Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1354/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 46 i nast
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 6 , 46-64
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 7 , 77 par 1 , 80 , 107 par 1 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 "a" i "c "
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda / spr. / Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 19.12.2008r. znak [...] ustalono na rzecz Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko p.n. - "drogi publiczne", "kanalizacja sanitarna i opadowa ", "rurociągi wodociągowe", "instalacje do przesyłu gazu" w ramach zamierzenia budowlanego "Budowa Trasy Zwierzynieckiej w Krakowie na odcinku od skrzyżowania z ul. Armii Krajowej do skrzyżowania z ul. Księcia Józefa", zlokalizowanych na powierzchni terenu na działkach : nr nr 212, 645, 651, 652, 658, 782, 659/1, 660/1, 666/18 obr. 2 jedn. ewid. Krowodrza; nr nr 230, 327, 2/2, 229/14, 231/1, 232/1, 233/2, 271/5 obr. 5 jedn. ewid. Krowodrza; nr nr 187/1,187/3, 270/194, 270/195, 270/196, 270/255, 270/256, 289/9, 290/2, 300/1,603/1, 303/2,303/3,304/12, 304/14, 304/15, 304/16, 304/17, 304/19, 304/20, 304/21, 304/22, 304/23, 304/24, 304/25, 304/26, 304/35, 304/36, 304/37, 304/38, 357/5, 422/1, 422/2 obr. 6 jedn. ewid. Krowodrza; nr nr 35, 46, 48, 59, 62,104,43/4,43/8, 44/1,45/4, 45/5, 45/7,45/8,47/2,47/3,47/4,47/5,47/6,47/7,49/2,49/3, 51/1, 51/3, 51/5, 51/6, 60/1, 61/1, 63/1, 63/2, 64/1, 64/2, 65/1, 65/2, 65/3, 66/2, 66/3, 66/4, 67/1, 67/2, 68/1, 68/2, 69/3, 69/5, 69/6, 83/6, 83/8, 83/9, 84/1, 84/2, 84/3, 84/4, 85/1, 85/2, 96/3, 96/4, 97/1, 97/2, 101/2, 103/1, 103/2, 268/1 obr. 15 jedn. ewid. Krowodrza, jak również pod powierzchnią terenu (w tunelu) na działkach : nr nr 230, 224/1, 225/14, 227/31, 227/33, 227/34, 228/2, 228/20, 228/21, 229/2, 229/21, 229/24, 229/26, 229/31, 229/32, 229/33, 229/34, 229/35, 229/36, 229/38, 229/39, 229/4, 229/40, 231/1, 232/1, 233/2, 238/8, 238/9, 239/1, 239/2, 277/4, obr. 5 jedn. ewid. Krowodrza nr 357/5 obr. 6 jedn. ewid. Krowodrza; nr nr 23, 24, 27, 28, 29, 30, 31, 35, 102, 103, 104, 107, 108, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 164, 165, 425, 426, 427, 430, 431, 432, 433, 434, 455, 456, 457, 493, 519, 557, 564, 580, 581, 602, 609, 617, 716, 34/3, 34/4, 36/5, 36/6, 36/7, 36/8, 36/9, 36/10, 36/11, 36/12, 37/2, 37/3, 39/3, 25/1, 26/3, 100/2, 100/5, 101/1, 101/2, 109/2, 162/2, 162/3, 271/2, 271/3, 402/12, 428/1, 435/1, 435/2, 435/5, 435/6, 494/3, 494/4, 495/2, 495/5, 535/1, 535/4, 558/10, 558/11, 580/7, 580/8, 580/9, 580/10, 580/11, 599/1, 613/1 obr. 11 jedn. ewid. Krowodrza; nr 45/5 i nr 45/81 obr. 15 jedn. ewid. Krowodrza; nr nr 84, 222, 223, 224, 227, 230, 232, 271,284, 55/1,55/6,56/1, 56/4, 58/1, 85/4, 86/2, 95/1,95/2,96/4, 217/4, 218/3, 218/4, 219/3, 219/4, 220/1, 221/1, 221/4, 221/5, 225/1, 225/2, 226/1, 226/2, 226/3, 226/4, 227/1, 227/2, 228/1, 228/2, 228/3, 228/4, 228/5, 228/6, 235/7, 268/1, 273/2 obr. 16 jedn. ewid. Krowodrza.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 46 ust. 1 pkt 1, ust. 3, art. 46a ust. 1 i 7 pkt 4, art. 48 ust. 1, 2, art. 56 ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), w związku z art. 153 ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), § 3 ust. 1 pkt 56, 72a, 63 i 33 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), a także art. 104 k.p.a.

W osnowie decyzji określono warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, w tym zabezpieczenie powietrza atmosferycznego, zabezpieczenie przed hałasem, zabezpieczenie środowiska gruntowo-wodnego, ochronę przed odpadami, ochrony środowiska przyrodniczego, zabytków i ludzi, wymogi konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, jak również stwierdzono brak jego transgranicznego oddziaływania na środowisko. Charakterystykę całego przedsięwzięcia zawarto w załączniku do decyzji.

W uzasadnieniu decyzji podano, że wniosek Zarządu Dróg i Transportu w przedmiotowej sprawie wpłynął w dniu 14.12.2007r., zaś został skorygowany pismem z dnia 18.06.2008r. w zakresie lokalizacji przedsięwzięcia poprzez poszerzenie jej zakresu o działkę nr 96/4 obr. 15 jedn. ewid. Krowodrza. Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie 15.11.2008r. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stosuje się dotychczasowe przepisy ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska, zgodnie z art. 153 ustawy nowelizującej , z zastrzeżeniem wyjątków, o których mowa w ust. 1, 2 i 3 tego artykułu. Przedmiotowe przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem wymienionym w § 3 ust. 1 pkt 56, 72a, 63 i 33 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Teren określony we wniosku jest częściowo objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Inwestor złożył oświadczenie, że niniejsza inwestycja prowadzona będzie w trybie ustawy z dnia 10.04.2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Przedłożył też poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej, a także informację o planowanym przedsięwzięciu, o której mowa w art. 49 ust. 3 Prawa ochrony środowiska.

Wskazano następnie na uzyskaną opinię Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 21.01.2008r. znak [...] o nałożeniu obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także pismo znak [...] z dnia 2.07.2008r. podtrzymujące treść tej opinii w związku z korektą lokalizacyjną przedmiotowego przedsięwzięcia.

Wymieniono dalej ustawy, na podstawie których określono w decyzji warunki środowiskowe w fazie eksploatacji przedsięwzięcia w zakresie : zabezpieczenia powietrza atmosferycznego, zabezpieczenia przed hałasem, zabezpieczenia środowiska gruntowo-wodnego, ochrony przed odpadami, ochrony środowiska przyrodniczego, ochrony zabytków.

Wskazano również na ustalenia, które miały wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Wyjaśniono w tym zakresie, że negatywne oddziaływanie inwestycji na środowisko na etapie realizacji odnośnie emisji do powietrza, emisji hałasu oraz ochrony przed odpadami będzie miało charakter przejściowy i zakończy się wraz z rozpoczęciem eksploatacji przedsięwzięcia. Powstające odpady na etapie realizacji nie stanowią zagrożenia dla środowiska pod warunkiem przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz przepisów dotyczących odpadów. Decyzja zobowiązuje wnioskodawcę do przeprowadzenia monitoringu stężeń dwutlenku azotu z układu wentylacyjnego tunelu w ciągu pierwszych 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia eksploatacji. Monitoring powietrza w pierwszym roku eksploatacji powinien obejmować pomiary emisji - stężeń tlenków azotu w powietrzu odciąganym z tunelu (NC>2, NOX). Jego celem powinno być zweryfikowanie prognozy emisji NO2, co będzie podstawą do rachunkowego zweryfikowania prognozy emisji. Takie stanowisko wynika z faktu, że ewentualne problemy z dotrzymaniem standardów środowiskowych w rejonie węzła południowego dotyczą jedynie krótkotrwałych (godzinowych) przekroczeń stężeń dwutlenku azotu z częstotliwością rzędu pojedynczych dni w skali roku, w okolicy niezamieszkałej. Tunel Zwierzyniecki musi być wyposażony w monitoring powietrza bytowego sygnalizujący przekroczenia dopuszczalnych stężeń tlenku węgla oraz zagrożenia pożarowe, zintegrowany z systemem sterowania ruchem - zostało to przewidziane w koncepcji przewietrzania i oddymiania. System ten powinien być rozbudowany o czujniki stężenia tlenków azotu i dwutlenku azotu. Proponuje się zainstalowanie dwóch takich czujników w obiegu zużytego powietrza (po jednej dla każdej nitki tunelu), możliwie blisko przed wyrzutniami. Rejestracja wyników powinna być automatyczna, w cyklu godzinowym. Decyzja zobowiązuje wnioskodawcę do wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza po upływie 1 roku od dnia oddania obiektu do użytkowania i przedstawienia jej w terminie 18 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania. Analiza powinna zawierać zweryfikowane wyniki obliczeń stanu jakości powietrza, z uwzględnieniem rzeczywistej emisji oraz metodyk modelowania, o których mowa w art. 12 Prawa ochrony środowiska, wraz z graficznym przedstawieniem tych wyników. Analizę porealizacyjną należy wykonać również w zakresie emisji hałasu do środowiska po upływie 6 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania i przedstawić ją w terminie 12 miesięcy od dnia oddania obiektu do użytkowania w Wydziale Kształtowania Środowiska UMK. Z uwagi na prognozowane przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na odcinku Trasy Zwierzynieckiej należało nałożyć na inwestora obowiązek wprowadzenia zabezpieczeń akustycznych. Lokalizacja ekranów akustycznych powinna być zgodna z koncepcją ochrony akustycznej przedstawionej w załączniku do niniejszej decyzji. Dodatkowo należy uwzględnić ochronę budynków nr 65a, 65b i 65c przy ul. Księcia Józefa oraz budynku nr 17 przy ul. Polnych Kwiatów.

