Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 328/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 1, 2, 4, 5-5e
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 102 par. 2 i 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80.
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 30 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 roku sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 roku Nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2017 roku Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697,- zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] 2017 r., nr [...] [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 130a ust. 1, ust. 2, ust. 5c, ust. 10, ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, odmówił J. J. zwrotu kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdów odholowanych na parking położony w K. przy ul. [...], na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] M. .

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż J. J. domaga się wynagrodzenia w wysokości ponad 170.000,- zł. za przechowywanie czterech samochodów odholowanych na ww. parking. W świetle informacji udzielonych przez J. J., pojazdy te odholowane zostały w następujących okolicznościach:

- w dniu 26 lipca 2006 r. policjanci KMP w K. wydali dyspozycję holowania w trybie administracyjnym pojazdu marki Volkswagen Golf nr rej. [...] z uwagi na brak posiadania przez kierującego dokumentów, pojazd odholowano z Al. W. w K.,

- w dniu 07 czerwca 2007 r. policjanci KMP w K. wydali dyspozycję holowania w trybie administracyjnym pojazdu marki Ford Scorpio nr rej. [...] z uwagi na brak posiadania przez kierującego dokumentów, brak jest informacji odnośnie miejsca odholowania,

- w dniu 13 września 2007 r. policjanci KMP w K. wydali dyspozycję holowania w trybie administracyjnym pojazdu marki Opel Kadet nr rej. [...] z uwagi na fakt kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu, pojazd został odholowany z miejscowości B.,

- w dniu 14 marca 2008 r. policjanci KMP w K. wydali dyspozycję holowania w trybie administracyjnym pojazdu marki Polonez nr rej. [...] z uwagi na brak posiadania przez kierującego dokumentów, brak jest informacji odnośnie miejsca odholowania.

Organ zauważył, iż z zaświadczenia wydanego przez Komendanta Miejskiej Policji w K. z dnia 18 sierpnia 2014 r. należy wnosić, że wyżej wymienione dyspozycje zostały wydane na podstawie umowy zawartej pomiędzy J. J. i Komendą Wojewódzką Policji w P. (bez bliższego wskazania w tym piśmie daty jej zawarcia i okresu jej obwiązywania). Umowa dotyczyła usług holowniczych na terenie administracyjnym Komendy Miejskiej Policji w K., zatem na terenie miasta K. i Powiatu K. .

Dalej wskazano, iż Starosta K. uznał się właściwym do rozpatrzenia sprawy odnośnie pojazdu marki Opel Kadett nr rej. [...] z uwagi na miejsce usunięcia pojazdu (zawiadomienia Starosty [...] z dnia 30 stycznia 2017 r. nr [...]). Wskazano też, iż w dniu 08 maja 2015 r. pojazdy: Volkswagen Golf nr rej. [...], Opel Kadett nr rej. [...], Ford Scoipio nr rej. [...], Polonez nr rej. [...] i Motocykl Honda, zostały przewiezione z parkingu J. J. przy ul. [...] do hali magazynowej będącej w dyspozycji Straży Miejskiej K.. Brak jest jednak dokumentacji dotyczącej wyżej wymienionych pojazdów.

Prezydent Miasta K. wskazał następnie, iż wezwano pełnomocnika J. J. do przedłożenia dokumentów świadczących, że miejscem usunięcia pojazdów: Polonez nr rej. [...] oraz Ford Scorpio nr rej. [...], było miasto K.. Pismo zawierało także prośbę o udzielenie informacji czy umowa z dnia 17 lipca 2008 r. zawarta między Komendą Wojewódzką Policji w P., a J. J., jest jedyną umową, na podstawie której J. J. dokonał odholowania pojazdów na parking przy ul. [...]. W odpowiedzi strona pismem z dnia 11 maja 2017 r. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, zgodnie z którym okoliczności dotyczące miejsca odholowania pojazdów nie mają znaczenia dla sprawy. Strona potwierdziła, iż nie posiada żadnej dokumentacji ponad dotychczas złożoną. Zdaniem organu nie zostały jednak przedłożone żadne dowody, na okoliczność, że pojazdy zostały usunięte w przypadkach określonych w ustawie Prawo ruchu drogowym oraz, że strona podjęła czynności, do których była zobligowana rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdów i rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów.

Organ zauważył, iż co prawda wskazane w przedłożonej przez J. J. dokumentacji przesłanki odholowania pojazdów z uwagi na brak posiadania przez kierującego dokumentów oraz kierowanie pojazdem pod wpływem alkoholu są zbieżne z podstawą wynikającą z art. 130a ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednakże strona w dostateczny i wiarygodny sposób nie udokumentowała powyższych okoliczności i faktów.

Zauważono też, iż w myśl art. 130a ust. 5a ustawy Prawo o ruchu drogowym przed zmianami z 2010r., to starosta wyznaczał jednostkę odpowiedzialną za usuwanie pojazdów z drogi. Dnia [...] 2004 r. Prezydent Miasta K. wydał Zarządzenie Nr [...] w sprawie wyznaczenia jednostek do świadczenia usług w zakresie: usuwania pojazdów z drogi, umieszczaniu pojazdów usuniętych z drogi na parkingu strzeżonym, w załączniku do którego widnieje m.in. firma J. J. pod nazwą "P. ". Jednakże zdaniem Prezydenta brak jest dowodów, że firma J. J. "Pomoc drogowa" została zgodnie z powołanym Zarządzeniem wyznaczona do usuwania i przechowywania pojazdów, które są przedmiotem niniejszej sprawy.

