Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 440/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.33,
journal: Dz.U. 2018 poz 2115
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jedn.
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096; dalej: kpa) w zw. z art. 33[10] ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2115 - dalej: u.r.p.), po rozpoznaniu odwołania A. N. (dalej: skarżąca) od uchwały Nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Komisji Egzaminacyjnej nr 2 do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. (dalej "uchwała") w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych oraz stanie prawnym.

Uchwałą Nr [...] dnia [...] września 2019 r. Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. (dalej: "komisja kwalifikacyjna") ustaliła negatywny wynik egzaminu wstępnego skarżącej na aplikację radcowską.

Jak wynika z akt, skarżąca uzyskała z testu 98 punktów, natomiast zgodnie z treścią art. 33[9] ust. 3 ustawy o radcach prawnych, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów, a zatem uzyskana liczba punktów przesądziła o negatywnym wyniku ww. egzaminu.

Pismem z dnia dniu [...] października 2019 r. skarżąca złożyła odwołanie od uchwały zarzucając naruszenie art. 33[9] ust. 1 w zw. z pkt 4 pouczenia do zestawu pytań testowych w związku z:

1. pytaniem 99 oraz pozycją 99 wykazu prawidłowych odpowiedzi do zestawu pytań testowych (tzw. "Klucza odpowiedzi" lub "Klucza") w związku z art. 385 § 1kodeksu spółek handlowych ("ksh.") — poprzez nieprzyznanie skarżącej punktu za pytanie 99, pomimo iż pytanie to było sformułowane w sposób wadliwy oraz nieprawidłowy, nieczytelny i wprowadzający w błąd oraz żadna z odpowiedzi do tegoż pytania nie była prawidłowa, w szczególności nie była prawidłowa odpowiedź A) wskazana w Kluczu, gdyż w połączeniu z treścią pytania: nie tworzyła zdania prawdziwego, względnie — tworzyła zdanie, którego ze względu na użycie w pytaniu określenia "jeżeli statut spółki akcyjne nie określa..." jest zdaniem wewnętrznie sprzecznym i nie mogącym być zweryfikowanym poprzez zasady logiki prawniczej przez co nie spełniało kryteriów, o których mowa w art. 33[9] ust. 1 URP;

2. pytaniem 139 oraz pozycją 139 Klucza w zw. z art. 61 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia

2017r. o Sądzie Najwyższym (dalej zwana "USN") w zw. z art. 19 ust.1 akapit drugi

Traktatu o Unii Europejskiej (dalej zwany "TUE" w zw. z art. 47 akapit pierwszy i drugi karty praw podstawowych Unii Europejskiej poprzez nieprzyznanie skarżącej punktu za pytanie 139, pomimo iż: Ustawa o Sądzie Najwyższym jest aktem "prawnym" który w części jakiej dotyczyło pytanie egzaminacyjne, został zakwestionowany przez TSUE jak również przez Polski Sąd Najwyższy. Praworządność Izby Dyscyplinamej

SN została zakwestionowana przez Trybunał Sprawiedliwości UE, który wyraźnie wskazał w wyroku z dnia 19 listopada 2019 r. w połączonych sprawach C-585/18, C-624/ 18 i C-625/ 18. Niezależność Izby Dyscyplinarnej została również zakwestionowana na podstawie w. wyroku TSUE przez Polski Sąd Najwyższy.

Ponadto wskazanie poprawnej (o ile o takiej w ogóle można mówić w przypadku aktu, którego praworządność' jest kwestionowana) wymagało rozstrzygnięcia wątpliwości powstałych na gruncie legalności funkcjonowania Izby Dyscyplinarnej SN. W związku z powyższym żadna z odpowiedzi nie jest prawdziwa, gdyż pytanie dotyczy ustawy niezgodnej z porządkiem prawnym UE oraz Polski, a niezgodność ta istniała już w dacie nowelizacji ustawy przez co pytanie nie spełniało kryteriów, o których mowa w art. 33[9] ust. 1 URP.

Naruszenia, o których mowa powyżej, miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowały zaniżeniem liczby punktów z testu, jakie zostały przyznane skarżącej, a tym samym ustaleniem, że nie osiągnęła progu co najmniej 100 punktów — w efekcie czego wynik egzaminu jest negatywny.

Odwołująca wniosła o uchylenie w całości uchwały i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez komisję kwalifikacyjną.

Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., stwierdził, że wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 33[9] ust. 1 ustawy, egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.

