Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 372/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 12 ust.1, par ust.6, par. 235, par. 271, par 272, par 273, par 212
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 23 ust. 2 pkt 7, ust. 3 pkt 1, ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1204
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
article: par. 10 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 207 poz 1729
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wzorów wezwań do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji  spółki publicznej, szczegółowego sposobu ich ogłaszania oraz warunków nabywania akcji w wyniku tych wezwań.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent stażysta Kinga Kościejewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2018 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania L. S. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...]

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz.1409 ze zm.), dalej jako "Pr. bud."- Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. odmówił nakazania E. J. rozbiórki altany ogrodowej wraz z wędzarnią i grillem, zlokalizowanej na działce nr [...], położonej w miejscowości O..

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014 r. ustalono, że na działce nr [...] położonej w miejscowości O. zlokalizowana jest altana ogrodowa o wymiarach 5,35 m x 4,05 m. Altana położona jest w odległości 2,3 m od granicy z działką nr [...] i posiada konstrukcję drewnianą - sześć drewnianych słupów przytwierdzonych do betonowych stóp umieszczonych w gruncie. W dniu kontroli wykonana była ponadto drewniana konstrukcja dachowa, brak było natomiast pokrycia dachowego. Wewnątrz altany zlokalizowano murowany grill o wymiarach 1,2 m x 3,8 m posadowiony na płycie betonowej.

Organ ustalił następnie, że zamiar budowy altany ogrodowej z grillem o konstrukcji drewnianej z ażurowymi ścianami i dwuspadowym dachem krytym blachodachówką E. J. zgłosiła w dniu [...] kwietnia 2014 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Starosta [...] w B. poinformował, że nie wnosi sprzeciwu do wykonania planowanych robót budowlanych.

Organ I instancji wyjaśnił dalej, że w dniu [...] listopada 2014 r. przeprowadził kolejne oględziny działki nr [...], podczas których ustalił, że inwestor od czasu kontroli z dnia [...] lipca 2014 r. wykonał na altanie pokrycie dachowe z blachodachówki.

Organ uznał, że przedmiotowa altana z grillem i wędzarnią jest obiektem małej architektury ogrodowej w rozumieniu art. 3 pkt 4 lit. b Pr. bud., za czym – zdaniem organu – przemawiają rozmiary altany, a także jej funkcja. W ocenie organu, realizacja takiego obiektu nie wymagała dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Skoro jednak inwestor zgłosił zamiar realizacji altany z grillem i wędzarnią mimo braku takiego obowiązku, a organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia, to nie ma podstaw do nakazania rozbiórki altany na podstawie art. art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud.

W odwołaniu od tej decyzji właściciel działki nr [...] L. S. podniósł, że sporny obiekt nie jest altaną ogrodową, ale budynkiem i jest zlokalizowany zbyt blisko granicy jego działki, tj. w odległości 2,3 m od tej granicy. Jego zdaniem, ściana tego budynku usytuowana w takiej odległości nie powinna być wykonana z drewna, tym bardziej, że pod tą altaną są paleniska z otwartym ogniem, a na jego działce w bliskiej odległości od granicy z działką nr [...] znajduje się stodoła.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Organ odwoławczy uznał, że sporna altana nie jest obiektem małej architektury, lecz budowlą, nie jest także budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Pr. bud., dlatego nie mają do niej zastosowania przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie w/s warunków technicznych", dotyczące odległości od granicy z działką sąsiednią. Zasadna jest zatem odmowa nakazania rozbiórki tej altany.

Skargę na tę decyzję wniósł L. S., żądając jej uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organom administracji.

W ocenie skarżącego, altana stwarza zagrożenie pożarowe dla znajdującej się na jego działce zabudowy, gdyż nie zachowuje wymaganych odległości.

Wyrokiem z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 173/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje organów obu instancji.

Za bezsporne Sąd uznał, że przedmiotowa altana została wykonana na podstawie zgłoszenia, od którego Starosta B. nie wniósł sprzeciwu. Altana ta stanowi budowlę, a zatem obiekt budowlany nie będący budynkiem ani obiektem małej architektury (art. 3 pkt 3 Pr. bud.), a więc jej zrealizowanie wymagało dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 pkt 1 Pr. bud).

