Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 239/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Dnia 17 grudnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska -Tylewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 roku sprawy ze skargi A. B. działającej przez Kuratora B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 roku Nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2017 roku Nr [...]


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] lutego 2020 r. nr SKO – [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] października 2019 r. sygn. akt II SA/Po [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach.

Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. A. B. reprezentowana przez kuratora B. K. złożyła wniosek o przyznanie usług opiekuńczych, z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności i konieczność dwudziestoczterogodzinnej opieki. Wskazała, że orzeczono wobec niej (A. B.) znaczny stopień niepełnosprawności. Z kolei córka - opiekunka B. K. sama przechodzi obowiązkową rehabilitację w placówkach zdrowotnych, co uniemożliwia należyte świadczenie codziennej pomocy (k. 1 akt administracyjnych organu I instancji).

Dnia [...] listopada 2017 r. przeprowadzono w miejscu zamieszkania A. B. wywiad środowiskowy (k. 2 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W jego trakcie ustalono między innymi, że z uwagi na stan zdrowia A. B. wymaga pomocy osób drugich w codziennym funkcjonowaniu, nie jest w stanie samodzielnie wykonywać podstawowych czynności życiowych. W lokalu zamieszkuje B. K., która prowadzi jednak odrębne gospodarstwo domowe. Jako dochody wnioskodawczyni wskazano kwotę [...]zł (zob. też decyzję o przyznaniu emerytury rolniczej – k. 5 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. [...] Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 11, art. 50 ust. 2, 3 5, i 6 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego ogłoszono w Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm. – uw. Sądu, dalej "u.p.s."), odmówił przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych.

W motywach decyzji wskazano między innymi, że A. B. ma dwie córki: B. P., zamieszkałą w pobliżu [...] i B. K., z którą zamieszkuje wspólnie, prowadzi jednak odrębne gospodarstwo domowe, co uzasadnione jest stosowaniem odmiennych diet w wyżywieniu. Nadto organ I instancji ustalił, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. B. K. czasowo do dnia [...] lutego 2019 r. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności. To z kolei – posiłkując się przepisem art. 16a ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych pozwala zdaniem organu stwierdzić, że B. K. jest osobą, która może sprawować opiekę nad matką, gdyż nie legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Z powyższego organ wywiódł, że wspólnie zamieszkała z wnioskodawczynią córka B. K. dysponuje możliwością świadczenia pomocy wobec matki i sprawowania nad nią opieki. W ocenie organu, fakt korzystania przez B. K. przez okres 10 dni roboczych z zabiegów rehabilitacyjnych nie daje podstaw do przyznania na ten czas usług opiekuńczych we wnioskowanym wymiarze tj. dwóch lub czterech godzin dziennie. Organ powołując się na protokół z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] listopada 2016 r. wskazał, iż z oświadczenia B. P. wynika, że jest pozytywnie nastawiona do matki, wyraża chęć i wolę negocjowania z siostrą zasad opieki nad matką i uczestniczyła w kosztach jej opieki. Nadto organ wskazał, iż w dniu [...] czerwca 2017 r. B. P. obszernie wyjaśniła przyczyny braku bezpośredniej opieki nad matką. W kwestii współfinansowania opieki wyjaśniła, że sprawa o ustalenie alimentów na rzecz matki nadal jest w toku przed Sądem Rejonowym w [...], co potwierdziła B. K. dodając, iż "od czasu do czasu córka B. P. – celem zabezpieczenia alimentów płaci [...] zł miesięcznie".

Nadmieniono również, że A. B. wcześniej posiadała pomoc w postaci usług opiekuńczych w okresie od [...] do [...] września 2017 r. (decyzja z dnia [...] sierpnia 2017 r., [...]), które zostały przyznane na czas pobytu córki B. K. za granicą w [...]. Obecnie natomiast osoba wymagająca opieki korzysta z pielęgniarskiej opieki długoterminowej.

