Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 113/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 151, art. 212 par. 1, art. 230 par. 1, art. 232, art. 220, art. 241, art. 184, art. 197 par. 1 i 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Przypadki, w których można zwrócić wpis od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zostały wskazane w art. 232 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i wyliczenie to ma charakter enumeratywny.

TEZY

Przypadki, w których można zwrócić wpis od skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zostały wskazane w art. 232 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i wyliczenie to ma charakter enumeratywny.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Op 9/09 odmawiającego zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 19 listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Op 9/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił K. M. (dalej: Skarżący) zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 19 listopada 2008 r., nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych. Jako podstawę prawnego rozstrzygnięcia podano art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.).

2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji:

2.1. Uzasadniając swoje postanowienie WSA w Opolu podał, że po wniesieniu skargi do WSA w Opolu, Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie Skarżący uiścił jedynie wpis w kwocie 100 zł.

2.2. WSA w Opolu wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Op 9/09, oddalił skargę Skarżącego na decyzję Dyrektora IS w O. z dnia 19 listopada 2008r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych.

2.3. W dniu 7 stycznia 2010 r. Skarżący zwrócił się do WSA w Opolu o zwrot kwoty 100 zł z uwagi na treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt FZ 348/09. Pismem z dnia 21 stycznia 2010 r. Skarżący został poinformowany, że wskazanym postanowieniem Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA w Opolu z dnia 26 maja 2009 r. nakładające na Skarżącego obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 400 zł. Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym postanowieniu nie rozstrzygał w kwestii uiszczonego wcześniej przez Skarżącego wpisu w kwocie 100 zł, a w szczególności nie nakazał zwrotu kwoty 100 zł.

2.4. W dniu 29 stycznia 2010 r. Skarżący złożył wniosek o zwrot 100 zł opłaty pobranej przez WSA w Opolu i wskazał, że wniesienie w tej sprawie opłaty jedynie w wysokości 100 zł jest niezgodnie z prawem, a wszelkie czynności niezgodne z prawem są nieważne, dlatego należy mu się zwrot opłaty.

3. Postanowienie Sądu pierwszej instancji:

3.1. WSA w Opolu odmówił zwrotu wpisu sądowego, uzasadniając, że stosownie do art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Oznacza to, że zwrot wpisu sądowego jest możliwy tylko w przypadku uwzględnienia skargi. W rozpoznawanej sprawie skarga Skarżącego nie została cofnięta ani odrzucona, natomiast została rozpoznana merytorycznie i oddalona w.w. wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r. W takim przypadku nie przysługiwał Skarżącemu zwrot kosztów postępowania od organu, nie zasądza się więc kosztów sądowych i brak jest podstaw do zwrotu opłaty.

4. Stanowiska Skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:

4.1. Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na w.w. postanowienie WSA w Opolu Skarżący wniósł o zwrot 100 zł wraz z odsetkami. Skarżący powołała się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie: "sygn. akt FZ 348/09", w którym stwierdzono, że: "...przepisy prawa stosowane w tej sprawie przez WSA w Opolu nie mają zastosowania". Skarżący stwierdził, że NSA wskazał jednocześnie: "...iż jeżeli WSA w Opolu przeprowadził jednak rozprawę z uchybieniem. To koszy takiego uchybienia nie mogą obciążać strony postępowania". Powołują się na art. 241 p.p.s.a. Skarżący stwierdził, że w w.w. orzeczeniu "...NSA uznał, iż przepis prawa jest w tym przypadku jasny i znany WSA w Opolu i nie wymaga dodatkowego pouczenia. Natomiast wskazał jednoznacznie, iż strona nie może ponosić kosztów uchybienia zawinionych przez WSA w Opolu. Rozprawa powinna się nie odbyć więc i należny jest stronie zwrot 100 zł".

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

5.2. Zasadnie Sąd pierwszej instancji podniósł, że na gruncie rozpoznawanej sprawy nie miał możliwości uczynić zadość żądaniu Skarżącego, gdyż nie ma podstaw w przepisach p.p.s.a. do zwrotu de facto niewłaściwie uiszczonego wpisu od skargi w sytuacji, gdy mimo zasadności odrzucenia skargi wojewódzki sąd administracyjny skargę rozpoznawał merytorycznie i oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wpis jest opłatą sądową (art. 212 § 1 p.p.s.a.), pobieraną przy wszczęciu postępowania (art. 230 § 1 p.p.s.a.), stanowiącą swego rodzaju ekwiwalent za jego przeprowadzenie. Opłata ta nie podlega zwrotowi poza przypadkami, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 232 p.p.s.a. Zwrot uiszczonego wpisu sądowego następuje w sytuacjach uregulowanych w art. 232 § 1 p.p.s.a., gdy pismo podlegające opłacie zostało cofnięte lub odrzucone, przed wysłaniem jego odpisu organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom (zwrotowi podlega wówczas cały uiszczony wpis sądowy), lub też w razie cofnięcia pisma przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana (zwrotowi podlega w takiej sytuacji połowa wpisu).

Wskazane przez Skarżącego art. 220 i art. 241 p.p.s.a. nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż pierwszy ze wskazanych przepisów w ogóle nie dotyczy zwrotu wpisu sądowego, a drugi jest jednym z przepisów regulujących instytucję zwolnienia od kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie był zwolniony od w.w. kosztów, więc powołanie się na art. 241 p.p.s.a. jest bezzasadne.

5.3. Pomimo niewątpliwie błędnego podjęcia przez Sąd pierwszej instancji skargi Skarżącego i przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania – co stwierdził już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt II FZ 348/09 – w sytuacji, gdy zasadne było jej odrzucenie, należy zaznaczyć, że zarzuty i racje Skarżącego zostały rozpoznane przez WSA w Opolu. Tym samym mimo nieuiszczenia w należytej wysokości wpisu sądowego Skarżący uzyskał sądową kontrolę decyzji organu podatkowego. W rozpoznawanej sprawie doszło więc do sytuacji, w której większa część kosztów sądowych (400 zł) została poniesiono przez społeczeństwo, podczas gdy powinna być poniesiona przez Skarżącego. Roszczenie Skarżącego o zwrot 100 zł należy więc uznać za godzące w sprawiedliwość społeczną. Zwrot Skarżącemu w.w. kwoty wpisu sądowego byłoby nie tylko bezprawne z powodu braku stosowanej podstawy prawnej, ale naruszyłoby zasadę sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego wyrażona została w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

5.4. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.