Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1748/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi G. P sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2018 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia przez grupę warunków uznania oraz wykreślenia grupy z rejestru grup producentów rolnych: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] lutego 2018 r. nr [...] o odmowie spełniania warunków uznania grupy producentów rolnych przez Grupę Producentów Rolnych [...] Sp. z o.o. w [...] i wykreślenia jej z rejestru grup.

Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach sprawy:

[...] grudnia 2012 r. Marszałek Województwa [...] wydał decyzję [...] o spełnieniu przez Grupę Producencką [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej grupa, strona, skarżąca) warunków określonych w art. 3 oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 15.09.2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z póżn. zm.) i wpisał do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez marszałka województwa, dla produktu: świnie żywe, prosięta, warchlaki, mięso wieprzowe: świeże, chłodzone, mrożone.

[...] grudnia 2016 r. do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] (dalej: Dyrektor OT ARR) wpłynął wniosek o potwierdzenie spełniania warunków uznania złożony przez grupę. Do wniosku dołączono: opis struktury organizacyjnej z dnia [...] grudnia 2016 r., kopię umowy spółki w formie aktu notarialnego z dnia [...] września 2012 r. Rep. A nr [...], oświadczenie członka grupy o prowadzeniu działalności rolniczej, oświadczenie grupy o corocznych przychodach ze sprzedaży, oświadczenie grupy o produkcji i sprzedaży co najmniej 80% produktów lub grup produktów, wyprodukowanych przez członków grupy, informację o wielkości i wartości produkcji produktu lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona oraz dokumenty potwierdzające przychody grupy. [...] stycznia 2017 r. do OT ARR w [...] wpłynęło uzupełnienie do wniosku o potwierdzenie spełniania warunków uznania, do którego dołączono brakujące zaświadczenia członków grupy (5 szt.).

[...] kwietnia 2017 r. Dyrektor OT ARR wezwał grupę do uzupełnienia braków we wniosku m.in., do złożenia aktu założycielskiego spółki w formie oryginału lub kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez wskazane w piśmie osoby.

[...] kwietnia 2017 r. grupa złożyła w OT ARR kopię umowy spółki w formie aktu notarialnego z [...] września 2012 r. Rep. A nr [...] potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez pracownika kancelarii OT ARR.

[...] maja 2017 r. Dyrektor OT ARR wezwał grupę do złożenia wyjaśnień oraz poinformował m.in., że załączona do wniosku umowa spółki nie spełnia wszystkich wymogów zgodnie z art. 2, art. 3, art. 4 oraz art. 5 ustawy z 15.09.2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88. poz. 983, z późn. zm.) w zakresie celów jakie realizuje grupa oraz sankcji.

[...] maja 2017 r. grupa złożyła wyjaśnienia, do których załączyła dokumenty wykazane w ww. wezwaniu: oświadczenia producentów przynależności tylko do jednej grupy producentów rolnych (5 szt.), informację o wielkości i wartości produkcji produktu lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona oraz wypis aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] maja 2017 r. wraz z tekstem jednolitym umowy spółki.

Na podstawie zgromadzonych dokumentów Dyrektor OR ARiMR w [...] [...] lutego 2018 r. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu niespełniania warunków uznania przez grupę oraz o jej wykreśleniu z rejestru grup.

Od decyzji tej strona złożyła odwołanie do Prezesa ARiMR (dalej: "Prezes", "organ II instancji"), który decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [....] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Prezes ARiMR wskazał na przepisy jakie mają zastosowanie w sprawie a następnie odwołując się do art. 47 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, wskazał, że w przedmiotowej sprawie do jej rozstrzygnięcia właściwe są odpowiednie organy administracyjne Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej "ARiMR").

Podkreślił, że po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektora OR ARiMR.

Prezes wskazał, że z treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (Dz. U. poz. 1888) - dalej "ustawa o zmianach" wynikał obowiązek złożenia przez grupę producentów rolnych, wpisaną do rejestru grup producentów rolnych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w terminie roku od wejścia w życie przepisów tej ustawy, do dyrektora oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego, właściwego ze względu na siedzibę grupy, wniosku o potwierdzenie spełniania warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy o grupach w brzmieniu nadanym ustawą o zmianach.