Zamierzona inwestycja zlokalizowana jest w strefie kształtowania systemu przyrodniczego miasta, zaś węzeł południowy w strefie parku rzecznego Wisły, co wynika ze Studium zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa.

Znajdować się będzie ono częściowo na terenie Bielańsko -Tynieckiego Parku Krajobrazowego, przy czym zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody nie obowiązują zakazy, o których mowa w ust. 1 tego artykułu.

Inwestycja zlokalizowana jest też częściowo na terenie narażonym na niebezpieczeństwo wystąpienia powodzi w przypadku wysokich stanów wody na Wiśle, co wymusza zastosowanie rozwiązań technicznych i organizacyjnych zabezpieczających planowany tunel przed zalaniem.

W rejonie projektowanego węzła południowego znajdują się stawy stanowiące urządzenia wodne (art. 9 ust. 1 pkt. 19 lit. c ustawy dnia 18.07.2001r. Prawo wodne). Zgodnie z art. 65 tej ustawy zabrania się niszczenia lub uszkadzania urządzeń wodnych. Przebudowa stawów w zakresie niezbędnym do realizacji inwestycji będzie wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy.

Planowana inwestycja wymaga przekroczenia tunelem rzeki Rudawy. Zgodnie z art. 122 ust.1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy Prawo wodne, prowadzenie przez wody powierzchniowe oraz wały przeciwpowodziowe obiektów mostowych oraz innych urządzeń wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Z uwagi na fakt, że zakres inwestycji obejmuje obwałowania rzeki Rudawy oraz bezpośrednio sąsiaduje z wałem przeciwpowodziowym rzeki Wisły dla zapewnienia szczelności i stabilności wałów przeciwpowodziowych, zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy Prawo wodne zabronione jest rozkopywanie wałów, wykonywanie obiektów budowlanych, kopanie dołów oraz rowów w pasie 50 m od stopy wału przeciwpowodziowego po stronie odpowietrznej. W celu realizacji przedsięwzięcia wymagane zatem będzie zwolnienie z powyższych zakazów. Zgodnie z art. 85 ust. 3 ustawy Prawo wodne zwolnienia z zakazów określonych w art. 85 ust. 1 ustawy może udzielić w drodze decyzji Marszałek Województwa Małopolskiego, działający przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych . Na terenie przeznaczonym pod inwestycję wody powinny być zagospodarowane w sposób nienaruszający stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz zapewniający ochronę wód zgodnie z art. 29 ustawy Prawo wodne.

Wskazano następnie na treść art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 56 ust. 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, a także zwartą w załączniku do decyzji charakterystykę przedsięwzięcia.

W tym kontekście wyjaśniono, że przedłożona do akt sprawy informacja o środowisku zawierała wszystkie dane określone w art. 49 ust. 3 Prawa ochrony środowiska i odpowiadała wymaganiom formalnym ustawy. Z uwagi na charakter przedsięwzięcia, po uzyskaniu uprzednio powołanej opinii właściwego organu, postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...].01.2008r. znak [...] nałożono na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu. W związku z korektą lokalizacyjną przedmiotowego przedsięwzięcia postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa znak [...] z dnia 17.07.2008r. uchylone zostało powyższe postanowienie, a na wnioskodawcę nałożono obowiązek sporządzenia raportu dla przedsięwzięcia o poszerzonym zakresie lokalizacyjnym. Złożony w dniu 11.03.2008r. raport o oddziaływaniu na środowisko opracowany przez W.S. przy współudziale J.B. , J.K. , R.S. , B.S. –Ł. , A.W. okazał się niezgodny z wymaganiami ustawy Prawo ochrony środowiska, a zatem postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20.03,2008r. znak [...] nałożono na wnioskodawcę obowiązek jego uzupełnienia . W toku postępowania raport był dalej wielokrotnie uzupełniany w wyniku kolejnych wezwań organu, w celu doprowadzenie go do zgodności z przepisami prawa i stanem faktycznym.

Jak wyjaśniono, w toku postępowania strony miały możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów. W dniu 31.07.2008r. obwieszczeniami na tablicach ogłoszeń Urzędu Miasta Krakowa os. Zgody 2, Rady Dzielnicy VI i VII Miasta Krakowa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Urzędu Miasta Krakowa podano do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznym dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków. Wniosek o dopuszczeniu do udziału w sprawie na prawach strony złożyło Towarzystwo [...] oraz Konfederacja [...] . Zgodnie z art. 50 k.p.a., pismami z 28.08.2008r. znak [...] zobowiązano oba te podmioty do przedłożenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania odpisów z Krajowego Rejestru Sądowego zawierających w szczególności dane co do osoby upoważnionej do reprezentacji, jak również Statutów, celem prawidłowego rozpoznania wniosków z dnia 21.08.2008r. Towarzystwo [...] w terminie uzupełniło braki i uczestniczyło w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony, zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska. Wniosek Konfederacji [...] pozostawiony został bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie dokumentów.

W dalszych wywodach przedstawiono uwagi złożone w sprawie przez Towarzystwo [...] , na które odpowiedzieli autorzy raportu. Sporządzenie przez nich pisemnych wyjaśnień poprzedzone było wykonaniem terenowej inwentaryzacji w celu rozpoznania użytkowania i zagospodarowania terenu.

I tak, zgodnie z zapisami "Mapy roślinności rzeczywistej Miasta Krakowa...." obszar objęty inwestycją stanowią tereny o przeciętnej wartości przyrodniczej. Tylko lokalnie zachowały się "oczka wodne" (antropogeniczne) ze zbiorowiskami roślin wodnych i inicjalnymi zbiorowiskami szuwarów właściwych, a przy istniejącej ul. Księcia Józefa pas łąki świeżej, rajgrasowej. To siedliska kwalifikowane do obszarów o wysokich walorach przyrodniczych, dlatego prace projektowe prowadzono w taki sposób, aby te miejsca oszczędzić. Jako obszar o najwyższych wartościach przyrodniczych wskazywany jest las łęgowy w międzywalu Wisły - poza obszarem przedmiotowej inwestycji. W celu wyjaśnienia rozbieżności stanowisk odnośnie walorów przyrodniczych spornych terenów zostały w miesiącach letnich 2008r. wykonane uzupełniające badania geobotaniczne, których wyniki przedstawiono w wyjaśnieniach do zarzutów podniesionych przez Towarzystwo [...].

Opracowanie p.n.: "Koncepcja ochrony różnorodności biotycznej Miasta Krakowa" wykonane przez zespół Instytutu Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego w 2005r. wskazuje, że przedsięwzięcie jest projektowane na granicy dwóch obszarów o wybitnych walorach przyrodniczych w skali miasta : Zwierzynieckiego Obszaru Leśno-Łąkowego (V) oraz Dębnickiego Obszaru Łąkowo-Leśnego (VI). Autorzy opracowania podali szczegółowe opisy dokumentacyjne dla 36 obiektów proponowanych do objęcia różnymi formami ochrony różnorodności biotycznej na terenie Krakowa, wśród których znajduje się również Las Łęgowy w Przegorzałach. Wskazana tam powierzchnia obszaru (305,36 ha) i granice (od południa Wisła, od północy ulica Księcia Józefa) nie korespondują z częścią opisową tego dokumentu, która odnosi się do lasu łęgowego w międzywalu Wisły, a nie bezpośrednio do terenu objętego planowaną inwestycją.

Towarzystwo [...] złożyło w Wydziale Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Krakowa stosowną dokumentację do wniosku o utworzenie użytku ekologicznego "Las łęgowy w Przegorzałach". W odniesieniu do tego obiektu wnioskodawcy bazują na inwentaryzacji przyrodniczej zawartej w "Koncepcji ochrony różnorodności biotycznej Miasta Krakowa". Uzasadnieniem dla tego wniosku jest największy w granicach miasta płat lasu łęgowego o dużych walorach biocenotycznych i krajobrazowych (położony w obrębie proponowanych granic użytku ekologicznego). Obszar ten, przyrodniczo cenny zajmuje międzywale lewego brzegu rzeki (poza terenem objętym raportem), którego powierzchnię można szacować na ok. 50 ha. Pokrywa się on w zasadniczej części - we fragmencie centralnym oraz z poszerzeniem terenu aż po klasztor ss. Norbertanek - z zaproponowanym niezależnie stanowiskiem ochrony fauny o nazwie "Przegorzały - łęg nadwiślański", zgłoszonym do ochrony u Wojewody . Rozpatrzenie powyższego wniosku - ze względu na lokalizację - nie ma istotnego znaczenia dla oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia inwestycyjnego budowy Trasy Zwierzynieckiej.

Zapisy istniejącego Studium uwarunkowań i przestrzennego zagospodarowania Miasta Krakowa z 2003r. mówią m. in. o "obszarze ze skupiskami chronionych gatunków roślin i zwierząt" w rejonie Przegorzał. W związku z tym zapisem, na mapie "K2 - Środowisko przyrodnicze i kulturowe - kierunki i zasady ochrony i rozwoju" wskazano w Studium na "obszar cenny przyrodniczo proponowany do ustalenia formy ochrony". W rejonie planowanego południowego węzła Trasy Zwierzynieckiej zlokalizowany jest on wyłącznie na lewym brzegu Wisły, w międzywalu, a zatem poza granicą obszaru objętego raportem. Jednocześnie stanowi fragment pokazanego w przytoczonej mapie przyszłego systemu parków wodnych. Taki park planowano w dolinie Wisły na południe od ul. Księcia Józefa, począwszy od węzła Mirowskiego po planowany także wówczas, a dziś funkcjonujący Most Zwierzyniecki. Zakładano przy tym, że część tej przestrzeni zajmie III obwodnica Krakowa, w omawianym obszarze wyprowadzana według Studium z tunelu. Wskazywane potencjalne konflikty interesów w tym obszarze to: ochrona przyrody - istotny element miejskiego systemu komunikacyjnego; ochrona wartości przyrodniczych lasu łęgowego - ochrona przeciwpowodziowa miasta.

