Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1018/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 922
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska–Grońska (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] stycznia 2021 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "Prezes UODO", "organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.; dalej: "u.o.d.o. z 1997 r.") w związku z art. 160 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781; dalej: "u.o.d.o. z 2018 r."), utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] września 2020 r. odmawiającą uwzględnienia wniosku A. W. (dalej: "skarżąca") dotyczącego upublicznienia jej danych osobowych przez Politechnikę [...] z siedzibą w C. (dalej: "uczestnik postępowania", "Politechnika").

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach.

Pismem z [...] lutego 2018 r. skarżąca, reprezentowana przez brata – M. T., wniosła do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej: "GIODO" – poprzednik prawny Prezesa UODO) skargę na upublicznienie jej danych osobowych przez uczestnika postępowania. Skarżąca domagała się zbadania, czy nie naruszono praw studenta oraz ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.; dalej: "p.s.w.") i u.o.d.o. z 1997 r. W uzupełnieniu tej skargi zażądała: usunięcia uchybień; sprostowania i nieudostępniania danych osobowych; zastosowania dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe; wstrzymania przekazywania danych osobowych za granicę; zabezpieczenia oraz usunięcia jej danych osobowych ze wszystkich nagrań posiedzenia Senatu. Skarżąca wniosła również o zobowiązanie uczestnika postępowania do wystosowania względem niej oficjalnych przeprosin (w określony przez nią sposób), ukarania go jednorazową grzywną w wysokości 50.000 zł, a także przyznania skarżącej zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł.

W toku postępowania administracyjnego zainicjowanego ww. skargą organ poczynił następujące ustalenia faktyczne:

• skarżąca od [...] października 2017 r. jest doktorantką Wydziału [...] na Politechnice, a jej dane osobowe były przetwarzane w oparciu o p.s.w., uchwałę Senatu Politechniki [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie warunków i trybu rekrutacji na studia III stopnia w roku akademickim 2017/2018, podanie o przyjęcie na studia doktoranckie i oświadczenie skarżącej jako doktorantki o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych przez uczestnika postępowania;

• Politechnika upubliczniła dane osobowe skarżącej w zakresie jej imienia, nazwiska oraz informacji o zawieszeniu w prawach studenta podczas posiedzenia Senatu Politechniki w dniu [...] kwietnia 2016 r., zaś nagrania z tego posiedzenia zostały udostępnione na stronie internetowej https:[...], a następnie usunięte z tych portali;

• uczestnik postępowania oświadczył w wyjaśnieniach z [...] października 2018 r., że nie udostępniał danych osobowych skarżącej na stronie internetowej https:[...], zatem wszelkie nagrania dokonane w jego siedzibie zostały udostępnione bez jego wiedzy i zgody. Ponadto Politechnika poinformowała, iż nie współpracuje z portalem internetowym [...].com oraz nie zamieszczała na nim filmów;

• nie istnieją następujące adresy stron internetowych https:[...] oraz http:[...].

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Prezes UODO decyzją, wydaną [...] września 2020 r. na mocy art. 104 § 1 art. k.p.a., art. 160 ust. 1 i ust. 2 u.o.d.o. z 2018 r. w związku z art. 18 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r., odmówił uwzględnienia wniosku (skargi) skarżącej.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ podał, że ówczesna Rektor Politechniki, odczytując dane osobowe skarżącej w zakresie imienia, nazwiska oraz informacji o zawieszeniu jej w prawach studenta, naruszyła przepisy u.o.d.o. z 1997 r. W wyniku upublicznienia posiedzenia Senatu Politechniki doszło do udostępnienia nagrania z tego wydarzenia na portalach internetowych https:[...] oraz https:[...]. Jednocześnie Prezes UODO zaakcentował, iż każdy, kto ma poczucie naruszenia jego dóbr osobistych, może - w stosunku do osoby winnej, według niego, naruszenia - wystąpić na drogę postępowania cywilnego. W tym kontekście organ przywołał przepisy art. 23 i art. 24 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.).

Odnosząc się do żądań skarżącej w zakresie: usunięcia uchybień; sprostowania i nieudostępniania danych osobowych; zastosowania dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe; wstrzymania przekazywania danych osobowych za granicę; zabezpieczenia oraz usunięcia danych osobowych skarżącej, Prezes UODO wskazał, iż nie można ich uwzględnić, ponieważ uczestnik postępowania nie jest administratorem portalu www.[...] ani przetwarzanych na nim danych. Politechnika nie jest też w posiadaniu nagrania z posiedzenia Senatu.