W końcowej części decyzji organ przedstawił sytuację budżetową dotyczącą udzielanej potrzebującym pomocy. Zaprezentował też wyliczenia wskazujące na znaczne wyczerpanie – do dnia [...] października 2017 r. – puli środków zaplanowanych na usługi opiekuńcze. W ocenie Prezydenta ograniczenia budżetowe organu pomocy społecznej nakazują w pierwszej kolejności zabezpieczyć potrzeby najbardziej potrzebujących. A. B. jest tymczasem osobą, która może być objęta opieką B. K.. Zarazem organ nadmienił, że na wypadek wyjazdu tej drugiej za granicę, A. B. będzie uprawniona do ubiegania się o świadczenia opiekuńcze.

Odwołanie od decyzji wniosła A. B., reprezentowana przez kuratora B. K.. A. B. akcentowała, że stan zdrowia jej córki jest bardzo ciężki. B. K. ma co prawda orzeczony lekki stopień niepełnosprawności, jednakże orzeczenie w tym przedmiocie jest nieprawomocne. Zdaniem A. B. stan zdrowia B. K. jest krytyczny, a tymczasem nie może ona uczestniczyć w zabiegach rehabilitacyjnych z uwagi na konieczność opieki nad matką.

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nr SKO – [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium wskazało, że istotne jest, iż A. B. posiada córki, na których ciąży obowiązek opieki nad matką. Dodatkowo usługi opiekuńcze, o którym mowa w art. 50 ust. 2 u.p.s., przyznawane są fakultatywnie, a organ ma prawo do oceny potrzeby przyznania świadczenia w konkretnym przypadku, a także uwzględnienia możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Kolegium podzieliło stanowisko Prezydenta, że w zaistniałej sytuacji możliwe było ograniczenie (odmowa) pomocy – z ograniczonej puli środków – z uwagi na konieczność udzielenia pierwszeństwa osobom najbardziej potrzebującym.

Skargę na decyzję wniosła A. B. reprezentowana przez ustanowionego sądownie kuratora B. K..

Wyrokiem z dnia [...] października 2019 r. wydanym w sprawie II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2018 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr SKO – [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zawiera usprawiedliwione podstawy, jako że w toku sprawy sądowej szerzej ujawniono i udokumentowano okoliczności dotyczące sytuacji zdrowotnej opiekunki A. B. (B. K.), jak i dotyczące sytuacji rodzinnej osoby potrzebującej pomocy. Zdaniem Sądu Kolegium zanadto uprościło wynikłe w sprawie zagadnienie, sprowadzając spór do stwierdzenia obowiązków alimentacyjnych (w zakresie opieki) córek A. B.. Sytuacja zdrowotna i rodzinna osoby potrzebującej pomocy jest bowiem znacznie bardziej skomplikowana. Sąd zwrócił uwagę na to, iż z wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. wynika, że B. K. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, który jest datowany od [...] stycznia 2017 r. oraz z ww. wyroku wynika, że córka wnioskodawczyni musi korzystać z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji. Należy więc przyjąć, że ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności B. K. istniał na datę złożenia wniosku A. B. o przyznanie usług opiekuńczych. Sąd uznał, że stwierdzenie organu, że B. K. – jako córka A. B. – może jej zapewnić opiekę, jawi się jako przedwczesne i wymaga głębszej refleksji z uwzględnieniem udokumentowanych danych dotyczących stanu zdrowia B. K. i jej rzeczywistych zdolności w świadczeniu opieki. Sąd wskazał, że w toku sprawy organ winien szerzej udokumentować okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej B. K. w szczególności poprzez zwrócenie się o przedstawienie dokumentacji medycznej dotyczącej predyspozycji zdrowotnych i fizycznych B. K. oraz ustalić jaką pomoc może świadczyć na rzecz A. B.. Nadto zdaniem Sądu organ winien zebrać szersze dane na temat relacji A. B. z drugą córką B. P. wskazując, że na drugiej córce ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie III RC [...].

Organ zgodnie z wytycznymi Sądu w sprawie II SA/Po [...] wezwał B. K. pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. do przedłożenia dokumentacji medycznej.

W odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2020 r. B. K. przedłożyła kserokopię skierowania do poradni ortopedycznej w związku ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa, skoliozą oraz paluchem koślawym obustronnym, chorobami zwyrodnieniowymi dłoni i stóp, ostrogą kości piętowej obustronnej. Z przedłożonej kserokopii dokumentacji medycznej B. K. z Poradni Urazowo – Ortopedycznej w [...] datowanej od dnia [...] października 2018 r. wynika, że od kilku lat córka wnioskodawczyni cierpi na dolegliwości bólowe kręgosłupa, zdiagnozowano skoliozę kręgosłupa oraz zalecono rehabilitację, wkładki ortopedyczne i leczenie farmakologiczne, jak również zakazano dźwigania ciężarów. B. K. przedłożyła również kserokopię historii choroby z Poradni Reumatologicznej w [...], która w większości jest nieczytelna, kserokopię zaświadczenia lekarskiego wydanego przez lekarza ortopedę z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz orzeczenie Komisji ZUS Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. o całkowitej niezdolności do pracy datowanej od [...] stycznia 2017 r. W zaświadczeniu lekarskim wskazano na zakaz dźwigania i przesuwania przedmiotów powyżej 3 kg. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. B. K. wskazała, że rodzina nie utrzymuje kontaktu z A. B. w tym kontaktów pośrednich tj. telefoniczne, ani bezpośrednich. B. K. podała, że od [...] marca 2015 r. samotnie zajmuje się matką. Wskazała, że może jedynie pomóc matce w wykonywaniu przez nią fizycznych ćwiczeń oraz w prowadzeniu terapii zajęciowej. Nie jest w stanie natomiast wykonywać pracy fizycznej z uwagi na reumatoidalne zapalenie stawów oraz silne bóle kręgosłupa. Siła fizyczna jest tymczasem potrzebna chociażby w związku z koniecznością obsługi schodołazu, aby pomóc A. B., która mieszka na poddaszu w wychodzeniu na zewnątrz.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr SKO – [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] października 2019 r. wydanym w sprawie II SA/Po [...], utrzymało decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy świadczenia usług opiekuńczych.

Organ wskazał, iż B. K. nie przedłożyła wystarczających dowodów na to, iż nie jest w stanie sprawować należytej opieki nad matką A. B. z powodów zdrowotnych oraz że dokumenty przedłożone przez skarżącą stanowią rozpoznanie wywiadu i zgłaszanych przez pacjenta objawów oraz że brak jest w materiałach badań specjalistycznych wskazujących czy i jakie schorzenia mają wpływ na możliwość pomocy A. B.. Tymczasem organ nie posiada specjalistycznej wiedzy medycznej, żeby samemu wywieść takie wnioski. Kolegium podniosło, że B. K. nie przedłożyła wyroku Sądu Rejonowego w [...], gdy tymczasem Sąd wyjaśnił, że w interesie A. B. jest przedstawienie dokumentacji na podstawie której można ustalić zakres czynności związanych z codzienną egzystencją, jakie należy wykonywać względem A. B.. Nadto zdaniem Kolegium, z przedłożonych dokumentów wynika, że B. K. jest trwale całkowicie niezdolną do pracy, jednakże Orzeczenie Komisji ZUS nie opisuje z uwagi na jakie schorzenia czy okoliczności powyższa niezdolność powstała.

Kolegium powołując się na treść przepisu art. 50 ust. 1 oraz art. 6 pkt. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wskazało, że A. B. nie jest osobą samotną – posiada bowiem zstępnych, z tego względu organ nie był zobligowany do przyznania wnioskodawczyni świadczenia. W ocenie Kolegium sytuacja bytowo – rodzinna A. B. pomimo tego, że jest ciężka, nie obliguje organów administracji publicznej do przyznania wnioskowanej pomocy w formie usług opiekuńczych, które należy w pierwszej kolejności zapewnić osobom samotnym i pozbawionym jakichkolwiek dochodów. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący zebrał materiał dowodowy przed wydaniem zaskarżonej decyzji w szczególności w zakresie analizy sytuacji bytowo – zdrowotnej oraz rodzinnej A. B.. Wskazał, że nawet gdyby przyjąć wyjaśnienia B. K. dotyczące tego, iż druga córka A. B. nie utrzymuje z matką kontaktu, w związku z czym A. B. nie może liczyć na jej pomoc, to zdaniem organu wnioskodawczyni może liczyć w tym zakresie na pomoc B. K., która została ustanowiona jej kuratorem.

