Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1575/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 194 par. 1, art. 194 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 62, art. 63, art. 67, art. 78
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 23, art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędziowie NSA Jan Bała (spr.) Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1838/12 w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. Z. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1838/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę G. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] września 2012 r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] maja 2007 r. w Oddziale Celnym w G. G. Z. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze S. używany samochód osobowy marki Mitsubishi Lancer o nr nadwozia [...], rok produkcji 2006, z silnikiem o zapłonie iskrowym o poj. skokowej 1997 cm³, ujęty w zgłoszeniu tranzytowym [...]. Do zgłoszenia celnego załączono między innymi:

- dowód zakupu z dnia [...] maja 2007 r., gdzie została wymieniona kwota 5.000 CHF,

- dyspozycję polecenia przelewu kwoty 5.000 CHF z dnia [...] maja 2007 r.,

- oświadczenie dotyczące poniesionych kosztów transportu,

- dowód rejestracyjny pojazdu - wydany w dniu [...] maja 2007 r. - ważny do [...] maja 2007 r. (tablice [...]),

- zaświadczenie z [...] maja 2007 r. o przeprowadzeniu pierwszego badania technicznego pojazdu osobowego o nr rejestracyjnym [...], z którego wynikało, że przedmiotowy pojazd nie spełnia wymagań technicznych zgodnie z art. 66 Prawa o ruchu drogowym.

Zgłoszenie, jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 302 str. 1 ze zm.; dalej WKC), zostało przyjęte.

Pismem z [...] listopada 2011 r. s. władze celne poinformowały między innymi, że "kwota figurująca na umowie stanowi zaliczkę w wysokości 5.000 CHF, a nie wartość sprzedaży pojazdu". Do pisma załączone zostały dokumenty zakupu samochodu – kopia umowy sprzedaży oraz oferty wykupu przedmiotu leasingu.

Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił skarżącej niezaksięgowaną kwotę cła w wysokości 6.759 zł i dokonał retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego w wysokości 6.759 zł z tytułu importu ze S. samochodu marki Mitsubishi Lancer.

Organ uznał, że deklarowana cena nabycia 5.000 CHF, bez uzasadnionej przyczyny w sposób rażący odbiegała od ceny towarów podobnych oferowanych na rynku kraju sprzedaży. W związku z tym przeprowadził kalkulację ceny na podstawie metody "ostatniej szansy" w oparciu o system wyceny wartości pojazdów EurotaxGlass właściwej na [...] maja 2007 r. przy stanie pojazdu określanym jako "zły" na kwotę: 120.800 zł. Zauważył przy tym, że samochód był w dniu odprawy jezdny, tj. dopuszczony do ruchu i zarejestrowany, bez zewnętrznych uszkodzeń, a także samodzielnie poruszał się po drogach publicznych. Natomiast wybór najniższej ceny związanej ze "złym" stanem pojazdu wiązał z pewnymi usterkami w postaci uszkodzenia turbodoładowania oraz komputera sterującego, co zostało potwierdzone rachunkiem sprzedaży oraz badaniem technicznym. Wyliczając wartość celną towaru odliczył zawarte w tej cenie brutto elementy zewnętrzne (cło – 10%, podatek akcyzowy – 3,1% oraz podatek od towarów i usług – 22%), a także zwyczajowo przyjmowaną marżę (10%). W wyniku tego wyliczenia jako podstawę określenia należności celnych przyjął kwotę 79.371 zł. Stosując stawkę celną erga omnes 10% wyliczył kwotę cła w wysokości 7.937 zł. Określona kwota długu celnego 6.759 zł stanowiła różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną (7.937 zł), a kwotą cła określoną w zgłoszeniu celnym (1.178 zł).

Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] września 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że prawidłowo została ustalona wartość celna sprowadzonego przez stronę pojazdu samochodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę na powyższą decyzję.

Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego uzasadniającego uchylenie lub stwierdzenie nieważności tych decyzji. Organy dokonały prawidłowej wykładni właściwych przepisów materialnych, a przed wydaniem decyzji ustaliły istotne okoliczności faktyczne wynikające z hipotez norm wyinterpretowanych z tych przepisów i ostatecznie wykonały dyspozycję tych norm, wydając stosowne decyzje w pierwszej i drugiej instancji.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że przedawnienie prawa do określenia długu celnego nie nastąpiło. Organ I instancji powiadomił stronę o powstałym długu celnym przed upływem pięciu lat od jego powstania, tj. [...] maja 2012 r. Następnie z powodu złożenia odwołania od tej decyzji jeszcze na 8 dni przed upływem pięciu lat, tj. [...] maja 2012 r., bieg tego terminu został zawieszony na czas trwania procedury odwoławczej, jak wynika z art. 221 ust. 2 zd. 2 WKC stosowanego odpowiednio na podstawie art. 56 zd. 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.; dalej p.c.). Sąd przyjął, że złożenie odwołania nastąpiło z momentem nadania w Urzędzie Pocztowym przesyłki zawierającej to odwołanie ze względu na skutek wynikający z art. 12 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: O.p). w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. Doręczenie decyzji organu odwoławczego [...] września 2012 r. zakończyło procedurę odwoławczą, co oznacza, że powiadomienie strony o kwocie długu celnego nastąpiło jeszcze przed upływem terminu przedawnienia.

