Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1519/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 24 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza R. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W sprawie ustalono ,że A Sp. z o.o. z siedzibą w R. prowadziła działalność handlową na stoisku nr [...], które znajdowało się na terenie Centrum Handlowego "B" w R. . W okresie od listopada 2004 roku do grudnia 2005 roku spółka uiściła z powyższego tytułu opłatę targową w łącznej wysokości 3.411,00 złotych .

W dniu 27 stycznia 2006 roku "A Sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty oraz zwrot nienależnie pobranej opłaty targowej .

Decyzją z dnia [...] Burmistrz R. odmówił stwierdzenia nadpłaty. W uzasadnieniu organ administracji podniósł ,że obowiązek podatkowy w opłacie targowej wynika z art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych . W ocenie organu zasadny jest pobór opłaty targowej , gdy sprzedaż prowadzona jest w budynku, (w jego częściach), który jest jednocześnie targowiskiem pod dachem lub halą używaną do targów aukcji i wystaw. Zdaniem organu podatkowego wnioskodawca w okresie objętym decyzją dokonywał sprzedaży na stoisku handlowym na terenie hali, która używana jest do targów , aukcji i wystaw , a zatem stanowi targowisko w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W dniu 12 kwietnia 2006 roku "A Sp. z o.o. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, a także naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 15 ust.2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu odwołująca się spółka wskazała, że organ administracji nie wykazał ,że hala "B" wykorzystywana jest do targów , aukcji i wystaw.

Ponadto strona podniosła, iż targi, aukcja czy wystawa mają charakter krótkotrwały, a strona, tak jak i najemcy sąsiednich lokali prowadzi stałą działalność handlową. Prowadzona jest tam bowiem sprzedaż w sklepach, otwartych w ściśle określonych godzinach, ogrzewanych, klimatyzowanych i oznaczonych znakami firmowymi producenta. Te cechy pomieszczeń, w których prowadzona jest sprzeda przesądzają w ocenie strony o tym, iż nie jest to sprzedaż na targowisku.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdziło, iż opłata targowa, uregulowana ustawą o podatkach i opłatach lokalnych jest uproszczoną formą opodatkowania sprzedaży dokonywanej na targowiskach. Organ powołał ustawową definicję targowiska wskazując, iż ustawa określa je jako wszelkie miejsca, gdzie prowadzony jest handel ( art. 15 ust. 2 powołanej ustawy). Jednocześnie przewiduje wyjątek, wyłączając z obowiązku zapłaty opłaty targowej sprzedaż dokonywaną w budynkach lub ich częściach, z jednoczesnym wyjątkiem od tego wyłączenia dla targowisk pod dachem i hal używanych do targów, aukcji i wystaw ( art. 15 ust. 2 a powołanej ustawy). Organ ponadto wskazał, że odwołująca się spółka jest osobą prawną, podlegającą zatem hipotezie art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. We wskazanym w decyzji organu I instancji okresie spółka dokonywała sprzedaży na terenie Centrum Handlowego "B" w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Odwołując się do stanowiska doktryny ( L.Etela, M.Popławskiego, S.Presnarowicza i R.Dowgiera ) organ odwoławczy podniósł, iż analiza przepisu art. 15 ust. 2 a wskazuje na to, iż hala Centrum Handlowego "B" jest targowiskiem. O rodzaju budynku i jego przeznaczeniu dla celów opłaty targowej znaczenie mają w ocenie organu administracji wydawane na podstawie przepisów prawa budowlanego decyzje oraz dane z ewidencji gruntów. Jeżeli zaś budynek wzniesiono bez wymaganego zezwolenia albo niezgodnie z nim, jego przeznaczenie i rodzaj należy badać w oparciu o oględziny., opinie biegłego i decyzje organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy powołując na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 lutego 2005 roku w sprawie o sygn. I SA/Łd 1089/04 ,stwierdził, iż w każdym przypadku należy zbadać, czy miejsce, w którym prowadzony jest handel jest budynkiem, a jeżeli tak- to czy jest to targowisko pod dachem bądź halą używaną do targów , aukcji i wystaw. Organ podatkowy jest też w każdym przypadku zobowiązany wyjaśnić, jakimi przesłankami kierował się uznając sprzedaż dokonaną w danym obiekcie ze sprzedaż na targowisku, według jakich kryteriów kwalifikował budynki do targowisk pod dachem bądź hal używanych do targów, aukcji czy wystaw.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło zatem, iż niewątpliwie Centrum Handlowe "B" jest miejscem, w którym prowadzony jest handel. Jest ona też budynkiem w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia targowiska pod dachem czy hali używanej do targów aukcji i wystaw. Używa ona jednak tych samych pojęć co Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych. Podobnych określeń używa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) ( Dz.U. Nr 112,poz. 1317 z późn. zm.).Również i w tych aktach prawnych nie zdefiniowano wskazanych wyżej pojęć. Ponadto zostały one wydane dla celów statystycznych i nie mogą mieć decydującego znaczenia przy ustalaniu zakresu tych pojęć. W opinii organu odpowiednie zakwalifikowanie konkretnego budynku zależne jest od pełnionej przez ten budynek funkcji oraz związanej z tym konstrukcji, wyposażenia i sposobu prowadzenia handlu. W hali "B" prowadzona jest sprzedaż towarów. Jest w niej 431 stoisk i handel odbywa się na tych stosikach handlowych ( boksach), których ściany i stropy nie są trwałymi przegrodami i z łatwością można zmieniać ich kształt i powierzchnię. Nie są więc one samodzielnymi lokalami użytkowymi. Nie mają one własnego zaplecza magazynowego i sanitarnego. Handel, co wiadomo organowi odwoławczemu z urzędu, nie musi się odbywać w tej hali w sposób ciągły. , a sprzedający mają swobodę co do dni godzin prowadzenia sprzedaży. W ocenie Kolegium wskazane wyżej okoliczności wskazują zatem na to, iż hala Centrum Handlowego "B" stanowi halę targową, a tym samym halę używaną do targów, aukcji i wystaw w rozumieniu art. 15 ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sprzedaż w niej dokonywana podlega zatem opłacie targowej.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca spółka A Sp .z o.o. domagała się jej uchylenia , a także zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła, iż decyzja ta narusza art. 15 ust. 2 a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez niewłaściwą ich wykładnię i błędne zastosowanie, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że Centrum Handlowe "B" jest halą używaną do targów , aukcji i wystaw oraz naruszenie art. 191 w związku z art. 210 §4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa poprzez błędną ocenę stanu faktycznego i zebranego w sprawie materiału dowodowego , które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że organ nie odniósł się , w żaden sposób i nie ocenił podnoszonej przez skarżącego okoliczności ,że prowadzony przez niego sklep oraz inne sklepy zlokalizowane na terenie centrum to regularne placówki handlowe o wysokim standardzie, co powoduje ,że CH B nie może być utożsamiane z halą używaną do targów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. nr 9 z 2002r., poz. 84 ze zmianami) w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania.

