Wyrok NSA oz. w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 51/99
NSA oz. w Białymstoku
Data orzeczenia: 2000-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Skoro organy skarbowe zweryfikowały podstawę prawną obliczenia przychodu podatniczki i jego wysokość za 1995 r., to błędna okazała się kwota wyjściowa do rozliczenia podatku VAT za poszczególne miesiące 1995 r., a co za tym idzie określenie dodatkowego zobowiązania podatkowego.

TEZY

Skoro organy skarbowe zweryfikowały podstawę prawną obliczenia przychodu podatniczki i jego wysokość za 1995 r., to błędna okazała się kwota wyjściowa do rozliczenia podatku VAT za poszczególne miesiące 1995 r., a co za tym idzie określenie dodatkowego zobowiązania podatkowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Anny K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 18 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od miesiąca stycznia do grudnia 1995 roku - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia 18 grudnia 1998 r. (...) utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej przy Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. określającą Annie K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 1995 r. i ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe.

Z ustaleń organów skarbowych wynikało, że:

Anna K., prowadząca we wsi K.K. działalność gospodarczą "Gastronomia, Zabawy Taneczne", wykazywała w 1995 r. w sposób nierzetelny przychody ze sprzedaży gastronomicznej.

Z porównania przychodów ze sprzedaży gastronomicznej z wartością sprzedanych towarów według cen zakupu wynikało, że podatniczka wykazała w podatkowej księdze przychodów i rozchodów marże brutto w wysokości 19,65 procent. Natomiast ze spisów z natury sporządzonych na dzień 31 grudnia 1994 r. wynikała marża średnia 41,35 procent, a na dzień 31 grudnia 1995 r. - 53,63 procent. Najwyższą pozycję w sprzedaży i inwentaryzacjach stanowiły wyroby alkoholowe, gdzie marża w 1995 r. wynosiła dla piwa - 45,10 procent, wina i wódki - 62,62 procent, a nadto: na papierosy - 43,75 procent, artykuły spożywcze - 41,59 procent, artykuły kulinarne - 87,36 procent, pozostałe - 24 procent. Przesłuchana do protokołu Anna K. (...) podała, że w 1995 r. stosowała marże: na papierosy - 20-30 procent, piwo - około 30 procent, alkohole - 30-70 procent, artykuły spożywcze - 20-25 procent, artykuły kulinarne - 20- 40 procent. Stwierdziła, że nie pamięta, w jaki sposób wyliczała marżę.

Inspektor Kontroli Skarbowej sprawdził marże stosowane w 3 barach sąsiednich /wskazane przez podatniczkę/, które średnio wyniosły 39-73 procent, zaś ubytki naturalne 3-5 procent.

Analizując powyższe, organy stwierdziły, że podatniczka prowadziła nierzetelnie podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz ewidencję dla potrzeb VAT, które zostały pominięte jako dowody w postępowaniu podatkowym. Dokonano oszacowania w zakresie określenia wartości nie zaewidencjonowanej sprzedaży w oparciu o treść art. 27 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i ustalono podatek stosując stawkę 22 procent.

Ponieważ w 1995 r. wystąpiła w barze podatniczki tylko sprzedaż gotówkowa, to do ustalenia przychodów w drodze szacunku przyjęto marże wynikające z inwentaryzacji na 31 grudnia 1994 r., 31 grudnia 1995 r. oraz w trakcie roku podatkowego i wynikające z zeznań podatniczki. Przyjęto następujące wysokości marży: dla papierosów - 30 procent, piwa - 40 procent, wódki i wina - 62 procent, artykułów spożywczych - 30 procent, artykułów kulinarnych - 40 procent, pozostałych - 10 procent; ubytki 2 procent i 5 procent.

Przychody ustalono w drodze szacunku przez pomnożenie wartości sprzedanych towarów według cen zakupu przez wartość marży, pomniejszając o procent ubytków. Ustalono, że podatniczka zaniżyła przychody ze sprzedaży o 13.040 zł w porównaniu z wykazanymi za tenże 1995 rok.

W oparciu o kwotę 13.040 zł nie ujawnionych obrotów w ewidencji sprzedaży dla potrzeb VAT, obliczono kwoty zaniżenia podatku VAT należnego od tej sprzedaży za poszczególne miesiące 1995 r. Powstały nieprawidłowości w rozliczeniu podatku VAT w deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące. Po ich zweryfikowaniu przez organy, kwoty przeniesienia zweryfikowanego podatku VAT na następne miesiące wyszły niższe niż wykazała je podatniczka w deklaracjach.