Organ wskazał, że zgodnie z zapisem zawartym w przywołanym wyżej zaświadczeniu Komendanta Miejskiej Policji w K. z dnia 18 sierpnia 2014 r., J. J. odholował pojazdy na podstawie umowy z P.. Jedynym dowodem znajdującym się w aktach sprawy jest umowa nr [...] z dnia 17 lipca 2008 r. zawarta pomiędzy Komendą Wojewódzką Policji w P., a J. J. właścicielem firmy "B. ". Jak wynika z treści umowy dotyczyła ona wyłącznie świadczenia usług holowania i parkowania pojazdów zabezpieczonych dla celów procesowych (nie objętych dyspozycją art. 50a ust. 1 i art. 130a ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym) na terenie administracyjnym Komendy Miejskiej Policji w K. i obowiązywała od dnia 17 lipca 2008 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. Zadaniem organu należy zatem stwierdzić, że odholowanie pojazdów nie mogło zostać wykonane na podstawie powyższej umowy, ze względu na okres, w którym dokonano odholowania tj. od 26 lipca 2006 r. do 14 marca 2008 r., a nadto, że świadczone usługi nie były objęte dyspozycją art. 50a i art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zauważono też, iż przyjmując nawet, że samochody zostały odholowane na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, to J. J. nie udowodnił, iż podjął czynności do których był zobligowany stosownie do przepisów wykonawczych tj. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r., Nr 134, poz. 1133 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007 r., Nr 191 poz. 1377 z późn. zm.). Zgodnie z przepisami tych aktów wykonawczych J. J. niezwłocznie po upływie terminu 6 miesięcy na odebranie pojazdu powinien był zawiadomić urząd skarbowy oraz Policję, która wydała dyspozycję odholowania pojazdu. Z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby czynności takie zostały podjęte. J. J. miał wystarczająco dużo czasu przed zmianą przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym na podjęcie działań w tej kwestii.

Stwierdzono także, iż wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów poniesienia koniecznych wydatków ani dokumentów ich dotyczących. Żadne dokumenty nie obrazują faktycznie poniesionych kosztów, ani okresu, za jaki miałyby być ustalone. Zaznaczono, że sama dyspozycja usunięcia pojazdu wydawana przez Policję nie może być źródłem powstania szczególnego stosunku administracyjnego, dokumentując jedynie fakt i okoliczności usunięcia pojazdu z drogi, w tym podmiot, który dokonał usunięcia oraz miejsce gdzie został odholowany pojazd. Podmiot niewyznaczony przez starostę do przyjmowania pojazdów czyni to nie w ramach wykonywania obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa administracyjnego, ale na zasadzie zwykłego parkingu. Podmiot taki nie może mieć wówczas podstaw prawnych do zakładania, że zostanie uznany za podmiot, o którym mowa w art. 130a ust. 5c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Reasumując, z uwagi na brak umowy, która obligowałaby J. J. do odholowania wyżej wymienionych pojazdów na parking przy ul. [...] oraz dokumentów, które potwierdzałyby, że usunięcie pojazdów nastąpiło na podstawie obowiązującego w okresie odholowania art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, Prezydent Miasta K. odmówił zwrotu kosztów za parkowanie samochodów odholowanych na parking położony w K. przy ul. [...], należący do J. J..

Odwołanie od tej decyzji wniósł J. J. zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności naruszenie art. 7, 8, 9,11, 77 i 80 K.p.a., poprzez:

- oparcie orzeczenia na ustaleniach sprzecznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie;

- nierozstrzygnięcie o całości roszczeń skarżącego;

- rozstrzygnięcie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej;

- brak pouczenia skarżącego odnośnie części okoliczności, których wykazanie organ uznawał za konieczne;

- brak przekonującego wyjaśnienia zasadności przesłanek orzeczenia;

- oparcie rozstrzygnięcia na niepoprawnie ocenionym materialne dowodowym;

2. naruszenie przepisów prawa w postaci art. 130a Prawa o ruchu drogowym oraz art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez odmowę przyznania wynagrodzenia skarżącemu w oparciu o przesłanki nie zawarte w opisanych przepisach, oraz wydanie rozstrzygnięcia bez wszczęcia postępowania w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium zauważyło, iż materialno-prawną podstawę w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, który był wielokrotnie nowelizowany. Reguluje on zagadnienia związane z usuwaniem pojazdu z drogi na koszt właściciela oraz określa jakiego typu stosunek prawny nawiązuje się pomiędzy podmiotem wyznaczonym w trybie tego przepisu do usuwania pojazdów z drogi i prowadzenia parkingu dla tych pojazdów, a organem wyznaczającym. W pierwotnym brzmieniu art. 130a ust. 5 i 6 stanowił, że pojazd usuwany jest z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę i umieszczany na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Z kolei w myśl ust. 10 pojazd usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd taki przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Jednakże wyrokiem z dnia 7 czerwca 2005r., sygn. akt K 23/04 Trybunał Konstytucyjny uznał, iż powyższe przepisy art. 130a ust. 5 i 6 są niezgodne z Konstytucją RP i straciły one moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2006r. Ustawą z dnia 22 września 2006r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (która weszła w życie z dniem 19 października 2006r.). dokonano nowelizacji ww. przepisu art. 130a, zgodnie z którą starosta wyznaczał jednostkę do usuwania pojazdów z drogi oraz prowadzącą parking strzeżony na czas określony - nie dłuższy niż 3 lata. Kierować miał się przy tym rzetelnością oraz zapewnieniem najwyższej jakości świadczonych usług, biorąc pod uwagę m.in. proponowaną cenę usługi oraz konieczność zachowania warunków konkurencji.

