Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 377/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust.1, art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 3 ust.1 pkt 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło, asesor WSA Katarzyna Górska, Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 października 2019r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Ol 377/17

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") po rozpatrzeniu odwołania L.S. (dalej jako: "strona", "podatnik", "skarżący") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 463 zł.

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z "[...]" Burmistrz (dalej jako: "organ I instancji") wymierzył stronie podatek od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 487 zł. Dokonując wymiaru, organ przyjął do opodatkowania:

1) grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą bez względu na sposób zakwalifikowania ich w ewidencji gruntów i budynków, o pow. 38 m2 i stawkę podatku 0,65 zł/1 m2,

2) grunty pozostałe w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, o pow. 40 m2 i stawkę podatku 0,19 zł/1 m2,

3) budynki mieszkalne lub ich części o pow. 26 m2 i stawkę podatku 0,49 zł/1 m2,

4) budynki lub ich części związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o pow. 26 m2 i stawkę podatku 16,99 zł/1 m2.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, SKO uchyliło decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że sprawa wymaga przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części w zakresie powierzchni oraz występowania względów technicznych.

Decyzją z "[...]", organ I instancji ustalił podatnikowi podatek od nieruchomości za 2011r. w kwocie 314 zł, przyjmując do opodatkowania:

1) budynki mieszkalne lub ich części o pow. 26 m2 i stawkę podatku 0,49 zł/1 m2 - za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.;

2) budynki pozostałe o pow. 26 m2 i stawkę podatku 6,25 zł/ 1m2 - za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 lipca 2011 r.,

3) budynki lub ich części związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o pow. 26 m2 i stawkę podatku 16,99 zł/ 1m2 - za okres od 1 sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.;

4) grunty pozostałe w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, o pow. 78 m2 i stawkę podatku 0,19 zł/1 m2 - za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 lipca 2011 r.,

5) grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą bez względu na sposób zakwalifikowania ich w ewidencji gruntów i budynków, o pow. 38 m2 i stawkę podatku 0,65 zł/1 m2 - za okres od 1 sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.,

6) grunty pozostałe w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, o pow. 40 m2 i stawkę podatku 0,19 zł/ 1m2 - za okres od 1 sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Kolegium uchyliło decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. SKO stwierdziło braki w ustaleniach faktycznych dotyczące prowadzenia przez stronę na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej oraz wskazało na wątpliwości dotyczące prawidłowości zastosowanej stawki podatku.

Decyzją z "[...]", organ I instancji ustalił podatnikowi podatek od nieruchomości za 2011r. w kwocie 463 zł. Organ przyjął do opodatkowania:

1) budynki pozostałe o pow. 52 m2 i stawkę podatku 6,25 zł/1m2 za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 lipca 2011 r.,

2) budynki pozostałe o pow. 26 m2 i stawkę podatku 6,25 zł/1 m2 za okres od 1 sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.,

3) budynki lub ich części związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o pow. 26 m2 i stawkę podatku 16,99 zł/ 1m2, za okres od 1 sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.;

4) grunty pozostałe w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o pow. 78m2 i stawkę podatku 0,19 zł/1 m2, za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 lipca 2011 r.,

5) grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą bez względu na sposób zakwalifikowania ich w ewidencji gruntów i budynków o pow. 38 m2 i stawkę podatku 0,65 zł/1 m2 za okres od 1 sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.,

6) grunty pozostałe w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o pow. 40 m- i stawkę podatku 0,19 zł/ 1m2, za okres od 1 sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.

