Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 287/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 233  par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak –Nowakowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska, Marta Semiczek, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 31 stycznia 2022 r., nr SKO 4121/188/2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. I. uchyla w całości zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 19 maja 2021 r., nr F.3127.79.2020.MR oraz decyzję Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 30 lipca 2021 r., nr E.3127.79.2020.MR i postanowienie Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 30 października 2020 r., nr F.3127.79.2020.MR; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz A. I. kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej SKO, Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) zaskarżoną decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r., nr SKO 4121/188/2021 działając na podstawie art. 233 § 2 w związku z art. 240 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r, Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm., dalej: O.p.) po rozpatrzeniu odwołania A. I. (dalej: Strona, Skarżąca) od decyzji Burmistrza Stronia Śląskiego (dalej: organ I instancji, Burmistrz) z dnia 19 maja 2021 r., nr F.3127.79.2020.MR 1) uchylającej w całości ostateczną decyzję Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 4 lutego 2020 r., nr F.3127.256.2020 ustalającej Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2020 i 2) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2020 r. kwocie 9.568,00 zł, sprostowanej decyzją Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 30 lipca 2021 r., nr E.3127.79.2020.MR – uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Postanowieniem z dnia 30 października 2020 r., nr F.3127.79.2020.MR Burmistrz Stronia Śląskiego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wznowił z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 4 lutego 2020 r., nr F.3127.256.2020.

Następnie organ I instancji decyzją z dnia 19 maja 2021 r., nr F.3127.79.2020.MR uchylił w całości własną decyzję z dnia 4 lutego 2020 r., nr F.3127.256.2020 ustalającą Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2020 (pkt 1) oraz ustalali wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2020 r. kwocie 9.568,00 zł (pkt 2).

W toku postępowania odwoławczego organ I instancji prawomocną decyzją z dnia 30 lipca 2021 r., nr E.3127.79.2020.MR sprostował z urzędu własną decyzję 19 maja 2021 r., nr F.3127.79.2020.MR w ten sposób, że pkt 2 decyzji otrzymał brzmienie "ustala wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w sprawie podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego na 2020 r. w kwocie 9.568,00 zł".

SKO, po rozpoznaniu odwołania Strony, zaskarżoną decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 19 maja 2021 r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

SKO omówiło instytucję wznowienia postępowania oraz wskazało, że w myśl art. 240 § 1 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpiły enumeratywnie określone w tym przepisie przesłanki. Wznowienie postępowania uzależnione jest od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych, tj. 1) rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną, 2) wystąpienia jednej z podstaw prawnych wznowienia postępowania wyliczonych wyczerpująco w art. 240 § 1 O.p.

Zdaniem SKO analiza akt sprawy nie pozwala stwierdzić, czy w sprawie wystąpiła przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania wskazana w pkt 1. W aktach sprawy nie ma ani w/w decyzji pierwotnej, ani dowodu skutecznego jej doręczenia Stronie. Stąd też SKO nie jest w stanie ustalić, czy zaskarżona decyzja uchyla decyzję, która w stosunku do Strony weszła do obrotu prawnego. W aktach sprawy wznowieniowej musi być decyzja pierwotna wraz z dowodem jej skutecznego doręczenia. Jest to pierwszy i podstawowy warunek, bez którego nie jest możliwe zbadanie sprawy w odwoławczym postępowaniu wznowieniowym. SKO podkreśliło, że obowiązkiem organu podatkowego I instancji jest przekazanie całego materiału dowodowego będącego podstawą wydanego orzeczenia, w tym przede wszystkim decyzji pierwotnej wraz z dowodem jej skutecznego doręczenia. Zauważył organ odwoławczy, że skoro treść art. 240 § 1 O.p. wprost wskazuje, że wznowienie postępowania może nastąpić tylko w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, to warunkiem koniecznym i niezbędnym rozpatrzenia sprawy w trybie tego przepisu jest istnienie materiału dowodowego, na postawie którego będzie możliwe ustalenie, czy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja, w stosunku do której wznowiono postępowanie. Wyjaśniło także, że w stosunku do osób fizycznych zobowiązanie podatkowe, w tym także ustalane w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, powstaje z chwilą doręczenia decyzji ustalającej to zobowiązanie. Jeżeli stronie (lub jednemu ze współwłaścicieli przy łącznym zobowiązaniu pieniężnym) taka decyzja nie zostanie skutecznie doręczona, zobowiązanie podatkowe nie powstanie. Konsekwencją będzie także to, że organ podatkowy nie będzie mógł w stosunku do takich osób wznowić postępowania podatkowego. Ponad SKO wskazało, że w postanowieniu o wznowieniu postępowania organ I instancji określił zakres wznowionego postępowania w sposób następujący: "(...) wznowić z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 4 lutego 2021r. Nr F.3127.256.2020". Tak sformułowany w osnowie zakres postępowania wznowieniowego sugeruje, że decyzja pierwotna była decyzją ustalającą wysokość podatku od nieruchomości. W końcowej części uzasadnienia organ podatkowy wskazał, że "W tym stanie rzeczy należało wznowić zakończone decyzją ostateczną z dnia 04.02.2020 r. postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2020". W pkt 1 zaskarżonej decyzji organ I instancji uchylił w całości ostateczną decyzję Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 4 lutego 2021 r., nr F.3127.256.2020 ustalającą Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2020. Zauważył, że organ I instancji własną decyzję sprostował, ale tylko w zakresie pkt 2. Natomiast w dotychczasowym brzmieniu pozostawił pkt 1 w brzmieniu: "uchyla w całości ostateczną decyzję Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 4 lutego 2021 r. Nr F.3127.256.2020 ustalającą podatnikowi A. I. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2020". Natomiast w podstawie zaskarżonej decyzji nie przywołano przepisów ustawy o podatku rolnym.