Wskazał, że nowelizacja ustawy o grupach zawiera przepisy przejściowe w zakresie ram czasowych stosowania obowiązujących przepisów zmienianej ustawy. W przypadku grup producentów rolnych wpisanych do rejestru takich grup przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy określono termin (dzień [...] grudnia 2016 r.), w jakim powinny one dostosować się do nowych regulacji i złożyć do dyrektora oddziału terenowego ARR właściwego ze względu na siedzibę grupy wniosek o potwierdzenie spełniania warunków określonych w ustawie.

Organ odwoławczy stwierdził, że strona składając wniosek o potwierdzenie warunków uznania tym samym potwierdziła, że według niej spełnia warunki wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy o grupach w brzmieniu nadanym ustawą o zmianach. Natomiast organ I instancji po otrzymaniu ww. wniosku miał za zadanie zweryfikować, czy grupa faktycznie spełnia warunki uznania tj. m.in. czy dostosowała swój akt założycielski w kontekście spełniania warunków określonych w art. 2 i art. 3 ustawy o grupach w brzmieniu nadanym ustawą o zmianach.

Wskazał, że z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach wynika, że grupa producentów rolnych, prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów w celach określonych w art. 2. Obowiązujące przepisy wskazują wyraźnie, że grupy producentów rolnych mogą być tworzone do realizacji łącznie wszystkich celów wymienionych w art. 2 ww. ustawy, co oznacza obowiązek realizacji przez grupę producentów wszystkich celów wymienionych w art. 2 ustawy, nie zaś celów wybranych dowolnie przez grupę z katalogu określonego w tym przepisie.

Podkreślił, że przeanalizował kopię umowy spółki w formie aktu notarialnego z [...] września 2012 r. Rep. A nr [...], i stwierdził, że zabrakło w niej całego zakresu realizacji celów przez grupę oraz określenia sankcji w przypadku ich nie wypełnienia na dzień [...] grudnia 2016 r.

Prezes uznał zatem, że strona nie dostosowała swojego aktu założycielskiego do wymogów znowelizowanej ustawy o grupach w zakresie celów działalności grupy w terminie wynikającym z ustawy o zmianach, tj. do dnia [...] grudnia 2016 r. (akt założycielski w zakresie celów nie był zmieniany od chwili powstania spółki tzn. od [...] września 2012).

Prezes ARiMR wziął pod uwagę uzasadnienie do nowelizacji ustawy o grupach oraz ramy czasowe na dostosowanie się grup producentów rolnych korzystających ze wsparcia finansowego w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego PROW na lata 2007-2013 (zwane dalej: "grupami PROW 2007-2013"), których cele zostały określone w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. l, z późn. zm.). Prezes stwierdził w związku z tym, że ustawodawca zmieniając katalog celów dla grup producentów rolnych poprzez uwzględnienie w nim celów określonych w art. 27 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE L.2013.347.487 z późn. zm.) i jednocześnie dając roczny czas na dostosowanie się grup producentów rolnych do nowych warunków wynikających ze zmienionej ustawy o grupach, dał tym grupom możliwość w ciągu roku od ogłoszenia ustawy o zmianach, zmienienia swoich aktów założycielskich i złożenia wniosku o potwierdzenie spełniania warunków uznania zgodnie ze znowelizowaną ustawą o grupach.

Strona od [...] grudnia 2015 r. tj. od dnia wejścia w życie ustawy o zmianach do dnia [...] grudnia 2016 r., miała rok czasu na dostosowanie swojego aktu założycielskiego w kontekście dostosowania jej celów do celów wymienionych w art. 2 ustawy o zmianach oraz dostosowania zapisów jej umowy dotyczących sankcji wobec członka, który nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 ustawy o grupach w brzmieniu nadanym ustawą o zmianach. Prezes nie zgodził się w związku z tym z twierdzeniem strony, że katalog rozszerzonych celów i określenie ich w akcie założycielskim, ma zastosowanie przede wszystkim do nowo powstałych grup producentów rolnych, albowiem obowiązek taki dla grup już wpisanych wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o zmianach. Tym samym grupy PROW 2007-2013, zostały zobligowane do dostosowania się do nowych warunków wynikających z ustawy o zmianach, tak by w momencie złożenia wniosku już spełniały wymagane warunki.

Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes stwierdził, że po roku od wejścia w życie ustawy o zmianach, tj. od dnia [...] grudnia 2016 r. wszystkie grupy producentów rolnych (nowo powstałe jak i grupy PROW 2007-2013) powinny spełniać te same warunki wynikające ze zmienionej ustawy o grupach.

Organ II instancji stwierdził, że grupa, nie dostosowała aktu założycielskiego do wymogów znowelizowanej ustawy w zakresie celów działalności grupy oraz zapisów o sankcjach, co było podstawą do wydania decyzji o stwierdzeniu niespełniania przez nią warunków uznania. W żadnym razie nie była to kwestia dostosowania struktury podziału głosów przysługujących poszczególnym członkom jak zarzuca grupa w odwołaniu. Prezes wskazał w związku z tym, że w sytuacji, gdy w trakcie postępowania wszczętego na skutek złożenia wniosku o potwierdzenie spełniania warunków uznania zostanie ustalone, że grupa dostosowała swój akt założycielski do zmienionych przepisów, ale dopiero po [...] grudnia 2016 r., dyrektor oddziału regionalnego ARiMR powinien wydać decyzję o stwierdzeniu niespełniania warunków uznania.

Prezes podkreślił, że przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie potwierdzenia spełniania warunków uznania była weryfikacja, czy na dzień [...] grudnia 2016 r. grupy producentów rolnych spełniały warunki uznania, tak więc podstawą do wydania zaświadczenia potwierdzającego spełnianie przez grupę warunków uznania, był nie tylko sam fakt złożenia stosownego wniosku jak twierdzi strona, ale również rzeczywiste dostosowanie grupy producentów rolnych do nowych warunków w terminie przewidzianym przez przepisy prawa.

Złożony po wezwaniu Dyrektora OT ARR w [...] z [...] maja 2017 r. akt notarialny Grupy Producenckiej [...] Sp. z o.o. dostosowujący treść umowy spółki do wymogów znowelizowanej ustawy sporządzony został w dniu [...] maja 2017 r., a więc po terminie [...] grudnia 2016 r. Decyzja o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków uznania została więc wydana w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i w pełni odzwierciedla stan faktyczny istniejący w dniu jej wydania, tj. brak dostosowania aktu założycielskiego grupy do wymogów ustawy o grupach producentów rolnych w terminie do [...] grudnia 2016 r.

Prezes podkreślił również, że Prezes ARR w [...] w ramach prowadzonej kampanii informacyjnej [...] października 2016 r. wysłał do wszystkich grup figurujących w rejestrze grup producentów rolnych pismo [...] prezentujące podstawowe obowiązki wynikające z nowelizacji ustawy, informujące o koniecznych działaniach dostosowujących grupy producentów rolnych do wymogów znowelizowanej ustawy.

Ponadto Dyrektor OT ARR w [...] niezależnie od powyższej informacji wysłał [...] stycznia 2016 r. do wszystkich grup producentów rolnych w województwie [...] pismo (sygn. [....]) stanowiące szczegółową informację o wejściu w życie ustawy o zmianie ustawy o grupach oraz o zmianie innych ustaw.

Grupa została więc poinformowana o konieczności podjęcia stosownych działań w zakresie dostosowania do wymogów znowelizowanej ustawy w terminie do dnia [...] grudnia 2016 r.

Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, jakoby organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję pominął fakt dostosowania przez grupę aktu założycielskiego do wymogów ustawy o grupach producentów rolnych, Prezes zauważył, że organ I instancji stwierdził jedynie, że faktyczne zmiany dostosowujące akt założycielski strony, zostały wprowadzone w dniu [...] maja 2017 r. Repertorium A nr [...] aktem notarialnym zmieniającym treść umowy spółki, zatem po terminie, tj. po dniu [...] grudnia 2016 r.

Tym samym brak było podstaw do wydania grupie na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy o grupach oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich zaświadczenia o spełnianiu przez grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ww. ustawą.

