Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1706/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3 i 5, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 170, art. 174, art. 176, art. 183 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 61a par. 1, art. 111 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 10
journal: Dz.U. 2015 poz 807
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o  przyznanie płatności - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 1389/16 w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania treści wpisu w ewidencji producentów rolnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2017r., sygn. akt III SA/Wr 1389/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę T. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] września 2016r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan faktyczny sprawy, Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył do Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu w dniu [...] maja 2012r. podpisany przez niego formularz wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych z zaznaczonym celem złożenia - zmiana danych. W sekcji III wniosku skarżący oświadczył, że przestał być producentem rolnym. Do wniosku dołączył pismo wyjaśniające, w którym poinformował, że przestał być producentem rolnym i wniósł o wykreślenie jego osoby z ewidencji producentów, zawieszenie wpisu i anulowanie nadanego mu numeru identyfikacyjnego lub uczynienia z jego wpisu "danych historycznych". Uwzględniając ten wniosek, Kierownik BP decyzją z dnia [...] maja 2012r. uchylił wpis i numer identyfikacyjny. Decyzja ta została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, w wyniku stwierdzenia jej nieważności z powodu wydania jej bez podstawy prawnej. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2012r. - Kierownik BP poinformował skarżącego o wykreśleniu go z ewidencji producentów rolnych oraz uchyleniu nadanego mu uprzednio numeru identyfikacyjnego.

W dniu 10 czerwca 2016r. do Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu wpłynął wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania treści wpisu w ewidencji producentów poprzez usunięcie wzmianki o zawieszeniu tego wpisu na mocy decyzji z dnia [...] maja 2012r. oraz sprostowanie wpisu o zadeklarowanym przez skarżącego miejscu zamieszkania, którym powinien być Wrocław nie zaś O..

Po rozpoznaniu tego wniosku Kierownik BP we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] lipca 2016r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie sprostowania treści wpisu skarżącego w ewidencji producentów rolnych. Odmowę tą uzasadnił wykreśleniem skarżącego z ewidencji producentów rolnych i anulowaniem nadanego mu numeru identyfikacyjnego.

Uznając za niezasadne zażalenie strony na to postanowienie, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we Wrocławiu wskazał, że art. 61a § 1 k.p.a. wyznacza dwa kryteria odmowy wszczęcia postępowania - podmiotowe i przedmiotowe. Zasadniczą przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany danych w ewidencji producentów rolnych było uprzednie wykreślenie skarżącego (na jego wniosek) z ewidencji producentów rolnych i uchylenie nadanego mu uprzednio numeru identyfikacyjnego, o czym został on poinformowany pismem z dnia [...] lipca 2012r. Zdaniem Dyrektora - żądanie skarżącego w zakresie dokonania zmian poprzez sprostowanie treści wpisu w ewidencji producentów rolnych, w sytuacji uprzedniego wykreślenia jego wpisu z ewidencji producentów rolnych i anulowania nadanego numeru identyfikacyjnego, nie mogło być uwzględnione.

Oddalając skargę T. G. na to postanowienie - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zaistniał oczywisty przypadek do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że w dniu [...] maja 2012r. wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR we Wrocławiu, podpisany przez skarżącego, formularz wniosku o wpis do ewidencji producentów z zaznaczonym celem złożenia - zmiana danych. W sekcji III wniosku, skarżący (wnioskodawca) oświadczył, że przestał być producentem rolnym. Do wniosku skarżący dołączył pismo wyjaśniające, w którym również poinformował, że przestał być producentem rolnym (nie spełnia kryterium wpisania do ewidencji producentów) i wniósł o "wykreślenie jego osoby z ewidencji producentów, zawieszenie jego wpisu, anulowanie nadanego mu numeru identyfikacyjnego lub uczynienie z jego wpisu danych historycznych". Uwzględniając ten wniosek, Kierownik BP decyzją z dnia [...] maja 2012r. uchylił wpis i numer identyfikacyjny. Decyzja ta została następnie skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, w wyniku stwierdzenia jej nieważności. Konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2012r. było pismo z dnia [...] lipca 2012r., którym Kierownik BP poinformował skarżącego o wykreśleniu go z ewidencji producentów rolnych i uchyleniu nadanego mu uprzednio numeru identyfikacyjnego. Słusznie zatem przyjęto, że wykreślenie wpisu z ewidencji producentów i anulowanie numeru identyfikacyjnego winno przybrać formę czynności materialno-technicznej a nie decyzji administracyjnej. Kwestia ta została przesądzona i szczegółowo uzasadniona w wyroku z dnia 2 grudnia 2015r., sygn. akt III SA/Wr 509/16, którym oddalono skargę skarżącego na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma Kierownika BP z dnia [...] lipca 2012r. informującego o wykreśleniu skarżącego z ewidencji producentów.

