Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 975/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2008-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Scalanie gruntów
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, b i c, art. 134 par 1 i art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3, art. 109 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1, art. 2 ust. 3, art. 8 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2, art. 17 ust. 2, art. 20, art. 33 i art. 34 pkt 3
journal: Dz.U. 1982 nr 11 poz 80
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu gruntów.
article: art. 46a ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skarg H. K., T. B., E. i Z. Sz., J. Cz., J. Cz., T. K., A. P., S. P., M. K., G. S. i L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...). Nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów I. uchyla punkt II zaskarżonej decyzji w następującym zakresie: 1. w stosunku do skarżących J. Cz., L. S., H. K., 2. w stosunku do skarżącego T. K. w części dotyczącej działki poscaleniowej nr (...) położonej we wsi oraz w części dotyczącej dopłaty pieniężnej, a w pozostałym zakresie skargę oddala, 3. w stosunku do skarżących E. i Z. Sz. w części dotyczącej działki poscaleniowej nr (...) położonej w i w części dotyczącej dopłaty pieniężnej, 4. w stosunku do działek poscaleniowych nr, nr (...) i 1(...) położonych we wsi, figurujących w Rejestrze szacunku porównawczego gruntów po scaleniu na rzecz A. B., córki A. i J.; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie I nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. oddala skargi J. Cz., A. P., S. P., M. K. i G. S.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 975/07

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpatrzeniu odwołań T.B., E. i Z.S., J.C., J.C., D. i C.D., J. i S.W., A.F., S.F., H. i S.K., H.K., J.K., H.K., M.K., T.K., A.K., M.K., Z. i A.L., A.P., R.P., D. i S.P., W.P., A. i A.P., J.S., G.S., L.S., A.S., K.S. oraz S.W. od decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi B.G., gm. B. o ogólnym obszarze 710.6998 ha poszerzonym o część gruntów wsi B.D. o powierzchni 0,6651 ha, część gruntów wsi F. o powierzchni 6.5828 ha, część gruntów miasta B. o powierzchni 3,1221 ha, gmina B. oraz część gruntów wsi H. o powierzchni 0,77 ha, część gruntów wsi U. o powierzchni 0,33 ha, gmina D. - zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz w rejestrze szacunkowym gruntów wydzielonych w wyniku scalenia przez upoważnionego geodetę Biura Geodezji i Terenów Rolnych w R. – Z.K. - postanowiło :

I. Uchylić i przekazać organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia zaskarżoną decyzję w części:

1. Dotyczącej przyznania Gminie B. działki nr ewid. 813 i ustalenia

dopłaty oraz ustalenia D. i C.D. dopłaty,

2. Dotyczącej przyznania Z. i A.L. działki nr ewid. 1278 oraz działki nr ewid. 1282 i ustalenia dopłaty, przyznania A. i J.G. działki nr ewid. 1279 i ustalenia dopłaty, przyznania R.G. działki nr ewid, 1281 i ustalenia dopłaty oraz przyznania J.S. działki nr ewid. 1283,

3. Dotyczącej przyznania D. i S.P. działki nr ewid. 925 oraz ustalenia dopłaty, przyznanie Gminie B. działki nr ewid. 920, przyznania M.H. działki nr ewid. 919 i ustalenia dopłaty, przyznania Gminie B. działki nr ewid. 870 i ustalenia dopłaty, przyznania M. i W.D. działki nr ewid. 872 oraz działki nr ewid. 926 i ustalenia dopłaty,

4. Dotyczącej przyznania A. i A.p. działki nr ewid. 1155 oraz ustalenia dopłaty, przyznania Gminie B. działki nr ewid. 1154 oraz przyznania współwłaścicielom L.R., J.K. i S.R. działki nr ewid. 1272.

II. W pozostałym zakresie utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy.

III. Stwierdza, niedopuszczalność odwołania M.K.

W podstawie prawnej Kolegium powołało art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w zw. z art. 1, art. 3 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 2, art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592).

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu 30 czerwca 1995r. wpłynął do Kierownika Urzędu Rejonowego w R. wniosek o dokonanie scalenia gruntów wsi B.G., gmina B. Wniosek ten był podpisany przez Sołtysa wsi B. i na ogólna liczbę 129 właścicieli gospodarstw rolnych oświadczenie w sprawie zgody na przeprowadzenie scalania złożyło 71 właścicieli gruntów.

W związku z reformą administracji publicznej od 1 stycznia 1999r. zadania z zakresu scalania i wymiany gruntów zostały przekazane do kompetencji gmin, a organem właściwym do wydania decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów został zarząd gminy. Dlatego też prowadzenie postępowania scaleniowego należało według właściwości do kompetencji Zarządu Gminy B.

W dniu [....]r. Zarząd Gminy B. wydał postanowienie nr [...] o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia gruntów wsi B.G. Postępowanie scaleniowym zostało objęte 722,89 ha powierzchni wsi B.G. Wniosek o wszczęcie postępowania scaleniowego spełniał wymóg z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.) - został podpisany przez większość właścicieli gospodarstw rolnych położonych na projektowanym obszarze scalenia.

Wniosek motywowano tym, że grunty wnioskodawców we wsi B.G. są rozdrobnione oraz brak jest dróg dojazdowych do działek, a postępowanie scaleniowe ma na celu racjonalne ukształtowanie rozłogu gruntów. Wyżej wymienione postanowienie zostało odczytane na zebraniu ogólnym uczestników scalenia gruntów w dniu 19 września 1999r. i wywieszone na tablicy ogłoszeń m.in. w Urzędzie Gminy w B. oraz przekazane Sołtysowi wsi B.G. Zebranie to zostało zwołane przez zarząd Gminy B. w oparciu o art. 31 w.w. ustawy. Na zebraniu tym dokonano wyboru rady uczestników scalenia w liczbie 10 osób. Zgodnie z art. 9 cyt. ustawy rada uczestników scalenia jest społecznym organem doradczym wybieranym i odwoływanym przez uczestników scalenia.

W dniu 4 września 2000r. w trybie art. 10 cyt. ustawy Zarząd Gminy B. upoważnił Z.K.- Geodetę Biura Geodezji i Terenów Rolnych w R. do wykonania prac scaleniowych, a w dniu 17 września 2000r. powołał komisję pełniącą funkcje doradcze w związku z prowadzonym postępowaniem scaleniowym.

Z kolei w dniu 10 września 2000r. odbyło się zebranie uczestników scalenia ma którym podjęto uchwałę określającą zasady szacunku porównawczego gruntów i określono wartości punktów dla poszczególnych klas bonitacyjnych.

W dniu 11 lutego 20001 r. uczestnicy scalenia zostali zapoznani z wynikami szacunku porównawczego gruntów oraz wartością części składowych. Następnie szacunek porównawczy gruntów został udostępniony uczestnikom scalenia w okresie od dnia 12 lutego 2001 r. do dnia 20 lutego 2001 r. do publicznego wglądu stosownie do art. 12 cyt. ustawy.

Uczestnicy scalenia mogli się indywidualnie zapoznać z powierzchnią i wartością szacunkową posiadanych gruntów, oraz składać życzenia do opracowywanego projektu scalenia gruntów wsi B.G. w okresie od 5 stycznia 2004r. do 24 marca 2004r.

Burmistrz Gminy B. zawiadomieniem z dnia 10 czerwca 2005r. poinformował uczestników scalenia o okazaniu uczestnikom scalenia opracowanego i wyznaczonego na gruncie projektu scalenia gruntów wsi B.G. Przez 39 uczestników scalenia zostały zgłoszone zastrzeżenia, które zostały zaopiniowane przez komisję scaleniową a następnie rozpatrzone przez Burmistrza Gminy B. przed zatwierdzeniem projektu scalenia.

Decyzją z dnia [...]r. nr [....] Burmistrza Gminy B. został zatwierdzony projekt scalenia gruntów wsi B.G. gm. B.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli niektórzy uczestnicy postępowania scaleniowego. Decyzją z dnia [....]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Postanowieniem z dnia [...]r. Burmistrz G.B. zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie w celu uzyskania decyzji w zakresie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia.

Starosta decyzją z dnia [...]r. nr [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia "Scalenie gruntów wsi B.G. gm. B., powiat r., województwo p.". Następnie projekt scalenia gruntów wsi B.G. gm. B. został zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy B. z dnia [....]r. nr [....]r.

Od decyzji tej odwołanie wnieśli T.B., E. i Z.S., J.C., J.C., D. i C.D., J. i S.W., A.F., S.F., H. i S.K., H.K., J.K., H.K., M.K., T.K., A.K., M.K., Z. i A. L., A.P., R.P., D. i S.P., W.P., A. i A.P., J.S., G.S., A.S., K.S. oraz S.W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzja scaleniowa jest w znacznej mierze decyzją uznaniową. Przyznanie w wyniku scalenia działek gruntowych o określonej powierzchni i w określonym miejscu następuje w ramach uznania administracyjnego z zachowaniem ram ustalonych przepisami prawa. Kolegium rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym ograniczyło się jedynie do wydania decyzji częściowo kasatoryjnej, tj. uchylającej decyzje Burmistrza Gminy B. i przekazującej sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w części, w pozostałej części utrzymując ją w mocy .

Odnosząc się do zarzutów odwołania T.B. oraz E. i Z. S. Kolegium wskazało, że nie zgadzają się oni na rozstrzygnięcie w zakresie zmniejszenia działki przed-scaleniowej nr ewid. 1994 /po scaleniu1423/ oraz struktury przydzielonej działki nr ewid. 1426, która posiada grunty zadrzewione w zakresie większym niż ujęte w projekcie scalenia. E. i Z.S. podważyli też zgodność zaskarżonej decyzji z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Z akt sprawy wynika, że działka nr ewid. 1994 przed scaleniem posiadała obszar 0,4800 ha, a działka powstała po przeprowadzeniu scalania na części powołanej ewidencyjnie nieruchomości to działka nr ewid. 1423 o obszarze 0,3461 ha. Kolegium wyjaśniło, że to pomniejszenie wynikało z konieczności realizacji funkcjonalności i właściwego dostępu do wydzielonych działek w tym obszarze - drogą nr ewid. 1425 oraz poszanowanie uzasadnionych interesów innych uczestników scalenia.

Dodatkowo Organ II instancji podał, że wartość punktowa gruntów uczestników przed scaleniem wynosiła 101,86 zaś po scaleniu 101,85. Zdaniem organu wartość szacunkowa nieruchomości po scaleniu nie narusza art. 8 ust. 1 cyt. ustawy, a więc różnica nie przekracza dopuszczalnej odchyłki 3%.

Ze sporządzonego rejestru szacunku porównawczego gruntów po scaleniu wynika, że nieruchomość nr 1226 w przeważającej części ma rolne przeznaczenie. W związku z czym zarzuty odwołania w tym przedmiocie są niezasadne. Tego typu zastrzeżenia powinny być zgłoszone na etapie okazania uczestnikom scalenia opracowanego i wyznaczonego na gruncie projektu scalenia gruntów.

Kolegium wskazało, że zachowany został niezbędny parytet pomiędzy celem i istotą postępowania scaleniowego a ochroną środowiska naturalnego. W związku z czym kwestionowanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest niezasadne.

J.C. w swoim odwołaniu podała, że w wyniku postępowania scaleniowego została pozbawiona własności działek nr ewid. 1506, 1510, 1624, 1622, 1622/3, 1478, 1190, 1191, 1192, 1660, 1621. Wskazała, że przed postępowaniem scaleniowym miała działki nr ewid. 1503, 1517/1, 1620, 1874 a w wyniku scalenia nabyła działkę nr ewid. 873 - jako następstwo po współposiadanych działkach nr ewid. 764, 834, 874, 882, 892/1, 896.

Kolegium wyjaśniło, że w wyniku postępowania scaleniowego często dochodzi do zmiany właścicieli gruntów objętych scaleniem. Konieczność zapewnienia poprawy struktury gospodarstw po scaleniu niesie ze sobą skutek w postaci zmiany właścicieli gruntów objętych scaleniem. Ewentualne zmiany w zakresie stosunków obligacyjnych nie mogą być przedmiotem tego postępowania ponieważ dotyczy ono jedynie ukształtowania stosunków własnościowych.

W swoim odwołaniu J.C. kwestionował zmniejszenie powierzchni działek, którymi dysponował przed scaleniem. Pomniejszenia dokonano o 0,2100 ha. Przed wszczęciem postępowania był właścicielem działek nr ewid. 1778, 1779, 1781, 1783/1, 1783/2, 1786, 1789, 1801/2, 1812, 1813 o łącznej powierzchni 2.1400 ha i liczbie sklasyfikowanych punktów 174,21. W wyniku decyzji scaleniowej przyznano mu działki o pow. 1.9300 ha i punktacji 177,02. Kolegium podkreśliło, że doszło do zmniejszenia obszaru gruntu ale jego wartość w zakresie przyjętej klasyfikacji nie uległa zmianie.

C. i D.D. zarzucili zaskarżonej decyzji to, że została im odebrana działka nr ewid. 1852 /przed scaleniem/. W toku prowadzonego postępowania zaakceptowali projekt scalenia przyznający im działkę nr ewid. 813 /po scaleniu/ jednakże w wyniku zmian komisyjnych działka ta nie została im przyznana.