Organ powołał się nadto na ograniczone możliwości finansowe w zakresie przyznania przedmiotowej pomocy oraz że środki finansowe dostarczane na realizowanie zadań organu z zakresu pomocy społecznej są niewystarczające w porównaniu z dużą liczbą osób korzystających z tego typu wsparcia.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. A. B. reprezentowana przez kuratora B. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. znak: SKO – [...] zaskarżając ww. decyzję w całości (k. 2 akt sprawy).

W uzasadnieniu skarżąca podała, że nie mieszka na stałe w Polsce, a kraju przebywa jedynie czasowo, żeby rozwiązać problemy swojej matki A. B., która wymaga dwudziestoczterogodzinnej opieki. Skarżąca podała, że jest osobą wobec której orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie (k. 3).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd bada zatem czy decyzja administracyjna jest zgoda z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie skarżąca zaskarżyła niekorzystną dla siebie decyzję, odmawiającą przyznania jej usług opiekuńczych w związku z wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r.

Na wstępie należy wskazać, że przyznanie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, o których mowa w art. 50 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U z 2019 r. poz. 1507), dalej "u.p.s." ma charakter obligatoryjny wyłącznie w przypadku, gdy wnioskuje o nie osoba samotna, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest tej pomocy pozbawiona. Sytuacja taka nie występuje w odniesieniu do skarżącej, bowiem posiada ona zstępnych, a jedna z jej dwóch córek (B. K.) wspólnie z nią mieszka. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił zatem przepis art. 50 ust. 2 u.p.s., w myśl którego usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Z treści tego przepisu wynika zatem, że usługi te mogą być przyznane w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek. Przepis art. 50 ust. 2 u.p.s. przewiduje przypadek fakultatywnego świadczenia, na podstawie ww. przepisu organ może wydać decyzję uznaniową zgodnie z ogólnymi regułami postępowania administracyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że wyznacznikami ustalenia uprawnienia do przyznania usługi są - z jednej strony - rozmiar potrzeb i sytuacja wnioskodawcy, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Natomiast osoba uprawniona do uzyskania pomocy w postaci usług opiekuńczych na podstawie art. 50 u.p.s. nie może oczekiwać, że ta forma pomocy zaspokoi jej wszelkie oczekiwania, jednakże podkreślić należy, że pomoc ta musi realizować ustalone przez ustawodawcę cele społeczne zakreślone w art. 2 i 3 u.p.s.

Sąd natomiast kontroluje, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne okoliczności czy w sposób wnikliwy ocenił materiał oraz przesłanki warunkujące zastosowanie przepisu art. 50 ust. 2 przewidującego możliwość przyznania uprawnienia i jego zakresu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w przypadku decyzji uznaniowej na organie rozpoznającym sprawę ciąży obowiązek dbałości o dokonanie ustalenia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim staranne wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Łodzi z 5 grudnia 2008 r. II SA/Łd 715/08, dostępnie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych zwanej dalej "CBOSA").

W świetle tych uwag wydanie decyzji w przedmiocie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych musi być poprzedzone wyjaśnieniem rzeczywistej sytuacji strony, nie tylko sytuacji materialnej, ale całej sytuacji życiowej wnioskodawcy, a więc w tym przypadku także stanu zdrowia i ograniczeń z tym związanych, sytuacji mieszkaniowej, kosztów utrzymania i opłacenia niezbędnych leków, środków medycznych i usług bez których strona nie jest w stanie funkcjonować (np. rehabilitacja, przewóz i sprzęt specjalistyczny, czy pozostałe usługi opiekuńcze itp.), a uzasadnienie decyzji niewątpliwie musi zawierać adekwatną ocenę tej sytuacji.

W opinii Sądu wymogom tym rozpatrujące sprawę organy administracji nie sprostały.

W odniesieniu do przeprowadzonej oceny sytuacji dochodowej zauważyć należy, że organ II instancji prawidłowo przyjął, iż skarżąca oraz jej córka B. prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, co ma związek z odrębną dietą w wyżywieniu. Wskazał, że dochód A. B. wynosi łącznie [...] zł miesięcznie z tytułu emerytury z dodatkiem oraz ˝ dodatku mieszkaniowego, a także, iż A. B., która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym otrzymuje ponadto [...] zł miesięcznie tytułem zabezpieczenia alimentacyjnego. Jednocześnie z ustaleń Kolegium wynika, że łączne wydatki związane z mieszkaniem (czynsz, gaz oraz energia elektryczna) kształtują się na poziomie ok. [...] zł miesięcznie. W tym zakresie jednak uzasadnienie decyzji organu II instancji nie pozwala na ustalenie rzeczywistej sytuacji życiowej wnioskodawczyni, gdyż nie wskazuje na codzienne wydatki A. B.. Rozpoznając wniosek skarżącej, organy powinny bowiem były dokonać oceny, jakie są realne możliwości finansowe skarżącej, w kontekście potrzeb odpowiadających godności człowieka, uwzględniając konieczne przy jej chorobie koszty leczenia, rehabilitacji i opieki. Jest przy tym oczywiste, że wiek i sama choroba skarżącej niewątpliwie generuje znaczne koszty, które rosną wraz z upływem czasu. Skarżąca, z pomocą córek, stara się w większości ponosić je we własnym zakresie. I choć co do zasady zastosowane przez organ wyliczenia dochodu odpowiadają zasadom wynikającym z przepisów, to jednak w okolicznościach tej konkretnej sprawy, nie spełniają wymogów i celów określonych w art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i ust. 3 u.p.s.

Nie wyjaśniono również kwestii sytuacji mieszkaniowej A. B. oraz B. K., która jak wynika z jej oświadczenia na stałe zamieszkuje w [...].

Z kolei SKO w [...] w zaskarżonej decyzji skupiło się na wyjaśnieniu istoty decyzji uznaniowej oraz na uprawnieniu organu pomocowego do racjonalnego dzielenia posiadanych środków i w pierwszej kolejności zaspokajania potrzeb osób najbardziej tego wymagających. Kolegium stanęło na stanowisku, że w tym zakresie decyzja organu I instancji spełnia wymogi stawiane decyzjom podejmowanym w ramach uznania administracyjnego. Jednakże stanowiska tego Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że organ I instancji nie kwestionował trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącej oraz jej córki B. K.. Jednocześnie nie rozważył, czy z racji swojego stanu zdrowia B. K. jest w stanie sprawować całodobową opiekę nad schorowaną matką i wykonywać przy niej wszystkie konieczne czynności. Pamiętając, że w każdej sprawie toczącej się na podstawie art. 50 ust. 2 u.p.s. należy w szczególności wyjaśnić, czy osoby wymienione w tym przepisie mogą zapewnić odpowiednią opiekę, należy wskazać, że w rozpatrywanym przypadku organ nie odniósł tego wymogu do przedłożonej do akt sprawy dokumentacji medycznej B. K.. W opinii Sądu treść dokumentacji medycznej w kontekście zakazu dźwigania i przesuwania przedmiotów przez B. K., w związku ze schorzeniami kręgosłupa oraz reumatoidalnymi, nie pozwala podzielić stanowiska organu, że B. K. jest w stanie zapewnić matce opiekę w zakresie usług, o które wnioskowano.

Faktycznie A. B. nie przedłożyła wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. w przedmiocie zaliczenia B. K. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, jednakże z treści pisma z [...] stycznia 2020 r. wynika, że organ wezwał B. K. jedynie do przedłożenia dokumentacji medycznej, nie wskazał natomiast na konieczność przedłożenia ww. wyroku. Córka powódki przedłożyła natomiast orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS dotyczące jej całkowitej niezdolności do pracy.

