Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2826/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Piotr Lechowski Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer (spr.) NSA Wiesław Kisiel Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2005 r. sprawy ze skargi E. R. i R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 10 października 2002r. nr [...] wydaną po rozpoznaniu wniosku E. i R. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej "G." w K. z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...] orzekającej o wyrażeniu zgody na dobrowolną zamianę mieszkań pomiędzy Z. D. a K. S. i przydziale na rzecz K. S. lokalu nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] w K.

Zaskarżoną decyzję oparto o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

K. S. mieszkała w lokalu należącym do zasobów Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej położonym w K. przy ul. D. Lokal ten składał się z jednego pokoju, kuchni oraz przynależności o powierzchni użytkowej 26 m w tym powierzchni mieszkalnej 16m.

Natomiast Z. D. wraz z córką M. zajmowała lokal nr [...] przy ul. T. w K. Lokal ten składał się wówczas z dwóch pokoi położonych w amfiladzie, kuchni i przynależności o powierzchni użytkowej 65m w tym powierzchni mieszkalnej 39 m., dopiero w późniejszym okresie tj. w 2000r. z części kuchni został wyodrębniony trzeci pokój o powierzchni 7,6 m.

W wyniku zgodnych wniosków o zamianę przedmiotowych lokali złożonych przez K. S. i Z. D., została wydana decyzja z dnia [...] kwietnia 1971 r. zezwalająca na zamianę - lokali i przydzielająca na rzecz K. S. lokal nr [...] w budynku przy ul. T. w K. Osobami uprawnionymi do zamieszkania wraz K. S. była córka I. S. i wnuk J. S. Wyrokiem Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] stycznia 1970 sygn. akt [...] został orzeczony rozwód I. S. i F. S. Byli małżonkowie I. i F. S. wraz z synem J. zajmowali lokal przy ul. M. w K.

Jako podstawę prawną decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...] wskazano art. 32 ust.1, art.44 oraz art. 52 ustawy z dnia 30 stycznia 1959r. Prawo lokalowe /tekst jednolity Dz. U z 1062r. Nr 47, poz.227/.

W dniu [...] kwietnia 2002r. obecni właściciele nieruchomości E. i R. R. złożyli w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskodawcy zarzucili rażące naruszenie art. 52 ust.2, art.29 ust.3, art.41 pkt 2, art. 37 Prawa lokalowego z 1959r, a także naruszenie art. 7 i 8 kpa. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2002r. podali, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 52 ust. 1 Prawa lokalowego, a nie jak poprzednio podali art.52 ust.2.

W uzasadnieniu wniosku E. i R. R. podnieśli, że decyzja naruszała obowiązujące normy zaludnienia. Normy te przewidywały miedzy 5 a 10 m2 powierzchni pokoi na osobę, co czyni 15-30 m2 na trzy osoby. W wydanej decyzji dokonano przydziału 47 m2 dla trzech osób, rażąco przekraczając przyjęte normy zaludnienia i naruszając art. 37 ustawy Prawo lokalowe. Nadto wnioskodawcy wskazali, że w decyzji nie ma żadnego wyjaśnienia czy I. S. z synem zamieszkiwali razem z K. S. w lokalu przy ul. D. I. S. była zamężna, a jej mąż posiadał prawo do innego lokalu, tym samym również I. S. miała prawo do lokalu męża. Tym samym zdaniem E. i R. R. doszło do naruszenia art. 29 ust.3 Prawa lokalowego z 1959r., który stanowił, że niedopuszczalne jest posiadanie więcej niż jednego lokalu mieszkalnego. Kolejny zarzut podniesiony w wniosku dotyczy naruszenia art. 41 pkt 2 Prawa lokalowego z 1959r., jeżeli I. S. nie mieszkała wraz z matką w lokalu przy ul. D. to nie można jej było uwzględnić przy przydziale mieszkania /w tym przypadku zamianie/ dla matki, tym samym nie miała uprawnień do zamieszkania w mieszkaniu nr [...] przy ul. T.

Przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 52 ust. 1 Prawa lokalowego z 1959, regulującego dopuszczalność zamiany lokali mieszkalnych, a także art. 74 Prawa lokalowego, który nakładał na organy właściwe do spraw lokalowych obowiązek prowadzenia ewidencji racjonalnego wykorzystania lokali, zgodnie wszystkich obowiązującymi normami. Natomiast poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych przed wydaniem doszło decyzji doszło do naruszenia art. 7 i 8 Kpa.

Mając na uwadze wskazane argumenty E. i R. R. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało co następuje: Obowiązujący w dacie wydania kwestionowanej decyzji przepis art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959r. Prawo lokalowe /tekst jednolity Dz. U Dz 1962r. Nr 47, poz. 227/ przewidywał, że w przypadkach gdy osoby zajmujące samodzielne lokale mieszkalne zwracają się do właściwego dla spraw lokalowych organu prezydium rady narodowej o zezwolenie na wzajemną zamianę lokali, a normy zaludnienia, z których osoby te korzystają, nie zostaną wskutek zamiany naruszone, organ ten może udzielić zezwolenia na tę zamianę. Zgodnie natomiast z art. 37 ustawy Prawo lokalowe, rady narodowe miast, osiedli i gromad w odniesieniu do lokali objętych publiczną gospodarką lokalami ustalają na zasadach określonych przez Ministra Gospodarki Komunalnej, w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej, normy zaludnienia. W dacie wydawania kwestionowanej decyzji na terenie K. obowiązywała uchwała nr 18 Rady Narodowej Miasta K. z dnia 23 maja 1958r. w sprawie ogólnych norm zaludnienia mieszkań w mieście K. /Dz. Urzędowy Rady Narodowej w m. K. z 1958r. nr 6, poz.24/, która utraciła moc dopiero po podjęciu uchwały z dnia 28 kwietnia 1972r. Uchwała nr 18 z dnia 23 maja 1958 w § 1 stanowiła, że norma zaludnienia na terenie miasta K. wynosiła 10 m2 powierzchni mieszkalnej na każdą osobę. Z znajdującej się w aktach sprawy decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r. opatrzonej oryginalnymi pieczęciami i podpisem wynika, że w chwili przydziału lokal nr [...] przy ul T. w K. składał się z dwóch pokoi, jego powierzchnia wynosiła 65 m2, a powierzchnia mieszkalna stanowiła 39m2. Także wnioskodawczyni na rozprawie w dniu 4 lipca 2002r. potwierdziła, że pierwotnie lokal ten składał się z dwóch pokoi w amfiladzie, a wyodrębnienie trzeciego pokoju o powierzchni 7,6m2 nastąpiło w 2000r.

