Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 245/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 156 par. 1, art. 157 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 44 ust. 1 i 2, art. 85 ust. 2 pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 59 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Zięba-Drymajło po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia "[...]" w [...] w likwidacji, M. S., W. S. i Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji -skargi oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg Stowarzyszenia "[.] " w likwidacji z/s w [.] (dalej: "Stowarzyszenie"), WS, ZRS i MS jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] grudnia 2015 r. nr [.] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, którą wydano w następujących okolicznościach;

Decyzją z dnia [.] czerwca 2010 r. nr [.] Burmistrz Gminy [.] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia obejmującego budowę drogi 2KDI w [.], na szczegółowo wymienionych w decyzji działkach. Zgodnie z treścią adnotacji dokonanej przez pracownika organu na decyzji, rozstrzygnięcie to stało się ostateczne w dniu 30 czerwca 2010 r.

W dniu 14 lutego 2011 r. WS i ZRS zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Burmistrza wskazując, również w kolejnych składanych pismach, że wydano ją na podstawie sfałszowanej karty informacyjnej przedsięwzięcia. W dokumencie tym stwierdzono bowiem w sposób niezgodny z prawdą, że na terenie projektowanego pasa drogowego nie występują drzewa, a jedynie roślinność ogrodowa. Nie ma zaś w niej jakiejkolwiek wzmianki na temat zamierzonej i zaplanowanej degradacji środowiska naturalnego przez wycięcie znajdujących się na ich działkach ponad 60 sztuk (25 - 30 letnich) świerków i sosen oraz zmianie istniejących stosunków wodnych na torfowiskach starego Wisłoka, gdzie zlokalizowano trasę drogi. Ich zdaniem okoliczności te mogły mieć wpływ na stanowisko zajęte w sprawie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [.]. Zarzucili też, że obwieszczenia w toku postępowania nie były wywieszane na tablicach ogłoszeń w pobliżu miejsca inwestycji, a wykonane zdjęcia mające dokumentować te czynności to fotomontaż wykonany w celu uwiarygodnienia prawidłowości prowadzonego postępowania. Decyzja podjęta z naruszeniem przepisów ochrony środowiska, jak wynika z art. 11 ustawy – Prawo ochrony środowiska, jest zaś nieważna. Tożsame żądanie w dniu 13 lutego 2012 r. złożyła MS. W dniu 17 maja 2012 r. żądanie takie wnieśli KP, MN i EP, ale z powodu niewykazania praw do spadku po AN w piśmie z dnia 30 maja 2012 r. Kolegium poinformowało ich o niemożności uznania za strony.

Decyzją z dnia [.] maja 2013 r. nr [.] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza uznając, że nie jest ona dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) dalej zwanej "K.p.a.". Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Kolegium z dnia [.] lutego 2014 r. nr [.], wydaną po rozpatrzeniu zgłoszonego przez inicjatorów postępowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r. II SA/Rz 674/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, uwzględniając skargi WS i ZRS, uchylił ww. decyzję Kolegium z dnia [.] lutego 2014 r. Zdaniem Sądu, organ dopuścił się naruszenia przepisów normujących udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, w szczególności art. 31 § 2 K.p.a. Sąd analizując przekazany mu wraz ze skargą materiał dowodowy zauważył, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy WS dołączone zostało pismo Stowarzyszenia "[.] " o nr [.]. Zostało ono wyraźnie skierowane do SKO w [.], a z jego treści wynika m.in. że organizacja ta wyraża sprzeciw wobec decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2013 r., czyli wydanej przez ten organ w pierwszej instancji. Kolegium rozpoznając wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożone przez skarżących nie podjęło próby wyjaśnienia, czy pismo to stanowiło wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w toczącym się postępowaniu i nie wyjaśniło, czy stanowi ono środek odwoławczy. Jednocześnie SKO skierowało swoją decyzję do tego Stowarzyszenia, o czym świadczy załączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru. Uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik postępowania, ponieważ o udziale organizacji społecznej w postępowaniu organ rozstrzyga w drodze zaskarżalnego postanowienia. Dopiero w wyniku postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu podmiot ten należało traktować jak stronę postępowania, co winno polegać na doręczeniu mu rozstrzygnięć. Ponadto istotne naruszenie przepisów postępowania wiązało się z niewyjaśnieniem, czy wspomniane wyżej pismo Stowarzyszenia stanowiło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sąd wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu SKO obowiązane będzie wezwać Stowarzyszenie do wyjaśnienia, czy złożone pismo stanowi wniosek o przystąpienie do udziału w postępowaniu i czy jest jednocześnie wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Jeżeli pismo to jest takim wnioskiem to Kolegium powinno rozważyć zastosowanie przepisu art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej określanej jako "ustawa z dnia 3 października 2008 r." lub "ustawa"). Podstawy do jego zastosowania zaistnieją dopiero wówczas, gdy uzna prowadzone postępowanie za wymagające udziału społeczeństwa, a Stowarzyszenie za organizację ekologiczną. Sąd zauważył również, że wyrażone w art. 44 ust. 1 ustawy wyłączenie art. 31 § 4 K.p.a. nie oznacza, że w pozostałym zakresie przepis ten został wyłączony ze stosowania. Dopiero po wyjaśnieniu tych kwestii możliwe będzie przeprowadzenie oceny ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [.] w ramach przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją z dnia [.] grudnia 2015 r. nr [.], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [.] maja 2013 r. w mocy uznając, że decyzja Burmistrza z dnia [.] czerwca 2010 r. nie jest obarczona żadną kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 K.p.a., w tym aby wydano ją z rażącym naruszeniem prawa.

