Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 94/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 39  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] odmawiającej przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na dojazd do lekarza [...] w celu uzyskania kolejnego skierowania do [...] w związku z koniecznością realizacji postanowień kontraktu, do lekarza [...] w celu uzyskania opinii dla lekarza [...][...], do GOPS w celu wykonania prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym utrzymało powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następującego stan sprawy:

W dniu [...].10.2017r. A.K. zwrócił się do Kierownika GOPS w [...] z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na dojazd do lekarza [...], celem uzyskania kolejnego skierowania do [....] - w związku z koniecznością realizacji postanowień kontraktu, lekarza [...] - celem uzyskania opinii dla lekarza [...][...]; GOPS - celem wykonania prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym [...].

Decyzją, która jest przedmiotem odwołania Kierownik GOPS w [...] odmówił, zainteresowanemu wnioskowanego świadczenia w formie zasiłku celowego. Organ ustalił na podstawie wywiadu środowiskowego i złożonych oświadczeń przez wnioskodawcę, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku nie osiągnął żadnego dochodu. Utrzymuje się z pomocy rzeczowej rodziny i sąsiadów. [...] [...]deklarował pomoc ojcu w zakresie utrzymania domu, wnoszenia opłat za energię, zakupu drewna opałowego na zimę, zakupu jedzenia dla ojca oraz karmy dla psów, co średnio miesięcznie wynosi ok. [...] zł.

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił, że A. K. zamieszkuje w domu składającym się z [...] izb, wyposażonym we wszystkie media, posadowionym na działce siedliskowej, która jest własnością jego [...] D. K. Wnioskodawca jest rozwiedziony, posiada [....] dzieci, w tym [...] na których ma ustalone alimenty w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. [...] dzieci z pierwszego małżeństwa jest dorosłych i prowadzą samodzielne oddzielne gospodarstwa, zamieszkują w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2017 r. wnioskodawca podpisał kontrakt socjalny, który przewiduje m.in. podjęcie działań przez wnioskodawcę w celu rozłożenia na raty zadłużenia z tytułu opłat za energię, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, wniesienie pozwu o obniżenie alimentów na dzieci, podejmowanie działań w celu znalezienia pracy na terenie gminy oraz wystąpienie do spadkobiercy o zapłatę należnego zachowku lub do pełnoletnich dzieci o dobrowolne płacenie alimentów w brakującej kwocie do zaspokojenia potrzeb. A. K. otrzymał ofertę pracy jako pracownik [...] w Urzędzie Gminy w [...], jest w trakcie diagnostyki lekarskiej. Skierowania do lekarza [...] i [...] otrzymał od lekarza [...][...]. Organ wskazał również, że wnioskodawca otrzymał pomoc na leki w kwocie [...] zł, jednak te kwoty przeznaczył na wyjazd do [...] do WSA w swojej sprawie. Stwierdził, że musiał bronić swoich interesów. Ponadto nie odebrał wyników badań lekarskich, pomimo, że był kilkakrotnie w [...] stwierdził, że o odebraniu badań lekarskich zapomniał.

Organ odmawiając przyznania wnioskowanego świadczenia miał na względzie to, że A. K. w miesiącu [...] złożył [...] wniosków o zasiłki celowe. Przyznano pomoc w formie zasiłków celowych na łączną kwotę [...] zł, otrzymuje również zasiłek okresowy w kwocie [...] zł przyznany do [...] 2017r. Ponadto w [...] wypłacona została kwota zasiłku celowego w wysokości [...] zł przyznana decyzją z dnia [...].08.2017r. Organ podniósł, że wprawdzie żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie reguluje częstotliwości ubiegania się o zasiłek celowy, to nie może taka pomoc mieć charakteru comiesięcznego regularnego wsparcia. Zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy.

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu [...] października 2017r. zrealizowano wypłaty świadczeń z pomocy społecznej w Kasie Urzędu Gminy [....] (siedziba UG i GOPS w [...]). A. K. odebrał przyznane świadczenia z decyzji [...] z dnia [...].10.2017 zasiłek celowy w wysokości [...] zł oraz decyzji [...] z [...].10.2017r. zasiłek okresowy w wysokości [...] zł. Będąc w budynku Urzędu Gminy miał zdaniem organu możliwość zapoznania się z aktami spraw z wniosków przez niego złożonych z czego zrezygnował.

