Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2418/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 196 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1842
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity
article: art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 378/17 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rekrutacyjnego w sprawie przyjęcia na pierwszy rok studiów doktoranckich 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M.W. na rzecz Rektora Uniwersytetu [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 378/17 oddalił skargę M.W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rekrutacyjnego w sprawie przyjęcia na pierwszy rok studiów doktoranckich. W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna Doktorantów Wydziału [...] Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 196 ust. 3, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842, dalej jako "ustawa") oraz art. 105 § 1 K.p.a., umorzyła postępowanie rekrutacyjne w sprawie przyjęcia M.W. na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017. W uzasadnieniu decyzji podano, że Komisja Rekrutacyjna Doktorantów Wydziału [...] Uniwersytetu [...], na podstawie § 10 ust. 9 warunków i trybu rekrutacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017 stanowiących załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie określenia warunków i trybu rekrutacji oraz kryteriów kwalifikacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017 w Uniwersytecie [...], uchwałą z dnia [...] września 2016 r. nr [...] wystąpiła do Rektora Uniwersytetu [...] z wnioskiem o zawieszenie naboru na studia trzeciego stopnia w roku akademickim 2016/2017. Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. zawiesił nabór na studia doktoranckie na Wydziale [...] U[...] w roku akademickim 2016/2017. Z powyższych względów postępowanie w sprawie rekrutacji stało się bezprzedmiotowe.

Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania M.W., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że art. 4 ust. 1 i ust. 5 ustawy gwarantuje uczelniom autonomię. Autonomia dydaktyczno-naukowa uczelni oznacza m.in. posiadanie przez uczelnię prawa do samodzielnego określania misji, wyznaczania kierunków prowadzenia badań naukowych, ustalania programów kształcenia, określania szczegółowych zasad i trybu przyjmowania na studia, swobodnego weryfikowania wiedzy i umiejętności studentów oraz kandydatów na studia, wydawania państwowych dyplomów ukończenia studiów oraz nadawania tytułów naukowych. Przepis art. 196 ust. 2 ustawy zawiera delegację ustawową dla właściwego organu uczelni - Senatu Uniwersytetu [...] - do określenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie. Senat Uniwersytetu [...] jest zatem organem wyłącznie właściwym do uchwalenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie w Uniwersytecie [...]. Wobec braku wskazania w art. 196 ust. 2 ustawy konkretnej szczegółowej materii, jako wyłącznie koniecznej i możliwej do uregulowania uchwałą senatu, wprowadzenie instytucji zawieszenia naboru na studia lub nawet jego zamknięcia (w zakresie trybu rekrutacji) mieści się w granicach delegacji ustawowej. Przepis ten nie wprowadza ograniczeń, w tym takich, które zakazywałyby wprowadzenia do uchwalanych warunków i trybu rekrutacji instytucji zawieszenia czy rezygnacji z naboru na studia. Z tych też względów Senat Uniwersytetu [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie określenia warunków i trybu rekrutacji oraz kryteriów kwalifikacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017 w Uniwersytecie [...] uregulował m.in. kwestię zawieszenia naboru na studia doktoranckie.

Następnie organ wyjaśnił, że Komisja Rekrutacyjna Doktorantów Wydziału [...] U[...], korzystając z uprawnień wynikających z § 10 ust. 9 warunków i trybu rekrutacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017 stanowiących załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., uchwałą z dnia [...] września 2016 r. wystąpiła do Rektora o zawieszenie naboru na studia. Przewodniczący Komisji, wykonując tę uchwałę, pismem z dnia 21 września 2016 r. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu [...] z wnioskiem o zawieszenie naboru na studia, gdyż kontynuowanie rekrutacji na studia trzeciego stopnia w roku akademickim 2016/2017 nie jest zasadne.

Zdaniem organu nie został naruszony również art. 105 K.p.a., bowiem kandydaci nie otrzymali wcześniej żadnej decyzji administracyjnej w sprawie, tym samym nie można uznać, że postępowanie rekrutacyjne w sprawie przyjęcia na studia zostało rozstrzygnięte. Lista rekrutacyjna, czy protokół z postępowania kwalifikacyjnego dla doboru kandydatów na pierwszy rok studiów trzeciego stopnia nie rozstrzygają sprawy, dopiero wydanie przez organ decyzji administracyjnej kończy postępowanie administracyjne. Tym samym organ pierwszej instancji był uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania rekrutacyjnego w sprawie przyjęcia na pierwszy rok studiów doktoranckich od roku akademickiego 2016/2017.