Zgodnie z art. 33[9] ust. 1a ustawy, wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A albo B, albo C). Zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona, jak wynika z art. 33[9] ust. 1b ustawy, zaś zgodnie z art. 33[9] ust. 1c ustawy, wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie odpowiedzi. Zgodnie zaś z art. 33[9] ust. 1d ustawy, prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego. Natomiast art. 33[9] ust. 3 ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów. Stosownie zaś do art. 33 ust. 2 ustawy, aplikantem radcowskim może być osoba, która - po spełnieniu pozostałych warunków - uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego.

Minister Sprawiedliwości - realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 15 kpa - merytorycznie rozpatrzył sprawę skarżącej.

Organ odwoławczy ustalił, że egzamin przeprowadzony został zgodnie z wymogami Ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1898).

Z przebiegu egzaminu sporządzono protokół podpisany przez członków Komisji Kwalifikacyjnej, z którego nie wynika, aby w trakcie egzaminu doszło do nieprawidłowości mogących mieć wpływ na wynik egzaminu.

Minister Sprawiedliwości stwierdził, że pytania zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu.

Pytania testowe nie dotyczyły kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie. Tym samym uznać należy, że test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 33[9] ust. 1 ustawy.

W wyniku ponownego sprawdzenia karty odpowiedzi skarżącej stwierdzono, że skarżąca prawidłowo odpowiedziała na 98 pytań i uzyskała 98 punktów, zatem uchwała komisji kwalifikacyjnej co do ustalonego wyniku egzaminu jest prawidłowa.

W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo omówił kwestionowane pytania i prawidłowe odpowiedzi. Stwierdził przy tym, że pytania testu, w tym zakwestionowane przez Skarżącą, zostały sformułowane jednoznacznie. Każda z prawidłowych odpowiedzi w połączeniu z treścią pytania tworzy zdanie prawdziwe. Zagadnienia będące przedmiotem pytań są bezsporne w judykaturze sądów oraz doktrynie. Pytania testowe nie zawierały błędów logicznych, nie wymagały też czynienia dodatkowych założeń, wykraczających poza ich treść.

Udzielenie prawidłowej odpowiedzi na pytania testowe wymagało jedynie znajomości aktów prawnych opublikowanych w wykazie, o którym mowa w art. 75b ust. 6 ustawy — Prawo o adwokaturze (który dotyczy również testu na aplikacje radcowską). Tym samym, pytania odpowiadały w pełni wytycznym zawartym w ustawie o radcach prawnych oraz w instrukcji zawartej na pierwszej stronie zestawu pytań testowych, a także postulatom sądów administracyjnych, co do prawidłowości konstruowania pytań egzaminacyjnych.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponawiając zarzuty zawarte w odwołaniu i wnosząc o uchylenie przez Sąd skarżonych rozstrzygnięć.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie. Organ powtórzył, w ślad za kwestionowaną decyzją, iż do udzielenia prawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 99 wystarczająca była znajomość literalna przepisu art. 358 § 1 k.s.h., którego treść powyższe pytanie w połączeniu z prawidłową odpowiedzią "A" w pełni odzwierciedla.

Zdaniem organu, podniesione przez skarżącą zarzuty, sprowadzające się do próby wykazania nieprawidłowości odpowiedzi "A", a tym samym wadliwości pytania, świadczą o braku wiedzy lub niezrozumieniu przepisu art. 385 § 1 k.s.h, którego treść jest jasna, oczywista i niekontrowersyjna. Z uwagi zaś na fakt, że odzwierciedlenie normy ustawowej wskazanej regulacji miało miejsce w treści pytania i prawidłowej odpowiedzi "A", brak było podstaw do stwierdzenia jego wadliwości.

Odnosząc się do zarzutu wadliwości pytania nr 139, organ wskazał, iż podjęta przez skarżącą próba wykazania wadliwości tego pytania sprowadza się do kwestionowania ustawy o Sądzie Najwyższym, jako kontrowersyjnej i potencjalnie niezgodnej z podstawowymi zasadami wynikającymi z prawa europejskiego.

Organ wskazał, że pytanie to dotyczyło uregulowania normatywnego, które zostało zawarte w wykazie tytułów aktów prawnych, z których wybrane akty stanowiły podstawę opracowania pytań testowych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską w 2019 roku. W dacie ogłoszenia wykazu aktów prawnych na egzamin wstępny, tj. 9 kwietnia 2019 roku ustawa o Sądzie Najwyższym, w tym przepis art. 61 § 2, była aktem powszechnie obowiązującego prawa. Taki stan rzeczy utrzymywał się w dacie egzaminu wstępnego na aplikację adwokacką i radcowską

oraz w dacie ustalania wyniku egzaminu skarżącej.

