspomnianego przepisu K.p.a. zakłada, że fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Zdaniem skarżących taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.

W rozpatrywanej sprawie tym już razem, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA 3544/01, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działał prawidłowo. Mianowicie, już po wydaniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowienia z dnia [...] października 2003 r. o wznowieniu postępowania Prokuratura Rejonowa [...] W., działając w oparciu o przepisy art. 183 K.p.a., przeprowadziła odrębne postępowanie mające za zadanie zbadanie zarzutów podniesionych przez wnioskujących, a w szczególności zarzutu wydania zaskarżonych decyzji w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. W związku z tym Prokuratura zleciła wykonanie niezależnej opinii w celu ustalenia prawidłowości sporządzenia zaskarżonej opinii z dnia 29 września 1998 r., opracowanej przez C. K. Na podstawie tej nowej opinii z dnia 14 czerwca 2004 r., sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę L. C., Prokuratura umorzyła swoje postępowanie wobec stwierdzenia niepopelnienia zarzucanego biegłemu czynu, czyli domniemania sfałszowania opinii przez C. K.

Jak już na wstępie wyjaśniano, opinia p. C. K. z dnia 20 września 1998 r. dotyczyła przede wszystkim granic obszaru objętego planem miejscowym [...] z 1949 r., w kontekście granic osiedla "N." , a w szczególności wyjaśnienia, czy działki nr nr [...] i [...], należące do skarżących, położone były na terenach przeznaczonych w powołanym planie pod gospodarkę leśną. Wykonana na zlecenie Prokuratury opinia rzeczoznawcy p. L. C. zweryfikowała metodę przyjętą przez p. C. K. (rozważania w tym zakresie zajmują podstawową część opinii kontrolnej) i zakończyła się konkluzją stwierdzającą, że rzeczoznawca S. p. C. K. w swojej opinii z 1998 r.:

- prawidłowo zidentyfikował na mapie w skali 1: 100 000 (kopia powiększona) obszar całego planu miejscowego nr [...], przedstawionego w oryginale w skali 1: 25.000,

- poprawnie określił położenie działki nr ewid. [...] w obszarze ujętym w tym planie jako tereny przeznaczone pod gospodarkę leśną.

Ponadto, działając zgodnie z treścią art. 79 K.p.a. Minister podniósł, że postępowanie przeprowadzone przez Prokuraturę Rejonową W. podjęte zostało na wniosek skarżących i przy ich udziale. Przed rozstrzygnięciem sprawy zawiadomiono strony o terminie i miejscu zapoznania się z dokumentami oraz zapewniono stronom możliwość czynnego udziału w tym postępowaniu. Strony nie skorzystały z przysługujących im uprawnień procesowych. Wobec tego, że wyniki postępowania nie potwierdziły zarzutów zgłoszonych przez wnioskodawców, a w szczególności tego, że opinia sporządzona przez rzeczoznawcę C. K. zawiera znamiona przestępstwa, Minister zasadnie uznał, że decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., Nr [...], nie została wydana w oparciu o fałszywe dowody.

Zamykając uwagi dotyczące zarzutu oparcia zaskarżonych decyzji na podstawie fałszywego dokumentu należy zauważyć, że w kontrolnej opinii biegłego rzeczoznawcy prawidłowo wybito na plan pierwszy kwestie metodyczne, gdyż to one, a nie same wyniki, mają podstawowe znaczenie przy próbie udowodnienia fałszu intelektualnego opinii biegłego. Umorzenie sprawy przez Prokuraturę jednoznacznie też wyłączyło możliwość potwierdzenia wymogu, by sfałszowanie dowodu było stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu , a co za tym idzie – wyłączyło możliwość zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Z kolei bezczynność stron w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym na podstawie art. 183 K.p.a. wyłączyła możliwość powoływania się przez wnioskodawców w rozpatrywanej sprawie na treść art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

W odniesieniu do zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2005 r., którą utrzymano w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2004 r., Sąd nie podzielił zarzutów zawartych w skardze, w myśl której została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.); była niewykonalna w dniu jej wydania, przy czym jej niewykonalność miała charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.); zawierała wady powodujące jej nieważność z mocy prawa (ar. 156 § 1 pkt 7 K.p.a.). Sąd uznał również, że jest związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1999 r., sygn. akt II SA 821-822/99, którym oddalono skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] marca 1999 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] sierpnia 1963 r., zatwierdzającego klasyfikację gruntów położonych we wsi M., gmina N., w części dotyczącej określonych gruntów obejmujących osiedle "N.". W tej sytuacji zawarte w skardze żądania stwierdzenia nieważności wszystkich powyższych decyzji uznano za bezprzedmiotowe z racji przekroczenia granic kognicji Sądu, lecz również za bezzasadne z powodu związania Sądu w rozpatrywanej sprawie oceną prawną wyrażoną w powołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnosząc się do użytych w skardze konstrukcji i konstatacji o charakterze prawnym, służących uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów, a w szczególności do podziału aktów prawnych na akty prawne natury planistycznej oraz akty prawne natury realizacyjnej, należy zauważyć, że klasyfikacja ta w ujęciu skarżących w żadnym stopniu nie daje podstaw do wyciągnięcia z niej wniosków przedstawionych w skardze.

