Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1061/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16, art. 105, art. 138, art. 156 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] października 2013r. J.Z. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] uchylającą decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku postaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J.Z. w zakresie układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych określonego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105 poz. 869 ze zm.) i umarzającą postępowanie pierwszej instancji w całości.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

J.Z. zakończyła stosunek pracy w styczniu 2009 r. W wyniku postępowania zainicjowanego przez J.Z. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 roku stwierdził u J.Z. chorobę zawodową: w postaci przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Orzekając w w/w przedmiocie organ oparł się na orzeczeniach lekarskich wydanych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy z dnia [...] lutego 2009 roku nr [...], w których z wysokim prawdopodobieństwem rozpoznano chorobę zawodową z pkt 19-1 i 19-6, bazując na ustalonym rozpoznaniu klinicznym oraz warunkach pracy zainteresowanej na stanowisku kasjer – dysponent (praca przy monitorze, wymuszona pozycja ciała, przeciążenia stawów kończyn górnych i kręgosłupa).

W związku z odwołaniem złożonym przez pracodawcę – [...] SA decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Organ odwoławczy nakazał organowi l instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uzupełnienie materiału dowodowego o pozostającą w dyspozycji pracodawców dokumentację ilustrującą warunki odpowiadające zakresom czynności na stanowiskach zajmowanych przez J.Z. w okresie całego zatrudnienia i ocenić zgodnie z brzmieniem art. 235 (1) Kodeksu pracy czy sposób wykonywanej przez w/w pracy (narażenie zawodowe) przyczynił się bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do stwierdzenia choroby zawodowej- przewlekłej choroby układu ruchu wymienionej w poz. 19.1 i 19.5 obowiązującego wykazu chorób zawodowych tj. przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki oraz przewlekłe zapalenie nadkłykcie kości ramiennej. Dodatkowo nakazał organowi uzupełnienie orzeczeń lekarskich w zakresie oceny czynników pozazawodowych, które mogły wystąpić w przypadku J.Z. i wywołać rozpoznane jednostki chorobowe.

Ostatecznie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy postępowanie administracyjne w w/w sprawie zakończone zostało wydaniem przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 roku nr [...], na podstawie której nie stwierdzono u J.Z. choroby zawodowej układu ruchu wymienionej w pozycjach 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869).

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 roku nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania J.Z..

W związku ze złożoną przez J.Z. skargą na w/w decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 876/10 wyrokiem z dnia

19 stycznia 2011 r. oddalił skargę (wyrok prawomocny od dnia 5 marca 2011 r.).

Następnie w maju 2011r. J.Z. przysłała do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego kserokopię skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez U.S., lekarza chorób wewnętrznych, specjalistę reumatologa z Prywatnego Gabinetu Reumatologicznego, z prośbą o rozpatrzenie jego treści i powiadomienie o podjętych decyzjach, informując dodatkowo, iż w dniu 24 marca 2011 r. strona złożyła w/w skierowanie bezpośrednio w Poradni Chorób Zawodowych, które zostało jej zwrócone. W skierowaniu (po sprostowaniu w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r.) lekarz wskazał na następujące choroby: przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej i przewlekłe zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz choroba zwyrodnieniowa ręki, zwłaszcza prawej.

Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny przekazał przedmiotowe skierowanie wraz z dokumentacją medyczną do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy tj. jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia w sprawie orzekania chorób zawodowych.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2011r. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy odmówiła wdrożenia procedury związanej z rozpoznaniem choroby zawodowej objętej skierowaniem, ponieważ było to jak stwierdził, kolejne skierowanie dotyczące podejrzenia tej samej choroby zawodowej u J.Z., które złożyła osobiście w Poradni Chorób Zawodowych w dniu 24 marca 2011 r. i otrzymała na nie odpowiedź o braku podstaw do wdrożenia kolejnej procedury orzeczniczo – diagnostycznej w sprawie podejrzeń o choroby zawodowe.

