Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 102/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 102/17 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , , Dnia 19 października 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, , Sędziowie, Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.), , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 października 2017 r., sprawy ze skargi A. Z., na decyzję Rektora W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej, z dnia [...], w przedmiocie skreślenia z listy studentów, , oddala skargę w całości;, przyznaje radcy prawnemu R. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 590,40 (słownie: pięćset, dziewięćdziesiąt 40/100) złotych w tym 23%VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym., , ,


UZASADNIENIE

Dziekan W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej we W. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 2005 r. nr 164, poz. 1365 ze zm.) i § 23 Regulaminu Studiów W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej we W. skreślił A. Z. z listy studentów W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej we W. W uzasadnieniu decyzji podał, że decyzja o skreśleniu została podjęta przez Dziekana w dniu 10 marca 2016 r. z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego (§ 23 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. Z. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podał, że ukończył trzy semestry studiów, semestr III w semestrze zimowym roku akademickiego 2013/2014, semestru IV roku akademickiego 2013/2014 nie ukończył z powodu zdrowotnych, nie zdał 3 egzaminów na ocenę, nie zdobył 6 zaliczeń na ocenę, w tym 3 laboratorium i nie zdobył wymaganych w Regulaminie Studiów WWSIS punktów, co jest warunkiem zaliczenia semestru. Nie zaliczył również praktyki co też jest warunkiem zaliczenia semestru. Z powodu zdrowotnych, po przebytych 2 udarów niedokrwiennych mózgu i powikłań po nich, nie mógł podjąć studiów i nie chodził na zajęcia, o czym informował uczelnię.

Opłaty wnosił do końca IV semestru, choć na zajęcia nie uczęszczał. Decyzją Dziekana WWSIS z dnia 22 października 2014 r. otrzymał zgodę na wpis warunkowy na semestr V, o który nie występował. Nie był wpisany na semestr V i VII, nie uzyskał ich zaliczenia, nie zdobył żadnego zaliczenia, nie zdawał żadnego egzaminu, nie chodził na zajęcia.

Z wyżej podanych powodów zgodnie ze szczegółowymi warunkami zaliczenia przedmiotu obowiązkowych w WWSIS powinien być wykreślony z listy studentów. Ponadto zgodnie z Regulaminem Studiów WWSIS punkt 10, poz. 18 ustęp 10 student, który uzyskał wpis warunkowy na kolejny semestr ma obowiązek uczestniczyć w zajęciach z przedmiotów, których nie zaliczył, w przeciwnym wypadku Dziekan skreśla studenta z listy studentów.

Podkreślił, że w opisanym stanie faktycznym i prawnym oraz w związku z sytuacja życiową związaną z długotrwałą ciężką chorobą, od semestru zimowego 2014/2015 nie jest i nie był studentem WWSIS co dla niego jest sytuacją oczywistą i jasną.

Rektor W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej decyzją z dnia [...] po rozpoznaniu powyższego odwołania, na podstawie art. 190 ust. 3, w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm. ), art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz § 23 ust. 3 Regulaminu Studiów W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją.

W uzasadnieniu ustosunkowując się do zarzutów odwołania podał, że bezspornym jest, iż decyzją Dziekana Informatyki niniejszej Uczelni z dnia 1 października 2012 r. A. Z. został przyjęty w poczet studentów W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej. Analiza kart okresowych osiągnięć studenta pozwala domniemywać, iż A. Z. zaliczył semestry I i II (w roku akademickim 2012/2013) oraz III (w roku akademickim 2013/2014), z kolei pierwsze problemy zainteresowanego z zaliczeniem zajęć wystąpiły w semestrze IV (w roku akademickim 2013/2014), kiedy to z uwagi na stan zdrowia A. Z. nie mógł przystąpić do sesji egzaminacyjnej. To też skutkowało tym, iż pismem z dnia 31 października 2014 r. zainteresowany zwrócił się do Dziekana Informatyki o wyrażenie zgody na indywidualną organizację studiów z możliwością zaliczenia wszystkich egzaminów w terminie do dnia 30 marca 2015 r. Jednocześnie wnioskiem z dnia 9 października 2014 r. zainteresowany wniósł o przesunięcie terminu płatności czesnego za semestr zimowy 2013/2014. Skutkowało to tym, iż decyzją z dnia 22 października 2014 r. A. Z. został wpisany warunkowo na semestr V studiów na Wydziale Informatyki. Powyższą decyzję zainteresowany odebrał w dniu 27 listopada 2014 r., nie wnosząc do niej zastrzeżeń. Następnie decyzją z dnia [...] wyrażono zgodę na indywidualną organizację studiów (wniosek z dnia 31 października 2014 r.), zakreślając zainteresowanemu obowiązek ustalenia z prowadzącymi zajęcia sposób i termin przystąpienia do egzaminów z przedmiotów wyrażonych we wcześniejszej decyzji. Powyższą decyzję zainteresowany odebrał w dniu 2 stycznia 2015 r., nie wnosząc do niej zastrzeżeń.