Kolegium stwierdziło, że odwołanie to zasługuje na uwzględnienie bowiem zmiana dokonana w toku postępowania nie została uzasadniona. Organ odwoławczy uchylił część zaskarżonej decyzji w zakresie przyznania działki nr 813 Gminie B. oraz w zakresie dopłaty na rzecz skarżących. Wskazano, że organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie przekazanej do rozpoznania sprawy i ustalić bezspornie przyczyny, podstawy i warunki dotyczące przyznania działki nr ewid. 813 przy uwzględnieniu interesów uczestników scalenia.

W odwołaniu z dnia 10 stycznia 2007r. C. i D.D. oraz J.W. i S.W. zakwestionowali ukształtowanie drogi nr ew. 1922/2, aktualnie nr 1314 dr. Organ II instancji wskazał, że droga ta w zakresie ewidencyjnym i geodezyjnym graniczy z wszystkimi nieruchomościami, które obsługiwała przed wszczęciem postępowania scaleniowego. Dodatkowo ukształtowanie nieruchomości gruntowej jako działki drogowej wywiera skutki w zakresie zapewnienia właściwych dla niej warunków technicznych. Zdaniem Kolegium zarzuty odwołania iż w chwili obecnej szlak drożny ma około 1,5m nie ma znaczenia dla niniejszego postępowania. Droga został ukształtowana i obowiązkiem zarządcy drogi będzie doprowadzenie jej do stanu właściwego dla konkretnej kategorii drogowej.

A.F. w swoim odwołaniu podniósł, że został zmniejszony obszar działki nr ew. 825, a w związku z poszerzeniem drogi przesunięto pas drogowy o dwa metry kosztem działki skarżącego. Kolegium podało, że rozwiązanie przyjęte w zaskarżonej decyzji jest wynikiem wytyczenia w terenie drogi działki nr ew. 840 dr. Kształt planowanej drogi skutkował pomniejszeniem kwestionowanej przez skarżącego nieruchomości, z uwagi na planistyczne ukształtowanie drogi, która w końcowym fragmencie nieruchomości została załamana z uwagi na uzasadnioną potrzebę obsługi pozostałych nieruchomości gruntowych. Według organu takie rozwiązania są dopuszczalne oraz dozwolone i zmierzają do racjonalnego ukształtowania gruntów i zapewnienia właściwej obsługi infrastrukturalnej. Wskazano, ze mimo pomniejszenia powierzchni działki uzyskała ona racjonalny i foremny kształt. Zarzuty odwołania zostały uznane za niezasadne.

Odwołanie S,F, dotyczyło wydzielenia działki nr ew. 819. Działka ta została zmniejszona kosztem ukształtowanej drogi. Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika iż działka nr ew. 1588 /przed scaleniem/ miała powierzchnię 0,0600 ha a w wyniku scalenia działka otrzymała nr ew. 819 i powierzchnię 0,0561. Pomniejszenie nastąpiło w skutek ukształtowania w terenie drogi działki nr 840 dr. Uzasadnione to było istniejąca infrastrukturą i dotychczas nieregularnym kształtem drogi. Zachowana została struktura kwestionowanej nieruchomości i jej charakter, zaś w wyniku przeprowadzonego postępowania strona nie została zobowiązana ani uprawniona do jakichkolwiek świadczeń. Dlatego tez nie uwzględniono odwołania.

W odwołaniu H, i S,K, podważyli zasadność zmniejszenia ich nieruchomości o ponad 0,0300 ha. Wskazali, że w 1994r. dokonano pomiary zmniejszające powierzchnię działek o 0,0300 ha.

Kolegium podało, że ustalenie powierzchni nieruchomości w 1994r. nie podlega ocenie w toczącym się postępowaniu w którym przyjmowane są wartości wyjściowe nieruchomości na dzień wszczęcia postępowania. W dniu wszczęcia postępowania działki odwołujących się miały powierzchnię 0,7500 ha, zaś po zakończeniu postępowania i ukształtowaniu struktury gruntów zaskarżoną decyzją - powierzchni została ustalona na 0,7171 ha. Analiza obszaru scalenia obejmująca w.w. działki wskazuje na racjonalne ukształtowanie struktury gruntowej w wyniku przeprowadzonego scalenia. Wskazano., że została ukształtowana działka drogowa nr ew. 280 dr o regularnej i przepisowej strukturze, która pomniejszyła całościowy areał. Właściciele innych nieruchomości skupionych na analizowanym obszarze posiadają powierzchnię działek których wartości nie pozwalają na odmienne ukształtowanie ich struktury. Dopuszczalna odchyłka została wyliczona na 1,94 pkt, zaś w kwestionowanym zakresie wynosi ona jedynie 0,99 pkt - zatem odpowiada celem i zamierzeniom ustalonym w postępowaniu. Odwołanie nie zostało uwzględnione.

H.K. w swoim odwołaniu wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i zaniechania przeprowadzenia drogi przez działki, które posiada. Wskazała też na pominięcie kwestii dzierżawionego gruntu.

Kolegium wyjaśniło, że uczestnikami postępowania scaleniowego są właściciele gruntów i takiego statusu nie posiadają dzierżawcy nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie ustalenia dla uczestniczki dwóch nieruchomości działek nr ew. 1315 i 1316 organ wskazał, że taka konfiguracja jest konsekwencją ukształtowania na gruncie działki drogowej nr 1310 dr obsługującej szereg nieruchomości. Wydzielenie tej drogi jest konieczne ze względu na racjonalną i niezbędną obsługę innych nieruchomości, których brak tej drogi pozbawiłby dostępu do drogi publicznej. Odwołanie nie zostało uwzględnione.

W odwołaniu z dnia 8 stycznia 2007r. H.K. wniosła o pozostawienie rowu, który istniał na gruncie i odprowadza wody opadowe. Organ II instancji wskazał, że niniejsze postępowanie ma na celu racjonalne dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych dróg oraz rzeźby terenu. Podano, że w wyniku wydanej decyzji działania zmierzające do zmiany ukształtowania terenu powinny został skorelowane ze wszystkimi czynnościami dotyczącymi danego obszaru aby nie doprowadzić do ewentualnych szkód na gruncie. Indywidualne działania właścicieli gruntów mogą jedynie zostać ocenione w konkretnej sprawie i w konsekwencji zaistnienia zmiany, która nie jest uzasadniona prawnie.

M.K. w swoim odwołaniu podała, że jest właścicielką działki nr /przed scaleniem/ 550, 581, 583. Z akt sprawy wynika, że działki nr 550 i 581 nie zostały objęte scaleniem, natomiast działka nr 583 pozostaje w dyspozycji Agencji Nieruchomości Rolnych. Organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie scaleniowe przeprowadza się z udziałem właścicieli gruntów dysponujących prawem do gruntu w oparciu o wypis z rejestru gruntów oraz odpisy z ksiąg wieczystych i na tej podstawie ustala się krąg podmiotów postępowania. Natomiast M.K. nie figuruje na żadnym z rejestrów jako właściciel jakiejkolwiek z nieruchomości. Dlatego też Kolegium stwierdziło, że odwołanie M.K. jest niedopuszczalne.

W odwołaniu T.K. zarzucono, że jakość przydzielonych działek nie odpowiada dotychczas posiadanym. Kolegium wskazało, że z mapy obszaru scalenia wynika, iż odwołującemu zostały przyznane dwie działki o powierzchni i wartości punktowej nie przekraczającej dotychczas posiadanych działek (7 działek). Strukturą jego gospodarstwa na skutek scalenia uległa poprawie. Powierzchnia nieruchomości została przydzielona a dodatkowo w zwartej strukturze oraz powierzchni przekraczającej dotychczas posiadaną - ustalono stosowną dopłatę. Podkreślono, że uczestnicy scalenia muszą się liczyć z konsekwencją postępowania scaleniowego, które polega na tym, że często dochodzi do zmiany właścicieli gruntów objętych scaleniem. Odwołania nie uwzględniono.

A.K. w swoim odwołaniu podał, że została pomniejszona powierzchnia posiadanych przez niego działek. Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż dokonane w toku prowadzonego postępowania czynności w zakresie przyznania konkretnych nieruchomości zostały zrealizowane prawidłowo. Działki nr ew. 947 pozostająca w ramach wspólności małżeńskiej oraz działki nr 394, 941, 945, 948 posiadają właściwą strukturę i nadają się do użytku zgodnie z ich przeznaczeniem. Podkreślono, że nie jest możliwe aby w wyniku przeprowadzonego postępowania scaleniowego we wszystkich przypadkach zachowane zostały dotychczasowe struktury działek i ich położenie. Z akt sprawy wynika, że substrat nieruchomości został zachowany, bo nie zastosowano żadnych dopłat, dlatego też zarzuty odwołania zostały uznane za niezasadne.

Odwołanie M.K. dotyczyło niewłaściwej konfiguracji działki nr 1296, która na skutek prowadzonego postępowania utraciła charakter prostokąta. Organ II instancji ustalił, że w momencie wszczęcia postępowania scaleniowego odwołujący się władał działkami nr 409, 410,976, 1001, 1286, 1289, 1292, 1296 o łącznej powierzchni 3,8200 ha i ilości punktów szacunkowych 223,87. W wyniku postępowania scaleniowego nabył działki nr 123,304, 357, 1081, 1087 o łącznej powierzchni 3,3192 ha i ilości punktów szacunkowych 219,23. Wartość scaleniowa gruntów z uwagi na dopuszczalną odchyłkę 6,72 została zachowana co nie skutkowało obowiązkiem dopłaty. Zarzuty odwołującego dotyczące ukształtowania działki poscaleniowej nr 1081 nie są zasadne. Kolegium podało, że ukształtowanie gruntów na tym terenie odbyło się z poszanowaniem interesów wszystkich uczestników postępowania scaleniowego a wydzielenie gruntów w takiej konfiguracji było uzasadnione zapewnieniem dojazdu oraz stworzoną racjonalną strukturą obszarową.

W odwołaniu Z. i A.L. wyrazili swoje niezadowolenie wynikające z niewłaściwie zaplanowanej działki na której znajduje się staw rybny, gdy został on ukształtowany w granicy z drogą oraz nieuzasadnionego pomniejszenia działek nr ew. 2141 po scaleniu 1278, oraz działki nr 2140 po scaleniu nr 1282, a także oznaczenia budynków na działce nr 1292/2 do rozbiórki.

Kolegium stwierdziło, że część przedstawionych zarzutów zasługuje na uwzględnienie. Wskazało, że w zakresie ukształtowania działek poscaleniowych nr 1278 i 1282 nie została zachowana zasada parytetu i w sposób nieuzasadniony dokonano pomniejszenia nieruchomości uczestników. Nawet przy przyjęciu uzasadnionego celu scalenia polegającego na wydzieleniu i ukształtowaniu dróg zmiany na kwestionowanym obszarze w sposób arbitralny obniżyły powierzchnię gruntów uczestników oraz ich wartość szacunkową. Dlatego też w tym zakresie organ odwoławczy uchylił niezbędną część zaskarżonej decyzji i uchylając część decyzji bezpośrednio sąsiadującej z działkami wnioskodawców celem ponownego wnikliwego zbadania sprawy i ustalenia granic działek kierując się uzasadnionym interesem zainteresowanych uczestników. Pozostałe zarzuty odwołania nie zostały uwzględnione z uwagi na to, że samo ustalenie granicy działki na wałach stawu nie skutkuje negatywnymi konsekwencjami i od działań zarządcy drogi będzie uzależnione właściwe gospodarowanie tą drogą. Kolegium wskazało, że ewentualne rozbiórki należą do postępowania odrębnego w zakresie prawa budowlanego związanego z dopuszczalną ingerencją w prawa osób trzecich.

Odwołanie A.P. zarzuca nieprawidłowości przy ustalaniu granic posiadanej przez niego działki nr 924 poprzez pomniejszenie jej powierzchni.

Kolegium stwierdziło, że w chwili wszczęcia postępowania scaleniowego skarżący władał działkami nr 1498/4 i 1499/4 o powierzchni 0,1307 ha, zaś po przeprowadzeniu postępowania uzyskał działkę nr 924 o pow. 0,1239 ha. W zakresie ustalonej punktacji działka ta nie wymaga dopłaty ponieważ odchyłka wynosi 0,31 przy dopuszczalnej 0,75. Organ II instancji wyjaśnił, że na skutek prowadzonego postępowania dochodzi faktycznie do ustalenia powierzchni gruntów i w konsekwencji przyznanie stronie określonej działki ze stanem powierzchni najbardziej podobnym do dotychczasowego. Dlatego też zarzuty dotyczące rozgraniczenia nieruchomości i jej pomiaru nie zasługują na uwzględnienie.

W odwołaniu R.P. wskazała na fikcyjne wprowadzenie jej do postępowania scaleniowego i podniosła, że nie zgadza się na ustalone opłaty.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 cyt. ustawy postępowanie scaleniowe może być wszczęte na wniosek większości właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalania. Udział uczestnika scalenia i jego zgoda nie jest potrzebna gdy za wnioskiem o przeprowadzenie opowie się większość zainteresowanych. Natomiast ustalona opłata jest wynikiem wydzielenia gruntów o wartości punktacyjnej 25,24 w stosunku do posiadanych przed scaleniem 24,23 - zatem przy przyjęciu ustalonej dopłaty za 0,28 pkt - organ dokonał właściwego wyliczenia.

D. i S.P. wnieśli szereg zarzutów do postępowania scaleniowego wskazując na objęcie ich zabudowanego gruntu postępowaniem scaleniowym pomimo braku ich zgody a także zaniechania uwzględnienia ich uwag na etapie wydzielenia gruntów oraz zaniechanie przez organ działań zmierzających do racjonalnego podziału gruntów.

