Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 647/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono przeprowadzenie oceny projektu w sposób naruszajacy prawo
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, art. 61 ust. 8 pkt 1a
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
article: art. 19 ust. 4, art. 22 ust. 8
journal: Dz.U. 2015 poz 378
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności.

SENTENCJA

Dnia 23 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2018 roku sprawy ze skargi M. M. na informację "A" w O. z dnia [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu po ponownej weryfikacji oceny operacji "Założenie działalności gospodarczej z branży usług IT na terenach wiejskich" 1)stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez "A" w O.; 2)zasądza od "A" w O. na rzecz M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Informacją z [...] Lokalna Grupa Działania A. w [...] poinformowała M. M., że jego wniosek o przyznanie wsparcia na operację "Założenie działalności gospodarczej z branży usług IT na terenach wiejskich" złożony w ramach naboru 1/2018/P w zakresie Podejmowanie działalności gospodarczej w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" nie został wybrany.

W uzasadnieniu wskazano, że Rada Programowa pozytywnie oceniła zgodność z PROW 2014-2020, celami LSR oraz ogłoszeniem o naborze i tym samym uzyskała pozytywną ocenę zgodności z LSR z następującą liczbą punktów dla poszczególnych kryteriów: Kryterium 1 "Wnioskowana kwota pomocy" 0 pkt – "kryterium nie dotyczy, gdyż operacji związanych z podjęciem działalności gospodarczej"; Kryterium 2 "Wnioskodawca konsultował projekt w biurze LGD przed złożeniem wniosku (potwierdzenie – karta konsultacyjna)" 5 pkt – wnioskodawca konsultował projekt w biurze LGD przed złożeniem wniosku, potwierdzeniem jest karta konsultacyjna; Kryterium 3 "Wnioskodawca złożył fiszkę projektu lub w innej formie zgłosił pomysł (należy udokumentować)" 0 pkt – wnioskodawca nie złożył fiszki projektu bądź arkusz pomysłu; Kryterium 4 "Wysokość wkładu własnego" 2 pkt – wnioskodawca wykazuje wkład własny. Kryterium 5 "Innowacyjność projektu" 1 pkt – projekt jest innowacyjny na poziomie wnioskodawcy; Kryterium 6 "Charakter innowacyjności" 1 pkt – innowacja poprzez zakup nowych urządzeń z zastosowaniem nowej, ulepszonej technologii; Kryterium 7 "Realizacja projektu przyczyni się do pobudzenia aktywności mieszkańców i wzmocnienia ich więzi z miejscem zamieszkania – uzasadnienie wnioskodawcy" 0 pkt –"kryterium niespełnione"; Kryterium 8 "Działanie operacji skierowane na grupy defaworyzowane – uzasadnienie wnioskodawcy (kobiety, długotrwale bezrobotni, bezrobotni o niskich kwalifikacjach, osoby do 25 roku życia)" 0 pkt – "wnioskodawca nie należy do grupy defaworyzowanej"; Kryterium 9 "Zasięg oddziaływania operacji" 1 pkt – operacja dotyczy tylko jednej miejscowości; Kryterium 10 "Projekt zakłada utworzenie nowego miejsca pracy, w tym samozatrudnienie" 3 pkt – beneficjent zamierza stworzyć jedno miejsce pracy; Kryterium 11 "Operacja zapewnia zintegrowanie – uzasadnienie wnioskodawcy" 3 pkt – "celów"; Kryterium 12 "Doświadczenie wnioskodawcy w rozliczeniu dotacji (w okresie od 2007-2013)" 0 pkt – wnioskodawca nie korzystał z zewnętrznych źródeł dofinansowania; Kryterium 13 "Operacja realizowana w miejscowości poniżej 5 000 mieszkańców" 2 pkt – operacja będzie realizowana w miejscowości poniżej 5 000 mieszkańców. Suma punktów w ramach oceny: 18 pkt.

Od informacji tej M. M. wniósł protest.

W informacji z [...] Zarząd Województwa [...] na podstawie art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm.), dalej zwaną ustawą o polityce spójności, oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. poz. 378), dalej zwaną ustawą RLKS, stwierdził, że cześć zawartych w proteście zarzutów jest zasadna i uwzględnia protest oraz kieruje projekt do Lokalnej Grupy Działania A. w celu przeprowadzenia ponownej oceny wniosku skarżącego o przyznanie pomocy.