Organ odwoławczy zauważył, iż podjęcie się wykonania dyspozycji usunięcia przedmiotowych pojazdów nie oznacza automatycznie, że J. J. dokonał tego usunięcia (oraz że wykonywał dozór nad tymi pojazdami) w trybie przepisu art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co z kolei oznaczałoby możliwość dochodzenia przez niego zwrotu koniecznych wydatków za okres poprzedzający przejście własności tych pojazdów na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 102 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Żeby można było uznać istnienie stosunku administracyjnego łączącego przedsiębiorcę prowadzącego parking strzeżony z organami administracji publicznej, muszą być spełnione dwie przesłanki, tj. przede wszystkim nawiązanie takiego stosunku poprzez władcze działania organów władzy publicznej polegające na usunięciu z drogi pojazdu w trybie przepisów art. 130a cyt. ustawy i umieszczenie go na parkingu wyznaczonym do tego celu przez właściwy organ. W związku z tym w sytuacji, gdy dyspozycję usunięcia pojazdu wykonał podmiot niezobowiązany do tego przez starostę, to nie można mówić o powstaniu powyższego stosunku administracyjnego - w takim przypadku podmiot, który dokonał faktycznie usunięcia przechowania pojazdu, może dochodzić zapłaty ww. należności w trybie powództwa cywilnoprawnego, a nie na drodze administracyjnoprawnej. Sama dyspozycja usunięcia pojazdu - wydana przez Policję, nie stanowi źródła powstania -ogólnego stosunku administracyjnoprawnego. Potwierdza ona jedynie fakt usunięcia pojazdu z drogi, wskazuje podmiot który dokonał tego usunięcia oraz miejsce, gdzie został odholowany pojazd. Tymczasem w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu świadczącego, że J. J. został wyznaczony przez właściwy organ administracji publicznej do usuwania z drogi pojazdów oraz prowadzenia parkingu strzeżonego dla tych pojazdów. Organ pierwszej instancji wezwał stronę do przedłożenia materiałów, z których wynikałaby powyższa okoliczność, jednakże żadne materiały w tym zakresie nie zostały złożone. Zaznaczono przy tym, iż spoczywający na organie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie zwalnia strony od współudziału w realizacji ww. obowiązku - zwłaszcza gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W niniejszej sprawie to przede wszystkim na J. J. spoczywał obowiązek wykazania dowodu, że został wyznaczony przez właściwy organ do usuwania z drogi pojazdów i przechowywania ich na parkingu strzeżonym w myśl przepisu art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Według Kolegium zebrany materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, aby przedmiotowe pojazdy zostały usunięte przez skarżącego w trybie art. 130a ww. ustawy, a co za tym idzie - nie jest możliwe ustalenie i wypłacenie wnioskowanego wynagrodzenia w trybie administracyjnoprawnym.

W skardze na powyższą decyzję J. J. – reprezentowany przez adw. T. K. – zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w szczególności naruszenie art. 7, 8, 9,11, 77 i 80 K.p.a. , poprzez:

- oparcie orzeczenia na ustaleniach sprzecznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie;

- nie rozstrzygnięcie o całości roszczeń skarżącego;

- rozstrzygnięcie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej;

- brak pouczenia skarżącego odnośnie części okoliczności, których wykazanie organ uznawał za konieczne;

- brak przekonującego wyjaśnienia zasadności przesłanek orzeczenia;

- oparcie rozstrzygnięcia na niepoprawnie ocenionym materialne dowodowym.

Skarżący podniósł, iż Kolegium nie odniosło się do zarzutu odwołania dotyczącego nieprzeprowadzenia postępowania w sprawie przeniesienia własności przedmiotowych pojazdów na rzecz Skarbu Państwa lub właściwego powiatu. Nie odniosło się także do zarzutu, iż decyzja organu I instancji była niepełna, gdyż nie odnosiła się do kwestii dotyczącej wynagrodzenia za sprawowany dozór.

Brak w decyzji również jakiegokolwiek odniesienia się do kwestii wykonania przez J. J. obowiązków ciążących na dozorcy na podstawie rozporządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Zdaniem strony pominięto ponadto zupełnie kwestie dotyczące tego, czy ustalenie miejsca z którego odholowano pojazdy ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji stał bowiem na stanowisku, iż od ustalenia tej okoliczności zależy jego właściwość w sprawie, strona natomiast wskazywała, iż decydującymi czynnikami są tutaj położenie parkingu oraz (po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania) to na rzecz jakiego podmiotu przejdzie własność pojazdów. Powyższe braki czynią decyzję Kolegium wadliwą – niepełną .

