Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 220/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 18 ust. 1, art. 22 ust. 3 pkt 5a
journal: Dz.U. 2021 poz 1048
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak: [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę K. R., dalej jako "strona", "skarżący", obejmującego rozbudowę z przebudową budynku mieszkalno- usługowego, polegającą na zabudowie istniejących podcieni w budynku przy ul. [...], dz. nr [...] obręb [...] w K..

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] Starosta [...] wznowił postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę z przebudową budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...] obręb [...] przy ulicy [...] w K., polegającej na zabudowie istniejących podcieni, zakończonego wskazaną na wstępie decyzją. Wznowienie postępowania nastąpiło po wniesieniu sprzeciwu od decyzji przez Prokuratora Rejonowego w K., w którym wskazano, że pozwolenie na budowę zostało wydane w oparciu o sfałszowany dokument - pismo Zarządu Spółdzielni "N. ", potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod którym podrobiono podpis.

Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r., organ wezwał inwestora do przedłożenia uchwały Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "N. " w K., wyrażającej zgodę na zrealizowaną przez niego rozbudowę z przebudową budynku mieszkalno-usługowego, w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. W wyznaczonym terminie K. R. nie przedstawił wymaganych dokumentów. Wobec powyższego Starosta [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., po przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym, uchylił własną ostateczną decyzję z dnia [...] września 2010 r. i odmówił wydania K. R. decyzji pozwalającej na rozbudowę z przebudową budynku mieszkalno-usługowego.

W postępowaniu odwoławczym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, oddalił skargę K. R. na decyzję Wojewody Z..

Po uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dalej "PINB" wszczął postępowanie administracyjne w sprawie opisanych wyżej robót budowlanych, a następnie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, odmówił nałożenia na K. R. obowiązku rozbiórki zabudowanych podcieni w lokalu usługowym zlokalizowanym przy ul. [...] w K..

Od decyzji tej odwołała się Spółdzielnia Mieszkaniowa "N. ", zarzucając PINB naruszenie: art. 6 – 9 K.p.a. i art. 61 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy"), decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r., poz. 290 ze zm.) dalej: "u.p.b.", uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Powołując się dalej na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1865/14 ZWINB wskazał, że skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie, inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Różnica, jaka w tym zakresie występuje, polega na tym, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów wskazujących na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych. Niespełnienie tego wymogu skutkuje w myśl art. 35 ust. 4 a contrario Prawa budowlanego - odmową wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadkach objętych postępowaniem legalizacyjnym lub naprawczym - zastosowaniem sankcji określonych w art. 51 Prawa budowlanego.

Powyższą decyzję K. R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 902/17,p oddalił skargę wyjaśniając, że kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w toku stosowania procedury naprawczej z art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane jest kwestią kluczową w tej sprawie.

Sąd podkreślił, że nie ma podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50–51 ustawy Prawo budowlane wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Słusznie więc organ odwoławczy wskazał, że skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Różnica, jaka w tym zakresie występuje, polega na tym, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych na tej nieruchomości. Niespełnienie tego wymogu skutkuje, w myśl art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane a contario, odmową wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadkach objętych postępowaniem legalizacyjnym albo naprawczym – zastosowaniem sankcji określonych, odpowiednio, w art. 48 ust. 4 albo art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

W ocenie Sądu, powyższy pogląd nie stoi w sprzeczności z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10. Z treści tej uchwały wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał za konieczne badanie, w ramach prowadzonego postępowania dowodowego, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uchwale tej wskazano, że po ustaleniu, że inwestor nie ma wymaganego ustawą prawa do terenu na cele budowlane organ winien skorzystać z uprawnienia określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i wydać stosowne do ustalonego stanu faktycznego rozstrzygnięcie, którym może być też decyzja nakazująca rozbiórkę. W takim przypadku podstawę rozstrzygnięcia stanowić będzie ustalenie, że inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do danej nieruchomości na cele budowlane.

K. R. wniósł skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku, która wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 527/18, została oddalona.

