Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 2012/99
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2001-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Powołane przepisy: article: art. 79
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: par. 203
journal: Dz.U. 1997 nr 147 poz. 989
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych.
Teza: Skoro z istoty prowadzonej przez agencję celną działalności gospodarczej wynika, że nie może ona zgłaszać towarów do procedury wywozu na własną rzecz, nie może być osobą korzystającą z tej procedury, to nie może być jej udzielone pozwolenie na jej stosowanie w formie uproszczonej.

TEZY

Skoro z istoty prowadzonej przez agencję celną działalności gospodarczej wynika, że nie może ona zgłaszać towarów do procedury wywozu na własną rzecz, nie może być osobą korzystającą z tej procedury, to nie może być jej udzielone pozwolenie na jej stosowanie w formie uproszczonej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Spedycji Międzynarodowej C. Hartwig W. S.A. w W. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 13 września 1999 r. (...) w przedmiocie udzielenia pozwolenia na stosowanie uproszczonej procedury celnej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 6 maja 1999 r. (...) Dyrektor Urzędu Celnego w C. odmówił Przedsiębiorstwu Spedycji Międzynarodowej C. Hartwig S.A. w W. udzielenia pozwolenia na stosowanie uproszczonej procedury celnej w wywozie towarów.

W uzasadnieniu tej decyzji organ celny stwierdził, że Departament Prewencji i Dozoru Celnego Głównego Urzędu Ceł przekazał mu wykładnię stosowania par. 203 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych /Dz.U. nr 147 poz. 989/ z której wynika, że stosowanie procedury uproszczonej przez agencję celną możliwe jest w takim zakresie, w jakim podmioty te posiadają uprawnienia do działania we własnym imieniu i na własny rachunek, a więc w zakresie działalności spedycyjnej i przewozowej. Tak więc uzyskanie przez agencje celne pozwolenia na stosowanie procedury uproszczonej przy obejmowaniu towaru procedurą wywozu nie jest możliwe, gdyż podmioty te nie prowadzą działalności eksportowej we własnym imieniu i na własny rachunek.

Jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia Dyrektor Urzędu Celnego wskazał art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, art. 79 par. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ oraz par. 203 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 grudnia 1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych /Dz.U. nr 147 poz. 989 ze zm./.

W odwołaniu od tej decyzji Przedsiębiorstwo Hartwig S.A. w W. stwierdziło, że spełnia warunki, które są wymagane do stosowania uproszczonej procedury celnej przez art. 79 par. 1 ustawy Kodeks celny oraz par. 203 pkt 2 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 1 grudnia 1997 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych i procedur uproszczonych. Nie dopatruje się natomiast w przepisach prawa celnego nie zawierają zapisu, iż pozwolenie na stosowanie uproszczonej procedury celnej w wywozie może uzyskać tylko osoba, która prowadzi działalność eksportową we własnym imieniu i na własny rachunek.

Odwołanie to nie zostało uwzględnione. Zaskarżoną tu decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stwierdził, że z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wynika, że przedmiotem działalność strony skarżącej jest, między innymi, towarowy transport drogowy, działalność innych agencji transportowych, w tym prowadzenie składów celnych oraz działalność kurierów innych niż poczty państwowej. Tak określony zakres działalności nie pozwala na uzyskanie pozwolenia na stosowanie uproszczonej procedury celnej w wywozie, gdyż strona może organizować przywóz lub wywóz towarów jako przewoźnik lub spedytor, a zatem nie może zgłaszać towarów do procedury wywozu we własnym imieniu i na własną rzecz. Dla organów celnych istotnym jest, by osoba korzystająca z udogodnień, jakimi są czynności uproszczone spełniała wymogi określone w art. 79 ustawy Kodeks celny, bowiem to na niej ciążą, obowiązki przewidziane przepisami prawa celnego, a nie na pełnomocniku strony, jak to ma miejsce w przypadku przedstawicielstwa bezpośredniego.