W odwołaniu od decyzji, podatnik zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 w zw. z art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r., poz.201, dalej "O.p.") oraz poprzez niezastosowanie art. 2 ust 1 pkt 1 i ust 3 pkt 3 oraz art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

2) naruszenie przepisów postępowania: art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, 180 § 1, art. 181, art. 182 § 1 w zw. z art. 229, art. 167 § 1, art. 188, art. 190 § 2, art. 191, art. 192, art. 194 § 1, art. 195 § 1, art. 196 § 1, art. 210 § 1 pkt 4, 5, 6 oraz § 4 O.p., poprzez odmowę uznania i przeprowadzenia zgłoszonych dowodów, co skutkowało sprzecznością ustaleń organu I instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

Ponadto podatnik zarzucił naruszenie art. 2, art. 7, art. 32, art. 84, art. 87, art. 217 Konstytucji RP.

Wniósł także o przeprowadzenie dodatkowego postępowania poprzez dopuszczenie jako dowodu wykonanej inwentaryzacji budowlanej z oceną stanu technicznego, w której wyliczono dokładnie powierzchnię zabudowy (65,25 m2) oraz zeznań świadka T.M. na okoliczność zajmowania gruntu przy tylnej ścianie opodatkowanego obiektu.

Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 2 ust.1, art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 3 ust.1 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016r. poz. 716 ze zm., dalej "u.p.o.l."). Wyjaśnił również, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz. U. z 2016r., poz. 1629 ze zm.).

Organ ustalił, że w 2011r. podatnik korzystał bez tytułu prawnego z zabudowanego gruntu o pow. 78 m2, stanowiącego część działki nr "[...]", będącego własnością Gminy i był właścicielem nakładów poniesionych na budynek znajdujący się na ww. gruncie. Do dnia 27 października 2011r. grunt ten stanowił część działki ewidencyjnej nr "[...]". W dniu 28 października 2011r. działka nr "[...]" została podzielona i zajmowana przez podatnika powierzchnia gruntu i budynku zlokalizowana była na działce nr "[...]". Za powierzchnię 78 m2 podatnik był obciążony z tytułu bezumownego korzystania z gruntu gminnego.

W informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych podatnik wykazał:

- budynki mieszkalne lub ich części o pow. użytkowej 26,00 m2,

- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 26,00 m2,

- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 38,00 m2,

- grunty pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego o pow. 40,00 m2.

W trakcie oględzin nieruchomości położonej w N. przy ul. "[...]" przeprowadzonych 6 marca 2014r. ustalono, że w jednym lokalu od lipca 2011r. prowadzona była działalność gospodarcza przez K.P. Drugi lokal, jak wynika z zeznań podatnika z 23 kwietnia 2014r. i kolejnych oględzin przeprowadzonych 30 kwietnia 2014r. przeznaczony był na cele mieszkalne od 1994r., a od 9 marca 2009r. jest remontowany, w latach 2011-2012 nikt nie zamieszkiwał ww. lokalu. Budynek w ewidencji gruntów i budynków miał funkcję handlowo-usługową. W 2011r. podatnik nie prowadził działalności gospodarczej w spornym budynku.

Z zeznań K.Ś. wynikało, że od 2004 r. nie mieszka przy ul. "[...]", w 2004r. sprzedał nieruchomość, a odkąd wyprowadził się nie posiada żadnych informacji.

Postanowieniem z dnia "[...]" włączono do akt sprawy następujące dokumenty: pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym, opinię biegłej przy Sądzie Okręgowym z dziedziny geodezji i kartografii inż. I.W. sporządzoną w dniu 30 października 2015r. dla Sądu Rejonowego w sprawie z powództwa Gminy przeciwko L.S. za bezumowne korzystanie ze spornej nieruchomości (sygn. akt "[...]"), pismo ww. biegłej z dnia 27 grudnia 2015 r., stanowiące ustosunkowanie się do zastrzeżeń pełnomocnika powoda do sporządzonej opinii w ww. sprawie.