Organ odwoławczy nie stwierdził ponadto uchybień w przeprowadzonym przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną postępowaniu administracyjnym. Postępowanie rekrutacyjne odbywa się w oparciu o rejestrację w systemie Elektronicznej Rejestracji Kandydatów, w którym strona oświadcza, że zapoznała się z zasadami i warunkami rekrutacji na studia w danym roku akademickim. Zgodnie z przyjętymi warunkami i trybem rekrutacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017, stanowiących załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ nie ma obowiązku informowania kandydatów o wnioskach składanych przez Wydziałowe Komisje Rekrutacyjne do rektora w sprawie zawieszenia naboru. Jednocześnie organ wskazał, że listy rankingowe wraz z wynikami postępowania rekrutacyjnego są upublicznianie w momencie uruchomienia danych studiów. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna z racji zawieszenia naboru zgodnie z przyjętym terminarzem, wysłała za pośrednictwem poczty elektronicznej do wszystkich kandydatów komunikat o zawieszeniu naboru, tym samym publikacja list rankingowych stała się bezprzedmiotowa. Kandydaci zainteresowani udostępnieniem szczegółowych informacji dotyczących przebiegu postępowania rekrutacyjnego, mieli prawo wnioskować o dostęp do tych informacji.

Skargę na powyższą decyzję Rektora Uniwersytetu [...] złożył M.W. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 196 ust. 2 zdanie pierwsze i drugie ustawy; § 10 ust. 9 warunków i trybu rekrutacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017 oraz art. 105 § 1, art. 7 w zw. z art. 77 ust. 1, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") uznał, że skarga nie jest zasadna.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podkreślił, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 196 ustawy. Przepis art. 196 ust. 2 ustawy wprowadza zasadę, że rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu. Warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa jednostki. Rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie (art. 196 ust. 3). Organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich. Regulamin uchwala w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa, co najmniej na pięć miesięcy przed rozpoczęciem zajęć. Do uchwalania regulaminu stosuje się odpowiednio przepisy art. 161 i 162 (art. 196 ust. 6). Działając na podstawie art. 196 ust. 2 ustawy, uchwałą z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], Senat Uniwersytetu [...] określił warunki i tryb rekrutacji oraz kryteria kwalifikacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017 w Uniwersytecie [...]. Zgodnie z § 10 ust. 1 warunków i trybu rekrutacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017, stanowiących załącznik nr 1 do uchwały, postępowanie kwalifikacyjne na studia doktoranckie przeprowadzają wydziałowe komisje rekrutacyjne doktorantów powoływane przez dziekanów na dany rok akademicki. W konsekwencji powyższego, Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] zarządzeniem z dnia [...] maja 2016 r. powołał Wydziałową Komisję Rekrutacyjną w postępowaniu rekrutacyjnym dla pierwszego roku stacjonarnych studiów trzeciego stopnia na kierunku [...]. Z treści § 10 ust. 9 warunków wynika natomiast, że wydziałowa komisja rekrutacyjna w uzasadnionych przypadkach może złożyć wniosek o zawieszenie naboru na studia doktoranckie. Decyzję w tej sprawie podejmuje rektor. W niniejszej sprawie, uchwałą z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] Komisja Rekrutacyjna Doktorantów Wydziału [...] Uniwersytetu [...] wystąpiła do Rektora Uniwersytetu [...] z wnioskiem o zawieszenie naboru na studia trzeciego stopnia w roku akademickim 2016/2017. Dodatkowo, Komisja upoważniła Przewodniczącego do przygotowania wniosku o zawieszenie naboru na studia trzeciego stopnia wraz z uzasadnieniem. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. działający z upoważnienia Rektora U[...] w S. Prorektor ds. Studenckich zawiesił nabór na studia doktoranckie. W ocenie Sądu, skoro w art. 196 ust. 2 ustawy nie wskazano szczegółowej materii w zakresie określenia warunków i trybu rekrutacji jako koniecznej i możliwej do uregulowania uchwałą senatu, zawieszenie naboru na studia lub nawet jego zamknięcie (w zakresie trybu rekrutacji) mieści się w granicach delegacji ustawowej. Przepis ten nie wprowadza bowiem ograniczeń, w tym takich, które zakazywałyby wprowadzenia do uchwalanych warunków i trybu rekrutacji instytucji zawieszenia czy rezygnacji z naboru na studia. Stąd nieuzasadniony jest zarzut, że przepis § 10 ust. 9 warunków i trybu rekrutacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017 narusza art. 196 ust. 2 ustawy.

