Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 774/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2005-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 1071
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej , wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...], Nr [...] .


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie przepisów art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) w związku z art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2, art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 3, art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 3 i ust. 4 i art. 147 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późniejszymi zmianami) po rozpatrzeniu odwołania A. J. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] wydanej w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego w maju 2005 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skład orzekający SKO wskazał, iż decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił A. i A. małżonkom J. na wniosek A. J.i z dnia 20 kwietnia 2005 r. przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego w maju 2005 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, iż w kwietniu 2005 r. odwołujący się otrzymał wyrównanie zasiłków rodzinnych, zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji, a także renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy za marzec 2005 r. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ I instancji ustalił ponadto, iż dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosił 433, 70 zł i przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie tj. 316 zł. Rodzina odwołującego się przekracza również kryterium dochodowe rodziny ustalone na podstawie przepisu art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy om pomocy społecznej, które dla rodziny odwołującego się wynosi 2.528 złotych, co stanowi negatywną przesłankę do przyznania zasiłku okresowego. Wskazano również, iż rodzina wnioskodawcy korzysta z pomocy w formie dodatku mieszkaniowego w kwocie 298,23 zł, który jest pomocą ze sfery zabezpieczenia społecznego, a ponadto, że rodzina ta objęta jest również różnymi formami pomocy realizowanej w ramach ustawy o pomocy społecznej.

Od tej decyzji odwołał się A.J.. W swoim odwołaniu kwestionował on wysokość obliczonego dochodu na osobę w rodzinie w kwocie 433,70 zł. Odnosząc się do sytuacji materialnej rodziny, odwołujący się podnosił, iż zaciągnął pożyczkę w banku, a ponadto, że ZUS wstrzymał mu wypłatę renty za okres od 1 marca do 23 kwietnia 2005 r. Kwota 2.048,42 zł, którą dysponował pokryła w całości zaciągnięty dług, w związku z tym, w jego przekonaniu, był to dochód utracony. Odnosząc się do kwestii dodatku mieszkaniowego, odwołujący się wskazywał, iż w lutym 2005 r. organ I instancji odmówił mu pomocy w spłacie zadłużenia w kwocie 665 zł,74 zł. Po otrzymaniu zaś z ZUS zaległej renty wpłacił on kwotę 655 zł, dzięki czemu odzyskał prawo do dodatku mieszkaniowego od dnia 1 kwietnia 2005 r. A.J. podnosił również, iż jego rodzina zalega OPEC kwotę ponad 3.000 zł i 1.700 zł z tytułu zaległości czynszowych, w kwietniu zaś rodzina nie wykupiła lekarstw, gdyż organ I instancji nie przyznał wystarczającej pomocy na ten cel. Niezależnie od tego, podnosił on także, iż syn K. nie otrzymał z ZUS zasiłku pielęgnacyjnego za miesiąc maj, zaś kwota 420 zł otrzymana przez rodzinę z MOPS tytułem świadczenia pielęgnacyjnego spożytkowana została przez rodzinę na posiłki i zakup środków czystości oraz na energię elektryczną. Podniósł również, iż rodzina zalega Zakładowi Energetycznemu kwotę 150 zł z tytułu niezapłaconego rachunku z energię elektryczną za miesiąc marzec 2005 r. Do odwołania A.J. dołączył kopie faktury VAT za leki z dnia 14 maja 2005 r. na kwotę 87,71 zł oraz pokwitowanie spłaty zadłużenia z dnia 14 maja 2005 r. na kwotę 655,34 zł oraz zaświadczenie z ZUS z dnia 25 maja 2005 r., z którego wynika, iż zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji syna K. za miesiąc maj 2005 r. zostanie wypłacony w dniu 15 czerwca 2005 r. wraz z wypłatą renty za miesiąc czerwiec 2005 r.