Stad też w dacie wydania kwestionowanej decyzji powierzchnia mieszkalna przedmiotowego lokalu wynosiła 39m2, a obowiązująca norma zaludnienia 10m2 powierzchni mieszkalnej na jedną osobę. Mając powyższe na uwadze Kolegium przyjęło, iż przydział 39 m2 na trzy osoby nie naruszał w sposób rażący obowiązujących wówczas przepisów, tym bardziej że nie doprowadziło to do powstania nadwyżki powierzchni mieszkalnej obejmującej przynajmniej jeden pokój, a jednocześnie w żadnym z dwóch pokoi wszystkie trzy osoby uprawnione do zamieszkania w lokalu nie mogłyby zrealizować swych uprawnień do posiadania 10 m2 powierzchni mieszkalnej. Dlatego też Kolegium uznało, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów dotyczących norm zaludnienia, a tym samym nie doszło do naruszenia zasady racjonalnej gospodarki lokalami mieszkalnymi.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji tj. posiadania przez I. S. prawa do innego lokalu mieszkalnego, a mianowicie lokalu mieszkalnego męża F. S., co z kolei prowadziło do naruszenia zakazu posiadania przez jedną osobę więcej niż jednego lokalu mieszkalnego, a także powinno skutkować nieuwzględnieniem I. S. przy obliczaniu normy powierzchni mieszkalnej przy przydziale lokalu nr [...] przy ul. T., to zdaniem Kolegium Odwoławczego są one nieuzasadnione. W aktach sprawy znajduje się prawomocny wyrok Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] stycznia 1970r. sygn.akt [...] orzekający rozwód małżeństwa I. i F. S., a zatem w dacie wydania decyzji o przydziale lokalu przy ul. T. tj. w dniu [...] kwietnia 1971r. I. S. nie posiadała prawa do innego lokalu, a w szczególności do lokalu byłego męża, ponadto I. S. była jedynie uprawniona do zamieszkania w przedmiotowym lokalu, zaś najemcą lokalu była jej matka K. S. Jeśli chodzi o podnoszony we wniosku zarzut, że z zaskarżonej decyzji nie wynika, czy I. S. wraz z synem zamieszkiwali w lokalu położonym przy ul. D. to istotnie uzasadnienie decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r. jest stosunkowo skromne, jednakże zdaniem Kolegium wynika z niego, że obowiązujące przepisy prawa lokalowego nie zostały naruszone. A ponadto tego rodzaju uchybienie w postaci niepełnego czy ogólnikowego uzasadnienia, nie może zostać potraktowane jako rażące naruszenie prawa. Kolegium wskazało nadto, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1971 r. posiada wszystkie konieczne elementy przewidziane przez ówcześnie obowiązujący art. 99 §1 kpa, a ponieważ art. 99 § 2 kpa stwierdzał, że decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne tylko w sytuacji gdy nie uwzględnia w całości lub w części zgłoszonego żądania, rozstrzyga sporne interesy stron albo gdy nakłada na stronę lub stwierdza nałożony obowiązek. Decyzja z dnia [...] kwietnia 1971 r. zezwalała na dokonanie zamiany mieszkań zgodnie ze złożonymi wnioskami, a zatem według powołanego art. 99 § 1 kpa nie wymagała szczegółowego uzasadnienia.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2002r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli E. i R. R., wnosząc o zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że decyzja z 1971 r. jest jednoznacznie sprzeczna z treścią art. 41 pkt 2 ustawy Prawo lokalowe z 1959r. Artykuł ten zabraniał uwzględnienia I. S. oraz J. S. jako osób uprawnionych do wspólnego zamieszkania z K. S. w lokalu przy ul. T., albowiem nie mieszkali z nią i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego w lokalu przy ul. D. w momencie wydania decyzji o zamianie, a także I. S. nie złożyła wniosku o przydział lokalu dla siebie i syna. Wskazano również, że decyzja z 1971 r. jest sprzeczna z art. 29 ust.3 ustawy Prawo lokalowe z 1959r., albowiem w dacie otrzymania nowego uprawnienia do mieszkania I. S. wraz synem miała prawo do zamieszkania w innym lokalu komunalnym, ul. M. Rozwód nie przekreślił tych uprawnień. Wobec tego I. S. nie mogła być uprawniona do zamieszkania w innym lokalu komunalnym. Objęcie nowym przydziałem I. S. winno więc być związane z uregulowaniem sprawy poprzedniego przydziału. Podtrzymany został wniosek o naruszeniu art. 52 ust. 1 w zw. z art. 37 ustawy Prawo lokalowe i uchwały Rady Miasta Nr 18 z 1958r. w zakresie norm mieszkaniowych.