W uzasadnieniu Zarząd Województwa [...] podniósł, że Rada LGD przyznała łącznie 18 punktów w wyniku oceny według lokalnych kryteriów wyboru. W związku z powyższym wniosek nie uzyskał minimalnej, wymaganej liczby punków (20) i nie został zakwalifikowany do operacji wybranych do realizacji LSR A. W ocenie Zarządu Województwa [...] istnieją podstawy do przekazania Radzie LGD wniosku do ponownej oceny w ramach kryteriów nr 5, 6, 7, 9, 11. Rada LGD w kwestii przyznania punktów w ramach kryterium nr 3 i 12 podjęła właściwą decyzję. Skarżący we wniosku w punkcie III.1.4 w zakresie kryteriów wyboru operacji w ramach LSR podał, że projekt był konsultowany w biurze LGD. Złożył fiszkę do projektu pocztą elektroniczna i tradycyjną. Wkład własny pieniężny jest wyższy niż 5%. Jest to przedsięwzięcie innowacyjne na terenie obszaru LGD. Nie ma firmy, która świadczy usługi renderowania. Innowacyjność operacji w obszarze ochrony środowiska i przeciwdziałaniu zmianom klimatu jest spełniona poprzez zakup i instalację w ramach operacji instalacji fotowoltaicznej. Realizacja projektu przyczyni się do pobudzenia aktywności mieszkańców. Projekt powstał w oparciu o rozmowy z lokalnymi małymi, rodzinnymi firmami, które ze względu na małe rozmiary swojej działalności nie są w stanie wydać dużych środków na własną reklamę. Nie tylko koszty są barierą, ale i również dostęp do usług w dużej mierze realizowanych w dużych aglomeracjach. Pomieszczenie do realizacji operacji zostało przygotowane w oparciu o sąsiedzką pomoc. Projekt zakłada w przyszłości utworzenie miejsc pracy na terenach wiejskich głównie dla mieszkańców. Dobry przykład praktyk z zakresu ochrony środowiska i klimatu poprzez budowę instalacji fotowoltaicznej będzie zapewne miał pozytywny wpływ na edukację ekologiczną mieszkańców i dodatkowo wzmocni więzi z miejscem zamieszkania. Dotychczas mieszkańcy miejscowości skarżącego oraz okolicznych mają bardzo negatywne zdanie na temat odnawialnych źródeł energii i żaden nie jest przekonany do jej stosowania. Operacja skarżącego będzie miała za zadanie wyedukowanie ekologiczne mieszkańców i pokazanie zalet energii odnawialnej. Projekt zakłada w przyszłości zatrudnienie mieszkańca wsi skarżącego lub okolicznych należącego do grupy defaworyzowanej. Operacja swoim działaniem dotyczy kilku gmin poprzez firmy dostarczające i wykonujące instalacje fotowoltaiczną i sprzęt komputerowy, jak i rynek, czyli usługi skierowane na odbiorców w całej Polsce. Operacja na początku działalności przewiduje samozatrudnienie właściciela. Operacja zapewnia zintegrowanie podmiotów: firmy dostarczające sprzęt oraz wykonujące instalację z różnych sektorów branż IT oraz energii odnawialnej. Operacja również zapewnia zintegrowanie celów LSR, które się wzajemnie uzupełniają. Doświadczenie skarżącego w rozliczaniu dotacji udokumentowane jest poprzez załączniki dołączone do projektu. Skarżący samodzielnie realizował dwa projekty rozliczone w okresie poprzedniego PROW o numerze umów [...], [...]. Skarżący wyjaśnił, że wystąpił do ARiMR w [...] i [...] o wydanie zaświadczenia, lecz do momentu złożenia wniosku nie otrzymał zaświadczeń. Operacja będzie realizowana we wsi [...] więc w miejscowości poniżej 5 000 mieszkańców. W uzasadnieniu kryterium: Cel ogólny LSR –Tworzenie potencjału dla rozwoju lokalnej gospodarki i tworzenia miejsc pracy skarżący wskazał, że w wyniku realizacji operacji powstanie nowoczesna firma z działu IT i zostanie utworzone miejsce pracy. Powstanie nowej firmy na terenach wiejskich, gdzie według CEDiG zarejestrowane są 2 firmy usługowe, pozytywnie wpłynie na pobudzenie aktywności mieszkańców i zwiększenie ich więzi z miejscem zamieszkania. Nowe przedsiębiorstwo stanie się narzędziem umożliwiającym rozwój przedsiębiorczości na terenach wiejskich. Jako przykład dobrych praktyk, wpłynie na poprawę konkurencyjności małych firm zlokalizowanych na terenach wiejskich oraz będzie zapewne mieć istotny wpływ na aktywizację zawodową mieszkańców. W zakresie kryterium: Cele szczegółowe LSR – Rozwój lokalnej przedsiębiorczości cel zostanie osiągnięty przez założenie i prowadzenie nowej firmy na terenach wiejskich województwa [...]. Realizacja operacji nie tylko wpłynie na rozwijanie przedsiębiorczości, ale dla skarżącego będzie dywersyfikacją źródeł dochodu. W zakresie kryterium: Przedsięwzięcia LSR skarżący wskazał, że nowa firma w przyszłości stworzy nowe miejsca pracy na terenach defaworyzowanych ze względu na słabą infrastrukturę i niskie zaangażowanie kapitału społecznego. Realizacja operacji jest zbieżna z wszystkimi trzema celami przekrojowymi PROW 2014-2020, tj. ochroną środowiska, przeciwdziałaniem zmianom klimatu oraz innowacyjnością. Realizacja operacji będzie miała wpływ na wzmocnienie kapitału społecznego, w tym podniesienie wiedzy społeczności lokalnej w zakresie ochrony środowiska i zmian klimatycznych, dzięki wykorzystaniu rozwiązań innowacyjnych. W zakresie kryterium: Kryteria wyboru operacji w ramach LSR projekt był konsultowany w biurze LGD. Skarżący złożył fiszkę do projektu pocztą elektroniczna i tradycyjną. Wkład własny pieniężny jest wyższy niż 5%. Jest to przedsięwzięcie innowacyjne na terenie obszaru LGD. Nie ma firmy, która świadczy usługi renderowania. Innowacyjność operacji w obszarze ochrony środowiska i przeciwdziałaniu zmianom klimatu jest spełniona poprzez zakup i instalację w ramach operacji instalacji fotowoltaicznej. Realizacja projektu przyczyni się do pobudzenia aktywności mieszkańców. Projekt powstał w oparciu o rozmowy z lokalnymi małymi, rodzinnymi firmami, które ze względu na małe rozmiary swojej działalności nie są w stanie wydać dużych środków na własną reklamę. Nie tylko koszty są barierą, ale i również dostęp do usług w dużej mierze realizowanych w dużych aglomeracjach. Pomieszczenie do realizacji operacji zostało przygotowane w oparciu o sąsiedzką pomoc. Projekt zakłada w przyszłości utworzenie miejsc pracy na terenach wiejskich, kierowane głównie do mieszkańców. Budowa instalacji fotowoltaicznej będzie zapewne miał pozytywny wpływ na edukację ekologiczną mieszkańców i dodatkowo wzmocni więzi z miejscem zamieszkania. Dotychczas mieszkańcy miejscowości skarżącego oraz okolicznych mają bardzo negatywne zdanie na temat odnawialnych źródeł energii i żaden nie jest przekonany do jej stosowania. Operacja będzie miała za zadanie wyedukowanie ekologiczne mieszkańców i pokazanie zalet energii odnawialnej. Projekt zakłada w przyszłości zatrudnienie mieszkańca wsi skarżącego lub okolicznych należącego do grupy defaworyzowanej, więc na dzień składania wniosku nie osiąga tego kryterium. Operacja swoim działaniem dotyczy kilku gmin poprzez firmy dostarczające i wykonujące instalacje fotowoltaiczną i sprzęt komputerowy jak i rynek, czyli usługi skierowane na odbiorców w całej Polsce. Operacja na początku działalności przewiduje samozatrudnienie właściciela. Operacja zapewnia zintegrowanie podmiotów: firmy dostarczające sprzęt oraz wykonujące instalację z różnych sektorów branż IT oraz energii odnawialnej. Operacja również zapewnia zintegrowanie celów LSR, które się wzajemnie uzupełniają. Doświadczenie w rozliczaniu dotacji udokumentowane jest poprzez załączniki dołączone do projektu. Skarżący samodzielnie realizował dwa projekty rozliczone w okresie poprzedniego PROW o numerze umów [...]; [...]. Skarżący wystąpił do ARiMR w [...] i [...] o wydanie zaświadczenia, lecz do momentu złożenia wniosku nie otrzymał zaświadczeń. Operacja będzie realizowana we wsi [...], więc w miejscowości poniżej 5 000 mieszkańców.

