Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2034/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 48-49b, art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 99 poz 665
law: Ustawa z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia del. WSA Ewa Ibrom (spr.) Protokolant Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 420/09 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

II OSK 2034/09

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamieniu Pomorskim z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] oraz zasądził od Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie na rzecz skarżącej K. S. kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd ustalił, że decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kamieniu Pomorskim, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: k.p.a.), umorzył postępowanie z wniosku K. S. o wydanie - na podstawie art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665) - pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego znajdującego się w Dziwnowie przy ul. [...], nr działki [...]. Uzasadniając decyzję o umorzeniu postępowania organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw do obiektu lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48 – 49b znowelizowanej ustawy - Prawo budowlane. W przypadku obiektu wskazanego we wniosku K. S. zastosowanie tego przepisu nie jest możliwe, bowiem organ ustalił, że w dniu 12 maja 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kamieniu Pomorskim wydał decyzję nr [...] nakazującą rozbiórkę obiektu gastronomicznego K. S. jako ewidentnej samowoli budowlanej. Z dalszych ustaleń organu wynika, że w dniu 2 czerwca 1999 r. wpłynęło do Urzędu Gminy Dziwnów pismo informujące o przystąpieniu do rozbiórki punktu gastronomicznego, a ponadto w dniu 25 maja 1999 r. K. S. złożyła w Urzędzie Gminy Dziwnów zgłoszenie robót budowlanych, polegających na wykonaniu letniej placówki gastronomicznej, tj. smażalni i klubu bilardowego o konstrukcji drewnianej, pokrytych folią i trzciną oraz postawieniu namiotu piwnego i sanitariatów na okres 120 dni.

Wobec niewykonania przez K. S. obowiązku rozbiórki obiektu tymczasowego Starosta Kamieński w dniu [...] czerwca 2007 r. wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a następnie rozpoczął postępowanie w sprawie wykonania zastępczego. Na skutek zażalenia i skargi K. S. sprawa była rozpoznawana przez Wojewodę Zachodniopomorskiego, który umorzył prowadzone przez Starostę Kamieńskiego postępowanie egzekucyjne. W postępowaniu tym K. S. przedstawiła nowe dowody świadczące, iż obiekt budowlany, będący przedmiotem postępowania egzekucyjnego powstał jako samowola budowlana, istnieje od 1996 r., do sezonu letniego 1998 r. był jedynie systematycznie remontowany i nigdy nie był rozbierany.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że z powyższego wynika, że wcześniejsza informacja o przystąpieniu do rozbiórki obiektu była nieprawdziwa, a decyzja z dnia 12 maja 1999 r., nakazująca rozbiórkę obiektu nigdy nie została wykonana. Zdaniem organu pierwszej instancji, z przytoczonych powyżej faktów wynika jednoznacznie, że postępowanie administracyjne w sprawie wniosku K. S. o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu "[...]", zlokalizowanego w Dziwnowie przy ul. [...], jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Nadto organ wskazał, iż wniosek K. S. wpłynął do organu w dniu 4 stycznia 2008 r., czyli po terminie przewidzianym w ustawie.

K. S. odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji wskazując, iż wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie został złożony w dniu 31 grudnia 2007 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), a nie w dniu 4 stycznia 2008 r., jak wskazano w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania i podniosła, że sprawa powinna być rozpoznana merytorycznie, zgodnie z wnioskiem.

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamieniu Pomorskim z dnia [...] października 2008 r. w całości i działając na podstawie art. 3 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane odmówił wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego użytkowanego jako obiekt gastronomiczny pod nazwą "[...]", zlokalizowanego na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] w Dziwnowie przy ul. [...]. W ocenie organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż w sprawie wybudowania opisanego obiektu budowlanego przed dniem 11 lipca 2003 r. zostało wszczęte przez właściwy organ postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem ostatecznej decyzji, nakazującej rozbiórkę obiektu. W konsekwencji przepis art. 3 ustawy z 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane nie znajduje zastosowania w sprawie, co uzasadnia odmowę wydania żądanej decyzji, a nie umorzenie postępowania.

