Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 185/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1, art. 147, art. 151 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4 ca
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu prawa do stypendium uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] (dalej również jako: "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w zw. z 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej również jako: "organ I instancji") z dnia [...] października 2018 r. nr [...] uchylającą decyzję własną z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] o przyznaniu E. M. (dalej również jako: "strona", "skarżąca") prawa do stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...) miesięcznie, w okresie odbywania stażu od dnia [...] maja 2017 r. oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa do stypendium od dnia [...] maja 2017 r. w całości.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

E. M. w dniu [...] grudnia 2016 r. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o uznaniu E. M. z dniem [...] grudnia 2016 r. za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku.

Następnie, decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o przyznaniu stronie prawa do stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...) w okresie odbywania stażu od dnia [...] maja 2017 r.

Urząd Pracy [...] w dniu [...] grudnia 2017 r. wygenerował raport z usługi ZUS-U1Prawo udostępnionej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W ww. raporcie została zawarta informacja, że strona od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] maja 2017 r. była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług.

W oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2017 r. strona potwierdziła wykonywanie pracy we wskazanym okresie i zobowiązała się do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. W złożonym w dniu [...] grudnia 2017 r. w Urzędzie Pracy piśmie strona poinformowała, iż była przekonana, że jej dorywcza praca (w dniach [...] kwietnia - [...] maja 2017 r.) nie dyskwalifikuje jej jako kandydatki na staż oraz że nieświadomie nie dopatrzyła kwestii formalnych.

W związku z powyższym Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] orzekł o utracie przez E. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2017 r.

Następnie, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] Prezydent [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2017 r. nr [...].

W dniu [...] grudnia 2017 r. strona złożyła w Urzędzie Pracy [...] kolejne oświadczenie w którym poinformowała, że pracowała faktycznie od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] maja 2017 r. w charakterze osoby rozkładającej towar w supermarkecie w Z. oraz, że w okresie odbywania stażu nie wykonywała innej pracy. Do oświadczenia dołączyła kserokopie: zaświadczenia o zatrudnieniu w firmie [...] oraz listy płac za kwiecień i maj 2017 r.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] Prezydent [...] orzekł o zawieszeniu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania stronie prawa do stypendium w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...) do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] sprawy z odwołania strony od decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2017 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...].

Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i § 2, art. 101 § 1 k.p.a., podjął z urzędu zawieszone w dniu [...] stycznia 2018 r. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie przyznania prawa do stypendium. Na skutek złożenia przez stronę zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia.

Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 1 i art. 105 k.p.a. oraz art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia (...) uchylił decyzję własną z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] orzekającą o przyznaniu stronie prawa do stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku w okresie odbywania stażu, od dnia [...] maja 2017 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej przyznania prawa do stypendium od dnia [...] maja 2017 r. w całości.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, iż w dniu zakwalifikowania na staż była osobą bezrobotną. W okresie kiedy wykonywała pracę na umowę zlecenie, nie wyrejestrowała się (na 3 dni) z Urzędu Pracy. Wskazała, że nie miała pieniędzy na życie, a staż miał rozpocząć się dopiero za [...] tygodnie. Stwierdziła, że zaskarżona decyzja jest bardzo krzywdząca i niezgodna z zasadami współżycia społecznego. Zarzuciła organowi formalistyczne podejście do osoby bezrobotnej, które bardzo negatywnie wpłynie na jej życie. Podkreśliła, że w czasie odbywania stażu uczciwie pracowała, za co otrzymywała głodową pensję - "stypendium" w wysokości 997,40 zł miesięcznie, przy czym za ostatni miesiąc pracy nie otrzymała należnego jej wynagrodzenia.

[...] nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. powołał art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 11, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 53 ust. 6, art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia (...), a także przepisy art. 145 § 1 oraz art. 151 k.p.a. regulujące kwestie wznowienia postępowania administracyjnego. Wskazał, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ wznawia postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona.