Ponadto SKO stwierdziło, że organ I instancji, wbrew treści art. 213 O.p., sprostował treść rozstrzygnięcia do czego nie miał prawa, bowiem działaniem takim doprowadził do zmiany rozstrzygnięcia. Uzupełnienie decyzji ma doprowadzić do dodania brakujących elementów decyzji, a nie do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie nie można mówić o braku w całości lub w części rozstrzygnięcia kwalifikującego do uzupełnienia w trybie art. 213 § 1 O.p., bowiem decyzja organu pierwszej instancji była kompletna. Brak w aktach sprawy decyzji pierwotnej nie pozwala ustalić, czy decyzja ta była decyzją na łączne zobowiązanie pieniężne, czy też decyzją na podatek od nieruchomości a także komu decyzję tę doręczono. SKO podniosło także, że w aktach sprawy znajduje się tylko niepotwierdzona za zgodność kopia postanowienia o wszczęciu postępowania. W aktach sprawy nie ma jednak dowodu jego skutecznego doręczenia. W ocenie SKO nie można ustalić zakresu wznowionego postępowania, w szczególności czy zakres określony w postanowieniu o wznowieniu postępowania jest taki sam, jak w decyzji kończącej wznowione postępowanie. SKO wskazało także, że w aktach sprawy nie ma dokumentów dotyczących kontroli podatkowej, wypisu z ewidencji gruntów i budynków oraz informacji podatkowych. Materiał dowodowy przekazany SKO jest zatem niezupełny, co uniemożliwia dokonanie oceny wystąpienia przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania, a w konsekwencji także uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Nie wdając się w szczegółową analizę, z uwagi na podjęte rozstrzygnięcie, SKO stwierdziło jedynie, że jako przesłankę wznowienia postępowania organ I instancji wskazał art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem o zaistnieniu omawianej podstawy można mówić wówczas, jeżeli łącznie wystąpią poniższe przesłanki: 1) wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, 3) nie były one znane organowi, który wydał decyzję, 4) istniały w dniu wydania decyzji. Podkreśliło, że warunek ich łącznego wystąpienia oznacza, że jeżeli jedna z w/w przesłanek nie wystąpi, nie można mówić o wystąpieniu podstawy do wznowienia postępowania. Zaakcentowało SKO, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji winien wyraźnie wskazać i uzasadnić przesłanki uprawniające go do wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji ostatecznej. Wyjaśniło także, że do postępowania wznowieniowego stosuje się przepisy dotyczące postępowania dowodowego, choć oczywiście w zakresie ograniczonym, bowiem postępowanie wznowieniowe nie może zastępować postępowania wymiarowego. Nie jest to jego trzecia instancja. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym; nie jest to bowiem kontynuacja tego postępowania. W przepisie art. 122 O.p. ustawodawca nałożył na organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a w art. 187 § 1 O.p. zobowiązał organ podatkowy do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. W tym zakresie Kolegium wskazało na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 września 2004 r., sygn. akt I SA/ Wr 2126/02. W ocenie SKO w rozpatrywanej sprawie organ I instancji uchybił obowiązkom wynikającym z w/w przepisów prawa, bowiem nie zebrał w przedmiotowej sprawie całego materiału dowodowego i nie przekazał go organowi odwoławczemu, w wyniku czego SKO nie miało możliwości stwierdzenia lub nie wystąpienia przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że wszystkie wyżej wskazane i opisane nieprawidłowości organ I instancji będzie zobowiązany wyeliminować w toku ponownie prowadzonego postępowania. Jednocześnie SKO wyjaśniło, że okoliczność, iż niniejsza decyzja ma charakter kasacyjny, wyklucza zajęcie przez organ odwoławczy stanowiska merytorycznego. Wydając decyzję o charakterze kasacyjnym, organ odwoławczy nie może bowiem przesądzić o treści rozstrzygnięcia sprawy nakazując organowi pierwszej instancji jej załatwienie w określony sposób. O treści merytorycznego rozstrzygnięcia decydować powinien wyłącznie organ pierwszej instancji, który obowiązany jest wziąć pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, a więc także argumentację podniesioną w odwołaniu od swoich wcześniejszej decyzji oraz nowe ustalenia poczynione po przekazaniu sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego we Wrocławiu Skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 122, 125 § 1 i 127 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia przez organ li instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy w sposób wnikliwy i szybki;

