Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 208/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.17a
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi L.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] maja 2022 r. L.G. (dalej jako: "Skarżący") wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: "organ II instancji", "DIAS") z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako: "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...], wydane w przedmiocie zwrotu podania.

Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynikał następujący stan sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec L.G. na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego nr [...] z [...] maja 2015 r., wystawionego przez administrację podatkową Słowenii, dotyczącego należności z tytułu podatku akcyzowego, cła, podatku od wartości dodanej VAT.

Odpis pierwotnego tytułu wykonawczego został doręczony Skarżącemu 13 czerwca 2012 r. przez organy administracji Słowenii. Natomiast odpis jednolitego tytułu wykonawczego został doręczony Skarżącemu 29 czerwca 2015 r.

W okresie od maja 2015 r. do 2021 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...], Banku [...] oraz wynagrodzenia za pracę Zobowiązanego. Wezwaniem z [...] grudnia 2021 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości stanowiącej własność L.G. i jego współmałżonki.

W dniu 9 listopada 2021 r., do organu egzekucyjnego wpłynęło podanie Zobowiązanego zatytułowane "zarzuty". W uzasadnieniu podniesiono naruszenie art. 40 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz innych przepisów prawa, wnosząc o umorzenie egzekwowanej należności podatkowej. Zobowiązany wskazał, iż nie został pouczony o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i w związku z tym nie miał możliwości złożenia wyjaśnień, przez co zostało naruszone prawo zapewniające mu możliwość czynnego udziału w postępowaniu oraz przedstawienie stanowiska w sprawie. Podał, że w przedmiotowej sprawie, na wniosek austriackich służb podatkowych w 2014 r. było już prowadzone postępowanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, które wobec stwierdzenia bezskuteczności zostało umorzone. Zobowiązany oświadczył, że nigdy nie przejeżdżał przez terytorium Słowenii i nie można dwa razy odpowiadać za to samo przewinienie, którego dopuścił się na terytorium Austrii (nie Słowenii), bowiem za to przewinienie została na niego nałożona kara pozbawienia wolności. Zobowiązany powołał się na trudną sytuację majątkową, która nie pozwala mu na uiszczenie dochodzonej należności.

Ponadto L.G. wskazał na przedawnienie dochodzonej należności, podnosząc, że zdarzenie, na podstawie którego organ państwa obcego domaga się zapłaty miało miejsce w październiku 2011 r. czyli ponad 10 lat temu. Niezależnie od powyższego wskazał, że nie otrzymał decyzji od organu celnego o wysokości zobowiązania i nie miał możliwości złożenia odwołania. Po otrzymaniu informacji o toczącym się postępowaniu wniósł odwołanie do Ministerstwa Finansów Republiki Słowenii.

Pismem z [...] stycznia 2022 r. L.G. doprecyzował, iż brak jest podstaw do prowadzenia egzekucji w przedmiotowej sprawie, podniósł zarzut braku wymagalności egzekwowanego obowiązku oraz, że obowiązek ten wygasł.

Dnia [...] lutego 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 17a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 z zm., dalej jako: u.p.e.a.), postanowił zwrócić podanie Zobowiązanemu. Organ egzekucyjny wskazał, iż podanie zawiera zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które nie podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny. W sprawie tych zarzutów właściwy bowiem jest organ państwa członkowskiego lub państwa trzeciego.

L.G. na ww. postanowienie złożył zażalenie. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasową argumentację.

Dnia [...] kwietnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż na podstawie art. 14 ust. 1 Dyrektywy Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń (Dz. Urz. UE.L z 2010r., poz. 84.1) polskie organy egzekucyjne udzielające pomocy innemu państwu członkowskiemu, nie są właściwe w sprawach zaskarżania przez zobowiązanego tytułów wykonawczych, na podstawie których jest dochodzona należność. Prawidłowo zatem zwrócono Zobowiązanemu podanie w trybie art. 17a u.p.e.a.

L.G. nie zgodził się z postanowieniem DIAS i pismem z [...] maja 2022 r. złożył skargę do tut. Sądu. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie otrzymał informacji w języku polskim o toczącym się postępowaniu oraz nie był informowany na bieżąco o toczącym się postępowaniu podatkowym przed organami Słowenii. Wskazuje na datę wejścia w życie ustawy z 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1289 z zm., dalej jako: "ustawa o wzajemnej pomocy") i podnosi, że nie obowiązywała ona w dacie wystawienia tytułu wykonawczego. W związku z tym należałoby zbadać, czy wspomniana ustawa dotyczy także zobowiązań powstałych po jej wprowadzeniu. Ponadto podaje, iż dochodzona należność jest przedawniona, albowiem zdarzenie, na podstawie, którego organy obcych państw domagają się zapłaty, miało miejsce w październiku 2011 r., a wiec przeszło 10 lat temu. Natomiast w związku z dokonanym w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zajęciem nieruchomości Skarżący wskazuje, iż zastosowany środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy dla dłużnika i jego rodziny.

Podsumowując Skarżący wskazał, iż przedmiotowe dochodzenie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego jest bezzasadne, przedawnione oraz brak jest jej podstaw prawnych.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i zwrócenie sprawy celem merytorycznego rozpoznania sprawy.

Organ II instancji w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z zm., dalej jako: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Należy wskazać, iż niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a.

