Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 439/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: art. 48 ust. 1, art. 48a ust. 1, art. 49e pkt 1, art. 52 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 78 § 1-2, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako PINB) działając na podstawie art. 49e ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm., dalej jako P.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej jako kpa), w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku letniskowego na dz. [...], w związku z niezłożeniem wniosku o legalizację w wymaganym terminie nałożył na K.D. oraz S.B. obowiązek rozbiórki budynku letniskowego zlokalizowanego w miejscowości [...], na dz. [...], obr. 3, termin wykonania obowiązku rozbiórki budynku wyznaczając do dnia 30-04-2021 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wskazał, że w trakcie kontroli nieruchomości w dniu [...]-10-2020r. ustalono, iż współwłaścicielami działki [...] w miejscowości [...] według uproszczonego wypisu z rejestru gruntów z dnia [...]-09-2020r. są K.D. oraz S.B.. K.D. przedłożyła do wglądu:

- Akt notarialny Repetytorium A numer [...] z dnia [...]-04-2007 r., z którego wynika, że S.B. zakupił przedmiotową działkę w 2001 r., następnie w 2007 r. aktem notarialnym przepisał K.D. (siostrze) nieruchomość;

- Akt notarialny Repetytorium A numer [...] z dnia [...]-09-2017 r., w którym K.D. darowizną przekazała S.B. ½ części dz. [...].

Podczas oględzin w terenie stwierdzono, że nieruchomość zabudowana jest budynkiem letniskowym i budynkiem gospodarczym, ponadto na działce posadowione są dwa obiekty tymczasowe (przyczepy), nad którymi zostało wykonane zadaszenie w formie wiaty. Na żaden z obiektów właściciele nie wystąpili o wydanie pozwolenia lub zgłoszenia (według oświadczenia K.D. oraz z informacji uzyskanej ze Starostwa Powiatowego). Budynek letniskowy budowany był od około 2005r. do 2012 r. w trzech etapach: I etap sypialnia z toaletą, II etap kuchnia, III etap sypialnia nr 2. Inwestorami robót budowlanych byli oboje właściciele działki. Budynek posadowiony jest 0,39 m od granicy z działką nr [...], 4,00m od granicy z dz. [...] oraz 8,59 m od granicy z dz. [...]. Zrealizowany został w kształcie litery L (szerokość maksymalna 12,00m, długość maksymalna: 5,14 m, powierzchnia zabudowy około: 44,02 m). Obiekt budowlany wykonano z płyt OSB i ocieplono go styropianem. Grubość ścian zewnętrznych wraz z ociepleniem wynosi 0,15m. Dach dwuspadowy kryty papą. Budynek letniskowy wyposażony jest w instalację wodociągową (studnia), kanalizacyjną (szambo), gazową (butla na gaz propan-butan) i elektryczną (złącze na granicy działki).Przed budynkiem została wykonana wiata o wymiarach 8,83 x 4,61 m i wysokości maksymalnej 2,50 m złączona konstrukcyjnie z dachem obiektu. Wiata kryta blachą trapezową. Teren pod nią został utwardzony kostką betonową.

Podczas kontroli stwierdzono, iż nieruchomość nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania terenu.

Mając na uwadze powyższe postanowieniem z dnia [...]-11-2020r [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt. 1 P.b. PINB wstrzymał roboty budowlane przy w.w. inwestycji. W postanowieniu zawarto informację, iż zgodnie z art. 48a ustawy P.b. inwestor, właściciel lub zarządca w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy może złożyć wniosek o legalizację. Przedmiotowe postanowienie inwestorzy otrzymali w dniu 26-11-2020 r. i w ustawowym terminie nie złożyli stosownego wniosku. Mając na uwadze powyższe zgodnie z art. 49e ustawy P.b. wobec niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie organ nadzoru budowlanego wydał decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego. Jednocześnie PINB poinformował, że w razie nie wykonania nakazu nałożonego niniejszą decyzją zastosowanie będą miały przepisy kodeksu o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Od powyższej decyzji PINB z dnia [...].01.202lr. znak: [...] odwołanie wniósł S.B. zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 80 Kpa i art. 77 § 1 Kpa w związku z art. 7 Kpa poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy i przyznanie statusu strony postępowania S.B. oraz K.D. wyłącznie w oparciu o uroszczony wypis rejestru gruntów, oświadczenia oraz treść aktów notarialnych; art. 28 w związku z art. 7 Kpa i art. 10 § 1 Kpa - poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy i nieustalenie kto jest stroną niniejszego postępowania, art. 75 § 1 Kpa i art. 67 § 1 i 2 pkt 2 Kpa - poprzez poczynienie ustaleń w niniejszej sprawie na podstawie oświadczeń K.D., mimo że dowód w sprawie mogą stanowić zeznania świadków lub przesłuchanie stron utrwalone w formie protokołu oraz art. 86 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie w niniejszej sprawie dowodu z przesłuchania stron mimo istnienia niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania S.B. powyższej od decyzji PINB z dnia [...].01.2021r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu wykonania rozbiórki budynku i jednocześnie w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz wskazał, że podziela przyjęty przez PINB tryb postępowania w odniesieniu do budowy omawianego obiektu budowlanego w oparciu o przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. P.b., w obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania brzmieniu tej ustawy, ustalonym ustawą z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw 2020r. poz. 471). Zdaniem WINB nie ulega wątpliwości, że w świetle przepisów art. 29 w.w ustawy, a zwłaszcza art. 29 ust. 1 pkt 16 ustawy P.b. (zgodnie z tym przepisem nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki) budowa przedmiotowego obiektu wymagała pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. Przy czym tożsamy stan prawny w kwestii reglamentacji robót budowlanych obowiązywał również w ustalonym okresie budowy obiektu.

Organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...].11.2020r. znak: [...], stosownie do dyspozycji art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., organ powiatowy wstrzymał roboty budowlane w związku z budową przedmiotowego obiektu budowlanego. W uzasadnieniu tego postanowienia, zgodnie z art. 48a pkt 1 P.b. wskazano, iż w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Postanowienie z dnia [...].11.2020 r. doręczono inwestorom, będących jednocześnie właścicielami działki, na której obiekt został wybudowany. Ponieważ w ustawowym terminie do PINB nie wpłynął wniosek o legalizację obiektu organ powiatowy działając na podstawie art. 49e pkt 1 P.b. wydał zaskarżoną decyzję w przedmiocie nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu. Zgodnie z tym przepisem: "Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie".

Organ wskazał, że ustaleni inwestorzy budowy, będący jednocześnie współwłaścicielami nieruchomości gruntowej, na której wybudowano przedmiotowy obiekt nie wnieśli zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...].11.2020 r. w przedmiocie wstrzymania budowy. Zatem postanowienie to posiada charakter ostateczny, natomiast organ powiatowy wydanym rozstrzygnięciem odniósł się w sposób wyczerpujący do przedmiotu sprawy objętej postępowaniem naprawczym.

WINB nie podzielił zarzutów odwołania odnośnie wadliwych ustaleń w zakresie przedmiotu postępowania oraz osób odpowiedzialnych za samowolę budowlaną. Zdaniem organu ustalenia te zostały podjęte w wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ powiatowy w dniu [...].10.2020r. Strony postępowania zostały powiadomione o miejscu i terminie kontroli pismem z dnia [...].09.2020r., doręczonym im za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 23.09.2020r, przy czym w czynności tej nie uczestniczył Skarżący. Stosownie do art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zaś okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa), co w omawianym przypadku miało miejsce. Odnosząc się do zarzutu odwołania odnośnie nieprawidłowych ustaleń odnośnie osób odpowiedzialnych za samowolę budowlaną organ wskazał, że zgodnie z art. 52 ust. 1 P.b. obowiązki w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale ustawy dotyczącym prowadzenia robót budowlanych, nakłada się na inwestora. Jeżeli zaś roboty j budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zdaniem WINB ustalenia podjęte w tym zakresie przez organ powiatowy nie budzą i wątpliwości. W szczególności za nietrafne organ ocenił zarzuty dotyczące udokumentowania władania nieruchomością na której wybudowano rozpatrywany obiekt, w oparciu o uproszczony wypis z rejestru gruntów (wydruk dla działki [...] według stanu z dnia [...].09.2020r. - dokument nr 2 w aktach PINB). WINB wskazał, że co do zasady ustalenia organu administracji publicznej odnośnie podmiotu władającego określoną nieruchomością gruntową czy też budynkową winny opierać się na zapisach zawartych w rejestrze grantu albo w księdze wieczystej prowadzonej dla danej nieruchomości, ewidencja gruntów i budynków zawiera bowiem informacje dotyczące gruntów i budynków, a także właścicieli tych nieruchomości. Natomiast w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada stosowania stanu prawnego i faktycznego w dacie podejmowania decyzji. To oznacza, że organy administracji są zobowiązane prowadzić postępowanie mając na uwadze istniejący stan prawny i faktyczny na gruncie (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.09.2009r. sygn. akt II OSK 1364/08 orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie organ zauważyć, że Skarżący nie przedstawił organom nadzoru budowlanego obu instancji żadnych dowodów świadczących, że ustalenia PINB w zakresie przedmiotu postępowania oraz osób odpowiedzialnych za samowole budowlaną są nieprawidłowe.