Zarządu Województwa [...] wskazał dalej, że w ramach Kryterium nr 3 "Wnioskodawca złożył fiszkę projektu lub w innej formie zgłosił pomysł" punkty uzyskują wnioskodawcy, którzy na etapie konsultacji społecznych złożyli fiszkę projektową /arkusz pomysłu. W ocenie Zarządu Województwa [...] z dokumentacji wynika, że Rada Programowa poprawnie przyznała punkty w ramach tego kryterium operacjom wybranym do finansowania. W związku z powyższym nie ma potrzeby przekazywać sprawy w tym zakresie do LGD. W ramach Kryterium nr 5 "Innowacyjność projektu – uzasadnienie wnioskodawcy" ocena odbywa się na podstawie uzasadnienia wnioskodawcy. Uzasadnienie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie pomocy pozwala na przyznanie 3 punktów w ramach kryterium. W ramach Kryterium nr 6 "Charakter innowacyjności" ocena odbywa się na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie pomocy. Uzasadnienie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie pomocy pozwala na przyznanie 3 punktów w ramach kryterium. W ramach Kryterium nr 7 "Realizacja projektu przyczyni się do pobudzenia aktywności mieszkańców i wzmocnienia ich więzi z miejscem zamieszkania – uzasadnienie wnioskodawcy" ocena odbywa się na podstawie uzasadnienia wnioskodawcy. Uzasadnienie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie pomocy, pozwala na przyznanie 5 punktów w ramach kryterium. W ramach Kryterium nr 9 "Zasięg oddziaływania operacji" ocena odbywa się na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie pomocy. Uzasadnienie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie pomocy pozwala na przyznanie 3 punktów w ramach kryterium. W ramach Kryterium nr 11 "Operacja zapewnia zintegrowanie – uzasadnienie wnioskodawcy" ocena odbywa się na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie pomocy. Uzasadnienie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie pomocy pozwala na przyznanie 5 punktów w ramach kryterium. W ramach Kryterium nr 12 "Doświadczenie wnioskodawcy w rozliczeniu dotacji w okresie od 2007-2013" ocena odbywa się na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie pomocy oraz na podstawie dokumentów załączonych do wniosku w celu udokumentowania pozytywnego rozliczenia dotacji. Uzasadnienie skarżącego oraz załączone dokumenty nie są wystarczające by przyznać punkty w ramach tego kryterium. Jak wynika z opisu lokalnych kryteriów wyboru, punkty w ramach tego kryterium, są przyznawane wnioskodawcom, którzy posiadają doświadczenie w realizacji projektów unijnych z różnych źródeł funduszy strukturalnych oraz udokumentowali pozytywne rozliczenie projektu. Z załączonych dokumentów wynika, że skarżący przygotował i rozliczył dwa projekty jednak nie dotyczyły one realizacji operacji przez niego. W związku z powyższym nie ma potrzeby przekazywać sprawy w tym zakresie do LGD.