Po przedstawieniu stanu prawnego, na podstawie którego wydano kwestionowaną decyzję, SKO w [.] uznało, że postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej przeprowadzono zgodnie z wymaganiami określonymi w ustawie z dnia 3 października 2008 r. Spełniono wymagania określone w art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Po otrzymaniu stanowisk organów opiniujących Burmistrz wydał postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 2 ustawy, a następnie decyzję spełniającą wymagania określone w art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy. Podkreślono przy tym, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Organ prowadzący takie nadzwyczajne postępowanie jest przy tym związany stanem prawnym i faktycznym istniejącym w dacie wydawania kwestionowanej decyzji. W postępowaniu nadzwyczajnym nie rozpoznaje się zaś danej sprawy administracyjnej co do istoty, a jedynie bada, czy dany akt administracyjny nie jest obarczony wadą określoną w art. 156 K.p.a.

W ocenie SKO w [.] ewentualna wadliwość karty informacyjnej przedsięwzięcia, zarzucana przez wnioskodawców, nie uzasadniała stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Okoliczność związana z występowaniem na terenie objętym wnioskiem drzew kolidujących z planowanym przebiegiem projektowanej drogi nie stanowi okoliczności mającej znaczenie dla kwalifikacji przedsięwzięcia przez pryzmat przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573) dalej określanego jako "rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.". Decyzja środowiskowa nie uprawnia zaś do wycinki drzew. Nie została ona wydana na podstawie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska, a powoływany przez wnioskodawców art. 11 ustawy nie obowiązuje od 2008 r. W aktach sprawy znajdują się ponadto dowody niezbędnych obwieszczeń, a podnoszony zarzut pominięcia strony nie jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.

Odnosząc się do kwestii udziału Stowarzyszenia w postępowaniu SKO w [.] stwierdziło, że wniesione przez nie pismo stanowiło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co zostało potwierdzone w piśmie z dnia 1 grudnia 2015 r. Jest ono również organizacją ekologiczną, na co wskazuje jej statut. Występując ze środkiem odwoławczym w świetle art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Stowarzyszenie zgłosiło jednocześnie chęć udziału w postępowaniu na prawach strony, jako że prowadziło działalność przez okres dłuższy, niż 12 miesięcy przez wszczęciem postępowania administracyjnego. Dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w takim postępowaniu nie wymagało wydania postanowienia w tym przedmiocie, gdyż takie należałoby wydać tylko w przypadku odmowy dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na ww. decyzję Kolegium wnieśli Stowarzyszenie Oświatowo-Kulturalne "[.]" oraz w jednym piśmie procesowym WS, ZRS i MS. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w obiegu prawnym decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności,

2) art. 1, art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, poprzez pozostawienie w obiegu prawnym decyzji wydanej z naruszeniem zasady zrównoważonego rozwoju,

3) art. 6 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób urągający zasadzie praworządności,

4) art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym MS - współwłaścicielce działki nr 1602/3 w [.] położonej w strefie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, jak też następcom prawnym współwłaścicieli tej działki (AN i JN) i niezasadne ustanawianie w ich miejsce kuratorów spadku,