Rozpatrując odwołanie A. J., skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego , w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, iż w rezultacie przeprowadzonej w dniu 20 kwietnia 2005 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, iż rodzina wnioskodawcy liczy 8 osób, a jej dochód w miesiącu kwietniu 2005 r. wynosił 3.469,60 zł. Na dochód ten składała się suma przychodów w postaci: renty odwołującego się w kwocie 1.210,42 zł; zasiłków rodzinnych na dzieci w kwocie 410 zł; zasiłków pielęgnacyjnych w kwocie 288 zł; dodatków do zasiłku rodzinnego w kwocie 140 zł; wynagrodzenia za pracę syna A. w kwocie 702.95 zł; świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 420 zł; dodatku mieszkaniowego w kwocie 298.23 zł. Jak wskazano, kryterium dochodowe rodziny odwołującego się w miesiącu kwietniu wynosiło 2.528 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, iż w aktualizacji wywiadu środowiskowego, A.J. zobowiązał się do dostarczenia zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia syna A. pracującego w Z. S. A. w K. oraz w razie wypłaty świadczenia rentowego dostarczenia odcinka wypłaty renty z ZUS, co też skarżący uczynił w dniu 4 maja 2005 r. Wynikało z nich, iż syn A. uzyskuje wynagrodzenie netto w kwocie 702.95 zł, a z odcinka renty wypłaconej za okres od 1 marca do 30 kwietnia 2005 r. i z zaświadczenia ZUS wynikało, iż dochód skarżącego z tego tytułu za dwa miesiące, wypłacony w kwietniu 2005 r. wyniósł 1.210,42 zł. Skarżący dołączył również orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 4 maja 2005 r., wydane na okres do 31 maja 2007 r., zaliczające syna K. do osób niepełnosprawnych.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Podniesiono przy tym, iż stosownie do przepisu art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie z ust. 4 art. 8 ustawy, do dochodu, ustalonego zgodnie z ust. 3, nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego orz wartości świadczeń w naturze. Odwołując się do przepisu art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy, skład orzekający SKO podniósł, iż zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, rodzinie której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Odwołując się zaś do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W kontekście zaś przepisu art. 3 ust. 2 i 4 ustawy podniesiono, iż rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego podniósł, iż organ I instancji zasadnie przyjął wyliczenie dochodu z kwietnia 2005 r., tj. z miesiąca złożenia wniosku, gdyż odwołujący się utracił źródła dochodu w postaci renty, którą miał przyznaną do końca lutego 2005 r., a w dacie przeprowadzania wywiadu nie miał jeszcze decyzji ZUS o przyznaniu renty na dalszy okres, a ponadto wnioskodawcy wstrzymano wypłatę dodatku mieszkaniowego (nie otrzymał go w marcu) – jego wypłatę wznowiono w kwietniku 2005 r. W związku z tym, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż wobec przekroczenia kryterium dochodowego rodziny, organ I instancji zasadnie odmówił przyznania zasiłku okresowego. Niezależnie od tego, odnosząc się do poszczególnych zarzutów A. J., organ II instancji podniósł, iż nie jest trafny zarzut, że błędnie obliczono dochód rodziny skarżącego. Jak wskazano, odwołując się do przepisu art. 8 ust. 3 ustawy, dochodu tego nie można pomniejszyć o kwotę zaciągniętego kredytu. Dochodu nie pomniejsza również kwota zadłużenia w OPEC, Zakładzie Energetycznym, jak również zaległości czynszowe. W tym względzie wskazano, iż do dochodu zasadnie wliczona została kwota dodatku mieszkaniowego, gdyż w kwietniu 2005 r. wznowiono jego wypłatę, po uregulowaniu przez skarżącego zaległości, wynikających z tego, iż nie opłacał on różnicy między dodatkiem, a czynszem, którą winien był opłacać na bieżąco z własnych środków.

Podniesiono również, iż załączona do odwołania faktura VAT za leki z dnia 14 maja 2005 r. nie miała wpływu na rozstrzygnięcie organu I instancji, gdyż w dniu jej wystawienia, zaskarżona decyzja została już wydana. Podniesiono również, iż w rodzinie skarżącego funkcjonuje, jako bezrobotny dorosły syn G., w wieku 30 lat, z zawodu murarz, który przebywa w rodzinie od sierpnia 2004 r. Według organu II instancji powinien on zintensyfikować swe poszukiwania pracy, choćby dorywczej, co poprawiłoby kondycję finansową rodziny.