Zarząd Województwa [...] stwierdził także, iż sposób i forma publikacji ogłoszenia o naborze wniosków o udzielenie wsparcia zostały określone w art. 19 ustawy RLKS. Ogłoszenie zamieszczone na stronie internetowej LGD A. zawiera wszystkie elementy, jakie zostały określone w tym przepisie. Zgodnie z procedurą wyboru i oceny operacji w ramach lokalnej strategii rozwoju program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014-2020 Lokalnej Grupy Działania A. wezwanie do złożenia wyjaśnień lub dokumentów powinno mieć miejsce w przypadku gdy: dany dokument nie został załączony do wniosku pomimo zaznaczenia w formularzu wniosku, iż wnioskodawca go załącza oraz dany dokument nie został załączony (niezależnie od deklaracji wnioskodawcy wyrażonej we wniosku), a z formularza wniosku wynika, że jest to dokument obowiązkowy, informacje zawarte we wopp oraz załącznikach są rozbieżne. To na podmiocie ubiegającym się o przyznanie pomocy ciąży obowiązek przedstawienia dowodów oraz składania wyjaśnień niezbędnych do oceny zgodności operacji z LSR, wyboru operacji lub ustalenia kwoty wsparcia zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na podmiocie, który z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zgodnie z Wytyczną nr 6/4/2017 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wezwanie nie należy przyjmować założenia, że wnioskodawca oczekuje przyznanie maksymalnej ilość punktów w ramach każdego kryterium. Różnice w ocenie operacji przez poszczególnych członków organu decyzyjnego LGD nie stanowią podstawy do wezwania do złożenia wyjaśnień lub dokumentów. W związku z uwzględnieniem zarzutów Zarząd Województwa [...] stwierdził, że na podstawie art. 58 ust. 2 pkt 2 ustawy o polityce spójności przekazuje sprawę Lokalnej Grupie Działania A. w celu przeprowadzenia ponownej oceny projektu.

Informacją z [...] Lokalna Grupa Działania A. w [...] poinformowała M. M., że jego operacja nie została wybrana.