WSA podzielił stanowisko organu, że pismo szwajcarskich władz celnych z [...] września 2011 r., dotyczące wyniku przeprowadzonej weryfikacji dowodu zakupu pojazdu wraz z załącznikami należy uznać za dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 O.p. Wynika z nich, że zasadne są twierdzenia organów, że kwota figurująca na umowie z [...] maja 2007 r. stanowiła jedynie zaliczkę w wysokości 5.000 CHF, a pojazd został sprzedany za pozostałą do spłaty kwotę leasingu, czyli 48.604,25 CHF. Tym samym były wystarczające podstawy faktyczne do stwierdzenia, że wartość celna zgłoszonego samochodu nie mogła zostać ustalona w oparciu o dyspozycję art. 29 WKC.

Zdaniem Sądu I instancji organy prawidłowo ustaliły, że samochód w momencie dokonania zgłoszenia nie mógł być tak znacznie uszkodzony jak to wynika z twierdzeń strony – tzn. że był po kolizji i przeprowadzonej naprawie blacharskiej, miał uszkodzony silnik i zespół napędowy oraz wymieniony licznik – mógł przejechać granicę o "własnych siłach", a nie na lawecie. Organy w tym zakresie słusznie zwróciły uwagę, że w umowie sprzedaży zaznaczono, że pojazd mimo uszkodzonego turbodoładowania był "gotowy do jazdy", co potwierdził wynik rewizji i stan faktyczny stwierdzony w dniu odprawy w Oddziale Celnym w G..

Wobec tego Sąd podzielił stanowisko organów, że nie można było uznać za wiarygodne dowody, na które powoływała się skarżąca. Nie potwierdzają one tego, że samochód był na tyle uszkodzony, że nie mógł się poruszać i że należało wymienić silnik oraz elementy zawieszenia. Poza tym stały one nawet w sprzeczności z okolicznościami wynikającymi z wyżej wymienionych dowodów, które można uznać za obiektywne, ponieważ były sporządzane z udziałem strony (np. umowa sprzedaży, zgłoszenie SAD, rewizja całkowita – adnotacja na SAD, opinie techniczne) i które sama strona składała. Z dowodów dołączonych do odwołania wynikało, że wprawdzie samochód był naprawiany, ale w 2008 r. (oświadczenie J. B. z [...] marca 2012 r.). Brak jest jednak dowodów wskazujących na to, co było przedmiotem naprawy i jaka była jej wartość. Nie mogły tego potwierdzać przedłożone faktury VAT na sprzedaż określonych części.

Opierając się na ustaleniach organy dokonały prawidłowej kalkulacji ceny tego używanego samochodu osobowego z zastosowaniem cen określonych w wyspecjalizowanym katalogu, jakim jest EurotaxGlass, na podstawie art. 31 ust. 1 WKC i zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W tym przypadku najpierw przyjęły najniższą cenę samochodu (w stanie określonym jako "zły") – odnosząc ją do tej marki i takiego typu z uwzględnieniem roku produkcji i pojemności silnika – wynikającą z tego katalogu (120.800 zł), a następnie dokonały stosownych obniżek w zakresie wartości cła i podatków oraz właściwej marży, otrzymując końcową kwotę 79.371 zł.

W ocenie WSA zarzuty skargi nie były oparte na usprawiedliwionych podstawach. Organy działając zgodnie z prawem nie naruszyły zasady zaufania (art. 121 § 1 O.p.), wyjaśniły wszystkie istotnych okoliczności sprawy (art. 122 i art. 187 § 1 o.p.), a przy ocenie zebranych z urzędu i przedłożonych przez stronę dowodów nie naruszyły granic swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), czemu dały wyraz w sposób wystarczający w uzasadnieniu wydanych decyzji (art. 210 § 4 O.p.). W związku z tym nie naruszyły też zasad wynikających z art. 2, art. 9, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 91 Konstytucji RP.