Skarżący podnieśli, że odmowna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2002r. została wydana przez błędną interpretację prawną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. znak [...], decyzją z dnia 10 października 2002r. znak [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podtrzymało swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2002r.. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art.29 ust.3 ustawy z 1959r. Prawo lokalowe, stanowiącego iż nie można było posiadać więcej niż jednego lokalu mieszkalnego, Kolegium stwierdziło, że jest to zarzut nieuzasadniony. Kolegium wskazało, że najemcą mieszkania przy ul. T. była K. S. i to na jej rzecz dokonano przydziału, I. S. i J. S. posiadali jedynie uprawnienie do zajmowania mieszkania wraz z najemczynią. Zdaniem Kolegium nawet gdyby uznać, że I. S. posiadała przydział na inne mieszkanie, to i tak decyzja z 1971r. nie narusza art. 29 ust. 3 ustawy z 1959r. Prawo lokalowe, albowiem osoba ta nie nabyła żadnych "praw najemczych" względem lokalu przy ul. T. Ponadto Kolegium podnosi, że sytuacja I. S. jako współnajemczyni lokalu przy ul. M. wraz z byłym mężem była sytuacją zgoła nietypową, albowiem na podstawie obowiązujących przepisów I. S. z jednej strony mimo rozwodu była współnajemcą lokalu przydzielonego mężowi, a z drugiej strony ów rozwód rodził dla niej uprawnienie do starania się o nowy przydział lokalu. Tym samym wymienienie I. S. w decyzji przydzielającej lokal innej osobie jedynie jako uprawnionej do zajmowania mieszkania wraz z najemcą nie narusza przepisu art. 29 ust.3 ustawy z 1959r. Prawo lokalowe. Co do zarzutu celowego manipulowania zameldowaniem kolegium zauważa, że podstawą badania istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności jest stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydawania kwestionowanej decyzji. Zatem późniejsze zmiany okoliczności faktycznych w sprawie nie podlegają badaniu i ocenie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 października 2002r. znak [...] złożyli E. i R. R.

W uzasadnieniu skargi jeszcze raz podnieśli argumenty zawarte w wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i w wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, kwestionując rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i dokonaną przez Kolegium wykładnię i ocenę stanu prawnego obowiązującego w chwili wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga w przedmiotowej sprawie została złożona w Naczelnym Sądzie Administracyjnym przed dniem 1 stycznia 2004r. Zgodnie z art. 97 -ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm./ wobec niezakończenia postępowania przed powyższą datą sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie granice te wyznacza postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej G. w K.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. A zatem przedmiot tego postępowania nadzwyczajnego jest odmiennie ukształtowany niż przedmiot w postępowaniu zwykłym /odwoławczym/, w którym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie merytorycznie rozstrzyga sprawę.

Dokonana przez Sąd w granicach sprawy kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2002r. nr [...] prowadzi do wniosku, że jest ona zgodna z prawem, co skargę czyni bezzasadną.

Skarżący wskazując w skardze, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1971 r. o zamianie lokali wydana została z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 30 stycznia 1959r. Prawo lokalowe, a to art. 41 pkt 2, art. 37, art. 29 ust. 3, art. 52 ust. 1 wywodzą, że było to rażące naruszenie prawa, a tym samym została spełniona ustawowa przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji.

E. i R. R. podnoszą, że decyzja z [...] kwietnia 1971 r. o zamianie lokali wydana została z naruszeniem art. 41 pkt 2 ustawy z dnia 30 stycznia 1959r. Prawo lokalowe. Powołany przepis art. 41 pkt 2 stanowił, że przy przydziale lokalu mieszkalnego uwzględnia się normy zaludnienia dla krewnych najemcy i jego współmałżonka, o ile pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wskazują skarżący w chwili wydania decyzji o zamianie lokali z dnia [...] kwietnia 1971 r. z K. S. zamieszkałą wówczas w lokalu przy ul. D nie zamieszkiwali córka I. S. i wnuk J. S.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak wynika z wykładni językowej powyższego przepisu, ustawodawca dla uwzględnienia osoby krewnej przy przydziale lokalu nie wprowadzał wymogu wcześniejszego wspólnego zamieszkiwania z najemcą, tylko pozostawania z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Stad też nie sam fakt zamieszkiwania z przyszłym najemcą, ale pozostawanie z nim we wspólnym gospodarstwie domowym miał doniosłość prawną przy przydziale lokalu. O ile bowiem sam fakt wspólnego zamieszkiwania w lokalu nie zawsze prowadził do pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym, tak i formalnie odrębne miejsca zamieszkania nie wyłączały możliwości pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym. Stąd też każdy stan faktyczny wymagał indywidualnej oceny. Również wykładnia celowościowa powyższego przepisu skłania do takiej jego interpretacji. Inaczej osoby bliskie, stanowiące rodzinę starające się o uzyskanie przydziału lokalu mieszkalnego w ramach publicznej gospodarki lokalami, a które z uwagi na brak jakiegokolwiek mieszkania nie miały wspólnego miejsca zamieszkania byłyby pozbawione tej możliwości. Odmienna wykładnia powyższego przepisu byłaby zatem sprzeczna z celem i założeniami publicznej gospodarki lokalami. W przedmiotowej sprawie K. S., która była osobą starszą i chorą zajmowała lokal przy ul. D. o powierzchni użytkowej 26m w tym powierzchni mieszkalnej 16m2, córka I. S., która sprawowała nad nią opiekę zamieszkiwała wraz z synem J. S. i byłym mężem w lokalu przy ul. M. Powyższe okoliczności stanu faktycznego przemawiają, za przyjęciem, że I. S. pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoją matką, jednak wielkość mieszkania posiadanego przez matkę nie pozwalała na zamieszkanie w nim jej i syna, z kolei istniejący konflikt rodzinny, który doprowadził do rozwodu I. i F. S. uniemożliwiał zamieszkanie K. S. z córką.

