Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 25/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 139, art. 138
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 315 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron /spr./ sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej O. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2859/16 w sprawie ze skargi O. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2859/16 oddalił skargę O. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komendant Placówki Straży Granicznej w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]:

1. zobowiązał O. N. do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;

2. orzekł o zakazie ponownego wjazdu na:

– terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania niniejszej decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, w przypadku braku informacji o wykonaniu niniejszej decyzji,

– terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wykonania niniejszej decyzji, na wypadek, jeżeli w terminie w niej określonym nie opuści ona terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez O. N., decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...]:

1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu;

2. orzekł o:

– określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji;

– zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego;

– zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 2 lat od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa;

3. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 319 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.; dalej: k.p.a.).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w S. w [...] stwierdzono, iż O. N. wykonywała pracę na rzecz ww. firmy w okresie od 4 maja 2016 r. do 26 maja 2016 r. niezgodnie z obwiązującymi przepisami. W ww. okresie cudzoziemka wykonywała pracę jedynie na podstawie umowy zlecenia zawartej na czas określony od 3 maja 2016 r. do 26 maja 2019 r., bez zezwolenia na pracę. W okresie tym nie posiadała zarejestrowanego przez pracodawcę w PUP oświadczenia o zamiarze powierzenia cudzoziemce pracy. Oświadczenie o zamiarze powierzenia cudzoziemce pracy pracodawca zarejestrował w PUP w dniach: 8 stycznia 2016 r. z okresem ważności od 11 stycznia 2016 r. do dnia 29 lutego 2016 r.; 24 lutego 2016r. z okresem ważności od 1 marca 2016 r. do 3 maja 2016 r.; 25 maja 2016 r. z okresem ważności od 27 maja 2016 r. do dnia 30 czerwca 2016 r.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Przywołał § 1 pkt 20 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. z 2015 r., poz. 588), który określa, że wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę jest dopuszczalne w przypadku cudzoziemców będących obywatelami m.in. [...], po spełnieniu określonych warunków, w tym zarejestrowania we właściwym powiatowym urzędzie pracy pisemnego oświadczenia podmiotu powierzającego wykonywanie pracy o zamiarze powierzenia wykonywania pracy temu cudzoziemcowi.

Zdaniem organu wobec faktu, że cudzoziemka w okresie od 4 maja 2016 r. do 24 maja 2016 r. wykonywała pracę na podstawie umowy zlecenia niezgodnie z obowiązującymi przepisami, zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.

Wskazał, że z materiału dowodowego nie wynika, aby w sprawie zachodził przypadek, o którym mowa w art. 302 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, wyłączający stosowanie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Stwierdził, że nie zachodzą również okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 w zw. z art. 348 i art. 351 ww. ustawy, mogące skutkować udzieleniem jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany.

Odnosząc się do treści odwołania podniósł, że wskazane przez cudzoziemkę okoliczności dotyczące jej polskiego pochodzenia, sumiennego wykonywania pracy, relacji ze współpracownikami czy też indywidualnej sytuacji materialnej nie mogły prowadzić do oceny o naruszeniu przepisów prawa materialnego. Organ nie uwzględnił wniosku o ponowne przesłuchanie strony w obecności pełnomocnika i pracodawcy na okoliczność terminowego podejmowania starań przez pracodawcę o uzyskanie dokumentów uprawniających cudzoziemkę do legalnego wykonywania pracy, gdyż okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła O. N.