Z akt sprawy wynika, że strona posiadała status osoby bezrobotnej do dnia [...] kwietnia 2017 r., bowiem z dniem [...] kwietnia 2017 r. podjęła inną pracę zarobkową na umowę zlecenie. Strona rozpoczęła staż w dniu [...] maja 2018 r. i od tego dnia miała również przyznane stypendium. Jednakże, ani otrzymując skierowanie do odbycia stażu, ani w trakcie trwania stażu strona nie poinformowała, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. na trzy dni podjęła umowę zlecenia. W takiej bowiem sytuacji nie otrzymałaby skierowania, a tym bardziej stypendium stażowego, które może otrzymać tylko osoba bezrobotna.

Organ odwoławczy podkreślił, iż warunkiem uzyskania i zachowania statusu osoby bezrobotnej jest spełnienie wymogów wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia (...). Z ww. przepisu wynika, że osobą bezrobotną nie jest m.in. osoba wykonująca inną pracę zarobkową np. na podstawie umowy zlecenia. Stwierdzenie ww. okoliczności zobowiązuje organ do wydania decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej. Do odbywania stażu i otrzymywania z tego tytułu stypendium może być skierowana tylko osoba bezrobotna. Zatem utrata statusu osoby bezrobotnej oznacza utratę wszelkich związanych z tym świadczeń oraz możliwości korzystania z instytucji przewidzianych w ustawie o promocji zatrudnienia (...) stanowiących środki do wspierania i aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych, w tym odbywania stażu i otrzymywania z tego tytułu stypendium.

Ustawodawca na osobę bezrobotną nałożył obowiązek powiadomienia urzędu pracy o podjęciu m.in. umowy zlecenia. Nałożenie przez ustawodawcę obowiązku informacyjnego na osobę bezrobotną wynika dodatkowo z art. 119 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia (...), zgodnie z którym bezrobotny, który podjął zatrudnienie, inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą bez powiadomienia o tym właściwego powiatowego urzędu pracy, podlega karze. Z tego względu argumenty strony, iż odpowiedzialność za niepoinformowanie jej o tym, iż stypendium jej się nie należy, są bezpodstawne.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji w sytuacji, gdy strona utraciła status osoby bezrobotnej z dniem wcześniejszym niż rozpoczęcie stażu, z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej, prawidłowo wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], a następnie wydał zaskarżoną decyzję o uchyleniu ww. decyzji i umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa do stypendium od dnia [...] maja 2017 r. w całości. Umorzenie postępowania wynika z jego bezprzedmiotowości, ponieważ strona od dnia [...] kwietnia 2018 r. nie posiadała statusu osoby bezrobotnej, a tym samym nie mogła otrzymać stypendium.

Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. E. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] zarzucając naruszenie art. 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...).

Skarżąca wniosła o "zachowanie w mocy prawnej decyzji z dnia [...] maja 2017r. nr [...] orzekającej o przyznaniu prawa do stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku w okresie obywania stażu od dnia [...] maja 2017 r. do dnia [...] listopada 2017 r." wskazując, iż nie została należycie poinformowana o prawnych konsekwencjach jej sytuacji.

W motywach skargi podniosła w szczególności, iż w okresie: [...] maja - [...] listopada 2017 r. odbyła staż w "[...]" w W. przy ul. [...]. Powierzona praca, którą sumiennie wykonywała, była zgodna z umiejętnościami jakie nabyła na studiach. Po zakończeniu stażu skarżąca została poinformowana przez Urząd Pracy, że ma zwrócić około 6.000 zł, ponieważ przez trzy dni, tj. od dnia [...] kwietnia do dnia [...] maja 2017 r., a więc przed rozpoczęciem stażu, rozkładała towar w supermarkecie. Za tę pracę otrzymała wynagrodzenie w kwocie 185 zł. Wskazała, iż była w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ w tym czasie rodzice, którzy na co dzień jej pomagają, nie mogli udzielić jej pomocy finansowej. Podkreśliła, że podpisując umowę w sprawie skierowania do odbycia stażu nie była świadoma, że trzydniowa praca może skutkować pozbawieniem jej stażu i stypendium. W dacie podpisywania ww. umowy nikt jej nie poinformował, że taka sytuacja może nastąpić. Została potraktowana przez Urząd Pracy formalistycznie i instrumentalnie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednak zasadniczo z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.

Zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r. zostały wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wymienionych wyczerpująco w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145 - 152 k.p.a.

Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postepowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Stosownie zaś do art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy (§ 2). Jest to tak zwana faza rozpoznawcza postępowania, kończąca się wydaniem - na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. - orzeczenia, którym właściwy organ administracji: (1) odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., (2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Natomiast stosownie do art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 (tj. od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat; jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej), organ ograniczy się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe, (2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, (3) decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, (4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, (5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (6) decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, (7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), (8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione.

Katalog przyczyn wznowienia postępowania, wymieniony w art. 145 § 1 k.p.a. ma charakter zamknięty co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych powodów. Zasadne jest zatem twierdzenie, że wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zawężający. Przesłanki wznowienia postępowania można sprowadzić do dwóch zasadniczych, tj. braku obiektywności organu i braku dostatecznych informacji w sprawie. Wystąpienie tych przesłanek zobowiązuje organ do wznowienia postępowania bez względu na to, czy miały one wpływ na treść decyzji. Stopień, zakres, jak i skutki ewentualnego wpływu na treść danej decyzji podlegają bowiem ocenie organu dopiero po wznowieniu postępowania.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Prezydent [...] wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] maja 2017 r. [...] o przyznaniu skarżącej – E. M. prawa do stypendium w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...) miesięcznie, w okresie odbywania stażu, od dnia [...] maja 2017 r.

Jako przesłankę wznowienia postępowania organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe; po drugie, nowe okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie nowe okoliczności lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, istniejący w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nieznany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu ww. postanowienia z dnia [...] grudnia 2017 r. organ I instancji wskazał, że w dniu [...] grudnia skarżąca złożyła oświadczenie, z treści którego wynika, że w okresie od dnia [...] kwietnia 2017 r. do dnia [...] maja 2017 r. wykonywała pracę zarobkową. Powyższe potwierdza raport Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w którym skarżąca figuruje jako osoba zgłoszona z kodem [...], tj. jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług przez płatnika o nr NIP: [...], tj. [...] w dniach od [...] kwietnia 2017 r. do [...] maja 2017 r. (k. 38 akt admin.). Powyższe okoliczności skarżąca potwierdziła dodatkowo w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2018 r., jak i zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. organy orzekające powołały się zarówno na fakt wykonywania przez skarżącą pracy zarobkowej w dniach od [...] kwietnia 2017 r. do [...] maja 2017 r., jak i na decyzję ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2017 r.

Decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej, wydana na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca ustawy o promocji zatrudnienia (...) pozbawia statusu osoby bezrobotnej z datą wsteczną. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy stanowiący, że starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, wiąże ten skutek w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej ze zdarzeniem przesądzającym o tym, że bezrobotny nie spełnia warunków, co oznacza, że osoba przestaje być osobą bezrobotną z chwilą zaistnienia tego stanu prawnego. Decyzja wydana na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy potwierdza zatem stan prawny, a starosta zmierzając do jej wydania ustala moment niespełnienia warunku. W niniejszej sprawie utrata przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej nastąpiła z dniem [...] kwietnia 2017 r., z tą bowiem datą skarżąca podjęła pracę zarobkową.

Skoro od dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżąca została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej, organ I instancji miał podstawy do tego, aby w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) wzruszyć decyzję ostateczną z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] o przyznaniu skarżącej prawa do stypendium w okresie odbywania stażu, od dnia [...] maja 2017 r.

