Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 36/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-04-10 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 246 par 1 pkt 2 w zw. z art. 260 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 lutego 2017 r. odmawiającego P. O. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej p o s t a n a w i a utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego


UZASADNIENIE

P. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji wymierzającą mu opłatę w kwocie [...] zł za niezgodne z ustawą wyłączenie gruntów pochodzenia organicznego z produkcji rolnej, o łącznej powierzchni 4 ha.

Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie ponieważ jego sytuacja majątkowa jest wyjątkowo trudna i skomplikowana, z uwagi na istniejące zadłużenie oraz toczące się postępowania sądowe i egzekucyjne generujące szczególnie wysokie koszty, powodujące okoliczności, które w przyszłości stanowić mogą powód ogłoszenia upadłości prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca oświadczył, że swój majątek szacuje na kwotę [...] zł, zobowiązania zaś na kwotę [...] zł. Natomiast zobowiązania w wysokości [...] zł, których dotyczą wniesione do WSA skargi, są zobowiązaniami spornymi. Z kolei zobowiązania w wysokości ok. [...] zł w części są objęte postępowaniami egzekucyjnymi, a w części są niesporne i wynikają z zaciągniętych umów kredytowych, umów leasingowych, należności z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Skarżący wskazał, że nie posiada wygenerowanych środków będących zapasami, na poniesienie kosztów sądowych w sprawie, zatem wniosek o zwolnienie go z tego obowiązku jest uzasadniony.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trzema dorosłymi córkami, z których dwie są studentkami a najstarsza jest osobą bezrobotną. Jedyną osobą uzyskującą dochody w rodzinie jest żona wnioskodawcy ([...] zł miesięcznie), którą skarżący określił, jako osobę współpracującą. Z wniosku wynika, że P. O. prowadzi gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, ale nie uzyskuje żadnych dochodów. Jako zobowiązania i wydatki stałe podał: obciążenia kredytowe łącznie [...] zł z kredytu obrotowego [...] , debet na koncie obrotowym w wysokości [...] zł, raty leasingowe w wys. [...] zł kwartalnie, dzierżawa roczna do [...] w kwocie [...] zł, obciążenia podatkowe łącznie [...] zł. Skarżący oświadczył, że posiada dom o pow. [...] m² (o wartości ok. [...] zł) położony na działce o pow. [...] ha w miejscowości [...] [...] , w którym mieszka wraz z rodziną, 2 ha gruntów rolnych w tej miejscowości o wartości [...] zł, nieruchomość rolną w miejscowości K. o pow. [...] ha (o wartości [...] zł), grunty rolne w miejscowości R. i B. o pow. [...] ha (o wartości [...] zł), a od [...] w S. dzierżawi [...] ha gruntów rolnych, które wykorzystuje rolniczo. Wskazał, że posiada samochód [...] r. o wartości [...] zł, trzy[...] samochody [...] r. o łącznej wartości [...] zł, [...] naczepy o łącznej wartości [...] zł, dwa ciągniki rolnicze o łącznej wartości [...] zł, koparkę o wartości [...] zł, ładowarkę o wartości [...] zł, drobny sprzęt rolniczy o wartości [...] zł. Do wniosku dołączono m. in. dwa zawiadomienia komornika sądowego z dnia [...] r. o wszczęciu egzekucji kwoty [...] zł wraz z odsetkami i kwoty [...] zł wraz z odsetkami, z wniosku wierzyciela B. Z., kopię postanowienia Sądu Apelacyjnego w G. Wydział [...] dotyczącego udzielenia zabezpieczenia roszczenia B. Z. o zapłatę kwoty [...] zł przez ustanowienie hipoteki przymusowej na udziale skarżącego wynoszącym ½ w nieruchomości położonej we Włynkówku o pow. [...] ha, kopię zawiadomienia komornika sądowego z [...] r. o zajęciu rachunku bankowego żony skarżącego w celu zaspokojenia należności B. Z. wynoszącej [...] zł, kopię upomnienia wystawionego przez Wójta Gminy Ś. dotyczącego należności w kwocie [...] zł, kopię wezwania z [...] w S. z [...] r. do zapłaty kwoty [...] zł z tytułu bezumownego użytkowania majątku i kwoty [...]zł, a także wezwanie z [...] r. do zapłaty kwoty [...] zł również z tytułu bezumownego użytkowania majątku, kopię deklaracji na podatek od środków transportowych DT-1 na rok 2017 z której wynika, że podatek ten wynosi [...] zł.

Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, że w sprawie skarżący jest reprezentowany przez adwokata z wyboru, który zastępował go także w postępowaniu administracyjnym. Z wniosku będącego przedmiotem oceny wynika, że P. O. zajmuje się wyłącznie prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Jednak z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że od [...] r. prowadzi on również działalność gospodarczą ([...] P. O.) zajmującą się transportem drogowym towarów, o której nie wspomniał w oświadczeniu o sytuacji majątkowej i dochodach. Z Ewidencji wynika, że również żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo R. O., zajmujące się transportem drogowym towarów, a więc nie jest ona jedynie osobą współpracującą. Skarżący, mimo prowadzenia gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni [...] ha i firmy transportowej, oświadczył, że nie ma jakichkolwiek dochodów. Podał, że dochód jego pięcioosobowej rodziny wynosi [...] zł rocznie, a jednocześnie, że tylko czynsz dzierżawy gruntów rolnych wynosi [...] zł rocznie. Oprócz tego spłaca inne zobowiązania, płaci raty leasingowe w wys. [...] zł kwartalnie, spłaca zadłużenie na trzech rachunkach obrotowych, ponosi koszty utrzymania domu i rodziny oraz posiadanych samochodów.

W dalszej części uzasadnienia postanowienia referendarz stwierdził, że deklarowane dochody rodziny wnioskodawcy są wielokrotnie mniejsze od ponoszonych wydatków. Treść oświadczeń wnioskodawcy i analiza przedłożonych dowodów źródłowych, nie daje podstaw do uznania, by P. O. rzeczywiście był osobą nie będącą w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w sprawie. Należny od skargi wpis sądowy jest wysoki ale skarżący posiada wiele nieruchomości oraz przedmioty ruchome znacznej wartości i jest w stanie pokryć koszty sądowe korzystając z posiadanego majątku. Wysokość kwot dochodzonych od wnioskodawcy w postępowaniach sądowych i egzekucyjnych, a także deklarowane kwoty ponoszonych wydatków stałych, świadczą o tym, że rozmiar prowadzonej działalności jest znaczny. Wprawdzie wobec skarżącego toczą się postępowania sądowe i egzekucyjne z wniosku wierzyciela B. Z., to nie oznacza jednak, że skarżący jest osobą żyjącą w niedostatku. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie.

Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego, zarzucając mu oparcie się na informacjach, które nie zostały zweryfikowane innymi dowodami, a strona nie została zobowiązana do przedłożenia dodatkowych dowodów na poparcie jej stanowiska w przedmiocie zasadności wniosku, zaś przywołane w treści uzasadnienia okoliczności niezweryfikowanych dowodami czyni stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu przedwczesnym, a przez to niezasadnym. Skarżący wskazał, że referendarz nie wystąpił do strony o uzupełnienie jej wniosku, lecz sam podjął czynności ustalające, że skarżący i jego żona prowadzą odrębne działalności gospodarcze i na tej podstawie uznał, że sytuacja ekonomiczna wnioskodawcy nie pozwala na pozytywne rozpoznanie jego wniosku. Referendarz nie zwrócił się z żądaniem wykazania, że jest to działalność dochodowa i w jakim zakresie, i czy skala dochodu – z uwzględnieniem wysokości licznych zobowiązań pieniężnych obciążających stronę – pozwala na ustalenie, że jej sytuacja ekonomiczna nie jest na tyle dramatyczna, by wniosku strony nie uwzględnić.

Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał skarżącego - na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy - do przedłożenia następujących dokumentów:

- wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, w tym: rachunków osobistych, rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, rachunków walutowych, rachunków lokat, rachunków kart kredytowych, z okresu ostatnich sześciu miesięcy, z informacją, iż wezwanie dotyczy pełnych wyciągów z rachunków bankowych obejmujących dane o zmianach stanu rachunku uwzględniającego wszystkie rozliczenia pieniężne dokonywane we wskazanym okresie wraz z ustaleniem salda,

- dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przez skarżącego miesięcznych dochodów z tytułu prowadzonej działalności rolniczej, z których wynikałaby wysokość osiągniętego z tego tytułu dochodu (przychodu) i ponoszonych wydatków w okresie ostatnich sześciu miesięcy, a także deklaracji podatkowych związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego,

- zaświadczenia z urzędu gminy o rocznym dochodzie z gospodarstwa rolnego, za rok 2016 r.