Zasadność poprowadzenia Trasy Zwierzynieckiej przez wskazany obszar potwierdza również możliwość zawarta w § 3 ust. 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia nr [...] Wojewody Małopolskiego z dnia 17.10.2006r. w sprawie Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego, którego przedmiotowy teren jest częścią. Determinują go również decyzje planistyczne w terenach sąsiednich. Po podjęciu decyzji o przebiegu tej trasy w obrębie dawnej rezerwy terenowej, ale w tunelu, powierzchnię nad nim uwolniono dla prac planistycznych. W związku z tym, obejmują ją zapisy obowiązującego obecnie planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wzgórze Św. Bronisławy" (od granicy północnej wyznaczonej na rzędnej 221 m n.p.m. do południowej - na ogrodzeniu zbiorników wodociągowych "Kościuszko"). Zawarte tam ustalenia kierują korytarz dalszego przebiegu Trasy Zwierzynieckiej w kierunku południowym przez omawiany obszar. Warto dodać, że plan obszaru "Wzgórze Św. Bronisławy", pomimo że obejmuje tereny chronione (w tym o wysokich walorach przyrodniczych), nie tylko akceptuje tunelowy przebieg Trasy Zwierzynieckiej (§13 ust. 2), ale umożliwia związaną z tym "budowę i eksploatację urządzeń technicznych" (§12 ust. 1 pkt 1) i to we wszystkich terenach ponad tunelem : terenach otwartych ZO4 (§18 ust. 4 i 5), terenie zieleni fortecznej ZF (§19 ust. 3 i 4), terenie leśnym ZLI (§20 ust. 4 i 5) oraz terenie obiektów i urządzeń zaopatrzenia w wodę IW (§28 ust. 3 i 4).

Pomijając odcinek tunelowy, inwestycja projektowana jest na terenach o przeciętnej wartości przyrodniczej, bardzo zmienionych przez człowieka, od dawna rezerwowanych pod rozbudowę układu komunikacyjnego miasta, przy czym wyniki uzupełniającej inwentaryzacji geobotanicznej siedlisk zamieszczono poniżej. Zachodzi tam mechanizm typowy dla "odkładanych" inwestycji. Tereny chronione przed zabudową ulegają samoistnej renaturyzacji, co jest później wykorzystywane jako kontrargument przez przeciwników przedsięwzięcia. Pierwotną szatę roślinną omawianego obszaru stanowiły niewątpliwie lasy łęgowe. Kompleks łęgowy zasiedlał z natury niskie terasy rzeczne w dnie doliny Wisły. Dalej ku północy, w obszarze wkraczającym na zrąb Wzgórza Św. Bronisławy oraz Sowińca roślinność pierwotną stanowił zespół grądów, tj. wielogatunkowych lasów dębowo-grabowych z udziałem lipy, klonów, jesionów i innych drzew liściastych. Działalność ludzka (wycięcie lasów, obwałowanie rzek i osuszenie terenu, uprawa roli, zabudowa) doprowadziła do daleko idących zmian w szacie roślinnej. Zbiorowiska pierwotne zostały zastąpione przez wtórne, zanikły liczne gatunki rodzime, zwłaszcza najbardziej wyspecjalizowane co do wymagań siedliskowych, wkroczyły gatunki synantropijne - rodzime i obcego pochodzenia. Naturalne zbiorowiska łęgowe uległy zniszczeniu w największym stopniu. W chwili obecnej na potencjalnym terenie inwestycyjnym występują następujące kompleksy zbiorowisk roślinnych: nadsypane i częściowo splantowane tereny zdominowane przez roślinność ruderalną , " oczka wodne " w dawnych wyrobiskach, dawne łąki i pola orne, zbiorowiska drzewiaste z nasadzeń i grupowych samosiewów, zbiorowiska ruderalne, kompleks ogródków działkowych. W pobliżu, za wałami Wisły rozpościera się wspominany już dobrze zachowany kompleks lasu lęgowego z "oczkami wodnymi". Znajduje się on poza omawianym terenem inwestycyjnym. Przeprowadzone późniejsze obserwacje w odniesieniu do fauny - już po złożeniu raportu, w korzystniejszych warunkach czasowych, pozwoliły uszczegółowić szacunkową analizę zasobów. Wyniki obserwacji zamieszczono w wyjaśnieniach do zarzutów podniesionych przez Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody.

W tym kontekście stwierdzono, że należy podzielić stanowisko autorów raportu, w myśl którego występujące na terenie potencjalnego zainwestowania siedliska i lokalne populacje nie mają istotnego znaczenia dla trwałości metapopulacji chronionych gatunków zwierząt, zaś decydują o tym następujące okoliczności: w bliskim otoczeniu istnieje dostatek terenów o podobnym charakterze lub cenniejszych, a łączność między populacjami zostanie zachowana korytarzami wzdłuż wałów Wisły i wzdłuż ul. Księcia Józefa; inwestycja nie powoduje konieczności likwidacji istniejących "oczek wodnych", ani "dzikiej" zieleni, a jedynie ich uporządkowanie; w raporcie wskazuje się na potrzebę utrzymania zieleni izolacyjnej w możliwie szerokim zakresie.

Ponadto, inwestycja przebiegać będzie przez tereny znacznie przekształcone przez człowieka, pokrytymi wielometrowymi zwałami ziemi, gruzu i innych odpadów (dotyczy to również obrzeży "oczek wodnych"). Przedsięwzięcie zostało zaplanowane w sposób świadomie oszczędzający tereny o wysokich walorach przyrodniczych i krajobrazowych. Odnosi się to również do rejonu południowego wylotu tunelu wraz z węzłem drogowym z ul. Księcia Józefa (w opracowaniach o charakterze ogólnym określanych jako "Łęg Przegorzalski"). Planowane obiekty komunikacyjne usytuowano tam na terenach o relatywnie najniższej wartości przyrodniczej, poprzemysłowych i nasypowych, zdegradowanych, kwalifikujących się do rekultywacji i rewitalizacji. Odcinek tunelowy (w tym również urządzenia do przewietrzania i całą naziemną infrastrukturę techniczną) zaplanowano tak, aby przedsięwzięcie jak najmniej ingerowało w tereny Zwierzynieckiego Obszaru Leśno-Łąkowego i lokalne podmokłości. Nie przewiduje się poprowadzenia trasy komunikacyjnej przez stawy, a wręcz przeciwnie, zaplanowano układ komunikacyjny oszczędzający istniejące "oczka wodne". Wskazywane na niektórych mapach stawki w przebiegu Trasy Zwierzynieckiej w istocie od dawna nie istnieją.

W przypadkach takich jak omawiany, inwentaryzację zieleni sporządza się na etapie poprzedzającym projekt budowlany. Taki wymóg został w raporcie wskazany. Na potencjalnym terenie inwestycyjnym nie ma starodrzewu, a jedynie wielogatunkowe zarośla pochodzące z samosiewu (lokalnie również pozostałości zieleni urządzonej). Nieliczne wyrośnięte drzewa obumierają albo już uschły na skutek zasypywania ziemią.

Wśród załączników zamieszczonych w kolejnym aneksie do raportu wskazano aktualnie proponowane granice obszaru Shadows List Natura 2000 "Dębnicko-Tyniecki Obszar Łąkowy" (zał. l - stan z października 2008r.). Na listę został on wpisany w maju 2008r. Najbliższe enklawy potencjalnego obszaru siedliskowego znajdują się na przeciwległym, prawym brzegu rzeki Wisły, w odległości rzędu kilometra od południowego wylotu Tunelu Zwierzynieckiego. Wniosek o utworzenie obszaru Natura 2000 jest obecnie weryfikowany przez Wojewódzkie Zespoły Specjalistyczne zarówno pod względem zasadności, jak i granic obszaru. Zaproponowany do ochrony "Dębnicko-Tyniecki Obszar Łąkowy" zlokalizowany jest na prawym brzegu rzeki Wisły i w związku z tym nie stwierdza się kolizji planowanego przedsięwzięcia z proponowanym obszarem Natura 2000.

W kwestii "oczek wodnych " Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody pomija istotny fakt, że wiele z nich na omawianym terenie zostało w minionych latach zasypanych i jak już wspominano, obraz na mapach topograficznych jest nieaktualny. Obecnie w miejscu planowanego wylotu tunelu znajdują się kilkumetrowe zwały ziemi i gruzu z roślinnością inicjalną. Uproszczony, ale aktualny obraz sytuacji odzwierciedla "Mapa roślinności rzeczywistej Miasta Krakowa...". W rejonie planowanego węzła komunikacyjnego z ul. Księcia Józefa znajdują się trzy sztuczne "oczka wodne" na terenie nasypowym (1 głębokie oraz 2 płytkie, wysychające i zamarzające do dna). To głębokie "oczko" (po północno-zachodniej stronie, blisko działek) nie koliduje z budową Trasy Zwierzynieckiej, podobnie jak oczko po stronie północno-wschodniej (przy ruinach zabudowy). W rejonie trzeciego ze wskazanych "oczek" planowana jest budowa estakady nad Trasą, w ciągu nowej łącznicy ul. Księcia Józefa. Ta ostatnia łącznica na odcinku do Mostu Zwierzynieckiego ma przebiegać północno-wschodnim skrajem kolejnego "oczka", tym razem naturalnego (pozostałość starorzecza odciętego wałem Wisły). Są możliwe rozwiązania alternatywne - nasyp zmniejszający "oczko" o ok. 20% albo niska estakada - do rozstrzygnięcia na etapie projektu budowlanego. To drugie rozwiązanie jest lepsze, bo pozwala zachować akwen i zapewnia do niego obustronny dostęp dla drobnych gatunków zwierząt związanych ze środowiskiem wodnym. Tak więc, budowa Trasy Zwierzynieckiej nie powoduje konieczności likwidacji "oczek wodnych", ale może przyczynić się do uporządkowania ich otoczenia. Podobnie, uporządkowania wymaga "dzika" zieleń, np. w ramach włączenia jej w zieleń izolacyjną polecaną w raporcie w możliwie szerokim zakresie.