Sam fakt dokonania zgłoszenia nie wyłączał jednak kompetencji organów nadzoru budowlanego do zbadania zgodności tej inwestycji z przepisami prawa. Wynika to z wykładni art. 50 i art. 51 Pr. bud., które dotyczą przypadków naruszenia i Pr. bud., innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49 b ust. 1 tej ustawy, tj. innych, niż rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Organ stosuje sankcje przewidziane w art. 50 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 . Pr. bud. m. in. w razie stwierdzenia, że roboty budowlane wykonano wprawdzie na podstawie pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, ale z naruszeniem przepisów prawa.

W niniejszej sprawie skarżący zarzucił inwestorce naruszenie przepisów Pr. bud. polegające na usytuowaniu altany w zbyt bliskiej odległości od granicy z należącą do niego działką nr [...]. Zarzutu tego wadliwie nie podzielił organ odwoławczy, stając na stanowisku, że skoro przedmiotowa altana jest budowlą, to nie ma przepisów, które regulowałyby jej odległość od granicy z działką sąsiednią. w konsekwencji organ błędnie wykluczył możliwość zastosowania w tym zakresie § 12 rozporządzenia w/s warunków technicznych – zdaniem organu – ma zastosowanie wyłącznie do obiektów będących budynkami.

Sąd stwierdził, że w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia, jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych.

Sporna altana ogrodowa z grillem i wędzarnią ze względu na rozwiązania konstrukcyjno-architektoniczne i funkcjonalne (schronienie przed deszczem i słońcem, możliwość przygotowania i spożywania posiłku), spełnia natomiast funkcje użytkowe budynku (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2009 r., II OSK 1783/08, CBOSA; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 lutego 2007 r., II SA/Sz 1021/06, ZNSA 2007, nr 4, s. 105), w konsekwencji czego ma do niej zastosowanie wymóg zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczący odległości od granicy z działką sąsiednią, a więc jej realizacja wymaga zachowania odległości od granicy z działką sąsiednią określonych w § 12 powołanego rozporządzenia.

W związku z powyższym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji wskazując, że ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona oceny zgodności usytuowania spornej altany ogrodowej z przepisami powołanego wyżej rozporządzenia, zwłaszcza z zawartymi w § 12 normami regulującymi odległość tej budowli od granicy z działką sąsiednią.

Rozpatrując ponownie sprawę organ przeprowadził w dniu [...] marca 2016 r. oględziny przedmiotowej altany, w toku których ponownie ustalono, że na działce nr ewid.[...] usytuowana jest altana o wymiarach 5,35 m x 4,05 m, zlokalizowana w odległości 2,30 m od ogrodzenia z działką sąsiednią o nr ewid.[...] oraz w odległości 5,26 m od budynku gospodarczego, murowanego, usytuowanego na tej działce. Altana jest konstrukcji drewnianej, słupowej (sześć drewnianych słupów przytwierdzonych do betonowych stóp umieszczonych w gruncie). Posiada dach konstrukcji drewnianej kryty blachodachówką. Wewnątrz altany znajduje się grill murowany z wędzarnią o wymiarach 1,2 m x 3,8 m., zlokalizowany w odległości 2,30 m od ogrodzenia z działką sąsiednią. Altana nie posiada ścian. Od strony działki sąsiedniej przestrzeń pomiędzy słupami wypełniona jest częściowo deskami.

W związku z tym organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. odmówił nakazania E. J. rozbiórki spornej altany, jednak decyzja to została uchylona przez organ odwoławczy w dniu [...] lipca 2016 r., który stwierdził, że organ I instancji nie zastosował się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażonych w wyroku z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt II SA/Lu [...] i ponownie uznał, że E. J. wybudowała budowlę, do której nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia w/s warunków technicznych.

Następnie w dniu [...] października 2016 r. i [...] listopada 2016 r. organ ponownie przeprowadził oględziny, podczas których ustalił, że w odległości 1,80 m od altany, przy granicy z działką nr [...] wykonana jest murowana ściana o wysokości 3,10 m i długości 8,00 m.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ zawiesił postępowanie do czasu wydania stanowiska w sprawie bezpieczeństwa pożarowego przedmiotowego obiektu przez Komendanta Powiatowego Straży Pożarnej w B..

Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej poinformował o przeprowadzonej kontroli, podczas której ustalono, że sporna altana wykonana jest z elementów drewnianych. Wszystkie elementy drewniane zaimpregnowane są jednak środkami Deimos Anser oraz Dendrochron. Zgodnie z instrukcją, drewno zaimpregnowane uzyskuje stopień niezapalności. Obiekt usytuowany jest w odległości 2,30 m od wschodniej granicy działki. Na całej długości altanki w 2016 r. wykonana została ściana osłonowa z cegły potrójnej szerokości 21 cm, wysokości 3,10 m. Ściana osłonowa wykonana została w odległości 3,16 m od ściany budynku gospodarczego wykonanego z materiałów niepalnych, na sąsiedniej działce. W altanie wykonano 3 paleniska grilowe i wędzarnicze, od których wyprowadzono dwa kominy. Jeden komin wykonany ze stali, drugi murowany przechodzący przez dach posiada nasadkę stalową z łapaczem iskier. Altanka wyposażona jest w gaśnicę proszkową 2 kg. W ustaleniach końcowych stwierdzono, że patrząc na usytuowanie altany, sposób jej wykonania należy stwierdzić, iż nie stwarza zagrożenia pożarowego, po pozytywnej opinii dotyczącej kominów.

Z kolei ekspertyza urządzeń grzewczo-kominowych wykonana przez mistrza kominiarskiego potwierdziła, że przedmiotowe przewody kominowe są drożne, szczelne i nie uchybiają przepisom prawa budowlanego.

W związku z tym Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w B. stwierdził, że przedmiotowy obiekt spełnia wymagania przepisów o ochronie przeciwpożarowej.

Niezależnie od tego organ I instancji stwierdził, że zgodnie z zapisami uchwały nr [...] Rady Gminy O. z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy O., działka na której znajduje się przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie zabudowy zagrodowej, w którym dopuszcza się lokalizację obiektów kubaturowych bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od niej.

W związku z tym organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., ponownie odmówił nakazania E. J. rozbiórki spornej altany.

W odwołaniu od tej decyzji L. S. zarzucał, że organ I instancji nie wykonał zaleceń Sądu zawartych w wyroku w sprawie akt II SA /Lu 173/15 oraz podnosił brak zachowania warunków technicznych dotyczących usytuowania spornej altany od jego działki i wskazywał na konieczność uzyskania zgody właściwego ministra na odstępstwo od wymaganych odległości.

Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając ustalenia i stanowisko tego organu.

Przede wszystkim organ odwoławczy uznał, że organ I instancji zastosował się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Sąd ten stwierdził wprawdzie, że skoro altana ogrodowa będąca budowlą spełnia funkcje użytkowe budynku, to jej realizacja wymaga zachowania odległości od granicy z działką sąsiednią określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w/s warunków technicznych, jednak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy O. dopuszcza – w terenie, w którym znajduje się sporna altana - lokalizację obiektów kubaturowych bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od niej, a taką odległość altana zachowuje.

Organ odwoławczy wskazał przy tym na pismo Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej oraz na ekspertyzę urządzeń grzewczo-kominowych wykonaną przez mistrza kominiarskiego, z których wynika, że altana spełnia wymagania przepisów o ochronie przeciwpożarowej.

Zwrócił również uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P 11/2000, w którym Trybunał stwierdził, że art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego zawierający upoważnienie do wydania przez właściwego ministra rozporządzenia wykonawczego uprawnia do określenia wyłącznie warunków techniczno-budowlanych, zaś kwestia budowy względem granicy z działką sąsiednią do tej materii nie należy, bowiem wkracza w materię zastrzeżoną dla prawa sąsiedzkiego a więc należącą do dziedziny prawa cywilnego.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że inwestorka powinna uzyskać zgodę na odstępstwo od warunków technicznych od właściwego ministra, organ odwoławczy uznał, że zgodnie z art. 9 ust. 3 w związku z art. 9 ust. 2 Pr. bud., wniosek do ministra składa organ architektoniczno-budowlany, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc obecnie udzielenie takiej zgody nie jest możliwe.

Organ stwierdził również, że kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w rozporządzeniu w/s warunków technicznych, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Jeżeliby ze zbliżeniem do granicy z działką sąsiednią wiązały się takie okoliczności, które można by ocenić np. jako wystąpienie zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym - wprowadzenie groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, wówczas ochrona publiczno-prawna wynikałaby z przepisów ustawy Prawo budowlane i norm wykonawczych do tej ustawy (zob. wyrok NSA z 27.03.2012 r. sygn. akt II OPSK42/11).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie L. S. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji.

