Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1061/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 5, art. 6, art. 8, art. 14, art. 20, art. 23, art. 24, art. 25 ust 1, art. 26
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska ( spr.) WSA Magdalena Durzyńska Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania J. O. od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dzieci: F. K., S. O. i B. O. oraz dodatków do tego zasiłku: z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2019/2020 na wszystkie dzieci i dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na B. O.

Decyzją z [...] grudnia 2018 r. Prezydent [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia i dodatków. Organ I instancji ustalił, że po uwzględnieniu dochodu uzyskanego przez J. O. w październiku 2018 r. w kwocie [...] zł, dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego.

Od decyzji tej J. O. wniosła odwołanie. Podniosła, że dochód uzyskany przez nią w październiku 2018 r. powinien być wyliczony, bez uwzględnienia przyznanego jej przez pracodawcę jednorazowego świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej jako ZFŚS) w kwocie [...] zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) prawo do wymienionych świadczeń przysługuje, m.in. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674 zł.

Stosownie do art. 3 pkt 1 a ustawy dochodem jest, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U z 2018 r. poz. 1509), pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto, zgodnie z art. 3 pkt. 1 c ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem są, m.in. kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tzw. ulga prorodzinna).

Kolegium wyjaśniło, że dla ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego z dodatkami w okresie świadczeniowym 2018/2019 badaniu podlegają dochody uzyskane przez rodzinę w 2017 r. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Stosownie do art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c (przepisy o uzyskaniu i utracie dochodu).

Organ wskazał, że na dochód rodziny w 2017 r. składały się dochody J. O. oraz dochody jej męża W. O. uzyskane z tytułu zatrudnienia. W związku z uzyskaniem przez J. O. prawa do urlopu wychowawczego jej dochody z 2017 r. organ uznał za utracone. Zatem na dochody rodziny z 2017 r. składają się wyłącznie dochody W. O. w kwocie [...] zł. Z tego, jako dochód utracony w rozumieniu art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych organ uznał dochód uzyskany w firmie [...] w styczniu 2017 r. w kwocie [...] zł.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt. 24 lit. a ustawy uzyskanie dochodu oznaczania, m.in. zakończenie urlopu wychowawczego. We wrześniu 2018 r. J. O. powróciła do pracy po zakończeniu urlopu wychowawczego. Zgodnie z zaświadczeniem pracodawcy z [...] października 2018 r. dochód wnioskodawczyni w październiku 2018 r. wyniósł [...] zł netto. Ponadto otrzymała ona w październiku 2018 r. świadczenie z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w kwocie [...] zł.

Organ odwoławczy wskazał, że z literalnego brzmienia art. 5 ust. 4b ustawy wynika, że dochodem uzyskanym przez J. O. jest cała kwota uzyskana od pracodawcy w październiku 2018 r. Świadczenie z ZFŚS jest dochodem wprost wynikającym z faktu podjęcia zatrudnienia. Wyżej powołany przepis jasno wskazuje na obowiązek przyjmowania, jako podstawy ustalenia dochodu uzyskanego, jego kwoty z pierwszego miesiąca po miesiącu uzyskania dochodu, którym w niniejszej sprawie jest październik 2018 r. Jej miesięczne wynagrodzenie wynosi [...] zł netto.

W ocenie Kolegium istotą przepisu art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest możliwość określenia przez organ rzeczywistego poziomu dochodu rodziny w okresie uzyskiwania świadczenia, a nie wyłącznie dochodu w pierwszym miesiącu po podjęciu zatrudnienia.

Organ zaznaczył, że świadczenie wypłacone J. O. w październiku 2018 r. w kwocie [...] zł nie było jedynym świadczeniem wypłaconym jej z ZFŚŚ. Podał, że świadczenie w podobnej kwocie otrzymała w grudniu 2018 r., a w lutym 2019 r. wypłacono jej świadczenie w kwocie [...] zł. Kolegium uznało, że świadczenie powyższe jest w miarę stałym składnikiem dochodu rodziny, pomimo faktu, że w niektórych miesiącach wysokość wypłat ustaje bądź ulega zmianom. Zdaniem organu dochód ten nie był dochodem incydentalnym rodziny o czym świadczy fakt, że w październiku 2018 r. podobne świadczenie otrzymał W. O., jednakże nie może być ono zakwalifikowane jako dochód uzyskany przez W. O., gdyż nie zostało wymienione w katalogu dochodów uzyskanych, jednak wpływa na sposób oceny sytuacji dochodowej całej rodziny i oceny, czy świadczenie otrzymane przez J. O. w październiku 2018 r. było świadczeniem incydentalnym.

W ocenie Kolegium dochód uzyskany przez J. O. w październiku 2018 r. wyniósł zatem [...] zł. Na sytuację dochodową rodziny miało też wpływ wypłacanie przez W. O. alimentów na rzecz jego dziecka z pierwszego małżeństwa w kwocie [...] zł miesięcznie, przy czym w 2017 r. wyniosły one łącznie [...] zł. Kwoty alimentów nie są wliczane do dochodu, zatem dochód W. O. z 2017 r. w kwocie [...] zł. (po odliczeniu dochodu utraconego) należy pomniejszyć o [...] zł. Daje to kwotę [...] zł.

Do dochodu rodziny organ doliczył kwoty stypendiów szkolnych przyznanych w 2017 r. na B. i S. O. w łącznej kwocie [...] zł i kwotę alimentów, które zostały wypłacane na F. K. w kwocie [...] zł.

Reasumując Kolegium stwierdziło, że na dochód rodziny składają się dochody za 2017 r., tj. dochody W. O. w kwocie [...] zł, stypendia na rzecz B. i S. O. w łącznej kwocie [...] zł i alimenty na rzecz F. K. w kwocie [...] zł. Daje to miesięcznie [...] zł ([...] zł / 12 miesięcy). Do kwoty dochodu rodziny za 2017 r. należy doliczyć kwotę uzyskaną przez J. O. – [...] zł. Zatem miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł, a dochód na osobę w rodzinie [...] zł ([...] zł / 5 osób). Kolegium podało, że dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2019 r. skargę wniosła J. O. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazała na naruszenia art. 24 ust. 7 ustawy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Organ prawidłowo powołał przepisy prawa stanowiące podstawę do wyliczenia dochodu dla celów ustalenia zasiłku rodzinnego, w tym art. 5 ust. 4b ustawy. Bezspornym jest, że skarżąca we wrześniu 2018 r. powróciła do pracy po zakończeniu urlopu wychowawczego. Zgodnie z zaświadczeniem pracodawcy z [...] października 2018 r. dochód skarżącej z tytułu wynagrodzenia za pracę w październiku 2018 r. wyniósł [...] zł netto. Ponadto, w październiku 2018 r. skarżąca otrzymała od pracodawcy dodatkowe świadczenie z ZFŚS w kwocie [...] zł. Ma rację organ, że zarówno wynagrodzenie jak i świadczenie z ZFŚS są dochodem wynikającym z zatrudnienia.

Przepis art. 5 ust. 4b ustawy stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Z przepisu tego wynika, że warunek osiągnięcia dochodu w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, nie jest jedynym warunkiem doliczenia dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Jest to pierwszy warunek. Kolejnym warunkiem wynikającym z art. 5 ust. 4b ustawy jest kontynuacja uzyskiwania dochodu osiągniętego zgodnie z warunkiem pierwszym także w okresie, na jaki ustalane (lub weryfikowane) jest prawo do świadczeń rodzinnych. Chodzi tu niewątpliwie o ten konkretny dochód, a więc dochód z tego samego źródła, jak i w dotychczasowej wysokości. Taka interpretacja art. 5 ust. 4b ustawy wynika z celu, jakiemu służy instytucja dochodu utraconego i dochodu uzyskanego, a jest nim urealnienie sytuacji dochodowej świadczeniobiorcy na dzień przyznawania, czy wypłaty świadczeń rodzinnych. Organ wprawdzie przytoczył w całości wyżej powołany przepis, jednakże nie odniósł się do treści tego przepisu in fine, tj. jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie na który ustalane jest prawo do świadczeń. Kwestia ta nie była przedmiotem analizy Kolegium. Uznanie, że świadczenie z ZFŚŚ jest "w miarę" stałym składnikiem dochodu rodziny z uwagi na brak precyzji nie może się ostać. Jak wynika bowiem z akt sprawy świadczenie to było wypłacone skarżącej po październiku 2018 r. dwukrotnie, przy czym w lutym 2019 r. w kwocie [...] zł. Wobec tego stanowisko organu odnośnie stałego składnika dochodu nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym.

Z powyższych względów, w ocenie Sądu, rozpoznanie niniejszej sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80 w zw. z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Z przyczyn wyżej omówionych Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium uwzględni stanowisko Sądu przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.