Nadto organ drugiej instancji wskazał, iż z akt sprawy wynika, że podanie z dnia 28 grudnia 2007 r. zostało złożone w siedzibie tego organu w dniu 4 stycznia 2008 r., a skarżąca nie przedłożyła dowodów wykazujących, że zostało ono nadane w polskim urzędzie pocztowym przed dniem 1 stycznia 2008 r. Organ stwierdził, że nie ma to jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.

Od powyższej decyzji organu drugiej instancji K. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 75 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a., naruszenie art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 139 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się oraz wydanie decyzji merytorycznej w drugiej instancji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 147 k.p.a. w związku z art. 6, 7, 8 K.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. w związku z art. 157 k.p.a. w zw. z art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na innej decyzji wydanej w sposób wadliwy.

Skarżąca ponownie podniosła, że wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie został złożony w dniu 31 grudnia 2007 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), a zatem podanie złożone zostało w terminie ustawowym. Oświadczyła, iż nie dysponuje dowodem nadania listu poleconego. Wniosła o zobowiązanie organu pierwszej instancji do przedłożenia książki korespondencji organu za okres grudzień 2007 - styczeń 2008 r. i przeprowadzenie dowodu z niej na potwierdzenie wniesienia w terminie podania o wydanie decyzji pozwalającej na użytkowanie obiektu.

Następnie skarżąca stwierdziła, iż nie jest jej znana decyzja nakazująca rozbiórkę. Wskazała także, iż od początku jest właścicielem obiektu budowlanego, posadowionego na nieruchomości, której jest współwłaścicielką i jeżeli została wydana jakakolwiek decyzja organów nadzoru budowlanego lub wszczęte zostało jakiekolwiek postępowanie z pominięciem skarżącej, to oznacza, że było ono wadliwe i nie powinno wywoływać negatywnych skutków prawnych w stosunku do skarżącej. Skarżąca zarzuciła również, że organ drugiej instancji naruszył przepis art. 139 k.p.a., zmienił bowiem decyzję organu pierwszej instancji na niekorzyść strony odwołującej się. Skarżąca podkreśliła, iż w rozpoznawanej sprawie przesłanką wydania decyzji odmownej było powołanie się na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, skarżąca nie była jednak adresatem tej decyzji, co organ winien ustalić i uwzględnić w sprawie.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę. Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48 - 49b ustawy - Prawo budowlane. Stosownie natomiast do ust. 2 powołanego przepisu, na właścicielu spoczywa w takim przypadku obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że odnosi się wyłącznie do tych obiektów budowlanych, które zostały wybudowane pomiędzy dniem 1 stycznia 1995 r. a dniem 10 lipca 1998 r. w przypadku, gdy do 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte w stosunku do nich postępowanie administracyjne. Sąd podkreślił, że ustawodawca ograniczył czasowo możliwość preferencyjnej legalizacji owych obiektów, stwierdzając, że przepisów art. 48 - 49b ustawy - Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. "nie stosuje się" do dnia 1 stycznia 2008 r.

W dalszej części uzasadnienia Sąd wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie podstawą odmowy zastosowania przez organy obu instancji przepisu art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane było stwierdzenie, że w stosunku do obiektu budowlanego, o legalizację którego ubiegała się skarżąca, wydana została w dniu [...] maja 1999 r. decyzja ostateczna nakazującą jego rozbiórkę. Sąd stwierdził, że stanowisko organów nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Sąd wskazał, że w aktach znajduje się wprawdzie kserokopia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamieniu Pomorskim z dnia [...] maja 1999 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki: "bliżej nieokreślonych obiektów tymczasowych o tzw. nazwie »[...]« zlokalizowanych w Dziwnowie przy ul. [...]", jednak tak ogólnikowy opis obiektu budowlanego bez podania numeru ewidencyjnego działki lub chociaż numeru porządkowego, zarówno w rozstrzygnięciu, jak i uzasadnieniu, nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że dotyczy ona tego samego obiektu, co do którego skarżąca ubiega się o legalizację. Sąd podkreślił ponadto, że decyzja z dnia [...] maja 199 r. skierowana została do A. i K. N., a nie do skarżącej. Decyzja z dnia [...] maja 1999 r. nie może więc stanowić dowodu na okoliczność wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego w stosunku do obiektu budowlanego, którego dotyczy wniosek skarżącej.