Sąd uznał, że organy wywiązały się z obowiązku wynikającego z ciężaru dowodu i obowiązku dowodzenia, natomiast strona nie przeprowadziła skutecznego dowodu przeciwko dowodowi z dokumentu urzędowego, jakim było pismo władz szwajcarskich uzyskane w wyniku pomocy administracyjnej. M. M. będący synem sprzedającego samochód J. P. M. mógł mieć wiedzę, co do okoliczności dokonanej sprzedaży, a mianowicie wpłaty zaliczki i zapłaty pozostałej kwoty związanej z wykupem w ramach umowy leasingowej. Nie jest istotne dla sprawy, w jakiej formie oświadczenie to zostało odebrane przez szwajcarski organ, jeśli zostało opisane w dokumencie urzędowym, więc nie został naruszony art. 173 O.p. W dołączonym do tego dokumentu piśmie firmy Leasing Raiffeisen i fakturze został na tyle precyzyjnie opisany samochód z podaniem marki i numeru nadwozia oraz wielkości kwoty wykupu, że wątpliwości wskazane w odwołaniu co do tego, że w piśmie tym nie odniesiono się do określonej umowy i że w umowie leasingu nie figuruje sprzedający tylko inna firma, nie mogły prowadzić do odrzucenia tych dowodów. Poza tym adresat tego pisma ma taki sam adres siedziby, co sprzedający. Tak przedstawiona oferta wykupu została zrealizowana w odpowiednim okresie, ponieważ samochód został przez skarżącą [...] maja 2007 r. nabyty i zarejestrowany w Szwajcarii, a [...] maja 2007 r. zgłoszony w kraju. Jeśli brak jest dowodów świadczących o tym, że wartość tego samochodu rzeczywiście wynosiła 5.000 CHF, mimo tego, że oferta wykupu osiem dni wcześniej wskazywała na kwotę ponad 48.000 CHF, to przyjmując racjonalność działania sprzedawcy należy uznać, że nie mógł on dokonać wykupu samochodu za taką kwotę i zaraz sprzedać go po cenie prawie 90% niższej. Brak dowodu wpłaty pozostałej kwoty na rzecz firmy leasingowej lub sprzedawcy nie oznacza, że w takiej sytuacji kwota faktycznie nie została wpłacona. Jeśli według oświadczenia M. M., to "polski kupujący" zapłacił zaliczkę w kwocie 5.000 CHF, a następnie "udał się do banku Raiffeisen w celu zapłacenia gotówką pozostałego salda, czyli 43.604,25 CHF", a strona skarżąca zapłaciła kwotę 5.000 CHF, to można przyjąć za organami, że była ona "polskim kupującym" na etapie zaliczki i zapłaty pozostałej kwoty. Brak przesłuchania świadków, o których wnioskowała strona w odwołaniu, tj. nabywcy samochodu w kraju A. J., co do powodów ustalenia określonej ceny sprzedaży oraz P. B. na okoliczności związane z pośrednictwem przy zakupie pojazdu, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ nie dotyczyły stanu technicznego samochodu na dzień dokonania zgłoszenia, a co wynikało z innych dowodów przedłożonych przez stronę.

WSA uznał, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie ograniczył się tylko do kontroli tej decyzji, tylko rozpoznał ponownie sprawę zgodnie z art. 127 i art. 233 O.p., a także ustosunkował się do zarzutów odwołania.

Sąd nie doszukał się naruszenia przepisu art. 104 WKC, wskazanego w ostatnim zarzucie, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania w sprawie, gdyż dotyczy obowiązku złożenia gwarancji przez podmiot prowadzący skład.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do meritum sprawy, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w G. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zarzuciła naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez zastosowanie błędnej wykładni art. 221 ust. 3 i 4 WKC, co miało wpływ na przyjęcie pięcioletniego terminu przedawnienia, podczas gdy analiza stanu faktycznego w sprawie winna prowadzić do konstatacji, że sformułowanie ujęte w piśmie Referatu Dochodzeniowo-Śledczego UC w R., będące załącznikiem do akt administracyjnych, nie daje podstaw do przyjęcia faktu zaistnienia czynu zabronionego, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:

a) art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p.;

b) art. 173 O.p. poprzez dopuszczenie do materiału dowodowego przesłuchania świadka w formie nieprzewidzianej przepisami procedury administracyjnej, nadanie jej dla potrzeb uzasadnienia waloru przesłuchania protokolarnego;

c) art. 127 O.p., tj. zasady dwuinstancyjności, poprzez ograniczenie się organu II instancji do kontroli decyzji organu I instancji, podczas gdy zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy powinien rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę poprzednio rozstrzygniętą przez Naczelnika Urzędu Celnego w R.;

d) art. 233 O.p. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji kiedy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności w materii "szwajcarskiej weryfikacji" umowy, tj. w materii ustalenia rzeczonej okoliczności jako mających najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

e) lakoniczne ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji, a także art. 104 WKC poprzez nieprzeprowadzenie przez organy celne wnikliwej analizy stanu faktycznego, którego badanie jest konieczne.