2. art. 187 § 1, art. 191, art. 194a § 1 i 229 O.p. poprzez zaniechanie przez organ II instancji zebrania oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym w szczególności zaniechanie uznania przez organ II instancji, że decyzja Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 4 lutego 2020 r. była ostateczna, gdyż nie było to kwestionowane przez skarżącą oraz zaniechanie wstąpienia do organu I instancji o przekazanie organowi II instancji do akt sprawy brakujących dokumentów (materiału dowodowego);

3. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez brak wyjaśnienia przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji przyczyn dla których organ II instancji uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki wydania decyzji kasatoryjnej, zamiast decyzji merytorycznej, w sytuacji gdy zasadą postępowania odwoławczego jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji;

4. art. 233 § 2 O.p. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało uprzedniego przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania dowodowego w całości lub znacznej części i podczas gdy zgodnie z przepisami organ odwoławczy rozstrzyga sprawę merytorycznie i może uzupełnić postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie, a decyzja kasatoryjna ma charakter wyjątkowy;

5. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. i art. 245 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez zaniechanie uznania przez organ II instancji, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania w postaci wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję, a w konsekwencji zaniechanie wydania przez organ II instancji decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i orzekającej co do istoty sprawy, tj. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Stronia Śląskiego z dnia 4 lutego 2020 r., pomimo tego, że organ I instancji nie wykazał istnienia przesłanki wznowieniowej i pomimo tego, że organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, a nie kasatoryjnie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W replice do odpowiedzi na skargę Skarżąca wskazała, że stanowisko organu jest tożsame z przedstawionym w zaskarżonej decyzji. Organ nie przedstawił nowych twierdzeń. Ze stanowiskiem organu nie można się zgodzić z powodów szczegółowo przedstawionych w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a).

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Powyższe oznacza, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona.

W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, sporną kwestią w niniejszej sprawie jest zasadność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej.

W realiach rozpoznawanej sprawy punktem wyjścia do dalszych rozważań musi być odwołanie się do zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 O.p.. Granice postępowania dowodowego wyznaczają zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej i właśnie zasada dwuinstancyjności. Ta ostania ma istotne znaczenie z punktu widzenia kontroli sądowej i badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy, że zasada dwuinstancyjności wynika z art. 78 Konstytucji RP i realizowana jest także w postępowaniu podatkowym. W myśl zasady dwuinstancyjności, organ odwoławczy może rozpoznać tylko sprawę, która była już wcześniej rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.), dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przez pierwszą instancję. W sytuacji, w której wynik tej oceny wskazuje, że organ pierwszej instancji pomimo, że nie dysponował niezbędnymi dowodami, nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu ich uzyskania, to stwierdzić należy, że w istocie brak było rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. Takiej wadliwości postępowania w pierwszej instancji organ odwoławczy nie może konwalidować, przeprowadzając rozpoznanie sprawy we własnym zakresie. Naruszyłby on w takim wypadku zasadę dwuinstancyjności, pozbawiając stronę prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej (por. B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2012, s. 950). Jak trafnie zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych, prowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy ma ustawowo zakreślone granice, których nie można przekraczać bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Łączna wykładnia art. 229 i art. 233 § 2 O.p. prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, natomiast jeśli postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w ogóle, albo też wymagane jest uprzednie przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2012 r., I SA/Gl 612/12).