W takiej sytuacji Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie został dokładnie przez organy wyjaśniony, czym naruszono przepisy art. 7 i 77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo Sąd wskazał, że jak wynika z okazanej na rozprawie decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Szczecinie z dnia [...] marca 2009 r., decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamieniu Pomorskim z dnia [...] maja 1999 r. wyeliminowana została z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje taki skutek, jakby decyzja nigdy nie istniała, co oznacza, że w chwili obecnej nie istnieje dowód, który stanowił podstawę wydania przez organy obu instancji negatywnych dla skarżącej rozstrzygnięć.

Z powyższych względów Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku z art. 135 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie: p.p.s.a.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, zaskarżając wyrok w całości.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, polegającą na nieuwzględnieniu regulacji zawartych w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, z których wynika, iż przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie do opisanych w niej stanów faktycznych wyłącznie do dnia 31 grudnia 2007 r. oraz naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 1, art. 3 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niezbadanie przepisów prawa obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, polegające na nieuwzględnieniu regulacji zawartych w przepisie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, z których wynika, iż przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie do opisanych w niej stanów faktycznych wyłącznie do dnia 31 grudnia 2007 r. oraz dodatkowe uwzględnienie wydania przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie decyzji z dnia [...] marca 2009 r., stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamieniu Pomorskim z dnia [...] maja 1999 r., podczas gdy wymienione przepisy art. 1, art. 3 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. nakładają na sąd obowiązek kontrolowania zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa. Ponadto zarzucono naruszenie art. 135 i art. 153 p.p.s.a. poprzez niewyrażenie oceny prawnej co do tego, które z rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego jest zgodne z prawem, jak też zawarcie wytycznych nakazujących dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w sytuacji, gdy zebrane w sprawie materiały dowodowe pozwalały na jednoznaczne podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie.

Skarga kasacyjna zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie podniósł, że zarówno zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak i uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji zaprzeczają wyrażonemu w uzasadnieniu skarżonego wyroku stwierdzeniu, jakoby podstawą odmowy zastosowania przez organy obu instancji przepisu art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane było ustalenie, że w stosunku do obiektu budowlanego, o legalizację, którego ubiegała się skarżąca, wydana została w dniu 12 maja 1999 r. decyzja ostateczna nakazującą jego rozbiórkę. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wyraźnie bowiem stwierdził, że wniosek K. S. o pozwolenie na użytkowanie wpłynął do tego organu w dniu 4 stycznia 2008 r., tj. w czasie, w którym powołany przepis art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. już nie obowiązywał.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, jedno z kontrolowanych przez Sąd rozstrzygnięć organów jest zgodne z prawem, pomimo - jak zastrzeżono - ewentualnie nietrafnego uzasadnienia. Sąd nie dokonał jednak oceny prawnej w powyższym zakresie, przez co naruszył art. 135 i art. 153 p.p.s.a. Ponadto w skardze kasacyjnej zarzucono brak podstaw do uwzględnienia decyzji z dnia 23 marca 2009 r. stwierdzającej nieważność decyzji PINB w Kamieniu Pomorskim z dnia 12 maja 1999 r., ponieważ w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja ta nie istniała w obrocie prawnym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. S. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Do odpowiedzi na skargę skarżąca dołączyła kopię dowodu nadania w dniu 31 grudnia 2007 r. listu poleconego na adres organu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Nieuzasadnione są także zarzuty skargi kasacyjnej, oparte na obu wskazanych w art. 174 p.p.s.a. podstawach.