Mając powyższe na uwadze podnoszony przez skarżących zarzut, że decyzja o zamianie lokali z dnia [...] kwietnia 1971 r., wydana została z rażącym naruszeniem art. 41 pkt 2 ustawy z dnia 30 stycznia 1959r. Prawo lokalowe nie znajduje prawnego uzasadnienia.

Kolejny podnoszony przez skarżących zarzut dotyczył naruszenia art. 29 ust.3 ustawy z dnia 30 stycznia 1959r. Prawo lokalowe, który stanowił że niedopuszczalne jest posiadanie więcej niż jednego lokalu mieszkalnego. Skarżący wskazywali, że I. S. mimo orzeczonego rozwodu posiadała wraz z byłym mężem prawo do lokalu przy ul. M., nie mogła tym samym być osobą uprawnioną do zamieszkania w lokalu nr [...] przy ul. T., którego najemcą została jej matka K. S. na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 1971r.

Zasadnicza kwestia wymagająca zatem rozstrzygnięcia to dokonanie wykładni przepisu art. 29 ust.3 powołanej ustawy, celem ustalenia jego treści. Niewątpliwie jest, że publiczna gospodarka lokalami miała bardzo reglamentacyjny charakter, a jednym z wyrazów tego ograniczenia była zasada zawarta w art. 29 ust.3 ustawy. Zasada niedopuszczalności posiadania więcej niż jednego lokalu mieszkalnego oznaczała zakaz równoczesnego posiadania więcej niż jednego lokalu mieszkalnego. Natomiast z zasady tej nie wynikał zakaz zmiany dotychczas posiadanego lokalu mieszkalnego na inny lokal mieszkalny. I. S. uzyskując na podstawie decyzji z [...] kwietnia 1971r. prawo do zamieszkania w lokalu nr [...] przy ul. T., którego najemcą została jej matka i zamieszkując w tym mieszkaniu, utraciła prawo do posiadanego wraz z byłym mężem lokalu przy ul. M. W takiej sytuacji, gdyby lokal przy ul. M. zaludniony był poniżej obowiązujących norm wówczas organ mógł zastosować rozwiązania zawarte w art. 49 i 50 ustawy z dnia 30 stycznia 1959r. prawo lokalowe. Jednak to czy organ z tych rozwiązań skorzystał nie może rzutować na ocenę decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r. w kontekście prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności.

Tym samym w przedmiotowej sprawie przepis, art. 29 ust.3 ustawy powołanej wyżej stanowiący, że niedopuszczalne jest posiadanie więcej niż jednego lokalu mieszkalnego nie został naruszony.

Odnośnie podnoszonego przez skarżących zarzutu naruszenia art. 37 ustawy z dnia 30 stycznia 1959r. prawo lokalowe dotyczącego obowiązujących norm zaludnienia, Sąd w pełni podziela wywód zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.