Następnie, decyzją z dnia [...] marca 2020 r., PINB w K. nałożył na skarżącego obowiązek odtworzenia stanu pierwotnego lokalu usługowego, wskazując na kolejne czynności, które należy wykonać, aby cel ten został osiągnięty. Decyzja ta, na skutek odwołania skarżącego, została uchylona przez ZWINB w S., decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., ze wskazaniem, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało – postanowieniem z dnia [...] września 2017 r., zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Natomiast organ I instancji kontynuował je i wydał rozstrzygnięcie w sprawie pomimo tego, że nie wydał postanowienia o jego podjęciu. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał na inne mankamenty orzeczenia organu I instancji, które w jego ocenie wymagały poprawy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r., PINB w K. zobowiązał skarżącego do doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, wskazując jakie czynności w tym zakresie winny zostać wykonane, a ZWINB w S. ponownie decyzję tę uchylił, wskazując na wady rozstrzygnięcia i udzielając organowi I instancji wskazówek co do dalszego postępowania i prawidłowego sformułowania sentencji decyzji.

Następnie, decyzją z dnia [...] października 2021 r., wydaną na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał K. R. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w zakresie robót budowlanych, wykonanych na podstawie uchylonej decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r., obejmującej rozbudowę z przebudową budynku mieszkalno-usługowego, polegającą na zabudowie istniejących podcieni przy ul. [...] w K., działka nr [...], obręb [...] miasta K.. Organ, w punkcie 1 rozstrzygnięcia wskazał, że podstawowe elementy budynku, objęte decyzją, doprowadzającą obiekt do stanu poprzedniego (w tym elementy do rozbiórki) wyszczególnione zostały w załączniku numer 1 do tej decyzji.

W punkcie 2 wyjaśnił, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, Inwestor jest obowiązany zapewnić objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub określonych robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.

Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone odwołaniem przez K. R., który formułując liczne zarzuty w stosunku do decyzji organu I instancji podkreślał, że roboty budowlane wykonał w oparciu o pozwolenie na budowę i kwestionował ustalenia organu I instancji w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył treść mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo PINB przyjął, że skarżący nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, o której mowa w art. 48 lub art. 49b ustawy Prawo budowlane, ponieważ inwestor wykonywał roboty budowlane w czasie, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę była ostateczna i nie wstrzymano jej wykonania.

W obecnym stanie prawnym, do robót budowlanych (innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b ustawy Prawo budowlane), wykonanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, tj.:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub

mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w

pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach, zastosowanie mają przepisy art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którymi powiatowy organ nadzoru budowlanego, po ocenie stanu istniejącego, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zobowiązany jest do wydania jednej z decyzji wskazanych w art. 51 ust. 1, tj.: nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1), albo nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (pkt 2).

Organ, powołując się na wydany w tej sprawie wyrok WSA w Szczecinie wyjaśnił, że zbadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było obligatoryjne.

Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązanego, przewidującego uprawnienia do wykonania robót budowlanych.

Z akt sprawy wynika, że skarżący od 2014 r. wzywany był przez organ administracji publicznej do przedłożenia stosownego dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości przy ul. [...] w K., dz. nr [...], obr. [...], wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych na tej nieruchomości, związanych z rozbudową i przebudową budynku mieszkalno-usługowego, polegającą na zabudowie istniejących podcieni, np. uchwały Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "N. " w K.. Miało to miejsce w postępowaniu prowadzonym przez Starostę Powiatu [...].

Następnie, po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2010 r., gdy postępowanie naprawcze wszczął PINB w K., organ ten kilkakrotnie, pismami z 19 grudnia 2017 r., 9 października 2018 r., 5 maja 2021 r., wzywał K. R. do przedłożenia dokumentu potwierdzającego jego prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący również w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, nie przedłożył wymaganego dokumentu.

Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw do przyjęcia, iż skarżący legitymuje się prawem do dysponowania ww. nieruchomością celem wykonania opisanych wyżej robót budowlanych.

