Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 93/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy PPSA

SENTENCJA

Dnia 22 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2007 roku na rozprawie sprawy w Wydziale I ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty targowej postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego R. S. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy R. określił Panu R. S. wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za okres 1-31 lipca 2004 r. w wysokości 162,75 zł. Organ ten ustalił, iż strona prowadzi sprzedaż towarów na terenie Centrum Handlowego A w R., a sprzedaż ta odbywa się na stoisku [...] o powierzchni 17,5 m2. Zdaniem organu, hala, w której dokonywana jest sprzedaż, jest halą używaną do targów, aukcji i wystaw - w rozumieniu art. 15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a co za tym idzie jest targowiskiem, na którym sprzedaż jest opodatkowana na zasadach określonych w art. 15 ust. 1 i 2 tej ustawy. Organ wskazał, iż w dniach wskazanych w sentencji decyzji inkasent, wyznaczony na podstawie uchwały Rady Gminy R. Nr [...] z dnia [...] 2004 r., sporządził raport dzienny opłaty targowej, a następnie w dniu 2 sierpnia 2004 r. inkasent ten sporządził notatkę służbową, z której wynikało, iż w w/w dniach lipca 2004 r. na stoisku skarżącego dokonywano sprzedaży, a osoba prowadząca sprzedaż odmówiła uiszczenia opłaty targowej.

W dniu 19 września 2005 r. Pan R. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Strona zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Jak wskazano, Wójt Gminy nie podał kryteriów zaliczenia Hali Targowej A do jednego z wyjątków, tj. do hali używanej do targów, aukcji i wystaw i nie wyjaśnił dlaczego zalicza budynek do tej kategorii, a nie do budynków stanowiących targowiska pod dachem.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, uznał ustalenia faktyczne organu l instancji za prawidłowe i podzielił jego stanowisko, że Pan R. S. podlegał obowiązkowi uiszczenia opłaty targowej w związku z prowadzeniem sprzedaży na targowisku, którym jest hala Centrum Handlowego A i nie ma w stosunku do niego zastosowania zwolnienie przewidziane w art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wobec zaś braku zapłaty przez podatnika opłaty targowej umocowanemu inkasentowi, Wójt Gminy R. zobligowany był na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej do wydania zakwestionowanej decyzji, określającej wysokość tego zobowiązania podatkowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powołało ustawową definicję targowiska, wskazując, iż ustawa określa je jako wszelkie miejsca, gdzie prowadzony jest handel (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy). Jednocześnie przewiduje wyjątek, wyłączając z obowiązku zapłaty opłaty targowej sprzedaż dokonywaną w budynkach lub ich częściach, z jednoczesnym wyjątkiem od tego wyłączenia dla targowisk pod dachem i hal używanych do targów, aukcji i wystaw (art. 15 ust. 2a powołanej ustawy). Wskazało, iż Pan R. S. jest osobą fizyczną, podlega zatem hipotezie art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. We wskazanych w decyzji organu l instancji dniach dokonywał sprzedaży na terenie hali Centrum Handlowego A. Analizy, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wymagało zatem jedynie to, czy miejsce, w którym strona prowadziła sprzedaż było targowiskiem. Kolegium wskazało, odwołując się do orzecznictwa (wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawach o sygn. akt l SA/Łd 1089/04, l SA/Łd 810/04, l SA/Łd 998/04, l SA/Łd 1133/04, l SA/Łd 1162/04) i poglądów wyrażanych w doktrynie (m.in. przez L. Etela i S. Presnarowicza), iż o rodzaju budynku i jego przeznaczeniu dla celów opłaty targowej decydujące znaczenie mają wydawane na podstawie przepisów prawa budowlanego decyzje oraz dane z ewidencji gruntów. Jeżeli zaś budynek wzniesiono bez wymaganego zezwolenia albo niezgodnie z nim, jego przeznaczenie i rodzaj należy badać w oparciu o oględziny, opinie biegłego i decyzje organów nadzoru budowlanego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż niewątpliwie hala Centrum Handlowego A-B jest miejscem, w którym prowadzony jest handel, tzn. targowiskiem w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jest ona też budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 i art. 15 ust. 2a tej ustawy. Jak wskazano, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia targowiska pod dachem, czy hali używanej do targów aukcji i wystaw. Używa ona jednak tych samych pojęć co Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych, stanowiąca załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB - Dz.U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.). Podobnych określeń używa też rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT- Dz.U. Nr 112, poz. 1317 ze zm.). Również i w tych aktach prawnych, jak podkreślono, nie zdefiniowano wskazanych wyżej pojęć, a zostały one wydane dla celów statystycznych i nie mogą mieć decydującego znaczenia przy ustalaniu zakresu tych pojęć.