Uwzględniając powyższe, organ I instancji opodatkował grunt o powierzchni 78 m2 za okres od 1 stycznia 2011r. do 31 lipca 2011r. stawką jak od gruntów pozostałych, grunt o pow. 40 m2 za okres od 1 sierpnia 2011r. do 31 grudnia 2011r. - stawką jak od gruntów pozostałych, natomiast grunt o pow. 38 m2 za okres od 1 sierpnia 2011r. do 31 grudnia 2011r. - stawką od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast budynek o pow. 52 m2 za okres od 1 stycznia 2011r. do 31 lipca 2011r. został opodatkowany stawką od budynków pozostałych, za okres od 1 sierpnia 2011r. do 31 grudnia 2011r. część budynku o pow. 26 m2 została opodatkowana stawką od budynków pozostałych położonych na terenie miasta i część budynku o pow. 26 m2 za okres od 1 sierpnia 2011r. do 31 grudnia 2011r. została opodatkowana stawką od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ I instancji nie uwzględnił 26 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego lub jego części wykazanego w złożonej informacji DN-2, ponieważ budynek w ewidencji gruntów i budynków miał funkcję handlowo-usługową.

Powołując się na treść art. 6 ust.1 u.p.o.l. SKO uznało, że na podatniku spoczywał obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. W roku, którego sprawa dotyczy, był on bowiem posiadaczem budynków oraz gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego.

Kolegium nie uwzględniło zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Uznało, że organ I instancji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy przydatny do wydania decyzji oraz dokonał wszechstronnej i trafnej jego oceny, właściwie stosując przepisy prawa materialnego i procesowego.

Zdaniem Kolegium, nie doszło również do przedawnienia zobowiązania za 2011r. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 68 §2 O.p., gdyż podatnik nie złożył w odpowiednim terminie informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz nie ujawnił w niej wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Decyzja organu I instancji została doręczona podatnikowi w dniu 10 listopada 2016r., a w związku z tym, przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Powołując się na treść art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. organ wskazał, że nie zawiera on warunku wykorzystywania nieruchomości (budynku lub gruntu) na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę (w tym przypadku K.P.).

SKO odmówiło przeprowadzenia wnioskowanych przez podatnika dowodów. Z zebranego materiału dowodowego wynikało, że Gmina w 2011r. nie udostępniała małżeństwu M. ani nikomu innemu gruntów gminnych położonych w N., oznaczonych numerami działek "[...]"na prowadzenie prac remontowych, modernizacyjnych lub na doprowadzenie infrastruktury kanalizacyjnej. Ponadto T.M. została przesłuchana w dniu 29 grudnia 2014 r. w Urzędzie Miejskim.

Kolegium nie uwzględniło również zarzutu naruszenia art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 O.p., który powołano w podstawie prawnej decyzji. Wyjaśniło, że dane zawarte w złożonej informacji DN-2 są niezgodne ze stanem faktycznym, w związku z tym organ podatkowy ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. zgodnie z przeprowadzonym postępowaniem podatkowym.

Za bezpodstawne Kolegium uznało także zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez ich niezastosowanie. Wyjaśniło przy tym, że art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ nieruchomość, z której bezumownie korzystał podatnik nie była wykorzystywana na potrzeby organów samorządu terytorialnego.

SKO nie uwzględniło również wykonanej inwentaryzacji budowlanej z oceną stanu technicznego, z której wynika powierzchnia zabudowy. Powołało się na sporządzoną opinię biegłej przy Sądzie Okręgowym z dziedziny geodezji i kartografii. W opinii tej, uwzględniając społeczno-gospodarcze przeznaczenie działki o nr "[...]" oraz obowiązujące przepisy prawa, obliczono powierzchnię gruntu do obsługi budynku wg dwóch wariantów: wariant I -123 m2 (razem z budynkiem: 191 m2), wariant II - 103 m2 (razem z budynkiem: 171 m2).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, poprzez:

- błędną wykładnię art. 21 § 1 pkt 1 i § 5 w zw. z art. 3 pkt 5 O.p.,

- niezastosowanie art. 3 ust 1 pkt 4 lit a i ust. 4, art. 4 ust 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a, art. 6 ust 1, 3, 5, 8 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt. 1 lit b ustawy z dnia 7 lipca 1994r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r. poz.290 ze zm.)

c) niezastosowanie art. 143, art. 336 i art. 695 k.c.