W uzasadnieniu powołano szczegółowe argumenty na poparcie zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem z [...] stycznia 2015 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie w trybie art. 106 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. opinii biegłego dotyczącej ustalenia wartości samochodu będącego przedmiotem sprawy dla potrzeb postępowania niezależnie przeprowadzonego przez Sąd Rejonowy w G. (IX Wydział Karny) o sygn. akt IX K 1921/12.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga ta została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

W ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. kasator wskazał na naruszenie całego szeregu przepisów postępowania administracyjnego, sprowadzające się do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez organ administracji w niniejszej sprawie, które stanowiły podstawę faktyczną kwestionowanej decyzji, zaakceptowaną w zaskarżonym wyroku przez Sąd I instancji.

Wbrew tym zarzutom Sąd I instancji nie miał żadnych podstaw do podważenia ustaleń organu administracji opartych na dokumentach przesłanych przez szwajcarskie władze celne przy piśmie z dnia [...] września 2011 r. dotyczące weryfikacji zadeklarowanej przez skarżącą wartości celnej spornego samochodu w kwocie 5.000 CHF.

Te dokumenty stanowiły dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a zatem były dowodem tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone. Jeżeli chodzi o zarzut, iż "organ celny uznał oświadczenie syna sprzedającego, którego rola, ani udział przy zawarciu umowy nie jest wyjaśniona, nie znany jest fakt, czy był on obecny przy zawieraniu umowy, czy zna ją z relacji, a jeżeli tak to czyjej (...)", to stwierdzić należy, iż to oświadczenie syna sprzedającego sporny pojazd nie miało decydującego znaczenia w sprawie. Istotna była natomiast przesłana przez szwajcarskie władze celne kopia oferty wykupu przedmiotu leasingu (umowa nr [...]), z której wynikało, iż wykup przedmiotu leasingu został określony na kwotę 48.604,25 CHF, z zaznaczeniem, iż własność przedmiotu leasingu zostanie przeniesiona dopiero po zapłacie tej ceny wykupu.

Stąd w okolicznościach niniejszej sprawy trafnie przyjęto, iż kwota 5.000 CHF nie stanowiła "wartości sprzedaży pojazdu", a jedynie zaliczkę na poczet kwoty należnej za zakupiony pojazd. Sąd I instancji trafnie przy tym podkreślił, iż biorąc pod uwagę racjonalność działania sprzedawcy nie można uznać, iż dokonał on wykupu samochodu za kwotę ponad 48.000 CHF i zaraz sprzedał ten samochód po cenie o 90% niższej.

Zatem, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, organ celny, co zostało następnie zaakceptowane przez Sąd I instancji, miał podstawy prawne i fatyczne do wszczęcia postępowania w celu zweryfikowania zgłoszenia celnego i w jego następstwie określenia niezaksięgowanej kwoty cła. Zostały bowiem ujawnione okoliczności, które poddały pod wątpliwość prawidłowość zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym ceny pojazdu.

Przyjęcie zgłoszenia celnego i dopuszczenie towaru do swobodnego obrotu na terenie kraju nie wyklucza możliwości podjęcia w późniejszym czasie czynności w celu zweryfikowania danych podanych w zgłoszeniu celnym, jak też nie uniemożliwia podważenia ich prawdziwości. Co jest konsekwencją przyjętej przez Państwo formy rozliczania należności celnych, opartej na samoobliczeniu.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 Prawa celnego zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych.

Nie oznacza to jednak, że rozliczenie to ma charakter definitywny. Przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towaru nie jest bowiem równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe. Stąd też dane w nim zawarte, korzystają niejako z domniemania prawdziwości do czasu ich podważenia w sposób prawnie dopuszczalny.

Z przepisów regulujących procedury celne (v. art. 62, art. 63, art. 67 i 78 WKC oraz art. 23 Prawa celnego) wynika, że organ celny dokonuje formalnej kontroli składanych przez podmiot dokumentów, stąd też weryfikacja co do ich rzetelności może przebiegać na kilku etapach oraz przy podjęciu przez organ celny dodatkowych czynności.