Od tej decyzji odwołał się A.J. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W żądaniu skargi, jak należy sądzić z jej treści, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu swojego żądania, A. J. podnosił, iż w jego przekonaniu, zaskarżona decyzja wydana została na podstawie dowolnych ustaleń faktycznych. W tym kontekście podnosił on, iż w błędny sposób, w toku toczącego się postępowania administracyjnego, ustalono wysokość dochodu jego rodziny. Zdaniem skarżącego, dochód ten powinien być pomniejszony o kwoty kredytu spłaconego wraz z odsetkami, jak również o kwoty zaległości płatniczych jego rodziny wobec OPEC, Zakładu Energetycznego, a także o kwoty zaległego czynszu. Jak wywodził skarżący posiadane środki, rodzina przeznaczała na spłaty tychże zobowiązać, wobec czego nie powinny być one zaliczane w poczet dochodu rodziny, gdyż stanowiły one dochód utracony. W tym kontekście skarżący podnosił również, iż spłacanie przez jego rodzinę wskazanych zobowiązań finansowych, skutkowało również i tym, że nie miała ona możliwości zaspokajania swoich podstawowych potrzeb życiowych, zwłaszcza, że jak podnosił skarżący organu opieki społecznej nie reagowały na jego wnioski o udzielenie pomocy finansowej. Ponadto skarżący zarzucał, iż w sprawie jego odwołania nie doszło do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej przez SKO pozbawiając go w ten sposób prawa do wypowiedzenia się.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu, ponownie szeroko ją przywołując, kwestionowało zasadność skargi i wnosiło o jej oddalenie. W odpowiedzi na skargę wskazano również i na to, że organ I instancji rozważał możliwość przyznania rodzinie skarżącego specjalnego zasiłku celowego, ale nie uznał sytuacji tej rodziny za przypadek szczególnie uzasadniony, jakkolwiek w tym kontekście wskazano, iż niezależnie od tego, rodzina skarżącego korzystała jednak różnych form pomocy. W odpowiedzi na skargę, wskazano również, iż skarżący nie wystąpił z pisemnym wnioskiem o wyznaczenie rozprawy administracyjnej, w związku z czym skarżącemu wyznaczony został termin w trybie przepisu art. 10 kpa do zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia uwag na piśmie, z której to możliwości skarżący nie skorzystał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga, o ile wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż wydane one została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak również z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W jego świetle, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. Prawem, a także obowiązkiem Sądu jest bowiem dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona.

W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja, jako wadliwe, nie mogły się ostać. W przekonaniu Sądu, o zasadności wyeliminowania ich z obrotu prawnego przekonują dwa istotne argumenty.

Po pierwsze, gdy zważyć na treści zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzić należy, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku A. J. z dnia 20 kwietnia 2005 r. o przyznanie jego rodzinie zasiłku okresowego w miesiącu maju i czerwcu 2005 r. organy administracji publicznej I i II instancji ustalając normatywne przesłanki, stanowiące warunek przyznania zasiłku okresowego – przepis art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej - w wadliwy sposób zastosowały przepis art. 8 ust. 3 tej ustawy. Na jego gruncie, ustawodawca definiuje pojęcie "dochodu", istotne z punktu widzenia realizacji prawa do świadczenia pieniężnego z ustawy o pomocy społecznej. W rozumieniu tego przepisu za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu, z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania.

Ustalając dochód rodziny wnioskodawcy, organy administracji publicznej I i II instancji ustaliły, iż w miesiącu marcu 2005 r., tj. w miesiącu poprzedzającym datę wystąpienia z wnioskiem przez A.J. o przyznanie zasiłku okresowego, nie dysponował on dochodem w postaci renty – utracił to źródło dochodu w związku z tym, że renta ta przyznana była wnioskodawcy do końca lutego 2005 r. – jak również dodatku mieszkaniowego – jego wypłata została wstrzymana, w związku z nieregulowaniem przez wnioskodawcę różnicy między dodatkiem mieszkaniowym, a czynszem. Jednocześnie, w toku przeprowadzonej w dniu 20 kwietnia 2005 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, iż na dochód rodziny wnioskodawcy w miesiącu kwietniu 2005 r., w kwocie 3.469,60 zł składają się przychody w postaci: zasiłków rodzinnych na dzieci w kwocie 410 zł; zasiłków pielęgnacyjnych w kwocie 288 zł; dodatków do zasiłku rodzinnego w kwocie 140 zł; wynagrodzenia za pracę syna A. w kwocie 702.95 zł; świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie 420 zł. Do dochodu tego zaliczono również dodatek mieszkaniowy w kwocie 298.23 zł, jak również rentę skarżącego w kwocie 1.210,42 zł. Nastąpiło to, w związku z tym, iż w dniu 4 maja 2005 r., skarżący dostarczył dowód w postaci odcinka renty za okres od 1 marca do 30 kwietnia 2005 r. wraz z zaświadczeniem ZUS, a z treści tych dokumentów wynikało, iż jego dochód z tytułu renty za dwa miesiące, tj., za miesiąc marzec i kwiecień wypłacony mu w kwietniu 2005 r. wyniósł 1.210,42 zł. W miesiącu kwietniu 2005 r. doszło również do wznowienia wypłaty, wcześniej zawieszonego, dodatku mieszkaniowego, którego rodzina skarżącego nie otrzymała w miesiącu marcu. W związku z tym, odwołując się do przepisu art. 8 ust. 1 pkt 3 i art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej ustalając dochód rodzony skarżącego, organy administracji publicznej, w związku z utratą przez rodzinę dwóch wskazanych wyżej źródeł przychodów w miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku, dochód rodziny ustaliły na miesiąc kwiecień 2005 r., tj. na miesiąc wystąpienia z żądaniem. Konfrontując wysokość tak ustalonego dochodu z ustawowym kryterium dochodowym rodziny, stanowiącym kwotę 2.528 zł (8 x 316 zł) uznały, iż dochód rodziny A.J. w miesiącu kwietniu 2005 r. przekracza kryterium ustawowe, w związku z czym brak było podstaw do uwzględnienia jego żądania.