W uzasadnieniu Lokalna Grupa Działania A. podniosła, że Rada Programowa pozytywnie oceniła zgodność operacji z PROW 2014-2020, z celami LSR oraz ogłoszeniem o naborze i tym samym uzyskała pozytywną ocenę zgodności z LSR. W wyniku oceny dotyczącej zgodności operacji z lokalnymi kryteriami wyboru na podstawie dokonanej analizy wniosku, ponownej oceny (autokontroli) 17 kwietnia oraz 26 czerwca 2018 r. przydzielono odpowiednie wartości punktowe zakresu, w jakim wniosek odpowiada poszczególnym lokalnym kryteriom: Kryterium 1 "Wnioskowana kwota pomocy" 0 pkt, gdyż kryterium dotyczy operacji związanych z podjęciem działalności gospodarczej; Kryterium 2 "Wnioskodawca konsultował projekt w biurze LGD przed złożeniem wniosku (potwierdzenie – karta konsultacyjna)" 5 pkt – skarżący konsultował projekt w biurze LGD przed złożeniem wniosku, potwierdzeniem jest karta konsultacyjna; Kryterium 3 "Wnioskodawca złożył fiszkę projektu lub w innej formie zgłosił pomysł (należy udokumentować) 0 pkt – skarżący nie złożył fiszki projektu bądź arkuszu pomysłu; Kryterium 4 "Wysokość wkładu własnego" 2 pkt – skarżący wykazuje wkład własny; Kryterium 5 "Innowacyjność projektu" 1 pkt – projekt jest innowacyjny na poziomie wnioskodawcy; Kryterium 6 "Charakter innowacyjności" 1 pkt – innowacja poprzez zakup nowych urządzeń z zastosowaniem nowej, ulepszonej technologii; Kryterium 7 "Realizacja projektu przyczyni się do pobudzenia aktywności mieszkańców i wzmocnienia ich więzi z miejscem zamieszkania – uzasadnienie wnioskodawcy" 0 pkt – kryterium niespełnione; Kryterium 8 "Działanie operacji skierowane na grupy defaworyzowane" 0 pkt – skarżący nie należy do grupy defaworyzowanej; Kryterium 9 "Zasięg oddziaływania operacji" 1 pkt – operacja dotyczy tylko jednej miejscowości. Kryterium 10 "Projekt zakłada utworzenie nowego miejsca pracy, w tym samozatrudnienie" 3 pkt – skarżący zamierza stworzyć jedno miejsce pracy; Kryterium 11 "Operacja zapewnia zintegrowanie – uzasadnienie wnioskodawcy" 3 pkt; Kryterium 12 "Doświadczenie wnioskodawcy w rozliczeniu dotacji (w okresie od 2007-2013)" 0 pkt – skarżący nie korzystał z zewnętrznych źródeł dofinansowania; Kryterium 13 "Operacja realizowana w miejscowości poniżej 5 000 mieszkańców" 2 pkt – operacja będzie realizowana w miejscowości poniżej 5 000 mieszkańców. Suma punktów w ramach oceny: 18 pkt.

W skardze na powyższą informację M. M. podniósł, że uwzględnienie protestu przez Zarząd Województwa [...] stawiało go na 4 pozycji wśród osób otrzymujących dofinansowanie. Rada Programowa LGD podtrzymała pierwotną ocenę wniosku nie respektując stanowiska Zarządu Województwa [...]. W związku z tym wnosi o uchylenie zaskarżonej informacji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Lokalna Grupa Działania A. podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej informacji, wniosła o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, zaliczyć trzeba ustawę z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 217 – dalej: ustawa w zakresie polityki spójności) jak również ustawę z 20 lutego 2015r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. z 205 r. poz. 378). Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy w zakresie polityki spójności stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy w zakresie polityki spójności w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.

Orzekając na tej podstawie i w zakresie określonym w art. 61 ustawy w zakresie polityki spójności sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jako że ocenę projektu Rada Programowa LGD przeprowadziła w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.

W związku z wyborem do realizacji Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, LGD jest zobowiązane organizować nabory wniosków w ramach wsparcia realizacji operacji, w ramach Lokalnej Strategii Rozwoju (LSR),dokonywać wyboru operacji realizujących cele LSR zgodnie z przyjętymi procedurami oraz według określonych kryteriów wyboru. Jedną z form wsparcia w ramach LSR to operacje realizowane indywidualnie w ramach wniosków składanych przez beneficjentów innych niż LGD i wybieranych przez organ decyzyjny Stowarzyszenia (tu: Rada Programowa LGD), a następnie przedkładanych do weryfikacji przez Zarząd Województwa [...]. Stosownie do treści art. 19 ust. 4 ustawy o rozwoju lokalnym obowiązujące w ramach naboru wniosków warunki udzielenia wsparcia oraz kryteria wyboru operacji wraz ze wskazaniem minimalnej liczby punktów, której uzyskanie jest warunkiem wyboru operacji określane są w ogłoszeniu o naborze wniosków o udzielenie wsparcia. Ogłoszony przez Stowarzyszenie nabór nr [...], realizowany był w oparciu o ustawę o rozwoju lokalnym, która - w kwestii procedury odwoławczej oraz zaskarżenia wydanego w tym trybie rozstrzygnięcia do sądu administracyjnego - odsyła do odpowiedniego stosowania cyt. wyżej ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020.

Podkreślić trzeba, że ustawa w zakresie polityki spójności nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 1066, ze zm.) kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej projektu, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013r., sygn. akt: II GSK 2249/13, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem rzeczą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola prawa.

W procesie oceny projektów zgłaszanych do dofinansowania w ramach konkursów ogłaszanych na podstawie ustawy w zakresie polityki spójności oraz ustawy o rozwoju lokalnym realizacja wskazanych wyżej zasad ma znaczenia podstawowe. Z tego względu w jednoznaczny i jasny sposób muszą być określone warunki oraz zasady postępowania w przedmiocie wyboru projektów. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów.