Następnie w związku ze złożonym przez J.Z. do Sądu Rejonowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pozwem o nakazanie ponownego wydania orzeczenia ("stwierdzenia lub nie" choroby zawodowej), postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...] Sąd przekazał sprawę Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu jako organowi właściwemu do jej rozpoznania, wskazując, iż w istocie mogła wnieść o wznowienie postępowania.

Wobec powyższego pismem z dnia [...] lutego 2012 r. PWIS wezwał J.Z. o wskazanie w terminie 7 dni czy żąda ona wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją PWIS z dnia [...] października 2010 r. czy też wszczęcia nowego postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej pouczając o treści przepisów prawa w zakresie wznowienia postępowania.

W piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. J.Z. sprecyzowała, iż jej intencją było złożenie nowego wniosku w celu stwierdzenia u niej choroby zawodowej.

W związku z powyższym Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 65 kpa orzekł o przekazaniu sprawy PPIS, który z kolei pismem z dnia [...] kwietnia 2012r. znak [...] wszczął postępowanie w sprawie choroby zawodowej J.Z.. Następnie organ skierował J.Z. do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy na badania w celu rozpoznania chorób zawodowych.

Po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] października 2012 r. stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w zakresie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej (pkt 19.5 wykazu chorób zawodowych) oraz orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] kwietnia 2013 r. również stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w w/w zakresie, PPIS wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzję nr [...], w której orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w zakresie wymienionej w rozporządzeniu choroby pod poz. 19.5 (przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na przebieg postępowania administracyjnego, w tym na procedurę diagnostyczno-orzeczniczą w sprawie choroby strony prowadzoną w latach 2009-2011 oraz okoliczności wszczęcia ponownego postępowania administracyjnego.

Organ uzasadniając wydane rozstrzygnięcie powołał się na negatywne orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy, na podstawie których stwierdzono brak rozpoznania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz brak potwierdzenia w postępowaniu dowodowym istnienia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem narażenia w pracy zawodowej.

Organ wskazał, iż Instytut Medycyny Pracy na podstawie przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego, informacji przekazanych przez pracodawców oraz zebranego wywiadu stwierdził, że J.Z. nie wykonywała długotrwale monotypowych czynności, wielokrotnie powtarzalnych w czasie zmiany roboczej, które mogłyby powodować przeciążenie kończyn górnych i w konsekwencji powstanie chorób układu ruchu pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Organ podał, iż podczas przeprowadzonych w Instytucie badań u skarżącej rozpoznano zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe stawów obu rąk, które nie figurują w wykazie chorób zawodowych, wobec czego nie mogą być rozpatrywane jako choroba zawodowa.

Ponadto organ zaznaczył, że orzeczenie lekarskie wydane w wyniku ponownego badania przez Instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy tj. Instytut Medycyny Pracy jest ostateczne.

Organ wskazał, iż w związku z tym, że strona od 2009 r. nie pracowała zawodowo przyjęto ocenę narażenia zawodowego sporządzoną w okresie od lutego 2009 r. do października 2009 r. Ostatnim miejscem zatrudnienia J.Z. jak wskazał organ było [...], gdzie przepracowała ogółem 13 lat i 1 miesiąc (formalnie 13 lat i 5 miesięcy) w tym: 4 lata i 4 miesiące w wymiarze ¼ etatu oraz 8 lat 9 miesięcy w wymiarze pełnego etatu na stanowisku kasjera lub kasjera – dysponenta.

Czynnościami, które mogły powodować przeciążenie układu ruchu w [...] była obsługa klientów tj. wprowadzanie danych do komputera przy użyciu klawiatury (zakładanie kont, książeczek oszczędnościowych, lokat itp.) oraz ręczne stemplowanie datownikiem dokumentów,.