W myśl art. 15 ust . 1 powołanej ustawy opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Przepis ten zakreśla zatem krąg podatników (podmiotów) obowiązanych do uiszczania daniny w postaci opłaty targowej.

Z kolei ust.2 cytowanego przepisu stanowiąc, iż targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust. 2a. Zgodnie z ust.2a opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Cytowany przepis określa więc zarówno zwolnienie od opodatkowania opłatą targową dokonywaną w budynkach, jak i wyjątek od tego zwolnienia, zgodnie z którym sprzedaż dokonywana w tych budynkach, które są targowiskami pod dachem lub halami używanymi do targów aukcji lub wystaw nie korzysta z wymienionego wyżej zwolnienia i podlega opłacie targowej.

Na wstępie należy zaznaczyć ,że jakkolwiek istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość odmowy stwierdzenia nadpłaty, to rzeczywistości polemika strony skarżącej z zaskarżonym rozstrzygnięciem sprowadza się do kwestionowania ustaleń faktycznych, które posłużyły organowi podatkowemu do przyjęcia ,że hala "B" jest halą używaną do targów, zatem dokonujący w niej sprzedaży są targującymi , którzy podlegają opłacie targowej w myśl art. 15 ust 2a powołanej ustawy .

Przepisy art.15 ust.1, 2 i 2a w/w ustawy rodzą trudności interpretacyjne z uwagi na posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niezdefiniowanymi w prawie takimi jak: targowisko, targowisko pod dachem, hala używana do targów aukcji i wystaw.