Kolegium stwierdziło, że zarzuty odwołania są słuszne. Wskazano, że w aktach sprawy nie ma oświadczenia uczestników złożonych w trybie art. 2 ust. 3 cyt. ustawy. Dodatkowo w analizowanym zakresie organ nie odniósł się rzeczowo do zarzutów podnoszonych przez uczestników przeprowadzono uzasadnienia sposobu i wyznaczonych zasad zagospodarowania gruntów odwołujących się. Organ II instancji mając na uwadze możliwość właściwego ukształtowania działek uchylił zaskarżoną decyzję w tej części.

W odwołaniu W.P. zarzucono niezgodność wydanej decyzji z przepisami ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Wskazano na przekłamania i błędy w jej treści i niewłaściwe postępowania geodetów w toku prowadzonego postępowania. Kolegium stwierdziło, że w chwili wszczęcia postępowania uczestnik dysponował działkami o powierzchni 1,0000 ha, zaś w wyniku wydanej decyzji powierzchnia działki została ukształtowana w wartości 0,9128 ha. Wartość punktów szacunkowych została ustalona w wysokości 78,34 i w wyniku zestawienia z wartością posiadaną przed wszczęciem postępowania nie uległa zmianie wymagającej dopłaty. Odnosząc się do zarzutów dotyczących kryteriów punktacji w materii szacunku porównawczego wskazano, ze w dniu 10 września 2000r. odbyło się zebranie uczestników scalenia, na którym podjęto uchwałę określającą zasady szacunku porównawczego, gruntów i określono wartości punktów dla poszczególnych klas bonitacyjnych. W dniu 11 lutego 2001 r. uczestnicy scalenia zostali zapoznani na zebraniu z wynikami szacunku porównawczego scalanych gruntów oraz wartością części składowych. W dalszej kolejności szacunek porównawczy gruntów został udostępniony uczestnikom scalania w okresie od dnia 12 lutego 2001 r. do dnia 20 lutego 2001 r. do publicznego wglądu zgodnie z art. 12 ustawy scaleniowej. Kolegium nie uznało zarzutów odwołania podkreślając, że postępowanie toczyło się z pełna jawnością.

A. i A.P. domagali się zmiany decyzji w zakresie usytuowania rowu wzdłuż działki nr ew. 1155. Kolegium wskazało, że organ I instancji dokonując ustalenia przebiegu rowu nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie racjonalnego ukształtowania powierzchni działki nr 1155. Z uwagi na powyższe w calu rzetelnego ustalenia ukształtowania powierzchni działki uchylono zaskarżoną decyzję w części.

W odwołaniu J.S. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w części ustalonej granicy pomiędzy działkami nr 1283 i 1282. Odwołanie motywował planowanym sposobem zagospodarowania działki. Kolegium wskazało, że mając na uwadze to iż uchylono zaskarżoną decyzję w zakresie działki nr 1278 i 1282 i ustalenia odwołującym się dopłaty, przyznania A. i J.G. działki nr 1279 i ustalenia dopłaty, przyznania R.G. działki 1281 i ustalenia dopłaty oraz przyznania J.S. działki nr 1283. Przy tworzeniu na nowo granic działek organ I instancji rozpozna zaistniałą sytuację zarzucaną przez skarżącego i dokona wydzielenia działek zgodnie z uzasadnionym interesem każdej ze stron.

G.S. w swoim odwołaniu sprzeciwił się przeprowadzonemu postępowaniu i zażądał zachowania nienaruszalności dotychczas posiadanych nieruchomości. Kolegium wskazało, że w.w. w chwili wszczęcia postępowania scaleniowego władał działkami nr 370, 937, 1268, 1280, 1283 o łącznej powierzchni 1.2500 i ilości punktów szacunkowych 76,80. W wyniku przyjętych zasad wyliczenia wskazują iż odchyłka wynosi 1,04 pkt przy dopuszczalnej 2.30. Stwierdzono, że substrat posiadanych nieruchomości z uwagi na przyjęty sposób określania wartości szacunkowej został zachowany i nie wymaga dopłat. Podkreślono, że brak jakiejkolwiek ingerencji w nieruchomości i granice byłby sprzeczny z celem postępowania w sprawie scalania gruntów. Nie uwzględniono odwołania.

L.S. zaskarżył decyzję sprzeciwiając się przeprowadzonemu postępowaniu i zażądał zachowania nienaruszalności dotychczas posiadanych nieruchomości.

Kolegium ustaliło, że odwołujący się w chwili wszczęcia postępowania scaleniowego współwładał działką nr 901/6 o pow. 0,4000 ha. W wyniku decyzji wyznaczono mu działkę nr 288 o pow. 0,8610 ha. Na taki sposób ukształtowania własności gruntów skarżący wyraził zgodę. Wskazano, że część wydzielonej działki obejmuje istotny obszar dotychczas posiadanej nieruchomości zatem integralność nieruchomości została zachowana.

Odwołanie A.S. zarzucało zaskarżonej decyzji brak ustalenia dopłaty pomimo pomniejszenia powierzchni gruntów powyżej 3%. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 8 ust. 1 cyt. ustawy uczestnicy scalania lub wymiany otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane. Za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. Podano, że w dniu 10 września 2000r. odbyło się zebranie uczestników scalenia na którym podjęto uchwałę określającą zasady szacunku porównawczego gruntów i określono wartości punktów dla poszczególnych klas bonitacyjnych. Uczestnicy scalenia z wynikami szacunku porównawczego- scalanych gruntów oraz wartością części składowych. W dalszej kolejności szacunek porównawczy gruntów został udostępniony uczestnikom scalenia w okresie od 12 lutego 2001 r. do 20 lutego 2000r. do publicznego wglądu zgodnie z art. 12 ustawy scaleniowej. Wskazano, że do ustalenia dopłaty istotna jest wartość szacunkowa gruntu, a nie jego powierzchnia. W przypadku odwołującej się wartość ta wynosiła przed scaleniem 290,30 pkt, zaś na skutek decyzji przyznano grunt o wartości 281,63 pkt, a z uwagi na to, że dopuszczalna odchyłka wynosiła 8,71 pkt- zatem dopłata nie przysługiwała.

K.S. nie zgodziła się na ustalenie drogi dojazdowej na granicy jej działki. Kolegium ustaliło, że działka nr 820 dr została ukształtowana celem zapewnienia właściwego dojazdu do nieruchomości położonych w głębi analizowanego obszaru scalenia. Wydzielenie drogi ustala jedynie szerokość pasa drogowego, co mając na uwadze jego strukturę nie oznacza ustalenia jezdni w granicy z nieruchomością skarżącej. Podkreślono, że ustalenia dotyczące drogi nie mogą skutkować negatywnymi oddziaływaniami na zabudowane nieruchomości, a biorąc pod uwagę gminny charakter tej drogi i ilość obsługiwanych nieruchomości usytuowanie drogi uznano na uzasadnione.

Odwołanie S.W. kwestionowało pomniejszenie jego działki siedliskowej i ukształtowanie infrastruktury drogowej w sąsiedztwie.

Kolegium stwierdziło, że w chwili wszczęcia postępowania scaleniowego odwołująca się posiadała grunt o pow. 0,2300 ha a po wydaniu decyzji scaleniowej otrzymała 0,9142 ha. Z uwagi na zmianę wartości szacunkowej gruntów została ustalona dopłata. Z uwagi na to, że substrat gruntowy został powiększony nie doszło do uszczuplenia prawa własności. Wskazano, że w zakresie ukształtowania połączeń

drogowych decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia wydziela i ustala jedynie granice działek przeznaczonych na drogi. Organizacja ruchu będzie należała do właściwego zarządcy administrującego drogę, którego obowiązkiem jest uwzględnienie aspektów bezpieczeństwa.

Skargi na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli: T.K., J.C., J. C., G.S., L.S., M.K., H. K., A.P., S.P., T.B., E. i Z.S. oraz A.K.

T.K. w swojej skardze wskazał, że jego zdaniem Kolegium nie dołożyło starań do oceny stanu faktycznego i przydzielonych mu działek. Stwierdziło jedynie, że "przydzielone działki pozwalały utworzyć zwartą strukturę nieruchomości", a nawet na mapie tej zwartej struktury nie ma. Wskazał, że nie wyraził zgody na przyznanie mu działki nr 1734. Podpisał zgodę na działkę nr 1737 ale jej nie otrzymał. Wielokrotnie zmieniał się przydział dla niego działek. Podał, że geodeta przesunął granicę działki która nigdy nie była sporną i zmniejszył mu działkę 1738 o około 5a. ta "zwarta struktura" na mapie działki nr 1707 byłaby realna w sytuacji likwidacji wysokiej miedzy około 2 metry, która je dzieli i usunięciem pni po wyciętych przez poprzedniego właściciela drzew. Decyzja scaleniowa nie przewiduje żadnych środków na ten cel. Jego zdaniem po scaleniu ma 4 , a nie 2 działki jak wskazuje decyzja scaleniowa.

Wskazał, że w pobliżu jego działki przedscaleniowej 1740 po prawej stronie znajdowała się działka kuzyna (nie było nawet miedzy, dziadek podzielił ją na pół), wnosił o tą działkę ale dostał za to działkę po lewej stronie z samosiejkami i od lat nieuprawianą.

Podał, że oddał działki prostokątne orne, zadbane w tym sad położone tuż przy domach i bez sąsiedztwa krzaków, nadające się do uprawy praktycznie wszystkiego łatwe w uprawie za pomocą wszelkiego sprzętu rolniczego. W zamian za to dostał obszarowo wg rachunku geodety minimalnie większe działki ale znacznie gorszej jakości. Pierwsza działka 1734 znacznie dalej od domu od poprzednich, nie nadaje się na orną /sąsiedztwo krzaków/ nie była. 15 lat orana. Liczona za nią wartość punktowa została obliczona według mapy a nie stanu faktycznego, co jest dla niego krzywdzące. Kolejne działki o nr 1734 i 1706 mają gorsze ukształtowanie terenu od oddanych. Do ich uprawy sprzęt mechaniczny może być zastosowany tylko w ograniczony sposób. Dodatkowo koszt doprowadzenia tych działek do używalności będzie bardzo duży, a w decyzji scaleniowej rekultywacji tych działek nie przewidziano z funduszu scaleniowego. Dostał gorsze działki niż te które mu zabrano. Teraz nie ma nawet działki pod warzywa.

J.C. w swojej skardze z dnia 9 listopada 2007r. skierowanej bezpośrednio do Sądu wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał na niezgodność działki nr 1812, 0,10 ha, po nowemu 645 o pow. 0,947. Została ona pomniejszona o 0,053 ha. Znajduje się przy głównej drodze asfaltowej, jest nawieziona i przeznaczona pod budowę. Wskazał, że ma gospodarstwo rolne i zwierzęta to tą działkę podawał do dofinansowania z UE, a teraz nie spełnia tych warunków bo jest mniejsza. Kolejna działka 1813 o pow. 0,08 ha po nowemu 644 o pow. 0,0577 została pomniejszona o 0,0223 ha. Z tej działki wzięto na drogę a z innych działek też wzięto tylko potem areał został przesunięty na sąsiednie i nie straciły swojej powierzchni. Właścicielka granicząca z jego działką była zgodna podzielić na połowę tę drogę. Kolejna jego działka zagrodowa, na której stoją budynki po staremu nr 1789 o pow. 0,40 ha przed scaleniem pomniejszono ją o 0,32 ha. Po scaleniu działka ma nr 670 o pow. 0,2385 ha i została pomniejszona o 0,0615 ha. Około 3 arów wzięto na drogę a reszta została przydzielona do działki, która to działka po scaleniu została powiększona o 3 ary.

Kolejna działka po staremu 1783 o pow. 0,57 ha i działka 1783 0,25 ha. Z tych dwóch działek zwrócono mu jedną działkę o pow. 0,7896 ha i teraz została pomniejszona o 0,0404 ha. Następna działka 1781 o pow. 0,19 ha po nowemu 681-0,1629 tez została pomniejszona o 0,0401 ha. Z tej działki przydzielono do sąsiedniej działki bez pytania czy się zgadza i bez ekwiwalentu.

W piśmie z dnia 21 listopada 2007r J.C. zarzucił zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 57 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie:

1. Art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego w części dotyczącej rozpoznania jego odwołania od decyzji I instancji - poprzez nie wyjaśnienie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów na których się oparł wydając decyzję,

2. Art. 7 kpa poprzez nie uwzględnienie przy wydaniu decyzji interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,

3. Art. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż dokonana w projekcie scalenia gruntów zmiany dotyczące jego działek doprowadzą do stworzenia korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie oraz poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu, tj. przyjęcie, że stworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania nastąpi poprzez przypadkowe i nieuzasadnione zmiany granic działek będących jego własnością oraz przyjęcie, że nieuzasadnione zmiany granic działek stanowią działania mające doprowadzić do poprawy struktury obszarowej jego gospodarstwa rolnego

4. Art. 8 ust. poprzez zmniejszenie powierzchni działek będących jego własnością bez przyznania rekompensaty w postaci gruntu lub dopłat.

W uzasadnieniu ponowił zarzuty i argumenty z pisma z dnia 9 listopada 2007r. wskazał też, że powierzchnia jego gruntów się znacznie zmniejszyła i w zamian za to nie przydzielono mu żadnych gruntów i nie przyznano dopłat.

