Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 448/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędzia NSA Łucja Franiczek Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. [...] występujący w imieniu Zarządu P.O.D. "[...]" Prezes Zarządu zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. "o pomoc w usunięciu blaszanego garażu..." zlokalizowanego na terenie P.O.D. "[...]". Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w tej sprawie powiadamiając je jednocześnie o terminie wizji lokalnej, która miała się odbyć w dniu [...] r. o godz. 10oo. W protokole z wizji lokalnej, w której oprócz przedstawicieli organu uczestniczyli: B. S. oraz M. D. – Prezes P.O.D. "[...]" stwierdzono, że na nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] znajduje się garaż blaszany, użytkowany od [...] r. wg oświadczenia właścicielki. Garaż ten usytuowany jest na terenie P.O.D. "[...]", wyjazd z garażu skierowany jest na ul. [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 103 ust. 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126/ w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał B. S. rozebranie garażu usytuowanego na terenie P.O.D. "[...]" przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że przedmiotowy garaż został usytuowany bez pozwolenia na budowę w latach 60-tych. Obiekt ten koliduje z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dla przedmiotowego obszaru przewiduje zagospodarowanie w postaci strefy zieleni o ograniczonej dostępności, tereny ogródków działkowych, co znajduje również potwierdzenie w treści pisma Wydziału Architektury i Urbanistyki z dnia [...] r. nr [...]. Tym samym zdaniem organu zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu.

W odwołaniu od tej decyzji B. S. podniosła, iż garaż został wybudowany przez jej ojca w [...] r. za zgodą ówczesnego Zarządu P.O.D. "[...]". Garaż ten został wzniesiony na terenie będącym wcześniej nieużytkiem. Ponadto odwołująca się podniosła szereg okoliczności związanych ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które jej zdaniem przemawiają za uchyleniem decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną w oparciu o art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 38 ust. 1 tej ustawy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że przedmiotowy garaż został wybudowany na terenie, który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest zakwalifikowany jako strefa zieleni o ograniczonej dostępności – tereny ogródków działkowych /uchwała Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. nr [...]. Organ podniósł ponadto, że garaż wniesiony został bez wymaganego pozwolenia na budowę, a tym samym niezbędnym jest orzeczenie o jego rozbiórce.

W skardze do Sądu B. S. wniosła o uchylenie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, iż w dacie wzniesienia garażu, tego rodzaju inwestycja była zgodna z przepisami obowiązującymi w końcu lat 60-tych. Ponadto jej ojciec – będący inwestorem uzyskał niezbędne zezwolenia na jego postawienie, w tym zgodę Zarządu P.O.D. "[...]" oraz Zarządu Miasta G. Skarżąca poniosła ponadto, że na terenie ogródków działkowych "[...]" zlokalizowane są cztery inne garaże.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Organ przywołał treść przepisu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm./, który w przypadku popełnienia samowoli budowlanej przed dniem 1 stycznia 1995 r. odsyła do przepisów dotychczasowych, w tym przypadku do art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm./. Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane, w tym garaże blaszane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy, czyli bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę podlegają przymusowej rozbiórce, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Zdaniem organu zlokalizowanie garażu na terenie ogródków działkowych stoi w sprzeczności z funkcją tego terenu, oznaczonego w planie miejscowym symbolem "[...]" – strefa zieleni o ograniczonej dostępności.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. B. S. raz jeszcze podniosła fakt istnienia na terenie ogródków działkowych czterech innych garaży wyrażając dezaprobatę wobec faktu, iż organ nadzoru budowlanego zajmuje negatywny stosunek wyłącznie do garażu będącego jej własnością.

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2002 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zauważyć należy, że skargę wniesiono w dniu 28 lutego 2002 r. a więc w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./. Na mocy art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ ustawa o NSA utraciła moc. Zgodnie zaś z przepisem art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a./.

Na mocy art. 134 § 1 p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach skargi nie będąc jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt wybudowania w [...] r. na terenie P.O.D. "[...]" w G., garażu blaszanego wzniesionego przez K. S. – którego następcą prawnym jest B. S. W dacie realizacji przedmiotowej inwestycji obowiązywały przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli /tekst jednolity: Dz.U. z 1939 nr 34 poz. 216 ze zm./. Przepis art. 333 lit. "a" stanowił, że "dla uzyskania pozwolenia na wykonanie niżej wymienionych robót konieczne jest przedstawienie przez budującego właściwej władzy projektu /planu/ do zatwierdzenia na wzniesienie nowych budynków stałych i tymczasowych, tudzież na nadbudowę ich i powiększenie, z wyjątkiem budynków, podanych niżej w pkt a/ i d/ art. 334 i w pkt a/ i c/ art. 335. Oznacza to, że bez uzyskania wymaganego przepisami pozwolenia nielegalną była budowa przedmiotowego garażu. Organem właściwym do wydania takiego pozwolenia był, na mocy art. 385 pkt "a" rozporządzenia, właściwy zarząd miasta.

