Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1243/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 46 ust 2 pkt 1, art 47 ust 3
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych ze zbioru PESEL oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister, organ) po rozpatrzeniu wniosku P.D. (skarżącego) od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2016 r. o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych osobowo-adresowych A.U. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. P. D. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie z rejestru PESEL adresu zameldowania na pobyt stały oraz numeru PESEL A. U.. Uzasadniając potrzebę uzyskania żądanych danych skarżący wskazał, że są one niezbędne w związku ze wszczęciem przeciwko osobie poszukiwanej, będącej prokuratorem Prokuratury Okręgowej w R. postępowania sądowego w sprawie o naruszenie dóbr osobistych. Do wniosku dołączył kopię pozwu złożonego dnia [...] czerwca 2014 r. do Sądu Okręgowego w R..

Minister decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] odmówił skarżącemu udostępnienia z rejestru PESEL wnioskowanych danych dotyczących A. U. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący nie spełnia przesłanki wykazania interesu prawnego, ujętej w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności. Organ stanął na stanowisku, że przywołany w uzasadnieniu wniosku obowiązek wskazania miejsca zamieszkania oraz numeru PESEL osoby poszukiwanej, dla celów postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w R., nie został poparty żadnymi miarodajnymi dokumentami, które potwierdzałyby okoliczność, że zainicjowana przez skarżącego sprawa sądowa nadal się toczy, co ze względu na znaczny upływ czasu pomiędzy datą złożenia pozwu, tj. [...] czerwca 2014 r., a datą wystąpienia z wnioskiem o udostępnienia danych do organu ewidencyjnego, tj.[...] października 2015 r., miało zasadnicze znaczenie dla potwierdzenia aktualności interesu prawnego skarżącego w uzyskaniu wnioskowanych danych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wyraził przekonanie o właściwym udokumentowaniu interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanych danych podkreślając, że podanie miejsca pracy i pełnionej przez poszukiwanego funkcji sędziego Sądu Okręgowego w R. było wystarczające do wyodrębnienia z rejestru PESEL pojedynczej tożsamości, co w konsekwencji wykluczało możliwość naruszenia dóbr osobistych innych osób niezwiązanych z pozwem. Skarżący podniósł, że odmowa udostępnienia danych adresowych osoby poszukiwanej pozbawia go możliwości dochodzenia praw na drodze postępowania sądowego,

Minister po ponownym rozpatrzeniu sprawy, podtrzymał swoje stanowisko o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego.

Minister podniósł, że art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388 ze zm.) wskazuje, że organ ewidencyjny jest uprawniony do przekazania danych osoby poszukiwanej, gdy wnioskodawca ubiega się o dane z uwagi na posiadany interes prawny. Przepis ten stanowi, że dane z rejestru PESEL udostępnia się osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "wykaże" oznacza, ze legitymowanie się przez wnioskodawcę musi być udowodnione, a nie tylko uprawdopodobnione. Organ powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził, że jedną z cech interesu prawnego jest jego realność, co oznacza, że interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być tylko interes przewidywany w przyszłości, ani hipotetyczny.

Minister oceniając materiał dowodowy w postaci kopii pozwu o naruszenie dóbr osobistych przez A.U., podniósł, że z uwagi na znaczący upływ czasu pomiędzy datą pozwu (tj. [...] czerwca 2014 r.), a dniem skierowania pierwszego pisma do tut. organu przez skarżącego (tj. [...] października 2015 r.), przedłożonego dokumentu nie można uznać za dostateczny dowód na zaistnienie aktualnego interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych osoby poszukiwanej. Na jego podstawie, organ nie mógł bowiem jednoznacznie stwierdzić, że postępowanie przeciwko A. U. jest nadal w toku, a tym samym istnieje aktualna potrzeba uzyskania danych osobowo-adresowych poszukiwanej osoby.

Ponadto dodatkowym powodem odmowy w zakresie udostępnienia informacji o numerze PESEL osoby poszukiwanej była okoliczność, iż realizacja czynności, dla której strona wniosła o udostępnienie danych, tj. skuteczne wszczęcie i prowadzenie postępowania sądowego, nie wymaga uprzedniego legitymowania się numerem PESEL strony pozwanej. Potwierdzeniem zajętego stanowiska jest treść art. 126 § 2 kpc, który wskazuje podstawowe wymogi formalne, jakie powinien zawierać pozew, by jego wniesienie było skuteczne. Organ stwierdził, że w katalogu danych wymienionych w tym przepisie brak jest numeru PESEL pozwanego, co prowadzi do uznania, że skarżący może zrealizować czynność, na potrzeby której wniósł o udostępnienie danych, bez żądanej informacji. Brak wskazania numeru PESEL w pozwie nie będzie bowiem skutkował jego zwrotem.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii pozbawienia skarżącego możliwości dochodzenia praw na drodze sądowej, organ stwierdził, że nie rozpatrywał powodów oraz zasadności wystąpienia z powództwem do sądu przeciwko A.U., jest to bowiem zadanie sądu, a nie organu ewidencyjnego. Minister wskazał, że w sytuacji gdy wnioskodawca występuje do organu ewidencji w czasie bezpośrednio następującym po fakcie złożenia do sądu pozwu i bez zbędnej zwłoki przedstawi dokumenty na potwierdzenie powyższego, organ ewidencyjny, w przypadku jednoznacznej identyfikacji osoby poszukiwanej w rejestrze PESEL, co do zasady udostępni dane adresowe osoby pozwanej.

W skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji P.D. podniósł, że orzeczenie to uważa za wadliwe, ponieważ złożenie pozwu o ochronę dóbr osobistych wskazuje, że ma interes prawny uzasadniający udostępnienie wnioskowanych danych adresowych pozwanego i dane te są niezbędne aby proces mógł się rozpocząć. Podkreślił, że we wniosku podał dodatkowe dane dotyczące miejsca pracy, pozwalające prawidłowo zidentyfikować osobę a kopię pozwu dołączył do wniosku.

Skarżący podniósł, że w podobnej sprawie Minister bez problemu udostępnił mu dane adresowe sędzi Sądu Rejonowego w R., zatem i w tej sprawie dane adresowe powinny być udostępnione.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze lub innymi, które jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", a prowadzącymi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388 ze zm.). Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, dane z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań, mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Natomiast przepis art. 47 ust. 3 ustawy stanowi, że organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie danych odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych jednostkowych, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 46, a zatem także w przypadku, gdy strona nie wykazała interesu prawnego w otrzymaniu danych.

W rozpatrywanej sprawie skarżący uzasadniając potrzebę uzyskania danych adresowych oraz numeru PESEL A. U., stwierdził, że są one niezbędne w związku ze wszczęciem przeciwko osobie poszukiwanej, jako prokuratorowi Prokuratury Okręgowej w R., postępowania sądowego w sprawie o naruszenie dóbr osobistych.

Jak wynika z treści zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji główną przyczyną odmowy udostępnienia żądanych danych było nieudokumentowanie posiadania przez skarżącego aktualnego interesu prawnego w uzyskaniu z rejestru PESEL wnioskowanych przez niego informacji.

Powyższe stanowisko organu zasługuje na aprobatę. W ocenie Sądu trafnie organ stwierdził, że interes prawny w uzyskaniu danych gromadzony w rejestrze PESEL musi być właściwie udokumentowany, co wynika z użytego w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności sformułowania "wykażą", które oznacza, że to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar udowodnienia interesu prawnego.

Skarżący występując z wnioskiem w dniu [...] października 2015 r. o udostępnienie danych, wskazał, że są one niezbędne w związku z wystąpieniem przeciwko poszukiwanej osobie z powództwem cywilnym o naruszenie dóbr osobistych. Potwierdzeniem tego faktu była kopia pozwu dołączona do wniosku o udostępnienie danych z pieczęcią biura podawczego Sądu Okręgowego w R., z której wynikało, że skarżący złożył pozew w dniu [...] czerwca 2014 r.

W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę słusznie Minister wezwał skarżącego w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. do nadesłania dokumentów potwierdzających interes prawny w uzyskaniu wnioskowanych danych, tj. dokumentu potwierdzającego, że pozew złożony w Sądzie Okręgowym w R. w dniu [...] czerwca 2014 r. nie został zwrócony.

Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie oświadczył, że nie posiada zaświadczenia z Sądu. Poinformował, że sprawa została zarejestrowania w Sądzie pod sygn. akt [...] i nie otrzymał pisma o zwrocie pozwu.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zasadnie Minister stwierdził, że kopii pozwu o naruszenie dóbr osobistych przez A.U. złożonego w dniu [...] czerwca 2014 r. do Sądu Okręgowego w R., opatrzonego pieczęcią biura podawczego, z uwagi na znaczny upływ czasu pomiędzy złożeniem pozwu, a złożeniem wniosku o udostępnienie danych ze zbioru PESEL ([...] października 2015 r.), nie można uznać za wystarczający dowód na zaistnienie aktualnego interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych osoby poszukiwanej. Na podstawie przedłożonej przez skarżącego kopii pozwu organ nie mógł jednoznacznie stwierdzić, że postępowanie przeciwko A. U. jest w toku, a tym samym istnieje aktualna potrzeba uzyskania danych osobowo-adresowych poszukiwanej osoby.

W tym miejscu Sąd podkreśla, że rozumienie interesu prawnego na potrzeby omawianej ustawy winno być takie samo jak przyjmuje się przy wykładaniu tego pojęcia w normie art. 28 k.p.a. Wyrażane na gruncie przywołanego przepisu stanowisko wskazuje, że interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony (vide wyrok NSA z dnia 17 maja 2016r, sygn. akt II OSK 2148/14). Aktualność i realność interesu prawnego musi występować w chwili realizacji normy prawa materialnego. Skoro skarżący nie był w stanie wykazać aktualności i tym samym realności swego interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych adresowych, słusznie organ uznał, iż przesłanka ta nie miała miejsca.

Prawidłowe jest także stanowisko organu, że realizacja czynności, dla której skarżący wniósł o udostępnienie danych, tj. skuteczne wszczęcie i prowadzenie postępowania sądowego nie wymaga legitymowania się numerem PESEL strony pozwanej, bowiem taki wymóg nie wynika z art. 126 § 2 kpc, który wskazuje podstawowe wymogi formalne pozwu. Z § 2 pkt 2 powołanego przepisu wynika, że gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda. Zatem przepis ten wymienia jako obligatoryjny element pozwu numer PESEL powoda, a nie pozwanego.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze argumentu, że w podobnej sprawie dotyczącej innej sędzi Sądu Rejonowego w R., MSW bez problemu udostępniło dane z rejestru PESEL poszukiwanej osoby, a zatem w niniejszej sprawie wniosek powinien zostać uwzględniony, Sąd stwierdza, że każda sprawa administracyjna rozpatrywana jest indywidualnie. W rozpoznawanej sprawie podane przez skarżącego dane i złożone dokumenty nie pozwoliły na zakwalifikowanie posiadania przez wnioskującego interesu prawnego, którego wystąpienie stanowiłoby podstawę do udostępnienia danych z rejestru PESEL. Stan faktyczny ustalony w innej sprawie nie może być podstawą rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.