Kontrola zgłoszenia celnego pod względem rzetelności deklarowanych danych może przebiegać zarówno przed zwolnieniem towaru, jak też po jego zwolnieniu.

Z treści ust. 3 art. 23 (w zw. z art. 51) Prawa celnego wynika, że organ celny na etapie przyjmowania zgłoszenia celnego jest zobowiązany do wydania decyzji, w której określa kwotę wynikającą z długu celnego lub rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, jeżeli przed zwolnieniem towaru stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym podał nieprawidłowe dane, mające lub mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną.

Natomiast zgodnie z art. 78 ust. 2 WKC po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania.

W każdym z tych przypadków organ celny, w celu uregulowania sytuacji prawnej towaru, ma możliwość podjęcia działań, jeśli poweźmie uzasadnioną wątpliwość co do rzetelności danych.

Z tych też względów przyjęcie zgłoszenia celnego bez skorzystania z możliwości jego weryfikacji przed zwolnieniem towaru, poza szczególnymi przypadkami, które nie miały miejsca w sprawie, nie może być postrzegane jako błąd organu celnego, w rozumieniu art. 220 ust. 2 lit. b)/ WKC, co ewentualnie wykluczałoby możliwość retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.

W stanie sprawy, w czasie dokonywania odprawy celnej organ celny nie miał świadomości, że strona dołączyła do zgłoszenia celnego umowę kupna-sprzedaży samochodu osobowego, która jak wykazało późniejsze postępowanie nie odpowiadała wartości transakcyjnej. Informację, co do ceny faktycznie zapłaconej za sprowadzony samochód osobowy organ celny uzyskał dopiero po dopuszczeniu pojazdu do swobodnego obrotu.

Ujawnione przez szwajcarskie władze celne okoliczności wskazywały zarazem, że w sprawie zaistniała sytuacja, o jakiej mowa w ust. 4 art. 221 WKC, a mianowicie, że dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, co pozwoliło organowi celnemu, stosownie do treści tego przepisu, powiadomić dłużnika o kwocie długu celnego po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3 powołanego przepisu.

Trybunał Sprawiedliwości UE w swoim orzecznictwie wskazuje (v. wyrok z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C- 62/06,), że kwalifikacja czynu, jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania dokładnej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Zdaniem Trybunału, dokonana przez organy celne kwalifikacja danego czynu, jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" nie stanowi stwierdzenia, że rzeczywiście popełnione zostało przestępstwo, lecz jest dokonywana jedynie w ramach i dla celów postępowania o charakterze administracyjnym, mającego na celu wyłącznie umożliwienie organom celnym skorygowania błędnego lub niewystarczającego poboru należności celnych przywozowych lub wywozowych.

Dla ustalenia czy istniały przesłanki do zastosowania art. 221 ust. 4 WKC, wbrew temu co twierdzi autor skargi kasacyjnej, decydujące znaczenie miały dokumenty przekazane przez szwajcarskie władze celne, a nie pismo Referatu Dochodzeniowo – Śledczego UC w R.. Stosownie do art. 86 ust. 1 Prawa celnego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. W wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 312/08, NSA wyraził pogląd, że zestawiając wynikające z treści art. 194 § 1 i 2 O.p. trzy główne przesłanki definiujące pojęcie dokumentu urzędowego z uregulowaniami zawartymi w Protokole dodatkowym w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (stanowiący integralną część umowy z dnia 22 lipca 1972 r. między Europejska Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską; Dz.U.UE.L. 1997.169.77; Dz.U.UE-sp.02-8-306), należy dojść do wniosku, że pismo szwajcarskich władz celnych może stanowić dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 O.p.

Zgodnie z art. 56 Prawa celnego, w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio.

Odesłanie w zd. drugim do art. 221 ust. 3 WKC oznacza jedynie tyle, że zawieszenie biegu terminu na powiadomienie następuje na czas procedury odwoławczej w sprawie celnej.

W stanie sprawy organ celny zmieścił się w terminie zakreślonym przez art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 4 WKC, co czyni zarzut naruszenia art. 221 ust. 3 i 4 WKC niezasadnym.

Odnosząc się zaś do wniosku kasatora z dnia [...] stycznia 2015 r. o dopuszczenie przez NSA dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy z dnia [...] marca 2014 r. – na podstawie art. 106 § 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż przeprowadzenie takiego dowodu przez NSA jest niedopuszczalne, gdyż Sąd ten nie może uzupełniać ewentualnych braków postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ administracji, gdyż jego kompetencje ograniczają się wyłącznie do rozpoznania skargi kasacyjnej (art. 183 p.p.s.a.).

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 twej ostatniej ustawy.