Sąd I instancji podkreślił, że w dniu [...] czerwca 2016r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia z ewidencji producentów wzmianki o "zawieszeniu" wpisu, dokonanej na mocy nieważnej decyzji z dnia [...] maja 2012r. oraz w zakresie sprostowania zapisu o miejscu zamieszkania skarżącego. W ocenie Sądu, organy rolne słusznie przyjęły, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Skoro bowiem - na wniosek skarżącego - nastąpiło wykreślenie jego wpisu z ewidencji producentów i anulowanie jego numeru identyfikacyjnego, to tym samym nie było podstaw do wszczęcia postępowania mającego na celu sprostowanie nieistniejącego już wpisu. Nie ulega wątpliwości - wbrew twierdzeniom skarżącego - że wykreślenie wpisu nastąpiło na jego wniosek. Sąd podkreślił, że wykreślenie to nie nastąpiło na podstawie nieważnej decyzji, ale było czynnością materialno-techniczną, o której skarżący został poinformowany pismem z dnia [...] lipca 2012r. (przez co doszło do ostatecznego zakończenia sprawy z wniosku o wykreślenie wpisu skarżącego z ewidencji producentów).

Nie można również, zdaniem Sądu I instancji, zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, zgodnie z którym organ - rozpoznając jego wniosek z dnia [...] maja 2012r. - nie dysponował aktami sprawy, co wynikać miało z treści postanowienia z dnia [...] grudnia 2016r. odmawiającego skarżącemu udostępnienia żądanych dokumentów, wskazującgo, że akta sprawy dotyczącej wpisu do ewidencji producentów zostały w dniu [...] marca 2016r. przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wraz ze skargą. Postanowienie o odmowie udostępnienia żądanych dokumentów zostało bowiem wydane w odstępie czterech lat od złożenia przez skarżącego wniosku o wykreślenie jego wpisu z ewidencji. Nie sposób tym samym mówić o utajnieniu dokumentów przez organ i naruszeniu w tym zakresie przepisów k.p.a.

Sąd podkreślił, że przedmiotem rozpoznania w tej sprawie nie mogły być zarzuty skarżącego dotyczące błędnego określenia jego miejsca zamieszkania w ewidencji producentów, na skutek wniosku o wpis do ewidencji producentów B. G., w którym to wniosku skarżący figuruje jako pełnomocnik. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było bowiem postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania wpisu w ewidencji producentów skarżącego a nie B. G.. Organy rolne obu instancji zatem prawidłowo, tj. zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o sprostowanie wpisu w ewidencji producentów, skoro wpis taki w ewidencji już nie figurował (został wykreślony zgodnie z wnioskiem skarżącego).

W skardze kasacyjnej od tego wyroku T. G. zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 61a § 1 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 16 § 2 k.p.a., art. 32 k.p.a., art. 73 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 104 § 1 i § 2 k.p.a., art. 110 k.p.a., art. 127 § 1 k.p.a., art. 130 § 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. poprzez dokonanie wadliwej kontroli działalności organu w oparciu o błędne informacje organu, a nie w oparciu o dowody w postaci dokumentów urzędowych posiadanych przez organ, a utajnionych przez organ przed Sądem i przed skarżącym, gdy z wnioskowanych przez skarżącego dowodów wynika, iż organ wadliwie przedstawił stan sprawy zatajając dowody posiadane przez organ w systemie ZSZiK, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

2) art. 6 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 16 § 2 k.p.a., art. 73 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 110 k.p.a., art. 127 k.p.a., art. 130 § 1 k.p.a. poprzez ich wadliwe zastosowanie;

3) art. 106 § 3 p.p.s.a., art. 106 § 5 p.p.s.a. i w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ich wadliwe zastosowanie;

4) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez ich wadliwe zastosowanie;

II. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (brak zastosowania) art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanej u.s.e.p.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przypisanych. Oświadczył nadto, iż na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeka się rozpatrzenia niniejszej skargi na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Istotą tego postępowania nie jest więc ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, lecz weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Skarga kasacyjna T. G., rozpoznana w granicach zarzutów kasacyjnych wobec nie stwierdzenia z urzędu przesłanek nieważności postępowania przed Sądem I instancji, nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.

Zarzuty kasacyjne – oparte na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. - nie są uzasadnione.

Zważywszy na sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej, jak i ich uzasadnienie - Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie zostały one sformułowane zgodnie w wymogami ustawowymi, co już czyni skargę kasacyjną nieskuteczną. Zarzuty kasacyjne powinny być bowiem skierowane przeciwko przyjętej przez Sąd I instancji podstawie kasacyjnej, co wymagało wskazania tych przepisów, które zostały przywołane (lub które bezzasadnie zostały pominięte) przez Sąd I instancji w podstawie prawnej zaskarżonego wyroku (art. 174 p.p.s.a.). Samo przytoczenie szeregu różnorodnych przepisów procedury administracyjnej pozostających w luźnym związku ze sprawą (jej przedmiotem) tylko formalnie stanowi spełnienie wymogu przytoczenia podstawy kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie może też sprowadzać się wyłącznie do powołania przepisów nawet wówczas gdy wskazuje przyjęte przez Sąd I instancji w postawie prawnej przepisy. Obligatoryjnym jej elementem jest bowiem zgodnie z art. 176 p.p.s.a. uzasadnienie sformułowanego zarzutu, a w przypadku zarzutu naruszenia prawa procesowego także wykazanie wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przy tym przedstawiać argumenty mające na celu wykazanie słuszności podstaw kasacyjnych (odnoszących się do przepisów stanowiących podstawę wyroku), a więc zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych, w tym jasno i precyzyjne odnosić się do realiów konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2014r., I GSK 1047/12, Lex nr 1487688, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013r., II GSK 2468/11, Lex nr 1340155). Wykazanie wpływu na wynik sprawy powinno zaś sprowadzać się do wykazania przez skarżącą kasacyjnie związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. do wskazania stosowną argumentacją, że gdyby nie doszło w sprawie do zarzucanego naruszenia, to mogłoby zapaść w sprawie inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną, że naruszenia prawa były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia (np. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014r., II GSK 2103/12, Lex nr 1447212, czy wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014r., II GSK 1933/12, Lex nr 1495128). Nie każde bowiem naruszenie przepisu procesowego może skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej, lecz tylko takie, które mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W niniejsze sprawie skarga kasacyjna – poza wskazaniem art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. i art. 61a § 1 k.p.a. – zawiera przepisy, w tym zasadniczo k.p.a. i u.s.e.p, nie odnoszące się (zważywszy na argumentację uzasadnienia skargi kasacyjnej) do podstawy prawnej zaskarżonego wyroku. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie jest bowiem podjęte na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Postanowienie to jest rozstrzygnięciem o charakterze czysto-procesowym. Okoliczność ta – biorąc pod uwagę ich uzasadnienie i wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa, zwłaszcza prawa materialnego – ma tę konsekwencję, że nie sposób zarzucić zaskarżonemu wyrokowi naruszenia przepisów prawa administracyjnego czy to procesowego, czy to materialnego, które nie miały zastosowania przy tak zakreślonym przedmiocie sprawy, jak i nie były stosowane przez Sąd I instancji. W konsekwencji w sprawie - poza art. 61a § 1 k.p.a. - nie mogło dojść do naruszenia wymienionych w pkt I ppkt 1 – 2 i pkt II petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa administracyjnego.