Średnia wysokość udzielonych zasiłków we wrześniu dla osób uprawnionych w gminie [...] wyniosła [...] zł a zasiłki celowe otrzymało [...] osób.

Od powyższej decyzji A. K. wniósł do SKO w [....] odwołanie, w którym stwierdził, że organ naruszył art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Wskazał, że niesłusznie pozbawiono go pomocy przez okres [...] roku W uzasadnieniu odwołania podniósł, że nie ma środków na to aby dojechać do GOPS i zapoznać się z dokumentacją medyczną przed wydaniem decyzji. Nie dojechał na umówioną wizytę w dniu [...].10.2017 r. do lekarza, ponieważ pieniądze przeznaczył na dojazd do [...] na wyznaczony termin rozprawy w jego sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując odwołanie podniosło, że:

Podstawą materialnoprawną do przyznania lub odmowy przyznania zasiłku celowego stanowią przepisy art. 8 i 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U.z 2016 poz. 930 ze zmianami).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40,41,53 a, 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. kwoty 634, 00 zł zwanym dalej ,,kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Natomiast zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Wyznacznikami ustalenia wysokości tego zasiłku są z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Świadczenia dla osób wymagających wsparcia ze strony pomocy społecznej podlegają regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.). Celami pomocy społecznej określonymi w art. 2 i 3 wyżej wskazanej ustawy jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Cele te osiąga się poprzez wyprowadzenie osoby z systemu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 powołanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi z powodu ich ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej choroby.

Z akt przedmiotowej sprawy bezspornie zdaniem organu wynika, iż A. K. mieszka sam w domu o powierzchni [...] m2. Budynek jest wyposażony we wszystkie media. Dom jest posadowiony na działce siedliskowej [...][...]. Dom i nieruchomość tworzy siedlisko, które jest centrum życiowym skarżącego od wielu lat. Na mocy testamentu nieruchomość w całości odziedziczył [...] wnioskodawcy D. K. po zmarłej [...] wnioskodawcy Z. K. Dom, w którym zamieszkuje A. K. wyposażony jest w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego.

Podczas prowadzonych wywiadów środowiskowych przez organ I instancji A. K. wyjaśnił, że nie może wystąpić o zachowek, ponieważ utraciłby miejsce zamieszkania. [...] musiałby sprzedać nieruchomość, a on sam stałby się bezdomnym z niewielką kwotą pieniędzy. Ponadto sprzedaż nieatrakcyjnej nieruchomości jest niepewna i w ogóle nie wiadomo, czy kiedykolwiek znalazłby się kupiec.

Z oświadczenia złożonego przez skarżącego oraz wywiadu środowiskowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że skarżący w miesiącu [...] 2017 r. nie uzyskał żadnego dochodu, nie korzystał też z karty płatniczej [...], nie podjął żadnej pracy, jest zarejestrowany w PUP w [...] jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, otrzymuje pomoc rzeczową żywnościową od [...], znajomych i sąsiadów. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że jego [...] ponosi częściowo wydatki związane z utrzymaniem domu i opłacaniem rachunków. Właściciel nieruchomości D. K. oświadczył, że pomaga [...] w zakresie utrzymania domu, wnoszenia opłat za energię, zakup drewna opałowego na zimę, zakupu jedzenia dla [...] oraz karmy dla psów, co średnio miesięcznie wynosi ok. [....] zł.

Kolegium biorąc pod uwagę, że skarżący w miesiącu [...] 2017 r. nie uzyskał dochodu oprócz dochodu z tytułu zasiłku okresowego w wysokości [...] zł, a w zaspakajaniu bieżących potrzeb korzysta z pomocy rzeczowej od [...], sąsiadów i znajomych stwierdził, że wnioskujący ze względu na osiągnięty dochód i bezrobocie spełnił ustawowe przesłanki do otrzymania pomocy w postaci zasiłku celowego.