- zaświadczenia z właściwej terenowej jednostki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa czy skarżący lub jego żona jest producentem rolnym i czy pobiera dopłaty do działalności rolniczej za 2015 i 2016 rok, jeśli tak to w jakiej wysokości oraz kopie decyzji przyznających dopłaty,

- kopii rachunków potwierdzających wysokość wydatków na bieżące utrzymanie skarżącego i jego rodziny, w tym kopii rachunków potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu takich jak opłat za energię elektryczną, gaz, telefon, Internet, wodę, ścieki, z ostatnich trzech miesięcy;

- dowodów potwierdzających wysokość aktualnego obciążenia kredytami skarżącego i jego żony,

- zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy czy córka skarżącego P. O. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku,

- kserokopii zeznania podatkowego żony skarżącego za rok 2015 r. i jeśli zostały złożone, kserokopii zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za rok 2016,

- bilans z działalności gospodarczej firmy P. O., za okres ostatnich 6 miesięcy, podpisanej przez osobę która go sporządziła, w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy.

W dniu [...] r. skarżący – w odpowiedzi na powyższe wezwanie – nadesłał następujące dokumenty:

a) Trzy bilanse z działalności firmy [...]

b) Zeznanie P. O. o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2015 (PIT-36L) z informacją o nadpłacie w wysokości [...] zł i urzędowym poświadczeniem odbioru,

c) Trzy bilanse z działalności firmy [...]

d) Zeznanie R. O. wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2015 (PIT-36L) z informacją o kwocie do zapłaty w wysokości [...] zł i załącznikiem PIT/B z informacją o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2015 w kwocie [...] zł,

e) Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2016 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2015 r., który wyniósł 1.975 zł,

f) Dwie decyzje w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reprezentantowi R. O.P.O. na 2015 i 2016 r. w łącznej kwocie [...] zł,

g) Dwie decyzje w sprawie przyznania płatności dal obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami reprezentantowi R. O.P. O. na rok 2015 i 2016 w kwocie [...] zł,

h) Faktury: za usługi Orange [...]

i) Pokwitowanie zapłaty należności za śmieci z dnia [...] r. w kwocie [...] zł, umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] r. zawarta z O. O. jako najemcą z informacja o wysokości miesięcznego czynszu w kwocie [...] zł, dwie decyzje w sprawie podatku rolnego, od nieruchomości i leśnego za [...] r. na kwotę [...] zł, trzy nakazy płatnicze z dnia [...] r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017 na kwoty: [...] oraz [...] zł, dwa wezwania do zapłaty z dnia [...] r. i [...] r. z tytułu dzierżawy majątku rolnego z informacja o pozostaniu do zapłaty kwoty [...] zł, potwierdzenie przekazania przelewu do realizacji z tytułu dzierżawy na kwotę [...] zł,

j) Wiadomość (e-mail) z [...] r. z Banku [...] w G. z informacją o spłatach na dzień [...] r.; odsetki do kredytu obrotowego – [...] zł i odsetki od kredytu w rachunku – [...] zł; harmonogram spłaty kredytu w [...] R. O. na kwotę [...] zł; potwierdzenie salda rachunku należącego do [...] P. O. na kwotę [...] zł z informacją o środkach dostępnych na kwotę [...] zł,

k) Trzy umowy pożyczki z dnia [...] r., [...] r., [...] r. na zakup przez P. O. kultywatora, opryskiwacza i koparki na łączna kwotę [...] zł, umowa leasingu kombajnu nr [...] na kwotę [...] zł, umowa pożyczki nr [...] na zakup ciągnika na kwotę [...] zł,

l) Zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego należącego do P. O. w sprawie egzekucyjnej z wniosku B. Z. z dnia [...] r. i [...] r. oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji i wezwanie do zapłaty z dnia [...] r. (należność główna [...] zł oraz odsetki – [...] zł),

m) Zaświadczenie z Banku [...] z dnia [...] r. z informacją, że obroty na rachunku na leżącym do P. O. za okres ostatnich 6 miesięcy wynoszą po stronie Winien: [...] zł i po stronie Ma: [...] zł, a ponadto rachunek jest obciążony tytułami egzekucyjnymi z odsetkami w kwotach [...] zł, a P. O. posiada również zobowiązania z tytułu kredytów obrotowych w kwocie [...] zł i [...] zł z terminem spłaty na 2017 i 2019 r.