W ocenie organu bez znaczenia dla meritum sprawy pozostaje zarzut pomięcia w prowadzonym postępowaniu właścicieli działek sąsiadujących z terenem przedmiotowej inwestycji. Wprawdzie brak udziału strony bez jej winy w postępowaniu administracyjnym stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa), jednak wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje wyłącznie na wniosek pominiętej strony (art. 147 Kpa).

Potwierdzając konieczność wydania w sprawie decyzji w trybie art. 49e pkt 1 P.b. organ odwoławczy stwierdził, że określenie w sentencji zaskarżonej decyzji terminu wykonania rozbiórki wykracza poza dyspozycję w/w przepisu. Decyzja taka jest wykonalna z chwilą jej ostateczności, zatem organ nie jest uprawniony do określenia terminu jej wykonania (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28.05.2015r. sygn. akt IISA/Ke 317/15 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa orzekł jak w sentencji niniejszej decyzji. Przy czym zmiana rozstrzygnięcia organu I instancji, zdaniem WINB, nie powoduje naruszenia art. 139 Kpa nie zmieniła się bowiem sytuacja prawna Skarżącego w rozpatrywanej sprawie.

Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] S.B. wniósł skargę.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego położonego w [...], działka nr [...], w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i winna zostać uchylona celem wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, tj. z naruszeniem:

1. art. 80 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy i przyznanie statusu strony postępowania S.B. oraz K.D. wyłącznie w oparciu o uproszczony wypis rejestru gruntów z dnia [...] września 2020 r., oświadczenia K.D., oraz treść aktów notarialnych rep. A numer [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz rep. A numer [...] z dnia [...] września 2017 r., podczas gdy w sprawie nie ustalono czy działka nr [...] posiada urządzoną księgę wieczystą oraz kto według jej treści jest obecnie jej właścicielem oraz kto jest ewentualnie jej użytkownikiem; a nadto dowolne uznanie, że budynek letniskowy został wykonany około 2005 do 2011 r. a inwestorami robót budowlanych byli K.D. oraz S.B., zwłaszcza, że jak wynika z ustaleń organu, przez większość tamtego okresu wyłącznym właścicielem działki miała być K.D.;

2. art. 28 w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy i nieustalenie kto jest stroną niniejszego postępowania, a w szczególności do kogo należą sąsiednie działki o nr [...], nr [...] i o nr [...] i w konsekwencji uniemożliwienie tym podmiotom udziału w tym postępowaniu zważywszy, że wzniesiony na działce nr [...] budynek letniskowy został zlokalizowany 0,39 m od granicy z dz. nr [...], 4,00 m od granicy z dz. nr [...] oraz 8,59 m od granicy z dz. [...], a co za tym idzie niniejsza sprawa dotyczy interesu prawnego właścicieli tych działek - sąsiednich, gdyż przedmiotowy budynek letniskowy ma bezpośredni wpływ na wykonywanie przez nich, jako właścicieli działek sąsiednich, prawa własności wynikającego z art. 140 k.c.

3. art. 75 § 1 k.p.a. i art. 67 § 1 i 2 pkt 2 k.p.a. i poczynienie ustaleń w niniejszej sprawie na podstawie oświadczeń K.D., mimo że dowód w sprawie mogą stanowić zeznania świadków, lub przesłuchanie stron utrwalone w formie protokołu;

4. art. 86 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w niniejszej sprawie dowodu z przesłuchania stron mimo istnienia niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. m.in. tego czyją własność stanowi działka nr [...], kto ją użytkuje, kiedy wzniesiono budynek oraz kto był inwestorem tych robót;