Z powyższego wyprowadzić należy w szczególności obowiązek formułowania definicji i pojęć, do których odwołują się lub którymi posługują się dokumenty konkursowe – ze szczególnym uwzględnieniem kryteriów oceny projektów – w sposób jasny i nie sprzyjający różnym ich interpretacjom. Ponadto, zasada przejrzystości zobowiązuje instytucje do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów, a zasada rzetelności do dokonania tej oceny przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie pozwala bowiem właściwej instytucji na dowolność w załatwieniu sprawy. Nie można uznać dokonanej oceny, a co zatem idzie wyboru projektu, za dokonaną w sposób przejrzysty i rzetelny, jeżeli nie zawiera ona jasnego i popartego merytorycznymi argumentami uzasadnienia przyznanej projektowi liczby punktów. To bowiem uzasadnienie dokonanej oceny projektu jest wyłącznym źródłem wiedzy dla przedkładającego projekt, o tym w jaki sposób został on oceniony. Ocena przejrzysta i rzetelna, to nie taka która informuje wyłącznie o liczbie punktów przyznanych w ramach ocenianych kryteriów, ale taka która zawiera również wyczerpujące i rzeczowe argumenty uzasadniające przyznanie takiej, a nie innej liczby punktów. Ponadto podana w ocenie argumentacja musi odnosić się do przedstawianej w projekcie analizy poszczególnych kryteriów w zestawieniu z określoną przez oceniających instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu. Z tym wiąże się konieczność rzeczowego odniesienia faktów i argumentów wskazanych przez wnioskodawcę do przyjętych kryteriów oceny projektów. Zasady określone w art. 37 ust.1 ustawy w zakresie polityki spójności (tj. przejrzystości rzetelności i bezstronności) mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Na mocy art. 30a ustawy w zakresie polityki spójności znajdują one pełne zastosowanie w sprawach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność.

Wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi dla nich konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1550/17). Służy to gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny, a w konsekwencji wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności, gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów, niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest informacja Rady Programowej LGD A. odmawiająca przyznania M. M. pomocy finansowej na realizację operacji "Założenie działalności gospodarczej z branży usług IT na terenach wiejskich". Przyczyną odmowy wyboru operacji skarżącego do realizacji była zbyt mała ilość punktów uzyskanych przez operację. Na wymagane 20 punktów otrzymała ona jedynie 18 punktów.

M. M. zakwestionował ilość punktów przyznanych operacji w następujących kategoriach:

1.) kategoria nr 5 "Innowacyjność projektu – uzasadnienie wnioskodawcy" – 1 pkt.

2.) kategoria nr 6 "Charakter innowacyjności" – 1 pkt.

3.) kategoria nr 7 "Realizacja projektu przyczyni się do pobudzenia aktywności mieszkańców i wzmocnienia ich więzi z miejscem zamieszkania – uzasadnienie wnioskodawcy" – 0 pkt.

4.) kategoria nr 9 "Zasięg oddziaływania operacji "" – 1 pkt.

5.) kategoria nr 11 " Operacja zapewnia zintegrowanie – uzasadnienie wnioskodawcy – 3 pkt.

Ad 1)

Z wniosku o dofinansowanie i z biznesplanu wynika, że działalność skarżącego ma być oparta głównie na renderowaniu grafiki 2D/3D. filmów, zdjęć, programów. Skarżący zamierza użyczać potencjalnym klientom mocy obliczeniowej serwera do różnego rodzaju projektów/obliczeń. Serwer obliczeniowy będzie służył do świadczenia usług: przetwarzania terabajtów danych, renderowania graficznych projektów, umożliwienie usług płatnych programów obliczeń rozproszonych na potrzeby badań naukowych dużych projektów graficznych, wizualizacji wnętrz i architektury. Skarżący zamierza także prowadzić działalność pogotowia komputerowego oraz zajmować się montażem serwerów obliczeniowych z powierzonych podzespołów.

Uzasadnienie zaskarżonej informacji odnoście tego kryterium jest lakoniczne. Składa się zaledwie z jednego następującego zdania: "projekt jest innowacyjny na poziomie wnioskodawcy 1 pkt." Przede wszystkim brak jest wyjaśnienia co to jest innowacyjność projektu. W sytuacji gdy w ramach kryterium nr 5 ma być oceniana innowacyjność projektu to należało wyjaśnić jak należy rozumieć to pojęcie, co ono oznacza a następnie ocenić projekt skarżącego z punktu widzenia spełnienia przesłanek tego pojęcia. W zaskarżonej informacji brak jest rozważań w tym zakresie.

M. M. w swoim wniosku, biznesplanie oraz proteście dokładnie opisał, że w jego projekcie zastosowane będą nowoczesne rozwiązania technologiczne w oparciu o wysoko zaawansowaną technologię IT zaś na terenie LGD nie działa firma, która będzie świadczyć usługi o podobnym zakresie. W przypadku gdyby przyjąć, że innowacyjność polega na wprowadzeniu czegoś nowego (nowości) to kwestia podniesiona przez skarżącego winna zostać dokładnie wyjaśniona. W zaskarżonej informacji nie ma rozważań w tym zakresie.