W oparciu o art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30 procent zaniżenia ustalono na kwotę 829 zł /2.764 zł x 30 procent/ zobowiązując podatniczkę do wpłaty tej kwoty na konto Urzędu Skarbowego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Anna K. zakwestionowała określenie wysokości podatku VAT w kwocie 13.040 zł za poszczególne miesiące 1995 r. i kwotę 829 zł jako dodatkowego zobowiązania podatkowego. Podatniczka wywodziła, że niesłusznie dokonano ustalenia przychodu w drodze oszacowania na podstawie wyniku remanentów na 31 grudnia 1994 r. i 31 grudnia 1995 r. Jej zdaniem były to "dokumenty robocze", gdzie ceny sprzedaży nie były wiarygodne a tylko prognozowane w związku z zabawą sylwestrową i nie zostały zrealizowane. Twierdziła, że w spisie z natury nie umieszcza się ceny sprzedaży, a ceny zakupu lub nabycia towaru, o czym mówi par. 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. To miałoby świadczyć, że Inspektor Kontroli nie miał prawa posłużyć się wysokością cen sprzedaży z remanentów, jak też niesłusznie oparł się na zeznaniach właścicielki baru i analizie marż z innych punktów, gdzie były wykazane zbyt duże rozpiętości procentowe marż dla poszczególnych asortymentów. Skarżąca twierdziła, że ustalone wysokości marży przez organy były nierealne, gdyż towary z taką ceną nie znalazłyby nabywców. Wnosiła o "odrzucenie decyzji Izby Skarbowej w Ł." co do wysokości zobowiązania podatkowego w podatku VAT i zobowiązania dodatkowego.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w B. wnosiła o jej oddalenie. Izba podniosła, iż jest nieporozumieniem żądanie skarżącej uchylenia decyzji co do kwoty 13.040 zł, gdyż nie jest to zobowiązanie podatkowe a kwota przychodów ze sprzedaży, jaka wynikła z oszacowania ponad kwotę wykazaną przez podatniczkę. Natomiast tylko kwota 829 zł stanowi zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie. Według Izby dokonanie szacunku było konieczne wobec stwierdzenia nierzetelności prowadzonej księgi przychodów i rozchodów oraz ewidencji podatku VAT. Podstawą nieuznania ewidencji dla potrzeb VAT było stwierdzenie niezaewidencjonowania w księdze dochodów zakupu towaru na łączną kwotę 375,37 zł oraz duża rozpiętość w wysokości marż jaka wynikała z księgi a wysokością wynikającą z remanentów, zeznaną przez skarżącą i wynikającą z działalności innych barów. Remanenty z natury nie są "dowolnymi zapiskami", a dokumentami działalności podatniczki, o które głównie oparł się Inspektor dokonując szacunku przychodu za 1995 r., pozostałe dowody powołano dodatkowo.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Należy zgodzić się ze stanowiskiem Izby Skarbowej, iż kwota 13.040 zł potraktowana w skardze przez podatniczkę jako zobowiązanie podatkowe - takim zobowiązaniem nie jest, gdyż ewidentnie wynika z decyzji, że tylko kwota 829 zł podlega wpłacie jako dodatkowe zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku VAT za 1995 rok. Jednakże kwota ta, obciążająca skarżącą z mocy art. 27 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r. /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wynikała z kwoty przychodów za 1995 r., jaką w drodze oszacowania organy skarbowe określiły na 13.040 zł i na tej podstawie stwierdzono, że skarżąca zaniżyła należny podatek VAT od sprzedaży za poszczególne miesiące 1995 r. W rezultacie Inspektor Kontroli Skarbowej wywiódł, iż nadwyżka podatku VAT naliczonego do przeniesienia na koniec 1995 r. powinna wynosić kwotę 7.208 zł, a nie kwotę 58.062 zł, jak to wykazała podatniczka w deklaracji VAT-7.

W toku postępowania sądowego ujawniono okoliczności przemawiające za uchyleniem zaskarżonej decyzji:

Kwota oszacowanego przychodu /obrotu/ w działalności podatniczki /13.040 zł/ była również podstawą do wydania decyzji z dnia 27 maja 1999 r. przez tego samego Inspektora Kontroli Skarbowej - M.W., określającą zaległość w podatku dochodowym skarżącej za 1995 r. Decyzja ta została następnie uchylona przez Izbę Skarbową w B. dnia 25 sierpnia 1999 r. i przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jedną z podstaw uchylenia było: "nieprawidłowe szacowanie przychodu w oparciu o remanenty sporządzone w 1994 i 1995 r. /tzn. obliczenie marży w oparciu o cenę sprzedaży i zakupu podaną w remanencie nie odpowiada rzeczywistym warunkom prowadzenia działalności/". Z kolejnej decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 30 listopada 1999 r. wynika istotna dla tego postępowania kwestia, iż odstąpiono od zastosowania ustalenia przychodu za 1995 r. w drodze szacunku /powyższe decyzje zostały dołączone jako dowody do akt sprawy sądowej/.

Zatem, skoro organy skarbowe zweryfikowały podstawę prawną obliczenia przychodu podatniczki i jego wysokość za 1995 r., to błędna okazała się kwota wyjściowa do rozliczenia podatku VAT za poszczególne miesiące 1995 r., a co za tym idzie określenie dodatkowego zobowiązania podatkowego na kwotę 829 zł.

Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.