Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 358/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), Protokolant referent stażysta Jagoda Słowik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2022 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2021 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z 30 listopada 2021 r., nr KO-1115/4103/606/21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Płocku (dalej jako "Kolegium/organ"), po rozpatrzeniu odwołania Z. S. (dalej jako "Skarżąca") od decyzji Prezydenta Miasta Płocka (dalej jako "Prezydent/organ I instancji") z 21 września 2021 r., nr DŚR.4014.001008.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 1 września 2021 r. Skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem – W. S.

Decyzją z 21 września 2021 r., nr DŚR.4014.001008.2021, organ I instancji odmówił Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że niepełnosprawność u W. S. jest datowana od 29 marca 2021 r., czyli 68. roku życia, tj. nie do momentu wskazanego w przepisie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ I instancji wskazał również, że fakt pozostawania przez Skarżącą w związku z małżeńskim, stanowi kolejną negatywną przesłankę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto, organ I instancji zważył, że Skarżąca ma ustalone bezterminowo prawo do emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Powyższa okoliczność, zdaniem organu I instancji, wyklucza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe ustalenia skłoniły organ I instancji do uznania, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Skarżąca.

Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, stanęło na stanowisku że posiadanie przez Skarżącą prawa do emerytury wyklucza możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Fakt ustalenia prawa do emerytury wyklucza, zdaniem organu, zgodnie z przepisem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Kolegium uznało również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, iż w odniesieniu do grupy opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zachował walor zgodności z Konstytucją. Natomiast w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka negatywna przysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji tego, Kolegium uznało, iż przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla tej grupy osób (których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia) należy rozpatrywać bez tej przesłanki negatywnej.

Kolegium podzieliło także wyrażony pogląd wyrażony w judykaturze, iż przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ww. ustawy znajduje zastosowanie w sytuacji, w której oświadczenie pielęgnacyjne ubiega się inna osoba, niż współmałżonek, na której ciąży obowiązek alimentacyjny (np. syn, córka, wnuk). W przepisie tym ustawodawca sankcjonuje wartość wynikającą z małżeństwa, zgodnie z którą obowiązek małżonka opieki i pielęgnacji względem niepełnosprawnego współmałżonka, wyprzedza obowiązek innych osób zobowiązanych do alimentacji niepełnosprawnego, chyba, że współmałżonek niepełnosprawnego sam nie jest w stanie zrealizować swego obowiązku opieki i pielęgnacji, ponieważ legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co oznacza że sam wymaga pomocy i opieki osób trzecich. Przepis ten zatem nie ma, zdaniem organu, zastosowania w sytuacji, gdy małżonek nielegitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ubiega się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad swoim współmałżonkiem.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Kolegium wniosła Skarżąca, zarzucając tej decyzji naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne przyjęcie, że sama okoliczność posiadania przez Skarżącą prawa do emerytury stanowi kryterium negatywne dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Mając na uwadze powyższy zarzut, którego rozwinięcie znalazło się w uzasadnieniu skargi, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentów – załączonych do skargi kart informacyjnych leczenia szpitalnego na okoliczność zakresu i konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem i związanej z tym przeszkody w podjęciu zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy w dniu 30 maja 2022 r. Sąd postanowił dopuścić dowód uzupełniający z dokumentów załączonych do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Podstawę materialną zaskarżonej decyzji Kolegium oraz decyzji organu I instancji stanowi przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako "u.ś.r."), zgodnie z którą świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej jako "k.r.o.") ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie pod względem legalności jest decyzja Kolegium z 30 listopada 2021 r., nr KO-1115/4103/606/21, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z 21 września 2021 r., nr DŚR.4014.001008.2021, odmawiającą przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na męża W. S.

Powodem odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego było uznanie przez organy orzekające w sprawie, że Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, co wypełnia dyspozycję przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., który określa przypadki gdy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, m.in. w sytuacji gdy osoba sprawującą opiekę ma ustalone prawo do emerytury.

Po analizie całokształtu kontrolowanej sprawy, Sąd nie podzielił stanowiska organów, że na przeszkodzie przyznaniu wnioskowanego świadczenia stoi okoliczność pobierania przez Skarżącą świadczenia emerytalnego.

W tym miejscu Sąd w składzie orzekającym wyjaśnia, że z urzędu znane jest mu aktualnie kształtujące się orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak też wojewódzkich sądów administracyjnych, w kwestii wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Przy czym kwestia ta nie jest wykładana przez sądy administracyjne jednolicie, aczkolwiek dostrzega się potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej i funkcjonalnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19 i z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. powinna bowiem uwzględniać kontekst historyczny pojawienia się tego przepisu w systemie prawa. W dacie uchwalenia ustawy o świadczeniach rodzinnych (2003 r.) wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego i wysokość innych świadczeń pozbawiających prawa do świadczenia pielęgnacyjnego były niższe niż najniższa emerytura. Tym samym wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, którego celem jest zrekompensowanie danej osobie strat, jakie ponosi w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, było uzasadnione i zgodne z systemem aksjologicznym wyrażonym w Konstytucji RP. Ta relacja ekonomiczna przedmiotowych świadczeń utrzymywała się do maja 2014 r., kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już ponad dwukrotnie wyższe od najniższej emerytury. Odczytanie znaczenia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w obecnych realiach, jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, pozostaje zdaniem NSA, w sprzeczności z wynikami wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej.

