Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1449/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1449/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędzia: WSA Beata Cieloch, WSA Ewa Michna (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2008r., sprawy ze skargi T. P., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych z 2001r., - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Sygnatura akt I SA/Kr 1449/06

Uzasadnienie

Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją Nr [...] z dnia [...] orzekł o odpowiedzialności T. P. (zwanego dalej skarżącym) za zaległości podatkowe ,,Przedsiębiorstwa [....]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2001r. Zaległości te zostały obliczone na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] określającej wysokość należnego podatku dochodowego od osób prawnych za 2001r. doręczonej Spółce pod adresem znajdującym się w Krajowym Rejestrze Sądowym (z uzasadnienia decyzji wynikało, że przyjęto do wyliczeń dane wynikające ze złożonego [...] maja 2002r. zeznania ostatecznego CIT-8).

W rezultacie w ww. decyzji Nr [...] z dnia [....] w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki organ wyliczył kwotę faktycznej zaległości w oparciu o dokonywane przez Spółkę wpłaty i wskazał, że przedmiotowa zaległość powstała w okresie kiedy skarżący był prezesem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a zgodnie z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zmianami), członkowie zarządu odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością., które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Ponadto organ wskazywał, że prowadzona egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości spółki.

W wniesionym odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 122 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżący podniósł, że w związku z upływem czasu i brakiem dostępu do dokumentów źródłowych nie był w stanie zająć jednoznacznego stanowiska co do przyczyny nie uregulowania zaległości. Podniósł także, że po odwołaniu go z funkcji Prezesa (dnia [...] kwietnia 2002r.), firmę przejął protokolarnie nowy prezes G. M. wraz z całym majątkiem, w tym z należnościami ok. 890tys. zł. Skarżący przyznawał jednocześnie, że kierowana przez niego spółka miała zatory płatnicze, co spowodowało wystąpienie przez niego wnioskiem z [...] lutego 2003r. o wszczęcie postępowania układowego. W dodatkowych wyjaśnieniach (pismo z dnia [...] maja 2006r.) skarżący podnosił, że Urząd Skarbowy miał ustanowiony zastaw na dwóch pojazdach firmy, co gwarantowało wyegzekwowanie należnej kwoty podatku. Zdaniem skarżącego żaden wierzyciel nie mógł ponieść szkody ponieważ majątek spółki znacznie przewyższał jej zobowiązania. Skarżący zarzucił następującym po nim władzom spółki przeniesienie niektórych środków trwałych do firm: ,,T" Sp. z o.o. w J. oraz ,,P" Sp. z o.o. w T. Dodawał, że w dniu [...] lutego 2003 r. wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w K. Wydziału [...] o otwarcie postępowania układowego ponieważ ze względu na trudności finansowe głównego odbiorcy usług spółki spodziewał się możliwości krótkotrwałego zaprzestania płacenia zobowiązań, jednakże Sąd w dniu [...] maja 2003 r. oddalił wniosek.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia podtrzymano stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego co do wielkości pozostawionego w spółce majątku, organ odwoławczy wskazał, że z znajdującego się w aktach zawiadomienia Komornika Sądowego [...] w C. z dnia [...] stycznia 2005r. wynika bezskuteczność egzekucji, wskazywanie więc, że w 2003r. przysługiwały spółce jakieś należności nie miało znaczenia dla sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszających prawo. Skarżący w przeważającej mierze powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, dodając, że w sprawie zachodzą przesłanki zwalniające go od odpowiedzialności za zobowiązania spółki albowiem ponowne złożenie podania o wszczęcie postępowania układowego, jak i wniosku o upadłość spółki, w wymaganym czasie, stało się nie możliwe z przyczyn od niego nie zależnych, tj. z powodu odwołania go ze stanowiska członka zarządu spółki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach.

Na rozprawie w dniu [...] marca 2008r. Sąd ustalił, że odwołanie drugiego członka zarządu D. Ł. w sprawie odpowiedzialności za niezapłacone składki z tytułu ubezpieczenia społecznego zostało oddalone. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2008r. przeprowadzono również dowód z akt I SA/Kr [...] dotyczących sprawy w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zaległości w podatku od towarów i usług.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje:

Skarga nie jest zasadna..

Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej p.p.s.a, kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującymi prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie istotą sporu pomiędzy skarżącym, a organami podatkowymi była kwestia zaistnienia przesłanek prawnych do obciążenia skarżącego odpowiedzialnością za zaległości podatkowe ,,Przedsiębiorstwa [...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T., a także sposób rozumienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności i rozkład ciężaru dowodu na okoliczność wykazania tychże przesłanek.

Rozważając powyższe kwestie na wstępie należy zaznaczyć, że w myśl art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu (§ 2).