Od decyzji Prezesa ARiMR strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji, zobowiązanie organu na podstawie art. 145a § 1 kpa do wydania decyzji stwierdzającej spełnianie przez skarżącą warunków uznania jej za Grupę Producentów Rolnych i zasądzenie kosztów oraz zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.; dalej jako - kpa) polegające na jego zastosowaniu i utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2018 r. o stwierdzeniu niespełniania warunków uznania, podczas gdy decyzja ta powinna zostać uchylona,

b) art. 107 § 1 ust. 4 kpa poprzez błędne wskazanie przez organ II instancji podstawy prawnej decyzji, z której zdaniem organu wynikał obowiązek skarżącej do dostosowania aktu założycielskiego m.in. w zakresie celów, ze względu na które grupa jest utworzona (art. 3 ust. I pkt 1 i art. 3a pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2018 r" poz. 1026 z późn. zm.; dalej jako - u.g.p.r.) i obligatoryjnych elementów, jakie powinien zawierać (art. 4 ust. 1 u.g.p.r.) w terminie do dnia [...] grudnia 2016 r. wskazując w uzasadnieniu, że taki obowiązek wynikał z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków europejskiego funduszu rolnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1888; dalej jako - ustawa zmieniająca), podczas gdy w powołanej ustawie brak jest jakiegokolwiek przepisu nakładającego na skarżącą wypełnienie wyżej opisanego obowiązku w terminie do dnia [...] grudnia 2016 r., a zatem podstawa decyzji została wskazana z naruszeniem art. 107 § 1 ust. 4 kpa, gdyż przepisy te nie mogły stanowić podstawy skarżonej decyzji;

c) art. 8 i 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, ze względu na niewyjaśnienie w decyzji dlaczego i na jakiej podstawie organ uznał, że nałożony na skarżącą w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej obowiązek złożenia w terminie rocznym wniosku o potwierdzenie spełniania warunków wskazanych w u.g.p.r. oznacza jednocześnie zdaniem organu, obowiązek do dostosowania w tym samym czasie aktu założycielskiego do powyższych przepisów;

d/ art. 8 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej jako - Konstytucja), poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej w wyniku uznania, że skarżąca nie spełniła warunków uznania, podczas gdy w trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji pismem z [...] maja 2017 r., wezwał skarżącą, aby w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, przedłożyła m.in. dokumenty potwierdzające spełnianie przez akt założycielski skarżącej warunków wynikających z u.g.p.r., a skarżąca w terminie wyznaczonym przez organ I instancji wypełniła nałożone na nią zobowiązanie, dostosowując akt założycielski do warunków u.g.p.r. i dostarczając ten dokument (akt notarialny Repertorium A nr [...] z dnia [...] maja 2017 r.) wraz ze stosownymi wyjaśnieniami w dniu [...] maja 2017 r., a więc zachowując termin na dokonanie czynności.

2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

a) art. 4 ust. 5 pkt 2 ustawy zmieniającej poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i uznanie, że skarżąca nie spełnia warunków określonych w art. 3 u.g.p.r. albo art. 3a u.g.p.r. lub w przepisach wydanych na podstawie art. 6 u.g.p.r., co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji podczas gdy, na dzień wydania decyzji przez organ I instancji tj. na dzień [...] luty 2018 r., skarżąca spełniała powyższe warunki (już od maja 2017 r.), a ponadto w terminie wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej, złożyła do organu wniosek o potwierdzenie spełniania powyższych warunków, wypełniając dyspozycję tego przepisu, a więc organ I instancji powinien wydać decyzję o stwierdzeniu spełnienia przez skarżącą warunków uznania;

b) art. 4 ust. 6 ustawy zmieniającej poprzez niezastosowanie tego przepisu, podczas gdy skarżąca spełnia wszelkie przesłanki wynikające z u.g.p.r. i złożyła w ustawowym terminie wniosek wskazany w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej.