Mając to na uwadze, opierając się na okoliczności wydania powyższych decyzji, a więc okoliczności posiadania statusu studenta WWSIS A. Z. wystąpił o przyznanie mu stypendium socjalnego i takie też stypendium otrzymał. Decyzją z dnia [...] przyznano mu stypendium socjalne w kwocie 550,00 zł miesięcznie na okres od października 2014 r. do lutego 2015 r., zaś decyzją z dnia 25 kwietnia 2015 r. przyznano ponowne stypendium socjalne na okres od marca 2015 r. do czerwca 2015 r. Z tych też względów przyjąć należy, iż co najmniej do czerwca 2015 r. A. Z. miał pełną świadomości posiadania statusu studenta WWSIS i czerpał z tego tytułu stosowne korzyści finansowe, co też przedstawiono powyżej. Uczelnia miała jednocześnie prawo zakładać, iż A. Z. jest jej studentem na semestrze VI a więc do końca sierpnia 2015 r. i z tego też tytułu miała prawo naliczać studentowi opłaty za czesne.

Wskazał również, iż w świetle zapisów umownych student rezygnujący ze studiów zobowiązany jest każdorazowo wypowiedzieć umowę, składając na tę okoliczność stosowne oświadczenie (§ 6 ust. 5). Z tych też względów dowodzenie, jakoby to Uczelnia winna skreślić określoną osobę z listy studentów z powodu jej nieuczęszczania na zajęcia, kiedy to student świadomie pobiera w tym okresie stypendia socjalne od Uczelni uznać należy za bezpodstawne.

Dlatego też, opierając się na przywołanej na wstępie podstawie prawnej uznał, że zaistniały przesłanki aby utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję a tym samym utrzymać w mocy roszczenie wywodzone względem A. Z. co do należności przypadających za okres do końca sierpnia 2015 r. Pozostałe należności za okres od września 2015 r. do lutego 2016 r. winny zostać umorzone. Z tych też względów, orzeczono jak w sentencji.

Skargę na powyższą decyzję złożył A. Z. Zarzucił jej błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że:

- pismem z dnia 31 października wystąpił do Dziekana Informatyki o indywidualną organizację studiów i taką zgodę otrzymał i w takim charakterze uzyskał wpis warunkowy na semestr V;

- decyzją z dnia 3 grudnia 2014 r. wyrażono zgodę na indywidualną organizację studiów oraz nie wnosił do niej zastrzeżeń;

- zgodnie z regulaminem studiów wystąpił o przyznanie mu stypendium socjalnego, co skutkuje tym, że Rektor w swojej decyzji nie wskazuje daty tego wystąpienia, "ponieważ nie mając zaliczonego semestru V i VI nie mogłem takiego stypendium otrzymać, co jest wprost zapisane w regulaminie studiów";

- uczelnia miała prawo zakładać, że nie zaliczając żadnych przedmiotów miał status studenta przez 3 kolejne semestry wbrew regulaminowi studiów, tym bardziej, że jeszcze w październiku 2014 r. informował kilkakrotnie między innymi Dyrektora Gabinetu Rektora WWSIS, że w zaistniałej sytuacji nie będzie kontynuował studiów na WWSIS.

W piśmie z dnia 21 sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę

i jednocześnie zmodyfikował ją w ten sposób, że wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. ewentualnie o jej uchylenie.

Mając na uwadze żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji – zarzucił naruszenie przepisów postępowania:

- art. 6 k.p.a. polegające na błędnym ustaleniu normy prawnej przyjętej do rozstrzygnięcia, pominięciu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów oraz błędnej subsumcji faktu do zastosowania normy prawnej;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na pominięciu istotnych w sprawie dowodów ja arkusz ocen i listy obecności skarżącego na zajęciach dydaktycznych obejmujących ćwiczenia i laboratoria na IV, V, VI, VII semestrze;