Sąd I instancji nie mógł też naruszyć objętych pkt I ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej przepisów art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. (błędnie powiązanych z art. 7 k.p.a.). Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika bowiem by Sąd I instancji w tej sprawie stosował te przepisy, co z kolei nie pozwala podzielić poglądu skarżącego kasacyjnie, że w sposób wadliwy te przepisy zostały zastosowane w sprawie. Zgłaszając ten zarzut skarżący kasacyjnie nie wnosi też w skardze kasacyjnej o uchylenie rozstrzygnięcia Sądu I instancji w przedmiocie odmowy przeprowadzenia wniosku dowodowego, co też wyklucza naruszenie tych przepisów w tej sprawie poprzez ich błędne zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdza, że "Sąd milcząco oddalił wnioski dowodowe", a więc, że nie wypowiedział się w tej materii. Tymczasem aby skutecznie postawić zarzut wadliwego zastosowania przepisu prawa Sąd I instancji musiałby najpierw przepis taki zastosować. Co najwyżej zatem zarzut kasacyjny naruszenia art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. mógłby polegać na ich niezastosowaniu i nie rozpoznaniu wniosku dowodowego skarżącego, jednakże skarżący kasacyjnie nie formułuje zarzutu ich naruszenia w tej postaci, lecz podnosi, że Sąd I instancji odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.

Także zarzuty kasacyjne naruszenia art. 1 § 1 u.u.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a., tj. zarzuty pkt I ppkt 1 i 4 petitum skargi kasacyjnej oraz wskazanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 133 § 1 p.p.s.a. nie zostały sformułowane skutecznie. To wymagało bowiem wykazania, że Sąd I instancji – rozpoznając sprawę – zastosował inne kryterium niż zgodność kontrolowanego postanowienia z prawem, rozpoznał sprawę na podstawie innego materiału dowodowego niż wynika to z akt sprawy, lub rozpoznał podmiotowo i przedmiotowo inną sprawę. Tego rodzaju argumentacji skarga kasacyjna jednakże nie zawiera. Za pomocą tych przepisów nie jest natomiast możliwe – jak to czyni skarżący kasacyjnie – kwestionowanie prawidłowości przeprowadzenia kontroli sądowoadministracyjnej. Przepisy art. 1 § 1 u.u.s.a., jak i art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służą też do podważania oceny poczynionych ustaleń faktycznych i przyjętego w sprawie stanu faktycznego, w tym w szczególności nieistotnej dla rozstrzygnięcia tej sprawy skuteczności czynności wykreślenia skarżącego z ewidencji i anulowania numeru identyfikacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2014r., I OSK 1518/12, Lex nr 1452122, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2016r., II OSK 516/15, Lex nr 2190930). Powołanie zaś w skardze kasacyjnej naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. wymagało z uwagi na konstrukcję tego przepisu powiązania z innymi przepisami, których złamania sam skarżący wprawdzie nie sygnalizował w złożonej skardze, ale których naruszenie sąd I instancji powinien dostrzec z urzędu (tak wyrok NSA z dnia 23 marca 2017r., I OSK 446/16, LEX nr 2305606). Stawiając zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. strona skarżąca powinna zatem wskazać – co nie ma miejsca w tej sprawie - naruszenia jakiego przepisu, niewymienionego w skardze, a mogącego mieć lub mającego wpływ na wynik sprawy, a także istotnej relewantnie okoliczności faktycznej, której sąd I instancji nie zauważył, choć powinien z uwagi na jego oczywistość (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2017r., II FSK 935/15, LEX nr 2315411).