Organ odwoławczy podkreślił także, iż w przypadku hali A - B prowadzona jest w niej sprzedaż towarów na 399 stoiskach. Boksy (stoiska) mają ściany i stropy w postaci nietrwałych przegród i nie są więc samodzielnymi lokalami użytkowymi - lokalami sklepowymi. Handel, co wiadomo organowi odwoławczemu z urzędu, nie musi się odbywać w tej hali w sposób ciągły, a sprzedający mają swobodę co do dni i godzin prowadzenia sprzedaży. Nie obowiązuje ich bowiem uchwała Rady Gminy R. z dnia [...] 2000 r. o nr [...] w sprawie określenia dni, godzin otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności, dotyczy ona bowiem tylko sprzedaży w sklepach i kioskach. W ocenie Kolegium powyższe okoliczności wskazują zatem na to, iż hala A - B jest halą używaną do targów, aukcji i wystaw w rozumieniu art. 15 ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; sprzedaż w niej dokonywana podlega zatem opłacie targowej.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Pan R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucono organowi odwoławczemu naruszenie:

- prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 15 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i uznanie budynku, w którym podatnik prowadzi działalność gospodarczą, za targowisko,

- prawa procesowego, poprzez uchybienie przepisom Ordynacji podatkowej, w tym art. 121 § 1, art. 122 i 123, art. 125, art. 127, art. 130 § 3, art. 139, art. 140, art. 187 § 1 i 3, art. 190, art. 191, art. 192, art. 197, art. 210 §4,

- art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji RP, poprzez nietraktowanie w ten sam sposób wszystkich podatników prowadzących działalność gospodarczą w centrach handlowych,

- art. 22 Konstytucji RP, poprzez powołanie się na uchwałę Rady Gminy R. Nr [...] z dnia [...] 2000 r. w sprawie określenia dni, godzin otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności, jako wydanej z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło w zasadzie pełne postępowanie wyjaśniające w sprawie, co stanowi o naruszeniu zasady dwuinstancyjności - art. 127 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo zarzucono, iż rozstrzygnięcie organu podatkowego II instancji nie mogło być obiektywne, ze względu na to, iż ze składu orzekającego nie zostali wyłączeni członkowie, których poglądy są ugruntowane i opublikowane w czasopiśmie fachowym.

Podatnik uważa, iż organy podatkowe w żaden sposób nie udowodniły, że przedmiotowy budynek jest "targowiskiem pod dachem" lub "halą używaną do targów, aukcji i wystaw". Strona skarżąca zakwestionowała opinię biegłego architekta P. B. (o której przeprowadzeniu nigdy nie została zawiadomiona), jako naruszającą art. 190 Ordynacji podatkowej, a także jako posiadającą liczne uchybienia formalne. Również opinia prof. L. E., jak wskazano, została wydana w oparciu o wybiórczy materiał dowodowy. Strona uważa także, że pobieranie opłaty targowej w centrach handlowych w R. narusza zasadę równości wobec prawa wyrażoną w Konstytucji RP, ponieważ opłaty takie nie są pobierane w innych centrach handlowych w Polsce.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednakże w dniu 17 maja 2007 r. organ ten złożył w Sądzie pismo procesowe, w którym wniósł o umorzenie postępowania, informując jednocześnie, iż w sprawie została wydana w dniu [...] decyzja nr [...], którą na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. i umorzono postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Z treści art. 54 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) wynika, że na skutek wniesienia skargi uruchomione zostaje postępowanie przed sądem administracyjnym. Z tą chwilą między skarżącym a organem, którego działanie lub bezczynność zostały zaskarżone zaczyna się spór o legalność zaskarżonego aktu. Spór ten powinien zakończyć się orzeczeniem sądu administracyjnego i od chwili wniesienia skargi sąd jest "gospodarzem" postępowania.

Jednakże ustawodawca przewidział wyjątkową możliwość weryfikacji przez organ administracji własnego działania lub braku działania już po wniesieniu skargi do sądu. Stosownie do treści art. 54 § 3 organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Podstawowym warunkiem zastosowania tego przepisu jest wydanie przez organ administracji takiego rozstrzygnięcia, które w całości będzie zgodne z żądaniem strony skarżącej. Ważne jest bowiem, aby korzystanie z tej wyjątkowej możliwości przez organ nie naruszało praw strony skarżącej.

Art. 54 § 3 w/w ustawy nie określa prawnych form, w jakich ma nastąpić przewidziane w tym przepisie "uwzględnienie skargi w całości". Rozstrzygnięcie organu administracyjnego nie może ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że organ ten "uwzględnia skargę". Decyzja wydana na podstawie tego przepisu powinna rozstrzygać o losach zaskarżonej decyzji i ewentualnie decyzji organu pierwszej instancji, a rozstrzygnięcie takie może stanowić o "uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji i umarzać postępowanie w sprawie" (zob. T. Woś w. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Lexis Nexis Warszawa 2005, s. 252 i n.).

Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] nr [...] i umorzyło postępowanie w sprawie. Wobec tego należy uznać, iż organ ten, wydając decyzję z dnia [...], nie naruszył przepisu art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięciem, tym wyeliminowano z obrotu prawnego decyzje określające zobowiązanie podatkowe w opłacie targowej za poszczególne dni miesiąca lipca 2004 r. i tym samym nie naruszono także praw strony skarżącej.

Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało umorzyć postępowanie sądowe, a na podstawie art. 201 § 1 tej ustawy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.