Strona skarżąca zaznaczyła także, iż w kluczowej dla sprawy kwestii, czyli trybu w jakim doszło do odholowania i sprawowania dozoru nad pojazdami, nie możne zgodzić się z poglądem prezentowanym przez organy obu instancji. Nie budzi w sprawie wątpliwości, że pojazdy trafiły na parking J. J. i były na nim przechowywane na zlecenie Policji. Pojazdy usunięte zostały z drogi ze względu na brak posiadania dokumentów przez kierującego, albo ze względu na fakt, iż kierujący znajdował się pod wpływem alkoholu, a więc na podstawie przesłanek z art. 130a ust 2 Prawa o ruchu drogowym. Jak stwierdza sam organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, J. J. widniał na załączniku do Zarządzenia Prezydenta Miasta K. nr [...], stanowiącym listę jednostek świadczących usługi w opisywanej materii. Trudno w tym kontekście zrozumieć, na jakiej innej podstawie pojazdy mogłyby znaleźć się na parkingu przy ul. [...]. Zdaniem strony niejasne są także wyjaśnia organu I instancji który stwierdził, iż nie jest wiadomym czy przedmiotowe pojazdy, zostały odholowane zgodnie ze wskazanym wyżej zarządzeniem. Skoro Prezydent Miasta K. sam wydawał zarządzenia odnośnie listy jednostek świadczących usługi w trybie art. 130a Prawa o Ruchu Drogowym, więc z urzędu powinien wiedzieć, czy w czasie odholowania konkretnych pojazdów J. J. był na takowej liście. Zarządzenie w tej sprawie wydawane zostało na konkretny czas, ale nie odnośnie konkretnych pojazdów, wobec czego trudno zrozumieć, w jaki sposób skarżący mógł jednocześnie być na liście podmiotów wyznaczonych przez Prezydenta w trybie art. 130a Prawa o ruchu drogowym i dokonywać odholowywania części pojazdów (na zlecenie Policji) w innym trybie. Kolegium poszło jeszcze dalej w swojej argumentacji, uznając, iż "brak jest jakiegokolwiek dowodu świadczącego, że Pan J. J. został wyznaczony przez właściwy organ administracji publicznej do usuwania pojazdów z drogi (...)". Fakt wydania zleceń holowania przez P., na podstawach wskazanych w art. 130a Prawa o ruchu drogowym oraz wskazanie skarżącego jako podmiotu wyznaczonego w załączniku do zarządzenia Prezydenta Miasta K. wydaje się jednak być co najmniej "jakimkolwiek dowodem".

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium zaznaczyło, iż to z uwagi na bierność skarżącego organy nie mogły w pełni zebrać materiału dowodowego i ocenić wszystkich okoliczności fatycznych sprawy.

Obecny na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż skarżący prowadził działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym w zakresie księgowania. Działalność tą prowadził wraz z małżonką, która po rozwodzie zabrała dokumentację związaną z prowadzoną działalnością. Skarżący nie był w stanie dokumentacji tej pozyskać od byłej żony, dlatego wystąpił na drogę sądową. Pełnomocnik podaje, że został wydany wyrok zobowiązujący byłą żonę skarżącego do wydania dokumentów. Ma wiedzę, że wyrok ten jest prawomocny. Zdaniem strony skarżącej zwrot wydatków powinien obejmować cały okres obejmujący czas od odholowania do czasu pozostawania na parkingu skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje .

Skarga okazała się zasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018, poz. 1302 - dalej P.p.s.a.), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca odmowy przyznania J. J. zwrotu kosztów związanych z usunięciem i parkowaniem pojazdów marki Volkswagen Golf nr rej. [...], Ford Scorpio nr rej. [...], Opel Kadett nr rej. [...] oraz marki Polonez nr rej. [...]. Pojazdy te zostały odholowane zgodnie z dyspozycją wydaną przez policję, w latach 2006-2008, na parking należący do skarżącego.

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż przepis art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst pierwotny Dz.U. Nr 98, poz. 602 z 1997 r., dalej w skrócie: "P.r.d."), który reguluje zagadnienia związane z usuwaniem pojazdu z drogi na koszt właściciela, był wielokrotnie nowelizowany. Niemniej każdorazowo regulacja ta przewidywała, iż kwestie związane z dozorem nad usuniętymi pojazdem należy do właściwości organów powiatowych.

Na gruncie powołanego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 29 listopada 2010r. uchwałę o sygnaturze I OPS 1/10, w której uznał, że jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908, z późn. zm.), nie odebrał pojazdu w określonym terminie, to jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów z nim związanych (w tym koszt usunięcia pojazdu z drogi) – na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954, z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a.") w zw. z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 50, poz. 449). Jak wyjaśniono w uzasadnieniu uchwały, wynika to z faktu, że istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjnoprawnym, realizowanego przez organy administracji publicznej, w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej. Podmiotami tymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy je z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym, oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków.

Pomimo kolejnych zmian stanu prawnego pogląd ten pozostaje aktualny i podziela go Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.

Wymaga stwierdzenia w tym miejscu, że podmiotu wykonującego dozór usuniętego z drogi pojazdu, który wykonuje działania na zlecenie i w imieniu organu administracji publicznej, nie łączy z właścicielem tego pojazdu żaden stosunek prawny, tj. ani administracyjno-prawny ani cywilnoprawny (obligacyjny), gdyż nie istnieje żadna norma prawa administracyjnego statuująca powstanie takiego stosunku administracyjno-prawnego, ani umowa dotycząca powstania pomiędzy tymi podmiotami (osobami) zobowiązania cywilnoprawnego.