Niezależnie od wskazanych wad konstrukcyjnych również uzasadnienie skargi kasacyjnej – pomimo wydzielenia części odrębnie odnoszących się do poszczególnych naruszonych, zdaniem skarżącego kasacyjnie, przepisów - nie odnosi się do istoty sprawy, tj. przesłanek odmowy wszczęcia postępowania. Argumentacja tego uzasadnienia koncentruje się wokół kwestionowania faktu, że pismo skarżącego z dnia [...] maja 2012r., zawierające wniosek o "wykreślenie jego osoby z ewidencji producentów, zawieszenie jego wpisu, anulowanie nadanego mu numeru identyfikacyjnego lub uczynienie z jego wpisu danych historycznych", nie zostało rozpoznane, bowiem decyzja z dnia [...] maja 2012r. uchylająca wpis i numer identyfikacyjny została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. W ocenie skarżącego kasacyjnie oznacza to, iż postępowanie z tego wniosku nie zostało jeszcze zakończone, bowiem nie została wydana kolejna decyzja w tym przedmiocie, za taką decyzję nie może być uznane pismo organu z dnia [...] lipca 2012r. informujące o wykreśleniu skarżącego z ewidencji i anulowaniu numeru. Z tej to okoliczności skarżący kasacyjnie wywodzi, iż nadal jego wpis i numer identyfikacyjny w ewidencji producentów rolnych figuruje, tym bardziej, iż dane skarżącego z tej ewidencji nie zostały usunięte a w ewidencji jest tylko zapis "zawieszony" w odniesieniu do wpisu. W pominięciu tej okoliczności przez Sąd I instancji skarżący kasacyjnie upatruje wadliwej kontroli działalności organu administracji publicznej, błędnego przedstawienia stanu faktycznego w zaskarżonym wyroku, uznanie, że skarżący został wykreślony z ewidencji oraz wadliwej oceny czynności organów rozpoznających wniosek skarżącego o jego wykreśleniu z ewidencji i anulowaniu numeru identyfikacyjnego. Z argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika zatem jednoznacznie, iż skarżący kasacyjnie podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku okolicznościami skutkującymi wadliwością wykreślenia i anulowania numeru identyfikacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wręcz używa sformułowania "odmowa sprostowania wadliwego zapisu o miejscu zamieszkania", "postępowanie administracyjne w sprawie sprostowania treści (...) danych" czy "zapisy tego wpisu należy sprostować". Z nieprawidłowością czynności organów w tym zakresie wiąże wadliwość postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprostowanie zapisów w ewidencji producentów w zakresie "zawieszenia" wpisu i numeru identyfikacyjnego oraz miejsca zamieszkania skarżącego. Tę argumentację podnosi również w zakresie naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. Tak umotywowane zarzuty kasacyjne, w szczególności kluczowego w sprawie art. 61a § 1 k.p.a., nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi kasacyjnej. Argumentacja tej skargi jako nie przystająca do istoty występującego w tej sprawie zagadnienia prawnego i faktycznego nie pozwala uznać skargi kasacyjnej za spełniającą wymóg uzasadnienia zarzutów kasacyjnych. Postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego jest aktem formalnym (nie zaś merytorycznym). Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postępowaniu wydanym w tym trybie organ nie może formułować wniosków i ocen co do meritum żądania, jakim w tej sprawie jest zmiana wadliwych zapisów w ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2017r., II OSK 2600/16). W postępowaniu mającym za przedmiot akt o charakterze procesowym nie sposób zatem skutecznie kwestionować działań organów o charakterze materialno-prawnym. Prawidłowość tych czynności, w tej sprawie wykreślenia skarżącego z ewidencji i anulowania numeru identyfikacyjnego, i skuteczność ich dokonania należy natomiast kwestionować w postępowaniu w przedmiocie wpisu danych do ewidencji producentów rolnych. Nie jest to z uwagi na art. 111 § 1 k.p.a. dopuszczalne w trybie rektyfikacji, tj. sprostowania wadliwych zdaniem skarżącego kasacyjnie zapisów ewidencji, gdyż instytucja sprostowania nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania na "nowo" sprawy wykreślenia skarżącego z ewidencji i anulowania numeru identyfikacyjnego a do tego w istocie sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku skarżącego (zmiany wadliwych zapisów w ewidencji). Sam tryb rektyfikacji ma też zastosowanie wyłącznie do decyzji, nie zaś czynności materialno-technicznych, jakimi są wpisy w ewidencji. Słusznie zatem Sąd I instancji poza oceną pozostawił prawidłowość wykreślenia skarżącego z ewidencji producentów i anulowania numeru identyfikacyjnego. Skuteczne sformułowanie zarzutu naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. (jedynego przepisu skargi kasacyjnej odnoszącego się do podstawy prawnej wyroku) wymagało natomiast wykazania, że wynikające z tego przepisu przesłanki odmowy wszczęcia postępowania nie miały miejsca i wobec tego Sąd I instancji w sposób wadliwy uznał zaskarżone postanowienie w tym przedmiocie za prawidłowe. To wymagało zaś wykazania stosowną argumentacją, że wbrew stanowisku zaskarżonego wyroku w sprawie nie zaistniały uzasadnione przyczyny, uniemożliwiające wszczęcie postępowania i merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o "uchylenie" wadliwych zapisów w ewidencji. W tym zakresie, jak już szczegółowo wskazano, skarga kasacyjna nie zawiera żadnych argumentów. Przedstawia natomiast własną, subiektywną oceną drugorzędnej w tej sprawie okoliczności skuteczności dokonania czynności wykreślenia skarżącego z ewidencji rolników i anulowania numeru identyfikacyjnego, co z kolei oznacza, iż skarga ma polemiczny charakter ze stanowiskiem zaskarżonego wyroku. Powyższa wadliwość uzasadnienia skargi kasacyjnej, odnosząca się do wszystkich zarzutów kasacyjnych opartych na wskazanej argumentacji, również nie pozwala uznać tej skargi za skuteczną.