Plany budowy Trasy Zwierzynieckiej są wcześniejsze (sięgają lat siedemdziesiątych). W myśl późniejszych koncepcji Trasa w ramach III obwodnicy miałaby zapewniać połączenia międzydzielnicowe z jednoczesnym odciążeniem obszaru śródmieścia, w tym jego bezcennej substancji zabytkowej. Doprowadzałaby ona ruch do parkingów [...] sprzężonych z przystankami (pętlami końcowymi) masowej komunikacji miejskiej i zakończeniami dróg rowerowych, tj. ciągami komunikacyjnymi do śródmieścia. Spośród kilku wariantów Trasy Zwierzynieckiej (zakładających w różnym stopniu przejścia tunelowe) do ostatecznej analizy w 1995r. przyjęto trzy, począwszy od wariantu "O" pokrywającego się z zapisami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa z 1988r. (m. in. z przejściem estakadą nad Wisłą w rejonie ul. Malczewskiego). Najbliższy współczesnym rozważaniom był ówczesny wariant "II" - z wydłużonym tunelem. Analizy przeprowadzone przez A. R. i M. D. (1995) wskazują, że w przypadku realizacji tego wariantu uszczerbek w zasobach środowiska przyrodniczego byłby zdecydowanie najmniejszy. Powrót do analizy wariantowej przebiegu Tunelu Zwierzynieckiego byłby oczywiście możliwy, ale wydaje się bezzasadny z uwagi na wzrost zainwestowania i rozwój obszarowych form ochrony przyrody i krajobrazu kulturowego. Wariant przedsięwzięcia wskazany przez autorów uwag do raportu jako pominięty, został przedstawiony w czerwcu 2008r. przez Konfederację [...], w trybie wniosku do nowego Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa, w części dotyczącej zagadnień komunikacji w Krakowie. Zaproponowano tam odmienną wizję powiązań komunikacyjnych po zachodniej stronie miasta, w szczególności połączenie Trasy Zwierzynieckiej w jeden ciąg z Trasą Pychowicką. Wnioskodawcy akceptują postulowany przebieg Tunelu Zwierzynieckiego, ale z zastrzeżeniem, że tunel powinien zostać przedłużony w kierunku południowym, aż do przecięcia z ul. Grota Roweckiego. Uznają za konieczne powiązanie Trasy Pychowickiej z ul. Księcia Józefa, ale nie wskazują, gdzie miałby powstać węzeł komunkacyjny i konieczna infrastruktura techniczna tunelu. Proponują zlokalizowanie końcówki tramwaju, parkingu P&R i lokalnego dworca autobusowego dalej na zachód, w sąsiedztwie węzła Mirowskiego (przy IV obwodnicy miasta). Konsekwencją przyjęcia tych postulatów dla koncepcji budowy Trasy Zwierzynieckiej będzie obniżenie niwelety tunelu na odcinku południowym (spadek ku Wiśle, zamiast projektowanego obecnie wzniosu), przeprojektowanie łącznic tunelu z układem komunikacyjnym ul. Księcia Józefa, odpowiednim zajęciem powierzchni (zmieni się układ komunikacyjny z konstrukcji wyniesionych na zagłębione w ziemi). W postulowanym wariancie nie będzie możliwości zlokalizowania urządzeń technicznej infrastruktury tunelu inaczej niż w jego części środkowej, między ul. Księcia Józefa a wałami Wisły, co oznacza dodatkowe zajęcie terenu i skumulowanie oddziaływań, zwłaszcza w zakresie ochrony powietrza . Trudny do rozwiązania stanie się problem odprowadzenia spalin z tak długiego tunelu (rzędu 4,5 km). Najprawdopodobniej nie będzie możliwości ulokowania urządzeń wentylacyjnych przy ul. Grota-Roweckiego, a z analizy rozwiązań dla Tunelu Zwierzynieckiego wynika, że nie będzie też możliwości bezpiecznego wyprowadzenia tej wentylacji w rejonie ul. Księcia Józefa. Obiekty infrastruktury tunelu kluczowe dla bezpieczeństwa będą musiały być chronione przed zalewami powodziowymi, co w praktyce oznacza konieczność nadsypania terenu albo odpowiedniego wyniesienia konstrukcji. Podsumowując, w odniesieniu do przedsięwzięcia inwestycyjnego budowy Trasy Zwierzynieckiej w Krakowie przyjęcie wariantu z tunelem pod Wisłą nie daje istotnych korzyści środowiskowych. Istotą takiego rozwiązania (i intencją wnioskodawców) jest ochrona cennych przyrodniczo obszarów w międzywalu Wisły i w okolicach Zakrzówka. Dlatego analiza wnioskowanej koncepcji powinna być powiązana z projektowaniem tzw. Trasy Pychowickiej, a nie Trasy Zwierzynieckiej. Rozwiązywanie konfliktów środowiskowych związanych z zagospodarowaniem przestrzennym miasta powinno odbywać się w trybie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko na etapie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, planów zagospodarowania przestrzennego oraz strategii rozwoju regionalnego. Budowa Trasy Zwierzynieckiej w Krakowie w obecnym przebiegu została wskazana w Studium uwarunkowań i przestrzennego zagospodarowania Miasta Krakowa z 2003r. Po utracie mocy planów miejscowych uchwalonych przed 1.01.1995r., do czasu uchwalenia nowych, obiekty budowlane mogą być lokalizowane na podstawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W takich warunkach rozwój budownictwa realizuje się zgodnie w regułami wolnorynkowej gry o przestrzeń. Prowadzi to do powstawania legalnej zabudowy również w miejscach kolidujących z inwestycjami celu publicznego. Autorzy raportu nie kwestionują legalności wydanych decyzji i pozwoleń. Koncepcja Trasy została opracowana z poszanowaniem stanu faktycznego, w sposób możliwie najlepiej godzący wymogi ochrony praw mieszkańców i ochrony przyrody. Trzeba przy tym pamiętać, że to interesy sprzeczne. Na obszarze Krakowa nie ma wolnych przestrzeni niezamieszkałych i zarazem mało wartościowych przyrodniczo. Autorzy raportu podtrzymują stanowisko, że nie ma istotnych środowiskowych przeciwwskazań dla zrealizowania przedsięwzięcia polegającego na budowie tzw. Trasy Zwierzynieckiej na odcinku od skrzyżowania z al. Armii Krajowej do południowego węzła planowanego pomiędzy ul Księcia Józefa, a ul. Polnych Kwiatów. Rozwiązania koncepcyjne Trasy Zwierzynieckiej nie przesądzają o sposobie poprowadzenia obwodnicy w kierunku południowym (tzw. Trasa Pychowicka). Studium uwarunkowań i przestrzennego zagospodarowania Miasta Krakowa przewiduje w tym miejscu budowę mostu, lecz kontynuacją mógłby być również tunel pod Wisłą. Również w tym drugim przypadku potrzebne byłoby zaprojektowanie węzła drogowego łączącego Trasę Zwierzyniecką z ul. Księcia Józefa. W przeciwnym wypadku Trasa nie spełni zasadniczego celu, jakim miało być bezkolizyjne połączenie terenów po obu stronach Kopca Kościuszki i Lasu Wolskiego. Z wykonanych analiz wynika, że w rejonie tego węzła muszą być zlokalizowane również urządzenia techniczne do obsługi tunelu, w szczególności urządzenia do przewietrzania (decydują o tym warunki naturalne i kolizje z istniejącym zagospodarowaniem). W powoływanym przez autorów uwag do raportu wariancie zakładającym przedłużenie odcinka tunelowego pod Wisłę - trzeba znaleźć miejsce dla infrastruktury obsługującej Tunel Pychowicki. Z analizy warunków miejscowych wynika, że najbardziej prawdopodobną lokalizacją byłby sporny teren pomiędzy ul. Księcia Józefa, a ul. Polnych Kwiatów. Oznacza to, że w wariancie proponowanym przez Konfederację [...] zajęcie terenu będzie podobne (lub większe), a skala konfliktów środowiskowych na spornym terenie między ul. Księcia Józefa, a ul. Polnych Kwiatów, wymagających rozwiązania, nie zmaleje, ale wzrośnie. Przedmiotowe przedsięwzięcie nie obejmuje zagospodarowania terenów w otoczeniu południowego wylotu Trasy Zwierzynieckiej (tramwaj, parking P&R i in.), tym niemniej zamierzenia te zostały w raporcie zasygnalizowane. W przeciwieństwie do Trasy Zwierzynieckiej, ich projektowanie obecnie nie będzie możliwe bez zmiany Studium uwarunkowań i przestrzennego zagospodarowania Miasta Krakowa. W raporcie uwzględniono również budowę w ostatnich latach węzła i Mostu Zwierzynieckiego, nowego odcinka ul. Księcia Józefa w Przegorzałach oraz wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy hotelu na terenie położonym między istniejącą ul. Księcia Józefa i planowaną Trasą Zwierzyniecką, a wałami Wisły. Zgodnie z nowymi regulacjami prawnymi w zakresie postępowania, tj. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, póz. 1227) istnieje możliwość przeprowadzenia ponownego postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko, na wniosek inwestora na etapie pozwolenia na budowę i zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.

Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie w terminie wniosło Towarzystwo [...] , które domagało się jej uchylenia jako niezgodnej z ustawą Prawo ochrony środowiska, Dyrektywą Rady Unii Europejskiej - EIA w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre publiczne i prywatne przedsięwzięcia na środowisko (85/337/WE i 97/11/WE) oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W obszernym uzasadnieniu odwołania zawarto następujące zarzuty :

1. Przedłożony w sprawie raport o oddziaływaniu na środowisko nie odpowiada wymienionym w treści zarzutu wytycznym UE zawierającym listę kontrolną do weryfikacji raportu OOŚ w EIA i ogólnie przyjętej dobrej praktyki OOŚ, został sporządzony w sposób nierzetelny, zawiera podstawowe braki i błędy.