n) Zestawienie operacji na rachunku O.P [...] w Banku [...] za okres [...] P. O. w banku [...] ; zestawienie operacji na rachunku bieżącym P. O. w Banku [...] z informacją o zajęciu wierzytelności z rachunku w dniu [...] r.; zestawienie operacji na rachunku należącym do [...] P. O. w Banku [...] z saldem końcowym na dzień [...] w kwocie –[..] zł; zestawienie operacji na rachunku należącym do P. O. w Banku [...] z saldem końcowym w kwocie [...] zł; zestawienie operacji na rachunku należącym do [...] P. O. w [...] z informacja o zajęciu egzekucyjnym rachunku [..] na kwotę [..] zł,

o) Zestawienie operacji na rachunku R. O.[...] ; informacja o dostępnych środkach na karcie kredytowej i rachunkach R. O. w [...] , w tym o kredycie gotówkowym na kwotę [...] zł z ratą miesięczną w wysokości [...] zł i zajęciu egzekucyjnym na kwotę [...] zł; zaświadczenie z Banku Spółdzielczego w G., że stan rachunku bieżącego R. O. na dzień [...] r. wynosi -[...] zł, zaś rachunku w walucie [...] ; zestawienie operacji na rachunku R. O. [...] w Banku w G. za okres [...] z saldem końcowym w kwocie [...] zł; zestawienie operacji na rachunku [...] Przedsiębiorstwo Wielobranżowe R. O.za okres [...] z saldem na dzień [...] zł i środkami dostępnymi w kwocie [...] zł’

p) Zaświadczenie z [...] r. z Urzędu Pracy w S., że P. O. jest w nim zarejestrowana od dnia [...] r. z prawem do zasiłku od [...] – zasiłek 80%. W okresie [...] pobrany został zasiłek w kwocie netto [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu, stąd każda osoba wszczynająca postępowanie winna się liczyć z wydatkami na ten cel. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona winna znaleźć pokrycie w swych dochodach nawet przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, niebędących niezbędnymi dla utrzymania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1980 r., I CZ 99/1980, Lex 8257). Przyznanie przez sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym winno mieć zatem charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie.

Stosownie do art. 243 § 1 i art. 245 § 1 P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. To strona ma wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić należy, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (zob. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04, dostępne w Internecie).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 64/04, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

W orzecznictwie podkreśla się, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Przyznanie prawa pomocy ma bowiem na celu zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść kosztów postępowania.

Mając na uwadze przytoczone przepisy prawa oraz ich wykładnię przez orzecznictwo sądowe, a także analizując wniosek o przyznanie prawa pomocy, sprzeciw skarżącego oraz nadesłane przez niego dokumenty, należy podzielić stanowisko referendarza sądowego, że P. O. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w prowadzonym z jego skargi postępowaniu sądowym.

Wnioskodawca w oświadczeniu PPF wskazał, że jedynym dochodem jego rodziny jest dochód jego żony z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł miesięcznie. Tymczasem z nadesłanych sądowi dokumentów wynika, że miesięczny dochód rodziny znacznie przekracza zadeklarowaną w formularzu PPF kwotę. Na dochód rodziny składa się bowiem ponadto: dochód z firmy [...] należącej do P. O., dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego i dopłaty do działalności rolniczej z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Bilans firmy [...] należącej do P. O. za okres [...] r. kształtował się jako wynik ujemny [...] zł, jednakże za okres [...] zł. Podkreślić trzeba, że strona prowadząca działalność gospodarczą i inicjująca postępowania sądowe w celu obrony swych praw, powinna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych z tym związanych i zapobiegliwie zgromadzić odpowiednie oszczędności na ten cel. Z przepływu środków na rachunkach bankowych skarżącego i jego żony, za okres od września [...] r., wynika, że kwoty wpływów i wydatków sięgały rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych, a więc nie stanowiło rzeczy niemożliwej poczynienie oszczędności na uiszczenie wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie.

Z decyzji określających zobowiązania w podatku od nieruchomości rolnych, podatku rolnego i leśnego wynika, że skarżący i jego żona posiadają nieruchomości na terenie gminy R. (skarżący [...] ha przeliczeniowych, R. O. [...] ha przeliczeniowych) i na terenie gminy Ś. (skarżący wraz z żoną [...] ha przeliczeniowych, R. O. [...] ha przeliczeniowych, skarżący [...] ha przeliczeniowych). Przeliczając ilość posiadanych hektarów strony skarżącej i jego żony przez kwotę określoną w Obwieszczeniu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2016 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2015 r., który wyniósł 1975 zł otrzymamy kwotę [...] zł za rok 2015. Z nadesłanych kopii decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, iż skarżący otrzymał za rok 2015 - [...] zł + płatność ONW [...] zł, za rok 2016 dopłaty w kwocie [...]mzł + płatność [...] zł.