Zdaniem organu można przypuszczać, że podczas pracy na stanowisku tkaczki (wg oświadczenia pracowała na tym stanowisku ok. 7 lat, a ogółem od [...].09.1962 r. – [...].05.1970 r. czyli 7 lat 9 miesięcy) w "P" mogło występować przeciążenie narządu ruchu – jednak brak na to dowodów, gdyż w świadectwie pracy podano, że była uczniem szkoły przyzakładowej, a ostatnim stanowiskiem było stanowisko księgowej (bez szczegółów co do okresów zatrudnienia). Natomiast w pozostałych zakładach pracy wyszczególnionych powyżej organ stwierdził z wysokim prawdopodobieństwem, że J.Z. nie była narażona na wykonywanie długotrwałych monotypowych czynności, wielokrotnie powtarzalnych w czasie zmiany roboczej, które mogłyby powodować przeciążenie kończyn górnych i w konsekwencji powstanie chorób układu ruchu. Na podstawie danych literaturowych oraz nadzoru nad warunkami pracy w zakładach organ stwierdził z wysokim prawdopodobieństwem, że na zajmowanych stanowiskach pracy J.Z. nie wymagało się ruchów monotypowych i rytmicznych, ponieważ były to czynności typowo biurowe.

Od powyższej decyzji J.Z. złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie i zmianę w postaci ustalenia występowania u niej choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych tj. przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej.

Odwołująca uznała wydaną decyzję za krzywdzącą, gdyż została jej zdaniem oparta na niewłaściwych ustaleniach dotyczących jej stanu zdrowia. Ponadto odwołująca wskazała, że w treściach obu orzeczeń tj. wydanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy, które to były podstawą wydania decyzji o nie stwierdzeniu choroby zawodowej istnieją sprzeczności i niedopowiedzenia, prowadzące do niewłaściwego i sprzecznego z obiektywnie istniejącym stanem faktycznym. Wskazała, że z orzeczeń wynika bezwzględnie, że nie kwestionuje się występowania u niej schorzenia w postaci zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, lecz stwierdza się, że jest ono aktualne w stanie remisji, a to przecież obiektywnie oznacza, że ono nadal istnieje. W ocenie odwołującej badający ją lekarze stwierdzili jedynie zmniejszenie się objawów, a nie ich nieistnienie.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, powołując się w podstawie prawnej na treść art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o umorzeniu postepowania przed organem I instancji w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w sprawie podejrzenia u J.Z. choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, a mianowicie: przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych) było prowadzone w latach 2009 – 2010 i zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 stycznia 2011 r. (sygn. akt II SA/Go 876/10) oddalającym skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia u J.Z. choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy tj. przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych).

Organ wskazał, iż J.Z. w dniu [...] marca 2011 r. przesłała do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego kopię skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej (uzupełnionego w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r.) wystawionego przez U.S. – lekarza chorób wewnętrznych – specjalistę reumatologa z Prywatnego Gabinetu Reumatologicznego, w którym wskazano, że choroba w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej i przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki utrzymuje się nadal.

Organ stwierdził, iż istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia czy zachodziła tożsamość sprawy w przedmiocie podejrzenia u J.Z. choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych oraz czy były podstawy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku J.Z. z dnia [...] lutego 2012r. (uzupełnionego poprzez przekazanie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. – data wpływu do Państwowej Powiatowej Stacji Sanitarnej 8 maja 2012 r.) i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.

Organ odwoławczy wskazał, iż o tożsamości sprawy mówić można wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu, w rozumieniu takich samych interesów prawnych lub obowiązków, które po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (lub jego brakiem w przypadku decyzji odmownej) oraz stanu prawnego, przy niezmienionym stanie faktycznym, co do faktów prawotwórczych.

Jak zaznaczył organ wydanie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy w sytuacji, gdy sprawa została uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną stanowi kwalifikowaną wadę prawną, będącą podstawą do stwierdzenia nieważności takiej decyzji w trybie art.156 § 1 pkt 3 Kpa.

Organ zauważył, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi przypadek, gdy w obrocie prawnym pozostaje prawomocna decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2010 r, o braku podstaw do stwierdzenia u J.Z. choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy tj. przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych), co do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w dniu 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 876/10, orzekł o oddaleniu skargi J.Z..