5) art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. poprzez oparcie decyzji na wadliwie sporządzonej (poświadczającej nieprawdę) karcie informacyjnej przedsięwzięcia,

6) art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku WS o dokonanie wizji w terenie, w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy,

7) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez uznanie za uzasadnione degradację przyrody i zezwolenie na dokonanie wycinki drzew, podczas gdy w niedalekim sąsiedztwie znajduje się alternatywne miejsce na lokalizację planowanej drogi,

8) przewlekłe prowadzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) określanej dalej jako "Ppsa". Zgodnie z nim, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 Ppsa, sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 Ppsa).

Kontroli Sądu poddano decyzje wydane w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przy czym sprawa ta była już kontrolowana w tut. Sądzie, który wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r. II SA/Rz 674/14 uchylił decyzję SKO w [.] z dnia [.] lutego 2014 r. nr [.] z uwagi na niewyjaśnienie statusu Stowarzyszenia w toku postępowania administracyjnego. Wobec tego, zastosowanie miał także art. 153 Ppsa, w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Nie ulega wątpliwości, że MS, jako aktualna właścicielka działki nr 1602/3 położonej w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, legitymuje się statusem strony uprawniającym ją do wniesienia skargi, podobnie jak to ma miejsce w przypadku WS i ZRS, współwłaścicieli działki nr 1607 i 1604 oraz nr 1606 należącej do WS. Wniesione przez nich skargi podlegały merytorycznemu rozpoznaniu.

Odmiennie natomiast przedstawia się kwestia skargi Stowarzyszenia. Nadal posiada ono wprawdzie osobowość prawną nabytą zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (jest stowarzyszeniem rejestrowym wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr [.]), a zatem posiada zdolność sądową i zdolność procesową w rozumieniu przepisów art. 25, 26 i 28 Ppsa. Z treści wpisów w rejestrze KRS wynika jednak, że Stowarzyszenie to od 27 grudnia 2014 r. (kiedy to walne zgromadzenie podjęło uchwałę o jego rozwiązaniu) znajduje się w likwidacji, choć nie zostało dotychczas wykreślone z rejestru. Wobec tego wskazać należy, że w myśl art. 37 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach, obowiązkiem likwidatora stowarzyszenia jest przeprowadzenie likwidacji w możliwie najkrótszym czasie, w sposób zabezpieczający majątek likwidowanego stowarzyszenia przed nieuzasadnionym uszczupleniem. Likwidator w szczególności powinien: 1) zawiadomić sąd o wszczęciu likwidacji i wyznaczeniu likwidatora, z podaniem swego nazwiska, imienia i miejsca zamieszkania, jeżeli nie zachodzą warunki określone w art. 36 ust. 2; 2) dokonywać czynności prawnych niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji, podając do publicznej wiadomości o wszczęciu postępowania likwidacyjnego; 3) po zakończeniu likwidacji zgłosić sądowi wniosek o wykreślenie stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego. Jeżeli likwidacja nie zostanie zakończona w ciągu roku od dnia jej zarządzenia, likwidatorzy przedstawiają przyczyny opóźnienia sądowi, który w razie uznania opóźnienia za usprawiedliwione przedłuża termin likwidacji lub zarządza zmianę likwidatorów (art. 37 ust. 3). Z powołanych przepisów wynika zatem, że Stowarzyszenie w likwidacji nie powinno inicjować nowych spraw, które nie pozostają w związku z procesem wygaszania jego działalności, z likwidacją. Nie było więc legitymowane do wniesienia skargi na decyzję SKO w [.] z dnia [.] grudnia 2015 r. nr [.], ponieważ będąc w likwidacji nie prowadzi już działalności statutowej. Zgodnie zaś z art. 50 § 1 Ppsa, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Czynności likwidatora powinny bowiem koncentrować się na zakończeniu działalności Stowarzyszenia, a nie na podejmowaniu nowej niezwiązanej z procesem likwidacji, którego zakończenie w ten sposób tylko oddala się w czasie. Stanowisko to potwierdza również analiza przepisów art. 44 ust. 1 i 3 oraz art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. W tym stanie rzeczy wniesiona przez nie skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 jako pochodząca od podmiotu nielegitymowanego. Niemniej stwierdzić należy, że Kolegium wypełniło wskazania WSA zawarte w wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r. II SA/Rz 674/14, ustalając charakter wniesionego przez Stowarzyszenie pisma jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyrażającego jednocześnie chęć uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony, uwzględniając przepisy art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. W istocie też, skoro wynik czynności sprawdzających dokonanych przez Kolegium był pozytywny dla udziału Stowarzyszenia w sprawie, to brak postanowienia o dopuszczeniu go do udziału w sprawie, jako aktu niezaskarżalnego, nie był uchybieniem, które mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Biorąc tę ostatnią okoliczność pod rozwagę i mając na względzie wcześniejsze wywody, obiektywnie rzecz biorąc w dacie wydania zaskarżonej decyzji wniosek Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy nie powinien być rozpoznany merytorycznie. Z uwagi jednak na to, że taki wniosek złożyły także inne strony postępowania jest to uchybienie, które nie miało wpływu na wynik sprawy. Natomiast w dacie wnoszenia wniosku Stowarzyszenie nie było jeszcze w likwidacji, a zatem mogło skutecznie wystąpić ze środkiem odwoławczym w toku postępowania administracyjnego, ponieważ stan likwidacji istnieje dopiero od 27 grudnia 2014 r.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonych decyzji i kontroli postępowania prowadzącego do ich wydania Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów, o których mowa w art. 145 Ppsa, które wymagałoby wyeliminowania kontrolowanych decyzji z obrotu prawnego.