Skarżący nadesłał do akt sprawy wyciągi z kont jego i żony z Banku[...] , z Banku[...] , z[...] , z[...] . Z wyciągów z rachunku bankowego Banku [...] w G. za [....] r. wynika, że skarżący zasilał konto wpłatami na kwoty [...] zł. Rachunek bankowy [...] skarżący zasilał w [..] r. na kwotę [..] zł, w [...] r. na kwotę [...] zł. W dniu [...] r. na konto [...] R. O. wpłynęła kwota [...] zł od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z tytułu dopłat. Rachunek z Banku [...] należący do R. O. wskazuje saldo na dzień [...] r. na kwotę [...] zł. Ponadto żona skarżącego posiada konto walutowe EURO, z którego w dniu [...] r. zostały przewalutowane środki pieniężne na rachunek bieżący Banku Spółdzielczego w G. w kwocie [...] zł.

Skarżący nadesłał dokumenty wskazujące na jego wydatki w postaci miesięcznych rachunków za prąd [...], opłata za wynajem mieszkania dla [...] O. O. w kwocie [...] zł + opłaty, opłata za wynajem mieszkania dla córki A. O. [...] zł +opłaty. Dodatkowo skarżący spłaca raty zaciągniętego kredytu gotówkowego w Banku [...] BP w kwocie [...] zł miesięcznie, podatek rolny, leśny od wyszczególnionych nieruchomości skarżący wraz z żoną łącznie płacą [...] zł kwartalnie. Za dzierżawę nieruchomości rolnych skarżący przedłożył faktury i wezwania do zapłaty na łączną kwotę [...] zł.

Mimo prowadzonej egzekucji i zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w dniu [....] r. z dwóch tytułów wykonawczych na kwoty [...] zł skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, dokonuje transakcji handlowych, jest producentem rolnym na dużą skalę. Fakt prowadzenia postępowań egzekucyjnych wobec skarżącego nie ma wpływu na ocenę rozpatrywanego wniosku, gdyż świadczy jedynie o nieregulowaniu w dobrowolny sposób ciążących na skarżącym zobowiązań, a nie o jego niewypłacalności. Z nadesłanych dokumentów nie wynika, aby skarżącemu groziła upadłość czy utrata płynności finansowej. Istotna w sprawie jest także okoliczność, że skarżący jest aktualnie reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, tj. adwokata W. B.. Z analizy rachunków bankowych wynika nadto, iż strona opłaciła w dniu [...] r. koszty obsługi prawnej w kwocie [..] zł na rzecz J. Z..

Kwota [...] zł wpisu sądowego, którą zobowiązany jest uiścić P. O. w niniejszej sprawie nie jest małą kwotą, jednakże rozmiary obrotów prowadzonych na rachunkach bankowych, zarówno skarżącego jak i jego żony, wyłączają uznanie, że skarżący nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych.

Jak wskazano wcześniej, udzielenie stronie prawa pomocy, powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Sytuacja finansowa skarżącego przedstawiona w nadesłanych dokumentach nie wskazuje, aby wygospodarowanie środków pieniężnych na ten cel było niemożliwe. Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tymczasem analiza rachunków bankowych strony skarżącej i jego żony wskazuje, iż rodzina dokonuje wydatki zwykle uważane za zbyteczne, luksusowe, niestanowiące o zaspokojeniu niezbędnych, koniecznych do przeżycia potrzeb np. zakupy [...] . Osoby ubogie, a takim osobom przysługuje prawo pomocy w postępowaniu sądowym, nie dokonują takich transakcji, nie dysponują bowiem kwotami jakimi obraca skarżący, natomiast ponoszone konieczne wydatki na utrzymanie, przeznaczane są wyłącznie na niezbędne koszty utrzymania rodziny.

Reasumując należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie sądu, sytuacja majątkowa strony skarżącej nie jest zła, a uiszczenie przez P. O. wpisu w niniejszej sprawie nie spowoduje dla niego i jego rodziny uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.

Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego odpowiada prawu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.