W ocenie organu odwoławczego postępowanie w obu sprawach dotyczą tych samych podmiotów, bowiem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. z żądaniem uznania schorzenia tj. przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej występuje J.Z., która jest stroną również w obecnym postępowaniu. Nie zmienił się także pracodawca, u którego wystąpiło narażenie na chorobę zawodową. Potwierdzeniem tego faktu jest pismo J.Z. z dnia [...] maja 2012 r., z którego wynika powiązanie wskazanego schorzenia z wykonywanymi czynnościami zawodowymi w latach 1962-1970 na stanowisku tkaczki w "P" oraz na stanowisku kasjera-dysponenta w [...] w latach 1995-2009. Co istotne, zdaniem organu, w piśmie z dnia [...] kwietnia 2012 r. J.Z. zawiadomiła, że od 2009 r. nie była nigdzie zatrudniona.

Nadto organ stwierdził, iż na dzień wydania niniejszej decyzji w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej obowiązuje to samo rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 z późn zm.), które stanowiło podstawę prawną decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r.

Jak zauważył organ przedmiotem postępowania w obu decyzjach tj. ostatecznej i będącej obecnie przedmiotem odwołania jest podejrzenie przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy tj. przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. Bez wątpienia zdaniem organu zachodzi tożsamość podmiotowa, przedmiotowa i prawna.

Organ zauważył, iż J.Z. nie wskazała ponadto żadnych faktów, które mogłyby stanowić podstawę do rozpoznania sprawy w innym stanie faktycznym.

Wobec powyższego postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji odwoławczy uznał za bezprzedmiotowe. Organ dodał, iż bezprzedmiotowość postępowania nie jest jednak tożsama z bezzasadnością żądania, które należy rozpatrzyć merytorycznie i co do którego należy orzec, co do istoty.

Mając na uwadze powyższe organ odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu zauważając, że w sprawach chorób zawodowych istotną rolę odgrywają orzeczenia lekarskie wydane przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Inspektor sanitarny jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie w tym znaczeniu, że nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia wyrok.

Organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie uprawnione jednostki do orzekania w sprawach chorób zawodowych przeanalizowały dostarczoną przez stronę dokumentację medyczną, zebrały wywiad od strony, a także ponownie przebadały stronę i nie stwierdziły nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny z orzeczeń lekarskich wydanych w obu sprawach wynika jasno, że J.Z. choruje i leczy się od kilku lat z okresami poprawy i zaostrzeń objawów chorobowych. Lekarze orzecznicy po przeanalizowaniu ponownie całości posiadanej dokumentacji uznali brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej. W aktualnym badaniu nie stwierdzono objawów w/w schorzenia, a dodatkowo zgodnie z oceną czynności zawodowych przeprowadzoną w Instytucie Medycyny Pracy stwierdzono, iż J.Z. nie wykonywała pracy w systemie akordowym, charakteryzującej się jednorodnością i monotypowością czynności, powtarzanych w długich przedziałach czasowych i stwarzających ryzyko powstania w/w schorzenia. Jak wskazał organ wydane w sprawie ostateczne orzeczenia lekarskie są w swej konkluzji zgodne, iż obraz kliniczny i radiologiczny przemawia za zmianami zwyrodnieniowym wielomiejscowymi, a tego rodzaju zmiany nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych i nie mogą być uznane za chorobę zawodową.

Organ odwoławczy wskazał, iż choć art. 138 § 1 pkt 2 Kpa nie precyzuje przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji, to w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 Kpa, czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami bezprzedmiotowością postępowania.

Jak zauważył organ bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy brak jest z jakiejkolwiek przyczyny podstaw procesowych do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego to jest, gdy zachodzi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkiem czego nie jest możliwe załatwienie sprawy poprzez rozstrzygnięcie co do istoty – pozytywnie czy też negatywnie. Bezprzedmiotowość postępowania może zatem wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Do przyczyn przedmiotowych należy również sytuacja, w której dana sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, albowiem dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tejże decyzji.