Stan faktyczny sprawy został przez SKO w [.] ustalony prawidłowo i mógł stanowić podstawę wyrokowania. Znajduje on potwierdzenie w aktach sprawy. Wynika z niego, że inicjatorem postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia była Gmina [.]; wniosek zgłoszono w dniu 17 lutego 2010 r. Decyzją z dnia [.] czerwca 2010 r. Burmistrz Gminy [.] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Planowane przedsięwzięcie zostało wymienione w § 3 ust. 1 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W toku postępowania Burmistrz wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [.] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w [.] o zajęcie stanowisk w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Oba organy, odpowiednio w postanowieniu z dnia [.] kwietnia 2010 r. oraz opinii sanitarnej z dnia 17 marca 2010 r., nie stwierdziły takiej potrzeby. Postanowieniem z dnia [.] maja 2010 r. Burmistrz uznał, że nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a następnie wydał kwestionowaną przez skarżących decyzję z dnia [.] czerwca 2010 r., której podstawę prawną stanowił m.in. art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Decyzja ta zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 85 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Ocena decyzji przez pryzmat przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. nie dała podstaw do stwierdzenia jej nieważności, a zarzuty wnioskodawców nie znalazły potwierdzenia w sprawie. Nie był zasadny zarzut sfałszowania karty informacyjnej przedsięwzięcia, a podnoszone przez wnioskodawców okoliczności prawidłowo oceniono jedynie jako niezgodność opisu stanu faktycznego istniejącego w terenie. Nawet ewentualna konieczność usunięcia drzew w związku z realizacją inwestycji nie miała znaczenia dla prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia jako jednego z wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Ewentualne błędne informacje w karcie nie przesądzają też automatycznie o wadliwości postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [.] i opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w [.], a stanowiska zajęte przez te organy i tak nie miały dla Burmistrza wiążącego charakteru, ponieważ były to tylko opinie. Decyzja środowiskowa nie zwalniała zaś z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Trudno zatem przyjąć, że takie błędne dane w karcie informacyjnej mogłyby mieć bezsprzeczny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność ta mogłaby natomiast mieć znaczenie w pewnych okolicznościach jako ewentualna podstawa wznowienia postępowania. Zwrócono ponadto uwagę, że kwestionowanej decyzji nie wydano na podstawie ustawy – Prawo ochrony środowiska, lecz w oparciu o ustawę z dnia 3 października 2008 r., a ponadto art. 11 ustawy – Prawo ochrony środowiska nie obowiązywał od 15 listopada 2008 r. Akta sprawy zawierają dowody niezbędnych obwieszczeń i brak było podstaw do podzielenia zarzutu o fotomontażu, który nie został niczym uwiarygodniony. Zarzut pominięcia strony nie mógł zaś stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. W tych okolicznościach SKO w [.] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [.] czerwca 2010 r., jako że w nadzwyczajnym postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji ocenia się tylko przesłanki określone w art. 156 K.p.a., a nie rozstrzyga się ponownie sprawy administracyjnej co do istoty. Kolegium związane było stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie wydawania kwestionowanej decyzji. Skarżący kwestionują zaś tę decyzję zarzucając jej wydanie na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego.