2. naruszenie przepisów postępowania:

- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 210 § 4 O.p. przez dokonanie dowolnej oceny dowodów, naruszenie dyrektywy postępowania dowodowego, w szczególności niewykonania obowiązku zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w tym brak ustosunkowania się i uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu, mających istotne znaczenie dla sprawy, a nie stwierdzonych wystarczająco innymi dowodami i w konsekwencji błędne uznanie, iż skarżący w 2011 r. zajmował grunt - część działki nr "[...]" o powierzchni 78 m2.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniósł również o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów (odpisu księgi wieczystej oraz pozostałych załączonych do skargi).

W uzasadnieniu skargi, skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zarzucił, iż doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2011r. Zwrócił uwagę, że organ odwoławczy jako podstawę wymiaru podatku przyjął dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy w orzecznictwie sądowym odchodzi się od bezkrytycznego prymatu danych zawartych w ewidencji gruntów. Skarżący powołując się na księgę wieczystą, wypis z kartoteki budynków i wyrys z mapy sytuacyjnej oraz położoną rurę kanalizacyjną sąsiadów M. podkreślił, że został pozbawiony pełnego posiadania nieruchomości gruntowej, a w księdze wieczystej wskazano jako sposób korzystania – tereny mieszkaniowe.

Skarżący nie zgodził się z organem, iż użytkował grunt stanowiący własność Gminy bez tytułu prawnego. Powołując się na art. 336 k.c. wskazał, że jest posiadaczem zależnym, który włada bez tytułu prawnego (wyrok NSA z dnia 28 maja 2010r. II FSK 179/2009). Odnosząc się z kolei do użytkowania trzech działek o nr "[...]" zaznaczył, że dwóch ostatnich działek nie użytkował, zaś pierwsza wymieniona została zmniejszona o 12,75 m2 powierzchni. Za ww. powierzchnię powinna być obciążona sąsiadka T. M., która zajęła tę część gruntu w wyniku samowoli budowlanej na infrastrukturę kanalizacyjną.

W ocenie skarżącego, również opinia biegłej nie może stanowić dowodu, gdyż została ona zakwestionowana w związku z popełnieniem przez nią oszustwa i sprawa została skierowana do Prokuratury Rejonowej (sygn. akt "[...]"). Skarżący zarzucił organom, że jest szykanowany oraz że miał utrudniony dostęp do gruntów (remont drogi, wyłączenie energii elektrycznej).

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 6 września 2018r. tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie, na podstawie art.125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., w skrócie: "p.p.s.a."). Na rozprawie skarżący wniósł o zawieszenie postępowanie w związku z wszczęciem śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez pracowników Sądu Rejonowego i Urzędu Miejskiego. Zdaniem skarżącego doszło do nieprawidłowości przy sporządzaniu opinii biegłej w postępowaniu cywilnym, którą organ podatkowy uwzględnił przy wymiarze podatku od nieruchomości. Wobec prawomocnego zakończenia ww. postępowania karnego, postanowieniem z dnia 24 września 2019r., zawieszone postępowanie zostało podjęte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu przedawnienia zobowiązania za 2011 r. Zgodnie z art. 68 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Stosownie natomiast do § 2 ww. przepisu, jeżeli podatnik:

1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego,

2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

W niniejszej sprawie istotne jest, że skarżący nie złożył w odpowiednim terminie informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz nie ujawnił w niej wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie miał zastosowanie dłuższy, 5 letni termin od którego należy liczyć przedawnienie prawa do wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe.