2.Nie opisano skumulowanych skutków dla środowiska spowodowanych przez projekt - należało opisać wpływ na środowisko całej III obwodnicy, a nie jedynie odcinka od ul. Armii Krajowej do ul. Księcia Józefa. Nie określono innych planowanych działań rozwojowych, których skutki mogłyby zostać skumulowane ze skutkami projektu. Nie opisano wszystkich dodatkowych usług lub rozbudowy projektu.

3. Zupełnie błędna jest zawarta w raporcie prognoza oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pod względem przyrodniczym, wpływu zanieczyszczeń i hałasu w rejonie ul. Księcia Józefa. Uwzględnia ona bowiem wyłącznie wpływ budowy i funkcjonowania samej drogi, gdy tymczasem należałoby ocenić całość planowanej inwestycji, tj. również zajezdni tramwajowej, parkingu P&R, dworca autobusowego. Brak jest opisu rodzaju, rozmiaru, modelu rozłożenia w czasie i rozmieszczenia geograficznego nowego ruchu komunikacyjnego generowanego lub zmienionego w wyniku realizacji całej III obwodnicy.

4.Nie opisano ilościowo niebezpiecznych materiałów używanych, przechowywanych, obsługiwanych lub produkowanych w związku z projektem (w czasie budowy, w trakcie użytkowania) oraz metod zbierania, przechowywania, transportu i usuwania odpadów. Nie omówiono transportu surowców do projektu i liczby związanych z nim przemieszczeń komunikacyjnych.

5. Niewystarczająca i błędna jest zawarta w raporcie informacja dotycząca walorów przyrodniczych terenu inwestycji. W szczególności pomiędzy wylotem z tunelu, a wałem przeciwpowodziowym. Brak jest też inwentaryzacji przyrodniczej ( ornitologicznej, botanicznej, herpetologicznej ), co budzi szczególne zdziwienie w związku z prowadzeniem trasy komunikacyjnej przez staw. Raport opracowany został w miesiącach zimowych więc trudno mówić o jakiejkolwiek inwentaryzacji przyrodniczej w wykonaniu jego autorów . Co więcej, autorzy raportu nie zadali sobie trudu zapoznania się z istniejącymi już , łatwo dostępnymi opracowaniami i obserwacjami przyrodników oraz organizacji ekologicznych. W uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w odpowiedzi na ten zarzut wyjaśniono, że sporządzenie raportu poprzedzone było wykonaniem przez zespół autorski terenowej inwentaryzacji w celu rozpoznania użytkowania i zagospodarowana terenu, a w celu wyjaśnienia rozbieżności stanowisk odnośnie walorów przyrodniczych spornych terenów zostały w miesiącach letnich 2008 r. wykonane uzupełniające badania geobotaniczne, których wyniki przedstawiono w wyjaśnieniach do zarzutów podniesionych przez Towarzystwo [...]. Wyjaśnienie to jest całkowicie błędne. W raporcie brak jest jakiejkolwiek informacji o przeprowadzeniu inwentaryzacji przyrodniczej, brak jej wyników, brak informacji o zastosowanej metodzie oraz okresie przeprowadzenia obserwacji. Niezrozumiałe jest powoływanie się na przeprowadzenie w lecie 2008r. badań w celu wyjaśnienia rozbieżności, skoro uwagi Towarzystwa [...] zostały sformułowane pod koniec sierpnia 2008r. Towarzystwo nie otrzymało również żadnych wyjaśnień do podniesionych zarzutów. Nadto, badania geobotaniczne ograniczone do przeprowadzonych w okresie letnim mają niewielką wartość, a inwentaryzacja przyrodnicza nie może ograniczać się do obserwacji botanicznych, ale musi zawierać inwentaryzację grzybów i fauny (w tym także określenie przebiegu tras migracji lęgowych płazów). Rozdział poświęcony oddziaływaniu przedsięwzięcia na przyrodę i krajobraz jednego z najcenniejszych pod tymi względami miejsc Krakowie obejmuje zaledwie 1 stronę. Brak jest informacji na temat ilości drzew i krzewów przewidzianych do usunięcia, co uniemożliwia ocenę oddziaływania inwestycji na środowisko.

6. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nałożono obowiązek wykonania szczegółowej inwentaryzacji zieleni. Takie rozstrzygnięcie jest niedopuszczalne, albowiem inwentaryzacja zieleni powinna być wykonana na etapie opracowywania raportu oraz stanowić podstawę do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

7. Analogiczny jak wyżej zarzut dotyczy zapisu zobowiązującego do dokonania uzgodnienia z Dyrekcją Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych. Takiego uzgodnienia należało bowiem dokonać przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

8. Nie opisano metod zastosowanych do prognozowania skutków oraz przyczyn ich wyboru.

9. Nie określono odpowiedzialności za wdrożenie działań łagodzących (łącznie z finansowaniem).

10. Autorzy raportu nie korzystali w czasie jego przygotowania z podstawowych opracowań opisujących środowisko przyrodnicze Krakowa. Wyjaśnienia na powyższy zarzut zawarte w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie mogą zastąpić braku z raportu, który powinien zawierać pełną dokumentację środowiskową.

11. Nieprawdziwa jest zawarta w raporcie informacja, że najbliższym obszarem Natura 2000 jest Dolina Prądnika i Puszcza Niepołomicka. W maju 2008r. na Shadows List Natura 2000 wpisany został "Dębnicko-Tyniecki Obszar Łąkowy". Inwestycja III obwodnicy będzie przebiegała przez ten obszar. 12. Błędna jest zawarta w raporcie informacja na temat możliwości konfliktów społecznych, sugerująca, że mogą one dotyczyć jedynie pozyskiwania gruntów pod budowę. Przeciwko realizacji inwestycji protestują komitety mieszkańców. Skandalicznie brzmią zapisy , że plany budowy nie zmieniają się od dziesięcioleci, wiedza o tym była powszechna i dlatego dziś trudno poważnie traktować argumenty, że ktoś podejmując budowę własnego domu o tym nie wiedział. Domy kolidujące z budową trasy zostały wybudowane legalnie. Jeżeli, jak twierdzą autorzy raportu, plany budowy nie zmieniają się od dziesięcioleci to Prezydent Miasta Krakowa nie powinien był wydawać decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oraz pozwoleń na budowę.

13. Przeciwko realizacji inwestycji w przedstawionym wariancie protestują organizacje społeczne wskazujące na wysokie walory przyrodnicze terenu inwestycji, w tym chronione dyrektywami UE, które zostaną zniszczone w przypadku realizacji przedstawionych wariantów. Niezależnie od problemów związanych z protestami tych organizacji, należy mieć również na względzie znikomą szansę finansowania przedsięwzięcia ze środków EU ze względu na nierozpatrzenie wariantu umożliwiającego realizację inwestycji w sposób najmniej niszczący środowisko (sprzeczność z polityka horyzontalną UE).

14. Nie oceniono wszystkich wariantów alternatywnych, nie wyjaśniono przyczyn wyboru proponowanego, a w analizowanych wariantach brak jest najważniejszego. Związek stowarzyszeń Konfederacja [...] w uwagach do zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa za najlepsze rozwiązanie dotyczące budowy zachodniej części III obwodnicy uznał budowę głębokiego tunel o przebiegu od doliny Rudawy do wylotu w pobliżu ul. Grota-Roweckiego, z wyeliminowaniem przepraw mostowych, jako rozwiązań mniej ekologicznych. Zgodnie z tym wariantem cała droga winna przebiegać w tunelu. Nowa końcówka tramwaju, parking P&R, lokalny dworzec autobusowy powinny być zlokalizowane w sąsiedztwie węzła Mirowskiego (ew. lokalny dworzec autobusowy w rejonie Przegorzał ), a nie w okolicy ul. Wioślarskiej. Zapewniłoby to możliwość docelowego przedłużenia linii tramwajowej do lotniska w Balicach i zapewnienie obsługi terenów rekreacyjnych w rejonie Kryspinowa. Tego wariantu, najmniej niszczącego środowisko i krajobraz, eliminującego konflikt z organizacjami ekologicznymi i jedynego dającego szansę na finansowanie przedsięwzięcia ze środków UE nie analizowano. Odpowiedź na powyższy zarzut znajdująca się w uzasadnieniu decyzji jest błędna. Wydający decyzję nie przedkłada żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska. Wariant zaproponowanych przez Konfederację [...] powinien być analizowany w raporcie .

15. Raport nie jest przejrzysty. Nie da się go odczytać jako pojedynczego dokumentu z odsyłaczami, zawiera bowiem kilka aneksów. Jak przyznaje się w uzasadnieniu decyzji z kilkoma aneksami jest nieczytelny, utrudnia czytelnikowi poruszanie się po dokumencie i jego zrozumienie.

16. Analizy i wnioski nie zostały wystarczająco poparte danymi i dowodami.

17. Nie wszystkie źródła danych zostały wymienione w raporcie lub zaopatrzone w odnośniki.

18. Raport nie jest rzetelny, bezstronny i obiektywny. Jego celem nie jest obiektywna ocena skutków przedsięwzięcia, lecz uwiarygodnienie źle przygotowanej i szkodliwej dla środowiska inwestycji.

19. Wydający decyzję wprowadza w błąd co do jej zakresu i przebiegu. Nazwa przedsięwzięcia informuje o budowie trasy komunikacyjnej na odcinku od skrzyżowania z ul. Armii Krajowej do skrzyżowania z ul. Księcia Józefa. W rzeczywistości trasa przekracza ul. Księcia Józefa i kończy się na łąkach pomiędzy ul. Księcia Józefa, a wałem przeciwpowodziowym.

20. Niezrozumiałe jest na jakiej podstawie wydający decyzję twierdzi, że prace projektowe prowadzono w taki sposób, aby oszczędzić miejsca o wysokich walorach przyrodniczych. Twierdzenie takie nie jest w żaden sposób udokumentowane, a decyzja WZ przeczy tego typu stwierdzeniom.