Nie można zgodzić się ze skarżącym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dokonał błędnej wykładni przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, polegającej na nieuwzględnieniu faktu, że przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie do opisanych w niej stanów faktycznych wyłącznie do dnia 31 grudnia 2007 r.

Przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw stanowi, że do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48 - 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 587).

W orzecznictwie podkreśla się, nawiązując do wcześniejszych regulacji ustawy - Prawo budowlane w kwestii możliwości legalizacji samowoli budowlanej, że przepis ten odnosi się wyłącznie do tych obiektów budowlanych, które zostały wybudowane między dniem 1 stycznia 1995 r. a dniem 10 lipca 1998 r. w przypadku, gdy do 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte w stosunku do nich postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji obiektu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1057/09, z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 348/09 oraz z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1682/09).

Ograniczenie czasowe zawarte w powołanym przepisie, wyrażone w sformułowaniu "nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48 - 49b ustawy - Prawo budowlane" rozumiane jest natomiast w ten sposób, że wyłączenie stosowania przepisów art. 48 – 49b możliwe jest w przypadku złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy, w okresie pomiędzy dniem 20 czerwca 2007 r. (data wejścia ustawy z dnia 10 maja 2007 r. w życie) a dniem 31 grudnia 2007 r. Dla zastosowania przepisu art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. wystarczające jest zatem złożenie wniosku o pozwolenie na użytkowanie przed dniem 1 stycznia 2008 r., nie jest natomiast konieczne zakończenie postępowania przed tą datą. Także więc po dniu 1 stycznia 2008 r. organy stosują przepis art. 3 powołanej ustawy, jeżeli wniosek przewidziany w art. 3 ust. 2 złożony został najpóźniej w dniu 31 grudnia 2007 r.

W przypadku spełnienia wszystkich wymienionych wyżej przesłanek postępowanie prowadzone jest w trybie art. 3 ustawy, a jego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dokonał zatem prawidłowej wykładni przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, stwierdzając, że ma on zastosowanie wyłącznie do tych obiektów budowlanych, które zostały wybudowane pomiędzy dniem 1 stycznia 1995 r. a dniem 10 lipca 1998 r. w przypadku, gdy do dnia 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte w stosunku do nich postępowanie administracyjne. Prawidłowo również wskazał Sąd pierwszej instancji, że ustawodawca ograniczył czasowo możliwość preferencyjnej legalizacji obiektów wymienionych w tym przepisie, stwierdzając, że przepisów art. 48 - 49b ustawy - Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. "nie stosuje się" do dnia 1 stycznia 2008 r.

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w powiązaniu z przepisami ogólnymi, określającymi pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej i zakres sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej (art. 1 i art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.) oraz z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., zobowiązującym sąd do dokonania pełnej kontroli zaskarżonej decyzji, niezależnie od zarzutów i wniosków skargi.

Przepis art. 145 § 1 pkt 1 litera c) p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylając zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji oraz poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji Sąd wskazał, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony zgodnie z wymogami art. 7 i 77 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocenę tę Naczelny Sąd Administracyjny podziela.