C.J. w skardze z dnia 21 listopada 2007r. wskazała, że nie zgadza się z podziałem. Podała, że jej działki o poprzednich numerach są następujące: 1503, 1502, 1517, 1504 z działki 1503 i 1517/1 powstała działka 873 zaś działka 874 powstała z działki 1502, działka 882 powstała z jej działki 1504, a czwarta część tej działki stanowi kupna działka 1505. Działkę nr 834 dzierżawiła kilkanaście lat, i cześć jej geodezja sprzedała tj. 1,50 ha ale chciała jeszcze dokupić z tej samej działki 0,50 ha, to jej nie sprzedano.

Działka nr 892/1 powstała częściowo z działki nr 1510. W kolejnym swoim piśmie C.J. wskazała, że działkę nr 1510 jej teściowie oddali na Skarb Państwa za rentę rolnicza. W następnych latach dzierżawiła tę działkę i planowała jej zakup ale gmina odmówiła sprzedaży. Podała, że w 1974r. na skraju działki nr 1510 zostały wybudowane dwie studzienki które zasilały silos z wodą niżej usytuowany. Z tych obiektów wodnych korzysta dwanaście gospodarstw. Wszystkie te osoby zgodziły się żeby to ona kupiła tę działkę ale nie dopuścił do tego kierownik od scaleń.

Na działce tej założono ograniczniki nad studzienkami a jej w dalszym ciągu nie sprzedano drugiej połowy. Domaga się aby sprzedano jej tę działkę wraz ze Studziankami.

Działka nr 1506 była własnością jej teścia, który w latach 70-tych oddał ją za rentę rolniczą i oni tę działkę wydzierżawili. W 1991 złożyli pismo do Gminy w sprawie zakupienia tej działki, dostali decyzję sprzedaży i przesłali pieniądze ale Bank je zwrócił bo gmina nie uregulowała prawa własności tej działki w sądzie, W dalszym ciągu dzierżawili tę działkę i mają pierwszeństwo zakupu tej działki, bo jest przedłużeniem jej działki 1504 i 1505 i są działkami najbliżej jej domu.

Podała, ze w 1976r. prowadziła rozgraniczenie działek 1502, 1503, 1517 z działką 1501 należącą do siostry jej męża. Biegły sądowy założył ograniczniki na które ona się nie zgadza.

Wskazała, że na zebraniach przed scaleniem zapewniano, że do każdej działki będzie droga dojazdowa. Po scaleniu okazało się, że nie ma dróg i dojazdu np. ona do parceli nr 1504. Wskazała, że jej własne parcele to 873, 874, 882, a nabyła parcele po scaleniu to 764, 834, 892/1 i 896 i chciałaby nabyć parcele z nowego numeru 834 0,50 ha i druga połowę działki nr 1510 /stary numer/. Wraz ze studzienkami oraz parcele 1506 w całości przylegające do jej parceli 1504 znajdujące się w jednym pasie. Do pisma dołączyła kopię decyzji z dnia 8.07.1991 r. i oświadczenie osób korzystających z wodociągu podłączonego do silosu.

G.S. w swojej skardze z dnia 13 listopada 2007r. Wskazał, że działkę nr 1280 a nowy nr 1081 chciał jako działkę budowlane pozostawić swojemu synowi. Pomimo wielokrotnych odwołań nadal chcą mu tę działkę zabrać, zostawiono mu działkę przy osiedlu z której ma korzystać do celów gospodarczych. W 1976 r. zabrano mu najbliższy jego domu grunt pod zabudowę osiedla. Działki te sprzedał po wywłaszczeniu Urząd Gminy. Zwrócił się do Sądu bo został już raz pokrzywdzony przez Rząd Ustroju Komunistycznego. Zabrano mu najlepsze pola i sprzedano na działki budowlane, a teraz ponownie zabrali mu dobre działki a jemu przydzielili nie nadające się do niczego i podzielone na trzy części.

W swojej skardze S.L. podał, że "działkę nr 901/6 kupił po zabraniu mu gruntów pod nowe osiedle B. przy ul. Pułaskiego. Działki które zabrano pod budowę osiedla, potem były sprzedawane przez Urząd Miasta i Gminy B.

Następnie kupił od Skarbu Państwa 40 arów dodatkowo aby były w całości do tej działki, a geodeci chcą zrobić drogę. Wskazał, że nie wyraził zgody i nie podpisał się pod scaleniem. Jego działka nr 901/6 stary a nowy nr 288 nie potrzebuje scalenia. Wymuszają na nim cele drogowe innych osób. Podał, że wnosił już 4 razy zastrzeżenia które nie zostały rozpatrzone.

Zwrócił się do Sądu bo uważa że został pokrzywdzony w wyniku zabrania mu działki nr 288 na cele obcych ludzi. Domaga się rozpoznania jego wcześniejszych zastrzeżeń.

M.K. w skardze z dnia 6 listopada 2007r. wniósł o:

1. Uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Burmistrza Gminy B z [....]r. nr [....] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi B.G. z uwagi na naruszenie art. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982r o scalaniu i wymianie gruntów poprzez jego błędne zastosowanie.

2. Zwrot kosztów postępowania sądowego.

W motywach skargi wskazał, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją w zakresie w jaki decyzja ta ustala konfigurację jego działki nr 1296 (nr poscaleniowy 1081).

W wyniku scalenia działka ta zmieniła granicę i utraciła kształt prostokąta. Jego zdaniem narusza to przepisy ustawy o scalaniu i wymianie gruntów z uwagi na niespełnienie podstawowego warunku dokonania scalenia. Art. 1 wskazanej wyżej ustawy określa warunki komasacji, celem scalenia gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania w rolnictwie i leśnictwie poprzez poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntów, dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracyjnych, dróg oraz rzeźby terenu.

Dokonana w wyniku scalenia zmiana granic działki nr 1296 nie spełnia tych wymogów a zwłaszcza wymogu racjonalności. Znacznie pogarsza istniejącą infrastrukturę tej działki i obniża jej wartość. Zmiana granic spowodowała zmianę jej kształtu co utrudnia mu możliwość jej zagospodarowania. Działka ta jest położona w sąsiedztwie domów jednorodzinnych i przylega do drogi, nie będzie mogła być w przyszłości przekształcona na budowlaną. Scalenie spowodowało też, że część wydzielonej działki znajduje się na działce stanowiącej własność G.S., który sprzeciwia się komasacji i w związku z tym nie pozwoli użytkować działki w jej nowych granicach.

Pismem z dnia 20 listopada 2007 r. H.K. reprezentowana przez Z.S. wniosła skargę w której zarzuciła:

1. Prowadzenie drogi przez nieruchomość zabudowaną,

2. Otrzymała dopłatę na którą się nie zgodziła,

3. Nie został uwzględniony jej wniosek o powiększenie gospodarstwa za dopłatę,

4. Nie uwzględniono wystarczająco w projekcie scalania źródeł wody i jej doprowadzenia do gospodarstw w sposób grawitacyjny.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie wyraziła zgody aby w wyniku scalenia dzielić działkę zabudowaną która mimo tego, że składa się z dwóch numerów ewidencyjnych 2026, 2336 tworzy jedną zwartą całość. Podzielenie tej działki znacznie utrudni jej wykonywanie prac rolnych co jest niezgodne z ustawą o scalaniu gruntów. Położenie jej działki nie powoduje konieczności jej podziału drogą aby inne nieruchomości miały dostęp do drogi publicznej. Wskazała, że powstała utwardzona droga od strony rzeki nr 1314, zaś nr 1310 w kierunku B. łączy się z innymi drogami. Działka znajduje się w H.-G. Obszarze Chronionego Krajobrazu posiada grunty klasy trzeciej, które podlegają ochronie zgodnie z pkt 3 lit. 1 decyzji Starosty o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia z dnia [...]r. nr [...].

Wskazała, że w decyzji zatwierdzającej scalenie otrzymała dopłatę, która może być stosowana tylko w określonych przypadkach. W jej przypadku nie mogła mieć zastosowania.

Podała, że w lipcu i sierpniu 2005r. na spotkaniu z geodetami wnioskowała o przyłączenie do gospodarstwa za dopłatą działki nr 2023, którą dzierżawiła od Agencji Nieruchomości Rolnych. Gdy dowiedziała się, że jej wniosek o przyłączenie nie został spełniony napisała pismo do Burmistrza ale nie zostało ono uwzględnione. Z decyzji zatwierdzającej projekt scalenia wynika, że Agencja Nieruchomości Rolnych wyraziła zgodę na sprzedaż w postępowaniu scaleniowym znacznych ilości gruntów za które otrzymała dopłatę, również działka którą wydzierżawiła od Agencji Nieruchomości Rolnych obecnie do niej nie należy.

W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia z dnia 26.10.2006r. w pkt 3 wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie scalania:

- uwzględnić w projekcie scalenia źródła ujęć wody i doprowadzenia jej do poszczególnych gospodarstw, w sposób grawitacyjny.

Źródła ujęć wody do których podłączone jest gospodarstwo znajdują się na działce nr 1387. Jednak jedno ujęcie i wodociąg nie jest na mapie zasadniczej w tej działce zaznaczone. Jest współwłaścicielem rurociągu i ujęcia wody, które wybudowane zostało w 1973 r. Zgodę na wybudowanie ujęcia wody wyraził ówczesny właściciel działki za wynagrodzeniem. Obecna właścicielka działki po scaleniu nr 1387 godzi się tylko na dzierżawę. Ta forma prawna nie może zapewnić pewnego i stałego zabezpieczenia w wodę, która płynie przez wodociąg w sposób grawitacyjny.

A.P. i S.P. w swojej skardze zaskarżonej decyzji zarzucili:

- lekceważący stosunek względem strony, która w przedmiocie złożonego odwołania posiada uzasadniony interes prawny,

- akceptację sfałszowanych poscaleniowych dokumentów geodezyjno-

kartograficznych, łącznie z autorami fałszerstwa,

- łamanie przepisów prawa w przedmiocie prowadzonego scalenia,

- brak obiektywnej analizy jego odwołania.

W motywach skargi wskazano, że w odwołaniu złożonym do Kolegium informowano, o tym że w toku prowadzonego postępowania scaleniowego w mapie poscaleniowej dokonano bez ich wiedzy i zgody przesunięcia granicy prawa własności około 2 metrów na całej długości w głąb jego działki nr 924. Na marginesie wskazano, że zwracał uwagę Burmistrzowi Gminy B. o fałszerstwie granicy działki 924 w mapie scaleniowej dokonane przez geodetę. Domagał się przywrócenia do stanu pierwotnego, ale Burmistrz na jego pisma nie odpowiadał.

Wskazał, że w odwołaniu wniósł o nakazanie Gminie B. usunięcia sfałszowanej granicy. Organ ten zmarginalizował fałszerstwo i uznał, że pod szyldem scalania gruntów może Gmina dokonywać kradzieży ziemi i przekazywać osobom trzecim.

Podał, że sfałszowana granica w mapie poscaleniowej przebiega pomiędzy działkami zabudowanymi tak z jednej jak i z drugiej strony.

Zgodnie z ustawa o scalaniu i wymianie gruntów - przyległe działki do sfałszowanej granicy nie były przedmiotem prowadzonego scalania gruntów. Jest to wyrazem samowolnego łamania prawa przez Burmistrza Gminy B.

Wskazał, ze w mapie poscaleniowej dokonano około 2 mb. przesunięcia granicy prawa własności w głąb działki 924. W wyniku tego przesunięcia nastąpiło na mapie poscaleniowej zwężenie drogi dojazdowej do działki nr 924 z 4 metrów wg mapy przed scaleniowej do 3 mb w mapie posacleniowej.

Podał, że zwrócił się ze stosownym pismem do Starosty o wydanie warunków w celu zagospodarowania działki nr 924 i dostał odpowiedź, że nie otrzyma zezwolenia na zagospodarowanie przedmiotowej działki, gdyż droga dojazdowa do działki nr 924 jest w mapie scaleniowej za wąska.

Jego zdaniem zamieszczona treść pod pozycją 16 na str. 12, zaskarżonej decyzji w sprawie A.P. rozmija się z prawdą. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że "dokonało analizy akt sprawy i ustaliło, ze w chwili wszczęcia postępowania scaleniowego skarżący władał działkami 1498/4 i 1499/4 o pow. 0,1307 ha" itd., oraz, że przy zastosowaniu nowoczesnego opomiarowania w sposób należyty ustalono powierzchnię gruntów".

Wskazał, że w chwili wszczęcia postępowania scaleniowego on i jego siostra R.P. nie posiadali w.w. działek a jedynie jego rodzice D. i S.P. posiadali 6 arową działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Zgodnie z ustawą o scalaniu i wymianie gruntów scalaniu nie podlegała ta działka bo ust. 3 art. 2 jednoznacznie określa, że grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela. Burmistrz złamał przepisy i całą 4 osobową rodzinę P. bezprawnie umieścił na liście jako rolników - uczestników scalania i wymiany gruntów wsi B.G. Dokonano fałszerstwa listy uczestników scalenia – dowód str. 2 poz. 164, str. 7 poz. 123, str. 11 poz. 149.

Stwierdził, że żadnego nowoczesnego obmiarowania jego działek nr 1498/4 i 1499/4 na gruncie nie było, bo działki te jako darowiznę otrzymał aktem notarialnym Rep. A nr 2889/02 z dnia [....] r. od jego dziadka W.P. Działki te pochodziły z działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym i nie podlegają scalaniu.