Niemniej jednak skarga kasacyjna - pomijając wskazane jej wady konstrukcyjne - nie jest również zasadna z przyczyn merytorycznych. Sporną w tej sprawie przesłanką odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany ("sprostowania") zapisów ewidencji w zakresie wpisu "zawieszony" i miejsca zamieszkania jest stosownie do art. 61a § 1 k.p.a. "inna uzasadniona przyczyna" uniemożliwiająca wszczęcie postępowania. Ta przesłanka, wyrażona niedookreślonym zwrotem, nie ma swojej definicji i jest każdorazowo oceniana w okolicznościach danej konkretnej sprawy. Przez "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego judykatura rozumie przy tym takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (tak np. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2017r., II OSK 1572/15, LEX nr 2277812). Celem instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest więc uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, którego rezultat byłby obarczony wadą istotną. Przykładowo wskazywaną w orzecznictwie przyczyną odmowy wszczęcia postępowania jest wniesienie żądania w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016r., I OSK 1467/16, LEX nr 2206089). W tej sprawie nie budzi wątpliwości, zwłaszcza wobec argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej, że zaistniała "uzasadniona przyczyna" w rozumieniu tego przepisu, uniemożliwiająca dokonanie zmiany w ewidencji producentów. Na skutek złożonego w piśmie z dnia [...] maja 2012r. skarżący został, zgodnie zresztą z żądaniem tego wniosku, wykreślony z ewidencji producentów rolnych a nadany mu numer identyfikacyjny anulowany. Wykreślenie to nastąpiło, o czym skarżący kasacyjnie został poinformowany pismem z dnia [...] lipca 2012r., z dniem [...] czerwca 2012r. Wprawdzie skarżący kasacyjnie kwestionuje skuteczność tej czynności, niemniej jednak prawidłowość dokonania tej czynności, co umknęło uwadze skarżącego, została już przesądzona podjętym w sprawie skarżącego prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 21 kwietnia 2017r., II GSK 5535/16. W wyroku tym NSA przesądził podnoszoną również w niniejszej sprawie kwestię formy prawnej załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2012r., tj. wniosku o wykreślenie z ewidencji i anulowania numeru identyfikacyjnego, jak i zakończenia postępowania z tego wniosku w konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2012r. o wykreśleniu skarżącego z ewidencji i anulowaniu numeru identyfikacyjnego. W tym zakresie NSA uznał, jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, że "(...) wobec stwierdzenia nieważności decyzji o uchyleniu wpisu do ewidencji producentów i uchyleniu numeru identyfikacyjnego nadanego Skarżącemu (T. G. – dopisek NSA orzekającego w niniejszej sprawie), nie było konieczności wydania orzeczenia kończącego postępowanie w tym zakresie, bowiem sprawa została załatwiona przez wydanie czynności materialno-technicznej. (...) wobec stwierdzenia nieważności decyzji, co do wykreślenia Skarżącego z ewidencji, dokonał też wykreślenia w drodze czynności materialno-technicznej. Z tego względu nie mógł jednocześnie dokonać powyższej czynności materialno-technicznej, a jednocześnie np. umorzyć postępowanie, co do tej samej sprawy". Z powyższego orzeczenia wynika, że NSA uznał, że sprawa wykreślenia skarżącego z ewidencji producentów i anulowania numeru została już rozstrzygnięta w drodze czynności materialno-technicznej. Czynność ta zaś – jak wynika z akt administracyjnych - została dokonana w dniu [...] czerwca 2012r., o której to organ poinformował skarżącego w piśmie z dnia [...] lipca 2012r. Z pisma tego jednoznacznie wynika, że organ informuje skarżącego, że dokonał wykreślenia jego z wpisu z ewidencji producentów i anulował numer identyfikacyjny. Wyrok ten na mocy art. 170 p.p.s.a. ma moc wiążącą erga omnes, co oznacza, iż sporna w niniejszej sprawie okoliczność a przesądzona we wskazanym wyroku, nie może być już przedmiotem jakiejkolwiek oceny. W konsekwencji powyższego przyjąć należało, że skarżący kasacyjnie – wbrew jego subiektywnemu przekonaniu - został wykreślony z ewidencji producentów a jego numer identyfikacyjny anulowany. Okoliczność ta zaś wyłącza dopuszczalność przeprowadzenia postępowania w sprawie zmiany, czy jak wnosi skarżący kasacyjnej sprostowania, danych w ewidencji. Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2012r. ma tę konsekwencję, że wbrew przekonaniu skarżącego sprawa wykreślenia nie została dwukrotnie rozpoznana, raz w drodze tej decyzji, drugi raz w drodze czynności materialno-technicznej, stwierdzenie nieważności decyzji wywołuje skutek z mocą wsteczną, a więc "unieważniona" decyzja nie wywołuje skutków od daty jej podjęcia. Powyższe czyni argumentację skargi kasacyjnej opartą na kwestionowaniu skuteczności dokonania tej czynności – pomijając jej "nieistotność" dla oceny przesłanki "uzasadniona przyczyna" - nieskuteczną. Ocena skuteczności czynności materialno-technicznej wykreślenia skarżącego z ewidencji – mającej charakter materialnoprawny pozostaje poza oceną w tej sprawie. Pozostawienie "nieaktywnych" danych w ewidencji nie jest też, jak argumentuje skarżący kasacyjnie, tożsame z "fizycznym i prawnym" istnieniem spornego w sprawie wpisu i numeru identyfikacyjnego. Dane te wraz z dokumentacją przechowuje się bowiem stosownie do art. 10 u.s.e.p. przez okres 5 lat od dnia 1 stycznia następującego po roku, w którym wniosek został zarejestrowany w systemie. Wpisy te nie są jednakże uznawane za "aktywne", a ich zachowanie jest konieczne m.in. z uwagi na wskazane w art. 5 ust. 1 pkt 3 i 4 u.s.e.p. postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności czy w sprawie wymierzania kar pieniężnych lub zastosowania innych sankcji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.