Jak wynika z wywiadu środowiskowego, skarżący otrzymuje pomoc rzeczową od rodziny i sąsiadów. Na [...] wniosków złożonych w GOPS w [...] 2017 r. o zasiłek celowy przyznano skarżącemu pomoc w postaci zasiłków celowych i okresowego ogółem na kwotę [...] zł i okresowego [...] zł.

Kolegium utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą przyznania wnioskowanego świadczenia miało również na względzie, że A. K. nie jest osobą nieporadną, korzysta nieodpłatnie z mieszkania, a ponadto uzyskuje pomoc rzeczową od [...], byłej [...], sąsiadów i znajomych. [...] opłaca rachunki z tytułu utrzymania domu, za to [...] K. A. dba o jego własność, utrzymuje dom w należytym porządku, opiekuje się dwoma psami, z których jeden należy do [...]. Skarżący nie jest osobą samotną. Pomimo iż samotnie gospodaruje i zamieszkuje w domu [...], ma dorosłe dzieci – [...] i [...], którzy wspierają ojca w trudnej sytuacji (również materialnie). W dniu [...].05.2017r. przeprowadzono wywiad środowiskowy z [...] A. K. D., który oświadczył, że [...] jest pełnomocnikiem w zarządzaniu jego nieruchomością, a on w miarę możliwości ponosi część kosztów z tym związanych. Ojcu pomaga w formie rzeczowej pomaga w utrzymaniu domu, ponosi opłaty za energię, zakup drewna opałowego, zakup jedzenia dla psów, zakup jedzenia dla [...]. Pomoc rzeczowa świadczona jest na ok. [...] zł miesięcznie. D. K. prowadzi wspólne gospodarstwo z [...] i [...], odmówił podania dochodu swojej rodziny, obciążenia finansowe rodziny to [...] miesięcznie.

A. K. realizując postanowienia kontraktu socjalnego wystąpił do sprzedawcy energii elektrycznej o rozłożenie zadłużenia na raty, częściowo zadłużenie spłacił jego [...] oraz otrzymał propozycje pracy w Urzędzie Gminy [...] na stanowisku pracownik [...].

W dniu [...].07.2017r. otrzymał skierowanie do lekarza [...][...] na wstępne badanie lekarskie, przed podjęciem pracy na stanowisku pracownik [...]. Obecnie jest w trakcie diagnostyki lekarskiej, otrzymał skierowanie do [...] i [...]. Kolegium stwierdziło, że skarżący nie musi ponownie uzyskiwać skierowania do [...], ponieważ posiada już skierowanie, był umówiony na wizytę lekarską, na która się nie zgłosił, przełożył termin wizyty, a wydane uprzednio skierowanie nie traci ważności. Osoba ubiegająca się o pomoc winna zdaniem organu podjąć własne działania w kierunku poprawy swojej sytuacji materialnej. Zainteresowany powinien mieć świadomość, że wsparcie organu pomocy społecznej nie może polegać na wyrównaniu wszystkich niedostatków nawet o charakterze elementarnym. Pomoc społeczna pełni bowiem jedynie funkcję uzupełniającą w stosunku do własnych możliwości podopiecznych, którzy zobowiązani są do czynienia starań o rozwiązywanie swoich problemów życiowych przede wszystkim we własnym zakresie.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie złożył A. K. wnosząc o jej uchylenie i przynanie przez Sąd wnioskowanych przez niego zasiłków. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzja odbiega od stanu faktycznego. Dom, w którym mieszka nie ma centralnego ogrzewania (tylko kominek), a użytkowany przez niego samochód to [...] letni [...] bez wartości handlowej służący mu do przewożenia zakupów z uwagi na mieszkanie na uboczu wsi.