Spór dotyczy zasadności zwrotu Skarżącemu podania, w którym podniósł zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego wystawionego przez słoweńską administrację podatkową.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 Dyrektywy 2010/24/UE spory dotyczące wierzytelności, pierwotnego tytułu wykonawczego umożliwiającego egzekucję we wnioskującym państwie członkowskim lub jednolitego tytułu wykonawczego umożliwiającego egzekucję we współpracującym państwie członkowskim oraz spory dotyczące ważności powiadomienia dokonanego przez właściwy organ wnioskującego państwa członkowskiego podlegają kompetencjom odpowiednich organów wnioskującego państwa członkowskiego. Jeżeli w trakcie procedury odzyskiwania wierzytelności pierwotny tytuł wykonawczy umożliwiający egzekucję we wnioskującym państwie członkowskim lub jednolity tytuł wykonawczy umożliwiający egzekucję we współpracującym państwie członkowskim zostają zaskarżone przez zainteresowaną stronę, organ współpracujący informuje taką zainteresowaną stronę, że sprawa musi zostać przez nią wniesiona przed odpowiedni organ wnioskującego państwa członkowskiego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie.

Podstawę do zwrotu podania stanowi art. 17a u.p.e.a., zgodnie z którym, w przypadku wniesienia podania, z którego wynika, że organem właściwym w sprawie jest organ państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, podanie podlega zwrotowi wnoszącemu podanie, wraz z pouczeniem, że w sprawie będącej przedmiotem podania powinien wnieść podanie do organu właściwego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. Zwrot podania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2015 r., a przedmiotem postępowania są należności pieniężne państwa członkowskiego, określone w art. 2 §1 pkt 8a u.p.e.a., wynikające z tytułu podatków i należności celnych pobieranych przez to państwo lub w jego imieniu, przez jego jednostki podziału terytorialnego lub administracyjnego, w tym organy lokalne, lub w imieniu tych jednostek lub organów, a także w imieniu Unii Europejskiej. Organ właściwie wskazał, iż zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070) stanowi, że do postępowań wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., podaje, iż w egzekucji należności pieniężnych państw członkowskich zobowiązany, może zgłosić do organu egzekucyjnego wyłącznie zarzuty oparte na: niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 1), zastosowanie zbyt uciążliwego środka (pkt 8), prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (pkt 9).

Ponadto art. 46 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy wskazuje, iż podmiot może wnieść zarzuty w sprawie jednolitego tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do dochodzenia należności pieniężnych w państwie członkowskim. Natomiast art. 46 ust. 2 pkt 1) wskazanej ustawy stanowi, iż podstawą zarzutu może być niezgodne z treścią pierwotnego tytułu wykonawczego, na dzień wystawienia jednolitego tytułu wykonawczego, określenie: a) podmiotu, b) rodzaju oraz wysokości należności pieniężnych, c) okresu, którego dotyczą należności pieniężne; pkt 2) określenie w jednolitym tytule wykonawczym wysokości należności pieniężnych, o których mowa w art. 42 ust. 2, niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia właściwego organu albo bezpośrednio z przepisu prawa. W art. 46 ust. 3 ustawy o wzajemnej pomocy wskazano, że zarzuty w sprawie jednolitego tytułu wykonawczego wnosi się w okresie realizacji wniosku o odzyskanie należności pieniężnych przez państwo członkowskie do organu egzekucyjnego, który sporządził jednolity tytuł wykonawczy.

Słusznie zatem organ I instancji zwrócił Skarżącemu podanie, uznając się za organ niewłaściwy. Skarżący wniósł zarzuty oparte na przesłankach art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., tj. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Jedynie organ wnioskującego państwa członkowskiego jest władny zarówno pod względem procesowym jak i merytorycznym ocenić prawidłowość wniesionych przez Skarżącego zarzutów. Niezasadne, z tym samych powodów jest, rozpatrzenie przez Sąd analogicznych zarzutów zgłoszonych w skardze.

W kwestii zarzutu dotyczącego nieobowiązywania w dacie wystawienia pierwotnego tytułu wykonawczego ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy. Organ odwoławczy słusznie wskazał, że zaległość powstała przed obowiązywaniem ustawy nie wyłącza udzielenie pomocy w przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych. Z art. 124 pkt 2 ustawy o wzajemnej pomocy wynika, że do wniosków państwa członkowskiego lub państwa trzeciego o udzielenie pomocy wniesionych do organu wykonującego od dnia 1 stycznia 2012 r. i niezrealizowanych do dnia wejścia w życie ustawy zastosowanie mają przepisy niniejszej ustawy. Zatem to nie data powstania wierzytelności czy wystawienia tytułu wykonawczego, a data złożenia wniosku decyduje o możliwości stosowania ww. ustawy.

Ponadto art. 33 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi, iż z wnioskiem o udzielenie pomocy można wystąpić, jeżeli w dniu sporządzenia pierwszego wniosku o udzielenie pomocy nie upłynęło 5 lat, licząc od dnia upływu terminu płatności należności pieniężnych określonego zgodnie z odrębnymi przepisami. Z kolei art. 60 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że nie ma obowiązku udzielenia pomocy, jeżeli od dnia upływu terminu płatności należności pieniężnych wskazanego we wniosku, do dnia wpłynięcia pierwszego wniosku o udzielenie pomocy upłynęło 5 lat.

Jak wynika z treści wniosku o udzielenie pomocy sporządzonego w dniu [...] października 2016 r. wierzytelność powstała [...] maja 2012 r., zatem po dacie wskazanej w art. 124 pkt 2 ustawy o wzajemnej pomocy i przed upływem terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości należącej do Skarżącego. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] marca 2022 r. w odrębnym postępowaniu uchylił zajęcie przedmiotowej nieruchomości. Ponieważ kwestia ta objęta jest odrębnym postępowaniem znajdującym się poza granicami niniejszej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd odstąpił od rozpatrzenia skargi w zakresie tego zarzutu.

Podsumowując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotnym wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.