Organ argumentował dalej, że ustawą z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym, w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2018 r. poz. 5, 650 i 771) dokonano zmiany treści art. 61 § 2 poprzez zmianę sposobu głosowania z tajnego na jawny. Od tej daty przepis ten nie był w żaden sposób nowelizowany ani zmieniany.

Wskazane wyżej zarzuty skarżącej są zatem pozbawione podstaw prawnych i nie mogły podważyć, zdaniem organu, prawidłowości pytania nr 139. Organ podkreślił przy tym, że zgodnie z art. 33[9] ust. 1d ustawy o radcach prawnych, prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego. Tymczasem nie budzi wątpliwości, że w dniu przeprowadzania egzaminu wstępnego na aplikację radcowską w roku 2019, jak i w chwili obecnej, ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym pozostaje obowiązującym aktem prawnym.

W ocenie organu podkreślenia wymaga ponadto, że treść pytania i prawidłowej na nie odpowiedzi "B" - stanowi wierne odzwierciedlenie przepisu art. 61 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Skoro zatem ławników Sądu Najwyższego wybiera Senat, to nie czyni tego ani Sejm (propozycja odpowiedzi "A"), ani też Kolegium Sądu Najwyższego (propozycja odpowiedzi "C"), co tym samym przesądza o wyłącznej prawidłowości odpowiedzi "B" na pytanie nr 139.

W konsekwencji, ze względu na udzielenie przez skarżąca błędnej odpowiedzi "A", brak było możliwości przyznania jej punktu za odpowiedź na pytanie nr 139.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Orzekanie na podstawie art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Minister Sprawiedliwości, rozpoznając odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej ocenia kwestię wyniku przeprowadzonego egzaminu i bada, czy wynik ten został ustalony prawidłowo. Prawidłowe zaś ustalenie wyniku egzaminu zależy od prawidłowości sformułowania pytań egzaminacyjnych i odpowiedzi w kluczu, prawidłowości odpowiedzi wskazanych przez kandydata oraz prawidłowości zastosowanych procedur egzaminacyjnych. Kwestia oceny merytorycznej poprawności pytań i odpowiedzi wskazanych jako prawidłowe w kluczu testowym jest istotnym zadaniem tego organu na tym etapie postępowania. Od tej oceny zależy rzetelność ustalenia wyniku egzaminu kandydata i zgodność z prawem decyzji w tym względzie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 473/07).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że zaskarżona decyzja czyni zadość wszystkim z wymienionych warunków prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu, a w konsekwencji odpowiada obowiązującemu prawu.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy zebrał i rozważył wszelkie istotne w sprawie okoliczności, a uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Postępowanie przed organami I jak i II instancji zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone zgodnie z wymaganiami ustawowymi (ustawy o radcach prawnych), a także w zgodzie z wymaganiami kodeksu postępowania administracyjnego.

Minister Sprawiedliwości w sposób drobiazgowy wyjaśnił również, dlaczego nie uwzględnił stanowiska skarżącej, a przytoczona argumentacja nie nasuwa zastrzeżeń Sądu.

Zgodnie z art. 33[9] ust. 1 u.r.p., egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Zgodnie z art. 33[9] ust. 1a u.r.p., wybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji odpowiedzi (A albo B, albo C). Według art. 33[9] ust. 1d u.r.p., prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego.

Natomiast art. 33[9] ust. 3 ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, stosownie zaś do art. 33 ust. 2 ustawy, aplikantem radcowskim może być osoba, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu wstępnego.

Mając na względzie wskazane powyżej przepisy regulujące zasady dotyczące przebiegu oraz sposobu oceny egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, po przeprowadzeniu analizy zarzutów skarżącej, Sąd uznał za nietrafne argumenty mające świadczyć o rzekomo wadliwej konstrukcji pytań testowych nr 99 i 139.

Odnosząc się do zakwestionowanego przez skarżącą w odwołaniu oraz w skardze do WSA w Warszawie pytania nr 99, które dotyczyło problematyki z zakresu kodeksu spółek handlowych, należy z całą stanowczością wskazać, iż jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "A", która oparta została na treści przepisu art.385 § 1 ksh, który stanowi: "Rada nadzorcza składa się co najmniej z trzech, a w spółkach publicznych co najmniej z pięciu członków, powoływanych i odwoływanych przez walne zgromadzenie.