Następnie Sąd, odnosząc się do zarzutów skarżącego wyjaśnił, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż przed podjęciem przez Rektora Uniwersytetu [...] decyzji z dnia [...] września 2016 r. o zawieszeniu naboru na studia doktoranckie, w postępowaniu w sprawie przyjęcia na studia właściwy organ nie wydał jeszcze decyzji merytorycznej. W związku z tym nie można uznać, że postępowanie rekrutacyjne w sprawie przyjęcia na studia zostało rozstrzygnięte. Lista rekrutacyjna, czy protokół z postępowania kwalifikacyjnego dla doboru kandydatów na pierwszy rok studiów trzeciego stopnia, nie rozstrzygają merytorycznie sprawy, dopiero wydanie przez organ decyzji administracyjnej kończy postępowanie administracyjne. Ponadto, Sąd wskazał, że złożony przez Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej Doktorantów [...] wniosek o zawieszenie naboru na studia doktoranckie zawiera uzasadnienie, z którego wynika, że kontynuowanie rekrutacji na studia trzeciego stopnia w roku akademickim 2016/2017 nie jest zasadne. Z kolei, przychylająca się do powyższego wniosku decyzja Rektora z dnia [...] września 2016 r. była przedmiotem kontroli Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, który nie stwierdził nieważności tej decyzji. Brak zatem podstaw do dokonywania oceny legalności tego aktu w niniejszym postępowaniu. Sąd podniósł ponadto, że z dokumentów wynika, że działający jako Przewodniczący Komisji Dziekan [...] nie złożył wniosku o zawieszenie naboru we własnym imieniu lecz działając z upoważnienia Komisji.

W ocenie Sądu pierwszej instancji art. 105 § 1 K.p.a. również nie został naruszony. W orzecznictwie utrwalony został pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to m.in. brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W niniejszej sprawie zawieszenie naboru skutkowało w konsekwencji niemożliwością rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie przyjęcia na studia doktoranckie. Innymi słowy, ustały powody, dla których postępowanie, zakończone decyzją o jego umorzeniu, zostało wszczęte.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w sprawie nie uchybiono też innym przepisom prawa procesowego. Postępowanie toczyło się w zgodzie z zasadą wynikającą z treści art. 8 K.p.a. Wydanie zakwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym wyjaśniono stronie zasadność przesłanek, którymi organy kierowały się przy załatwieniu jego sprawy (art. 11 K.p.a.). W szczególności uzasadniono stanowisko organu oraz wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa, ustosunkowano się także do zarzutów skarżącego. Z kolei, powoływanie się na okoliczność nieinformowania skarżącego o wystąpieniu przez dziekana do rektora z wnioskiem o zawieszenie naboru, uzasadnieniu wystąpienia przez dziekana z takim wnioskiem, liście rankingowej znajdującej się w "protokole z postępowania kwalifikacyjnego dla doboru kandydatów na I rok studiów trzeciego stopnia", w tym o osiągniętym przez skarżącego wyniku w toku postępowania, nie może stanowić uchybienia procesowego organu bez wykazania, że strona poniosła wskutek niego negatywne następstwa, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał jakie negatywne konsekwencje poniósł z powodu niepoinformowania go o podjętych przez organ czynnościach.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M.W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie sprawy poprzez uchylenie decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 § 1 P.p.s.a., w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy - poprzez pominięcie oceny istotnych okoliczności, mieszczących się w granicach sprawy, tj. oceny legalności decyzji Rektora o zawieszeniu naboru na studia doktoranckie, co doprowadziło do nieprawidłowego stwierdzenia prawidłowości wydanej przez niego decyzji oraz do nierozpatrzenia zarzutu wyrażonego w skardze na decyzję dotyczącego naruszenia § 10 ust. 9 warunków i trybu rekrutacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017;