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł w szczególności, że organy obu instancji nie zweryfikowały rzetelności informacji znajdujących się w rejestrze gruntów, zwłaszcza wobec informacji o kilkukrotnym zbywaniu przedmiotowej nieruchomości. Powyższe może świadczyć o niezgodności ze stanem rzeczywistym danych dotyczących posiadaczy, zawartych w wypisie z rejestru gruntów. Zaniechanie takiej weryfikacji i poprzestanie wyłącznie na tym rejestrze, jak to uczyniły organy, może w konsekwencji prowadzić do przyjęcia za posiadacza nieruchomości i stronę postępowania osoby nie uprawnione do władania tą nieruchomością. W szczególności organy obu instancji nie ustaliły kto posiada uprawnienie do władania przedmiotową nieruchomością, na której znajduje się budynek. Nie ustalono tego, czy działka [...] posiada urządzoną księgę wieczystą i kto figuruje w niej jako właściciel tej nieruchomości. Ponadto nie ustalono, kto jest użytkownikiem tej nieruchomości. Organ I instancji nie ustalił również, czy rzeczywiście w 2007 r. doszło, do "przekazania" przez S.B. własności przedmiotowej działki na rzecz K.D., a następnie części tej nieruchomości z powrotem na S.B.. Nie wiadomo również na jakiej podstawie organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek stanowi własność K.D. i S.B. i uznał ich za inwestorów. Podkreślenia wymaga, że zdaniem organu w 2007 r. doszło do "przepisania" K.D. nieruchomości przez S.B., a następnie w 2017 r. K.D. darowała S.B. udział w wysokości ½ udziału. Tym samym skoro zdaniem organu budynek został wzniesiony w latach 2005 do 2012 r. stwierdzić należy, że S.B. nie był wtedy właścicielem przedmiotowej działki. Przez większość tamtego okresu wyłącznym właścicielem działki miała być K.D.. Powyższe ustalenia organów obu instancji są zatem wewnętrznie sprzeczne. Ustaleń tych nie można również uznać za wyczerpujące.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem procesowym z dnia [...] sierpnia 2021 r. (data wpływu) K.D. poinformowała Sąd, że w dniu [...] czerwca 2021 r. sprzedała swoją część działki nr ewid. [...].

Na wezwanie Sądu przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. PINB przesłał do akt sprawy uproszczony wypis z rejestru gruntów dla działki nr ewid. [...] z którego wynika, że według stanu na dzień [...] sierpnia 2021 r. właścicielami w.w. nieruchomości są małżonkowie S.B. i J.K.B. w udziale po ½ .

Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej p.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji administracyjnych stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), której przepisy w zasadniczej części weszły w życie w dniu 19 września 2020 r. W art. 25 tej ustawy przyjęto zasadę, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (P.b.), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W rozpatrywanej sprawie postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem strony z dnia [...] września 2021 r., zawiadomienie o terminie kontroli - jako pierwsza czynność procesowa w sprawie - również nosi datę [...] września 2021 r., a zatem w sprawie zastosowanie znajdują przepisy P.b. w wersji uwzględniającej zmiany wprowadzone w.w. ustawą zmieniającą z dnia 13 lutego 2020 r.

Zgodnie z treścią art. 49e pkt 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Przytoczony przepis nawiązując do niezłożenia w terminie wniosku o legalizację odsyła wprost do przepisów dotyczących legalizacji obiektu budowlanego. Stosownie do treści art. 48 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

W myśl art. 48a ust. 1 w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację.

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. PINB wstrzymał roboty budowlane w związku z budową domku letniskowego na dz. nr [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia zgodnie z art. 48a pkt 1 P.b. wskazano, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Powyższe postanowienie doręczono K.D. i S.B. jako inwestorom, będącym jednocześnie właścicielami działki na której obiekt został wybudowany - w dniu [...] listopada 2020 r. Od wskazanego postanowienia strony nie wniosły zażalenia, co oznacza że stało się ono prawomocne. W ustawowym terminie ani K.D., ani S.B. nie złożyli wniosku o legalizację budynku letniskowego, w konsekwencji czego organ powiatowy działając na podstawie art. 49e pkt 1 P.b. wydał zaskarżoną decyzję w przedmiocie nałożenia obowiązku rozbiórki danego obiektu budowlanego.

Zauważyć należy, że istotne kwestie dotyczące stanu prawnego i stanu faktycznego danej sprawy zostały już rozstrzygnięte w.w. postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. o wstrzymaniu robót budowlanych. Sąd uznaje za prawidłowe ustalenia faktyczne i prawne przyjęte za podstawę wydania powyższego postanowienia. W sprawie nie jest bowiem okolicznością sporną, że przedmiotowy budynek letniskowy ze względu na parametry wymagał uzyskania decyzji o pozwolenia na budowę (por. art. 28 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 16 P.b.), natomiast wykonane przy nim roboty budowlane zostały przeprowadzone bez uzyskania decyzji w tym przedmiocie, co oznacza, że zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Prawidłowo również organ przyjął, że w sprawie znajduje zastosowanie tryb legalizacyjny uregulowany w art. 48 P.b. Wobec powyższych, niespornych w sprawie ustaleń przed ewentualnym zastosowaniem sankcji w postaci rozbiórki obiektu, stosownie do treści art. 48 P.b., organ nadzoru budowlanego miał obowiązek orzec o wstrzymaniu robót budowlanych oraz poinformowania o możliwości jego legalizacji. Nakaz rozbiórki powinien być bowiem poprzedzony ustaleniem, czy budowa obiektu budowlanego może podlegać zalegalizowaniu.