Zarzucił, że w aktach nie ma szkicu usytuowania spornej altany, który powinien być dołączony do zgłoszenia, a więc nie można obecnie ustalić, czy altana została wykonana zgodnie ze zgłoszeniem, ani inwentaryzacji powykonawczej, co uzasadnia nakaz rozbiórki altany.

Ponadto wbrew ustaleniom organu, zarówno altana, jak i budynek na działce skarżącego, są budynkami o ścianach z materiału palnego, a więc odległości między tymi budynkami należało wyznaczać zgodnie z przepisami rozdziału 7 warunków technicznych dotyczącymi usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, w szczególności należało wykonać ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Skarżący podniósł, że altana jest usytuowana zbyt blisko jego stodoły i stanowi poważne zagrożenie mienia i życia. Skarżący zakwestionował przy tym stanowisko Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w B., który – jego zdaniem - nie odniósł się do przepisów przeciwpożarowych; zarzut ten dotyczy również ekspertyzy urządzeń grzewczo - kominowych wykonanej przez mistrza kominiarskiego. Zdaniem skarżącego inwestorka powinna przed przystąpieniem do realizacji altany uzyskać zgodę właściwego ministra na odstępstwo od zachowania odległości przewidzianych w rozporządzeniu w/s warunków technicznych.

Skarżący podniósł, że choć ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy O. dopuszczają lokalizację obiektów kubaturowych bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3,0 m lecz nie mniejszej niż 1,5 m od niej, to jednak w przypadku konieczności takiej lokalizacji obiektów (przy braku zachowania odległości między budynkami) - konieczne jest zrealizowanie ściany oddzielania przeciwpożarowego, której sporna altana nie posiada, a jednocześnie za taką ścianę nie można uznać wykonanego między budynkami muru, nazywanego w sposób niejednoznaczny przez organ "ścianą osłonową".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako "p.p.s.a". - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W niniejszej sprawie został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrok z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 173/15 uchylający decyzje organów obu instancji odmawiające nakazania – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. - E. J. rozbiórki spornej altany.

W świetle przytoczonego przepisu, zarówno organy, jak i obecnie Sąd są związane stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu tego wyroku.

Sąd ten stwierdził jednoznacznie, że choć przedmiotowa altana jest budowlą, a nie budynkiem, to jednak mają do niej zastosowanie przepisy powołanego już wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym § 12, gdyż ze względu na rozwiązania konstrukcyjno-architektoniczne i funkcjonalne (schronienie przed deszczem i słońcem, możliwość przygotowania i spożywania posiłku), spełnia ona funkcje użytkowe budynku.

W konsekwencji, Sąd, uchylając decyzje organów obu instancji, nakazał organom dokonanie oceny zgodności usytuowania spornej altany ogrodowej z przepisami powołanego wyżej rozporządzenia, zwłaszcza z zawartymi w § 12 normami regulującymi odległość tej budowli od granicy z działką sąsiednią.

Rozpatrując niniejszą skargę stwierdzić należy, że organy uwzględniły powyższe zalecenia Sądu.

Przepis § 12 rozporządzenia w/s warunków technicznych brzmi obecnie następująco:

1. Jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.

3. Dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

4. W zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się:

1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej;

2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi;

3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi.

5. Usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

6. Odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż:

1) 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych;

2) 4 m do okna umieszczonego w dachu zwróconego w stronę tej granicy.

7. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 4, dopuszcza się zmniejszenie odległości okapu zwróconego w stronę granicy działki budowlanej do 1 m.

8. Budynek inwentarski lub budynek gospodarczy, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, nie może być sytuowany ścianą z oknami lub drzwiami w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego na sąsiedniej działce budowlanej budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego lub budynku użyteczności publicznej, lub takiego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 3.

9. Odległości podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, od granicy działki budowlanej nie ustala się.

10. Zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1-9, nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową.

Powyższy przepis jako zasadę (ust. 1) wprowadza zachowanie określonej sztywno odległości projektowanego budynku od granicy z działką sąsiednią jako odległości od ściany tego budynku do granicy działki. Zachowanie tej zasady w stosunku do budynków nie powinno zatem budzić problemów.