W świetle powołanych przepisów dzień 31 grudnia 2016 r., był więc ostatnim dniem, w którym organ podatkowy pierwszej instancji mógł wydać i doręczyć podatnikowi decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2011 r. Decyzja ta została doręczona w dniu 10 listopada 2016 r. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że do powstania zobowiązania podatkowego w przypadku decyzji tworzącej zobowiązanie podatkowe wystarczające jest zachowanie terminu do orzekania w sprawie wymiaru podatku przez organ podatkowy pierwszej instancji (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2004 r., FSK 162/2004, POP 2005, z. 2). Jednakże organ odwoławczy wydając decyzję po upływie terminu określonego w art. 68 § 2 O.p. nie może skierować sprawy do ponownego rozpoznania, ale może wydać decyzję, którą utrzyma w mocy decyzję organu pierwszej instancji bądź taką, w której ustali wysokość zobowiązania w kwocie niższej niż to wynika z decyzji organu pierwszej instancji. W związku z powyższym, zarzut przedawnienia zobowiązania za 2011 r. uznać należy za bezzasadny.

W skardze zarzucono zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, które polegało, według skarżącego, na braku ustalenia właściwego stanu faktycznego sprawy i nierzetelnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego.

Przy tak sformułowanych zarzutach w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, albowiem mają one bezpośredni wpływ na ustalenie stanu faktycznego w sprawie, który z kolei determinuje ocenę prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego.

Przepisy postępowania, określając m.in. zasady gromadzenia i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą obiektywną (art.122 O.p.). Organy podatkowe mają więc obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Poczynione ustalenia faktyczne, ocena dowodów oraz wskazanie podstawy prawnej decyzji powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji zgodnie z wymogami art. 210 § 4 O.p.

Po dokonanej analizie akt przeprowadzonego postępowania podatkowego, Sąd nie stwierdził, by w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które w sposób istotny wpłynęłyby na wynik sprawy.

W ocenie Sądu organy podatkowe zgromadziły materiał dowodowy w sposób zgodny z wymogami zasady prawdy obiektywnej oraz dokonały jego analizy i oceny mieszczącej się w granicach zakreślonych w art. 191 O.p.. Ocena zgromadzonych dowodów w rozpoznanej sprawie, w szczególności dowodów z dokumentów oraz zeznań świadków, nie nosi znamion dowolności. Organy obu instancji wszechstronnie rozważyły zebrany w sprawie materiał i wyprowadziły z niego logiczne wnioski, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które w pełni odpowiada wymogom art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.

Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia przepisów postępowania dotyczących ustalenia faktów. W toku postępowania organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż zgodnie z art.191 O.p., organ na podstawie całego zebranego materiału dowodowego ocenia czy dana okoliczność została udowodniona. Oceny tej nie dokonuje "wybiórczo", na podstawie poszczególnych dowodów, a jedynie oceniając wszystkie dowody łącznie. Innymi słowy organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic w zebranych dowodach.

Na etapie skargi, skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe dotyczące zajmowania przez skarżącego w 2011 r. gruntu - część działki nr "[...]" o powierzchni 78 m2. Do dnia 27 października 2011 r. grunt ten stanowił część działki ewidencyjnej nr "[...]". W dniu 28 października 2011 r. działka nr "[...]" została podzielona i zajmowana przez podatnika powierzchnia gruntu i budynku zlokalizowana była na działce nr "[...]". Za powierzchnię 78 m2 skarżący był obciążony z tytułu bezumownego korzystania z gruntu gminnego.