W orzecznictwie zwracano już wielokrotnie uwagę na to, że organ egzekucyjny, zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a., ma obowiązek przyznania na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Przepis ten odczytywać należy wespół z ogólnym przepisem – art. 64b § 1 u.p.e.a., który stanowi, że "wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a w szczególności na opłacenie (...) przewozu, załadowania, rozładowania, przechowania, utrzymania (...) ruchomości odebranych albo usuniętych z opróżnionych budynków, lokali i pomieszczeń" oraz z art. 64c § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym "Opłaty (...) wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne (...) obciążają zobowiązanego". Z powyższego wynika, że wedle modelowego schematu stosowania art. 102 § 2 u.p.e.a. wydatki dozorcy stanowią wydatki egzekucyjne, a te z kolei stanowią wydatki, które zasadniczo ponosi organ egzekucyjny (art. 64b § 1 u.p.e.a.), które dopiero wtórnie obciążają zobowiązanego.

Przy czym starosta jako organ egzekucyjny uprawniony jest tylko i wyłącznie do przyznania dozorcy usprawiedliwionych okolicznościami sprawy kwot. Nie może natomiast orzekać od jakiego podmiotu te koszty będą pochodzić, czyniąc tym samym podmiot trzeci podmiotem zobowiązanym. Art. 102 § 2 u.p.e.a. nie zawiera bowiem upoważnienia do tego rodzaju rozstrzygnięcia. Reguluje on jedynie stosunek administracyjnoprawny pomiędzy organem egzekucyjnym a dozorcą.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego również dominuje pogląd, że wskazany przepis stanowi kompletną i wystarczającą podstawę do prowadzenia określonego w nim postępowania (zob. postanowienia w sprawach I OW 23/16 i I OW 83/17 dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 102 § 2 u.p.e.a. nie uzależnia przy tym możliwości przyznania wynagrodzenia nie tylko od uprzedniego orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (w stanie prawnym obowiązującym do nowelizacji u.p.r.d. z 2010 r.) ani od przepadku pojazdu na rzecz powiatu (w aktualnym stanie prawnym), ale też nie wskazuje żadnej daty, od której dozorca z żądaniem przyznania kosztów może wystąpić. Oznacza to, że dozorujący może wystąpić z tego rodzaju żądaniem w każdym czasie, także w trakcie trwającego dozoru, pod warunkiem ścisłego określenia okresu za jaki chce takie wynagrodzenie i zwrot kosztów uzyskać.

Reasumując dotychczasowe rozważania, w stanie prawnym obowiązującym po nowelizacji ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.), dokonanej ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 152, poz. 1018), przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi podstawę prawną umożliwiającą rozpoznanie wniosku oraz przyznanie zwrotu kosztów i odpowiedniego wynagrodzenia na rzecz podmiotu wykonującego na zlecenie organu administracji publicznej czynność usunięcia z drogi i dozoru pojazdu, o którym mowa w art. 130a wymienionej na wstępie ustawy, bez względu na to, czy czynności te wykonywane były przed nowelizacją, czy też już po jej wejściu w życie oraz bez względu na to, czy doszło do przepadku takiego pojazdu na rzecz powiatu (patrz wyrok z 21 listopada 2017 r. o sygn. akt I OSK 1010/17 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) .

Powyższe uwagi oznaczają, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy, bez znaczenia dla ustalenia czy skarżącemu należy się zwrot kosztów za sprawowany dozór nad wymienionymi wyżej pojazdami pozostaje, czy doszło do przepadku tych pojazdów na rzecz powiatu.

Jak słusznie zauważyły organy obu instancji, dla ustalenia czy J. J. należy się zwrot wydatków za usunięcia pojazdu z drogi oraz zwrot wydatków za przechowywanie tych pojazdów na należącym do niego terenie oraz stosownie wynagrodzenie za te czynności, konieczne jest ustalenie, czy przedmiotowe pojazdy zostały usunięte z drogi w trybie art. 130a powołanej ustawy o ruchu drogowym i czy skarżącego łączy z właściwym organem stosunek administracyjnoprawny, o którym mowa ww. uchwale NSA I OPS 1/10.

Jak wskazano wyżej, art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym był wielokrotnie nowelizowany. Zmiany dotyczyły m.in. sposobu wyznaczenia podmiotu wykonującego na rzecz organów administracji czynności związane z usuwaniem i dozorem nad pojazdami.

Zgodnie z brzmieniem art. 130a ust. 5 wprowadzonym do ustawy Prawo o ruchu drogowym z dniem 1 stycznia 2002 r., a obowiązującym do 30 czerwca 2006 r., w przypadkach określonych w ust. 1 i 2 pojazd jest usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę.

Należy wyjaśnić, że do czasu powyższej nowelizacji, kwestie związane z nadzorem nad parkowaniem pojazdów i usuwaniem pojazdów regulował art. 129 ust. 5 Prawa o ruchy drogowym oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz.U. z 2000 r. Nr 5, poz. 64 z późn. zm.). Z przepisów tych wynikało, że czynności związane usuwaniem oraz parkowaniem usuniętych pojazdów na parkingach strzeżonych wykonywali przedsiębiorcy, z którymi komendant powiatowy Policji zawarł umowę o współdziałaniu w zakresie usuwania, przemieszczania lub parkowania. Z dniem 1 stycznia 2002 r. wszedł życie ww. przepis art. 130a Prawa o ruchu drogowym, z którego wynikało, że pojazdy są usuwane z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę (art. 130a ust. 5 P.r.d.) oraz umieszczane na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę (art. 130a ust. 6 P.r.d.).