21. Nieprawdziwe jest zawarte w decyzji stwierdzenie, że las łęgowy w międzywalu Wisły (obszar o najwyższych wartościach przyrodniczych) leży poza obszarem przedmiotowej inwestycji. Las łęgowy znajduje się na trasie planowanej III obwodnicy, której częścią jest przedmiotowy projekt.

22. Ocena Towarzystwa [...] odnośnie położenia "oczek wodnych" względem planowanej trasy oraz ich charakteru różni się od oceny przedstawionej w uzasadnieniu decyzji, przy czym szokuje powoływanie się na dokonane w pobliżu dewastacje stawów, które są wynikiem braku reakcji urzędników na prowadzone prace. Nieprawdziwe jest stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że zaplanowano układ komunikacyjny oszczędzający istniejące "oczka wodne". Decyzja ustalająca warunki zabudowy nie zawiera takiego rozstrzygnięcia. Również decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia nie wprowadza takiego warunku, a jedynie zalecenie.

23. W toku prowadzonego postępowania naruszono art.33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w stosunku do związku stowarzyszenia Konfederacja [...] wnioskującego o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. Prezydent Miasta Krakowa bezprawnie wezwał Konfederację do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Zgodnie z art. 33 ust. 1 Prawa ochrony środowiska "organizacje ekologiczne, które, uzasadniając to miejscem swojego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w postępowaniu, uczestniczą w tym postępowaniu na prawach strony". Ustawa nie nakłada obowiązku przedkładania przez wnioskodawcę dodatkowych dokumentów (zwłaszcza w sytuacji powszechnego dostępu do tych informacji na stronie internetowej Krajowego Rejestru Sądowego). Niezależne od powyższego, zgodnie z art. 33 ust. 2 Prawa ochrony środowiska odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu powinna mieć charakter postanowienia, na które stronie przysługuje zażalenie.

24. W sprawie doszło również do naruszenia art. 8 k.p.a.. Decyzja została udostępniona publicznie w sposób maksymalnie utrudniający stronom i społeczeństwu zapoznanie się z nią. Decyzja nie została doręczona stronom postępowania, nawet tym, które wniosły swoje uwagi w trakcie postępowania administracyjnego. Wydający decyzję ograniczył się do umieszczenia informacji o wydaniu decyzji na stronie internetowej Urzędu Miasta Krakowa. Informację tą zamieszczono jednak w dniu 19.12.2008r. , tj. w piątek poprzedzający okres świąteczno-noworoczny, z terminem zapoznania się do 2.01.2009r. Wyznaczenie terminu zapoznania się z decyzją na okres przypadający na kilka dni wolnych od pracy, okres urlopów i przygotowań świątecznych został zdaniem strony skarżącej wybrany nie przypadkowo, lecz w celu utrudnienia stronom i społeczeństwu zapoznanie się z decyzją. Zapoznanie się z dokumentacja utrudnił także fakt, że w terminie wyłożenia decyzji do publicznej wiadomości, w dniu 2.01.2009r. (tj. w ostatnim dniu kiedy istniała możliwość zapoznania się z dokumentacją), w Wydziale Kształtowania Środowiska nie było osób kompetentnych do zapoznania stron i społeczeństwa ze sprawą (urzędnik zajmujący się sprawą, radca prawny przebywali na urlopie). Jedyną osoba w urzędzie był nowy, niedoświadczony urzędnik, nie znający sprawy. Taka sytuacja zapoznawania stron i społeczeństwa z decyzją jest ograniczeniem ich praw oraz naruszeniem art. 8 k.p.a.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2009r. znak [...], na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4, art. 56 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska ( tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) w związku z art. 153 ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227), jak również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Orzekając w ten sposób nawiązano do zaskarżonego rozstrzygnięcia i zarzutów odwołania.

Rozpoznając sprawę ponownie wskazano na przesłanki dalszego stosowanie przepisów ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska oraz powołano treść art. 46 ust. 1 i art. 46a ust. 1 tej ustawy, wskazując w dalszych wywodach na następujące okoliczności.

Inicjujący postępowanie wniosek Zarządu Dróg i Transportu - obecnie Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu zakreśla ramy rozpoznawanej sprawy, zaś decyzja szczegółowo wymienia działki objęte planowaną inwestycją. Poza zakresem tego wniosku pozostawały inwestycje polegające na budowie zajezdni tramwajowej, parkingu (P&R) oraz dworca autobusowego, o których mowa w odwołaniu, a zatem organ nie był uprawniony do orzekania ponad wniosek. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m.in. przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i służy ocenie, czy planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska.

Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Przedmiotowa inwestycja mieści się w pojęciu wymienionym w § 3 ust. 1 pkt 56, 72a, 63 i 33 rozporządzenia, zaś została zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i mogących wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie jego zakres (art. 51 ust. 2 ustawy). Postanowienie to wydaje się w rozważanej sprawie po zasięgnięciu opinii organu, o którym mowa w art. 57, tj. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (art. 51 ust. 3 ustawy). Postanowieniem z dnia 28.01.2008r.znak [...] Prezydent Miasta Krakowa uznał za niezbędne sporządzenie raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z opinią wyrażoną w postanowieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, stwierdzającą konieczność sporządzenia raportu, w sytuacji gdy przedmiotowa inwestycja, należy do mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Stosownie do art. 56 ustawy, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, uwzględniając uzgodnienia organów, o których mowa w art. 48 ust. 2 oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a także wyniki przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, o którym mowa w art. 53.

Teren określony we wniosku jest częściowo objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wzgórze św. Bronisławy". Planu ten obejmuje tereny cenne przyrodniczo, niemniej zgodnie z jego zapisami w obszarze planu utrzymuje się przebieg odcinka Trasy Zwierzynieckiej usytuowanej w tunelu, zgodnie z ustaleniami zawartymi w uchwale Nr CXIV/1024/98 Rady Miasta Krakowa z dnia 22.04.1998r. w sprawie wyboru wariantu przebiegu Trasy Zwierzynieckiej ( § 13 ust. 2) . Nadto pomimo, że w terenie objętym planem wyklucza się realizację przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz powodujących szczególne uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, według przepisów odrębnych lub innego raportu wynikającego z przepisów ochrony środowiska, wyjątek stanowią inwestycje drogowe (remonty, przebudowy) . W planie wskazano też wprost, że nie dotyczy to budowy i eksploatacji urządzeń technicznych związanych z Trasą Zwierzyniecką przebiegającą w obszarze planu w tunelu podziemnym ( §12 ust. 1 pkt 1 ) i umożliwia on budowę ponad tunelem na obszarze terenu otwartego ZO4, terenu zieleni fortecznej ZF, terenu leśnego ZLI oraz terenu obiektów i urządzeń zaopatrzenia w wodę. Zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, jednym z podstawowych kryteriów przesądzających o możliwości wydania pozytywnej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest zgodność lokalizacji zamierzonego przedsięwzięcia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że zagadnieniem podlegającym weryfikacji w postępowaniu o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest zgodność z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego. Należy wobec tego stwierdzić taką zgodność z powołanym wyżej planem. Skoro przepisy prawa miejscowego zostały przyjęte, to organ administracji jest związany wynikającymi z nich postanowieniami, które determinują w dużej mierze treść decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Objęcie planem zaakceptowanego aktualnie w decyzji wariantu trasy Zwierzynieckiej i jej przebiegu w tunelu - kwestionowane przez stronę skarżącą, potwierdza zasadność poprowadzenia jej przez wskazany obszar. Brak natomiast profesjonalnych opracowań projektowych i planistycznych dla alternatywnych wariantów rozwiązań komunikacyjnych. Organ pierwszej instancji dokonał też wymaganych uzgodnień z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Krakowie, który nie zastrzeżeń.

W trakcie postępowania nie wpłynęły żadne uwagi czy też wnioski stron postępowania lub osób trzecich, za wyjątkiem zastrzeżeń strony skarżącej Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy Prawo Ochrony Środowiska w stosunku do Związku Stowarzyszeń Konfederacja [...] Organ pierwszej instancji w oparciu o wskazany przepis miał obowiązek wyjaśnienia, czy wnoszący o dopuszczenie do udziału w postępowaniu podmiot ma przymiot organizacji ekologicznej i czy jest prawidłowo reprezentowany. Skoro wnioskodawca nie przedłożył żądanych dokumentów słusznie pozostawiono wniosek bez rozpoznania.

Raport o oddziaływaniu na środowisko przedstawiony w niniejszej sprawie odpowiada wymaganiom jakie stawia ustawa Prawo ochrony środowiska (art. 52) i prawidłowo został przyjęty przez organ jako podstawa ustaleń faktycznych. Należy podzielić pogląd strony skarżącej, że ocena oddziaływania inwestycji na środowisko winna być przeprowadzona wszechstronnie i wyczerpująco. Ocena inwestycji musi opierać się na dowodach oraz ustaleniach faktycznych. Żeby dokonać obiektywnej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, a przede wszystkim jej uciążliwości, należy dokładnie ustalić dane związane między innymi z emisją hałasu, spalin do środowiska. Nie można jednak zapominać, że dane podawane na etapie postępowania dotyczącego uwarunkowań środowiskowych stanowią jedynie przewidywania inwestora, a precyzyjne informacje mogą być przedłożone dopiero na etapie postępowania w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej ( np. w zakresie szczegółowej inwentaryzacji zieleni). Nie zwalnia to jednak inwestora od podania szacunkowych danych liczbowych oraz dokonania starannej oceny wpływu inwestycji na środowisko. Taka ocena zadaniem Kolegium została dokonana w przedłożonym raporcie. Raport winien być rzetelny, spójny, wolny od niejasności i nieścisłości. Zaaprobowanie przez organ raportu zawierającego którąkolwiek z wymienionych wad i nie podjęcie próby wyeliminowania wadliwości stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu znacznym, mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Właśnie w celu wyeliminowania niejasności i doprecyzowania raportu, dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ pierwszej instancji wzywał wnioskodawcę kilkakrotnie do jego uzupełnienia. Nie można zatem czynić zarzutu niejasności raportu w przypadku jego aneksowania dla doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji wyeliminowania wady, którymi raport był obarczony nie ma podstaw, aby odmówić mu waloru wiarygodności i przyjąć za podstawę ustaleń faktycznych. W myśl przepisów ustawy raport sporządzany jest na zlecenie inwestora. Powyższe nie oznacza, że z tego powodu raport obarczony jest wadliwością. Raport przygotowują bowiem osoby mające wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie. Raport w niniejszej sprawie został sporządzony przez dr inż. W.S. - biegłego z listy Wojewody w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko, przy udziale pięciu innych osób , m.in. specjalistów z zakresu ochrony powietrza, ochrony przed hałasem. Zdaniem Kolegium zakres raportu w rozważanej sprawie jest dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Jego autorzy, a następnie organ pierwszej instancji odnieśli się też szczegółowo do uwag składanych przez stronę skarżącą w toku postępowania, które w większości są zbieżne z zarzutami odwołania. W tym zakresie Kolegium podziela argumentację organu pierwszej instancji wyrażoną wyczerpująco w kwestionowanej decyzji, którą uznaje za własną.