Dodatkowo wskazał, że nie dokonano geodezyjnego pomiaru na gruncie. Wniósł o to, aby Burmistrz Gminy B. dokonał w decyzji zatwierdzającej projekt scalania i wymiany gruntów w B.:

- usunięcia z mapy poscaleniowej sfałszowanej granicy i wykreślenie w mapie poscaleniowej granicy prawa własności działki nr 924 wg mapy przedscaleniowej,

- usunięcia z mapy poscaleniowej sfałszowanej granicy drogi dojazdowej do działki nr 924 i wykreślenie w mapie poscaleniowej drogi dojazdowej do działki nr 924 o szer. 4 mb według mapy przedscaleniowej,

- uregulowania na gruncie i w mapie poscaleniowej, oraz przejęcie na rzecz urzędu Gminy B. rowu wodnego, odprowadzającego wody opadowe z południowo-zachodniego stoku w B.G. wg pierwotnych uzgodnień, przed scaleniem z Urzędem Gminy w B..

Skarżący T.B. oraz E. i Z.S. w jednej skardze /k. 49-50 akt sądowych/, nie wskazując sposobu weryfikacji zaskarżonej decyzji zarzucili, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 14 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, który stanowi, że przy zachowaniu wartości gruntów sprzed scalenia, bez zgody uczestnika scalenia, różnica powierzchni wydzielonych mu gruntów w stosunku do powierzchni gruntów objętych scaleniem nie może przekraczać m. innymi 10 % dotychczas posiadanych gruntów o szczególnie wysokiej przydatności rolniczej lub gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze. Działka przedscaleniowa nr 1994 r., po scaleniu otrzymała nr 1423, ale została pomniejszona i tym samym jej wartość została pomniejszona ponad 10 %. Okoliczność, że część działki przeznaczono na drogę, nie uzasadnia takiego zmniejszenia, przede wszystkim z uwagi na zasadę poszanowania interesów wszystkich uczestników scalenia z tego terenu. Z kolei działka poscaleniowa nr 1423 ma więcej gruntów zadrzewionych niż ornych.

Starosta decyzją z dnia [....] r., Nr [....]ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia "scalenie gruntów wsi B.G." i w decyzji określił wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie scalenia, m. innymi wskazał, aby w projekcie scalenia uwzględnić źródła ujęć wody i doprowadzenia jej do poszczególnych gospodarstw w sposób grawitacyjny. Źródła ujęcia wody, z których korzystają skarżący znajdują się na działce nr 1387.

Jedno ujęcie nie jest na mapie zaznaczone, drugi jest oznaczone, ale do tych ujęć "nie jest podłączony na mapie zasadniczej wodociąg z którego skarżący korzystają". Jest on błędnie podłączony do ujęcia wody na innej działce. Skarżący są współwłaścicielami rurociągu i ujęcia wody. Zgodę na wybudowanie ujęcia wody w 1973 r. wyraził ówczesny właściciel działki za wynagrodzeniem. Obecna właścicielka działki po scaleniu nr 1387 godzi się tylko na dzierżawę.

Taka forma nie może zapewnić pewnego i stałego zabezpieczenia w wodę gospodarstw, która płynie przez wodociąg w sposób grawitacyjny. Z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika, że wycinka drzew i krzewów powinna być ograniczona tylko do niezbędnych przypadków. Skarżący wnioskowali o uratowanie kilku drzew i krzewów na działce siedliskowej. Rosną one w górnej części działki przed scaleniem nr 2340, zaś po scaleniu grunt, na którym są te drzewa, wchodzi po scaleniu w skład działki nr 760 i został przeznaczony na drogę. Przy niedużej zmianie granicy między drogą, a działką poscaleniową nr 746/1 nie zachodziłaby potrzeba ich wycinki.

Grunt na projektowaną drogę na tym odcinku pochodzi z działki przedscaleniowej nr 2340, która stanowiła własność skarżących.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedziach na skargi /k. 43-44 i 52-53 akt sądowych/ wniosło o oddalenie skarg z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bo zarzuty zgłoszone w skargach są takie same jak w odwołaniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Postanowieniem z dnia [....] r., Nr[...]– Zarząd Gminy B., na wnioski większości właścicieli gospodarstw rolnych z dniem 16.08.1999 r. wszczął postępowanie scaleniowe na terenie wsi B.G., B. i L. Postanowienie było odczytane na zebraniu uczestników scalenia w dniu 19.09.1999 r. oraz było wywieszone na tablicy ogłoszeń w budynku Urzędu Gminy B. i w sklepie w B.G. przez okres 14 dni. Na zebraniu tym wybrano również Radę Uczestników Scalenia w składzie 10 osób.

Upoważnieniem z dnia 4.09.2000 r. Zarząd Gminy B. desygnował geodetę Z.K. do wykonania prac scaleniowych, zaś w dniu 17.09.2000 r. powołał Komisję pełniąca funkcje doradcze w sprawach szacowania gruntów i opracowania projektu scalenia.

W skład 14 osobowej Komisji oprócz Rady Uczestników Scalenia weszli przedstawiciele Urzędu Gminy B., Nadleśnictwa Strzyżów i Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.

W toku postępowania scaleniowego, obszar scalenia na wnioski właścicieli działek został poszerzony o niektóre działki położone na terenie n/w wsi:

- B.D. /dz. 639/,

- F. /dz. 13/1 i 508/,

- St. /dz. 2842/,

- U. /dz. 1407/,

- H. /gm. D./ - działki nr 5454/1, 5457, 5459, 5895/2

Oraz na terenie miasta B. – dz. 351, 41, 168/2, 433 i 339 /postanowienia Burmistrza Gminy B. z dnia [...] r., Nr [...] i z dnia [...] r., Nr [....].

Największy obszar scalenia i największa liczba uczestników scalenia znajduje się na terenie wsi B.G.

Zebranie uczestników scalenia w dniu 10.09.2000 r. podjęło większością ¾ głosów uchwałę w sprawie ustalenia zasad szacunku porównawczego gruntów.

Zebranie odbyło się w drugim terminie. W dniu 11.02.2001 r. na zebraniu uczestników scalenia, geodeta przy udziale rady uczestników scalenia i przedstawiciela Zarządu Gminy B., zaznajomił uczestników scalenia z wynikami szacunku porównawczego gruntów i ich części składowych.

Wyniki oszacowania gruntów były również udostępnione do wglądu uczestnikom scalenia w dniach 12-20.02.2001 r.

W dniu 11.03.2001 r. odbyło się w drugim terminie zebranie uczestników scalenia, podczas którego przedstawiciel Zarządu Gminy B. omówił sporządzony szacunek gruntów oraz projekt scalenia. Zebranie podjęło uchwałę wyrażającą zgodę na dokonany szacunek porównawczy gruntów przeprowadzony w dniach 5.11.2000 r. – 8.01.2001 r. zgodnie z zasadami ustalonymi w uchwale z dnia 10.09.2000 r.

W dniach 5.01-24.03.2004 r. geodeta Z.K. indywidualnie zaznajamiał zainteresowanych uczestników scalenia z porównawczą wartością szacunkową ich gruntów i wartością części składowych oraz zbierał życzenia dotyczące przyszłej lokalizacji gruntów, które wpisywał do tzw. kwestionariusza życzeń /T. V-IX akt organu I instancji – teczki brązowej/.

W dniach 27.06.2005 r. – 20.07.2005 r. przedstawiciel Burmistrza Gminy B. przy udziale w/w geodety zaznajamiał uczestników scalenia z projektem scalenia gruntów i pouczył o możliwości zgłoszenia do projektu scalenia zarzutów na piśmie w terminie 14 dni od dnia okazania projektu scalenia.

Z ogólnej liczby 595 uczestników scalenia na okazanie stawiło się 466 uczestników, spośród których 39 zgłosiło zastrzeżenia.

W dniach 1.08.-12.08.2005 r. Komisja pełniąca funkcje doradcze opiniowała zastrzeżenia do projektu scalenia.

Zawiadomieniem z dnia 19.09.2005 r., wywieszonym na tablicach ogłoszeń w Urzędzie Gminy w B. i w sołectwie B.G. w dniach 19.09.-4.10.2005 r., Burmistrz Gminy B. zawiadomił uczestników scalenia, iż w dniu 4.09.2005 r. odbędzie się zebranie uczestników scalenia, podczas którego zostanie odczytana decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołań kilkunastu uczestników scalenia, decyzją z dnia [...] r., Nr [...]uchyliło w całości decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [....] r., Nr [....] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Przyczyną kasacji decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia była okoliczność, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie zwrócił się do Starosty o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację scalenia gruntów we wsi B.G./art. 46 ust. 4 pkt 6 i art. 46a ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu nadanym przez nowelę z dnia 18.05.2005 r. /Dz. U. Nr 113, poz. 954/.

W ponownym rozpatrywaniu sprawy Burmistrz Gminy B. postanowieniem z dnia [...]r., Nr [....] zawiesił postępowanie scaleniowe do czasu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach scalenia gruntów.

Starosta decyzją z dnia [...]r., Nr [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia: Scalenie gruntów wsi B.G. gm. B., powiat. Decyzja ta jest ostateczna od dnia [....]r.

Postanowieniem z dnia [....]r. Burmistrz Gminy B. podjął zawieszone postępowanie scaleniowe.

Zawiadomieniem z dnia 1.12.2006 r. wywieszonym na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy B. i w Sołectwie B.G. w dniach 4.12.-18.12.2006 r. – poinformował uczestników scalenia, iż w dniu 18.12.2006 r. o godz. 1400 w lokalu budynku świetlicy w B.G. odbędzie się zebranie uczestników scalenia i będzie odczytana decyzja Burmistrza zatwierdzająca projekt scalenia.

Taka decyzja została odczytana, a ponadto została wywieszona w Sołectwach B., B.G., L., K., B.D., F., H., U. i B.

W dniu 3.01.2007 r. odbyło się zebranie uczestników scalenia gruntów, na którym Burmistrz Gminy B. odczytał zasady objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów.

Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt administracyjnych organu I instancji.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli określa m. innymi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem: p.p.s.a., który stanowi, że sąd I instancji nie jest związany granicami skargi /zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną/, a to oznacza, że ma obowiązek brać pod uwagę również naruszenia prawa procesowego i materialnego, o jakich nie wspomniano w skardze. Dokonując takiej kontroli Sąd in merito w pierwszej kolejności sprawdził, czy orzekające organy były właściwe w przedmiotowej sprawie scaleniowej. W toku postępowania administracyjnego powstał spór o właściwość między Samorządowym Kolegium Odwoławczym, a Wojewodą w przedmiocie, który z tych organów jest właściwy rzeczowo do rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy B. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Spór ten został rozstrzygnięty postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.07.2007 r., sygn. akt II OW 26/07, w którym wskazano, iż organem właściwym do rozpatrzenia odwołań jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wskazane postanowienie jest zatem wiążące dla w/w organów oraz Sądu rozpoznającego skargi w przedmiotowej sprawie scaleniowej.

Wymaga natomiast wyjaśnienia kwestia dotycząca właściwości rzeczowej organu I instancji. Postępowanie administracyjne w sprawie scaleniowej było wszczęte postanowieniem Zarządu Gminy B. z dnia[....] r. W podanej dacie obowiązywała ustawa z dnia 24.07.1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa /Dz. U. Nr 106, poz. 6681/, która weszła w życie z dniem 1.01.1999 r. Art. 40 pkt 1 powołanej ustawy nadał nowe brzmienie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26.03.1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów /Dz. U. z 1989 r., Nr 58, poz. 349, ze zm./ o treści: "Scalenie gruntów przeprowadza, na koszt Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 4 ust. 2 zarząd gminy, jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej".

Art. 3 ust. 1 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów został zmieniony przez art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 21.01.2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz. U. Nr 12, poz. 136/ w ten sposób, że organem właściwym do przeprowadzenia postępowania scaleniowego stał się starosta. Ustawa ta weszła w życie z dniem 23.02.2000 r.

Art. 58 /przepis międzyczasowy/ powołanej ustawy stanowił, że postępowanie scaleniowe lub wymienne wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy toczy się na podstawie dotychczasowych zasad.

Kolejną zmianę art. 3 ust. 1 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów wprowadził do tej ustawy art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 11.04.2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego /Dz. U. Nr 64, poz. 592/.

Nowe brzmienie przepisu powtarza poprzednie unormowanie, iż postępowanie scaleniowe i wymienne przeprowadza starosta.

Wprowadzona zmiana dotyczy organu odwoławczego /wyższego stopnia w stosunku do starosty/. Ustawa weszła w życie z dniem 16.07.2003 r.

Art. 16 w/w ustawy stanowi, że do postępowań wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26.03.1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów i niezakończonych przed dniem wejścia tej ustawy w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przedstawiona analiza prowadzi do wniosku, że organem właściwym rzeczowo do przeprowadzenia postępowania scaleniowego był Zarząd Gminy B., zaś od dnia 27.10.2002 r. Burmistrz tej Gminy /data wejścia w życie ustawy z dnia 20.06.2002 r./ o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta – Dz. U. Nr 113, poz. 984/.

Sąd podzielił pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego /dalej: SKO/, wyrażony w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z dnia [...]r., Nr[...], iż przed zatwierdzeniem projektu scalenia powinna być wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach scalenia gruntów.