Akceptując – jako akt prawny natury planistycznej - obwieszczenie Przewodniczącego N. z dnia [...] sierpnia 1949 r. o uchwaleniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (M.P. [...], poz. [...]), którym podano do publicznej wiadomości m.in. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru stanowiącego część gromady: W., M. i L. w gminach N. i J., skarżący w istocie zaakceptowali ustalone w tym planie przeznaczenie gruntów. Plan ten ustalał przeznaczenie terenu pod gospodarkę leśną. Tak więc z dniem ogłoszenia obwieszczenia w dniu 7 września 1949 r. nastąpiła zmiana przeznaczenia terenu osiedla "N.". Działki tego osiedla utraciły charakter działek budowlanych a uzyskały status działek leśnych. Zadrzewienie nieruchomości ani klasyfikacja gleboznawcza rzeczywiście nie mogą stanowić podstawy do zmiany rodzaju użytku z terenów osiedlowych na użytki leśne, gdyż mają charakter czynności faktycznych (zalesienie) i prawnych (klasyfikacja gleboznawcza), wykonawczych wobec planu. To dopiero przyjęcie planu, w którym przewidziano taką zmianę sposobu użytkowania terenu, stwarza podstawę do podjęcia takich (i innych) czynności zmierzających do realizacji odpowiednich ustaleń planistycznych. Nie zmienia tego wygaśnięcie czy zmiana planu, jeśli następne obowiązujące dla przedmiotowego terenu miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego utrzymywały takie, tzn. leśne przeznaczenie terenu. Taka też sytuacja miała i ma miejsce w przypadku terenu byłego osiedla "N.", dla którego kolejne plany miejscowe sporządzane już dla gminy N. lub jej części utrzymywały przeznaczenie leśne – bez zgody na zmianę przeznaczenia tego terenu na inne cele, w szczególności zaś na cele zabudowy mieszkaniowej. Sprawy z tego zakresu toczą się jeszcze przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

Odnosząc się z kolei do aktów prawnych natury realizacyjnej, za które skarżący uważają przede wszystkim (jeśli nie wyłącznie) decyzje wywłaszczeniowe, odwołując się w tym zakresie do art. 36 i 37 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz.U.R.P. Nr 16, poz. 109), a także do ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. Nr 17, poz. 70), należy zauważyć, że już w tamtym okresie instrumentarium służące realizacji planów było daleko szersze, obejmując akty prawne o charakterze generalnym (prawo miejscowe), jak i indywidualnym (m.in. różnego rodzaju decyzje administracyjne). Decyzje wywłaszczeniowe były środkiem najdalej idącym, najbardziej radykalnym, bo zakładającym odjęcie prawa własności. Tymczasem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego raczej – i częściej – kształtował i kształtuje nie tyle treść, co sposób wykonywania prawa własności, mogąc go zmieniać w określonych prawem granicach. Taka też sytuacja miała miejsce w przypadku byłego osiedla "N.", gdzie w wyniku wejścia w życie w dniu 7 września 1949 r. planu (a następnie planów kolejnych) terenów dawniej budowlanych nie odebrano właścicielom, lecz ograniczono ich przeznaczenie do funkcji leśnej. Jak wskazywano w powołanych wyżej wyrokach NSA i zaskarżonych decyzjach tereny te pozostały własnością dotychczasowych właścicieli – ale już jako lasy, bez możliwości przeznaczenia ich na inne cele. Nie miało tu miejsce, jak podnoszą skarżący, żadne ograniczenie praw rzeczowych. Treść własności nie uległa zmianie, lecz w istotny sposób ograniczono możliwości korzystania z tych terenów – i to właśnie planem, bez konieczności korzystania z instytucji wywłaszczenia. Pozostawienie ich w rękach dotychczasowych właścicieli sprawiło też, że treść zapisów w księgach wieczystych nie uległa zmianie, gdyż doprowadzenie do zgodności zapisów w księgach wieczystych z danymi z ewidencji gruntów należy do obowiązków właściciela gruntu.

Wobec rozległości poruszonej w skardze tematyki Sąd nie ustosunkował się do niektórych kwestii, związanych np. z Prawem ochrony środowiska (pojecie "ogrodów przydomowych z zielenią osiedlową"), uznając, że nie miały one istotnego znaczenia dla sprawy.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, które powinien zbadać z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127) orzekł jak w sentencji wyroku.