Odnosząc się dalej do kwestii przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko trzeciej obwodnicy Krakowa wskazano, że przeprowadzenie takiej oceny dla całej planowanej trasy Zwierzynieckiej, Pychowickiej i Łagiewnickiej nie znajduje uzasadnienia z uwagi na skalę przedsięwzięcia i odmienny charakter uwarunkowań związanych z każdym odcinkiem ze względu na ich różne usytuowanie, a także na nieznane na obecnym etapie ich szczegóły i parametry.

Dalsze kwestie podnoszone w odwołaniu, a dotyczące np. sposobu wykorzystania literatury i opracowań przy sporządzaniu raportu wyjaśniono wyczerpująco, wskazując między innymi na nieaktualność danych. W celu wyjaśnienia rozbieżności stanowisk odnośnie walorów przyrodniczych spornych terenów, a wynikających między innymi z innych materiałów źródłowych przeprowadzono uzupełniające badania geobotaniczne. Jak wynika z materiału dowodowego, przedsięwzięcia zostało zaplanowane w sposób świadomie oszczędzający tereny o wysokich walorach przyrodniczych i krajobrazowych, zaś obiekty komunikacyjne sytuuje się na terenach kwalifikujących się do rewitalizacji. Organ pierwszej instancji i autorzy raportu nie kwestionują, że inwestycja ma powstać także na terenach podlegających ochronie, a więc o walorach przyrodniczych, niemniej jednak przeprowadzone postępowanie wykazało dopuszczalność w ramach prawnej ochrony ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięć. Rolą właściwego organu jest stwierdzenie, czy zamierzone oddziaływanie mieści się w wyznaczonych przez przepisy granicach, oraz czy przy dopełnieniu odpowiednich warunków nie prowadzi do zagrożenia stanu środowiska. Jeżeli oddziaływanie zamierzonej inwestycji nie przekracza wyznaczonych przepisami standardów - a takie wnioski wynikają z ustalonego stanu faktycznego i przepisów prawa, brak podstaw do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

W postępowaniu przeanalizowano oraz oceniono wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi czynnikami, możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu. Wszystkie te aspekty planowanej inwestycji zostały przez organ wyjaśnione na podstawie sporządzonego raportu i wzięte pod uwagę przy określaniu środowiskowych uwarunkowań jej realizacji. Decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy określone przez przepisy prawa. Ponowna ocena materiału dowodowego dokonana przez Kolegium jest zabieżna z ocena organu pierwszej instancji.

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2009r. znak [...], Towarzystwo [...] domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Krakowa jako niezgodnych z ustawą Prawo Ochrony Środowiska, Dyrektywą Rady Unii Europejskiej - El A w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre publiczne i prywatne przedsięwzięcia na środowisko (85/337/WE i 97/11/WE) oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadniając powyżej strona skarżąca podtrzymała oraz powołała ponownie w 24 punktach zarzuty podnoszone uprzednio w odwołaniu. Wskazywała dodatkowo na co naruszenie art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. z uwagi na nieustosunkowanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wszystkich tych zarzutów, w szczególności zaś określonych w pkt 5,8,9,11,19,24,14. Uznawała za błędne stwierdzenie tego organu co do braku uzasadnienia dla przeprowadzenia skumulowanej oceny oddziaływania na środowisko, akcentując jako niezbędną konieczność dokonanie w toku postępowania kompleksowej oceny całej inwestycji, nie tylko jej fragmentu z uwagi na zwiększoną ilością przejeżdżających samochodów w przypadku kontynuowania trasy komunikacyjnej poprzez rzekę Wisłę w kierunku Łagiewnik ( tzw. Trasa Łagiewnicka ), funkcjonowania zajezdni tramwajowej, parkingu P&R, dworca autobusowego. Zarzucała, że cena wpływu na środowisko w sprawie niniejszej została wykonana tak, jakby przebieg trasy komunikacyjnej został zakończony włączeniem jej w ciąg ul. Księcia Józefa, co nie odpowiada prawdzie. Nie wiadomo na jakiej podstawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dało wiarę twierdzeniom Prezydenta Miasta Krakowa w zakresie oceny przyrodniczej oczek wodnych. W związku z diametralnie odmiennymi ocenami organ drugiej instancji powinno przeprowadzić wizję w terenie, albowiem Prezydent Miasta Krakowa wprowadził w błąd Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisując inne stawy niż te, przez które przebiegać ma inwestycja.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie do art. 7 k.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji, a także przewidziany w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. obowiązek zawarcia w decyzji uzasadnienie faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przestrzeganie obowiązków organów w zakresie uzasadniania faktycznego decyzji ma też ścisły związek z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie może być jednak dowolna. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę w ramach motywowania podjętej decyzji jest ustosunkowanie się w jej uzasadnieniu do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam zb. LEX nr 166546 ). Dodatkową regulację dotyczącą uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawiera art. 56 ust. 7 i 8 poś.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności ( art. 15 k.p.a. ) organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać oraz rozstrzygnąć sprawę, w której orzekał organ pierwszej instancji, przestrzegając wyżej wskazanych zasad proceduralnych.

Mając na uwadze treść opisanych na wstępie orzeczeń oraz okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego w nich materiału i przebiegu postępowania skargę kierowaną przeciwko decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15.07.2009r. znak [...] należy uwzględnić wobec skuteczności podnoszonych w niej zarzutów wskazujących na naruszenia obowiązku organu drugiej instancji wynikających z art. 7k.p.a., 77 § 1 k.p.a, 80 k.p.a. i 107 §1 i 3 k.p.a., jak również z uwagi na stwierdzenie niewskazywanych w niej uchybień przepisom prawa materialnego, których wystąpienie mogło mieć istotny wpływa na wynik sprawy.

Trafnie zwraca uwagę skarżące na niewykonanie przez organ drugiej instancji obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy, który obejmuje także odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania. To uchybienie natury proceduralnej ma w sprawie niniejszej tym większe znaczenie, że zarzuty odwołania są bezpośrednio związane z przedmiotem postępowania, jego przebiegiem, zgromadzonym materiałem i wydanym rozstrzygnięciem. Nawiązują one do konkretnych zagadnień normowanych przepisami natury proceduralnej oraz prawa materialnego z zakresu ochrony środowiska , stąd ich pominięcie mogło mieć istotny wpływ na sam proces decyzji oraz wynik sprawy. Ta negatywna ocena dotyczy braku jakichkolwiek rozważań organu drugiej instancji co do zarzutów opisanych w części historycznej uzasadnienia wyroku jako pkt 4, 7,8,9,19 i 24 odwołania. Nie jest bowiem wiadomym, czy organ drugiej instancji analizował raport pod kątem : ujęcia w nim ilościowo materiałów niebezpiecznych używanych, przechowywanych, obsługiwanych lub produkowanych w związku z projektem - w czasie budowy i w trakcie użytkowania, oraz metod zbierania, przechowywania, transportu oraz usuwania odpadów; opisu sposobu transportu surowców do projektu i liczby związanych z nim przemieszczeń komunikacyjnych; opisu metod zastosowanych do prognozowania skutków przedsięwzięcia oraz przyczyn ich wyboru; określenia odpowiedzialności za wdrożenie działań łagodzących. W tym zakresie nie wyjaśniono, czy zarzucane braki w raporcie faktycznie występują, czy przedmiotowe kwestie należało objąć jego treścią w świetle brzmienia art. 52 ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm. – dalej także w skrócie " poś ‘), a w ślad za tym, czy powyższe może mieć wpływ na rozstrzygnięcie zawarte decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na treść art. 56 ust. 1b pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się z uwzględnieniem ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z drugiego zaś wynika nakaz określenia w niej warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji , ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Brak też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiedzi na zarzut niedopuszczalnego zaniechania w toku postępowania uzgodnienia z Dyrekcją Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych, który należało ocenić nie tylko z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 27.04.2001r. - Prawo ochrony środowiska , ale także innych regulacji materialnoprawnych dotyczących parków krajobrazowych, jako jednej z form ochrony przyrody. Organ odwoławczy nie wyjaśnił również, czy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji wprowadza w błąd co do zakresu i przebiegu przedsięwzięć przez wprowadzenie jako jednego z elementów w ich opisie nazwy inwestycji niezgodnej z rzeczywistym stanem rzeczy, informującej o budowie trasy komunikacyjnej jedynie na odcinku od skrzyżowania z ul. Armii Krajowej do skrzyżowania z ul. Księcia Józefa. W przypadku stwierdzenia sygnalizowanego braku spójności należało też rozważyć możliwe skutki powyższego oznaczenia wprowadzonego już we wniosku dla przebiegu postępowania i wydanego nim rozstrzygnięcia z uwagi na uproszczony sposób realizacji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu związany za stosowaniem art. 49 k.p.a., znajdujący podstawę w art. 46a ust.5 poś. Takie podejście uzasadniły bowiem inne zarzuty odwołania naprowadzające na celowe podejmowanie w toku postępowania czynności w sposób ograniczający aktywność stron i społeczeństwa. Organ drugiej instancji pominą dalej milczeniem zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. oraz nie rozważył, czy w sprawie nie uchybiono wymogom z art. 10 §1 k.p.a. z uwagi na opisany w odwołaniu termin i sposób zaznajomienia stron przed wydaniem decyzji z zebranym materiałem, który uprzednio wielokrotnie uzupełniano.