Niewątpliwie zatem, począwszy od 1 stycznia 2002 r. brak było podstaw do zawierania umów, o których mowa była w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz.U. z 2000 r. Nr 5, poz. 64 ze zm.). W orzecznictwie wykształcił się jednak pogląd, iż dodanie do ustawy Prawo o ruchu drogowym art. 130a nie oznacza jednakże, że wcześniej zawarte w tym trybie umowy o współdziałaniu w zakresie usuwania, przemieszczania lub parkowania pojazdów, wygasły z dniem 1 stycznia 2002 r. (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 928/15 oraz WSA w Lublinie z 23 stycznia 2018 r. o sygn. akt III SA/Lu 407/17 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół nie określało maksymalnego terminu na jaki mogły być zawierane umowy, o których stanowił § 10 tego rozporządzenia.

Dalej zauważyć należy, iż obowiązująca od 1 stycznia 2002 r. treść art 130a ust. 5 P.r.d. utraciła moc z dniem 30 czerwca 2006 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r. o sygn. akt K 23/04. Mocą tego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 130a ust. 5 i ust. 6 zdanie pierwsze tej ustawy jest niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji RP. Przepisy uznane za niezgodne z Konstytucją RP utraciły moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2006 r. Dopiero ustawą z dnia 22 września 2006 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym wprowadzono nowe regulacje, które zastąpiły regulacje uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP (Dz. U. Nr 190, poz. 1400, art. 1). Przepisy te weszły w życie w dniu 19 października 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 2016 r. o sygn. akt I OSK 1404/14 (niepublikowany), stwierdził, iż wobec braku w okresie od 30 czerwca 2006 r. do 18 października 2006 r. przepisów normujących kwestię wyznaczenia przez starostę parkingu strzeżonego, na którym winny być umieszczane usunięte w trybie tego przepisu pojazdy, do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego z prowadzącym parking strzeżony wystarczające było, w czasie obowiązywania art. 130a w brzmieniu nadanym wspomnianym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego (tj. w okresie od 30 czerwca 2006 r. do 18 października 2006 r.), podjęcie przez właściwy organ decyzji o usunięciu pojazdu z drogi i umieszczeniu go na wskazanym przez ten organ parkingu (art. 130a ust. 4).

Nowelą z 22 września 2006 r. do art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym dodano ustępy 5a-5e regulujące m.in. sposób wyznaczenia przez starostę jednostek do usuwania pojazdów oraz jednostek prowadzenia parkingu strzeżonego na którym umieszczane są usunięte pojazdy. Zgodnie z ust. 5e wyznaczenie jednostki usuwającej pojazd oraz prowadzącej parking strzeżony, na którym umieszcza się usunięty pojazd, następuje poprzez wybór najkorzystniejszej oferty z uwzględnieniem warunków określonych w ust. 5b i 5d. Wyznaczenie następuje na czas określony, nie dłuższy niż 3 lata. Starosta może wyznaczyć więcej niż jedną jednostkę. Taki stan prawny obwiązywał do czasu kolejnej noweli z dnia 22 lipca 2010 r.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż w okresie od wejścia w życie ustawy Prawo o ruchu drogowym wielokrotnie ulegał zmianie tryb wyznaczenie jednostki usuwającej pojazd oraz jednostki prowadzącej parking strzeżony. Mogło to następować w drodze stosownej umowy z organami Policji, a następnie poprzez wyznaczenie takiej jednostki przez właściwego starostę. Ponieważ przepisy nie określały w jakiej formie następowało to wyznaczenia, w ocenie Sądu, mogło być one potwierdzone stosowną umową zawieraną między Starostą lub jednostką wyznaczoną (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 grudnia I2016 r. II SA/Po 835/16 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Ponadto w okresie od 30 czerwca 2006 r. do 18 października 2006 r. brak było przepisów regulujących sposób wyznaczania jednostek do dokonywania ww. czynności.

W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wynik na postępowania.

Zdaniem Sądu z akt sprawy wynika, co nie zostało w żaden sposób skutecznie zakwestionowane przez organu obu instancji, iż trzy pojazdy, tj.: Volkswagen Golf nr rej. KS 40H, Ford Scorpio nr rej. NMR L754 oraz marki Polonez nr rej. PK 04337, zostały usunięte przez skarżącego i zdeponowane na jego parkingu stosownie do dyspozycji pomiotu określonego w art. 130a ust. 4 pkt 1 P.r.d. Z zaświadczenia wydanego przez Komendanta Miejskiej Policji w K. z dnia 18 sierpnia 2014 r. wynika, iż do usunięcia ww. pojazdów doszło z uwagi na zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 130a ust. 1 i 2 P.r.d. Sąd nie ma zatem wątpliwości, iż do dyspozycji usunięcia ww. pojazdów z drogi doszło w trybie art. 130a ust. 1, 2 i 4 P.r.d.

Z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, czy J. J. w momencie przyjęcia dyspozycji Policji na usuniecie ww. pojazdów był podmiotem wyznaczonym do dokonana tej czynności i czy był podmiotem wyznaczonym do sprawowania dozoru nad tymi pojazdami. Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, iż organy obu instancji nie wywiązały się z obowiązku dokonania stosownych ustaleń w tym zakresie, przerzucając w całości obowiązek wykazania powyższych okoliczności na stronę skarżącą.