Zasadnie podkreśliło SKO w [.], iż stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić tylko w przypadkach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego albo ustawach szczególnych, co wynika ze stypizowanej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. W myśl art. 156 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Ocena Kolegium - organu właściwego w niniejszej sprawie z mocy art. 157 § 1 K.p.a., że decyzja Burmistrza Gminy [.] z dnia [.] czerwca 2010 r. nie zawiera żadnej z ww. wad, według Sądu jest prawidłowa, a stanowisko to należycie uzasadniono, odnosząc się do formułowanych przez inicjatorów postępowania zarzutów.

Postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r., która obowiązuje od dnia 15 listopada 2008 r. Wniosek Gminy [.] inicjujący postępowanie zgłoszono w 2010 r., a zatem pod rządami tego aktu prawnego regulującego m.in. zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmuje w szczególności weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (jeżeli jest sporządzany), uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu (art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy). W tym celu właściwy organ miał obowiązek podania do publicznej wiadomości m.in. informacji o wszczęciu postępowania i przedmiocie postępowania, prawie zgłaszania uwag i wniosków, a także o wydanej decyzji (por. art. 33 ust. 1, art. 38, art. 72 ust. 6, art. 79 ust. 1, art. 85 ust. 3 ustawy). Fakt wykonania tych obowiązków w aktach sprawy dokumentują nie tylko fotografie i wydruki ze strony Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta [.], ale także zapiski urzędowe na tekstach obwieszczeń. Przeprowadzenia oceny wymagała realizacja planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: zawsze – w przypadku określonym w art. 59 ust. 1 pkt 1, albo potencjalnie – w przypadku określonym w art. 59 ust. 1 pkt 2, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Rodzaje takich przedsięwzięć określało wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. W § 3 pkt 56 ww aktu postanowiono, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może wymagać inwestycja dotycząca drogi publicznej o nawierzchni utwardzonej, niewymieniona w § 2 ust. 1 pkt 29 i 30, z wyłączeniem ich remontu i przedsięwzięć polegających na budowie, przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce: zjazdu z drogi publicznej, przejazdu drogowego, pasa postojowego, pasa dzielącego, pobocza, chodnika, ścieżki rowerowej, konstrukcji oporowej, przepustu, kładki oraz obiektów i urządzeń wyposażenia technicznego dróg. Jak wynika z art. 63 ust. 1 ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdzał, w drodze zaskarżalnego zażaleniem postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o którym mowa w art. 61 i art. 75, przy uwzględnieniu uwarunkowań określonych w art. 63 i po zasięgnięciu opinii organów wymienionych w art. 64 ust. 1 i art. 78. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należało dołączyć dokumenty określone w art. 74 ustawy, w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz wypis z ewidencji gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. W myśl art. 74 ust. 3 ustawy, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, stosowało się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. tryb zawiadamiania przez obwieszczenia lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. W przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdzał brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a charakterystyka przedsięwzięcia i karta informacyjna przedsięwzięcia stanowią załączniki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 1 i 2 ustawy). Decyzja powinna spełniać wymagania określone w art. 85 ustawy.