Również w innych kwestiach obowiązek rozważenia zarzutów odwołania nie został wykonany prawidłowo pomimo, że organ drugiej instancji zawarł w uzasadnieniu wydanej decyzji określone stwierdzenia. I tak, co do walorów dowodowych uwzględnionego w sprawie raportu, które kwestionowano wielowątkowo, wskazano jedynie, że odpowiada on wymogom z art. 52 poś, akcentując okoliczność jego sporządzenie przez podmioty posiadające wiedzę specjalną oraz wielokrotne uzupełnienia służące doprowadzeniu do zgodności z prawem i stanem faktycznym. Wbrew wymogom z art. 80 k.p.a. nie poddano jednakże tego dokumentu i uzupełnień analizie pod kątem rzetelności, kompletności i spójności, a także wpływu na powyższe kolejnych aneksów i wyjaśnień, których liczby, przedmiotu, czy dat złożenia nawet nie wymieniono. Nie wyjaśniono, czy niezależnie od regulacji z art. 52 poś raport winien spełniać wymogi wynikające z dyrektyw Rady Unii Europejskiej powołanych w części historycznej uzasadnieniu wyroku jako pkt 1 odwołania, oraz czy takie wymogi spełnia. Pomimo licznych uzupełnień gromadzonej dokumentacji nie wyjaśniono, czy słuszne są zarzuty z pkt 5 odwołania, wskazujące na brak inwentaryzacji przyrodniczej ( ornitologicznej, botanicznej, herpetologicznej ), które konkretnie dokumenty stanowią wspomnianą w decyzji organu pierwszej instancji dodatkową inwentaryzacją terenową, oraz które materiały organ odwoławczy uznaje za wyniki uzupełniających badać geobotanicznych. Kwestie sposobu gromadzenia oraz przydatności i wiarogodności ewentualnych dodatkowych badań organ drugiej instancji pomija zresztą w ogóle milczeniem, pomimo że zgłoszone w tym zakresie zarzuty zawierają obszerne uzasadnienie, kwestionujące rzetelność uzyskanych wyników. Nie stanowi też odpowiedzi na inne zarzuty zawarte w pkt 5 odwołania, dotyczące niedostatecznego rozpoznania w raporcie i uwzględniania w ramach wydanego rozstrzygnięcia walorów przyrodniczych terenu inwestycji, jak również z tym związanych zarzutów oznaczonych w części historycznej uzasadnienia wyroku jako pkt 10 oraz 16 odwołania, lakoniczne i nie w pełni czytelnewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że autorzy raportu, a następnie organ pierwszej instancji odnieśli się szczegółowo do uwag składanych przez stronę skarżącą w toku postępowania, które w większości są zbieżne z zarzutami odwołania, zaś w tym zakresie Kolegium podziela argumentację organu pierwszej instancji wyrażoną wyczerpująco w kwestionowanej decyzji, którą uznaje za własną. Takie stwierdzenie nie stanowi także o wyjaśnieniu spornej kwestii lokalizacji postulowanych do ochrony trenów w formie właściwej dla obszaru Natura 2000 oraz użytku ekologicznego. W uzasadnieniu decyzji nie podano, czy i jakie ograniczenia wynikają z położenia terenu inwestycji po części w obszarze już istniejącego Bieleńsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego, zaś w pozostałości w jego otulinie, oraz w jaki sposób zostały one uwzględnione . Brak też własnych ustaleń organu odwoławczego w kwestiach istotnych z uwagi na przewidziane w ustawie z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 92, poz. 880) różne formy tej ochrony, które wymieniono w art. 6 ustawy

Nie jest też w pełni spójne i dostatecznie uzasadnione stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji o braku podstaw do przeprowadzenia oceny o oddziaływaniu na środowisko łącznie dla przedmiotowej inwestycji oraz pozostałych dróg tworzących planowaną III obwodnicę Krakowa , czy zajezdni i parkingu P & R , czego wymaga prawidłowe zastosowanie art. 46 ust. 1 pkt 1, ust. 1b i ust. 2a poś, stanowiących, że w przypadku przedsięwzięcia polegającego budowie, czy na przebudowie drogi, będącego przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się dla całego przedsięwzięcia realizowanego w granicach województwa, zaś przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Niniejsze przedsięwzięcie obejmuje między innymi budowę nowej drogi przebudowę ul. Księcia Józefa, przy czym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano jakie konkretnie opracowania planistyczne opracowano dla przedmiotowej inwestycji, których brak dla innych wyżej wskazanych uznaje się za uzasadnienie dla odstąpienia od całościowej oceny przedsięwzięć, których realizacja może w myśl raportu powodować konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Analiza legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2009r. znak [...] przeprowadzona niezależnie od zarzutów skargi wskazuje dodatkowo, że ponownie rozpatrując sprawę organ drugiej instancji naruszył przepisy prawa materialnego, albowiem nie ostrzegł istotnych zmian w stanie prawnym, jakie zaszły już po wydaniu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...].12.2008r. znak [...]. Wiążą one się ze stwierdzeniem nieważności w całości uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 6.07.2005r. Nr LXXXIV/833/05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Wzgórze Św. Bronisławy" ( Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z 29.08.2005r. Nr 476, poz. 3528 ) wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18.04.2008r. sygn. akt II SA/Kr 757/06, który stał się prawomocny w dacie oddalenia skargi kasacyjnej od tego orzeczenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.06.2009r. sygn. akt II OSK 1854/08. W tej sytuacji brak było podstaw do stosowania art. 56 ust. 1 poś, zaś wszelkie prowadzone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywody na temat zgodności inwestycji z obowiązującym planem są błędne. Brak planu nie stanowił przeszkody do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody. Niemniej jednak uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, że fakt realizacji zamierzenia na zasadach przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa miejscowego był podnoszony także jako istotny argument przemawiający za ograniczeniem liczby rozpatrywanych wariantów przedsięwzięcia, jak również za wyborem uwzględnionego w decyzji. W opisanej sytuacji stwierdzone uchybienie ma dodatkowo znaczenie dla oceny zarzutów odwołania nawiązujących do powyższych kwestii, a błędne przekonanie organu odwoławczego co do obowiązującego stanu prawnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie istnieją zatem przesłanki do pominięcia tej wady zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy pomija w tym zakresie także ochronę gatunkową roślin zwierząt i grzybów przewidzianą w pkt 10 powyższego przepisu, której dotyczą regulacje zawarte w art. 46 – 64 ustawy o ochronie przyrody i rozporządzenia wykonawcze Ministra Ochrony Środowiska z 28.09.2004r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną ( Dz.U. Nr 220., poz. 2237 ), mogących stanowić źródło wprowadzenie określonych zakazów i nakazów. Skoro za miarodajny i prawidłowy pod kątem ochrony środowiska organ ten uznał raportu sporządzony w niniejszej sprawie, nie można nie dostrzegać, że już w jego wersji z lutego 2008r., na stronie 69 wprowadzono jednoznaczne , niezmienione potem zalecenie dotyczące warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji inwestycji, które wbrew dyspozycji art. 56 ust. 2 pkt 2 poś w związku z ust. 11b pkt 2, bez uzasadnienia pominięto w wydanym rozstrzygnięciu. Autorzy raportu podkreślają - także graficznie, że " Aby zmniejszyć ryzyko zabijania i kaleczenia drobnych zwierząt chronionych prace budowlane powinny być prowadzone poza okresem lęgowym ptaków i poza okresem rozrodu płazów ( od początku marca do połowy sierpnia ). Spełnienie powyższych warunków minimalizuje uciążliwość dla przyrody żywej i zapewnia spełnienie wymogów ochrony środowiska w odniesieniu do tego komponentu środowiska. " Taki nakaz nie został jednakże zamieszczony w utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Nie można nie dostrzegać także, że w ostatnim dokumencie przedłożonych do akt sprawy przez autorów raportu z października 2008r., stanowiącym kolejne drugie już wyjaśnienia, na stronie 11 uznano za lepszą z punktu widzenia ochrony przyrody budowę niskiej estakady dla rozwiązanie kolizji projektowanej nowej łącznicy ul. Księcia Józefa ze znajdującym się w jej przebiegu naturalnym oczkiem wodnym, będącym pozostałością starorzecza odciętego Wałem Wisły. Taki stanowczy nakaz do uwzględnienia w projekcie budowlanym wbrew dyspozycji art. 56 ust. 2 pkt 3 poś w związku z ust. 1b pkt 2 tego artykułu nie został jednakże zamieszczony decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzja z przyczyn niewyjaśnionych przez organ odwoławczy. Do tego zagadnienia nawiązywały pośrednio zarzuty strony skarżącej ujęte w uzasadnieniu wyroku jako pkt 22.

W zaskarżonej decyzji ( podobnie jak w decyzji organu pierwszej instancji ) brak ustaleń dotyczących kręgu stron. Tylko pośrednio, niektóre fragmenty obu decyzji wskazuje, że za takowe uznawano niewątpliwie wnioskodawcę oraz Towarzystwo [...].

Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich obowiązków orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt " a " i " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego, do której nawiązują zarzuty skarg. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego, w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. W sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn taka kontrola jest niemożliwa, a wypowiadanie wiążących ocen z zakresu prawa materialnego przedwczesne ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku , zaś rzeczą Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wykonanie obowiązku ponownego rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem obowiązującego stanu prawnego.

Strona skarżąca pomimo zawartego w zawiadomieniu o rozprawie dnia 4.12.2009r. pouczenia nie składała wniosku o zasądzenie kosztów postępowania.