Jak wynika bowiem z akt postępowania administracyjnego, decyzja z dnia [...] maja 1999 r., Nr [...], na którą powołują się organy obu instancji uzasadniając brak podstaw do zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepisu art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, dotyczy "bliżej nieokreślonych obiektów tymczasowych o nazwie »[...] « zlokalizowanych w Dziwnowie przy ul. [...]." Jak słusznie zauważa Sąd pierwszej instancji decyzja z dnia [...] maja 1999 r. nie zawiera dokładnego opisu miejsca położenia obiektów, nie wskazuje bowiem ani numeru porządkowego ulicy, ani numeru ewidencyjnego nieruchomości. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu, że tak ogólnikowy opis nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że decyzja z dnia [...] maja 1999 r. dotyczy tego samego obiektu, który wskazany został we wniosku K. S. o pozwolenie na użytkowanie, zwłaszcza że decyzja ta nie została skierowana do skarżącej, a w aktach postępowania administracyjnego brak jakichkolwiek dokumentów lub innych dowodów, które pozwalałyby na bliższe określenie obiektów objętych decyzją z dnia [...] maja 1999 r. i precyzyjne określenie miejsca ich usytuowania. Akta nie zawierają także dokumentów, o których mowa w decyzji organu pierwszej instancji, dotyczących wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, zgłoszenia przez K. S. w dniu 25 maja 1999 r. robót budowlanych polegających na wykonaniu letniej placówki gastronomicznej oraz prowadzonych przez organy postępowań związanych z obiektem o nazwie "[...]". Nie pozwalało to Sądowi pierwszej instancji na kontrolę dokonanych przez organ ustaleń i uznanie, że stan faktyczny sprawy ustalony został zgodnie z rzeczywistością. Podkreślenia wymaga, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest warunkiem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stwierdzenie naruszenia przez organ administracji przepisów art. 7 i 77 k.p.a., nakładających na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego mogło mieć zatem istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) p.p.s.a.

Nieuzasadnione są także dalsze zarzuty skargi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał Sądowi pierwszej instancji podstaw do stwierdzenia, że wniosek K. S. o pozwolenie na użytkowanie złożony został po dniu 31 grudnia 2007 r. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by wniosek złożony został w siedzibie organu w dniu 4 stycznia 2008 r., jak podniesiono w skardze kasacyjnej, a nie nadesłany pocztą. W orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek o pozwolenie na użytkowanie, przewidziany w art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane złożony być może najpóźniej 31 grudnia 2007 r., przy czym wystarczające jest wysłanie pisma w tym dniu drogą pocztową. Data wpływu pisma do organu, wskazana w skardze kasacyjnej, nie ma zatem decydującego znaczenia i nie może przesądzać o odmowie zastosowania w sprawie przepisu art. 3 ust. 1 ustawy. Nieuzasadniony jest więc zarzut naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania przez pominięcie w toku kontroli zaskarżonej decyzji regulacji przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, z którego wynika, że znajduje on zastosowanie do stanów faktycznych wskazanych w ustawie wyłącznie do dnia 31 grudnia 2007 r. Dodatkowo podnieść należy, że do odpowiedzi na skargę kasacyjną dołączona została kopia pocztowego dowodu nadania w dniu 31 grudnia 2007 r. pisma K. S., adresowanego do organu pierwszej instancji.

Prawidłowo również wskazał Sąd na konieczność uwzględnienia przez organy skutków stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1999 r. Stwierdzenie nieważności ma bowiem moc wsteczną i eliminuje skutki prawne decyzji, tak jakby w ogóle nie została ona podjęta. Nie można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia obowiązku dokonywania kontroli zaskarżonego aktu według stanu faktycznego i prawnego z daty wydania aktu.

W konsekwencji nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przepisów art. 135 i art. 153 p.p.s.a. poprzez niewyrażenie oceny prawnej co do tego, które z rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego jest zgodne z prawem, jak też zawarcie wytycznych nakazujących dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w sytuacji, gdy zebrane w sprawie materiały dowodowe pozwalały w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną na podjęcie jednoznacznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Skarżący wychodzi z błędnego założenia, że jedno z rozstrzygnięć organów w tej sprawie musi być zgodne z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organy obu instancji i słusznie uznał, że oba rozstrzygnięcia nie są zgodne z prawem, nie zostały bowiem podjęte na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Sąd dokonał zatem oceny prawnej, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. Zastosował również środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 135 p.p.s.a.), uchylił bowiem decyzję organu pierwszej instancji. Sąd nie naruszył więc powołanych przepisów.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.