Za takim stanowiskiem przemawia art. 46a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska, który został wprowadzony do tej ustawy nowelą z dnia 18.05.2005 r. /Dz. U. Nr 113, poz. 954/ i wszedł w życie z dniem 18.06.2005 r.

W konsekwencji przytoczonych wywodów należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie administracyjnej należało stosować przepisy ustawy z dnia 26.03.1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów według stanu prawnego obowiązującego do dnia 16.07.2003 r. /Dz. U. z 1989 r., Nr 58, poz. 349, z późn. zm./, dalej jako ustawa o scaleniu gruntów, z uwzględnieniem art. 46 ust. 4 pkt 6, art. 46a ust. 2 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska /tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902/.

Przed ustosunkowaniem się do poszczególnych skarg, które ze względu na różny zakres przedmiotowy i podmiotowy mają charakter samodzielny, należy nadmienić, iż rozstrzygnięcia organów w sprawie scaleniowej mają charakter uznaniowy, ale nie dowolny, bowiem organy orzekające w takich sprawach nie mogą naruszać przepisów prawa procesowego i materialnego. Kontrola sądowa takich decyzji polega jedynie na tym, czy zapadłe rozstrzygnięcia nie posiadają cech dowolności i czy właściwie zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy skarżących.

Kierując się tymi względami Sąd uwzględnił skargi: J.C., L.S., H.K., T.B. i częściowo skargi T.K. oraz E. i Z.S..

Z rejestru szacunku gruntów przedscaleniowych wynika, że działki oznaczone numerami 1502, 1503, 1504 i 1517 stanowiły współwłasność skarżącej J.C. i jej córek .K. i E.B. i wszystkie były uczestniczkami scalenia gruntów we wsi B.G. /T. II, poz. 87 i 91/. Po scaleniu gruntów przydzielono im na współwłasność w częściach ułamkowych ekwiwalent w postaci działek o numerach: 873, 874, 764, 834, 892/1 i 896.

SKO nie doręczyło zaskarżonej decyzji współwłaścicielkom A.K. i E.B..

Podobna sytuacja dotyczy skargi L.S.. Z rejestru szacunku gruntów przedscaleniowych wynika, że działka 901/6 o pow. 0,4000 ha stanowiła współwłasność łączną skarżącego i jego żony T.S. /rejestr przedscaleniowy - T.VI poz. 2 akt adm. I instancji/.

Po scaleniu wydzielono im działkę nr 288, o pow. 0,8610 ha /Rejestr poscaleniowy T. V, poz. 85/.

Przed scaleniem działka nr 1188 o pow. 1,3400 ha i wartości 78,43 punktów stanowiła współwłasność łączną skarżącego T.K. jego żony K.K. – osobna pozycja rejestrowa /rejestr przedscaleniowy T. III poz. 86/.

Po scaleniu przyznano w/w małżonkom ekwiwalent, tj. działkę nr 462 o pow. 1,7377 o wartości 89,82 punktów z dopłatą na rzecz Gminy B. kwoty 340,54 zł /rejestr szacunkowy poscaleniowy T. III poz. 58/.

Organ II instancji nie doręczył zaskarżonej decyzji T.S. i K.K.

Skarżący J.C., L.S. i T.K. nie byli pełnomocnikami pozostałych współwłaścicieli. Zdaniem Sądu sprawa scaleniowa nie może być traktowana jako sprawa mniejszej wagi w rozumieniu art. 33 § 4 k.p.a., zatem w postępowaniu odwoławczym były wymagane pełnomocnictwa /pisemne lub udzielone ustnie i odnotowane w stosownym protokole/, a takich w aktach nie ma, zatem istniał obowiązek doręczenia decyzji także współwłaścicielom, którzy nie wnosili odwołania.

Organ odwoławczy /SKO/ zaskarżoną decyzję doręczył tylko stronom, które wniosły odwołania, a z adnotacji zamieszczonej pod uzasadnieniem zaskarżonej decyzji /k. 135 in fine organu II instancji/ wynika, iż zaskarżona decyzja była umieszczona na tablicy ogłoszeń SKO i przekazana Burmistrzowi Gminy B. w celu wywieszenia na tablicach ogłoszeń w budynku Urzędu Gminy B. i w sołectwach w sposób zwyczajowo przyjęty.

Przepis art. 28 ust. 1 ustawy o scaleniu gruntów stanowi, iż tylko decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wywiesza się na okres 14 dni w lokalu urzędów gmin, na których terenie są położone scalane grunty oraz na tablicach ogłoszeń we wsiach wchodzących w obszar scalenia. Zaskarżona decyzja wydana przez SKO nie jest decyzją zatwierdzającą projekt scalenia, zatem sposób doręczenia decyzji określony w art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o scaleniu gruntów nie mógł być stosowany. Z tego względu nie było również podstaw do stosowania przez SKO art. 49 k.p.a. /brak przepisu szczególnego/.

Przedstawione stanowisko Sądu, prowadzi do wniosku, iż zaniechanie doręczenia zaskarżonej decyzji A.K., E.B., T.S. i K.K. narusza art. 109 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 33 ustawy o scaleniu gruntów. Art. 109 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. wyraźnie stanowi, że także organ II instancji doręcza stronom decyzję na piśmie.

Takie naruszenie prawa procesowego jest przesłanką wznowieniową o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego /art. 145 § 1 pkt 1 lit. b – p.p.s.a./ stanowi samoistną podstawę kasacji decyzji lub jej części, niezależnie czy naruszenie prawa miało wpływ na wynik sprawy. Art. 145 § 1 pkt 1 litera b – p.p.s.a. dotyczy zdaniem Sądu in merito wszystkich przesłanek wznowieniowych określonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a.

Wskazane naruszenie prawa procesowego, Sąd uwzględnił z urzędu /art. 134 § 1 p.p.s.a./ i w związku z tym oraz na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera b – p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości w stosunku do skarżących J.C. i L.S. oraz częściowo w stosunku do skarżącego T.K. w odniesieniu do działki poscaleniowej nr 462 stanowiącej współwłasność łączną i ujętej w odrębnej pozycji rejestrowej.

W pozostałym zakresie, Sąd oddalił skargę T.K. z następującą argumentacją:

Przed scaleniem wymieniony był właścicielem 7 działek o numerach: 1681/2, 1707, 1728, 1730, 1732, 1738 i 1740 o łącznej powierzchni 2,3000 ha i wartości 155,14 punktów. Struktura użytków tego gospodarstwa wpisanego w odrębnej pozycji rejestrowej przedstawiała się jak niżej:

- grunty orne /symbol R/ - 1,5200 ha,

- grunty zadrzewione /symbol Lz/ - o,1000 ha

- grunty leśne /symbol Ls/ - 0,5000 ha,

- pastwiska /symbol Ps/ - 0,1700 ha,

- drogi /symbol dr/ - 0,0100 ha.

Dane te wynikają z Rejestru szacunku gruntów przed scaleniem /T. III, poz. 90-91/.

Po scaleniu wydzielono za w/w działki ekwiwalent składający się z dwóch działek nr, nr 689/1 i 726 o łącznej powierzchni 2,5921 ha i wartości 170,88 punktów. Z tytułu wzrostu wartości działek poscaleniowych zobowiązano go do zapłaty na rzecz Gminy B. kwoty 417,76 zł /decyzja organu I instancji z dnia [....]r., pkt III – poz. 47 oraz str. 30 tej decyzji/.

W skardze zarzucił, że gospodarstwo poscaleniowe nie ma zwartej struktury, bo przydzielona mu działka 1734 /numer przedscaleniowy/, nie łączy się z działką nr 1738, dzielą je działki nr 1735 i 1736. Nie wyrażał zgody na przydzielenie działki nr 1734.

Proponował przydzielenie działki nr 1737, ale jej nie otrzymał. Geodeta przesunął granicę działki nr 1738, która nigdy nie była sporna i zmniejszył tym samym obszar tej działki o około 5 arów.

Działki nr 1707 i 1706 dzieli wysoka miedza, na której znajdują się pniaki po wyciętych drzewach przez poprzedniego właściciela i nie przyznano środków na zlikwidowanie takiego stanu rzeczy. Działki przedscaleniowe były prostokątne i zadbane w tym sad, bez sąsiedztwa krzaków i łatwe w uprawie.

W skardze posługuje się numeracją działek istniejącą przed scaleniem gruntów.

Z mapy obszaru scalenia gruntów wsi B.G. /obręb 9/ wynika, że działka poscaleniowa nr 689/1 jest zlokalizowana na działkach przedscaleniowych 1740 i 1707 oraz na części działki nr 1738, a poza tym do obszaru tej działki włączono dawną część działki 1739 i 1706. Tworzy zwarty obszar i istnieje do niej dogodny dojazd. Przeważają grunty orne klasy bonitacyjnej RIVb. Istotnie włączony do tej działki obszar części działki przedscaleniowej nr 1706 oznaczony symbolem LzIV może być zakrzaczony, ale jest to obszar niewielki, a poza tym także przed scaleniem posiadał grunty zadrzewione /symbol Lz/ o pow. 10 arów.

Działka poscaleniowa nr 726 odpowiada z pewnymi korektami działce przedscaleniowej nr 1681/2, ma kształt prostokąta i istnieje do niej dogodny dojazd. Takiego kształtu nie ma działka nr 689/1, ale jej kształt jest zbliżony do foremnego. Przed scaleniem nie posiadał gruntu oznaczonego symbolami S-R, S-Ł i S-Ps /sad/.

Stosownie do art. 1 ustawy o scaleniu gruntów – celem scalenia gruntów jest poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych, lasów i gruntów leśnych, racjonalne ukształtowanie rozłogów oraz dostosowanie nieruchomości do systemu melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu. Zdaniem Sądu ten cel w stosunku do gospodarstwa rolnego T.K. został spełniony. W szczególności poprawiła się struktura gospodarstwa, gdyż po scaleniu utworzono dwie działki /poprzednio było siedem/, obie są położone w jednym obrębie, rozdzielono grunty orne od pastwiska, a każda działka ma właściwy dostęp do dróg dojazdowych.

Scalenie gruntów jest zabiegiem dość skomplikowanym i z tej racji nie zawsze istnieje możliwość uwzględnienia wszystkich życzeń uczestników scalenia, bowiem organ realizujący scalenie musi również brać pod uwagę uzasadnione interesy i wnioski innych uczestników scalenia.

Nie został naruszony art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o scaleniu gruntów, bo zwiększenie obszaru poscaleniowego w stosunku do stanu przedscaleniowego nie przekracza 20 % /wynosi 14 %/. Zwiększyła się wartość gospodarstwa w stopniu przekraczającym 3 %, zatem ustalenie dopłaty za różnicę szacunkową przekraczającą wskazany procent było uzasadnione przepisem art. 8 ust. 2 ustawy o scaleniu gruntów.

H.K. /reprezentowana w postępowaniu administracyjnym i sądowym przez skarżącego Z.S./, przed scaleniem była właścicielką dwóch działek nr, nr 2026 i 2336 o łącznej powierzchni 0,4200 ha i wartości 68,16 punktów /Rejestr szacunkowy przed scaleniem T. III, poz. 53/. Działki te tworzyły jedną całość i zaliczone były do III klasy bonitacyjnej /Ps III, Ł. III/.

Po scaleniu wydzielono ekwiwalent oznaczony jako działki nr 1315 i 1316 o łącznej powierzchni 0,3729 ha i wartości 64,96 punktów.

Powierzchnia poscaleniowa jest mniejsza o 471 m2, co stanowi 11,23 %.

Wartość gruntu poscaleniowego z uwagi na ubytek gruntu zmniejszyła się o 3,20 punktów /dopuszczalna 2,04/ i za różnicę /1,16/ organ I instancji przyznał dopłatę w kwocie 43,70 zł /Rejestr szacunkowy po scaleniu T. III, poz. 27/.

Z mapy obszaru scalenia /obręb 12/ wynika, że działki poscaleniowe są zlokalizowane na działkach przedscaleniowych, ale te działki rozdzielono przez utworzenie drogi oznaczonej jako działka nr 1310.

W skardze skarżąca zakwestionowała zabieg rozdzielenia działek i przeznaczenia 471 m2 gruntu na drogę dojazdową do pól, gdyż od strony rzeki została utworzona druga droga nr 1314, która zapewnia dojazd rolnikom do pól. Dodała, że działki są zaliczone do III klasy bonitacyjnej i położone są w H.-G. Obszarze Chronionego Krajobrazu.

Tego rodzaju grunty podlegają ochronie, co wynika z pkt 3 decyzji Starosty z dnia [...]r., Nr [...\] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

SKO niezasadność odwołania motywowało tym, że przeznaczenie części gruntu na drogę nr 1310 jest uzasadnione względami społecznymi /zapewnienie dojazdu do innych nieruchomości/. Nie zwróciło jednakże uwagi na wiążące ustalenia zawarte w w/w decyzji Starosty, z której m. innymi wynika, że wszystkie grunty rolne klas bonitacyjnych II i III podlegają ochronie i przeznaczenie takich gruntów na cele nierolnicze wymaga zgody właściwego organu administracji rządowej. Oprócz tego w punkcie 3 powołanej decyzji Starosty zawarte jest rozstrzygnięcie, że działki siedliskowe i działki leśne powinny być utrzymane w dotychczasowym stanie posiadania przez co nie nastąpi zagrożenie karczowania drzew i krzewów na tych działkach.