W toku postępowania administracyjnego ujawniono, że inwestor /K. S./ legitymował się jedynie zgodą Zarządu P.O.D. "[...]", natomiast wbrew twierdzeniom skarżącej nie uzyskał pozwolenia od Zarządu Miasta G. będącego wówczas właściwym miejscowo i rzeczowo organem administracji architektoniczno-budowlanej. Zgoda P.O.D. "[...]" – gospodarza terenu na realizację obiektu nie może zastąpić zgody właściwego organu administracji publicznej, wyrażonej w formie wymaganej przez przepisy prawa budowlanego. Zgoda właściciela terenu jest bowiem skuteczna tylko w zakresie możliwości skorzystania z terenu przez osobę nie będącą jego właścicielem /tak wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r. sygn. akt SA 947/81 – ONSA z 1981 r. Nr 1 poz. 58/.

Oznacza to tym samym, że znajdujący się na terenie ogródków działkowych garaż jest samowolą budowlaną. Prawidłowym było zatem nakazanie jego rozbiórki na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm./, który stanowi, że "przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". W przedmiotowej sprawie przepisem takim jest art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm./. Z jego treści wynika, że "obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę". Rozbiórce podlega zatem obiekt budowlany wzniesiony poza obowiązującym porządkiem prawnym, czyli – jak wynika to z ukształtowanej linii orzecznictwa – bez pozwolenia na budowę, a ponadto, gdy lokalizacji takiego obiektu nie dopuszcza obowiązujący w dacie orzekania miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Podstawą zastosowania tego przepisu jest bowiem brak pozwolenia na budowę i dopiero po stwierdzeniu tej okoliczności właściwy organ bada zgodność zrealizowanej inwestycji z treścią planu miejscowego. Analogiczne stanowisko, jednakże w odmiennym stanie faktycznym, przyjął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 29 maja 1991 r. sygn. III AZP 3/91 /Wokanda z 1992 r. Nr 3 poz. 11/. Skład orzekający stwierdza, że brak jest bowiem podstaw do różnicowania sytuacji osób popełniających samowolę budowlaną na terenie nie objętym planem miejscowym od osób popełniających tę samowolę na terenie podlegającym planowi i to niezależnie od tego, iż w sprawie nie ustalono, czy w [...] r. na spornym terenie obowiązywał plan. W niniejszej sprawie za bezsporne należy uznać, że będący przedmiotem postępowania garaż zlokalizowany został bez wymaganego prawem pozwolenia właściwego organu na terenie, na którym miejscowy plan zakazuje realizacji tego rodzaju obiektów.

Skarżącej należy wskazać, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 marca 2002 r. sygn. SK 2/01 /OTK-A 2002/2/15/ "nakazu rozbiórki nie można traktować jako represji karnoadministracyjnej, lecz jako środek mający na celu zapewnienie stanu zgodnego z prawem. Naruszającego prawo obciąża ryzyko skutków w postaci przywrócenia stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa. Osoba dopuszczająca się naruszenia ustanowionych wymagań musi liczyć się z tym, że Państwo nie będzie respektować bezprawnych faktów dokonanych i legalizować naruszeń prawa, ale skutecznie wymusi restytucję stanu zgodnego z prawem". W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego organy zarówno I jak i II instancji prawidłowo oceniły okoliczności faktyczne oraz prawne i na ich podstawie wydały swoje rozstrzygnięcia.

Podnoszone przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego oraz przed Sądem okoliczności dotyczące lokalizacji innych garaży na terenie P.O.D. "[...]" jak również ponoszenie przez nią opłat związanych z użytkowaniem garażu nie mogą zostać uznane za argumenty przemawiające za przychyleniem się do jej wniosków, a tym samym za legalizacją przedmiotowej samowoli budowlanej. Okoliczności te nie miały bowiem wpływu na przedmiot postępowania administracyjnego, którym była ocena legalności wybudowania garażu na terenie ogródków działkowych.

W świetle wskazanych wyżej okoliczności, na podstawie art. 151 p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

SJ/