W myśl art. 49e pkt 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że decyzja w przedmiocie rozbiórki ma w takim przypadku charakter związany co oznacza, że ziszczenie się okoliczności wskazanej w przytoczonym przepisie powoduje po stronie organu obowiązek wydana decyzji o określonej treści.

Przechodząc do podważanej w skardze kwestii adresata obowiązku rozbiórki danego obiektu budowlanego wskazać należy, że zgodnie z art. 52 ust. 1 i 2 P.b. obowiązki w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Koszty związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Z powołanego przepisu w aktualnym jego brzmieniu wynika, że w pierwszej kolejności nakaz kierowany jest do inwestora, jednakże w sytuacjach określonych w tym przepisie nakaz kierowany jest na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (por. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, "Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany", opubl. LEX/el. 2021, t. 23 do art. 48 P.b.). M.in. w sytuacji gdy roboty budowlane zostały zakończone, obowiązki nakłada się nie na inwestora, ale właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Istotne znaczenie ma zatem ustalenie, czy roboty budowlane zostały zakończone.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że budowa przedmiotowego obiektu została zakończona w 2012 r., przy czym jego budowa następowała etapami w latach 2005 - 2012. We wskazanym okresie współwłaścicielami nieruchomości byli K.D. oraz S.B. oraz K.D. jako jedyny jej właściciel. Według stanu na dzień [...] września 2020 r. przedmiotowa działka nr [...] stanowiła współwłasność K.D. oraz S.D. w częściach - po ½ . Powyższe wynika z akt sprawy, w tym z uproszczonego wypisu rejestru gruntów. W tym stanie sprawy, wobec bezspornych ustaleń, że budowa obiektu została zakończona skierowanie decyzji o nakazie rozbiórki do aktualnych współwłaścicieli nieruchomości było zgodne z art. 52 P.b. Dopiero z uproszczonego rejestru gruntów według stanu na dzień [...] sierpnia 2021 r., a zatem po wydaniu zaskarżonej decyzji, wynika, że w.w. nieruchomość stanowi współwłasność małżonków S.B. oraz J.K.B..

W tych okolicznościach sprawy nie był zasadny zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego określenia adresata decyzji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza prawidłowość ustaleń organu w tym zakresie, a wynika z niego w szczególności, że na datę wydania decyzji skarżący oraz K.D. byli współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skargi uproszczony wypis z rejestru gruntów stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone, dowodem w sprawie były również dokumenty w postaci aktów notarialnych, z których wynikał stan własności przedmiotowej nieruchomości. Wymienione tu dokumenty stanowią dowód w rozumieniu art. 76 kpa i korzystają z domniemania prawdziwości tego co zostało w nich stwierdzone. Domniemanie to może zostać obalone w drodze przedstawienia dowodu na okoliczność przeciwną. Zauważyć trzeba, że kwestionując w toku postępowania ustalenia organu skarżący nie przedstawił dokumentów (w tym - odpisu księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości) lub innych dowodów, które potwierdzałyby słuszność podnoszonych przez niego zarzutów oraz podważały poczynione w sprawie ustalenia, skarżący nie obalił również domniemania prawdziwości w.w. dokumentów przyjętych jako podstawa ustaleń stanu faktycznego i prawnego danej nieruchomości.

Nie były również zasadne pozostałe zarzuty skargi koncentrujące się wokół naruszenia przepisów prawa procesowego. Zgodnie z treścią art. 78 § 1 i § 2 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Z przytoczonego przepisu wynika, że organ nie ma obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności twierdzeń podnoszonych przez stronę postępowania, lecz w sytuacji uznania że dana okoliczność została udowodniona, mając na uwadze treść art. 80 kpa, kończy postępowanie wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

Prawidłowe jest stanowisko WINB zgodnie z którym osoby będące właścicielami sąsiednich nieruchomości nie pozostają w tej sprawie administracyjnej bez ochrony prawnej, bowiem w wypadku uznania że przysługiwał im status strony, mogą dochodzić swych praw z tego tytułu na drodze wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Powyższy zarzut skargi nie stanowił podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tym stanie sprawy skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu.