Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 79/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 149 par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 13 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2021 r. sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do rozpatrzenia punktów 3 litera B,C i D, 4 i 5 wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. w terminie 14 dni od dnia daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie punktów 1, 2 i 3 litera A wniosku z dnia [...] listopada 2020 r.; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego S. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] w dniu [...] listopada 2020 r. wpłynął wniosek S. D. o udostępnienie informacji o następującej treści:

1. Według informacji opublikowanych na stronie Narodowego Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji ([...]), z dniem [...] listopada 2020 r. Instytut zawiesił udzielanie części świadczeń. Jednak w przekazanym przez Państwa wykazie informacji o zawieszeniu nie ma. Z czego to wynika? Proszę również o informację z czego wynika to, że pomimo zawieszenia i odwoływania planowych zabiegów, w informatorze o kolejkach prezentowana jest informacja o tym, że dla przypadków stabilnych operacje wykonywane są w przeciągu miesiąca.

2. Wg informacji przekazanych w zestawieniu w placówce [...] SPÓŁKA Z O.O. od dnia [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2020 r. zawieszone zostało udzielanie świadczeń ŚWIADCZENIA W ZAKRESIE NEUROLOGII. Pomimo tego w informatorze o kolejkach wg. danych z dnia [...] listopada, pierwszy wolny termin w poradni neurologicznej był dnia 20 listopada. Proszę o informację z czego wynika ta sprzeczność.

3. Według informacji przekazanych w zestawieniu w placówce NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ [...] zawieszono udzielanie świadczeń stomatologicznych. Jednak wyszukując informacji zawartych w archiwalnych plikach zbiorczych publikowanych w informatorze o terminach leczenia, nie jestem w stanie odnaleźć informacji o tej poradni stomatologicznej. Czy na pewno informacja o zawieszeniu jest prawidłowa? Jeśli tak, to proszę o informacje:

A) Czy NFZ zanim dowiedział się o zawieszeniu udzielania świadczeń w tym miejscu, miał świadomość, że znajduje się tam poradnia stomatologiczna?

B) Kiedy ostatni raz placówka była zobowiązana przesłać informację o kolejkach w tej poradni?

C) Kiedy ostatni raz placówka przekazała informację o kolejkach w tej poradni?

D) Jeśli placówka przez ponad rok nie wypełniała obowiązku sprawozdawczego, to jakie w tym czasie NFZ podjął działania w celu uzyskania tych informacji?

4. Wg informacji przekazanych w zestawieniu w [...] Centrum Psychiatrii ([...]) zawieszono udzielanie świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży. W tej placówce znajduje się poradnia zdrowia psychicznego, oddział psychiatryczny ogólny i oddział dzienny psychiatryczny. Proszę o informacje czy w takich przypadkach jak ten, Fundusz dysponuje wiedzą, która konkretnie komórka zawiesiła udzielanie świadczeń. Jeżeli tak, to w jakiej formie są te informacje przetwarzane i komunikowane ubezpieczonym.

5. Proszę o informację czy NFZ podejmuje działania w celu wykrycia placówek, które zaprzestały udzielania świadczeń bez zgłaszania tego faktu. Przykładowo czy podejmowane są działania w przypadku gdy nastąpi nagły spadek liczby przyjętych pacjentów w danym miesiącu. Jeżeli podejmowane są tego typu działania, proszę o informację czy w listopadzie 2020 roku udało się zidentyfikować choć jednego świadczeniodawcę, który zawiesił w ten sposób udzielanie świadczeń."

Organ pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...], zwrócił się do wnioskodawcy z prośbą o wskazanie, czy pismo z dnia [...] listopada 2020 r. stanowi uzupełnienie wniosków z dnia [...] października 2020 r. lub też z dnia [...] listopada 2020 r., dotyczących świadczeniodawców, którzy aktualnie zawiesili bądź planują zawieszenie wykonywania świadczeń, czy też pismo to stanowi odrębną sprawę.

Wnioskodawca pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. poinformował organ, że pismo z dnia [...] listopada 2020 r. stanowi odrębny wniosek.