Inaczej natomiast jest w odniesieniu do budowli, nie będących budynkami, o ile pełnią one funkcje użytkowe budynków, które ścian nie posiadają, a do których - jak stwierdził WSA w Lublinie w wydanym w niniejszej sprawie wyroku sygn. akt II SA/Lu 173/15 – z mocy § 2 ust. 1 rozporządzenia w/s warunków technicznych, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, w tym sporny § 12. W odniesieniu do takich budowli, określenie odległości zgodnie z § 12 ust. 1 nie będzie bowiem możliwe. Trafnie więc przyjmuje się w orzecznictwie, że zakres przedmiotowy regulacji zawartej w tym przepisie odnosi się jedynie do parametrów posiadanych przez budynki (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 sierpnia 2015 r., II SA/Gl 406/15).

Nie ulega jednak wątpliwości, że skoro ustawodawca nakazał stosowanie przepisów rozporządzenia, w tym dotyczących usytuowania budynków względem granicy działki, również do budowli (pełniących funkcje użytkowe), nie posiadających ścian, to jego intencją nie było pozostawienie inwestorowi całkowitej swobody w tym zakresie.

W odniesieniu do takich budowli konieczne jest w każdym przypadku ustalenie, czy można je uznać za obiekt, który – ze względu na swoje cechy konstrukcyjne i przeznaczenie – jest podobny do obiektów budowlanych przylegających do budynków, wymienionych w § 12 ust. 6 rozporządzenia tj. do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni. W takich przypadkach budowle nie posiadające ścian należy traktować jak wymienione w tym przepisie obiekty i sytuować je z zachowaniem odległości wymaganych dla takich obiektów, wskazanych w tym przepisie.

W ocenie Sądu takie cechy posiada sporna altana, gdyż bezspornie nie jest budynkiem, nie posiada bowiem ścian, lecz jest otwartą budowlą, podobną do zadaszonego tarasu i pełniącą podobne, jak taras, użytkowe funkcje.

W konsekwencji powinna być ona usytuowana w odległości 1,5 m od granicy działki – zgodnie z § 12 ust. 6 rozporządzenia w/s warunków technicznych - i nie ulega wątpliwości, że taką odległość zachowuje (2,30 m).

Niezależnie od tego stwierdzić należy, że jak wskazały organy, w niniejszej sprawie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy O. dopuszcza sytuowanie obiektów kubaturowych w terenie zabudowy zagrodowej, w którym znajduje się sporna altana, bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 i to niezależnie od tego, czy obiekt taki jest zwrócony w kierunku działki sąsiedniej ścianą z otworami, czy bez otworów. Przepisy planu miejscowego są przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a więc przy ocenie zgodności inwestycji z przepisami należy uwzględniać przepisy planu. Do planu miejscowego odsyła również przytoczony wyżej przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia w/s warunków technicznych, dopuszczając sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Nawet zatem gdyby przyjąć, że sporna altana posiada parametry pozwalające na zmierzenie jej odległości w sposób charakterystyczny dla budynków (licząc od prostej boku łączącego dwa jej słupy), to w związku z jednoznacznym brzmieniem postanowień planu miejscowego również należałoby stwierdzić, że altana ta nie narusza przepisów techniczno - budowlanych, w tym § 12 rozporządzenia, który wprost dopuszcza odstępstwo od sztywnych odległości, jeżeli takie są przepisy planu miejscowego.

Już tylko z wyżej przedstawionych powodów, brak jest podstaw do uznania, że sporna altana nie zachowuje wymaganych w przepisach odległości.

W niniejszej sprawie skarżący kwestionuje jednak nie tyle samą odległość altany od granicy z jego działką, ale przede wszystkim obawia się zagrożenia pożarowego i zarzuca, że organy nie zbadały należycie tej kwestii.

Odnosząc się do tych zarzutów stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione, gdyż rację mają organy, że sporna altana ogrodowa spełnia warunki w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Potwierdza to protokół ustaleń z czynności kontrolno – rozpoznawczych dokonanych przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej (k.138 – 135 akt admin.) oraz protokół oględzin uprawnionego mistrza kominiarskiego (k.139 akt admin.). W toku tych czynności ustalono, że choć altana jest wykonana z elementów drewnianych, to jednak wszystkie elementy zostały zaimpregnowane uzyskując stopień niezapalności; również budynek gospodarczy należący do skarżącego (stodoła), został wykonany z materiałów niepalnych, a na całej długości altany inwestor wykonał ścianę osłonową z cegły, co zabezpiecza budynek skarżącego przed ewentualnym rozprzestrzenianiem się ognia. Ponadto w altanie od palenisk wyprowadzono dwa kominy - jeden wykonano ze stali, drugi murowany przechodzący przez dach z nasadką stalową z łapaczem iskier. Jednocześnie stwierdzono, że przewody kominowe są drożne i szczelne. Oznacza to, że obiekt nie stwarza zagrożenia pożarowego.

Skarżący kwestionując ustalenia zawarte w powyższych protokołach podnosi, że nie odniesiono się w nich do obowiązujących przepisów przeciwpożarowych, w szczególności w zakresie wymagań dla palenisk, instalacji w altanie i komina ze stali.

Odnosząc się do tych zarzutów stwierdzić należy, że są one niezasadne, gdyż w świetle obowiązujących przepisów – nie było obowiązku wskazywania - w przedmiotowych protokołach - konkretnych przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, które były uwzględniane podczas kontroli.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2017 r., poz.1204) - w celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych oraz przygotowania do działań ratowniczych Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze oraz ćwiczenia. Czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane na podstawie (...) wystąpienia istotnych nowych okoliczności w zakresie stanu bezpieczeństwa na terenie działania komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (ust. 2 pkt 7) m.in. w zakresie kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych (ust. 3 pkt 1). Prawo do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych mają strażacy upoważnieni przez właściwego komendanta Państwowej Straży Pożarnej (ust. 6). Z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych kontrolujący sporządza protokół, który podpisują kontrolujący oraz kontrolowany albo osoba przez niego upoważniona (ust. 13). Z kolei z § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2005 r. w sprawie czynności kontrolno – rozpoznawczych przeprowadzanych przez Państwową Straż Pożarną (Dz.U. z 2005r., Nr 225, poz.1934 ze zm.) wynika, że protokół z czynności powinien zawierać:

1) oznaczenie podstawy prawnej przeprowadzonych czynności;

2) stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko kontrolującego;

3) miejsce i termin przeprowadzenia czynności;

4) nazwę (nazwisko) oraz adres lub siedzibę kontrolowanego, a także imię i nazwisko osoby upoważnionej do reprezentowania lub prowadzenia spraw kontrolowanego;

5) informacje, kto i w jakim charakterze był obecny przy czynnościach;

6) wykaz kontrolowanych obiektów, terenów i urządzeń;

7) określenie zakresu czynności oraz opis stanu faktycznego, będącego przedmiotem czynności, sporządzony tak, aby uwzględniał odpowiednio:

a) niezgodności z przepisami przeciwpożarowymi,

b) niezgodności rozwiązań technicznych zastosowanych w obiekcie budowlanym z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej,

c) niezgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym - pod względem ochrony przeciwpożarowej,

d) warunki wpływające na spełnienie wymogów bezpieczeństwa w zakładzie stwarzającym zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej,

e) wyniki rozpoznawania możliwości i warunków do prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej,

f) wyniki rozpoznawania innych miejscowych zagrożeń,

g) przyczyny powstania i okoliczności rozprzestrzeniania się pożaru,

h) przyczyny powstania, okoliczności rozprzestrzenienia się oraz skutki poważnej awarii przemysłowej, z uwzględnieniem rodzaju i ilości substancji niebezpiecznych, które przedostały się do środowiska;

8) opis uchybień mogących powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru;

9) opis nieprawidłowości usuniętych w toku czynności wraz ze wskazaniem skuteczności ich usunięcia.

Z przytoczonego przepisu wynika, że nie jest wymagane wskazywanie w protokole konkretnych przepisów przeciwpożarowych; protokół ma natomiast zawierać wyłącznie opis stanu faktycznego, tak, aby wynikały z niego niezgodności z takimi przepisami. Analizując protokół z czynności kontrolno – rozpoznawczych sporządzony przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w B. stwierdzić należy, że spełnia on wymagania określone w przytoczonym wyżej przepisie, w szczególności zawiera dokładny opis elementów altany. Z uwagi na to, że nie stwierdzono w nim nieprawidłowości, nie było uzasadnione wskazywanie jakichkolwiek przepisów przeciwpożarowych.

Z tego względu zarzuty skarżącego, że protokół ten jest wadliwy, są niezasadne. Skarżący nie wskazał przy tym żadnych innych specjalistycznych opinii, które podważałyny stanowisko Powiatowego Państwowego Komendanta Straży Pożarnej w B. i mistrza kominiarskiego.

Niezasadny jest także zarzut braku ściany oddzielenia przeciwpożarowego, o której mowa w rozporządzeniu w/s warunków technicznych.

Kwestię ochrony przeciwpożarowej zasadniczo reguluje bowiem ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2009 r., Nr 178, poz. 1380 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2010 r., Nr 109, poz.719). Natomiast przepisy § 212 – 235 i § 271 – 273 rozporządzenia w/s warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczą warunków jakie ze względu na bezpieczeństwo pożarowe powinny spełniać budynki i ich części. Przepisy tego rozporządzenia nie określają natomiast wymagań dotyczących innych, niż budynki, budowli, w szczególności otwartych konstrukcji, takich jak sporna altana. Przepisy te określają przede wszystkim wymagania dotyczące ścian zewnętrznych i wewnętrznych budynków, a także innych elementów budynków takich jak: konstrukcja dachu, przekrycie dachu, czy strop (§ 212, § 216). Określają w szczególności w jakich sytuacjach powinna być wykonana ściana oddzielenia przeciwpożarowego i jakie powinna spełniać parametry (§ 235). Ze względu na to, że elementy te są charakterystyczne dla budynków, to przepisy tego rozporządzenia nie mogą być automatycznie i w całości stosowane w odniesieniu do budowli/obiektów budowlanych, nie będących budynkami, które takich elementów nie posiadają. Spełnienie tych wymagań przez inne obiekty ze względu na ich konstrukcję często byłoby niemożliwe. Dotyczy to m.in. spornej altany ogrodowej, o otwartej konstrukcji, nie posiadającej ścian, a jedynie zadaszenie wsparte na drewnianych słupach. W związku z tym, podobnie, jak w przypadku wyżej wymienionego § 12 ust. 1 tego rozporządzenia w/s warunków technicznych - nie jest możliwe zastosowanie w stosunku do niej wymagań określonych w § 271 – 273 tego rozporządzenia, do których zresztą odsyła § 12 ust. 1. W przepisach tych uregulowana jest bowiem odległość między zewnętrznymi ścianami budynków (§ 271), odległość zewnętrznej ściany budynku od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki (§ 272) i odległość między zewnętrznymi ścianami budynków położonych na jednej działce budowlanej (§ 273). Nie ma natomiast w nich mowy o innych obiektach budowlanych, niż budynki – w § 271 pkt 13 jest jedynie mowa o otwartym składowisku, które należy traktować jak budynek PM, a w § 272 wyszczególnione są m.in. budynki rekreacji indywidulanej, a więc o przeznaczeniu podobnym do altany ogrodowej, jednak również w tym przepisie ustawodawca wprost nawiązuje do ścian i dachów budynków – co oznacza, że przepis ten nie obejmuje otwartych altan i wymagania sformułowane w tym przepisie nie mogą być do spornej altany stosowane. Skoro więc sporna altana w ogóle ścian nie posiada, to nie jest możliwe stosowanie wobec niej wymogów dotyczących ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Kwestia wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej dotycząca takich obiektów uregulowana jest natomiast w powołanej wyżej ustawie o ochronie przeciwpożarowej i w rozporządzeniu w/s ochrony przeciwpożarowej, które określa sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Podkreślić należy, że przepisy tych aktów prawnych nie regulują usytuowania obiektów budowlanych.

Jak natomiast wyżej wskazano, przestrzeganie tych przepisów przez inwestorkę E. J. - w odniesieniu do spornej altany, było przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, który stwierdził, że altana nie stwarza zagrożenia pożarowego, zaś mistrz kominiarski po dokonaniu oględzin altany stwierdził, że przewody kominowe są drożne i szczelne.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji nie naruszają obowiązujących przepisów, bowiem sporna altana zachowuje wymagane odległości i jednocześnie nie stwarza zagrożenia pożarowego. Organom nie można więc zarzucić naruszenia art. 153 p.p.s.a, ani przepisów prawa materialnego.

Z uwagi na usytuowanie altany zgodne z § 12 rozporządzenia, bezzasadny jest także zarzut braku zgody właściwego ministra na odstępstwo od warunków techniczno – budowlanych.

W związku z tym, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.