Decyzję tę zaskarżyło do NSA Przedsiębiorstwo Spedycji Międzynarodowej C. Hartwig W. S.A. w W., zarzucając organom celnym naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwej interpretacji art. 79 ustawy Kodeks celny oraz przyjęciu za podstawę rozstrzygnięcia sprawy wykładni w sprawie stosowania przepisu par. 203 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 grudnia 1997 r. dokonaną przez Departament Prewencji i Dozoru Celnego Głównego Urzędu Ceł.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ I instancji oparł swe rozstrzygnięcie na wykładni par. 203 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie gospodarczych procedur i procedur uproszczonych, która nie posiada przymiotu powszechnie obowiązującego prawa. Ponadto wykładnia ta ma charakter wykładni zawężającej znaczenie przepisu, wskazuje on bowiem tylko na jeden warunek stosowania uproszczonej procedury celnej przez przewoźników i spedytorów, to znaczy prowadzenie działalności w formie agencji celnej.

Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe stanowisko. W odpowiedzi na zarzut zawarty w skardze, iż przewoźnik lub spedytor może uzyskać pozwolenie na stosowanie procedur uproszczonych, o ile prowadzi działalność w formie agencji celnej, organ odwoławczy stwierdził, że argument ten jest trafny w odniesieniu do stosowana procedury uproszczonej przy obejmowaniu towarów procedurą tranzytu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Przedsiębiorstwa Spedycji Międzynarodowej C. Hartwig W. S.A. w W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r: Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ rozróżnia w Tytule IV, Dziale II cały szereg procedur celnych. Odpowiedzi na pytanie, komu może być udzielone pozwolenie na stosowanie konkretnej procedury celnej w formie uproszczonej nie można udzielać li tylko na podstawie treści art. 79 ustawy, jak czyni to strona skarżąca. Przepis ten określa jakie warunki musi spełniać podmiot, któremu pozwolenie takie ma być udzielone, ale nie określa, kto może być takim podmiotem, bądź inaczej, kto musi spełniać takie warunki. Konieczna jest tu dalsza wykładnia przepisów ustawy Kodeks celny o charakterze systemowym i celowościowym i zwrócenie uwagi na to, kto ma korzystać z danej procedury. Nie można bowiem, dla przykładu, udzielić pozwolenia na stosowanie procedury celnej w przywozie dla realizacji czynności będących tranzytem. Stąd niezbędnym jest sięgnięcie do przepisu art. 3 par. 1 pkt 20 ustawy Kodeks celny, który definiuje pojęcie uprawnionego do korzystania z procedury celnej. Zgodnie z nim określenie "uprawniony do korzystania z procedury celnej" oznacza "...osobę, na rzecz której zostało dokonane zgłoszenie celne, albo osobę, na którą zostały przeniesione prawa i obowiązki związane z procedurą celną, o ile jest to zgodne z przepisami prawa". Osobą, na rzecz której dokonywane jest zgłoszenie celne w wywozie jest podmiot, na rzecz którego następuje wywóz towaru z polskiego obszaru celnego. Na pewno strona skarżąca, jako spedytor lub przewoźnik, w ramach tych czynności nie może zgłaszać towarów do procedury wywozu na własną rzecz, nie może być podmiotem na rzecz którego może być dokonane zgłoszenie celne. Jako przedstawiciel bezpośredni lub pośredni, w świetle art. 253 par. 1 pkt 1 i 2 Kodeksu celnego, nie działa na własną rzecz. Zarówno bowiem przedstawicielstwo bezpośrednie, jak i pośrednie oznacza działanie na rzecz innej osoby. Przedstawicielstwo nie jest instytucją, która mogłaby skutkować możliwością dokonania zgłoszenia celnego na rzecz przedstawiciela. Trafnie zatem wskazał organ odwoławczy, że skoro z istoty prowadzonej przez agencję celną działalności gospodarczej wynika, że nie może ona zgłaszać towarów do procedury wywozu na własną rzecz, nie może być osobą korzystającą z tej procedury, to nie może być jej udzielone pozwolenie na jej stosowanie w formie uproszczonej. Niewątpliwie też istotnym jest, by to osoba korzystająca z procedury uproszczonej spełniała warunki z art. 79-80 Kodeksu celnego, gdyż obwarowanie uzyskania zgodny na stosowanie uproszczonej procedury szeregiem warunków ż tych przepisów ma na celu zabezpieczenie wpływów Skarbu Państwa z tytułu należności celnych i podatkowych przed ich uszczupleniem z powodu odstąpienia od stosowania procedury pełnej, na rzecz uproszczonej. Warunki te powinny zatem być spełnione przez podmiot, na którym ciążą obowiązki celne i podatkowe z tytułu, jak w niniejszym przypadku, wywozu towarów, a nie na jego pełnomocniku.

Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. O naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.