Należy zaznaczyć, że Zarząd Województwa [...] rozpoznając protest M. M. uznał, że w ramach kryterium nr 5 winny być przyznane 3 punkty. Rada Programowa LGD A. ponownie rozpoznając sprawę nie odniosła się do tej kwestii. W sytuacji gdy Zarząd Województwa [...] uwzględnił protest strony i przyznał więcej punktów za kryterium nr 5 to organ administracji ponownie oceniając projekt winien ustosunkować się do stanowiska instytucji zarządzającej. Winien zatem wyjaśnić dlaczego nie zgadza się z poglądem ZWŁ i przekonująco to uzasadnić. Zaskarżona informacja nie zawiera w ogóle odniesienia się do stanowiska Zarządu Województwa [...]. W informacji tej podtrzymano jedynie stanowisko zawarte w informacji z [...] a więc przyznano taką samą ilość punktów praktycznie nie uzasadniając swojego poglądu w tym zakresie. Nie odniesiono się szczegółowo do informacji zawartej we wniosku o dofinansowanie, biznesplanie i proteście ani do stanowiska ZWŁ zawartego w piśmie z 9 maja 2018r. Jednozdaniowe uzasadnienie uniemożliwia praktycznie kontrolę dokonanej oceny kryterium nr 5 w kontekście przestrzegania zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności oceny.

Ad 2)

Kryterium to jest powiązane z kryterium nr 5 gdyż dotyczy charakteru innowacyjności.

Również w przypadku tego kryterium uzasadnienie w zaskarżonej informacji składa się z jednego następującego zdania: "1 pkt. – innowacja poprzez zakup nowych urządzeń z zastosowaniem nowej ulepszonej technologii".

We wniosku o przyznanie pomocy i w biznesplanie M. M. szczegółowo opisał to kryterium podnosząc między innymi, że realizacja operacji zakłada zakup i montaż paneli fotowoltanicznych, które zapewnią zasilanie w 80 % czyli o 80 % zmniejszy się zużycie energii wytwarzanej metodami tradycyjnymi z paliw kopalnianych. Nie ulega wątpliwości, że jest to działanie w zakresie ochrony środowiska. Zarząd Województwa [...] rozpoznając protest przyznał w ramach tego kryterium 3 punkty co oznacza, że przedsięwzięcie jest innowacją operacji w obszarze ochrony środowiska oraz przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Organ w zaskarżonej informacji nie odniósł się do informacji zwartych w biznesplanie i proteście ani do stanowiska ZWŁ. Podtrzymał swoją wcześniejszą ocenę tego kryterium przyjętą w informacji z [...] nie uzasadniając w żaden sposób swojego stanowiska. Skoro Rada Programowa LGD nie odniosła się do informacji skarżącego zawartej we wniosku o dofinansowanie, biznesplanie i proteście ani do stanowiska ZWŁ to nie można uznać, że ocena w ramach tego kryterium została przeprowadzona rzetelnie i przejrzyście.

Ad 3)

Odnośnie tego kryterium Rada Programowa LGD A. uznała, ze nie zostało ono spełnione lecz stanowiska swojego nie uzasadniła.

We wniosku o dofinasowanie, biznesplanie i proteście skarżący podnosił, że realizacja projektu przyczyni się do pobudzenia aktywności mieszkańców. Projekt powstał w oparciu o rozmowy z lokalnymi małymi, rodzinnymi firmami, które nie są w stanie wydać dużych środków na usługi IT. Nowy projekt, w ocenie skarżącego, wpłynie na zaangażowanie mieszkańców w edukację ekologiczną i dodatkowo wzmocni więzi z miejscami zamieszkania. Zarząd Województwa [...] oceniając to kryterium, przyznał za nie 5 punktów a więc uznał, że projekt powstał z inicjatywy oddolnej mieszkańców, wpływa na budowę aktywności mieszkańców podczas jego realizacji, angażuje mieszkańców po zakończeniu realizacji projektu i dodatkowo wzmacnia więzi mieszkańców z miejscem zamieszkania.

Organ administracji nie odniósł się w ogóle do okoliczności podnoszonych przez skarżącego we wniosku o dofinansowanie, biznesplanie i proteście a także do stanowiska ZWŁ zawartego w piśmie z 9 maja 2018r. Nie wyjaśnił dlaczego za kryterium to nie przyznał punktów i nie wiadomo dlaczego w ocenie organu kryterium to nie zostało spełnione. Brak rozważań w tym zakresie uniemożliwia przyjęcie tezy, że oceny tego kryterium dokonano rzetelnie, bezstronnie i przejrzyście.

Ad 4)

Odnośnie tego kryterium uzasadnienie w zaskarżonej informacji składa się z jednego następującego zdania: "1 pkt – operacja dotyczy tylko jednej miejscowości".