W uzasadnieniu skargi strona obszernie wyjaśniła swoje stanowisko w przedmiocie zgłoszonych w skardze zarzutów. W szczególności wskazała, że organ naruszył art. 107 § 1 ust. 4 kpa poprzez nieprawidłowe powołanie w decyzji podstawy prawnej, z której zdaniem organu wynikał obowiązek skarżącej do dostosowania aktu założycielskiego m.in. w zakresie celów, ze względu na które grupa jest utworzona (art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 3a pkt 2 u.g.p.r.) i obligatoryjnych elementów, jakie powinien zawierać (art. 4 ust. 1 u.g.p.r.) w terminie do dnia [...] grudnia 2016 r. wskazując, że obowiązek ten wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej, podczas, gdy obowiązku tego nie można odczytać z powołanego przepisu. Wiąże się z tym fakt naruszenia treści art. 8 i 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji przez organy, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, ze względu na niewyjaśnienie w decyzji dlaczego i na jakiej podstawie organ uznał, że nałożony na skarżącą w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej obowiązek złożenia w terminie rocznym wniosku o potwierdzenie spełniania warunków wskazanych w u.g.p.r. oznacza jednocześnie, zdaniem organu, obowiązek do dostosowania w tym samym czasie aktu założycielskiego do powyższych przepisów. W ocenie skarżącej zarzut nienależytego uzasadnienia jest ewidentny, będąc spowodowanym w dużej mierze okolicznościami opisanymi powyżej w uzasadnieniu, gdyż w sytuacji braku przewidzenia w przepisach ustawy zmieniającej takiego obowiązku, nie sposób by organ mógł prawidłowo uzasadnić swoją wadliwą decyzję. Zdaniem skarżącej roczny termin wskazany w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. należy rozumieć jedynie jako termin na złożenie wniosku i zainicjowanie postępowania administracyjnego, a nie jako termin na spełnienie wymogów znowelizowanego art. 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Grupa dochowała tego terminu składając [...] grudnia 2016 r. do właściwego organu wniosek o potwierdzenie spełniania warunków uznania.

Strona podniosła także, że w trakcie postępowania organ I instancji wezwał ją do przedłożenia zaktualizowanego aktu założycielskiego. W piśmie z [...] maja 2017 r. wezwał skarżącą aby w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, przedłożyła m.in. dokumenty potwierdzające spełnianie przez akt założycielski skarżącej warunków wynikających z u.g.p.r., co w wyznaczonym terminie zostało przez nią wypełnione, ponieważ, dostosowała akt założycielski do warunków u.g.p.r. i dostarczyła ten dokument (akt notarialny Repertorium A nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.) w dniu [...] maja 2018 r., a więc zachowała termin na dokonanie czynności. Mimo to organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję, uznając, że skarżąca nie spełnia warunków uznania, a stanowisko to podtrzymał organ II instancji w skarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organ orzekający w sprawie i uznaje je za własne. Sąd uznaje również, że organ prawidłowo zastosował przepisy prawne.

W sprawie jest bezsporne, że skarżąca została na mocy decyzji z [...] grudnia 2012r., uznana za grupę producentów rolnych dla produktu świnie żywe, prosięta, warchlaki, mięso wieprzowe: świeże, chłodzone, mrożone i wpisana do Rejestru grup producentów. Grupa działała na mocy ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach. Korzystała z pomocy finansowej przewidzianej dla grup producentów rolnych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ( rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku, Dz. U. UE L. nr.299 str.16) oraz w rozporządzeniu Rady (WE) nr. 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) ( Dz. U. UE L nr. 277 str.1 ze zm.), a także w ustawie z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( obecnie Dz. U. z 2017r. poz. 1856 j.t.).

Wymienione przepisy, co do zasady, odnosiły się do Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013.

Obecnie realizowany jest PROW na lata 2014 -2020. Rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 ( DZ. U. UE L nr. 347 str. 671), a rozporządzenie nr 1698/2005 zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 ( Dz. U. UE L nr. 347 str. 487).