W przekonaniu Sądu, przyjęta metoda ustalania dochodu rodziny, tj. ustalenie jego wysokości z miesiąca, w którym wniosek został złożony, była wadliwa i w konsekwencji również niesprawiedliwa. Przywołany wyżej przepis art. 8 ust. 3 ustawy ustanawia dwie reguły ustalania wysokości dochodu. Wedle pierwszej z nich, dochód ustalany jest z miesiąca poprzedzającego wniosek, wedle drugiej zaś z miesiąca, w którym wniosek został złożony, co jest możliwe tylko w przypadku utraty dochodu. Według Sądu, za podstawową uznać należy pierwszą z nich. Druga, musi być uznana za regułę wyjątkową, skoro "sumę miesięcznych przychodów" (dochód) uzależnia od utraty dochodu. W tym kontekście, podkreślić należy więc, iż utrata jednego, konkretnego źródła przychodu, których suma stanowi dochód w rozumieniu ustawy, nie może być utożsamiane z "utratą dochodu" skutkującą ustaleniem jego wysokości z miesiąca złożenia wniosku. Logika tego przepisu jest oczywista. Ustalanie wysokości dochodu musi być dokonywane z miesiąca, w którym wniosek został złożony, albowiem tak z punktu widzenia organu administracji publicznej, jak i wnioskodawcy, brak jest jakichkolwiek logicznych podstaw ku temu, aby dokonywać retrospektywnego ustalania wysokości dochodu (z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) skoro dochód ten ("suma miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania") został utracony, a sytuacja taka tym bardziej uzasadnia ubieganie się o pomoc społeczną. Uznać więc należy, iż fakt utraty jednego spośród wielu źródeł przychodu, nie jest tożsamy normatywnemu pojęciu "utraty dochodu", tym samym nie uzasadnia stosowania drugiej spośród wyżej wskazanych metod ustalania wysokości dochodu. Tym bardziej, że ustawa stanowi przecież o "utracie dochodu", nie zaś o "utracie źródła przychodu".