Odnosząc się do argumentów skarżącego organ wskazał, że celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co oznacza, że nakazy wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo budowlane, mogą być zastosowane tylko w takim zakresie, w jakim nakazują to przepisy prawa. Art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie określa, że organ nadzoru budowlanego nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego

Nakazanie innych czynności jest niezgodne z przepisami prawa. W sentencji decyzji zostało określone, że doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego dotyczy zakresu robót budowlanych wykonanych na podstawie uchylonej decyzji Starosty [...] z dnia [...].09.2010 r., obejmującej swym zakresem rozbudowę z przebudową budynku mieszkalno-usługowego, polegającą na zabudowie istniejących podcieni przy ul. [...], działka [...], obręb [...], w K.. Jak wynika z akt sprawy, do protokołu PINB w K. z dnia [...].08.2016r, skarżący oświadczył "że posiada dziennik budowy na tak wykonane roboty". Dziennik budowy jest jednym z najważniejszych dokumentów zaliczanych do dokumentacji budowlanej. Służy on nie tylko inwestorom, ale jest też narzędziem kierownika budowy, inspektora nadzoru inwestorskiego, a także projektanta. W dzienniku budowy zapisywane są wszystkie istotne zdarzenia, które dokumentują przebieg robót budowlanych. Zatem z tego dokumentu oraz z projektu budowlanego autorstwa mgr. inż. arch. A. L. - stanowiącego podstawę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, uchylonej następnie decyzją Starosty [...] z dnia [...].06.2014r. - jednoznacznie wynika, jakie roboty należy wykonać, żeby doprowadzić budynek mieszkalno-usługowy przy ul. [...] w K. do stanu poprzedniego.

Organ wyjaśnił ponadto, że z przedłożonych przez skarżącego dokumentów nie wynika jego prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. "Umowa dzierżawy", przedłożona przez inwestora nie zawiera postanowień (zapisów), mocą których pozostali współwłaściciele wyrazili zgodę na zabudowanie przez skarżącego przedmiotowych podcieni. Jednocześnie ze zgromadzonego materiału wynika, iż umowa ta została przez Spółdzielnię rozwiązana z zachowaniem 3- miesięcznego okresu wypowiedzenia, przy czym organ wyjaśnił, że nie jest jego kompetencją dokonywanie oceny skuteczności tej czynności.

W odniesieniu do przedłożonego przez skarżącego projektu uchwały dotyczącej sprzedaży na jego rzecz części nieruchomości - podcieni - wraz ze zmianą udziałów w nieruchomości wspólnej, organ wyjaśnił, że powyższe miałoby znaczenie w sprawie, gdyby do zbycia skarżącemu podcieni już doszło, a więc gdyby nabył prawo własności. Ponieważ skarżący nie stał się właścicielem zabudowanych podcieni, tym samym nadal nie dysponuje prawem do ich zabudowania.

Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. 2018. 845 t.j. ze zm.), zarząd nieruchomościami wspólnymi, stanowiącymi współwłasność spółdzielni, jest wykonywany przez spółdzielnię, jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z wyjątkiem art. 22 oraz art. 29 ust. 1 i la, które stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 pkt. 5 a) ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz.U. 2019.737 t.j. ze zm.), dalej jako "u.w.l.",czynnościami przekraczającymi zwykły zarząd jest w szczególności udzielenie zgody na zmianę wysokości udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej. Z art. 22 ust. 3 pkt 5a u.w.l. jednoznacznie wynika, że udzielenie zgody na udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Z kolei z art. 22 ust. 2 u.w.l. wynika, że do podjęcia przez przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Tym samym w odniesieniu do dokonania rzeczonej czynności ustawodawca wprowadził wyjątek od reguł przewidzianych w kodeksie cywilnym dotyczących zarządzania rzeczą wspólną. Niewątpliwie do dokonania tej czynności wystarczające jest umocowanie zarządu wspólnoty mieszkaniowej do działania wyrażone w uchwale właścicieli. Z kolei art. 23 ust. 2 ustawy o własności lokali przesądza, że uchwały zapadają większością głosów.

W omawianej sprawie uchwała taka nie zapadła.

Pozostałe zarzuty, w tym naruszenia przez PINB w K. art. 10 § 1 k.p.a., nie znajdują, zdaniem organu odwoławczego, potwierdzenia w aktach sprawy.