Pismem z dnia [...] października 2013r. skarżąca działająca przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła od decyzji organu II instancji skargę do tutejszego Sądu. Pełnomocnik zarzucił organowi brak merytorycznego rozpoznania sprawy i uwzględnienia istotnej okoliczności, iż schorzenie umieszczone w wykazie chorób zawodowych nie jest związane z czynnościami występującymi w życiu prywatnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Ponadto organ uznał zarzuty strony skarżącej za bezzasadne. Organ wskazał, iż przekazanie wniosku skarżącej po sprecyzowaniu jego zakresu (w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r.) Powiatowemu Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu nie oznaczało, że wszczęcie postępowania powinno nastąpić, nie każde bowiem żądanie wywołuje skutek procesowy w postaci wszczęcia postępowania. Organ zaznaczył, iż w przypadku istnienia od początku negatywnej przesłanki podmiotowej lub przedmiotowej, gdy postępowanie od początku jest bezprzedmiotowe organ administracji publicznej winien odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa, a w sytuacji wtórnego wystąpienia bezprzedmiotowości, w toku postępowania, organ taki winien postępowanie umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, iż zarówno odmowa wszczęcia, jak i umorzenie postępowania stanowią rozstrzygnięcia formalne, bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zdaniem organu skoro organ I instancji nie wydał stosownego rozstrzygnięcia koniecznym było wydanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., zważył co następuje:

Skarga nie zawierała uzasadnionych podstaw.

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie narusza ona prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygniętej nią sprawy administracyjnej. Wskazania wymaga, iż w ramach sprawowanej kontroli legalności działań organów administracji publicznej usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez sąd administracyjny może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 127 ze zm. - przywoływanej jako: p.p.s.a.). Ponadto wymaga podkreślenia, iż zakres kontroli sądowoadministracyjnej wyznaczony jest przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. co oznacza, iż sprawowana jest w ona w granicach danej sprawy, a sąd administracyjny ją sprawujący nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie była decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] uchylająca decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku postaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J.Z. w zakresie układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej wymienionej w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych określonego w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105 poz. 869 ze zm.) i umarzająca postępowanie pierwszej instancji w całości.

Jak wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji podstawą umorzenia przez organ odwoławczy postępowania pierwszej instancji było ustalenie przez organ, iż niniejsza sprawa została już wcześniej, w innym postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięta decyzją ostateczną, funkcjonującą w obrocie prawnym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia u J.Z. choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy tj. przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej; poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych, co do której WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., II SA/Go 876/10). Powyższe spowodowało, iż organ odwoławczy uznał za niedopuszczalne przeprowadzenie przez organ kolejnego postępowania w tej samej materii i wydanie decyzji merytorycznej. Zdaniem organu postępowanie uznać należało za bezprzedmiotowe.

Zadaniem Sądu było wobec powyższego dokonanie oceny czy stanowisko organu odwoławczego jest zgodne z prawem, a zatem czy pomiędzy postępowaniem administracyjnym w niniejszej sprawie a postępowaniem administracyjnym wcześniej zakończonym decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r., zachodzi tożsamość pozwalająca uznać, iż sprawa została wcześniej merytorycznie rozstrzygnięta i zakończona ostateczną decyzją organu z dnia [...] października 2010 r. (jednocześnie prawomocną z uwagi na wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. wydany w sprawie II SA/Go 876/10) i czy wobec powyższego postępowanie wszczęte wnioskiem J.Z. z marca 2011 r. (uzupełnionym pismem z lutego 2012 r.) uznać można było za bezprzedmiotowe.

Na wstępie wskazać należy, iż w świetle ustaleń doktryny oraz orzecznictwa sądowego, przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jeśli między innymi nie zostało w sprawie podjęte ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna musi mieć charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). "Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (...). Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym (...) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy" (wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2247/98, niepubl.).

Zgodnie z art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. dalej zwanego w skrócie kpa) ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Art. 16 § 1 kpa ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Sprawa ta zatem nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego (Barbara Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005 r., str. 101, t. 3). Z kolei według art. 156 § 1 pkt 3 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Wskazać należy, iż decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Sprawa musi dotyczyć więc tych samych podmiotów oraz tego samego przedmiotu, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Zmiana stanu prawnego nie wpływa przy tym na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja prawna została w pełni przejęta przez nowy akt. Stan faktyczny powinien być natomiast brany pod uwagę, jeżeli chodzi o tożsamość sprawy, tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 2004, s. 732; wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1994 r., II SA 1192/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 83).