W kwestii wniosku skarżącej o: zbadanie, czy nie naruszono praw studenta i p.s.w.; zobowiązanie Politechniki do wystosowania oficjalnych przeprosin; sprostowanie wypowiedzi Rektora z [...] kwietnia 2016 r.; wymierzenie grzywny i przyznanie zadośćuczynienia, organ stwierdził, iż ww. żądania nie mieszczą się w granicach jego ustawowych kompetencji zawartych w art. 18 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r. Nakaz odpowiadający dyspozycji ww. przepisu, służącego przywróceniu stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych, jest uzasadniony, jeżeli proces przetwarzania danych osobowych dotyczących osoby trwa, a w przedmiotowej sprawie naruszenie miało charakter jednorazowy i nie jest aktualnie kontynuowane.

Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UODO w zaskarżonej decyzji podtrzymał argumentację przedstawioną w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję organu z [...] stycznia 2021 r. skarżąca zarzuciła następujące naruszenia:

1. błędną i dowolną interpretację art. 6, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez kierowanie wezwań niewskazujących trybu postępowania, w jakim zostały sporządzone ani podstawy prawnej;

2. błędną i dowolną interpretację art. 12 k.p.a. w związku z art. 22 u.o.d.o. z 1997 r. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania ze względu na niedotrzymanie terminów wymaganych do załatwienia sprawy;

3. błędną i dowolną interpretację art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 22 u.o.d.o. z 1997 r. poprzez rażące przekroczenie określonych terminów wymaganych do załatwienia sprawy, którymi GIODO, a potem Prezes UODO był związany, a przez to konsekwentnie pozostawanie od blisko 3,5 roku prowadzonego postępowania w nieuzasadnionej zwłoce;

4. błędną i dowolną interpretację art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 22 u.o.d.o. z 1997 r. poprzez niedopełnienie ani razu w toku postępowania obowiązku polegającego na każdorazowym wskazaniu nowego terminu załatwienia sprawy w przypadku braku rozstrzygnięcia w wymaganym terminie;

5. błędną i dowolną interpretację art. 37 k.p.a. w związku z art. 22 u.o.d.o. z 1997 r. poprzez niewskazanie, czy wniesione w dniu [...] stycznia 2019 r. (data wpływu do organu: [...] stycznia 2019 r.) ponaglenie uznano za uzasadnione oraz brak zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a także brak stwierdzenia, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

6. błędną i dowolną interpretację art. 75 § 1 k.p.a.;

7. błędną i dowolną interpretację art. 80 k.p.a. poprzez całkowitą dowolność w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, złamanie zasady obiektywizmu oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 7 i art. 77 k.p.a.).

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca zażądała:

• zobowiązania Prezesa UODO do rozpatrzenia skargi w zakresie naruszenia ochrony jej danych osobowych przez Politechnikę w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

• zobowiązania organu do wydania ostrzeżenia bądź udzielenia upomnienia Politechnice w związku z naruszeniem danych osobowych skarżącej;

• zobowiązania Prezesa UODO do całkowitego ograniczenia przetwarzania jej danych osobowych "w tym postanowienia z dnia [...].03.2016 r. o żądaniu wydania rzeczy Prokuratury Rejonowej [...] w C. skierowanym do Politechniki [...]";

• stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

• zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej zgodnie z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.");

• zasądzenia od Prezesa UODO na rzecz skarżącej kosztów postępowania;

• zobowiązania organu do całkowitego zakazu udostępniania, kopiowania i rozpowszechniania danych osobowych skarżącej ujawnionych na Nadzwyczajnym Posiedzeniu Senatu Politechniki w dniu [...] kwietnia 2016 r. w każdej formie, tj. w postaci filmu, treści itp. przez wszystkie podmioty, a w przypadku pojawienia się takich treści – nakazania natychmiastowego, całkowitego oraz trwałego ich usunięcia.

W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o odrzucenie skargi na bezczynność organu oraz oddalenie skargi na jego decyzję z [...] stycznia 2021 r. Jednocześnie podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z [...] sierpnia 2021 r. Politechnika wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania. Wskazała, że zarzuty skarżącej są całkowicie błędne. Zdaniem uczestnika postępowania, skoro film (nieznanego autorstwa) został opublikowany, to nie ma podstaw nawet do wydania decyzji administracyjnej. Skarżąca powinna skierować wniosek o zaprzestanie naruszania jej danych osobowych do osoby, która sporządziła nagranie (film), a następnie umieściła je na stronie internetowej. Ponadto Politechnika wyraziła pogląd, w myśl którego imię i nazwisko nie stanowią danych osobowych, gdyż takie samo imię i nazwisko może nosić kilkadziesiąt bądź kilkaset osób.