Podniesienie tych zarzutów oparte jest na stwierdzeniu skarżącego, że organy podatkowe nie przeprowadziły wnioskowanych przez niego dowodów i nie rozważyły w wyczerpujący sposób zebranego materiału dowodowego, który był niekompletny i niewystarczający do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych. Decyzja organu odwoławczego odnosi się do tego wniosku na stronach: 5 – 6 uzasadnienia. Oddalając powyższy wniosek organ podał przyczyny swego rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie wniosłoby nic nowego do sprawy, a jedynie wydłużyłoby postępowanie odwoławcze. Organ podkreślił przy tym, że w toku postępowania ustalono, że Gmina (zwana dalej: "Gminą") w 2011r. nie udostępniała małżeństwu M. ani nikomu innemu gruntów gminnych położonych w obrębie nr 1 m. "[...]", oznaczonych nr działek "[...]"na prowadzenie prac remontowych, modernizacyjnych lub na doprowadzenie infrastruktury kanalizacyjnej. Ponadto T.M. została przesłuchana w dniu 29 grudnia 2014 r. i zeznała, że do budynku mieszkalnego położonego w N. przy ul "[...]" wprowadziła się z rodziną w 1982r. i już miała podłączoną kanalizację, a w latach 2011-2012 nie prowadziła żadnych prac związanych z infrastrukturą kanalizacyjną. Uzyskano również informację ze Spółki A, że p. M. przynajmniej do 2008r. podłączeni są do sieci kanalizacyjnej. W ocenie Sądu, przyczyny nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego są zatem zasadne.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów w aspekcie art. 188 O.p. podkreślić należy, że oceny żądań dowodowych strony organ powinien dokonywać z uwzględnieniem znaczenia przeprowadzonych już w postępowaniu dowodów. Nie istnieje bowiem nieograniczony obowiązek dowodzenia wszystkich okoliczności. Jeżeli więc żądanie strony dotyczy okoliczności ustalonych już wyczerpująco innymi dowodami, uzasadniona jest odmowa uwzględnienia wniosku strony.

Należy również wskazać, że zgodnie z art. 181 O.p. nie istnieje obowiązek przeprowadzenia każdego dowodu bezpośrednio przez organ podatkowy. Zgodnie z tym przepisem dowodami w postępowaniu podatkowym mogą bowiem być również dowody zgromadzone w innych postępowaniach, w tym postępowaniach cywilnych. Jest to ponadto zgodne z zasadą otwartego systemu dowodów, wyrażoną w art. 180 Ordynacji.

Należy wskazać, że postanowieniem z dnia "[...]" włączono do akt sprawy następujące dokumenty: pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym, opinię biegłej przy Sądzie Okręgowym z dziedziny geodezji i kartografii inż. I.W. sporządzoną w dniu 30 października 2015 r. dla Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny w sprawie z powództwa Gminy przeciwko L.S. za bezumowne korzystanie z nieruchomości położonej w N. przy ul. "[...]" sygn. akt "[...]", pismo ww. biegłej z dnia 27 grudnia 2015 r., stanowiące ustosunkowanie się do zastrzeżeń pełnomocnika powoda L. S. do sporządzonej przez biegłą opinii w sprawie sygn. akt "[...]".

Uwzględniając powyższe dowody zasadnie organ odwoławczy odmówił przeprowadzenia dowodu z wykonanej inwentaryzacji budowlanej z oceną stanu technicznego, na okoliczność stwierdzenia powierzchni budynku. W tym zakresie organ prawidłowo oparł się na sporządzonej opinii biegłej przy Sądzie Okręgowym z dziedziny geodezji i kartografii. W opinii tej, uwzględniając społeczno-gospodarcze przeznaczenie działki o nr "[...]" (numer ten nadano spornym działkom po ich scaleniu) oraz obowiązujące przepisy prawa, obliczono powierzchnię gruntu do obsługi budynku wg dwóch wariantów: wariant I -123 m2 (razem z budynkiem: 191 m2), wariant II - 103 m2 (razem z budynkiem: 171 m2). Zarzuty skargi w tym zakresie są więc bezzasadne, tym bardziej, że obok dowodów z innych postępowań, organ przeprowadzał także dowody bezpośrednio, w tym oględziny oraz przesłuchał świadków.