2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 105 § 1 K.p.a., w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania - poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że prawidłowe było umorzenie przez Rektora postępowania w sytuacji, gdy istnieją podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zatem nie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe;

3. prawa materialnego, a to art. 196 ust. 2 zdanie pierwsze i drugie ustawy, w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że rekrutacja na bezpłatne studia doktoranckie odbywa się w drodze konkursu, oraz że warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa senat uczelni - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten upoważnia senat uczelni wyższej do określenia przypadków, w których dopuszczalne jest zawieszenie naboru na studia doktoranckie, podczas gdy przepis ten upoważnienia takiego nie zawiera, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż decyzja oparta na § 10 ust. 9 warunków i trybu rekrutacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017 (które stanowią załącznik do uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. w sprawie określenia warunków i trybu rekrutacji oraz kryteriów kwalifikacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017 w Uniwersytecie [...]) jest prawidłowa, pomimo że wskazany przepis § 10 ust. 9 warunków i trybu rekrutacji wykracza poza zakres normy kompetencyjnej, wysłowionej w art. 196 ust. 2 zdanie pierwsze i drugie ustawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że skarga kasacyjna w istocie powtarza zarzuty skargi skierowanej do Sądu pierwszej instancji, a zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., w rozpoznawanej sprawie nie występują.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Wskazać zatem należy konkretne przepisy prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd i uzasadnić swoje twierdzenia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jaka powinna być prawidłowa wykładnia zastosowanego przepisu prawa, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

Usprawiedliwionych podstaw nie ma przede wszystkim zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, który – niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze – zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Nie oznacza to jednak, że nie jest on związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którymi jest konkretny akt lub czynność kwestionowana przez uprawniony podmiot. Przedmiot postępowania sądowego wyznaczony jest zatem zakresem tego stosunku administracyjnoprawnego, który jest treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, to jest łącznie jego elementami podmiotowymi i przedmiotowymi (podstawą prawną i faktyczną). Wykluczyć wobec tego należy możliwość kontrolowania przez sąd innych działań niż zaskarżone do tego sądu rozstrzygnięcie, jeżeli opisana tożsamość podmiotowa i przedmiotowa nie zachodzi. Sąd tak pojmowanych granic orzekania nie przekroczył. Przedmiotem skargi była bowiem decyzja Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania rekrutacyjnego w sprawie przyjęcia M.W. na pierwszy rok studiów doktoranckich od roku akademickiego 2016/2017. WSA w Szczecinie prawidłowo zatem skoncentrował swą uwagę na badaniu legalności tej właśnie decyzji, trafnie wskazując, że brak jest podstaw do dokonywania oceny legalności decyzji o zawieszeniu naboru na studia w niniejszym postępowaniu. Tym samym WSA w Szczecinie nie orzekł w stosunku do innego aktu lub czynności, które nie mogły stanowić przedmiotu jego rozstrzygnięcia. Oczywistym zatem jest, że Sąd pierwszej instancji orzekał w granicach przedmiotu zaskarżenia, a tym samym granic, o jakich mowa w art. 134 § 1 P.p.s.a., w żaden sposób nie przekroczył. Skarżący kasacyjnie naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a dopatruje się również w nieodniesieniu się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutu naruszenia § 10 ust. 9 warunków i trybu rekrutacji na pierwszy rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2016/2017. Tego rodzaju zarzut nie może być jednak skutecznie podnoszony w ramach naruszenia tego przepisu. Dodać ponadto należy, że art. 134 § 1 P.p.s.a. jest tak skonstruowany, że powoływanie się w skardze kasacyjnej na naruszenie tego przepisu musi być zawsze powiązane z przywołaniem norm, których naruszenia sam skarżący wprawdzie nie sygnalizował w złożonej skardze, ale których naruszenie Sąd pierwszej instancji powinien dostrzec z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 266/11 i z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1148/11). W rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie powiązano art. 134 § 1 P.p.s.a. z żadnymi przepisami, które – zdaniem skarżącego kasacyjnie – zostały naruszone przez organy, a których naruszenie WSA w Szczecinie powinien był uwzględnić z urzędu. Zatem także i z tych względów zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Za nietrafny uznać należy również zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. Po pierwsze, wskazać należy, że eksponując w skardze kasacyjnej uchybienie przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego nie powiązano ich z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która stanowi podstawę procedowania przez sądy administracyjne. Zatem zarzut ten mógłby być uznany za poprawnie skonstruowany tylko wówczas, gdyby wskazywał na naruszenie konkretnego przepisu P.p.s.a., a zarzutem objęto pominięcie przez Sąd pierwszej instancji naruszeń dokonanych przez organy. Tymczasem podniesiony zarzut naruszenia przepisu postępowania administracyjnego ogólnego, jednoznacznie odnosi się do organu a nie Sądu. Po wtóre, zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. ściśle powiązano z kwestiami materialnoprawnymi, które miały wpływ na ostateczny wynik sprawy, przeto wyraźnie nie wiążą się z naruszaniem przez WSA w Szczecinie art. 172 pkt 2 P.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jako niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 196 ust. 2 zdanie pierwsze i drugie ustawy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie przepis ten nie zawiera upoważnienia dla senatu uczelni do określenia przypadków, w których dopuszczalne jest zawieszenie naboru na studia doktoranckie.