K. R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję ZWINB, podnosząc zarzuty:

- naruszenia prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 i 7 u.p.b., poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy było to ustawowo niemożliwe wobec faktu, iż nie został dotrzymany dwumiesięczny termin od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, a ponadto obiekt nie powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Nie występują też przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 2-4 ustawy, do wyeliminowania decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej po zakończeniu prac budowlanych, doszło w sposób niezawiniony przez skarżącego, a nadto umowa dzierżawy stanowi o prawie do dysponowania nieruchomością, zaś brak zwołania walnego zgromadzenia członków SM "N. " oraz zebrania ogółu właścicieli wspólnoty mieszkaniowej, celem rozpoznania projektu uchwały o zbyciu na rzecz skarżącego części wspólnej nieruchomości nie jest od niego zależne,

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48b ust. 3 pkt 2 u.p.b. poprzez uznanie, iż w postępowaniu naprawczym skarżący ma obowiązek przedstawienia dokumentów wskazujących na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych, w tym wykazania prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością, podczas, gdy w rzeczywistości brak jest takiego rozróżnienia wobec postępowania naprawczego i wystarczającym jest złożenie oświadczenia o takim prawie, które skarżący złożył powołując się przy tym na projekt uchwały oraz umowę dzierżawy, która nie została skutecznie wypowiedziana,

- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., poprzez wadliwą formę decyzji i nie przywołanie podstawy prawnej (materialnej) wydania decyzji (przywołano jedynie uprawnienie organu do rozpoznania decyzji jako organ II instancji), a także poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że skarżący nie dysponuje prawem do dysponowania przedmiotową nieruchomością, podczas, gdy w rzeczywistości dysponuje umową dzierżawy (umowa nie została należycie rozwiązana i o to toczy się spór) oraz złożył wniosek o podjęcie stosownej uchwały, na podstawie której będzie mógł nabyć wskazaną nieruchomość (część wspólną) i wówczas z mocy ustawy - prawa własności - będzie nią dysponował oraz poprzez brak rozpoznania wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.,

- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 8 § 1 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego bez wskazania żądanego stanu (rezultatu) i sposobu przeprowadzania prac, których organ się domaga,

- naruszenie prawa procesowego, tj. art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. przez brak uchylenia decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy w sprawie występował słuszny interes strony i interes społeczny, przemawiający za uchyleniem tego rozstrzygnięcia, bowiem obiekt budowlany powstał w oparciu o ważne pozwolenie uprawnionego organu, do eliminacji decyzji doszło z powodów przez skarżącego niezawiniony, skarżący poniósł znaczne nakłady na posadowienie obiektu budowlanego.

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Skarżący w piśmie z dnia 20 października 2022 r. ponownie podkreślił, że wykonał roboty budowlane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a więc nie stanowiły one samowoli budowlanej. Wskazywał na konsekwencje finansowe decyzji, a także na okoliczność, iż posiadający większość udziałów mieszkańcy nie są przeciwni zabudowie podcieni i tylko zła wola Spółdzielni mieszkaniowej "N. " powoduje, że kwestia sprzedaży części jej nieruchomości nie została uregulowana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Skarga okazała się niezasadna, bowiem przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 – j.t.), według kryterium zgodności z prawem, wykazała, że akt ten prawa nie narusza.

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w przedmiocie doprowadzenia do stanu poprzedniego obiektu budowlanego, położonego na działce nr [...], w obrębie [...] miasta K., przy ul. [...]. Doprowadzenie do stanu poprzedniego polegać ma na dokonaniu rozbiórki, dokonanej na podstawie uchylonej decyzji o pozwoleniu na budowę, zabudowy podcieni.

Podstawę wydania rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż skarżący nie posiadał w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i w dalszym ciągu nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wskazać należy, że sprawa niniejsza na wstępnym etapie była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny, które oddalając skargę i skargę kasacyjną skarżącego wskazały na konieczność zbadania w toku prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 51 ust. 7 u.p.b. postępowania, czy skarżący posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 902/17 , wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 527/18).

Rzeczą organu było zatem poczynienie ustaleń w powyższym zakresie i w zależności od ich wyniku wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie.

Na gruncie badanej sprawy nie ulega wątpliwości, że roboty budowlane zostały wykonane na podstawie ostatecznej decyzji Starosty...., z dnia...., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Decyzja ta została następnie, w wyniku wznowienia postępowania, uchylona. Stwierdzono bowiem bezspornie, że podpis pod dokumentem, który potwierdzał zgodę spółdzielni mieszkaniowej na wykonanie tych prac budowlanych został podrobiony.