Przepisy unijne rozszerzyły podstawowe cele powstania i działania grup producentów. Art. 27 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, stanowi, że "Wsparcia udziela się grupom i organizacjom producentów, które zostały oficjalnie uznane przez właściwy organ państwa członkowskiego na podstawie planu biznesowego. Wsparcie to ogranicza się do grup i organizacji producentów, które są MŚP", zaś ust. 5 stanowi, że "Państwa członkowskie mogą nadal udzielać wsparcia na rozpoczęcie działalności grupom producentów nawet po uznaniu ich za organizacje producentów na warunkach rozporządzenia (UE) 1308/2013"). Ponadto w rozporządzeniu nr 1308/2013, w przepisach art. 152 – 154, uregulowano definicję, uznawanie i statut organizacji producentów. W art. 154 ust. 2, w wersji obowiązującej do 31 grudnia 2017r., wskazano, że" Państwa członkowskie mogą zadecydować, że organizacje producentów, które zostały uznane na mocy prawa krajowego przed dniem 1 stycznia 2014 r., i które spełniają warunki określone w ust. 1 niniejszego artykułu, są uznawane za organizacje producentów zgodnie z art. 152". Jednym z warunków działania organizacji producentów było istnienie koncentracji podaży i wprowadzanie do obrotu produktów swoich członków, bez względu na to, czy ma miejsce przeniesienie prawa własności do produktów rolnych przez producentów na organizację producentów oraz zastrzeżenie, że dani producenci nie są członkami jakiejkolwiek innej organizacji producentów w odniesieniu do produktów objętych działalnością, o której mowa w akapicie pierwszym (art. 152 ust.1 a lit b, d).

Nadto w art. 153 ust. 1 lit.a, ust.2 lit. c, d, e wskazano na potrzebę istnienia w statucie organizacji producentów przepisów dotyczących: obowiązku stosowania przez producentów będących członkami grupy, przepisów przyjętych przez organizację, a dotyczących m.in. produkcji, wprowadzania do obrotu, umożliwiających członkom grupy demokratyczną kontrolę ich organizacji i jej decyzji, dotyczących kar za naruszenie obowiązków określonych w statucie, w szczególności za nieuiszczenie składek lub naruszenie zasad ustalonych przez organizację producentów, ustalenia zasad przyjmowania nowych członków, w szczególności minimalnego okresu członkostwa, który nie może wynosić mniej niż rok.

Ustawą z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 dokonana została zmiana w przepisach krajowych, zgodnych z wymaganiami przepisów unijnych. Wymieniona nowelizacja ustawy z 15 września 2000r. o grupach producentów rolnych i ich związkach, weszła w życie 18 grudnia 2015r. W ramach nowelizacji m.in. został zmieniony przepis art. 3 ustawy zmienianej (zmieniono jego ust.1 pkt. 3 i 4 oraz dodano do niego punkt 6 i 7), przepis art. 4 (w ust.1 wykreślono punkty 3 i 4 oraz zmieniono treść punktu. 7), przepis art. 6 ( zmieniono jego treść).

Przepis art. 3 ust. 1 uzyskał brzmienie : "Art. 3. 1. Grupa producentów rolnych, zwana dalej "grupą", prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że:

1) została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2,

2) działa na podstawie statutu lub umowy, zwanych dalej "aktem założycielskim", spełniających wymagania określone w art. 4,

3) żaden z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników lub walnym zebraniu członków, także pośrednio:

a) przez dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów:

– na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników albo walnym zebraniu członków, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej osoby prawnej będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

– w spółce osobowej będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z innymi osobami,

b) gdy członkowie zarządu osoby prawnej będącej członkiem grupy stanowią więcej niż połowę członków zarządu innej osoby prawnej będącej członkiem grupy,

4) coroczne przychody ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach lub działach specjalnych produkcji rolnej członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona,

5) określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży,

6) każdy z członków grupy w każdym roku działalności grupy produkuje oraz sprzedaje do grupy co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona,

7) każdy z członków grupy przynależy tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów."

Natomiast przepis art. 4 otrzymał brzmienie : "Art. 4. 1. Akt założycielski grupy oprócz wymagań określonych w odrębnych przepisach powinien zawierać w szczególności:

1) zasady przyjmowania do grupy nowych członków oraz występowania członków z grupy, przy czym minimalny okres członkostwa, który liczy się od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 7, nie może być krótszy niż trzy lata działalności grupy, a informacja o zamiarze wystąpienia z grupy powinna być złożona na piśmie co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy,

2) zasady zbywania akcji lub udziałów w spółce akcyjnej lub spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,

3) (uchylony),

4) (uchylony),

5) zasady dostarczania przez członków grupy informacji dotyczących wielkości sprzedaży i cen uzyskiwanych za produkty, z uwagi na które grupa została powołana, a są sprzedawane poza grupą,

6) zasady tworzenia i wykorzystania funduszu specjalnego, o którym mowa w art. 5, jeżeli będzie on utworzony,

7) sankcje wobec członka grupy, który:

a) nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków,

b) nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 albo art. 2 i art. 3a.