W chwili wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 1971 r. obowiązywała jeszcze uchwała Rady Narodowej Miasta K. nr 18 z dnia 23 maja 1958r., która w § 1 wprowadzała normę zaludnienia mieszkań na terenie miasta K. w wysokości 10 m2 powierzchni mieszkalnej na każdą uprawnioną osobę. / Dz. Urzędowy Rady Narodowej miasta K. Nr 6, poz. 24/. Natomiast czasowo w okresie od 1 stycznia 1966r. do 1970 obowiązywała na terenie miasta K. norma zaludnienia mieszkań w wysokości 5-7 m2 powierzchni mieszkalnej na każdą uprawniona osobę, na podstawie § 1 uchwały Nr 19 Rady Narodowej miasta K. z dnia 14 października 1965r. w sprawie norm zaludnienia mieszkań w K. na okres 1966-1970 / Dz. Urzędowy Rady Narodowej miasta K. Nr 27, poz. 167 /. Uchwała nr 18 z dnia 23 maja 1958r. utraciła swą moc dopiero z chwilą podjęcia uchwały nr 135 z dnia 28 kwietnia 1972, która w § 1 przyjęła normę zaludnienia w wysokości 7-10 m2 powierzchni mieszkalnej na każdą uprawnioną osobę / Dz. Urzędowy Rady Narodowej miasta K. Nr 8, poz.32/. A zatem w chwili wydania decyzji z dnia 1 kwietnia 1971r. norma zaludnienia na każdą osobę uprawnioną wynosiła 10m2 powierzchni mieszkalnej, tym samym przydzielenie lokalu o powierzchni mieszkalnej 39m2 dla trzech osób w sytuacji gdy żaden z dwóch pokoi nie zapewniał normy dla trzech osób, a nadto pokoje te były położone w amfiladzie nie naruszało obowiązującego wówczas stanu prawnego dotyczącego norm zaludnienia. Lokal o powierzchni mieszkalnej 39m2 nie spełniał wówczas norm zaludnienia dla czterech osób, stąd też przydzielony mógł być tylko trzem osobom, stad też w przedmiotowej sprawie nie doszło nie tylko do rażącego naruszenia prawa, ale w ogóle do naruszenia prawa.

Natomiast odnośnie podniesionego przez skarżących zarzutu "manipulowania" zameldowaniem J. S. w celu uzyskania większych powierzchni mieszkalnych, Sąd podziela pogląd Kolegium, że podstawą badania istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności jest stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydawania kwestionowanej decyzji. Zatem późniejsze zmiany okoliczności faktycznych w sprawie nie podlegają badaniu i ocenie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.

Należy podkreślić, że kwestia rażącego naruszenia prawa, jako ustawowa przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji jest przedmiotem szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym orzeczeń powoływanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Mając jednak na uwadze, że w przedmiotowej sprawie dla oceny czy decyzja o zamianie lokali z dnia [...] kwietnia 1971 r. wydana została z rażącym naruszenia prawa konieczne było dokonanie interpretacji poszczególnych przepisów ustawy z dnia 30 stycznia 1959r. Prawo lokalowe celem ustalenia ich treści, niezbędnym jest odwołanie się również do tych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, które dotyczą możliwości stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w sytuacji gdy przepis prawa wymagał interpretacji z uwagi na niejednoznacznie określoną w nim normę.

Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa /wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2002r., ISA 1506/00 LEX nr 819687.

Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, /wyrok NSA z dnia 26 września 2000r., VSA 2998/99, LEX nr 51249/.

Nie można tym samym opierać zarzutu rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji administracyjnej bez wcześniejszej interpretacji przepisu w oparciu o który decyzja została wydana. Dla dokonania tej interpretacji niejednokrotnie nie wystarczająca jest wykładnia językowa danego przepisu, ale konieczne jest sięgnięcie do wykładni systemowej, celowościowej dopiero wówczas można ustalić treść zawartej w nim normy prawnej, a w konsekwencji ustalić czy przy wydaniu decyzji administracyjnej doszło do rażącego naruszenia prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.