Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1425/88
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1989-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2
journal: Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Teza: Jedną z funkcji realizowanych w domach kultury jest funkcja oświatowo-wychowawcza w rozumieniu art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./.

TEZY

Jedną z funkcji realizowanych w domach kultury jest funkcja oświatowo-wychowawcza w rozumieniu art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę dyrektora Domu Kultury w Ł. na decyzję Ministra Rynku Wewnętrznego z dnia 25 kwietnia 1988 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych.


UZASADNIENIE

Decyzję z dnia 25 kwietnia 1988 r. Dyrektor Wydziału Handlu Urzędu Miasta Ł. odmówił miejscowemu Domowi Kultury wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 procent do 18 procent alkoholu oraz koniaków, winiaków, likierów i rumów, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w kawiarni tego Domu Kultury w Ł. przy ul. T. nr 18. W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ oraz par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Handlu Wewnętrznego i Usług z dnia 6 maja 1983 r. w sprawie szczegółowych zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz trybu wydawania zezwoleń na sprzedaż tych napojów /Dz.U. nr 25 poz. 119 ze zm./, stanowiące, że nie wydaje się zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych w pobliżu między innymi szkół i innych placówek oświatowo-wychowawczych, jeśli punkt sprzedaży napojów alkoholowych jest usytuowany bliżej niż 100 metrów od granicy tych obiektów. Kawiarnia zlokalizowana jest w części budynku bezpośrednio przylegającego do Domu Kultury. Wyrażono przy tym stanowisko, iż domy kultury zaliczane są do placówek oświatowo-wychowawczych.

Rozpatrując sprawę w wyniku odwołania złożonego przez Dom Kultury w Ł., Minister Rynku Wewnętrznego zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy decyzję nr H.VI.75302/9/87/88 z dnia 25 kwietnia 1988 r.

W uzasadnieniu decyzji ostatecznej podzielono stanowisko organu pierwszej instancji, że domy kultury należy zaliczyć do placówek oświatowo-wychowawczych, co kwestionowała strona skarżąca, wywodząc, iż domy te stanowią instytucje upowszechniania kultury. Organ odwoławczy stwierdził, że przy kwalifikowaniu obiektów należy kierować się "nie sztywnymi resortowymi podziałami, lecz faktycznie wykonywaną działalnością".

W skardze na powyższą decyzję Dyrektor Domu Kultury w Ł., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucił im naruszenie art. 18 ust. 2 cytowanej ustawy i par. 2 ust. 1 cytowanego również rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczeniu alkoholizmu /Dz.U. nr 69 poz. 434/ w art. 2 par. 1 pkt 4 wyraźnie wymieniała, obok placówek oświatowo-wychowawczych, także domy kultury, w których obowiązywał bezwzględny zakaz sprzedaży, podawania i spożywania napojów zawierających więcej niż 4,5 procent alkoholu. Natomiast obecnie obowiązująca ustawa z dnia 26 października 1982 r. - wymieniając w art. 14 ust. 1, obok szkół, inne placówki oświatowo-wychowawcze, placówki opiekuńcze i domy studenckie - nie wymienia domów kultury. Zdaniem strony skarżącej, pominięcie to było świadome i zmierzało do dopuszczenia sprzedaży napojów alkoholowych w domach kultury. Powołano się także w skardze na art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1984 r. o upowszechnianiu kultury oraz prawach i obowiązkach pracowników upowszechniania kultury /Dz.U. nr 26 poz. 129/, zaliczającego domy kultury do instytucji i placówek upowszechniania kultury, a nie do placówek oświatowo-wychowawczych. Stwierdzono również, że gdyby nawet przyjąć, iż domy kultury należą do placówek oświatowo-wychowawczych, to organy orzekające pominęły, że w odległości około 30 metrów od Domu Kultury w Ł. znajduje się inna kawiarnia i restauracja, a także sklep "Pewexu", które to jednostki sprzecznie z prawem otrzymały zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Rynku Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że w przepisach ustaw o zwalczaniu alkoholizmu z dnia 10 grudnia 1959 r. i z dnia 26 października 1982 r., przy formułowaniu przepisów dotyczących miejsc, w których zakazano sprzedaży napojów alkoholowych, zastosowano różną technikę legislacyjną, albowiem w art. 2 par. 1 pkt 4 pierwszej z ustaw wymieniono nazwy obiektów, zaś w art. 18 ust. 2 drugiej - określono funkcje, jakie w tych obiektach są wykonywane. Jedną z funkcji realizowanych w domach kultury jest funkcja oświatowo-wychowawcza, a w związku z tym obiekty te są objęte zakresem art. 18 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy. Natomiast co do usytuowania w stosunku do Domu Kultury w Ł. innych obiektów, w których prowadzona jest sprzedaż napojów alkoholowych, "uznano, iż zagadnienie to jest bez znaczenia w sprawie".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota zagadnienia w sprawie niniejszej stanowi ustalenie, czy domy kultury należy zakwalifikować do miejsc, w których /lub w pobliżu których/ obowiązuje zakaz prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych.

Normujący tę kwestię art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ wymienia różne miejsca i obiekty, w których "nie wydaje się zezwolenia na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych". Wyliczenie to ma charakter taksatywny, aczkolwiek zawiera także określenia o charakterze zbiorczym, jak "inne placówki oświatowo-wychowawcze", "inne miejsca masowych zgromadzeń". W przepisie tym istotne są funkcje, jakie w obiektach tych są wykonywane, a nie nazwy tych obiektów, które zresztą mają również niekiedy charakter ogólny /na przykład "obiekty kultu religijnego", "obiekty wojskowe"/.

W niniejszej sprawie brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska zajętego przez organy administracji, że jedną z funkcji realizowanych w domach kultury jest funkcja oświatowo-wychowawcza. Stwierdzenie to nie pozostaje w sprzeczności z powołanym w skardze przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1984 r. o upowszechnianiu kultury oraz o prawach i obowiązkach pracownikach upowszechniania kultury /Dz.U. nr 26 poz. 129/, albowiem instytucje i placówki upowszechniania kultury - niezależnie od innych zadań - realizują również funkcje oświatowo-wychowawcze.

Nie można podzielić stanowiska zajętego przez stronę skarżącą, że ustawodawca w obowiązującej obecnie ustawie z dnia 26 października 1982 r. świadomie pominął wymienienie "domów kultury" w tym celu, aby dopuścić sprzedaż w tych obiektach napojów alkoholowych. Oprócz argumentów podniesionych powyżej, przeczy temu cel zawarty w nazwie i preambule tej ustawy, a także szczegółowe jej unormowanie, które znacznie szerzej i bardziej rygorystycznie zmierzają do przeciwdziałania alkoholizmowi, niż to czyniła obowiązująca poprzednio ustawa z dnia 10 grudnia 1959 r. W razie powstania wątpliwości co do zakresu określenia miejsc, w których nie wydaje się zezwolenia na sprzedaż alkoholu, istotną wskazówkę powinno stanowić, obok innych rodzajów wykładni, także wykładnia celowościowo-logiczna przepisów o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje konkretny stan faktyczny i jego ocenę prawną na podstawie dowodów zawartych w aktach sprawy. Dlatego też poza zakresem kontroli tego Sądu leżą podniesione w skardze zarzuty dotyczące usytuowania w stosunku do Domu Kultury w Ł. innych miejsc sprzedaży napojów alkoholowych.

Nie stwierdzając, aby zaskarżona decyzja uchybiała przepisom prawa materialnego lub też naruszała przepisy postępowania administracyjnego, Sąd na zasadzie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.