1a. Obowiązek złożenia na piśmie informacji o zamiarze wystąpienia z grupy co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy nie dotyczy członków grupy, którzy otrzymali postanowienie o spełnieniu warunków określonych w przepisach w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

2. W akcie założycielskim mogą być również zawarte postanowienia dotyczące w szczególności:

1) zaopatrzenia członków grupy w środki produkcji,

2) zasad wspólnego użytkowania sprzętu rolniczego,

3) promocji produktów lub grupy produktów wprowadzanych do obrotu,

4) przechowywania, konfekcjonowania i standaryzacji produktów lub grupy produktów."

W świetle przywołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że akt założycielski (statut, umowa), jest tym dokumentem, w oparciu o który działa grupa, i że akt ten musi zawierać podstawowe treści wymienione w przepisach unijnych i przepisach krajowych. Treści te są wiążące dla grupy i jej członków i nie mogą być one dowolnie regulowane, z pominięciem lub naruszeniem zasad wskazanych w przywołanych przepisach.

Ustawa z 11 września 2015r. nowelizująca z dniem 18 grudnia 2015r., ustawę z 15 września 2000r. o grupach producentów rolnych, zawierała przepis art. 4 ust.1 odnoszący się do grup już wpisanych do rejestru, określający roczny termin, liczony od dnia wejścia w życie zmian wprowadzonych tą nowelą, do złożenia do organu wniosku o potwierdzenie spełniania przez nich warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym tą nowelą. Do wniosku zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej należało dołączyć m. in. akt założycielski grupy.

Oznacza to, że zarejestrowana grupa producentów rolnych powinna złożyć we wskazanym terminie wniosek o jakim jest mowa w art. 4 ust. 1 oraz dokonać koniecznych zmian w akcie założycielskim, dostosowując treść swojego aktu do treści przepisów w wersji obowiązującej od 18 grudnia 2015r. Termin dostosowania tych zmian i złożenia właściwego wniosku został określony jako roczny, liczony od dnia wejścia w życie zmian wprowadzonych omawianą nowelą. Zatem termin ten wbrew stanowisku strony upływał zarówno na dokonanie zmian w akcie założycielskim jak i na zgłoszenie stosownego wniosku w dniu [...] grudnia 2016r.

Nie ulega też wątpliwości, że był to termin prawa materialnego, a nie prawa procesowego. Nowela do ustawy określiła skutki prawne zachowania terminu. W przypadku złożenia wniosku z zachowaniem terminu i zachowaniem zmian w akcie założycielskim zgodnie z nowymi, prawnymi wymaganiami, organ wydawał grupie zaświadczenie potwierdzające spełnianie przez grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym nowelą do ustawy (art. 4 ust.6).

Natomiast w przypadku nie złożenia wniosku w terminie bądź złożenia wniosku w terminie ale nie dokonania zmian merytorycznych wymaganych nową treścią przepisów ustawy o grupach producenckich, organ na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy zmieniającej, wydawał decyzję o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym nowelą do ustawy i wykreślał ją z rejestru grup.

W wymienionych przepisach nie przewidziano instytucji przywrócenia terminu.