Co do zasady przyjąć należy, że stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego, iż sprawa administracyjna została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną, powoduje konieczność umorzenia tego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 kpa. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało

się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Jeżeli natomiast takie stwierdzenie nastąpi dopiero na etapie rozpoznawania sprawy przez organ II instancji, właściwym rozstrzygnięciem sprawy jest uchylenie decyzji organu I instancji wydanej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną i umorzenie postępowania pierwszej instancji, o czym stanowi art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Niedopuszczalne bowiem jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, gdyż prowadziłoby to do naruszenia obowiązującej również w postępowaniu administracyjnym zasady res iudicata oraz do wydania decyzji nieważnej z mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Należy przy tym pamiętać, że określony w art. 138 kpa katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy ma charakter zamknięty.

W szczególności należy podkreślić, że kpa wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym (wyrok NSA z dnia 13 września 1999 r., IV SA 39/99, niepubl.). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja zawiera wadę nieważności (art. 156 § 1 kpa), zmusza organ odwoławczy do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie bądź uchylenia decyzji i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Pierwszy rodzaj decyzji podjęty zostanie w związku z wadami nieważności, nienadającymi się do usunięcia przez organ odwoławczy (m. in. wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - art. 156 § 1 pkt 3 kpa).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, iż stanowisko Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zawarte w zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem. Analiza akt sprawy wskazuje, iż w istocie pomiędzy postępowaniem zakończonym decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r., a postępowaniem zainicjowanym przez skarżącą w marcu 2011 r., zachodzi tożsamość.

Po pierwsze, zarówno w postępowaniu administracyjnym podlegającym kontroli w niniejszej sprawie, jak i w postępowaniu zakończonym decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r., stroną domagającą się stwierdzenia choroby zawodowej była J.Z.. Również ten sam był organ administracji publicznej właściwy do rozpoznania w obu sprawach.

Jeżeli chodzi o podstawę prawną żądania skarżącej wskazać należy, że zarówno w dacie złożenia pierwszego wniosku o stwierdzenie u niej choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oraz przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej (poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych), jak i drugiego wniosku dotyczącego stwierdzenia niej choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, obowiązywało to samo rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105 poz. 869 ze zm.) wydane na podstawie art. 237 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 ze zm.). Świadczy to o tożsamości stanu prawnego istotnego dla rozstrzygnięcia obu porównywanych sprawach.

Sąd uznał, iż także w zakresie stanu faktycznego w obu analizowanych sprawach także zachodzi zbieżność. Skarżąca wskazała bowiem ten sam okres pracy: 1962-2009. Bezsporna w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że skarżąca od

[...] stycznia 2009 r. nie pracuje, nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że oba wnioski dotyczą tego samego okresu zatrudnienia. Skarżąca wskazała też na tego samego pracodawcę, z pracą u którego wiąże wystąpienie choroby zawodowej: [...] SA i stanowisko pracy: kasjer-dysponent. Na powyższe wskazuje porównanie treści: zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. i września 2012 r., karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia [...] września 2012 r. oraz z [...] października 2008 r. oraz dodatkowo orzeczeń Instytutu Medycyny Pracy z [...] kwietnia 2013 r. oraz z [...] listopada 2009 r. Ponadto skarżąca wskazała w obu sprawach na tę samą jednostkę chorobową - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (pkt 19.5 z wykazu chorób określonych w cyt. rozporządzeniu), przy jednoczesnym braku wskazania nowych okoliczności, w zakresie postępowania wszczętego z inicjatywy skarżącej z marca 2011 r. Dodatkowo zwraca uwagę krótki upływ czasu od prawomocnego zakończenia pierwszego postępowania administracyjnego i złożenia przez skarżącą kolejnego wniosku w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 stycznia 2011 r. oddalający skargę J.Z. na decyzję z dnia [...] października 2010 r. stał się prawomocny z dniem 5 marca 2011 r., a strona kolejny wniosek złożyła do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w marcu 2011 r., a do Powiatowej Państwowej Inspekcji Sanitarnej w maju 2011 r.