Przypomnieć należy, że szkoły wyższe zostały ukształtowane jako zakłady administracyjne, czyli jednostki organizacyjne nie będące organem państwowym ani organem samorządu, która została powołana do wykonywania zadań publicznych i jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych. Zakład administracyjny (publiczny) jako jedna z form decentralizacji nie podlega władzy hierarchicznej organów administracji rządowej i sprawuje funkcje administracji publicznej samodzielnie, korzystając z władztwa zakładowego. Istotę władztwa zakładowego stanowi zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu (w tym wypadku ze studentami), jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. W zakładzie administracyjnym proces realizacji zadań publicznych przebiega w obrębie szeroko pojętej jego organizacji. Wynika to z faktu, że grupa społeczna złożona z użytkowników zakładu administracyjnego ma zawsze (w danym przedziale czasu) charakter mniej lub bardziej zamknięty.

Należy również przypomnieć, że Konstytucja RP statuuje w art. 70 ust. 5 zasadę autonomii szkół wyższych na zasadach określonych w ustawie. Przy czym podnosi się, w doktrynie, że "pojęcie autonomii odnosi się do zorganizowanych związków osób, mających wewnętrzną strukturę i własne cele, i zakłada względną niezależność w zakresie prowadzonej działalności oraz realizowanych kompetencji od innych podmiotów, w tym przede wszystkim organów władzy publicznej. W doktrynie wskazuje się, że istotę autonomii można rozumieć jako "prawo indywidualnego rozstrzygania spraw wewnętrznych danej zbiorowości" (Konstytucja RP. Komentarz red. M. Safjan, L. Bosek, Legalis 2016). Prawodawca przyznał, zatem uczelniom wyższym prawo do kształtowania swojej struktury i zasad działania w tym również przyjmowania studentów na wszystkie stopnie studiów. Świadczy o tym treść art. 196 ust. 2 ustawy który statuuje uprawnienie szkoły wyższej do określenia przez senat danej szkoły wyższej warunków oraz trybu przyjęcia na studia doktoranckie, przy czym ustawa w żaden sposób nie ogranicza zakresu tej regulacji, która ma obejmować całość procesu rekrutacji, a więc także przesłanki pozwalające na zawieszenie procesu przyjmowania doktorantów.

Tak więc jeżeli senat Uniwersytetu [...], na podstawie art. 196 ust. 2 ustawy wydał stosowną uchwałę, w której określił zasady i warunki naboru na studia trzeciego stopnia, to mógł również określić zasady zawieszenia tego naboru, gdyż materia ta należy do szeroko pojętego postępowania rekrutacyjnego. Podjęta uchwała mieści się zatem w granicach delegacji ustawowej. Zasadnie Sąd pierwszej instancji zwrócił przy tym uwagę, że art. 196 ust. 2 ustawy nie wprowadza ograniczeń, które zakazywałyby wprowadzenia do uchwalanych warunków i trybu rekrutacji instytucji zawieszenia czy rezygnacji z naboru na studia. Tym samym, wydana na podstawie § 10 ust. 9 warunków i trybu rekrutacji, stanowiących załącznik nr 1 do uchwały decyzja o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania rekrutacyjnego w sprawie przyjęcia na pierwszy rok studiów doktoranckich, nie została wydana z naruszeniem normy kompetencyjnej wyrażonej w art. 196 ust. 2 ustawy.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.