Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 457/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-07-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych w części
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 2 pkt 7 w zw. z art. 245 par. 3 o par. 4 oraz art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółka jawna w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania w opłacie paliwowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych), a w pozostałym zakresie odmawia przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych.

W jego uzasadnieniu podała, że zajmowała się sprzedażą paliw. Działalność tą na skutek prowadzonego przez organy postępowania zawiesiła. Na razie nie ma możliwości jej ponownego uruchomienia. Jej wspólnik D.M. nie osiąga żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu żony, której dochody wynoszą ok. 2.000,00 zł brutto, podczas gdy koszty utrzymania całej rodziny to ok. 1.100,00 zł, jako że syn B. nie osiąga żadnych dochodów.

Ponieważ rubryki od 6-10 formularza pozostały niewypełnione, pismem z 25 maja 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą Spółkę do uzupełnienia i uprawdopodobnienia zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy danych poprzez nadesłanie stosownych dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację finansową oraz jej wspólników.

W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy nadesłano:

- oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym wspólnika J.J. złożone na druku PPPr;

- kserokopie składanych przez wspólników zeznań podatkowych za 2015 r. (PIT-36L i PIT-36) wraz z załącznikami PIT-B;

- informacje o posiadanych przez Spółkę rachunkach bankowych wraz z potwierdzeniem salda;

- ostatnie sprawozdanie finansowe Spółki za 2009 r.

Dodatkowo w piśmie z 13 czerwca 2016 r. oświadczono, że wobec Spółki nie jest prowadzone postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe. Spółka nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości podanej jako jej siedziba. Nie ponosi też żadnych wydatków związanych z eksploatowaniem, albowiem umowa najmu została jej wypowiedziana. Zaświadczenia wystawione przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. dotyczące złożonych przez wspólników Spółki A zeznań podatkowych PIT-36 i PIT-36L za lata 2014/2015 oraz ostatniej deklaracji VAT-7 za marzec 2015 r. zostały nadesłane – po ich wystawieniu - przy piśmie z dnia 21 czerwca 2016 r.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w tym należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. - Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 319).

Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie w całości. Z nadesłanej do akt sprawy dokumentacji wynika bowiem, że w 2009 r. skarżąca Spółka wypracowała przychód rzędu 4.007.105,10 zł, który po potrąceniu o koszty prowadzonej działalności przyniósł zysk w kwocie 39.406,59 zł (vide: rachunek zysków i strat). Ten stosownie do posiadanych udziałów podzielony został między jej wspólników D. M. i J.J. (vide: protokół zgromadzenia wspólników). Według przedłożonego bilansu w okresie tym Spółka A posiadała aktywa trwałe o wartości 162.078,80 zł oraz aktywa obrotowe rzędu 616.421,62 zł, z czego kwota 161.865,06 zł stanowiła środki pieniężne zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych. W kolejnych latach jej przychody uległy jednak zmniejszeniu, albowiem w 2014 r. kształtowały się na poziomie 1.529.917,09 zł i po potrąceniu o koszty ich uzyskania przyniosły stratę wynoszącą 3.537,60 zł (vide: zał. PIT/B). Natomiast w 2015 r. poza kosztami wynoszącymi 240,00 zł, przychodów z prowadzonej działalności skarżąca Spółka już nie wypracowała (vide: PIT/B). Co więcej 1 marca 2015 r. formalnie zgłosiła zaprzestanie jej prowadzenia (vide: rubryka nr 7 KRS). A zatem ostatnią deklarację VAT-7 złożyła za ten miesiąc, gdzie wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 55,00 zł (vide: zaświadczenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. przedłożone przy piśmie z dnia 21 czerwca 2016 r.). Powyższe w ocenie rozpoznającego wniosek w sposób dostateczny potwierdza fakt zawieszenia prowadzenia działalności przez Spółkę A. Należy jednak w tym miejscu zauważyć, że z informacji o posiadanych rachunkach bankowych (dołączonej do pisma z dnia 13 czerwca 2016 r.) wynika, że Spółka ta nadal jest właścicielem dwóch kont w B S.A. I Oddział w B. oraz C Oddział I w B. To ostatnie na dzień 31 grudnia 2015 r. wykazywało saldo rzędu 2.302,15 zł. Z kolei z protokołu kontroli z dnia 18 marca 2015 r., znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. III SA/Gl 2093/15 ustalono, że posiadała ona oprócz rachunku bankowego B S.A. i C, których historię operacji dołączyła, także rachunek bankowy w D S.A., którego saldo nie jest znane. Natomiast na druku urzędowego formularza PPPr składanym pod rygorem odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.) nie podała w ogóle informacji o jakimkolwiek rachunku bankowym – odpowiednia rubryka formularza została wykreślona. Co więcej nie podała jakie były powody wykreślenia pozostałych rubryk od 6 do 8 urzędowego formularza, skoro dane w nich zawarte miały pochodzić z bilansu za ostatni rok obrotowy, a tych w żaden sposób nie zobrazowała. Podobnie w odpowiedzi na wezwanie referendarza nadesłała jedynie sprawozdanie finansowe za 2008 i 2009, natomiast sprawozdania za 2014 r. do akt sprawy nie dołączyła, mimo że zeznanie podatkowe za ten okres złożyła w oparciu o dane w nim zawarte. Nie przedłożyła również tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej jako siedziba Spółki. Ograniczyła się jedynie do wskazania, że umowa najmu została wypowiedziana, ale na potwierdzenie powyższego stosownych dokumentów źródłowych nie nadesłała. W tej sytuacji nie sposób było przyjąć jakoby skarżąca Spółka zasługiwała na przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Tym bardziej, że ocena zasadności złożonego wniosku nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże Spółki. Z art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) wynika wszakże, że każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Podobnie art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) stanowi, iż wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. Tymczasem jak ustalono z nadesłanych do akt dokumentów źródłowych (vide: zeznanie podatkowe PIT-36L) J.J. prowadzi dodatkowo działalność gospodarczą (usługi transportowe), z której w 2015 r. wypracował przychód rzędu 169.424,86 zł, który po potrąceniu o koszty jego uzyskania przyniósł dochód w kwocie 4.964,79 zł. Wprawdzie na druku urzędowego formularza wskazał, że ta została zawieszona, jednakże dokumentów źródłowych potwierdzających tą okoliczność nie przedłożył. Ponadto jak ustalono z akt administracyjnych sprawy posiada zarejestrowane na swoje nazwisko 5 pojazdów (3 dostawcze i dwa osobowe), których to danych w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach już nie zamieścił.

Mając na uwadze powyższe brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w całości. Zwolnienie z kosztów sądowych powinno być bowiem poprzedzone analizą materiału dowodowego, który nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy i spełnienia przez niego ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a to w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Z uwagi jednak na to, że zaskarżona decyzja nie jest jedyną zawisłą w tut. Sądzie, albowiem równolegle z niniejszą sprawą skarżąca Spółka zaskarżyła jeszcze 33 inne decyzje, rozpoznający sprawę za zasadne uznał uwzględnienie złożonego wniosku jedynie w części (vide: art. 245 § 4 ustawy p.p.s.a.) polegającej na zwolnieniu Spółki jawnej A z każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 100,00 zł. Ustalając taki zakres zwolnienia stwierdzono, że kwota, którą strona skarżąca będzie zobowiązana uiścić w każdej sprawie stanowić będzie gwarancję konstytucyjnego prawa strony do Sądu, albowiem pomoc państwa nie może całkowicie zastępować starań podmiotu w zabezpieczeniu środków na prowadzenie procesu sądowego. Ponadto powyższe koresponduje z wydanymi wcześniej postanowieniami tut. Sądu o sygn. akt od III SA/Gl 2093/15 do III SA/Gl 2118/15, na mocy których skarżąca Spółka - w tym samym stanie faktycznym - została zwolniona z każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej wskazaną wyżej kwotę. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7, art. 245 § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.