Postanowieniem z 1 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 339/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącej na bezczynność Prezesa UODO w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lutego 2018 r. dotyczącego przetwarzania danych osobowych. W uzasadnieniu ww. orzeczenia Sąd, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wskazał na okoliczność wywiedzenia przez skarżącą skargi na bezczynność Prezesa UODO już po wydaniu i po doręczeniu jej przez organ ostatecznej decyzji odmownej w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, co stanowi przeszkodę uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność. Przeszkoda ta mieści się w kategorii "innych przyczyn", o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe orzeczenie Sądu stało się prawomocne wobec niezaskarżenia go zażaleniem przez żadną ze stron postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja organu mieści się w granicach prawa.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że od 25 maja 2018 r. w polskim porządku prawnym obowiązuje u.o.d.o. z 2018 r., niemniej jednak, zgodnie z przepisem przejściowym, zawartym w art. 160 ust. 2, postępowania prowadzone przez GIODO, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie u.o.d.o. z 2018 r., prowadzi się na podstawie ustawy uchylanej (tj. u.o.d.o. z 1997 r.), według zasad określonych w k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, iż przepis art. 160 ust. 2 u.o.d.o. z 2018 r. odnosi się wyłącznie do "prowadzenia postępowania", zatem dotyczy tylko regulacji o charakterze procesowym, natomiast wobec braku przepisu intertemporalnego, który wyraźnie odsyła do regulacji materialnych, decydujące znaczenie dla stosowania prawa materialnego ma okoliczność, czy naruszenie będące przedmiotem sprawy ustało czy też trwa ono nadal (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 569/19).

W realiach niniejszej sprawy nie jest kwestionowane, że wskazywane przez skarżącą zdarzenia (nagranie posiedzenia Senatu Politechniki i udostępnienie go na dwóch portalach internetowych) już nastąpiły, a więc nie sposób przyjąć, by trwały one w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W konsekwencji prawidłowo Prezes UODO odwołał się w podstawie prawnej decyzji do materialnych przepisów u.o.d.o. z 1997 r., z uwzględnieniem art. 160 ust. 1 i ust. 2 u.o.d.o. z 2018 r.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r. w rozumieniu tej ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Nie budzi zatem wątpliwości, iż danymi osobowymi są w szczególności imię i nazwisko osoby fizycznej.

Stosownie do treści art. 18 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r., w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych GIODO z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności:

1) usunięcie uchybień;

2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych;

3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe;

4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego;

5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom;

6) usunięcie danych osobowych.

Przesłanką zastosowania sankcji wymienionych w powyższym przepisie jest stan naruszenia istniejący w dacie wydania decyzji. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Prawidłowo Prezes UODO dopatrzył się naruszenia przez Rektora Politechniki przepisów dotyczących ochrony danych osobowych poprzez odczytanie na posiedzeniu Senatu w dniu [...] kwietnia 2016 r. danych osobowych skarżącej w zakresie imienia, nazwiska oraz informacji o zawieszeniu w prawach studenta. Nie ma przy tym wątpliwości, że przedmiotowe naruszenie miało charakter incydentalny – jednorazowy. W konsekwencji nie ma podstaw do zastosowania art. 18 ust. 1 u.o.d.o. z 1997 r.

Szereg żądań skarżącej odnosi się do publikacji nagrania z ww. posiedzenia Senatu na portalach internetowych (https:[...] oraz https:[...]), jednakże udostępnienie tego nagrania odbyło się poza wiedzą i zgodą uczestnika postępowania, który nie współpracuje z portalem [...] ani nie zamieszcza na nim żadnych filmów. Ponadto w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie istniały adresy stron internetowych, na których udostępniono przedmiotowe nagranie, tj. https:[...] oraz

http:[...]. Co istotne, uczestnik postępowania nie posiada nagrania z posiedzenia Senatu.

Niektóre z żądań skarżącej jak nakazanie opublikowania przeprosin czy zadośćuczynienie mają charakter cywilnoprawny, a więc wykraczający poza ramy postępowania administracyjnego i kompetencje Prezesa UODO.

Za niezasadne należy uznać podniesione przez skarżącą zarzuty natury procesowej. W ocenie Sądu, postępowanie Prezesa UODO było prawidłowe. Organ przeprowadził wymagane prawem postępowanie wyjaśniające, wystarczające dla ustalenia okoliczności mających podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonania oceny, czy zaszły prawem przewidziane warunki do wydania decyzji. Kluczowe bowiem w postępowaniu wyjaśniającym, toczącym się na podstawie przepisów postępowania administracyjnego, jest przeprowadzenie nie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który dotyczy okoliczności istotnych w sprawie, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oznacza to, że sytuacji, w której w świetle zebranego materiału dowodowego nie istnieją wątpliwości odnośnie wydania rozstrzygnięcia kończącego, organ nie jest obowiązany do przeprowadzania kolejnych dowodów, w tym wnioskowanych przez stronę, w szczególności, gdy uzna daną okoliczność za wystarczająco udowodnioną.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.