Zarzuciła organowi:

1. naruszenie prawa procesowego – art. 138 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji w części i orzeczenie co do istoty w zakresie szerszym aniżeli zakres uchylenia, bez jednoczesnego rozstrzygnięcia o zmianie decyzji, co skutkuje brakiem jednoznacznej treści decyzji;

2. naruszenie prawa procesowego – art. 139 k.p.a. poprzez naruszenie zakazu reformationis in peius, skutkujące wydaniem decyzji bardziej niekorzystnej dla odwołującej się;

3. naruszenie prawa procesowego – art. 80 k.p.a. skutkujące przyjęciem, że zobowiązanie skarżącej do powrotu nie powoduje zagrożenia dla jej prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, a także nie narusza prawa do życia prywatnego oraz nie narusza prawa dziecka, podczas gdy skarżąca przebywa w Polsce w celach zarobkowych, motywowanych chęcią finansowego zabezpieczenia rodziny, zaś utrata zarobku powodowałaby znaczące pogorszenie sytuacji materialnej rodziny, w tym jej małoletniego dziecka, a powrót skarżącej na [...], gdzie [...], spowoduje zagrożenie dla jej wolności i bezpieczeństwa osobistego;

4. naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 348 ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że wobec skarżącej nie zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie;

5. naruszenie prawa procesowego poprzez bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych przestawionych w treści odwołania.

Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w S. z dnia [...] czerwca 2016 r. i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę.

Sąd stwierdził, że wbrew twierdzeniom skargi materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że skarżąca od 4 maja 2016 r. do 26 maja 2016 r. wykonywała pracę na rzecz D. K., prowadzącego działalność pod nazwą [...], wbrew obowiązującym przepisom.

Uznał, że wskazany w uzasadnieniu decyzji materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i nie było konieczności rozszerzania postępowania dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej na okoliczności, które nie mogły mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśnił, że przepis art. 302 ust.1 pkt 4 ustawy nie wiąże obligatoryjności zobowiązania cudzoziemca do powrotu z koniecznością wykazania winy cudzoziemca w podjęciu pracy bez wymaganego zezwolenia lub oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia pracy, ale z samym zaistnieniem okoliczności nielegalnego wykonywania pracy. Wskazał, że później zarejestrowane oświadczenie nie mogło obejmować wcześniejszego okresu, w którym faktycznie cudzoziemce powierzono wykonywanie pracy.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że wobec skarżącej nie zachodzą okoliczności określone w art. 302 ust. 4 i art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach uniemożliwiające wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemkę do powrotu.

Sąd nie zgodził się ze skarżącą, że organ odwoławczy nie orzekł co do istoty w zakresie, w jakim uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ani że decyzja ta jest rozstrzygnięciem na jej niekorzyść. Wyjaśnił, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i w tym zakresie orzeczenie co do istoty przez organ odwoławczy dotyczy wyłącznie terminów dobrowolnego powrotu oraz terminów zakazu ponownego wjazdu. Zdaniem Sądu organ odwoławczy słusznie ocenił, że nie było możliwe utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w całości ze względu na to, że wskazane terminy zostały powiązane albo z datą doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, albo z datą jej dobrowolnego wykonania lub upływem terminu do tego wykonania. W związku z zainicjowaniem postępowania odwoławczego tak określone w decyzji pierwszej instancji terminy ekspirowały, co skutkowało koniecznością odpowiedniej korekty terminów przez ich powiązanie z datą doręczenia lub wykonania albo braku informacji o wykonaniu decyzji organu drugiej instancji. Tym samym tylko wydłużono skarżącej czas do dobrowolnego opuszczenia terytorium Polski, a w zakresie zakazów ponownego wjazdu określono tożsame terminy jak w decyzji organu pierwszej instancji. Sąd wskazał, że organ odwoławczy orzekł w pkt 3 decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji w pozostałej części, co oznacza, że utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu. Rozstrzygnięcie to w ocenie Sądu nie pozostawia wątpliwości co do zakresu merytorycznego orzeczenia o istocie sprawy i nie pogarsza sytuacji skarżącej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła O. N.

Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła Sądowi naruszenie przepisów postępowania:

a) niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1320, dalej: p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 139 k.p.a. polegającym na wydaniu decyzji bardziej niekorzystnej dla skarżącej oraz art. 138 k.p.a. polegającym na wydaniu nieprawidłowego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, który uchylił zaskarżoną decyzję w części, jednocześnie orzekając co do istoty sprawy w zakresie szerszym aniżeli zakres uchylenia, co skutkuje wydaniem decyzji o niejednoznacznej treści; wskazane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanych błędów w zaskarżonej decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi;

b) niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi w sytuacji, w której zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 139 k.p.a. polegającym na wydaniu decyzji bardziej niekorzystnej dla skarżącej oraz art. 138 k.p.a. polegającym na wydaniu nieprawidłowego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, który uchylił zaskarżoną decyzję w części, jednocześnie orzekając co do istoty sprawy w zakresie szerszym aniżeli zakres uchylenia, co skutkuje wydaniem decyzji o niejednoznacznej treści; wskazane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanych błędów w zaskarżonej decyzji skutkowałoby uwzględnieniem skargi.

W oparciu o powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo autor skargi kasacyjnej wniósł o przyznanie pełnomocnikowi tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kosztów według norm przepisanych, oświadczając, że pomoc prawna nie została opłacona w całości ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zobowiązanie do powrotu wydane wobec skarżącej na podstawie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców narusza art. 139 k.p.a. oraz zawarty w tym przepisie zakaz pogarszania sytuacji odwołującej się osoby. W ocenie strony w przypadku, gdyby decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy, skarżąca mogłaby wrócić do Polski wcześniej niż po upływie terminu określonego w decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Ma to istotne znaczenie dla skarżącej, ponieważ wyjechała ona do Polski w celach podjęcia pracy zarobkowej, a zobowiązanie do powrotu oznaczałoby utratę możliwości zarobkowania, a w konsekwencji brak możliwości utrzymywania małoletniej córki, która przebywa wraz z babcią na [...]. Zdaniem skarżącej kasacyjnie rozstrzygnięcie przyjęte w decyzji organu odwoławczego wpływa w sposób mniej korzystny na jej uprawnienia, które miała w momencie wydania decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w S.

Na rozprawie dnia 1 sierpnia 2018 r. organ administracji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Analiza zarzutów skargi kasacyjnej pozwala stwierdzić, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się wyłącznie do kwestii, czy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców naruszył zasadę zakazu orzekania na niekorzyść strony wyrażony w art. 139 k.p.a., a Sąd wadliwie uchybienia tego nie stwierdził i nie uchylił z tego powodu zaskarżonej decyzji. Z takim stanowiskiem skarżącej kasacyjnie nie można się zgodzić.

Jak stanowi art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Przez orzeczenie na niekorzyść strony skarżącej w rozumieniu przywołanego przepisu należy rozumieć każde rozstrzygnięcie, które pogarsza sytuację odwołującego się w stosunku do tej, jaką miał przed wniesieniem odwołania, przy czym pogorszenie to nie musi dotyczyć wyłącznie jego praw czy obowiązków wynikających z prawa materialnego, ale także pewnych uprawnień faktycznych czy procesowych, powstałych w wyniku wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może orzec w ten sposób, który pogarsza sytuację strony odwołującej się, tj. tę sytuację, którą ukształtowała decyzja organu pierwszej instancji (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 15, Warszawa 2017, str. 737).

Strona skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia powyższego przepisu w tym, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w S. w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu i w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu oraz orzekł w tym zakresie merytorycznie. Organ odwoławczy określił przy tym takie same terminy co do ich długości jak orzeczone przez organ pierwszej instancji, z tą różnicą, że termin dobrowolnego powrotu oraz termin orzeczonych zakazów ponownego wjazdu liczone są od dnia doręczenia lub wykonania decyzji organu drugiej instancji – a nie pierwszej instancji. Wbrew ocenie skarżącej kasacyjnie rozstrzygnięcie organu drugiej instancji w powyższym zakresie nie narusza zasady wyrażonej w art. 139 k.p.a. Niewątpliwie orzeczeniem na niekorzyść skarżącej byłoby np. wydłużenie okresów zakazu wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen w stosunku do tych orzeczonych przez organ pierwszej instancji – co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Z całą pewnością nie można jednak rozpatrywać w tych kategoriach "przesunięcia" momentu rozpoczęcia biegu terminu dobrowolnego powrotu – i w konsekwencji również okresów zakazu ponownego wjazdu – z daty doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej na datę doręczenia decyzji organu odwoławczego.