Wykonanych w tych warunkach robót budowlanych nie można zatem traktować jako samowoli budowlanej z art. 48 u.p.b. Konieczne było jednak, jak wskazywały sądy administracyjne obu instancji, przeprowadzenie postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 51 ust. 7 u.p.b., celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem, zaś w realiach badanej sprawy nieodzownym elementem tego postępowania było ustalenie, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Poczynione przez organ ustalenia doprowadziły do prawidłowej konkluzji, że skarżący takiego prawa nie posiada. Organ dokonał oceny przedłożonej przez skarżącego umowy dzierżawy z 2013 r. i zasadnie uznał, że z dokumentu tego nie wynika, aby skarżącemu udzielono zgody na wykonywanie robót budowlanych. W świetle tej okoliczności spór co do skuteczności wypowiedzenia tej umowy traci znaczenie. Z pewnością natomiast ocena skuteczności złożonego wypowiedzenia pozostaje poza kognicją organów administracji publicznej, co również w decyzji podkreślono.

Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego o chęci nabycia zabudowanej części nieruchomości i przedłożonego projektu uchwały w podpisami współwłaścicieli, organ trafnie wskazał na przepisy ustaw o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o własności lokali wywodząc, że w świetle przepisów tych ustaw zarząd nieruchomościami wspólnymi, stanowiącymi własność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Zasadnie organ uznał, że w świetle art. 22 ust. 3 pkt 5a ustawy o własności lokali, który na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych znajduje odpowiednie zastosowanie, udzielenie zgody na zmianę wysokości udziałów jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i wymaga podjęcia przez właścicieli uchwały wyrażającej zgodę na dokonanie tej czynności i dającej zarządowi umocowanie do zbycia nieruchomości wspólnej.

Na gruncie badanej sprawy nie ulega wątpliwości, że taka uchwała nie zapadła.

Podkreślić należy, że organ wzywał skarżącego do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane kilkukrotnie, dając mu szansę na podjęcie takich działań, jak choćby wystąpienie do sądu powszechnego o wyrażenie zgody zastępczej. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji skarżący nie wykazał, aby prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane posiadał, co w konsekwencji doprowadzić musiało do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie nieruchomości do stanu poprzedniego.

Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 i 7 ustawy Prawo budowlane. Naruszenie to, zdaniem skarżącego, polegać miało na wydaniu decyzji pomimo, iż nie został dotrzymany dwumiesięczny termin od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Zarzut powyższy jest chybiony, bowiem w badanej sprawie postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nie zostało w ogóle wydane, co jest praktyką dopuszczalną zważywszy na okoliczność, iż roboty budowlane objęte uchylonym pozwoleniem na budowę zostały ukończone.

Nie ma również racji skarżący podnosząc, że doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 8b ust. 3 u.p.b. Jak już wyżej wskazano, o tym, że w badanej sprawie zachodzi konieczność ustalenia, czy skarżący posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przesądził WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 4 października 2017 r., a organy, z mocy art. 153 p.p.s.a. zaleceniem tym były związane. Podkreślić przy tym należy, że badanie o którym mowa winno obejmować rzeczywiste, a nie hipotetyczne bądź przyszłe uprawnienie do dokonania zabudowy na częściach wspólnych nieruchomości. Stąd zasadnie organ uznał, że jakiekolwiek działania skarżącego zmierzające do zakupu fragmentu nieruchomości z wykonaną zabudową nie mogą świadczyć o istnieniu takiego uprawnienia.

Nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania wskazywanych w skardze. Organ dysponował obszernym i kompletnym materiałem dowodowym, który pozwolił na podjęcie rozstrzygnięcia, a sama decyzja została należycie umotywowana. Przy czym z załącznika graficznego do decyzji wynika którą część zabudowy należy usunąć. W sentencji zaskarżonej decyzji wskazano przepisy, które stanowiły podstawę jej wydania.

Nie mógł organ zastosować art. 155 i 154 § 1 k.p.a., tryb ten bowiem dotyczy decyzji ostatecznych, a decyzja wydana przez organ I instancji do tej kategorii nie należy.

Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.