W podsumowaniu powyższych rozważań należy zatem stwierdzić, że decyzja kasacyjna może być wydana wyłącznie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wydanie bowiem takiej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy taka właśnie wyjątkowa sytuacja, o której mowa w art. 233 § 2 O.p., miała miejsce. Organ odwoławczy miał podstawy do tego, aby stwierdzić, że materiał dowodowy w sprawie zawiera luki, co do istotnych okoliczności, a zatem nie jest wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Jak prawidłowo wyjaśniło SKO w kontrolowanej decyzji materiał dowodowy nie pozwala ustalić dopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia, zakresu wznowionego postępowania oraz zaistnienia podstawy wznowienia. Zgodnie z art. 240 § 1 O.p. postępowanie w sprawie wznowienia można prowadzić, gdy decyzja będąca przedmiotem takiego postępowania jest ostateczna oraz wystąpiła jedna z podstaw prawnych wznowienia postępowania wyliczonych wyczerpująco w art. 240 § 1 O.p. Natomiast w niniejszej sprawie brak materiału dowodowego (badanej decyzji oraz dowodu jej skuteczne doręczenia) pozwalającego stwierdzić, czy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja w stosunku do której wznowiono postępowanie. Brak przedmiotowej decyzji nie pozwalał także ustalić przedmiotu badanej decyzji – czy jest on tożsamy z zakresem wznowionego postępowania. Wskazane braki niewątpliwie uniemożliwiały dokonanie przez organ odwoławczy oceny spełnienia przesłanek formalnych umożliwiających wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które to otwierają etap (drugi) postępowania wznowionego, w którym organ bada, czy zaistniały podstawy wznowienia. Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się w trybie nadzwyczajnym, tj. na skutek wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Rozważenia zatem wymaga kwestia tego, czy w danej sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. czy wyszły na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody, które, po pierwsze, istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, a po drugie, nie były znane organowi, który tę decyzję wydał, zaś po trzecie - są istotne dla sprawy. Ochrona trwałości decyzji ostatecznej powoduje, że istnienie przyczyny wznowieniowej musi zostać w postępowaniu wykazane w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. Dopiero jednoznaczne wykazanie występowania w sprawie przyczyny wznowieniowej upoważnia i zobowiązuje organ do ponownego rozstrzygnięcia badanej sprawy. Natomiast materiał zgromadzony w aktach sprawy oraz poczynione na podstawie tego materiału przez organ I instancji ustalenia faktyczne uniemożliwiały zbadanie przez organ odwoławczy zaistnienia przyczyn wznowienia. Jeżeli zaś stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo wyjaśniony, albo naruszono fundamentalne zasady postępowania to nie jest możliwe wyrażenie jakiegokolwiek miarodajnego stanowiska co do zastosowania prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 470/13). W ocenie Sądu tak szeroko zakrojone czynności nie mieściły się w kompetencjach organu odwoławczego, zatem zastosowania nie mógł mieć art. 229 O.p. Zdaniem Sądu dokonanie tych czynności (ich ranga, charakter i skala) doprowadziłyby do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Jednakże mimo prawidłowości zaskarżonej decyzji Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu wszystkich wydanych w sprawie orzeczeń. Uchylenie decyzji organu I instancji nie eliminuje bowiem dostrzeżonych przez SKO uchybień, gdyż sprawa wraca do rozpatrzenia przez organ I instancji, ale do drugiego etapu postępowania wznowionego, otwartego już postanowieniem o jego wszczęciu i zakreślającym jego zakres. Ponownie oceniając sprawę organ I instancji o ile uzna, iż istnieją podstawy do wznowienia postępowania, to powinien przeprowadzić to postępowanie zgodnie z przepisami prawa (art. 120 O.p.), w szczególności z regulacjami prawnymi dotyczącymi instytucji wznowienia postępowania.

Stwierdzając, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. ci art. 135 ustawy p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji, decyzję z 30 lipca 2021 r. oraz postanowienie o wznowieniu.

O kosztach orzeczono w pkt VI sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie wpis w kwocie 200 zł, opłata skarbowa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265).