Zdaniem skarżącego absurdalne są rozstrzygnięcia organów odmawiające mu przyznania środków:

- na zakup artykułów higienicznych, sanitarnych, bielizny,

- na dojazd do WSA na jego sprawy sądowe, gdzie musi się wykazać inicjatywą i przedłożyć Sądowi dokumenty i argumenty nie ujawnione w aktach oraz bronić swoich interesów mając to prawo zagwarantowane konstytucyjnie,

- na odnowienie liter pomnika na grobie matki,

- na uregulowanie faktur za telefon stacjonarny w miejscu zamieszkania, gdzie telefon komórkowy z reguły nie ma zasięgu,

- na dojazd do GOPS aby zapoznać się ze zgromadzoną dokumentacją w celu ujawnienia wszystkich dowodów,

- na zakup opału na zimę,

- na dojazd do lekarza odległego o [...] km,

- na opłacenie przynajmniej potowy, wartości zużytej energii elektrycznej

Żaden z w/w wydatków nie jest zdaniem skarżącego fanaberią, lecz codzienną potrzebą związaną z umożliwieniem życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.

To, że skarżący nie podejmuje żadnej pracy nie jest wynikiem niechęci do pracy, bo ma udokumentowane [...] lata pracy ale oznacza brak możliwości jej podjęcia, co potwierdza od 2012 r. Powiatowy Urząd Pracy w [...]. Oferta pracy fizycznej przedłożona przez organ kilka miesięcy temu, okazała się ze względów medycznych niemożliwa do przyjęcia i oprócz wymienionych przez organ specjalistów, okazało się jeszcze konieczne moje leczenie [...] i [...]. Zdaniem skarżącego wiadomo, leczenie specjalistyczne tanie nie jest i skoro specjaliści się go podjęli w ramach NFZ, to z pewnością zasadnie. To wskazany przez Urząd Gminy w [...] lekarz medycyny pracy podjął takie decyzje. Skarżący jest bezpośrednio po operacji prawej [...] i czeka na środki umożliwiające mu dojazdy na rehabilitację [...]. Wyznaczone już terminy rehabilitacji od [...] grudnia 2017r. musiał odwołać z braku środków na dojazdy.

Nie jest trafny zdaniem skarżącego argument organu odwoławczego przytaczany za nie dotyczącym jego sytuacji wyrokiem WSA, że przy przyznawaniu zasiłku uwzględnia się środki finansowe pozostające w dyspozycji organu. Jeśli organ pomocy społecznej w [...] przez ponad pół roku wykorzystuje 20% środków budżetowych, to świadczy zdaniem skarżącego raczej o ich nadmiarze a nie o braku. Nie zachodzi zdaniem skarżącego sytuacja ewentualnego pokrzywdzenia innych osób na wypadek przyznania mu zgodnie z zapisami ustawowymi zasiłków i mieszczą się one z naddatkiem w możliwościach pomocy społecznej.

Prawie [...]-letnia bezprawna działalność organów, spowodowała u skarżącego niekorzystne zmiany w stanie zdrowia i katastrofalne zadłużenie z ryzykiem odłączenia mediów (prąd, woda) włącznie. Skoro SKO podziela pogląd WSA, iż zasadne jest wspomaganie osób w rozwiązywaniu trudności, wnosi o uchylenie w całości mylnych decyzji SKO wymienionych w komparycji skargi i prosi o przyznanie przez WSA w Warszawie w oparciu o dane, iż środków nie brakuje w GOPS w [...], zasiłków zgodnych z ustawą o pomocy społecznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, r poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] października 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów dojazdu do lekarza [...] w celu uzyskania kolejnego skierowania do lekarza [...], na dojazd do lekarza [...] oraz na dojazd do GOPS w celu przeglądu akt czyli umożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniach administracyjnych toczących się z jego wniosków.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany stronie w celu zaspokojenia niezbędnej I potrzeby bytowej. Ustęp 2 powołanego przepisu stanowi, iż zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Z powołanych przepisów wynika, iż zasiłek celowy ma charakter pomocy ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku na określony cel, organ obowiązany jest zatem ustalić, czy zgłoszona potrzeba ma charakter niezbędnej potrzeby bytowej i jaki jest jej zakres. Jednocześnie, przyznając zasiłek celowy organ powinien mieć na uwadze ogólne zasady przyznawania pomocy społecznej określone w art. 3 ustawy. Zgodnie z tymi zasadami, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia winny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3), a potrzeby osób korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4).