Analiza decyzji Burmistrza Gminy [.] z dnia [.] czerwca 2010 r. przez pryzmat przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. wskazuje, że została ona wydana przez właściwy organ, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r., na podstawie obowiązujących przepisów prawa (zgodnie z zasadą praworządności) i zawiera wszystkie elementy określone w art. 85 ustawy. Z akt sprawy nie wynika, aby dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną bądź by została skierowana do osoby niebędącej stroną, albo żeby była niewykonalna lub w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Wbrew zarzutom skarg nie zawiera także wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, a sami skarżący nie wskazują takiej podstawy prawnej, poza art. 11 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Przepis ten, który stanowił, że decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna, nie mógł jednak być taką podstawą, ponieważ – jak prawidłowo zaznaczyło SKO w Rzeszowie, nie obowiązywał już w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., ale też ewentualna wadliwość karty informacyjnej przedsięwzięcia w zakresie opisu stanu faktycznego dotyczącego roślinności nie przesądzałaby samodzielnie o nieważności decyzji środowiskowej, ponieważ sprawozdanie faktyczne osoby prywatnej zawarte w karcie nie stanowiło "przepisów dotyczących ochrony środowiska". Zarzucana wadliwość karty nie mogła mieć decydującego wpływu na treść decyzji z dnia 1 czerwca 2010 r., ponieważ dane w niej zawarte dotyczące roślinności nie stanowiły wiążącej podstawy kwalifikacji przedsięwzięcia jako wymagającego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co jednoznacznie wynika z brzmienia § 3 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. Słusznie zatem SKO w [.] zwróciło uwagę, że zarzuty dotyczące karty informacyjnej mogłyby co najwyżej stanowić podstawę żądania wznowienia postępowania (i to w określonych okolicznościach), ale nie stwierdzenia jej nieważności. Skarżący nie wykazali zresztą, że karta została rzeczywiście sfałszowana, a zatem podrobiona lub przerobiona w celu użycia za dokument autentyczny, a tak należy rozumieć przesłankę fałszu określoną w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Wskazuje na to § 2 tego artykułu oraz art. 270 § 1 Kodeksu karnego i tak jest ona rozumiana w orzecznictwie sądowym.

Decyzji Burmistrza, jak prawidłowo przyjęło Kolegium, nie można zarzucić, że narusza ona prawo w sposób rażący, czyli przyjąć, że pozostaje ona w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa powszechnie obowiązującego, że narusza nakazy lub zakazy ustawowe. Zdaniem Sądu, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdyby nie przeprowadzono oceny oddziaływania na środowisko, a byłaby ona obligatoryjna. Tymczasem nie budzi wątpliwości sama kwalifikacja planowanej drogi zgodna z § 3 pkt 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., a kwestia niewskazania w karcie informacyjnej istnienia w terenie drzew (których liczba jest zresztą różnie wskazywana w toku postępowania administracyjnego i skardze) nie przesądzała automatycznie i bezwarunkowo o innej kwalifikacji tego przedsięwzięcia. Wadliwe ustalenie zaś stanu faktycznego mogłoby stanowić podstawę zarzutów zwykłego środka odwoławczego, tj. ewentualnego odwołania od decyzji w postępowaniu zwyczajnym, a nie podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.

Postępowanie zmierzające do wydania decyzji z dnia [.] czerwca 2010 r. przeprowadzono z dopełnieniem wszystkich, przedstawionych wyżej, wymagań określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r., a sama decyzja zawiera elementy konstrukcyjne określone w art. 85 ustawy. Stwierdzenie nieważności z uwagi na naruszenie przepisów regulujących postępowanie dowodowe mogłoby nastąpić co najwyżej wtedy, gdyby decyzję wydano bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego co do okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, zwłaszcza dowodów obligatoryjnych (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2014 r. II GSK 798/13 oraz z dnia 13 listopada 2013 r. II GSK 926/12), co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zgromadzono bowiem niezbędny materiał dowodowy. Całkowicie zbędne było przeprowadzanie dodatkowego postępowania dowodowego, np. w postaci wskazywanych w skargach oględzin (wizji), ponieważ Kolegium związane było w prowadzonym postępowaniu nadzwyczajnym stanem faktycznym i stanem prawnym istniejącym w dniu 1 czerwca 2010 r. Organ ten nie mógł przeprowadzić ponownie postępowania i rozstrzygnąć sprawy co do istoty, ponieważ w postępowaniu nieważnościowym ocenie podlega tylko sama decyzja i skutki prawne, jakie wywarła.

Na marginesie Sąd zauważa, jako że wynika to z akt administracyjnych, że do postępowania nieważnościowego udział zgłosił również prokurator, któremu doręczane były wydane w sprawie decyzje SKO w [.]. Nie zostały one jednak przez niego zaskarżone w trybie administracyjnym ani skargą do sądu administracyjnego. Wprawdzie nieznane są motywy takiego działania, ale może to wskazywać, że nie stwierdził on potrzeby podejmowania przewidzianych prawem środków zmierzających do prawidłowego i jednolitego stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym oraz potrzeby zaskarżenia do sądu niezgodnych z prawem decyzji administracyjnych oraz brania udziału w postępowaniu sądowym w sprawach zgodności z prawem takich decyzji (zob. art. 3 § 1 pkt 3 i 7 oaz art. 67 i 69 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze, a także art. 182 i n. Kpa).