W dniu 30 grudnia 2020 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, wnioskodawca złożył ponaglenie w sprawie.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] stycznia 2021 r. pismem nr [...] poinformował wnioskodawcę, że dane, których udostępnienia się domaga, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

S. D. wniósł w dniu 17 stycznia 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżący podkreślił, że jego wniosek dotyczy tego, w jaki sposób NFZ przetwarza i informuje o podmiotach, które zawiesiły udzielanie świadczeń w ramach publicznej służby zdrowia. Przyczyny powodujące, że NFZ publikuje w swoich informatorach nieprecyzyjne i wprowadzające w błąd informacje o miejscach udzielania świadczeń, są sprawą publiczną oraz podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Organ podkreślił, iż fakt, że wniosek skarżącego nie został rozpoznany w sposób zgodny z jego żądaniem, nie świadczy o bezczynności Prezesa NFZ. Postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zostało zakończone wystosowaniem pisma z dnia [...] stycznia 2021 r. Pozytywne rozpatrzenie wniosku nie było możliwe, bowiem informacje nim objęte nie stanowią informacji publicznej. Dane publiczne to informacje pozostające w dyspozycji podmiotu zobowiązanego i wytworzone przez ten podmiot. W niniejszej sprawie taka sytuacje nie miała miejsca. Wobec powyższego twierdzenia skarżącego dotyczące bezczynności Prezesa NFZ w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. są nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), dalej: "P.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), zwanej dalej "u.d.i.p.", która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2011, s. 109).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Nie ulega wątpliwości, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., tj. podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Narodowy Fundusz Zdrowia jest bowiem państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm.).

Na kanwie ustawy o dostępie do informacji publicznej wobec faktu, iż pojęcie informacji publicznej nie zostało wyraźnie zdefiniowane (art. 1 i art. 6 u.d.i.p.), rozpoznanie każdej sprawy o bezczynność odbywa się dwuetapowo. A zatem, aby mogło dojść do rozstrzygnięcia sprawy o bezczynność na gruncie u.d.i.p., warunkiem niezbędnym jest dokonanie kwalifikacji wniosku pod kątem, czy zawiera w sobie żądanie informacyjne w rozumieniu tej ustawy.

W myśl art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Przy czym nie jest to zamknięty katalog, co wynika z treści tego przepisu. Za taką należy uznać informacje wytwarzane przez władze publiczne, oraz osoby pełniące funkcje publiczne, oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, można więc przyjąć, że informacją publiczną będzie każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

W ocenie Sądu żądanie zawarte w punkcie 3 litera B, C i D oraz punktach 4 i 5 wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. jest żądaniem informacji o sprawach publicznych, gdyż dotyczy ono takich kwestii jak: wykonanie obowiązku sprawozdawczego przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w S. (pkt 3 litera B, C i D), zakresu zawieszenia świadczeń zdrowotnych przez [...] Centrum Psychiatrii w [...] (pkt 4) oraz działań NFZ podejmowanych w celu monitorowania zaprzestania udzielania świadczeń zdrowotnych (pkt 5 wniosku). Dlatego też Sąd zobowiązał Prezesa NFZ do rozpatrzenia wniosku w tym zakresie w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Pytanie zawarte w punktach 1, 2 i 3 litera A wniosku nie są natomiast – zdaniem Sądu – pytaniem o fakty, lecz stanowią polemikę z celowością działań podejmowanych przez placówki świadczące usługi zdrowotne. Skarżący żądając informacji, pyta organ: "z czego wynika sprzeczność", czy NFZ "miał świadomość". Taki sposób formułowania pytań jest w istocie pytaniem o zasadność, celowość danych działań, takie zaś informacje nie mieszczą się w pojęciu informacji w sprawach publicznych.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, zaś ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny.

Wydłużenie terminu 14-dniowego, wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tego terminu o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji.

Podkreślić należy, że przedłużenie ww. terminu jest usprawiedliwione, jeśli podyktowane jest ważną, uzasadnioną przyczyną (jest niezbędne), a nadto, gdy w następstwie upływu przedłużonego terminu organ udostępnia wnioskowaną informację, ewentualnie wydaje decyzję o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W orzecznictwie NSA podkreśla się również, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym. Na gruncie tego specyficznego postępowania w orzecznictwie powstaje zagadnienie, co do sposobu korzystania ze środków prawnych służących ochronie przed bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.

Jak wyjaśnił NSA, analiza postanowień art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. wskazuje, że stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. kształtujących terminy załatwiania spraw. Przepis art. 13 u.d.i.p. ustanawia zasadę udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznej ma charakter instrukcyjny. Jego upływ nie rodzi ze sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności.

Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. wydłużenie 14-dniowego terminu może nastąpić w przypadku braku możliwości udzielenia informacji publicznej. Podmiot udostępniający jest jednak zobligowany do powiadomienia wnioskodawcy przed upływem tych 14 dni o powodach opóźnienia oraz do wyznaczenia dodatkowego terminu udostępnienia informacji. Ustawa nie wskazuje, jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle postanowienia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Należy jednak przyjąć, jak podkreślił NSA, iż podmiot udostępniający nie będzie mógł w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej. Konstrukcja tej regulacji jest analogiczna do postanowień art. 36 k.p.a., przy czym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p wskazany jest nieprzekraczalny terminu 2 miesięcy na udzielenie informacji publicznej. Termin ten ma charakter instrukcyjny. (tak: NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1469/13, opubl. w CBOSA).

W orzecznictwie podnosi się nadto, iż termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni od dnia doręczenia adresatowi wniosku, przy czym dzień, w którym wniosek wpłynął lub został osobiście złożony, nie jest wliczany do 14-dniowego terminu, przewidzianego dla udzielenia informacji. Termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Krakowie z 6 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 242/14, LEX nr 1534491).

W przypadku potrzeby wydania przez podmiot zobowiązany decyzji odmownej, przewidzianej w art. 16 u.d.i.p., nie jest uprawnione twierdzenie, że po wyczerpaniu terminów, o których mowa w art. 13 u.d.i.p., rozpoczynają swój bieg terminy do wydania decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, do których wprost odsyła art. 16 ustawy. Takie rozumowanie, jak podkreśla się w piśmiennictwie, prowadziłby do nieuzasadnionego przedłużenia załatwienia sprawy o udostępnienie informacji publicznej, dla której rozpatrzenia ustawodawca określił znacznie krótsze terminy niż w Kodeksie postępowania administracyjnego.

W terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., adresat wniosku jest również zobligowany poinformować wnioskodawcę o tym, że żądana informacja nie ma waloru informacji publicznej lub o nieposiadaniu wnioskowanej informacji. Natomiast, gdy podmiot dysponujący informacją publiczną nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zastosować procedurę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. A zatem powinien zawiadomić wnioskodawcę, w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku, o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące id dnia złożenia wniosku.

Dodać należy, iż nie wszystkie sprawy o udzielenie informacji publicznej będą na tyle proste, aby mogły być rozstrzygnięte niezwłocznie, niektóre mogą wymagać postępowania wyjaśniającego. Ustawodawca miał to na uwadze przy regulacji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Dopiero nieudzielenie informacji publicznej oraz niepowiadomienie w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (zob. wyrok NSA z 14 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1027/14, LEX nr 1464729).

Zdaniem M. Bidzińskiego, M. Chmaja i P. Szustakiewicza, nie ma przeszkód, aby podmiot zobowiązany nawet kilkakrotnie powiadamiał wnioskodawcę o przyczynach uchybienia i przedłużał termin udostępnienia informacji. Jednak łącznie to przedłużenie nie może przekraczać 2-miesięcznego terminu określonego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. (M. Bidziński, M.Chmaj, P. Szustakiewicz, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", 2015, s 153, a także I. Kamińska i M. Rozbicka-Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", wyd. III, LEXOmega/el, teza 2 do art. 13).

W sytuacji jednak gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest sformułowany w taki sposób, iż powstają istotne i uzasadnione wątpliwości co do treści i zakresu żądania wnioskodawcy, termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. może rozpocząć swój bieg dopiero od chwili, gdy wnioskodawca w sposób jasny i konkretny określi zakres żądania. W niniejszej sprawie takie sprecyzowanie żądania nastąpiło w piśmie skarżącego z dnia 11 grudnia 2020 r., które wpłynęło do organu w tym samum dniu. Od tej zatem daty należy liczyć 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Termin na załatwienie wniosku upłynął zatem w dniu 27 grudnia 2020 r. Odpowiedź na wniosek Prezes NFZ udzielił pismem z dnia [...] stycznia 2021 r., w którym poinformował wnioskodawcę, że dane, których udostępnienia się domaga, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedź udzielona została zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Sąd uznał jednak, że bezczynność Prezesa NFZ w załatwieniu wniosku skarżącego z [...] listopada 2020 r., sprecyzowanego pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, że kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publik. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: m.in. WSA w Łodzi /w:/ wyrok z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega żadnej wątpliwości, że termin rozpoznania wniosku strony skarżącej, określony w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., został przez organ przekroczony. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, brak prawidłowej realizacji obowiązku przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji nie wynikał z działań, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu uznać należy, że bezczynność organu nie wynikała z celowego działania tego organu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a była wynikiem częściowo błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego dotyczących pojęcia "informacji publicznej", a ponadto nie była znaczna.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt 3 sentencji oparte zostało na przepisie art. 149 § 1a P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.