Zauważyć przy tym trzeba, iż w art. 39 ust. 1 ustawy użyto sformułowania "może być przyznany". Oznacza to, że zasiłek celowy jest świadczeniem, które może, ale nie musi zostać przyznane nawet jeżeli wnioskodawca spełnia wszystkie warunki, aby to świadczenie otrzymać. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą bowiem liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie przez organ pomocowy uwzględniony. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Organ musi uwzględnić środki finansowe, jakimi dysponuje oraz zakres zgłoszonych przez wnioskodawców żądań. Organy Pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych słuszne podnosi się, iż w ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie i wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2007 r., sygn. akt 1 OSK 1464/06, Lex nr 299415; z 25 stycznia 2008 r., sygn. akt 1 OSK 624/07, Lex nr 500091; z 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10). Obowiązkiem organu jest w takich przypadkach wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności, które miały wpływ na jej podjęcie. Nie powinna budzić jakichkolwiek wątpliwości teza, że organ nie posiada obiektywnych możliwości, aby zaspokoić (zabezpieczyć) wszystkie potrzeby osób ubiegających się o pomoc, jak również w każdym przypadku udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Pozostaje także poza sporem okoliczność, że organ administracji nie może podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 tej ustawy, jak również przywołanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Sprawowana natomiast przez sąd administracyjny kontrola nad uznaniowymi rozstrzygnięciami organów pomocy społecznej polega na analizie postępowania dowodowego poprzedzającego decyzję i realizacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wymaga również podkreślenia, iż decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szczególnie wnikliwego i wszechstronnego uzasadnienia kryteriów i okoliczności, w tym respektowania zasady ogólnej wyrażonej w art. 7 kpa, jakimi organ kierował się przy ustaleniu określonej treści rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, iż działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, organ administracji jest obowiązany, zgodnie z art. 7 kpa, rozstrzygnąć sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1981 r., SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57).

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy trafnie dokonał oceny sytuacji życiowej skarżącego i przesłanek z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, po analizie akt sprawy, iż sytuacja finansowa i osobista, a przede wszystkim udzielane skarżącemu wsparcie finansowe uwzględnia jego potrzeby i jest adekwatne do możliwości jakie może zaoferować ośrodek dysponujący określonym budżetem.

Organ ustalił, iż w [...] skarżący złożył [...] wniosków o zasiłki celowe. Przyznano mu pomoc na kwotę [...] zł (średnia wysokość przyznanych miesięcznych zasiłków dla osób uprawnionych to [...] zł). Skarżący otrzymuje także zasiłek okresowy w kwocie [...] zł. Ponadto w [...] wypłacono skarżącemu zasiłek w wysokości [...] zł przyznany decyzją z [...] sierpnia 2017 r. Skarżący otrzymuje też istotne wsparcie materialne i rzeczowe od rodziny.

Organ zwrócił uwagę, że skarżący nie dojechał na umówioną wizytę do lekarza w dniu [...] października chociaż otrzymał pieniądze na dojazd do lekarza, ponieważ przeznaczył te pieniądze na dojazd do Sądu do Warszawy na sprawy.

Organ podniósł także, że w dniu [...] października skarżący osobiście odbierał przyznane mu zasiłki w kasie Urzędu Gminy [...] i wówczas mógł zapoznać się z interesującymi go aktami spraw wszczętych na jego wniosek( ten sam budynek) czego nie uczynił.

Wobec powyższego, Sąd uznał, iż organ poddał należytej ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione było udzielenie skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego na powyższe cele. Przy dokonywaniu tej oceny organ odwoławczy nie przekroczył granic swobodnego uznania. Jak już wskazano wyżej, nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości zgodnej z oczekiwaniami. Pomoc społeczna nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu, bowiem celem tej instytucji jest wspieranie osób i rodzin w przezwyciężeniu ich trudnej sytuacji życiowej. Udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Ponadto, organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. dz. U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł jak w sentencji.