W wyrokach z dnia 1 lutego 2007 roku IIFSK 1508 /06 , II FSK 1507/06 Naczelny Sąd Administracyjny dokonał interpretacji art. 15 powołanej ustawy, stwierdzając, że targowiskami są wszystkie budynki, w których prowadzony jest handel natomiast sprzedaż dokonywana w budynkach podlega opłacie targowej, gdy budynek jest targowiskiem pod dachem albo halą używaną do targów , aukcji i wystaw. Przy czym dla przyjęcia, iż dany obiekt stanowi halę używaną do targów, aukcji i wystaw konieczne jest zastosowanie kryterium funkcjonalnego tj. uwzględnienie rzeczywistego sposobu wykorzystania hali na cele wskazane w ust.2a powołanej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest ,że budynek B jest halą , w której odbywa się sprzedaż. Spór natomiast sprowadza się do odpowiedzi na pytanie o charakter tej sprzedaży. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem NSA, zawartym w powołanym wyroku sprzedaż dokonywana w hali, w której nie są organizowane imprezy w postaci targów , aukcji i wystaw , o których mowa w art. 15 ust. 2a nie podlega opłacie targowej. W ocenie Sądu ( identyczne stanowisko zostało zaprezentowane w powołanych wyżej wyrokach NSA), wobec rozróżnienia przez ustawodawcę budynków w postaci targowiska pod dachem i hali używanej do targów, aukcji i wystaw tej ostatniej nie można utożsamiać z halą targową w rozumieniu hali, w której odbywa się targ czyli sprzedaż i kupno towarów. Skoro ustawodawca odróżnił targowiska pod dachem ( czyli miejsca, gdzie odbywa się targ, niekoniecznie będące halą) od hali używanej do targów, aukcji i wystaw ( przy czym podkreślić należy jednoczesne zestawienie tych trzech sposobów wykorzystania hali), to uznać należy, iż w tym drugim przypadku miał na myśli hale używane do targów w znaczeniu imprez służących pokazaniu, zaprezentowaniu oferty handlowej, prowadzeniu negocjacji, a przy okazji dokonywaniu sprzedaży ( czyli również okazjonalnie, sporadycznie). W przeciwnym wypadku uznać by należało, iż ustawodawca niepotrzebnie dwukrotnie wskazał budynki podlegające wyłączeniu

( zawężając jeszcze przy powtórzeniu pojęcie budynku jedynie do hali). Nie można zatem utożsamiać, jak czyni to Kolegium, hali używanej do targów z targowiskiem.

Podkreśli należy także, iż również sposób prowadzenia handlu w przedmiotowej hali nie nosi znamion handlu na targowisku . Wprawdzie istotnie wydzielone za pomocą nietrwałych przegród pomieszczenia nie stanowią w rozumieniu przepisów prawa budowlanego odrębnych lokali użytkowych, jednakże nie oznacza to, iż należy utożsamiać je jedynie ze stoiskami. Przepisy dotyczące klasyfikacji obiektów budowlanych odróżniają sklepy samodzielne . Dodanie tego przymiotnika ( "samodzielny") oznacza, iż sklep może być utworzony także w pomieszczeniu niemających cechy samodzielności – stanowi wówczas część obiektu, a nie obiekt odrębny. Skoro w tym przypadku boksy posiadają odrębne, zamykane na klucz wejścia ,uniemożliwiające swobodny dostęp do nich osobom trzecim, co niewątpliwie czyni możliwym pozostawienie w nich towaru po zakończeniu w danym dniu działalności handlowej ( a więc świadczy o zorganizowanym, stałym charakterze sprzedaży), to mimo braku typowego zaplecza magazynowego, mogą one być uznane za sklepy. Prowadzona w nich działalność nie nosi też charakteru sporadycznego, a stały i zorganizowany .Nawet jeżeli by uznać, iż sprzedawców w hali nie dotyczy uchwała Rady Gminy określająca godziny i dni pracy placówek handlu detalicznego, to nie jest to jednoznaczne z prowadzeniem w tej hali sprzedaży w formie przewidzianej dla targu.

Reasumując: w opinii Sądu rozpoznającego sprawę, zastosowana przez organy podatkowe wykładnia pojęcia " hali używanej do targów , aukcji i wystaw " nie znajduje uzasadnienia prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe, uwzględniając powyższe stanowisko prawne, winny dokonać indywidualnej oceny , czy budynek C.H. "B" jest halą używaną do aukcji , wystaw i targów.

Dopiero wówczas będzie można stwierdzi, czy sprzedaż w C.H." B" podlega opłacie targowej , co w efekcie pozwali na rozstrzygnięcie kwestii nadpłaty.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn.zm.) należało orzec jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 ,209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 6 pkt.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163,poz. 1348 z późn.zm.).