Zasady postępowania administracyjnego stanowią, iż organy administracyjne powinny ustalać stan faktyczny na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, mają przy tym na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Z uwagi na zasadę prowadzania postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) istotne było również odpowiednie przedstawienie tych zagadnień w uzasadnieniu aktu administracyjnego, które powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie uwagi te są tym bardziej istotne, że świadczenie w postaci dozoru nad pojazdem (co najmniej w swym wymiarze faktycznym) zostało spełnione. Wobec tego należało wyjątkowo wnikliwie – z uwagi na interes społeczny i słuszny interes obywatela – prowadzić postępowanie administracyjne i rozważyć wszystkie jego aspekty tak, aby wykonujący dozór, o ile spełnił warunki prawne wynikające z przepisów Prawa o ruchu drogowym i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie został pozbawiony, jako jednostka wykonująca zlecone jej zadania publiczne, należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów związanych z usunięciem pojazdu z drogi i wykonywaniem dozoru.

W niniejszej sprawie ani w sposób wyczerpujący nie zgromadzono materiału procesowego, w tym nie przeprowadzono dostępnych dowodów, ani też materiał ten nie został należycie rozpatrzony. Skoro bowiem materiał dowodowy nie był pełny co do doniosłych prawnie okoliczności sprawy, to ustalenie stanu faktycznego nie mogło zostać uznane za prawidłowe, zaś oceny prawne podjęte na podstawie tak ustalonych okoliczności za trafne. Organy nie dostrzegły też, że wniosek strony dotyczył różnych stanów faktycznych, do których należało zastosować odmienne uregulowania prawne. Wszystko to świadczy zarazem o braku odpowiedniej wnikliwości w rozpatrzeniu sprawy, która jest w tych warunkach szczególnie wymagana z uwagi na wymogi interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.), w sytuacji gdy strona dozorująca wypełniła swoje obowiązki związane z usunięciem pojazdu z drogi i jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym, a zatem jeżeli jej działania wyczerpywały dyspozycję przepisu art. 130a Prawa o ruchu drogowym lub odpowiednio – również wcześniej obwiązujących przepisów.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż w aktach sprawy brak jest powoływanego przez organ I instancji Zarządzenia Nr [...] z 18 marca 2004 r. Prezydenta Miasta K. w sprawie wyznaczenia jednostek do świadczenia usług w zakresie: usuwania pojazdów z drogi, umieszczaniu pojazdów usuniętych z drogi na parkingu strzeżonym. Uniemożliwia to Sądowi, jak też stronie, zapoznanie się z treści tego Zarządzenia, w celu zweryfikowania stanowiska organu I instancji, iż brak jest przesłanek do uznania, że firma J. J. została zgodne z tym Zarządzeniem wyznaczona do usuwania i przechowywania pojazdów. Zaznaczyć należy i organ odwoławczy w swoich rozważaniach całkowicie pominął istnienie tego Zarządzenia. Niezależnie od powyższego stwierdzić trzeba, iż z akt sprawy wynika, że jeden z pojazdów - Volkswagen Golf nr rej. KS 40H – został usunięty w dniu 26 lipca 2006 r., a więc w okresie od 30 czerwca 2006 r. do 18 października 2006 r., gdy brak było przepisów regulujących sposób wyznaczania jednostek do dokonywania ww. czynności. Zatem nawet gdyby przyjąć, iż usunięcie tego pojazdu nie nastąpiło zgodnie z ww. Zarządzeniem Nr [...], to w świetle powołanego wyżej stanowiska zaprezentowanego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 1404/14, do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego z prowadzącym parking strzeżony wystarczające było podjęcie przez właściwy organ decyzji o usunięciu pojazdu z drogi i umieszczeniu go na wskazanym przez ten organ parkingu. Nie budzi wątpliwości, że pojazd ten został usunięty na polecenie Policji z ul. [...]. W. w K., a więc z terenu objętego właściwością miejscową Prezydenta Miasta K..

Organy nie wyjaśniły także, w jaki sposób tj. w jakim trybie i w jakiej dacie, po wejściu w życie przepisów art. 130a ust. 5a-5f P.r.d., następowało wyznaczenie przez Prezydenta [...] jednostek uprawnionych do usuwania pojazdów ( zgodnie ust. 5b, ust. 5d i 5f) i prowadzenia parkingów strzeżonych. Nie wskazano jaki(e) podmiot(y) został(y) wyznaczone do dokonywania tych czynności i w jakiej dacie. Informacja ta jest o tyle istota, iż nie można bowiem wykluczyć, że po 19 października 2006 r. osoby podejmujące decyzję o przemieszczeniu lub usunięciu pojazdu z drogi (art. 130a ust. 4 P.r.d.) kierowały dyspozycję usunięcia pojazdu do podmiotów wyznaczonych na podstawie wcześniej obowiązujących regulacji, z uwagi na nie wywiązanie się przez właściwego starostę (w tym wypadku Prezydenta Miasta K.) z obowiązków nałożonych na niego przepisami art. 130a ust. 5a-5e p.r.d.. W rozpoznawanej sprawie dwa pojazdy: Ford Scoipio nr rej. [...], Polonez nr rej. [...] zostały po dniu 19 października 2006 r. usunięte z dróg publicznych zlokalizowanych w granicach Miasta K. (jak twierdzi skarżący w piśmie z 01 października 2014 r.) zatem ww. informacje mogą mieć znaczenie dla ustalenia czy odholowanie tych pojazdów i dozór nad nimi był wykonywany przez J. J. jako jednostkę wyznaczoną zgodnie z przepisami P.r.d. W ocenie Sądu, jeżeli z ustaleń wynikałoby, iż w dacie usunięcia tych dwóch pojazdów nie doszło do wskazania, zgodnie art. 130a ust. 5a-5f P.r.d. innych jednostek uprawnionych do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingów strzeżonych, to wykonanie tej czynności, zgodnie z dyspozycją wydaną przez osobę o której mowa w art. 130a ust. 4 P.r.d., przez jednostkę wyznaczoną do dokonywania tych czynności na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów, nie może rodzić negatywnych skutków dla tego podmiotu w postaci braku możliwości uzyskania zwrotu wydatków usunięcia i dozoru nad usuniętymi pojazdami oraz stosownego wynagrodzenia.