Zdaniem Sądu, w świetle powołanego art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zobowiązany jest wykazać okoliczności pełnienia obowiązków przez członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, podczas gdy ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03, POP 2003, nr 4, poz. 93).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy, wynika, że prowadzona przeciwko spółce egzekucja administracyjna zakończyła się wydaniem formalnego aktu w postaci postanowienia Komornika Sądowego [...] w C. z dnia [...]listopada 2005 r., sygn. akt [...], umarzającego postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności. Dokument ten potwierdzał, że nie zachodzi jakakolwiek możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z majątku spółki.

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności sprawy należy stwierdzić, że w zaskarżonych decyzjach organ podatkowy prawidłowo ustalił istnienie przesłanki odpowiedzialności skarżącego, tj. fakt, że pełnił on funkcję członka zarządu w firmie ,,Przedsiębiorstwo [...]" Spółka z o. o. w T., w okresie w którym powstały przedmiotowe zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2001r. Wynika to z załączonego do akt sprawy odpisu z rejestru handlowego. Na marginesie zaznaczyć należy, że okoliczność ta nie była przedmiotem sporu w sprawie.

Skarżący wskazywał jako przesłanki uwalniające go od odpowiedzialności fakt pozostawienia spółki nowemu zarządowi w dobrej kondycji finansowej, niemożność wskazania majątku spółki wobec nieprawidłowego działania nowego zarządu i przekazania nowemu prezesowi wszystkich dokumentów spółki. Nadto wskazywał na złożenie w odpowiednim czasie wniosku o wszczęcie postępowania układowego.

Sąd nie uznał powyższych argumentów za zasadne.

Zaznaczyć bowiem należy, że zgodnie z art. 5 § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 91r., Nr 118, poz. 512) - mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, reprezentant przedsiębiorcy, który zaprzestał płacenia długów lub którego majątek nie wystarcza na pokrycie długów, jest zobowiązany zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wcześniej rozpoczął się bieg dwutygodniowego terminu do złożenia wniosku, począwszy od dnia zaprzestania płacenia długów. Z treści cytowanego przepisu wynika, że przesłanką obligatoryjnego - dla dłużnika - złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy jest nie tylko stan nadwyżki pasywów nad aktywami ale także zaprzestanie płacenia długów. W niniejszej sprawie skarżący, jako członek zarządu powinien był zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z uwagi na nie płacenie należnego podatku dochodowego od osób prawnych za 2001r. z początkiem, 2002r., a co najmniej w ciągu dwóch tygodni od daty od dnia zaprzestania spłacania długów. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy oraz okres zadłużenia (obejmujący również należności w podatku od towarów i usług) orzekający Sąd uznał, że zaległości te nie mogą zostać potraktowane jako krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów wskutek przejściowych trudności (art. 2 cyt. rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej).

Jednocześnie Sąd uznał, że skarżący nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za zobowiązania ,,Przedsiębiorstwa [...]" Spółka z o.o. w T., przewidzianych w art. 116 Ordynacji podatkowej. Złożone przez skarżącego podanie o otwarcie postępowania celem zawarcia układu z wierzycielami, zostało oddalone i to z uwagi na nieprawidłowo sformułowane propozycje układowe. Nadto skarżący nie wskazał majątku spółki, nadającego się do egzekucji. Zaznaczyć należy, że nie są spójne twierdzenia skarżącego, w których raz twierdzi, że zaprzestanie płacenia należności podatkowych nastąpiło z uwagi na czasową utratę płynności finansowej firmy, której aktywa nadał przewyższały pasywa, po czym stwierdza, że były podstawy do wszczęcia postępowania układowego jednak kolejnego podania o otwarcie postępowania układowego nie zdążył złożyć albowiem został odwołany z funkcji prezesa zarządu.

Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika, że skarżący posiadał wiedzę o utracie płynności finansowej spółki, co wynika wprost z treści złożonego wniosku o wszczęcie postępowania układowego (przytoczonego w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] kwietnia 2003r. sygn. [...] karta 34 akt o sygn. I SA/Kr [...]). W ocenie Sądu świadczy to o tym, że wielkość nominalna wierzytelności spółki, w sytuacji gdy te wierzytelności nie były spłacane - mogła uzasadniać złożenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego. Wniosek taki, jak wynika z akt sprawy, złożony [...] lutego 2003r. - po pierwsze został złożony zbyt późno, a po drugie z uwagi na nieprawidłowe sformułowanie propozycji układowych - został oddalony.

W konsekwencji, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w sposób skuteczny przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej. W toku postępowania zebrano w sprawie na tyle wyczerpujący materiał rodowody, że stanowił on zdaniem Sądu wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji.