Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 420/00
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2000-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Oświata
Powołane przepisy: article: art. 12 pkt 11, art. 79
journal: Dz.U. 1998 nr 91 poz. 578
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.
article: art. 72 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357
law: Obwieszczenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 marca 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Karta Nauczyciela.
Teza: Rada powiatu, jako organ prowadzący szkołę, nie jest uprawniona do podejmowania uchwał w sprawie wysokości i zasad udzielania pomocy dla nauczycieli korzystających z opieki zdrowotnej.

Jest natomiast obowiązana do przeznaczania odpowiednich środków finansowych na ten cel w budżecie /art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - t.j. Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 ze zm./.

TEZY

Rada powiatu, jako organ prowadzący szkołę, nie jest uprawniona do podejmowania uchwał w sprawie wysokości i zasad udzielania pomocy dla nauczycieli korzystających z opieki zdrowotnej.

Jest natomiast obowiązana do przeznaczania odpowiednich środków finansowych na ten cel w budżecie /art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - t.j. Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rady Powiatu K. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rz. z 9 lutego 2000 r. (...) w przedmiocie zasad udzielania pomocy zdrowotnej dla nauczycieli - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą (...) z 9 lutego 2000 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rz., po rozpoznaniu uchwały (...) Rady Powiatu K. z 28 grudnia 1999 r. w sprawie zasad udzielania pomocy zdrowotnej dla nauczycieli, działając na podstawie art. 11, art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych i art. 79 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym oraz par. 4 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie siedzib i zasięgu terytorialnego regionalnych izb obrachunkowych oraz szczegółowej organizacji izb, liczby członków kolegium i trybu postępowania, stwierdziło nieważność przedmiotowej uchwały w całości.

Uchwała ta wpłynęła do RIO 14 stycznia 2000 r. Uchwałą (...) z 2 lutego 2000 r. Kolegium RIO wszczęło postępowanie nadzorcze w sprawie przedmiotowej uchwały. Została ona podjęta przez Radę Powiatu na podstawie art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym w związku z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela /t.j. Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 ze zm./. Kolegium RIO stwierdziło, że przedmiotowa uchwała została podjęta z naruszeniem podanych w niej przepisów. W art. 12 ustawy o samorządzie powiatowym wyraźnie zostały określone kompetencje rady powiatu. Ustalenie zasad udzielania pomocy zdrowotnej dla nauczycieli wykracza poza zakres kompetencji wynikający z ustawy. Podstawy takiej nie stanowi również art. 72 ust. 1 Karty Nauczyciela, bowiem przepis ten upoważnia organy prowadzące szkoły do przeznaczenia corocznie w budżetach odpowiednich środków finansowych na pomoc zdrowotną dla nauczycieli korzystających z opieki zdrowotnej. Na podstawie tego przepisu, organy prowadzące szkoły mają zabezpieczyć w budżetach odpowiednie środki z przeznaczeniem na pomoc zdrowotną dla nauczycieli.

Na uchwałę tę skargę wniosła Rada Powiatu K. i zarzucając jej naruszenie art. 12 pkt 11 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 72 ust. 1 Karty Nauczyciela, wniosła o jej uchylenie. Zdaniem strony skarżącej, kwestie pomocy zdrowotnej dla nauczycieli regulowały uprzednio wytyczne Ministra Oświaty i Wychowania. Nie znalazły się one w wykazie obowiązujących aktów prawnych, a do art. 72 ust. 1 Karty Nauczyciela nie ma innych aktów wykonawczych. Wobec tego Rada Powiatu określiła w swojej uchwale wysokość środków finansowych, jaka będzie przeznaczana corocznie w budżecie na pomoc zdrowotną. Zgodnie z postanowieniem par. 4 uchwały, szczegółowe zasady przyznawania pomocy zdrowotnej określą regulaminy, opracowane w szkołach i placówkach po uzgodnieniu z organem prowadzącym. W tej sytuacji uchwała (...) nie narusza prawa.

Odpowiadając na skargę, Regionalna Izba Obrachunkowa w Rz. wniosła o jej oddalenie, wskazując na przedmiot rozstrzygnięcia wynikający z uchwały. Izba konkludowała, że postanowienia zawarte w tej uchwale naruszają art. 12 pkt 11 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 72 ust. 1 Karty Nauczyciela, które nie określają właściwości rady powiatu w tym przedmiocie. Część postanowień uchwały wynika bowiem wprost z art. 91b ust. 1 Karty Nauczyciela, a część dotyczy funkcji dyrektora szkoły. Skoro zatem ustawodawca wskazuje, kogo dotyczy ochrona zdrowia oraz kto jest zobowiązany do jej zabezpieczenia, to nie można uznać za dopuszczalne stanowienie tych kwestii w drodze uchwały. Materia rozstrzygnięta uchwałą w zakresie wskaźnika procentowego i podstawy, od której ma być ustalana kwota środków, nie jest tożsama z ustaleniem w rocznym budżecie odpowiedniej ilości środków finansowych z przeznaczeniem na pomoc zdrowotną dla nauczycieli, do czego zobowiązana jest rada.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest więc nieuzasadniona.

Uchwałą z 28 grudnia 1999 r. (...) Rada Powiatu K. postanowiła:

par. 1/ uchwała dotyczy nauczycieli zatrudnionych co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru godzin zajęć dydaktyczno-wychowawczych oraz nauczycieli emerytów i rencistów korzystających z opieki zdrowotnej;

par. 2/ dla nauczycieli, o których mowa w par. 1, przeznacza się corocznie w budżecie powiatu środki finansowe w wysokości 0,2 procent rocznego limitu wynagrodzeń osobowych czynnych nauczycieli;

par. 3/ środkami finansowymi, o których mowa w par. 2, dysponować będą bezpośrednio szkoły i placówki, przyznając komisyjnie zasiłki pieniężne;

par. 4/ szczegółowe zasady przyznawania pomocy zdrowotnej oraz tryb składania wniosków określą regulaminy, opracowane w szkołach i placówkach po uzgodnieniu z organem prowadzącym;

par. 5/ wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu K.;

par. 6/ uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Jako podstawę prawną uchwały Rada wskazała art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym /Dz.U. nr 91 poz. 598 ze zm./ oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela /t.j. Dz.U. 1997 nr 56 poz. 357 ze zm./.

Stosownie do przepisu art. 12 pkt 11 ustawy o samorządzie powiatowym, do wyłącznej właściwości rady powiatu należy podejmowanie uchwał w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady powiatu. Tego typu regulacja stanowi odesłanie do innych ustaw, bowiem wyliczenie wszystkich kompetencji rady powiatu nie jest możliwe. Wobec tego, przepisy prawa materialnego rozstrzygają o właściwości rady powiatu. W konkretnym przypadku, Rada wskazuje na art. 72 ust. 1 Karty Nauczyciela, który stanowi, że niezależnie od przysługującego nauczycielowi i członkom jego rodziny prawa do korzystania z opieki lekarskiej i środków leczniczych na zasadach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym, organy prowadzące szkoły przeznaczą corocznie w budżetach odpowiednie środki finansowe na pomoc dla nauczycieli korzystających z opieki zdrowotnej.

Z przepisu tego, wbrew stanowisku strony skarżącej, wynika jedynie obowiązek spoczywający na organie prowadzącym szkolę, który sprowadza się do zabezpieczenia corocznie w budżetach odpowiednich środków finansowych dla realizacji ochrony zdrowia nauczycieli. Nie wynika natomiast uprawnienie dla rady powiatu w zakresie regulowania kwestii ochrony zdrowia nauczycieli w drodze odrębnej uchwały. Skoro tak, to wysokość środków przeznaczonych na ochronę zdrowia powinna określać uchwała budżetowa, zaś pozostałe zagadnienia, w tym wskazywanie podmiotów uprawnionych do świadczeń, pozostaje poza zakresem kompetencji rady powiatu. W odniesieniu do ostatnio wskazanej kwestii, krąg osób uprawnionych do ochrony zdrowia wynika wprost z ustawy.

Podsumowując, należy stwierdzić, że rada powiatu, jako organ prowadzący szkołę, nie jest uprawniona do podejmowania uchwał w sprawie wysokości i zasad udzielania pomocy dla nauczycieli korzystających z opieki zdrowotnej. Jest natomiast obowiązana do przeznaczania odpowiednich środków finansowych na ten cel w budżecie /art. 72 ust. 1 Karty Nauczyciela/.

Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.