Przede wszystkim jednak nie zwróciło uwagi na art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o scalaniu gruntów, który stanowi, że bez zgody uczestnika scalenia różnica powierzchni wydzielonych mu gruntów w stosunku do powierzchni gruntów objętych scaleniem nie może przekraczać 10 % dotychczas posiadanych gruntów o szczególnie wysokiej przydatności rolniczej lub gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze.

W przypadku skarżącej ubytek gruntu klasy III przekracza 10 %.

Ze względu na treść art. 2 ust. 3 ustawy o scaleniu gruntów nie wyjaśniono, czy działki skarżącej są zabudowane, a jeżeli tak, to czy po uszczupleniu powierzchni działki siedliskowej zostały zapewnione warunki do właściwego korzystania z budynków i podwórza. Brak wyjaśnienia poruszonych kwestii uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej H.K.

W takim stanie rzeczy SKO przy ponownym rozpatrywaniu odwołania H.K. wyjaśni i rozważy n/w kwestie:

1) czy przeznaczenie gruntu klasy III na drogę dojazdową do pól wiąże się z ochroną o jakiej mowa w pkt. 3 litera h decyzji Starosty z dnia [...] r.,

2) jeżeli przedmiotowe działki były działkami siedliskowymi, to należy ustalić czy na gruncie przeznaczonym na drogę nr 1310 rosły drzewa i krzewy, a jeżeli tak, to trzeba rozważyć czy w takiej sytuacji przeznaczenie 471 m2 gruntu na drogę da się pogodzić z ustaleniami Starosty i unormowaniem zawartym w art. 1 i 17 ustawy o scaleniu gruntów,

3) czy działki skarżącej można zaliczyć do gruntów o szczególnie wysokiej przydatności rolniczej, albo czy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są przeznaczone na cele nierolnicze /o ile taki plan został uchwalony/ i w zależności od tego organ rozważy czy będzie zachodziła konieczność zweryfikowania decyzji organu I instancji w części dotyczącej skarżącej H.K.

Skarga T.B. i częściowo E.S. dotyczy gruntu A.B. i tej skargi dotyczy punkt I – 4 wyroku.

Z rejestru szacunku gruntów przed scaleniem /T. I poz. 150/, sporządzonego częściowo na podstawie danych z ewidencji gruntów /art. 20 ustawy o scaleniu gruntów/ wynika, iż w ewidencji gruntów A.B. figurowała jako właścicielka działek: 1222, 1949, 1977, 1994, 2323 i 2325 o ogólnej powierzchni 1,5400 ha i wartości 101,86 punktów.

Zgodność podanych danych przed scaleniem gruntów potwierdził w dniu 25.02.2004 r. T.B.. Po scaleniu wydzielono A.B. ekwiwalent, tj. działki nr 1423 i 1426 o łącznej powierzchni 1,2294 ha i wartości 101,85 /Rejestr szacunku gruntów po scaleniu T. I, poz. 86/. W rejestrze tym figuruje A.B.

Na rozprawie sądowej /18.09.2008 r./, skarżący T.B. wyjaśnił, iż jego matka A.B. zmarła w 1997 r. Pozostawiła 4 synów. Jego brat A. nie żyje, pozostawił córkę E. S. /skarżąca w niniejszej sprawie/. Grunty po A.B. użytkowała wnuczka E.S. z mężem Z.

Art. 34 pkt 3 ustawy o scaleniu gruntów stanowi, że przez uczestnika scalenia rozumie się właściciela bądź samoistnego posiadacza albo zarządcę lub użytkownika gruntu położonego na obszarze scalenia.

Poruszonej kwestii SKO przy rozpatrywaniu odwołania T.B. oraz E. i Z.S. nie zauważyło. W spisie właścicieli i władających przed scaleniem i po scaleniu T.B. nie figuruje, zatem prima facie zachodziła wątpliwość czy był on uczestnikiem postępowania scaleniowego. W toku postępowania administracyjnego nie ustalono, czy rzeczywiście A.B. nie żyje /nie ma aktu zgonu/. Gdyby takie zdarzenie zaistniało, to należało zbadać jaka osoba lub osoby są samoistnymi posiadaczami, albo użytkownikami gospodarstwa pozostawionego przez A.B., a w przypadku gdyby ustalenie takiego faktu było niemożliwe albo sporne, to wówczas organ I instancji stosownie do art. 30 § 5 k.p.a. w zw. z art. 33 ustawy o scaleniu gruntów powinien wystąpić do właściwego sądu rejonowego o ustanowienie kuratora spadku.

W takiej sytuacji SKO przy ponownym rozpatrywaniu odwołania ustali, czy rzeczywiście A.B. nie żyje, zaś po stwierdzeniu takiego zdarzenia zbada, czy T.B. i E.S. mają legitymację uczestników scalenia w odniesieniu do gruntów A.B. W przypadku, gdyby ta kwestia wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego rozważy możliwość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. /w odniesieniu do przedmiotowej sprawy/.

W zaistniałej sytuacji merytoryczne badanie rzeczonej skargi byłoby przedwczesne.

Skarżący E. i Z.S. przed scaleniem gruntów byli współwłaścicielami 7 działek o numerach 1206, 1616, 1631, 1634, 1638, 1844 i 2340 o łącznej powierzchni 1,2600 ha i wartości 100,90 punktów.

Po scaleniu przydzielono im 5 działek o numerach 471, 746/1, 746/2, 759 i 789 o łącznej powierzchni 1,4627 ha i wartości 120,80 punktów /Rejestr szacunkowy gruntów po scaleniu T. VII, poz. 149 i 150/.

W podanym rejestrze znajduje się oświadczenie Z.S. z dnia [....]r., że wyraża zgodę na wydzielony w wyniku scalenia ekwiwalent i nie wnosi zastrzeżeń.

Wyraził także zgodę na wysokość naliczonej dopłaty pieniężnej z tytułu wzrostu wartości gruntów poscaleniowych, przekraczającej 3 %.

W skardze zarzucili, iż na działce siedliskowej nr 2340 rosły drzewa i krzewy. Wskazana działka po scaleniu jest oznaczona nr 746/1, ale jej obszar jest pomniejszony, gdyż część gruntu po scaleniu przeznaczono na projektowaną drogę /działka nr 760/. Na gruncie przeznaczonym na drogę rosną właśnie drzewa i krzewy. Przy niewielkiej zmianie granicy działki nr 746/1, nie zachodziłaby potrzeba wycinki drzew i krzewów. Zdaniem skarżących przeznaczenie na drogę części działki zagrodowej porośniętej drzewami i krzewami jest sprzeczne z decyzją Starosty o z dnia [....]r., Nr[....].

Decyzja ta także nakazuje uwzględniać w projekcie scalenia źródła ujęć wody i doprowadzania jej do poszczególnych gospodarstw w sposób grawitacyjny.

Źródła ujęcia wody znajdują się na działce nr 1387, ale jedno ujęcie na mapie nie jest zaznaczone, drugi jest oznaczone, ale do tego ujęcia nie jest podłączony na mapie zasadniczej wodociąg z którego korzystają skarżący. Jest on błędnie podłączony do ujęcia wody na innej działce.

Skarżący takie same zarzuty podnosili w odwołaniu /k. 4-3 akt organu odwoławczego/.

SKO ustosunkowało się do tego zarzutu następująco: "W zakresie zaś zarzutów w przedmiocie niezgodności zaskarżonej decyzji z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia należy wskazać, iż postanowienia decyzji środowiskowej zostały uwzględnione w kwestionowanej decyzji". W osnowie zaskarżonej decyzji nie ma jednak rozstrzygnięcia poruszonej przez skarżących sprawy.

Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że oświadczenie skarżącego Z.S. o wyrażeniu zgody na przydzielony ekwiwalent było złożone przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację scalenia gruntów, a także po upływie terminu do zgłaszania zastrzeżeń do projektu scalenia. W punkcie 3 decyzji Starosty z dnia [....] r., Nr[....], który dotyczy wymagań z zakresu ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie scalenia – wskazano m. innymi wymagania:

- uwzględnić w projekcie scalenia źródła ujęć wody i doprowadzenia jej do poszczególnych gospodarstw, w sposób grawitacyjny,

- działki siedliskowe i działki leśne utrzymać w dotychczasowym stanie posiadania, przez co nie nastąpi zagrożenie karczowania drzew i krzewów na tych działkach.

Na tle przytoczonych wymagań, SKO odwołania skarżących nie rozpatrzyło i tej kwestii nie wyjaśniło. Tym samym naruszyło art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 33 ustawy o scaleniu gruntów.

Powtórzyło jedynie stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji z dnia [...]r., Nr [....] że wymagania dotyczące ochrony środowiska zostały w tej decyzji uwzględnione.

W takiej sytuacji organ odwoławczy przy ponownym rozpatrywaniu odwołania w zakresie określonym w punkcie I 3 wyroku zbada, czy faktycznie działka przedscaleniowa nr 2340 o pow, 0,1300 ha była działką siedliskową oraz czy grunt o pow. 177 m2 o jaki została pomniejszona po scaleniu /dz. nr 746/1 o pow. 0,1123 ha/ był porośnięty drzewami i krzewami oraz czy został przeznaczony na drogę dojazdową do pól nr 760. Na tle poczynionych ustaleń rozważy, czy taki stan rzeczy koliduje z punktem 3 decyzji Starosty.

Co się zaś tyczy poruszonego w skardze ujęcia źródła wody, to na Mapie obszaru scalenia /obręb 12/ na działce poscaleniowej nr 1387, nie są wyraźnie zaznaczone i opisane źródła ujęcia wody, zatem Sąd przyjął, że decyzja organu I instancji zatwierdzająca projekt scalenia /mapy obszaru scalenia i rejestry szacunkowe gruntów/, nie zawiera rozstrzygnięcia tej kwestii, co powoduje, że skarga w tym zakresie jest bezprzedmiotowa.

Skargi J.C., M.K., A.P., S.P. i G.S. Sąd oddalił, gdyż zaskarżona decyzja w tym zakresie jest zgodna z prawem.

Skarżący J.C. przed scaleniem był właścicielem 10 działek o numerach 1778, 1779, 1781, 1783/1, 1783/2, 1736, 1789, 1801/2, 1812 i 1813 o łącznej powierzchni 2,1400 ha i wartości 174,24 punktów /Rejestr szacunku gruntów przed scaleniem T. II, poz. 88-89/.

Tego stanu rzeczy nie kwestionował, o czym świadczy jego oświadczenie z dnia 26.02.2004 r.

Po scaleniu przydzielono mu 8 działek o numerach 628/1, 644/2, 645, 670, 673, 677, 681 i 682/1 o łącznej powierzchni 1,9300 ha i wartości 177,02 punktów.

W dniu 7.07.2005 r. podpisał rejestr poscaleniowy i oświadczył, że na wydzielony ekwiwalent wyraża zgodę i nie wnosi zastrzeżeń /Rejestr szacunku gruntów po scaleniu T. II, poz. 68-69/.

Nie składał też zastrzeżeń do projektu scalenia. W skardze podniósł n/w zarzuty:

- działka przedscaleniowa nr 1812 /łąka/ miała obszar 10 arów, po scaleniu przydzielono mu tą samą działkę, której nadano nr 645, ale pomniejszono jej obszar o 53 m2. Działkę tą wskazał Agencji Rolnej i obecnie nie może jej wykazywać we wniosku o przyznanie dopłaty z Funduszu Europejskiego,

- po scaleniu pomniejszono także powierzchnię działki nr 1813 o 223 m2 /po scaleniu nr 644/2/, który to obszar przeznaczono na drogę dojazdowa do pól oraz pomniejszono również obszar działki zagrodowej nr 1789 /po scaleniu nr 670/ o 815 m2 i za zmniejszenie obszaru tej działki nie przyznano mu dopłaty,

- pomniejszono też powierzchnię działek 1783/1 i 1783/2.

Zarzuty dotyczące zmniejszenia powierzchni działek przedscaleniowych podnosił w odwołaniu.

Na rozprawie sądowej wyjaśnił, że pomniejszenie powierzchni działki zagrodowej nie spowodowało utrudnienia w dostępie i w dojeździe do budynków mieszkalnych i gospodarczych.

Z mapy obszaru scalenia gruntów wsi B.G. /obręb 9/ wynika, że ekwiwalent przydzielono skarżącemu na działkach przedscaleniowych z dopuszczalnymi korektami, z wyłączeniem działki przedscaleniowej nr 1778. Z mapy tej również wynika, że działki poscaleniowe są położone w niewielkich od siebie odległościach /628/1, 681, 682/1, 677, 673 i 670/ i mają dostęp do drogi. Oznacza to, iż scalenie poprawiło strukturę obszarową gospodarstwa skarżącego w rozumieniu art. 1 ustawy o scaleniu gruntów. Przy scaleniu bierze się pod uwagę interes wszystkich uczestników scalenia, zatem przy takim zabiegu konieczne są zmiany obszarowe gospodarstw poscaleniowych. Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy o scaleniu gruntów dopłaty przyznaje się uczestnikowi tylko wtedy, gdy różnica wartości gospodarstwa poscaleniowego w stosunku do wartości gospodarstwa przedscaleniowego przekracza 3 %. W przedmiotowej sprawie wartość gospodarstwa poscaleniowego jest większa o 2,78 punktów, zatem nie było podstawy do przyznania skarżącemu dopłaty za zmniejszenie obszaru działki zagrodowej.