Tymczasem skarżąca udzieliła odpowiedzi "C", wyjaśniając swój wybór odpowiedzi w odwołaniu, a następnie w skardze do tut. Sądu.

W ocenie Sądu, argumentacja skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W szczególności całkowicie nieuprawnione było twierdzenie skarżącej zawarte w odwołaniu, a następnie powielone w skardze, że treść pytania dotyczy sytuacji, gdy "nie ma statutu spółki akcyjnej lub też statut nie określa liczby członków rady nadzorczej w większej liczbie niż wynika to z przepisów k.s.h.". Pierwsza część tego zdania jest w ogóle konstrukcyjnie nieprawidłowa, gdyż statut spółki akcyjnej stanowi podstawę jej funkcjonowania (zob. np. art. 301 § 2 i 3 oraz art. 304 k.s.h.). Z treści pytania zresztą wprost wynikało, że spółka akcyjna ma statut, gdyż do niego odwołuje się problem określenia liczby członków rady nadzorczej. Natomiast druga część zdania odnosiła się właśnie do określenia w statucie tej liczby. Skarżąca wyciągnęła wnioski, które nie wynikały z przepisów. Brak odniesienia się w statucie do liczby członków rady nadzorczej powoduje, że z mocy prawa wchodzi w życie regulacja kodeksowa.

Jak prawidłowo stwierdził Minister Sprawiedliwości, zagadnienie będące przedmiotem kwestionowanego pytania zostało uregulowane wyczerpująco w art. 385 § 1 ksh. Treść powołanego przepisu jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

Należy podkreślić, że pytanie nieprawidłowo sformułowane to takie, na które żadna z zaproponowanych odpowiedzi nie stanowi zdania prawdziwego, gdy więcej niż jedna z odpowiedzi jest odpowiedzią prawdziwą, a także takie, na które odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z poglądów doktryny i orzecznictwa. W rozpatrywanej sprawie żadna z tych wad nie wystąpiła, albowiem, jak wskazano powyżej, połączenie pytania wraz z odpowiedzią stanowiło logiczną całość, znajdującą swoje uzasadnienie w treści przepisu art. 385 § 1 ksh.

Na niedopuszczalność czynienia dodatkowych założeń przez zdających, nieobjętych treścią pytania, wielokrotnie wskazywały w swych orzeczeniach sądy administracyjne (zarówno NSA, jak i WSA), np. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21 lipca 2009 r. w sprawie VI SA/Wa 791/09, Lex nr 553560, wskazał: "Jeżeli stawia się pytanie w sposób ogólny, nie podając sytuacji szczególnej regulowanej danym aktem, odpowiedź musi być dostosowana do pytania i odnosić się do takiej sytuacji ogólnej bez czynienia dodatkowych założeń. Poprawna odpowiedź na pytanie testowe musi pozostawać w zgodności z kontekstem pytania. Należy więc odrzucić istnienie innej prawidłowej odpowiedzi, poza wskazaną przez zespół konkursowy, jeżeli powodowałoby to potrzebę wyjścia poza granice zakreślone pytaniem. Jeżeli więc odpowiedź jest właściwa wyłącznie dla konkretnej sytuacji nieopisanej w pytaniu testu wyboru, bądź wychodzi poza jednoznacznie zakreślony kontekst i logikę pytania, to znaczy nie jest to na użytek ww. egzaminu odpowiedź prawidłowa. Odpada też w takiej sytuacji zarzut opracowania testu wyboru z naruszeniem przepisów ustawy".

Pytanie nr 99 spełnia zatem wymogi przepisu art. 33[9] ust. 1 i 1d ustawy o radcach prawnych oraz pouczenia zamieszczonego na pierwszej stronie zestawu pytań testowych, jak również odpowiada postulatom sądów administracyjnych co do prawidłowości konstruowania pytań egzaminacyjnych.

Kolejnym zakwestionowaną przez skarżącą odpowiedzią na pytanie było pytanie nr 139, dotyczące ustawy o Sądzie Najwyższym. Skarżąca zarzuciła mu, iż dotyczy ustawy, która nie jest zgodna z prawem UE i podstawowymi zasadami praworządnego państwa, jakim jest Rzeczpospolita Polska. Zdaniem skarżącej, Izba Dyscyplinarna SN, a w tym sposób wyboru ławników do tej Izby, naruszają podstawowe prawa UE, w tym podstawowe zasady państwa demokratycznego. Pytanie to w ogóle nie powinno się pojawić zatem na egzaminie wstępnym na aplikację radcowską, gdyż dotyczy aktu prawnego niezgodnego z prawem.

