Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 109/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-04-21 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. z dnia 15 marca 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie określenia niezaksięgowanej kwoty wynikającej z długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, pismem z 15 marca 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się o przyznanie stronie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów postępowania w tej części. Następnie pełnomocnik nadesłał poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPPr" oraz dodatkowe dokumenty źródłowe obrazujące sytuację finansową skarżącej spółki: zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2015 r., bilans za 2015 r., rachunek zysków i strat za 2015 r. i styczeń – sierpień 2016 r., informację dodatkową, zapisy na koncie bankowym w okresie luty-sierpień 2016 r., rozrachunki według stanu na 31 grudnia 2015 r. oraz oświadczenie prezesa zarządu spółki z 7 listopada 2016 r.

W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł oraz że spółka nie posiada środków trwałych według bilansu za ostatni rok, a ponadto w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w wysokości [...] zł. Stan rachunku bankowego spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wykazywał saldo zerowe.

Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:

Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na podstawie zarządzenia z 28 lutego 2017 r., stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis sądowy od skargi kasacyjnej w zakresie kwoty długu celnego ustalono na kwotę [...] zł, a w zakresie podatku od towarów i usług na kwotę [...] zł.

Porównanie obciążeń finansowych związanych z opłaceniem wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej do możliwości płatniczych strony prowadzi do wniosku, że spółka nie wykazała przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody. W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08; postanowienie NSA z 15 marca 2012 r. , sygn. akt II GZ 89/12, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 482/14 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Analiza oświadczenia strony zawartego w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów nie pozwala na uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Należy zauważyć, że skarżąca spółka prowadzi działalność gospodarczą, która pomimo przynoszenia strat w 2014 r. i w 2015 r. jest kontynuowana. Wielkość przychodów za 2015 r. wyniosła [...] zł (załącznik nr 1 do informacji dodatkowej za 2015 r.). Okoliczność, że koszty uzyskania przychodów w 2015 r. były większe niż przychody ([...] zł), co spowodowało, że spółka poniosła stratę księgową wielkości [...] zł, nie świadczy automatycznie o braku środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Mimo ponoszenia strat w prowadzonej działalności, spółka nie wykazała, aby zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, czy też aby objęta była postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Wręcz przeciwnie, jak wynika z informacji dodatkowej za 2015 r. (pkt 5) na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego nie są znane okoliczności i zdarzenia, które świadczyłyby o istnieniu zagrożeń dla kontynuowania działalności gospodarczej spółki. Zauważyć należy, że wbrew oświadczeniu strony złożonemu na urzędowym formularzu spółka posiada aktywa trwałe w kwocie [...] zł, w tym inwestycje długoterminowe w wysokości [...] zł, wynikające z udzielonej pożyczki. Spółka posiada również aktywa obrotowe rzędu [...] zł, w tym zapasy [...] zł i należności krótkoterminowe [...] zł oraz inwestycje krótkoterminowe (środki w pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie [...] zł (bilans za 2015 r.; pkt 2-5 dodatkowych informacji i objaśnień do informacji dodatkowej za 2015 r.). Kapitał (fundusz) własny skarżącej spółki wynosi [...] zł, a kapitał (fundusz) zapasowy [...] zł (wg. bilansu za 2015 r.). Z kolei w 2016 r. przychody skarżącej spółki ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów na koniec sierpnia 2016 r. wyniosły [...] zł (jednostronny rachunek zysków i strat z uwzględnieniem bufora za 2016 r.). Powyższe fakty nie wskazują na brak po stronie skarżącej spółki, środków finansowych na poniesienie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Z kolei z przedstawionego dokumentu "zapisy na koncie" (skarżący nie przedstawił wyciągu bankowego) wynika, że suma wpłat w okresie luty – sierpień 2016 r. wyniosła [...] zł. Biorąc pod uwagę wielkość przychodów spółki za 2016 r. ([...] zł), fakt tak niskich obrotów na wskazanym rachunku wskazuje, że większość operacji finansowych jest przeprowadzana poza wymienionym kontem. Powyższe, nie świadczy jednak zdaniem referendarza, o braku po stronie skarżącej spółki środków pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej. Zauważyć ponadto należy, że skarżąca spółka nie nadesłała wszystkich dokumentów, do których złożenia została zobowiązana wezwaniem z dnia 23 marca 2017 r., mających zobrazować sytuację spółki w ostatnim okresie (wrzesień 2016 r. – luty 2017 r.). Fakt ten należy ocenić negatywnie, jako że to na stronie wnioskującej o prawo pomocy ciąży obowiązek wykazania przesłanek warunkujących przyznanie tego prawa.

Skoro spółka nie wykazała, że utraciła płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą kasacyjną. W ocenie referendarza, brak jest podstaw aby zobowiązania wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej przedkładać nad obowiązek poniesienia kosztów sądowych w związku zainicjowanym przez stronę postępowaniem sądowym. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie referendarza, skarżąca spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych bądź z bieżących przychodów, jak też poprzez zażądanie dopłat od wspólników. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym aktualny jest pogląd, że udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot gospodarczy poprzez dofinansowanie działalności spółki w formie dopłat (postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842). Dopłaty takie mogą być wnoszone nie tylko w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych, ale mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11; postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., II FZ 1470/13 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Okoliczność, że umowa spółki nie przewiduje dopłat ze strony wspólników (oświadczenie prezesa zarządu spółki z 7 listopada 2016 r.), nie stoi na przeszkodzie by takich dopłat dokonać. W świetle art. 177 § 1 K.s.h., umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału, a wysokość i terminy dopłat oznaczane są w miarę potrzeby uchwałą wspólników (art. 178 § 1 zd. 1 K.s.h.).

W ocenie referendarza przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wielkość przychodów skarżącej spółki, rozmiar prowadzonej działalności, posiadane aktywa, regulowanie swoich zobowiązań, nie pozwala przyjąć, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.