Odnosząc się argumentacji organów obu instancji, iż skarżący powinien wykazać inicjatywą dowodową w celu wykazania, iż spełnia przesłanki do uzyskania żądanego wynagrodzenia przypomnieć należy, że w świetle brzmienia art. 7 K.p.a. niewątpliwe w sytuacji, gdy dany środek dowodowy niezbędny do ustalenia konkretnej okoliczności faktycznej, z istnienia której strona wywodzi dla siebie skutki prawne, nie znajduje się w posiadaniu organu, to wynikający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek organu prowadzącego postępowanie ogranicza się do konieczności poinformowania strony o wymogu przedstawienia posiadanych dowodów. Skarżący wezwany do przedłożenia stosownej dokumentacji wyjaśnił w pismie z 7 października 2016 r., iż dokumentację związaną z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą posiada jego była żona, która mimo uzyskania stosownego orzeczenia sądowego nie chce jej zwrócić. Twierdzenia skarżącego dotyczące kłopotów z wyegzekwowaniem orzeczeń sądowych od byłej żony uprawdopodabnia dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy, opisująca przebieg przekazania ww. pojazdów pracownikom Wydziałowi Gospodarowania Mieniem Urzędu Miejskiego w K. z posesji przy ul. [...] w K.. Nie można zatem zarzucać skarżącemu, iż nie podejmował działań zmierzających do wykazania swojego uprawnienia do otrzymania wynagrodzenia za czynności związane z usunięciem pojazdów i dozorem nad nimi. Tym bardziej, iż jak wskazano wyżej, organy nie wyczerpały wszystkich dostępnych im z urzędu środków dowodowych.

Odnosząc się do kwestii wysokości wynagrodzenia za sprawowany dozór zauważyć należy, iż skarżący wniósł o kwotę [...]tysięcy złotych. J. J. nie wnosił natomiast o zwrot kosztów dozoru, jak też o zwrot kosztów lub wynagrodzenie za samą czynności usunięcia pojazdów. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 grudnia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1246/17, ani przepis art. 102 § 2 u.p.e.a, jak również żaden inny przepis, nie określają precyzyjnie, jak należy obliczyć należność za dozór, a wynagrodzenie i zwrot koniecznych wydatków jest uzależnione od konkretnego dozorcy i pojazdu. Wydatki muszą być konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru konkretnego pojazdu, gdyż ustalona należność powinna odpowiadać rzeczywistym, konkretnym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro ustawa egzekucyjna nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia w sytuacji, gdy dozorca nie wykaże wydatków poniesionych w związku z dozorem, to w tym zakresie organ powinien się oprzeć się na art. 836 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), który stanowi, że o ile wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie, albo w taryfie przechowawcy, to należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. W konsekwencji przyjąć należy, że jeżeli strona dozorująca nie wskaże i nie wykaże, jakie poniosła konieczne wydatki związane z dozorem, to organ sam powinien ustalić te wydatki, opierając się na dyspozycji art. 836 k.c., który to przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy dozorca nie wyliczył poniesionych przez siebie kosztów dozoru.

Zdaniem Sądu, podnoszona przez organ I instancji okoliczność niepodjęcia przez J. J. czynności, do których zobligowane były podmioty sprawujące dozór nad usuniętymi pojazdami, w przypadku nieodebrania tych przez właściciela w terminie 6 miesięcy, a wynikającymi z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdów i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów, może mieć wpływ co najwyżej na ustalenie wysokości należnego wynagrodzenia, natomiast nie powinna rzutować na ustalenia istnienia tego uprawnienia.

Podsumowując, rozstrzygniecie organów obu instancji dotknięte jest istotnymi uchybieniami co do ustalenia oraz rozważenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, przekładającymi się na wadliwość podjętych rozstrzygnięć administracyjnych.

Ponownie rozpoznając wniosek J. J. Prezydenta Miasta K. winien uwzględnić ocenę prawną i uwagi wyrażone w niniejszym orzeczeniu i ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 8, 77 § 1, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ powinien mieć także na uwadze, iż zgodnie art. 102 § 4 u.p.e.a. o zwrocie wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów organ egzekucyjny (w tym wypadku starosta) orzeka w formie postanowienia na które przysługuje zażalenie. Postępowanie w tym przedmiocie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają jedynie odpowiednie zastosowanie – art. 18 u.p.e.a.

Stąd też stwierdzić należy, iż zaskarżone decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały także z naruszeniem ww. art. 102 § 4 u.p.e.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 104 K.p.a.

W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit. c P.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt II na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800) zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzec strony skarżącej kwotę 697, - zł na która skład się uiszczony wpis od skargi (200,- zł), wynagrodzeni pełnomocnika skarżącego (480 zł) oraz uiszczona oplata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa (17,- zł).