Organ I, ani II instancji nie rozważył szczegółowo rzeczywistych, aktualnych relacji istniejących pomiędzy A. B., a jej drugą córką B. P.. Organ bowiem I instancji ustalił te relacje, które panowały kilka lat temu opierając się na wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym z B. P. z dnia [...] listopada 2016 r. oraz na jej oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2017 r. z których wynika, że jest pozytywnie nastawiona do matki, wyraża chęć i wolę negocjowania z siostrą zasad opieki nad matką, jednak jej siostra nie wyraża takiej chęci i woli. Jednocześnie z wywiadu środowiskowego wynika, że dotychczas przez 16 lat opiekowała się matką i uczestniczyła w kosztach jej opieki. Sąd, w ocenie Sądu, winien jest zatem zbadać, czy aktualnie wobec relacji panujących pomiędzy A. B., a jej córką B. P. oraz pomiędzy siostrami realne jest oczekiwanie, że B. P. w jakikolwiek inny sposób może pomagać w opiece nad skarżącą. W opinii Sądu jest to wysoce nieprawdopodobne.

Nadto Sąd zważył, że skoro skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i nie jest zdolną do samodzielnej egzystencji, co jest okolicznością bezsporną, a stan zdrowia mieszkającej z nią córki (B. K.) nie pozwala jej na wykonywanie wszystkich czynności przy chorej matce to, zdaniem Sądu zachodziły podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. chociażby w zakresie częściowym.

W tym miejscu podkreślić należy, że sprawa w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych, była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wyrokiem z dnia [...] maja 2019 r., sygn. akt II SA/Po [...] , Sąd oddalił skargę A. B. o przyznanie usług opiekuńczych w związku z wnioskiem z [...] września 2017 r. Na treść tego rozstrzygnięcia miała wpływ okoliczność, której w rozpatrywanym obecnie przepadku nikt nie podnosi, że A. B. korzystała z Pielęgniarskiej Domowej Opieki Długoterminowej, co zapewniało skarżącej korzystanie z usług gwarantowanych, obejmujących wszystkie czynności zgodne z procesem pielęgnowania określonym przepisami prawa. Ponadto B. K. nie legitymowała się wówczas umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.

Z kolei w wyroku z dnia [...] października 2019 r., sygn. akt II SA/Po [...], tut. Sad uchylił zaskarżoną decyzję SKO w [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń opiekuńczych wskazując na konieczność oceny, w świetle przedłożonego Sądowi wyroku Sądu Rejonowego z [...] listopada 2018 r., czy B. K. jest w stanie wykonywać codzienne czynności związane z opieką nad matką. Sąd wskazał również, że na końcowy wynik sprawy rzutuje wyrok w sprawie alimentów od drugiej z córek i zbadania wymaga kwestia wzajemnych relacji między siostrami.

Stwierdzić zatem należy, że pierwszy z ww. wyroków zapadł w innym stanie faktycznym i prawnym oraz, że wskazania wynikające z drugiego wyroku nie zostały w pełni uwzględnione w postępowaniu administracyjnym ocenianym obecnie.

Wskazane powyżej uchybienia prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 256).

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Organ przeprowadzi racjonalną ocenę materiału dowodowego (który uzupełni w zakresie koniecznym do ustalenia sytuacji dochodowej rodziny) oraz sytuacji życiowej skarżącej pamiętając, że to A. B. jest w tym przypadku osobą wnioskującą o przyznanie usług opiekuńczych.

Na marginesie Sąd wskazuje, że późniejszą decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku z [...] lipca 2019 r., przyznano skarżącej świadczenie w formie odpłatnych usług opiekuńczych od dnia [...] września 2019 r. do [...] grudnia 2019 r., co Sądowi jest wiadomym z urzędu (sprawa o sygn. akt II SA/Po [...]). Wydanie wymienionej decyzji dodatkowo potwierdza zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego, bowiem w niezmienionych okolicznościach faktycznych i przy ustalonym wyższym dochodzie rodziny, ten sam organ administracji wydał rozstrzygnięcie korzystniejsze dla skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...]