Przedstawiona wyżej ocena zarzutów skargi co do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności przepisów postępowania dowodowego, pozwala na stwierdzenie, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku dwukrotnego uchylenia przez organ odwoławczy poprzednich decyzji organu I instancji i dokonania przez ten organ ustaleń w zakresie stanu faktycznego. W szczególności organ I instancji ustalił, że Gmina w 2011r. nie udostępniała małżeństwu M., ani nikomu innemu gruntów gminnych położonych w obrębie nr 1 m. N., oznaczonych nr działek "[...]" na prowadzenie prac remontowych, modernizacyjnych lub na prowadzenie infrastruktury kanalizacyjnej. Organ I instancji ustalił również, że w 2011 r. Państwo M. byli już podłączeni do sieci kanalizacyjnej i nie prowadzili żadnych prac wymagających uzgodnienia ze Spółką A. T.M. zeznała, że w 2011r. nie prowadziła żadnych prac, w tym związanych z doprowadzeniem infrastruktury kanalizacyjnej na części działki nr "[...]". Sama okoliczność położenia pod powierzchnią gruntu instalacji kanalizacyjnej nie wpływa na ustalenie powierzchni gruntu do opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające również w zakresie składowanych przez P.S. opon. W wyniku przesłuchania świadków (K.P., M.L. i K.Ś.) uwzględnił zeznania P. S., że nie wykorzystywał spornego gruntu na działalność gospodarczą (w tym składowanie opon). Nie uwzględnił natomiast dokumentów fotograficznych dot. składowania opon na gruntach zajmowanych przez skarżącego, gdyż zdjęcia te, zostały wykonane 19 grudnia 2013r., a wiec nie dotyczą okresu objętego postępowaniem podatkowym. Ustalono również, że w latach 2011-2012 po części ww. działek nie przebiegała żadna instalacja elektryczna siłowa.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji ustalił również, że na dzień 1 stycznia 2011 r. budynek położony na działce nr "[...]" w ewidencji gruntów i budynków pełnił funkcję handlowo-usługową. W latach 2011-2012 nikt w lokalu nie zamieszkiwał. W 2011 r. skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w budynku przy ul. "[...]", lecz od dnia 5 lipca 2011 r. działalność prowadził w jednym lokalu K.P.

W ocenie Sądu oparcie się na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków było w pełni zasadne. Ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez starostę powiatowego jest bowiem podstawowym dokumentem urzędowym, na którego podstawie organ określa m.in. rodzaj nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (dostępna na stronie http://orzezcenia.nsa.gov.pl), wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. Jednakże w niniejszej sprawie, Sąd nie stwierdził podstaw do odstąpienia od reguły bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi. W ewidencji określono funkcję spornego budynku jako handlowo-usługową, a w wyniku przeprowadzonych oględzin lokalu nie stwierdzono, by w spornych latach służył on celom mieszkalnym. Potwierdzają to także zeznania strony.

Sąd nie uwzględnił również zarzutów dotyczących niezastosowania przez organ art. 143 k.c., art. 336 k.c., art. 695 k.c. W niniejszej sprawie istotne jest, że w 2011r. skarżący użytkował bezumownie grunt o pow. 78m2 stanowiący własność Gminy bez żadnego tytułu prawnego i był właścicielem nakładów poniesionych na budynek znajdujący się na ww. gruncie. Nadmienić przy tym należy, że kwestie te są przedmiotem badania w postępowaniu toczącym się przed sądem cywilnym.