O zasadności tego stanowiska przekonują realia sprawy będącej przedmiotem orzekania Sądu. Organy administracji publicznej ustalając wysokość dochodu rodziny wnioskodawcy na kwotę 3.469,60 zł, wskazały, iż na dochód ten składa się suma miesięcznych przychodów z tytułu: zasiłków rodzinnych, zasiłków pielęgnacyjnych, dodatków do zasiłku rodzinnego, wynagrodzenia syna wnioskodawcy, świadczenia pielęgnacyjnego, a ponadto renty wnioskodawcy i dodatku mieszkaniowego, które to przychody zasiliły budżet rodziny wnioskodawcy w miesiącu kwietniu 2005 r. Ustalenia te poczynione zostały z miesiąca, w którym wniosek został złożony, tj. na stan z miesiąca kwietnia 2005 r., z odwołaniem się do drugiej spośród wyżej wskazanych metod i argumentacji, iż rodzina wnioskodawcy w miesiącu marcu utraciła dochód w postaci renty wnioskodawcy i dodatku mieszkaniowego. W kontekście wyżej formułowanych wniosków wypływających z wykładni przepisu art. 8 ust. 3 ustawy, nie sposób jednak zasadnie uznać, iż jest to sytuacja tożsama z "utratą dochodu" w rozumieniu ustawy. Rodzina wnioskodawcy, jakkolwiek bowiem utraciła dwa spośród wielu źródeł przychodów, których suma składa się na dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy, to jednak nie utraciła dochodu, którego wysokość została przecież ustalona w toku toczącego się postępowania administracyjnego. Stąd też, w przekonaniu Sądu, we wskazanych wyżej okolicznościach doszło do naruszenia przepisu art. 8 ust. 3 ustawy, co polegało na nieuzasadnionym zastosowaniu drugiej metody ustalania dochodu rodziny wnioskodawcy, tj. z miesiąca, w którym wniosek został złożony, w sytuacji, gdy dochód rodziny nie został utracony. Składała się nań przecież suma przychodów z: zasiłków rodzinnych, zasiłków pielęgnacyjnych, dodatków do zasiłku rodzinnego, wynagrodzenia syna wnioskodawcy, świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z tym, oczekiwać należało, iż dochód rodziny wnioskodawcy ustalony zostanie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku.

Naruszenie przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, skutkowało również istotną niesprawiedliwością wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Stosując niezasadnie drugą (wyjątkową) metodę ustalania dochodu, zsumowano wszystkie przychody rodziny wnioskodawcy z miesiąca kwietnia 2005 r., w tym oczywiście jego rentę, wypłaconą w miesiącu kwietniu z wyrównaniem za miesiąc marzec w łącznej kwocie 1210,42 zł, a także przychód w postaci odzyskanego dodatku mieszkaniowego. Nie dość, że falsyfikowało to rzeczywisty stan rzeczy, w zakresie odnoszącym się do oceny kondycji materialnej rodziny wnioskodawcy, to zwłaszcza doprowadziło do sytuacji, w której ustalenia organów administracji publicznej skutkowały wnioskiem o przekroczeniu przez rodzinę A.J. ustawowego kryterium dochodowego rodziny w kwocie 2.528 zł. W tym kontekście, poza sporem jest, iż zastosowanie metody podstawowej dla ustalenia dochodu rodziny wnioskodawcy doprowadziłoby do wniosku odmiennego, a mianowicie, że ustawowe kryterium dochodowe rodziny nie jest przekroczone (3.469,60 – 1.508,65 (renta w kwocie 1210,42 + dodatek mieszkaniowy w kwocie 298,23) = 1.960.95) i tym samym, że rodzina wnioskodawcy spełnia ustawowe warunki do przyznania jej pomocy w formie zasiłku okresowego. W konsekwencji więc, tego rodzaju ustalenia, jako wiążące, stanowić powinny podstawę faktyczną decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego.

W przekonaniu Sądu, podnieść również należy, iż prezentowana wyżej wykładnia przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, znajduje również swoje uzasadnienie w jej przepisach ogólnych. Definiując instytucję pomocy społecznej, jako instytucję polityki społecznej państwa (art. 2 ust. 1 ustawy), ustawodawca na ich gruncie określił również jej funkcje, cele, a także podstawowe zasady jej udzielania. W tym kontekście, istotne jest zwłaszcza wskazanie na to, iż pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy), a rodzaj, forma i rozmiar świadczonej pomocy, powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie, a potrzeby osób i rodzin z niej korzystających powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 2 i 4 ustawy). Zasady ogólne pomocy społecznej, formułowane na gruncie tych przepisów nie pozostają więc bez wpływu na wykładnię szczegółowych przepisów ustawy. W przekonaniu Sądu, istota rzeczy sprowadza się więc do tego, iżby w wynikach wykładni szczegółowych przepisów ustawy uwzględniać istotę instytucji pomocy społecznej, jak również jej podstawowe funkcje i cele.

Po drugie, według Sądu, w konsekwencji wyżej wskazanego naruszenia przepisów prawa materialnego, w toku toczącego się postępowania administracyjnego doszło również do uchybienia nakazom wynikającym z przepisów art. 7, 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji publicznej dokonując ustaleń faktycznych, uczynią zadość standardowi określonemu przepisami art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, a następnie ustalą ich konsekwencje prawne, w sposób uwzględniający wyżej formułowane oceny i wskazania dotyczące przywołanych przepisów ustawy o pomocy społecznej.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.