Nadmienić należy, że zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni i liczony jest od dnia doręczenia decyzji. Zauważyć należy, że powyższy przepis nie dokonuje rozróżnienia, czy chodzi o decyzję organu pierwszej, czy też drugiej instancji. Oczywistym jest, że w przypadku skutecznego wniesienia odwołania decyzja organu pierwszej instancji nie posiada przymiotu ostateczności, nie jest trwała. Na jej podstawie nie można więc nabyć praw i obowiązków w sposób trwały. Nie może ona także być wykonywana. Trafnie zatem uznał Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że nie było możliwe utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji w całości, tj. także w powyższym zakresie. W decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w S. orzeczono o terminie dobrowolnego powrotu w ciągu 15 dni od dnia doręczenia tej decyzji (użyto przy tym sformułowania "niniejszej decyzji"), który to termin upłynął, w związku z zainicjowaniem przez skarżącą postępowania odwoławczego, jeszcze przed datą rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji. Powyższe skutkowało koniecznością odpowiedniej korekty terminów poprzez przyjęcie za początek biegu terminu dobrowolnego powrotu daty doręczenia decyzji organu drugiej instancji. Tylko takie rozstrzygnięcie zapewniało zgodność orzeczenia z przepisem art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wprawdzie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie wyartykułował tego w swej decyzji, ale – mając w szczególności na uwadze powszechność orzekania przez niego w ten sposób w tego typu sprawach – wnioski w tym zakresie są jednoznaczne. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wyczerpująco wyjaśnił, że z tych właśnie powodów brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organ odwoławczy zakazu reformationis in peius w omawianym zakresie i stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela.

Warto podkreślić, że pozostawienie w obrocie prawnym w pełnym zakresie decyzji organu pierwszej instancji skutkowałoby, wbrew stanowisku skarżącej, wydaniem rozstrzygnięcia na jej niekorzyść. Wskazanie bowiem, że datą, od której rozpoczynają bieg okresy zakazu wjazdu na teren Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen, jest dzień doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, uniemożliwiałoby skarżącej dobrowolne wykonanie decyzji, chyba że zdecydowałaby się na opuszczenie kraju przed jej uostatecznieniem (termin dobrowolnego wyjazdu upływał przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy). Powyższe skutkowałoby m.in. utratą możliwości skutecznego żądania uchylenia zakazu ponownego wjazdu na teren Rzeczypospolitej Polskiej w oparciu o art. 320 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w którym wskazano jako przesłankę do uwzględnienia takiego wniosku dobrowolne wykonanie decyzji.

Okoliczności te wskazują, że nie można skutecznie zarzucić organowi odwoławczemu błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego skutkującego wydaniem rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 139 k.p.a. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem ocenił, że do naruszenia tego przepisu nie doszło.

Nie ma też racji skarżąca kasacyjnie zarzucając organowi, że orzekł co do istoty sprawy w zakresie szerszym aniżeli zakres uchylenia, zaś Sądowi pierwszej instancji – niedostrzeżenie tego uchybienia i w konsekwencji wadliwe oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść rozstrzygnięcia organu odwoławczego jest nader czytelna i nie budzi wątpliwości co do zakresu merytorycznego orzeczenia o istocie sprawy. Prawidłowo wyjaśnił Sąd pierwszej instancji, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł merytorycznie (pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji) wyłącznie w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu. Orzeczenie w pkt 3 zaskarżonej decyzji oznacza zaś utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia o zobowiązaniu skarżącej do powrotu. Nie może być zatem mowy o orzeczeniu przez organ odwoławczy w szerszym zakresie niż uczynił to organ pierwszej instancji.

Wobec stwierdzenia, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do zgłoszonego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, wskazać należy, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a.