Z akt sprawy wynika, że w 2004 r. skarżący zawarł z Gminą na przedmiotowy grunt ostatnią umowę dzierżawy na okres od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2006 r. Od tego czasu nie przedłużył umowy dzierżawy i był zobowiązany do uiszczenia opłaty za bezumowne korzystanie z gruntu za lata 2008-2012. Pomimo korzystania z gruntu stanowiącego własność Gminy, skarżący uchylał się od obowiązku płacenia należnych opłat. Gmina wniosła w związku z tym pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym za bezumowne korzystanie z gruntu m.in. za 2011 r. zaś na podstawie sporządzonej w postępowaniu cywilnym opinii biegłej obliczono powierzchnię gruntu do obsługi przedmiotowego budynku (uwzględnioną przez organy podatkowe). Jeżeli w wyniku rozpoznania sporu cywilnego, powierzchnia ta uległaby zmianie to skarżący może wnieść o wznowienie postępowania podatkowego, zakończonego decyzją ostateczną.

Konsekwencją oceny, że organy podatkowe poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne jest uznanie, że niezasadne są także zarzuty skargi co do naruszenia prawa materialnego.

Stosownie do art.2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 2011r.) przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami (...), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych czy też użytkownikami wieczystymi gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3). Podatnikami podatku od nieruchomości są także - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 tej ustawy - są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, (...) lub jest bez tytułu prawnego.

Uwzględniając ustalony stan faktyczny zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, że na skarżącym spoczywał obowiązek podatkowy w podatku od

nieruchomości. W roku, którego sprawa dotyczy, był on bowiem posiadaczem budynków oraz gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności to uzasadniające. Stosownie natomiast do treści art.21 § 5 O.p., w toku prowadzonego wobec podatnika postępowania podatkowego stwierdzono, iż dane zawarte w złożonej informacji DN-2 są niezgodne ze stanem faktycznym, w związku z tym organ podatkowy ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. zgodnie z przeprowadzonym postępowaniem podatkowym.

Za bezpodstawne w związku z powyższym należało uznać pozostałe zarzuty dotyczące niezastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a, art. 6 ust. 1, 3, 5, 8 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt. 1 lit b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Organy wykazały bowiem, że tylko skarżący był posiadaczem budynku oraz gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego i prawidłowo ustaliły podstawę opodatkowania dla ww. gruntów i budynku.

Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego zawarte w skardze. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przede wszystkim należy wskazać, że skarżący załączył kserokopie dokumentów, zaś niepoświadczona kserokopia nie jest dokumentem. Odmienne ujęcie tego zagadnienia prowadziłoby do obejścia przepisów o dowodzie z dokumentu (por. wyrok SA w Poznaniu z 24 listopada 2010r., sygn. akt I ACa 831/10; a także wyrok SA w Warszawie z 19 marca 2010r., sygn. akt I ACa 2/10; wyrok SA w Poznaniu z 13 października 2009r., sygn. akt I ACa 715/09). Sąd Apelacyjny w Katowicach w swym wyroku z 10 stycznia 2008r. (sygn. akt V ACa 816/07) dobitnie wskazał, że "sama odbitka ksero lub inna kopia reprograficzna nie jest dokumentem w rozumieniu przepisów k.p.c. i nie może dokumentu zastąpić. Jeżeli zatem odbitka ksero (kserokopia) nie jest odpowiednio poświadczona, to nie stanowi ona dokumentu, a sądowi nie wolno przeprowadzać w tej sytuacji dowodu z dokumentu". Także Sąd Najwyższy uznał, że "niepoświadczona kserokopia nie jest dokumentem" (por. wyrok SN z 14 lutego 2007r., sygn. akt II CSK 401/06). Dokumentem nie jest również dołączona do skargi fotografia. Ponadto w ocenie Sądu, przeprowadzenie ww. dowodów nie jest niezbędne do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż w ocenie Sądu, zgromadzony przez organ materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania skargi. Organ nie kwestionował własności budynku należącego do skarżącego, a znajdującego się na spornym gruncie. Umowa dzierżawy z "[...]" dotyczyła innych lat podatkowych. Zażalenie kierowane do SKO z 2 października 2013r. dotyczyło postępowania w innym przedmiocie, a podanie o zawarcie umowy dzierżawy z "[...]" znajduje się w aktach sprawy (k.9).

Uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.