W niniejszej sprawie emerytura Skarżącej wynosi 750 zł, zaś obecna wysokość świadczenia pielęgnacyjnego - 2119 zł.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany był również pogląd, że w takiej sytuacji organ powinien przyznać świadczenie pielęgnacyjne w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością tego świadczenia i pobieraną emeryturą (por. wyroki NSA z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19). Jednakże w późniejszym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto) pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jednoznacznie określa kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki (por. wyroki NSA: z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/20; z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20; z 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 650/20). Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania, np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe (por. wyroki WSA: w Poznaniu z 13 stycznia 2020 r., sygn. akt IVSA/Po 824/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1265/19).

Powyższe przemawiałoby za rozwiązaniem polegającym na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalnego. Możliwym jest bowiem przyznanie osobom spełniającym warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego i pobierającym emeryturę (rentę), świadczenia pielęgnacyjnego jedynie w pełnej wysokości określonej w art. 17 ust. 3 u.ś.r., pod warunkiem dokonania przez osobę uprawnioną wyboru jednego z tych świadczeń. Nie gwarantowałaby bowiem zasady równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która umożliwiałaby przyznanie osobom pobierającym emeryturę dodatkowo świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości.

Zauważyć przy tym przyjdzie, że - jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19 (CBOSA) - w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r. gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną – także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 poz. 291, dalej "u.e.r.f.u.s."), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepisy każdej z ustaw regulują zbieg świadczeń przyznawanych na podstawie tych ustaw, ewentualnie wyraźnie wskazanych przepisów (por. art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r., czy art. 96 u.e.r.f.u.s.) wypłacanych przez organy określone w każdej z tych ustaw. Jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Biorąc pod uwagę wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadę bezpośredniego stosowania jej przepisów dokonując prokonstytucyjnej wykładni przepisów omawianej ustawy w kontekście realizacji zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1) i sprawiedliwości społecznej (art. 2) obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust.,1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69), Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku uznał, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę (rentę), winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Jednocześnie zaś eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury.

Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie, wymaganie organu, żeby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego, stawia stronę w trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Jeżeli przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić przeszkód w uzyskaniu świadczenia korzystniejszego, natomiast powinien podjąć czynności, żeby strona mogła z prawa wyboru skorzystać, stosując rozwiązania proceduralne gwarantujące stronie prawo wyboru świadczenia, przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2852/20, LEX nr 3166121).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd zauważył, że Skarżąca dokonała wyboru świadczenia. Jak wynika z zebranej dokumentacji, w oświadczeniu z 1 września 2021 r. Skarżąca w sposób nie budzący wątpliwości wskazała, że jest zdecydowana zawiesić pobieranie emerytury w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne. Powyższe świadczy o tym, że Skarżąca dokonała wyboru korzystniejszego świadczenia, tj. pielęgnacyjnego. Pomimo jednak wyraźnego oświadczenia Skarżącej złożonego w toku postępowania organy nie podjęły żadnej próby załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony. Natomiast rolą organów obu instancji było podjęcie takich działań, aby Skarżąca w przypadku zbiegu uprawnień do dwóch, różnych świadczeń nie została pozbawiona realnej możliwości wyboru świadczenia, skoro może jej przysługiwać tylko jedno z tych świadczeń. Organy nie podjęły również starań aby umożliwić Skarżącej sprawne, oraz co najważniejsze, płynne przejście z systemu świadczeń emerytalnych na system świadczeń rodzinnych, tak aby Skarżąca nie była narażona na ryzyko nieuzasadnionej przerwy w pobieraniu należnego świadczenia. Takiej aktywności ze strony organów jednak zabrakło. Kierując się słusznym interesem strony, organy zobowiązane są również, zgodnie z art. 9 k.p.a., do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy winny czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając realia faktyczne niniejszej sprawy, Sądu doszedł do przekonania, że organy niewłaściwie przyjęły, że ze względu na pobieranie świadczenia emerytalnego, Skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje. Błędnie Kolegium uznało zatem, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana na skutek prawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Organy nie uwzględniły ponadto rzeczywistej woli Skarżącej i przyznały świadczenie mniej korzystne. W ocenie Sądu, działając w ten sposób organy naruszyły także art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., a opisane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Końcowo Sąd wyjaśnia, że Kolegium słusznie skorygowało pogląd organu I instancji w zakresie oceny momentu powstania niepełnosprawności u W. S. jako nie mający znaczenia dla przyznania świadczenia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Kolegium zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bez konieczności szczegółowego omawiania tego zagadnienia.

Równie prawidłowe jest także stanowisko Kolegium odnośnie wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., wskazanego przez organ I instancji jako kolejna z podstaw normatywnych odmowy przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Słusznie Kolegium uznało, że powyższy przepis odnosi się do sytuacji przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innej osobie niż małżonek osoby wymagającej opieki, a zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Z treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jednoznacznie bowiem wynika, że w sytuacji pozostawania przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim, świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r., wyłącznie wówczas gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność, na co trafnie wskazuje w licznych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2391/20, z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 599/20, 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2462/19, z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 3539/18, z 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3283/14, z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1219/13, z 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 251/14, z 20 września 2013 r. sygn. akt I OSK 2623/12).

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji weźmie pod uwagę przyjętą przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku oceną prawną oraz wykładnię przepisów u.ś.r., w szczególności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, i przeprowadzi niezbędne czynności w celu rozpatrzenia wniosku Skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce dotychczas pobieranej emerytury, uwzględniając okoliczność, że Skarżąca ma możliwość dokonania wyboru pomiędzy tymi świadczeniami na rzecz korzystniejszego, w tym przypadku świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie, mając na uwadze dopuszczone przez Sąd dowody z dokumentów, oraz jeżeli zostały ku temu spełnione wszystkie warunki, przyzna Skarżącej wnioskowane świadczenie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.