Jeżeli chodzi o zarzut pominięcia strony postępowania administracyjnego to podzielić należało ocenę Kolegium, że co do zasady okoliczność taka stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i nie świadczy o nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślić jednak należy, że w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji środowiskowej przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. przewidywały stosowanie trybu obwieszczeń. Oznacza to, że czynności ogłoszeniowe były skuteczne wobec każdego podmiotu mogącego brać udział w tym postępowaniu jako strona i brak jest podstaw do przyjmowania, że któraś ze stron mogłaby zostać pominięta. Ponadto z dołączonej do rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu sądowym skargi kopii postanowienia Burmistrza Gminy [.] z dnia [.] lipca 2014 r. wynika, że żądanie wznowienia postępowania zostało już przez MS wniesione. Prowadzenie takiego postępowania potwierdzają również dokumenty zgromadzone w aktach niniejszej sprawy, począwszy od zawiadomienia i obwieszczenia Burmistrza Gminy [.] z dnia [.] czerwca 2014 r. nr [.] oraz akta sprawy sądowej o sygn. II SA/Rz 1042/15.

Nie mogły zostać również uwzględnione zarzuty związane z ustanawianiem w toku postępowania przed SKO w [.] kuratorów spadków dla nieznanych spadkobierców współwłaścicieli działki 1602/3, jako że ocena zasadności zgłaszanych przez organ administracji publicznej wniosków w tym zakresie należała każdorazowo do wyłącznej właściwości Sądu Rejonowego – Sądu Spadku. Nie były to czynności procesowe organu administracji publicznej. Nie ulega jednak wątpliwości, że zwlekano z uregulowaniem spraw spadkowych zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, co powodowało, że rejestry publiczne w zakresie danych osobowych właścicieli działki nr 1602/3 (ewidencja gruntów) nie były aktualne i Kolegium mogło podejmować takie czynności, aby ustalić prawidłowy krąg stron postępowania. Dodać także należy, że zarzut związany z pominięciem strony skutecznie zgłosić może tylko ta strona, której pozbawienie udziału w postępowaniu dotyczyło. Tak więc kwestie odnoszące się do innych osób poza MS Sąd musiał ocenić jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organy nie mogły również naruszyć przepisów ustawy o ochronie przyrody, ponieważ nie znajdowała ona w ogóle zastosowania do sprawy związanej z wydawaniem decyzji środowiskowej, tak w postępowaniu zwyczajnym, jak i nadzwyczajnym. Skarżący nie wyjaśnili, w jaki sposób naruszono dyspozycję art. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, który określa tylko zakres regulacji tej ustawy, a przepisy w niej zawarte nie stanowiły przecież podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W dniu 1 czerwca 2010 r. nie obowiązywał także art. 10 ustawy – Prawo ochrony środowiska, który posiada swoje odpowiedniki w ustawie z dnia 3 października 2008 r., a zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że zapewniono społeczeństwu udział w wydawaniu decyzji środowiskowej.

W niniejszym postępowaniu jurysdykcyjnym Sąd nie był uprawniony do badania stanu przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, ponieważ do zainicjowania takiej, odrębnej zresztą, sprawy sądowej konieczne jest dopełnienie wymagań proceduralnych, określonych m.in. w przepisach art. 52 § 1 i 2 Ppsa oraz art. 37 K.p.a. i wniesienie odrębnej skargi mającej za przedmiot bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 Ppsa. Kontroli takiej nie można dokonać niejako "przy okazji" kontroli aktów administracyjnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a Ppsa.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że SKO w [.] przeprowadziło nadzwyczajne postępowanie w sprawie nieważności decyzji Burmistrza Gminy [.] zgodnie z przepisami K.p.a., gromadząc niezbędny materiał dowodowy, oceniając go zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów, bez naruszenia praw stron do brania czynnego w nim udziału. Rozpoznało wszystkie wniesione środki odwoławcze i wywiązało się z obowiązków wynikających ze wskazań Sądu zawartych w wyroku o sygn. II SA/Rz 674/14 w kwestii ustalenia statusu Stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym.

Z podanych względów skargi WS, ZRS i MS jako niezasadne podlegały oddaleniu na podstawie art. 151 Ppsa.