Istotnie po scaleniu zmniejszył się obszar gospodarstwa 0,2100 ha, ale różnica nie przekracza 20 % powierzchni gospodarstwa przedscaleniowego, wynosi 9,8%, przeto nie doszło do naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o scalaniu gruntów. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 2 ust. 3 ustawy o scalaniu gruntów, który stanowi, że grunty zabudowane mogą być scalane tylko na wniosek właściciela i pod warunkiem rozbiórki lub przeniesienia przez niego zabudowań w oznaczonym terminie, albo wyrażenia zgody na dokonanie rozliczenia wartości zabudowań w gotówce bądź w innej formie. Brzmienie tego przepisu wyraźnie wskazuje, iż chodzi tu o grunty pod zabudowaniami wraz z gruntem umożliwiającym właściwe korzystanie z budynków i podwórza. Działka zagrodowa przed scaleniem nr 1789 miała obszar 0,3200 ha /Ps, Lz/, po scaleniu w ramach działki nr 670 pozostawiono obszar 0,2585 ha. Skoro na obszarze wyłączonym z działki przedscaleniowej i przeznaczonym na drogę i częściowo włączonym do działki 672 nie ma żadnych zabudowań, przeto obszar działki nr 670 na której znajdują się zabudowania przemawia niezależnie od oświadczenia skarżącego za istnieniem właściwego dostępu i dojazdu do budynków i podwórza. Przeznaczenie części powierzchni działki nr 1789 na drogę jest uzasadnione unormowaniem zawartym w art. 17 ust. 2 ustawy o scaleniu gruntów. Skarżący nie wykazał, że działka przedscaleniowa nr 1812 o pow. 10 arów była objęta wnioskiem o przyznanie płatności z Europejskiego Funduszu /nie określił jakiego/. Nie podnosił tej kwestii w odwołaniu, tudzież nie kwestionował przydzielonego po scaleniu ekwiwalentu i jego wartości.

Sygnalizowanie tej kwestii dopiero w skardze jest spóźnione.

Reasumując, Sąd uznał, iż w świetle Przytocznych okoliczności skarga J.C. jest bezzasadna.

Przed scaleniem M.K. był właścicielem gospodarstwa rolnego składającego się z 8 działek o numerach: 409, 410, 976, 1001, 1286, 1289, 1292 i 1296 o łącznej powierzchni 3,8200 ha i wartości 223,87 punktów /R – 2,2500 ha, Ls – 0,9100 i Lz – 0,6600/.

Danych tych nie kwestionował /Rejestr szacunku przedscaleniowego T. VII, poz. 48/.

Ekwiwalent poscaleniowy składa się z 5 działek o numerach: 123, 304, 357, 1081, 1087 o łącznej powierzchni 3,3193 ha i wartości 219,23 punktów.

Różnica powierzchni in minus wynosi 0,5007 ha /16 %/, a wartości 4,64 punktów, co nie przekracza 3 %.

Dane te wynikają z Rejestru szacunku gruntów po scaleniu /T. VI, poz. 95-96/.

Nie składał zarzutów do projektu scalenia gruntów.

W skardze zarzucił, że na skutek scalenia zmieniono granice działki nr 1296, zatem nie spełnia warunku racjonalności, bo pogarsza strukturę i obniża jej wartość. Przed scaleniem miała kształt prostokąta i zmiana nie pokrywa się ze stanem wykazanym na Mapie obszaru scalenia /obręb 11/ z którego wynika, że działka poscaleniowa 1081 /dawna 1296/ ma obecnie kształt prostokąta /kolor czerwony na mapie/. Działka ta przed scaleniem miała obszar 0,3600 ha /R/, a po scaleniu jej obszar wynosi 0,3579 ha, czyli różnica wynosi 21 m2 i tą powierzchnię włączono do działek sąsiednich nr 1082 i 1080. Jest to zdaniem Sądu drobna korekta nie mająca żadnego wpływu na strukturę gospodarstwa rolnego. Struktura poscaleniowa uległa poprawie, bo w miejsce 8 działek wydzielono 5 działek, które mają dogodny dostęp do dróg.

Z tego względu skarga M.K. jest niezasadna, bo Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Skarżący A.P. przed scaleniem był właścicielem 2 działek /nr, nr 1498/4 i 1499/4/ o łącznej powierzchni 0,1307 ha i wartości 25,09 punktów i oznaczonych w ewidencji gruntów jako pastwisko trwałe /symbol Ps/ /Rejestr szacunku gruntów przed scaleniem T. VII, poz. 61/.

Po scaleniu na działkach przedscaleniowych wydzielono skarżącemu działkę nr 924 o pow. 0,1239 ha i wartości 24,78 punktów.

Wartość działki poscaleniowej w stosunku do stanu przedscaleniowego nie przekracza 3 % /wynosi 1,2 % in minus/.

Dane te wynikają z Rejestru szacunkowego gruntów po scaleniu T. VII, poz. 165.

W odwołaniu, jak również w skardze, zarzucił że "sfałszowano" granicę działki poscaleniowej nr 924 w stosunku do granic działek przedscaleniowych przez przesunięcie jej o około 2 m w głąb działki. Wyjaśnił, iż własność działek przedscaleniowych nabył na podstawie umowy darowizny z dnia 29.09.2002 r., sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr[....]. Darczyńcą był jego dziadek W.P., zaś przedmiotowe działki pochodziły z działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym, zatem otrzymane działki bez zgody właściciela nie podlegały scaleniu /art. 2 ust. 3 ustawy o scaleniu gruntów/.

Ponadto zarzucił, że droga dojazdowa do działki nr 924 powinna mieć szerokość 4 m, a zaplanowano na 3 m, co może stanowić przeszkodę do uzyskania pozwolenia na budowę.

Zdaniem Sądu wskazane zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Z rejestru przedscaleniowego i poscaleniowego wynika, iż przedmiotowe działki figurują w ewidencji gruntów jako użytki rolne /pastwisko symbol Ps/, co nie wyłącza jednak możliwości umiejscowienia na nich działki zagrodowej. Skarżący błędnie interpretuje art. 2 ust. 3 ustawy o scaleniu gruntów, który tylko spod scalenia wyłącza grunty pod zabudowaniami.

Przez grunty pod zabudowaniami rozumie się grunty umożliwiające właściwe korzystanie z budynków i podwórza. Wielkość powierzchni działki nr 924 /1239 m2/ i jej kształt stwarzają dogodne warunki do planowanej zabudowy działki. Z mapy obszaru scalenia gruntów wsi B.G. /obręb 10/ wynika, że działka nr 924 ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej oznaczonej nr 640 szlakiem wzdłuż rowu oznaczonego jako działka 920 w.

Zdaniem Sądu szerokość dojazdu jest odpowiednia dla celów rolniczych.

Skarżący S.P. wespół z żoną D., która brała udział w postępowaniu odwoławczym byli przed scaleniem współwłaścicielami łącznymi 4 działek o numerach: 1498/1, 1498/3, 1499/1 i 1499/3 o łącznej powierzchni 0,2690 ha i wartości 51,65 punktów.

Wskazane działki były oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Ps /Rejestr szacunku gruntów przed scaleniem T. IV, poz. 99/.

Po scaleniu przydzielono im dwie działki o numerach: 904 i 925 o łącznej powierzchni 0,2650 ha i wartości 48,16 punktów. Różnica wartości in minus wynosi 3,49 punktów, co stanowi 6,7 %.

Za obniżenie wartości o 3,7 % organ I instancji przyznał im dopłatę w kwocie 73,08 zł /Rejestr szacunku gruntów po scaleniu T. VII, poz. 119 oraz punkt II poz. 123 decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [....] r./.

Wniósł skargę wespół z synem A., której treść dotyczy działek syna, a elementem wspólnym jest zarzut, że w decyzji zatwierdzającej projekt scalenia /na mapie poscaleniowej/ nie uregulowano rowu wodnego odprowadzającego wody opadowe z południowo-zachodniego stoku w B.G. /k. 36 akt sądowych/.

Natomiast na rozprawie sądowej zarzucił, że kosztem jego działki zagrodowej nr 1498/3 /po scaleniu 925/ przeprowadzono drogę, ale mimo tego będzie miał dojazd do tej działki przez działkę syna nr 924. Kwestia poruszona na rozprawie sądowej była przedmiotem odwołania, które organ odwoławczy uwzględnił, bowiem w punkcie I – 3 zaskarżonej decyzji uchylił decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [....] r. w części dotyczącej właśnie działki nr 925 oraz ustalenia dopłaty. Sąd wskazanego rozstrzygnięcia organu odwoławczego nie skasował także ze względu na zakaz reformationis in peius wyrażony w art. 134 § 2 p.p.s.a.

Co się tyczy "rowu wodnego oznaczonego nr 920", to na Mapie obszaru scalenia gruntów /obręb 10/ jest ten rów oznaczony jako działka 920 w i stanowi własność Gminy B. /Rejestr szacunku gruntów po scaleniu T. VII, poz. 43/. Skoro ta kwestia jest uregulowana, zatem zgłoszony zarzut jest chybiony.

Skarżący G.S.– przed scaleniem był właścicielem 5 działek o numerach: 370, 937, 1268, 1280 i 1283 o łącznej powierzchni 1,2500 ha i wartości 76,80 punktów.

Struktura użytkowa gospodarstwa była następująca: grunty orne /R/ - 0,8900 ha, las /Lz/ - 0,3600 ha /Rejestr szacunku gruntów przed scaleniem T. V, poz. 120/.

Po scaleniu przydzielono mu ekwiwalent w postaci 4 działek o numerach: 131, 319, 1086 i 1106 o łącznej powierzchni 1,2066 ha i wartości 75,76 punktów.

Struktura użytkowa gospodarstwa po scaleniu składa się z gruntów ornych 0,7911 ha, lasu 0,3421 ha i użytków rolnych zadrzewionych /Lz/ 0,0734 ha /Rejestr szacunku gruntów po scaleniu T. VII, poz. 146-147/.

Z porównania tych dwóch rejestrów wynika, że powierzchnia gospodarstwa scaleniowego jest mniejsza o 434 m2 i ma mniejszą wartość o 1,04 punktu. Zmniejszenie powierzchni nie przekracza 20 % /wynosi 3,4 %/.

Z mapy scalenia gruntów /obręb 2,7 i 11/ wynika, że ekwiwalent wydzielono z korektami co do powierzchni na działkach przedscaleniowych nr 370 /Ls/, 937 /RII/, 1268 /R/ i 1283 /R/.

Wyłączono działkę przedscaleniową nr 1280 /po scaleniu 1081 i 1082/.

W skardze zarzucił, że przed wszczęciem postępowania scaleniowego posiadał m. innymi działkę nr 1280 o pow. 1300 m2 położoną na terenie B.– O., którą jako działkę budowlaną zamierzał podarować dziecku. Działka ta po scaleniu nr 1081 została przydzielona innej osobie. Taki sam zarzut podnosił w odwołaniu, które nie zostało uwzględnione z argumentacją, że brak jakiejkolwiek ingerencji w nieruchomości i ich granice sprzeczny byłby z celem postępowania scaleniowego. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, bowiem kwestionowana przez skarżącego decyzja zatwierdzająca projekt scalenia nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie scaleniowe jest zabiegiem urządzeniowo-rolnym i rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy, ale nie dowolny, bowiem ma być zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Zdaniem Sądu zapadłe rozstrzygnięcie prawa nie narusza, bowiem wydzielony ekwiwalent ma wartość równą wartości przedscaleniowej gospodarstwa /art. 8 ust. 1 ustawy o scaleniu gruntów/, różnica co do powierzchni nie przekracza 20 % i cel scalenia określony w art. 1 w/w ustawy został zrealizowany. Działki poscaleniowej nr, nr 1106 i 1086 są położone blisko siebie i mają bezpośredni dostęp do drogi oznaczonej nr 1100. Działka 1081 /R/ będąca przedmiotem skargi, na mapie obszaru scalenia jest wprawdzie położona w tym samym obrębie, ale znacznie dalej niż w/w wymienione, zatem przydzielenie skarżącemu tej działki w świetle art. 1 ustawy o scaleniu gruntów nie byłoby trafnym rozstrzygnięciem.

Z tych względów Sąd oddalił skargę.

Z przedstawionych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Podstawa prawna kasacji zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżących J.C., L.S. i częściowo T.K. została powołana wcześniej przy ocenie skarg w/w skarżących. Uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej skarżącej H.K. nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 33 ustawy o scalaniu gruntów oraz art. 46a ust. 1 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska.

Uwzględniając skargi T.B. oraz częściowo E. i Z.S. Sąd orzekł jak w punkcie I-3-4 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 34 pkt 3 ustawy o scalaniu gruntów.

Skargi określone w punkcie III wyroku i częściowo skargę T.K. Sąd oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku.

O kosztach postępowania sądowego Sąd nie orzekał, bowiem skarżący J.C., L.S., H.K., T.B., E. i Z.S. oraz T.K. pomimo pouczenia o treści art. 210 § 1 p.p.s.a. /k. 206 akt sądowych/, przed zamknięciem rozprawy nie zgłosili wniosku o przyznanie im należnych kosztów, zatem stosownie do w/w przepisu utracili uprawnienie do żądania zwrotu kosztów.

Przy ponownym rozpatrywaniu odwołań J.C., L.S., H.K., T.B. i częściowo E. i Z.S. oraz T.K, organ odwoławczy uwzględni wskazówki Sądu zamieszczone przy ocenie tych skarg.