- art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego ocenie materiału dowodowego, polegającego na uznaniu, iż student, który otrzymał stypendium naukowe na I, II i III semestrze a po doznanych dwóch udarach niedokrwiennych mózgu i zaprzestaniu uczęszczaniu ze względów zdrowotnych od IV semestru na zajęcia, ćwiczenia, laboratoria oraz praktyki, był w stanie kontynuować naukę do VII semestru;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy o szkolnictwie wyższym w związku z § 21 pkt 4 ppkt 1 Regulaminu Studiów WWSIS poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż student, który stracił uprawnienia studenckie i nie został wpisanym na VI i VII semestr było zobowiązany do złożenia pracy dyplomowej, co doprowadziło go do skreślenia z listy studentów w związku z przełożeniem jej w terminie;

- § 21 pkt 2 regulaminu, poprzez jego błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, iż decyzja o warunkowym wpisie na kolejny V semestr może być wydana bez uprzedniego wniosku uprawnionego studenta;

- § 18 pkt 7 regulaminu polegające na jego pominięciu w wyniku czego student, który nie uczestniczy w zajęciach, na które uzyskał wpis warunkowy nie został skreślony z listy studentów.

Uzasadniając wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wskazał, że treść zaskarżonej decyzji stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy. Organ całkowicie pomija, że skarżący nie uzyskał wpisu warunkowego na semestr VI i VII studiów. Brak owej decyzji powoduje, że skarżący nie rozpoczął semestrów dyplomowania, a tym samym nie nabył praw do zapisania się na seminarium, czy wyboru promotora. Skoro zatem nie został wpisany na listę studentów semestrów dyplomowania to nie sposób przyjąć, że był on zobowiązany do złożenia pracy dyplomowej w określonym terminie. Tak więc po stronie skarżącego nigdy nie powstał obowiązek złożenia pracy dyplomowej, a dyspozycja podana w decyzji normy prawnej nie wypełniła się do dnia dzisiejszego. Z tych też względów decyzje są obarczone wadą nieważności wobec wydania ich z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia ewentualnie jej oddalenie.

Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi organ przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r. Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Sąd nie może oprzeć tej kontroli na kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadkach istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a.

Przedmiotem skargi jest decyzja Rektora W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej z dnia [...] którą to utrzymano w mocy decyzję Dziekana Wydziału Informatyki W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej we W. z dnia [...] o skreśleniu skarżącego z listy studentów tej uczelni.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa.

Podstawę materialnoprawną ich wydania stanowił art. 190 ustawy o szkolnictwie wyższym.

Stanowi on w ustępie 1, że Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta w listy studentów w przypadku:

1) nie podjęcia studiów;

2) rezygnacji ze studiów;

3) niezłożenie w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;

4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.

W ustępie 2 przepis ten mówi: Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów w przypadku:

1) stwierdzenia braku postępów w nauce;

2) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie;

3) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.

Ustęp 1 powołanego przepisu ma charakter przepisu ius cogens. Ustawodawca w ust. 1 określił sytuacje, które obligują organ do skreślenia z listy studentów.

Charakter tego przepisu wyklucza możliwość obligatoryjnego wykreślenia studenta na innej podstawie. Zatem w tym zakresie regulamin studiów opracowany na danej uczelni nie może zawierać innych uregulowań, a jeżeli takie się pojawią nie mogą odnieść skutku.

Ustęp 2 wymienionego wyżej przepisu przewiduje sytuacje, w których kierownik jednostki organizacyjnej – może – lecz nie musi wykreślić studenta z listy studentów; ma charakter przepisu uznaniowego.

Organ wykreślił skarżącego z listy studentów na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Zadaniem Sądu jest więc ustalenie, czy wystąpiły przesłanki do podjęcia takiej decyzji.

Umowa Nr 3795/2012 o studia na kierunku realizowanym w ramach projektu "Kierunek zamawiany Informatyka we W. Wyższej Szkole Informatyki Stosowanej" z dnia 4 października 2012 r. zawarta pomiędzy skarżącym, a wyżej wymienioną uczelnią w § 3 stanowiła, że "niestacjonarne studia inżynierskie trwają 7 semestrów, stacjonarne studia inżynierskie trwają 7 semestrów".

W załączniku Nr 1 do powyższej umowy skarżący wskazał, że wybiera studia stacjonarne inżynierskie.

Decyzją Dziekana WWIS z dnia [...] zainteresowany został przyjęty na I rok studiów w roku akademickim 2012 r. Wymienione wyżej dokumenty znajdują się w aktach administracyjnych sprawy.