Nadto na tożsamość stanu faktycznego w sprawie wskazuje też treść orzeczeń lekarskich wydanych w obu postępowaniach tj. z kwietnia 2013 r. – k. 308 i z [...] listopada 2009 r. – k. 131 i 142. Oba orzeczenia dotyczą diagnozowania u skarżącej tej samej choroby zawodowej (przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej – poz. 19.5 wykazu chorób), wskazują na ten sam okres narażenia zawodowego (1995-2009), ten sam czynnik narażenia zawodowego (sposób wykonywania pracy), ten sam rodzaj pracy i stanowisko (kasjer, kasjer-dysponent) i miejsce zatrudnienia, w którym wystąpiło narażenie zawodowe stanowiące przyczynę zgłoszenia podejrzenia choroby ([...] S.A.). W orzeczeniach zgodnie stwierdzono brak cech zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, wskazując na rozpoznanie zmian zwyrodnieniowych stawów obu rąk, które jednak nie figurują w wykazie chorób zawodowych.

Zauważyć należy, iż nie jest wykluczone skuteczne wszczęcie i zakończenie postępowania administracyjnego dotyczącego choroby zawodowej przez tę samą stronę i w tym samym stanie prawnym, jednak zaistnieć muszą wówczas okoliczności modyfikujące w zakresie stanu faktycznego, którymi mogą być przykładowo: znaczny upływ czasu pomiędzy ostateczną decyzją a wszczęciem kolejnego postępowania wiążący się z pojawieniem się nowych okoliczności, fakt wskazania nowej jednostki chorobowej przez stronę, zmiana stanu zdrowia, zmiana wskazanego we wniosku okresu pracy, postęp medycyny.

W przedmiotowej sprawie żadna z w/w okoliczności nie wystąpiła. Bez wątpienia można natomiast stwierdzić całkowitą tożsamość podmiotową i przedmiotową spraw co potwierdza prawidłowość i zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe rozważania należało zaakceptować ustalenie organu odwoławczego, że niniejsza sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta, co powodowało konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Zauważyć należy, iż organ administracji publicznej początkowo pismem z dnia [...] października 2011 r. (k. 227) odmówił skarżącej wszczęcia nowego postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej strony wskazując, iż Poradnia Chorób Zawodowych WOMP pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. odmówiła wdrożenia procedury związanej z rozpoznaniem choroby zawodowej traktując skierowanie na badanie w celu rozpoznania takiej choroby za identyczne z poprzednimi oraz wskazując na fakt prawomocnego rozstrzygnięcia, w sprawie choroby zawodowej układu ruchu wymienionych w poz. 19.1 i 19.5 wykazu chorób zawodowych, wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 stycznia 2011 r. Natomiast organ wszczął przedmiotowe postępowanie w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2012 r., [...] (który przekazał organowi –Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu do rozpoznania wniosek skarżącej o stwierdzenie choroby zawodowej) i sprecyzowaniem przez skarżącą w piśmie z [...] lutego 2012 r. (na wezwanie organu), iż wnosi ona o wszczęcie nowego postępowania w sprawie choroby zawodowej, nie zaś o wznowienie postępowania administracyjnego.

Sąd stwierdził, iż w treści zaskarżonego aktu dostrzec można uchybienie polegające na zbędnym odniesieniu się przez organ odwoławczy merytorycznie do zarzutów odwołania, mając na uwadze, iż rozstrzygnięcie wydane przez organ ma charakter formalnoprawny. Nie ulega wątpliwości, iż organ winien w tej sytuacji poprzestać na ustaleniu wystąpienia tożsamości spraw i uznaniu za bezprzedmiotowe postępowania organu I instancji. Powyższe uchybienie odnosi się jednakże tylko do części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, pozostając bez wpływu na wynik sprawy.

W świetle powyższego za nieuzasadniony uznać należało zawarty w skardze zarzut braku merytorycznego rozpoznana sprawy.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a.