W ocenie Sądu, powyższy zarzut skarżącej jest niezasadny.

Wskazać należy, ze powołany przepis art. 61 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w sposób precyzyjny reguluje kwestię, który z organów jest uprawniony do przeprowadzenia wyborów ławników w Rzeczypospolitej Polskiej. Stanowi on, iż: "Ławników wybiera Senat w głosowaniu jawnym." Brak w omawianym przypadku konieczności dokonywania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych — stanowiona norma prawna jest bowiem klarowna i precyzyjna.

Organem uprawnionym do przeprowadzenia wyboru jest Senat RP podczas głosowania jawnego. Wybory ławników Sądu Najwyższego odbywają się najpóźniej w październiku roku kalendarzowego, w którym upływa kadencja dotychczasowych ławników Sądu Najwyższego. Rozstrzygnięcie to ma na celu zapewnienie ciągłości działania Sądu Najwyższego.

Zgodnie z art. 33[9] ust. 1d ustawy o radcach prawnych, prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego. Nie budzi wątpliwości, że w dniu przeprowadzania egzaminu wstępnego na aplikację radcowską w 2019 r., ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym była obowiązującym aktem prawnym, niewątpliwie także w zakresie dotyczącym materii prawnej pytania nr 139.

Podkreślenia wymaga ponadto, że treść tego pytania i prawidłowej odpowiedzi "B" stanowi wierne odzwierciedlenie przepisu art. 61 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Jeżeli ustawodawca stwierdza wprost, że ławników Sądu Najwyższego wybiera Senat, to nie czyni tego ani Sejm (propozycja odpowiedzi "A"), ani też Kolegium Sądu Najwyższego (propozycja odpowiedzi "C"), co tym samym przesądza o prawidłowości odpowiedzi "B" na pytanie nr 139.

W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że pytania testowe na aplikację radcowską, kwestionowane przez skarżącą, zostały skonstruowane prawidłowo, zgodnie z dyspozycjami ustawy i stanowiskiem sądów administracyjnych.

Podkreślić także trzeba, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik zdającego można uznać za pozytywny. Ustawa o radcach prawnych w art. 33[9] ust. 3 jednoznacznie bowiem rozstrzyga, że pozytywny wynik z egzaminu uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 punktów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Zauważyć w tym miejscu należy, ze Skarżąca udzieliła na pytanie nr 99 oraz 139 dwóch nieprawidłowych odpowiedzi, a nie zakwestionowała ich treści w trakcie egzaminu, uznając iż nie zawierają żadnej z prawidłowych odpowiedzi. Dokonała tego dopiero post factum w odwołaniu, z uwagi na zbyt małą liczbę uzyskanych na egzaminie punktów (98 na 150 możliwych).

Reasumując, w ocenie Sądu zakwestionowane w skardze pytania odpowiadają kryteriom, o których mowa w art. 33[9] ust. 1 u.r.p. Pytania te zostały sformułowane na tyle jednoznacznie, że wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu na aplikację radcowską w 2019 r., konstrukcja pytań i odpowiedzi na pytania nie wprowadzała w błąd, a w pytaniach nie pojawiły się także zagadnienia prawne, co do których zarówno doktryna, jak i orzecznictwo nie doszły do wspólnych konkluzji.

W ocenie Sądu organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wszechstronny i szczegółowy odniósł się do zarzutów skarżącej dotyczących kwestionowanych pytań. Ustosunkował się przy tym w sposób należyty do argumentacji przedstawionej przez skarżącą, co realizuje obowiązek wskazany w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.

Z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż organ ten wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności związane z niniejszą sprawą i rozstrzygnął jej całokształt, tj. dokonał oceny wszystkich zebranych dowodów dotyczących egzaminu zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), poddał analizie prawidłowość przygotowania egzaminu ze szczególnym uwzględnieniem sposobu i podstaw prawnych sformułowania poszczególnych, zakwestionowanych przez skarżącą pytań testowych.

W rezultacie Minister Sprawiedliwości dokonał prawidłowej subsumpcji relewantnych w sprawie przepisów prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.