Jako podstawę orzeczenia z dnia [...] października 2018 r. organ I instancji wskazał art. 151 § 1 k.p.a., przy czym w oparciu o ww. przepis organ może wydać dwie kategorie decyzji: (1) odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji, gdy stwierdzi brak jest podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., (2) uchylającą decyzję dotychczasową, w sytuacji gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b oraz rozstrzygającą o istocie sprawy.

Podkreślenia wymaga, że decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. (taką podstawę prawną wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) nie może ograniczać się tylko do uchylenia decyzji dotychczasowej. Musi zawierać również rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się zatem, jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia.

Obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które wedle rozwiązań przyjętych w k.p.a. nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej (art. 149 § 2 k.p.a.). Wynik tego postępowania musi nastąpić w formie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy. Takie ukształtowanie przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia ma swoje następstwa co do tego, iż decyzja kończąca postępowanie w sprawie wznowienia rozstrzyga zarówno co do podstaw wznowienia, jak i istotę sprawy administracyjnej.

Przez rozstrzygniecie istoty sprawy nie należy rozumieć wyłącznie rozstrzygnięcia merytorycznego, lecz również rozstrzygnięcie procesowe (umorzenie postępowania). Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania jest jednak podejmowane tylko w sytuacji, gdy wystąpi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.

Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to m.in. brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe w szczególności wówczas, gdy w wyniku wznowienia postępowania sprawa podlega przekazaniu sądowi powszechnemu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 1984 r. sygn. akt SA/Kr 95/84; publ. ONSA 1984, Nr 1, poz. 25), bądź gdy w danej sprawie nie istnieje podstawa materialnoprawna do wydania decyzji administracyjnej. W wyroku z dnia 16 września 1993 r. sygn. akt SA/Gd 806/93 (niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Jeżeli po wznowieniu postępowania nastąpiła zmiana stanu prawnego, w wyniku którego wyłączone jest w danej sprawie wydanie decyzji administracyjnej, organ rozpoznający sprawę na nowo, jeżeli stwierdzi istnienie podstawy wznowieniowej, powinien uchylić decyzję dotychczasową i umorzyć postępowanie pierwszej instancji".

Żadna z sytuacji wskazanych powyżej nie zaistniała w niniejszej sprawie, zatem rozstrzygnięcie organu wydane w następstwie wznowienia postępowania nie odpowiada dyspozycji art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ uchylając decyzję z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] błędnie uznał, że istnieją przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej przyznania skarżącej prawa do stypendium od dnia [...] maja 2017 r. z powodu bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Postępowanie to nie stało się bezprzedmiotowe, bowiem sprawa przyznania stypendium w przypadku skierowania na staż jest nadal sprawą administracyjną podlegającą rozstrzygnięciu przez właściwy organ administracji, co wynika z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w zw. z art. 53 ust. 1 i ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia (...). Nie zaistniała zatem zmiana stanu prawnego, w wyniku którego wyłączone jest wydanie decyzji administracyjnej w takiej sprawie, sprawa nie podlega też rozpatrzeniu przez sąd powszechny. Wystąpiła natomiast negatywna przesłanka merytoryczna do przyznania stypendium, o której mowa w art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia (...), bowiem skarżąca od dnia [...] kwietnia 2017 r. nie była osobą bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Przepis art. 53 ust. 6 ww. ustawy przewiduje, że tylko osobie bezrobotnej w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w określonej w tym przepisie wysokości. W sytuacji, gdy przesłanka posiadania statusu bezrobotnego nie jest spełniona, brak jest podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, lecz do odmowy przyznania prawa do stypendium. Nie została bowiem spełniona jedna z przesłanek merytorycznych do pozytywnego załatwienia sprawy, tj. posiadanie statusu osoby bezrobotnej zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Powyższe uchybienie o charakterze procesowym skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy, powołując art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., błędnie bowiem zaakceptował stanowisko organu I instancji, a w konsekwencji utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2018 r.

Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną, a wydając rozstrzygnięcie w sprawie uwzględni treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.