Skarżąca, co jest bezsporne złożyła wniosek w terminie ( [...] grudnia 2016 r.), nie zachowała jednak terminu prawa materialnego do dostosowania zapisów swojego aktu założycielskiego do nowych treści prawnych, zawartych w art. 3 ustawy o grupach producenckich. Prawidłowo organ uznał, że jego obowiązkiem jest sprawdzenie treści aktu założycielskiego skarżącej na datę końcową przewidzianą do dokonania zmian, tj. na datę [...] grudnia 2016r i w ramach tego sprawdzenia dokonał analizy złożonej przez grupę umowy zawartej w formie aktu notarialnego z [...] września 2012r. Prawidłowo też Prezes uznał, że zmiany dokonane przez skarżącą w jej akcie założycielskim ( umowie spółki z o.o.) w dniu [...] maja 2017r. nie mają znaczenia dla tej sprawy, w świetle wymagań art. 4 ust. 1pkt.1 ustawy z dnia 11 września 2015r. zmieniającej ustawę z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych. Zmiany te są dokonane po ustawowym terminie, w jakim możliwe było ich dokonanie. Strona nie przeczy, że zmiany w akcie założycielskim (umowie) były dokonane po [...] grudnia 2016 r., uznając jedynie, że dokonanie tych zmian było prawnie skuteczne, ponieważ nie było obwarowane rocznym terminem. Sąd nie podziela powyższego stanowiska strony. Twierdzenie strony dotyczące tego, że roczny termin wskazany w art. 4 ust.1 pkt.1 ustawy z 11 września 2015r. dotyczył tylko złożenia wniosku do właściwego organu i uruchomienia procedury zmian w akcie założycielskim w toku tego postępowania administracyjnego, jest pozbawione podstaw prawnych. Treść art. 4 ust. 1 pkt.1 ustawy zmieniającej, nie budzi wątpliwości prawnych. Zapis dotyczy złożenia wniosku mającego na celu potwierdzenie przez organ zaistnienia u grupy producentów ( w tym skarżącej) zmian wymaganych nowelą do ustawy o grupach producenckich w terminie do [...] grudnia 2016 r.

W przedmiotowej sprawie organ dokonał oceny wszelkich dowodów przedłożonych przez skarżącą i w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazał, jakim dowodom i dlaczego dał wiarę, oraz przedstawił swój tok rozumowania. Wskazał także tak jak i organ I instancji, prawidłowo podstawę prawną, która legła u podstaw zajętego w sprawie stanowiska. W decyzji organu I instancji wyraźnie na str. 4 i 5, przedstawiona została ocena aktu założycielskiego strony, co spowodowało wskazanie, że nie spełniła ona warunku z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych, a weryfikacja wspomnianego aktu założycielskiego pod kątem zawarcia obowiązkowych postanowień w myśl wymogów art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej wykazała, że umowa półki z [...] września 2012 r., nie jest zgodna z ustawowymi zapisami. Organ I instancji dokonując analizy § 13 wspomnianej umowy, wskazał również, że zawarte w nim zapisy nie spełniają wymogów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o grupach producentów rolnych, gdyż nie określają one sankcji wobec członka grupy, który nie spełnia warunków określonych w ustawie. Organ II instancji zaakceptował decyzję organu I instancji. Wobec powyższego nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi, że zaskarżona decyzja nie zawiera wskazania prawidłowej podstawy prawnej i akceptuje ten brak w decyzji organu I instancji zatem narusza przepisy w postaci art.107 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 8 kpa i 107 § 3 kpa.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Zdaniem Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że skarżąca nie dokonała wymaganego dostosowania do wymogów przepisów ustawy z 15 września 2000 r. - w brzmieniu nadanym ustawą z 11 września 2015 r., co czyni niezasadnym zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust.5 pkt 2 ustawy z 11 września 2015 r.

W świetle przedstawionych okoliczności brak jest podstaw do uznania, że organ dopuścił się naruszenia treści art. 4 ust. 6 ustawy zmieniajacej. Należy wskazać, że okoliczność, że organ wezwał stronę do złożenia w terminie 14 dni aktu założycielskiego grupy dostosowanego do wymogów określonych w zmienionych przepisach ustawy o grupach producentów, nie dowodzi, że strona wykonała w sposób należyty nałożony na nią obowiązek. Należy uznać, że skoro strona do wniosku złożyła akt założycielski z [...] września 2012 r., organ miał obowiązek wezwać ją do złożenia aktu założycielskiego dostosowującego go do zmienionych przepisów ustawy o grupach producentów rolnych z 15 września 2000 r. Nie można bowiem wykluczyć, że strona posiadała taki akt (umowę) zmienioną przed dniem [...] grudnia 2016 r. Dokonanie zmiany umowy w terminie 14 dni określonym w wezwaniu organu ( [...] maja 2017 r.) ale po dacie [...] grudnia 2016 r., nie dowodzi spełnienia wymagań odnoszących się do umowy w terminie określonym w art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej. Brak było zatem podstaw do zastosowania treści art. 4 ust. 6 ustawy nowelizującej.

Mając na względzie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.