Wynika z nich, że skarżący powinien ukończyć studia i sporządzić pracę dyplomową do końca lutego 2016 r. Zgodnie z § 26 Regulaminu Studiów w WWIS student zobowiązany jest złożyć pracę dyplomową we właściwym dziekanacie w terminie uzgodnionym z promotorem, nie później niż do końca ostatniego semestru studiów (odpowiednio do końca lutego lub do 30 września). Okolicznością niesporną jest, gdyż przyznał to skarżący na rozprawie, że nie przedstawił pracy dyplomowej w określonym terminie. Zostały zatem spełnione przesłanki z art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy – niezłożenie pracy dyplomowej w terminie. Przepis ten nie wskazuje innych okoliczności dających podstawę do wykreślenia z listy studentów. Między innymi tych, o których mowa w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 21 sierpnia 2017 r. Sąd w ramach tego postępowania nie ma obowiązku badać wcześniejszych postępów w nauce studenta, tego czy studia były wznawiane, czy skarżący uczestniczył w zajęciach.

Istotnym dodatkowo faktem musi być to, iż do chwili wydania decyzji zainteresowany nie został wykreślony z listy studentów, że był studentem. Ustawa o szkolnictwie wyższym a przede wszystkim art. 190 ma zastosowanie tylko do studentów.

Z tych też względów Sąd nie podzielił stanowiska pełnomocnika skarżącego, że doszło do rażącego naruszenia prawa określonego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W ocenie Sądu, jak stwierdzono wyżej, nie miały również miejsca inne uchybienia, które uzasadniłyby uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu zarzuty zawarte w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 21 sierpnia 2017 r. – naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 i 80 k.p.a., są nieuzasadnione. Zbędne są dowody w postaci arkuszy ocen, listy obecności. Zresztą okoliczności, które miały być tym dowodem potwierdzone – są niesporne, skarżący od V semestru nie uczęszczał na zajęcia.

Nie został również, naruszony art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy w rozumieniu tego pisma. Organ stwierdził fakt niezłożenia przez skarżącego pracy dyplomowej w terminie, co jest okolicznością niesporną, dającą podstawę do zastosowania powołanego przepisu.

Należy też podkreślić, że nieuzyskanie zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy) może, ale nie musi być podstawą do skreślenia z listy studentów.

Również zarzuty sformułowane przez skarżącego w skardze nie mają znaczenia dla sprawy.

W aktach sprawy znajduje się decyzja Rektora Uczelni z dnia [...]

i dowód jej doręczenia w dniu 2 stycznia 2015 r.; to czy skarżący składał do niej zastrzeżenia, czy też nie, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, jak również to, czy składał wnioski o przyznanie stypendium i czy takowe mogło być przyznane.

Kwestia ewentualnych rozliczeń pomiędzy stronami nie jest przedmiotem tego postępowania.

Nie może również odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku informacja, że w październiku 2014 r. informował kilkukrotnie Dyrektora Gabinetu Rektora, że nie będzie kontynuował studiów.

Odnośnie powyższego zarzutu należy jednak zauważyć, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 31 października 2014 r., w którym zwraca się z prośbą o wyrażenie zgody na indywidualny tok studiów i zgodę na zaliczenie brakujących przedmiotów do dnia 30 marca 2015 r. W wyniku rozpoznania tegoż pisma Rektor Uczelni wydał w dniu [...] decyzję wyrażającą zgodę na indywidualną organizację studiów w semestrze zimowym roku akademickiego 2014/2015.

Wcześniej pismem z dnia 9 października 2014 r. skarżący zwracał się do Kierownika Biura Grantów i Projektów Unijnych o przesunięcie płatności "za czesne w semestrze zimowym roku 2014/2015 na czas po otrzymaniu stypendium".

Powyższe pisma niewątpliwie świadczą o zamiarze kontynuowania przez skarżącego studiów. Ponadto Regulamin Studiów WWSIS w § 23, który w ust. 1 w całości powtarza treść art. 190 w ust. 7 i stanowi, że oświadczenie studenta o rezygnacji ze studiów winno zostać złożone w Dziekanacie uczelni w formie pisemnej.

Skarżący nie przedstawił dowodu aby w formie pisemnej zrezygnował z kontynuacji nauki. Zresztą w skardze podniósł, że mówił o rezygnacji Dyrektorowi Gabinetu Rektora w październiku 2014 r., czyli osobie niekompetentnej do rozpoznania takiego oświadczenia.

W istocie skarżący nie kwestionował faktu wykreślenia go z listy studentów. Uważał jedynie, że powinno to nastąpić wcześniej i na innej podstawie.

Mając powyższe okoliczności na uwadze na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.