We wniosku o dofinansowanie, biznesplanie oraz proteście skarżący podnosił, że jego operacja ma zasięg ogólnopolski a nawet europejski. Usługi objęte projektem nie są ograniczone terytorialnie, mają szerokie oddziaływanie i skorzysta z nich jak największa liczba społeczności. Zarząd Województwa [...] uwzględniając protest przyznał za to kryterium 3 punkty co oznacza, że operacja dotyczy kilku gmin.

Organ administracji, podobnie jak przy wcześniejszych kryteriach, nie odniósł się do informacji skarżącego zawartych we wniosku o dofinansowanie, biznesplanie i proteście ani do stanowiska Zarządu Województwa [...]. Nie można zatem uznać, że ocena tego kryterium została przeprowadzona rzetelnie, przejrzyście i bezstronnie.

Ad 5)

Również w przypadku tego kryterium uzasadnienie zaskarżonej informacji składa się z jednego następującego zdania "3 pkt.- celów".

We wniosku o dofinasowanie podniesiono, że operacja zapewnia zintegrowanie podmiotów: firm dostarczających sprzęt oraz wykonujących instalację z różnych sektorów branży IT oraz energii odnawialnej a także firm z którymi będzie współpracować nowo powstała firma. Zarząd Województwa [...] uwzględniając protest przyznał za to kryterium 5 punktów co oznacza, że operacja zapewnia zintegrowanie podmiotów.

Organ administracji, podobnie jak przy wcześniejszych kryteriach, nie odniósł się do informacji podniesionych przez skarżącego we wniosku o dofinansowanie jak również do stanowiska ZWŁ wyrażonego w piśmie z 9 maja 2018r. Nie wiadomo zatem dlaczego za to kryterium przyznano 3 a nie 5 punktów. W związku z czym brak jest podstaw do uznania, że ocena w ramach tego kryterium została przeprowadzona rzetelnie, przejrzyście i bezstronnie.

Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że Rada Programowa LGD A. bardzo ogólnikowo i lakonicznie oceniła kryteria nr 5,6,7,9 i 11. Nie wyjaśniła jak należy rozumieć pojęcia określone w wymienionych kryteriach, nie odniosła się do informacji skarżącego zwartych we wniosku o dofinasowanie, biznesplanie i proteście ani do oceny dokonanej przez Zarząd Województwa [...] w piśmie z 9 maja 2018r. W szczególności nie odniesiono się do wątpliwości podniesionych przez M.M. w proteście oraz przez ZWŁ w piśmie z 9 maja 2018r. Zaskarżona informacja stanowi jedynie powielenie informacji z [...] a jej uzasadnienie jest lapidarne i ogólnikowe. Każdemu z kryteriów poświęcono zaledwie jedno zdanie. Wprawdzie uzasadnienie oceny projektu nie musi spełniać wymogów z art. 107 § 3 kpa, bowiem zgodnie z art. 67 ustawy w zakresie polityki spójności w zw. z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności - do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Jednakże w orzecznictwie trafnie podnosi się, że dla zapewnienia realizacji zasad: równego dostępu do pomocy oraz przejrzystości kryteriów stosowanych przy ocenie projektów, jak również rzetelności i bezstronności ich oceny (art. 37 ustawy w zakresie polityki spójności), konieczne jest, by formułowane przez właściwe instytucje zarzuty, na których opierają one negatywną ocenę projektu, były szczegółowo i w sposób niebudzący wątpliwości uzasadnione. Uzasadnienie informacji o wynikach oceny musi zawierać taką treść, aby spełnić swoją ustawową rolę, tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego środka zaskarżenia. Uzasadnienie zatem musi być zrozumiałe dla strony i wyraźnie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie (por. np. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1051/13 i z dnia 11 października 2017r. w spr. II GSK 2435/17).

W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonej informacji nie spełnia wymienionych wymogów W związku z czym nie wiadomo czym kierował się organ dokonując oceny poszczególnych kryteriów. Brak jest zatem podstaw do uznania, że ocena to została przeprowadzona w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny tak jak stanowi art.37 ust.1 ustawy z 11 lipca 2014r. W ocenie sądu doszło do naruszenia przepisu art.37 ust.1 wymienionej ustawy. Na podstawie art.61 ust.8 pkt.1a ustawy z 11 lipca 2014r. sąd uznał, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. W związku z czym sąd przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Lokalną Grupę Działania A.

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę tę złożył się wpis sądowy.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Rada Programowa LGD winna uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy dokonać pełnej, rzetelnej i przejrzystej oceny operacji skarżącego w zakresie spornych kryteriów a następnie przyznać odpowiednią ilość punktów za poszczególne kryteria odpowiednio uzasadniając swoją ocenę. Należy również odnieść się do zarzutów M. M. podniesionych w proteście i w skardze oraz przez Zarząd Województwa [...] w piśmie z dnia 9 maja 2018r.

R.T.