Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 293/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2007r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji -oddala skargę-


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 293/07

UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].12.20006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...].07.2006 r., w której odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji lokalizacyjnej z dnia [...].01.1955 r. nr [...] (lub [...]), dotyczącej budowy przedszkola przy ul. [...] (dawny [...]) w W. ozn. Hip. [...], o pow. [...].

Tak w poprzedzającej jak i zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło, że wnioskodawczyni K. N. będąca spadkobierczynią właściciela tej nieruchomości - J. S. nie była stroną decyzji z dnia [...].01.1955 r. nr [...] (lub [...]), a więc nie jest uprawniona do wnioskowania stwierdzenia jej nieważności. Przedmiotowa decyzja z dnia [...].01.1955 r. nie została skierowana ani do wnioskodawczyni, ani też do jej poprzednika prawnego, nie byli oni bowiem stroną tego postępowania. W dniu jej wydania nie służyło im prawo własności nieruchomości, której decyzja ta dotyczyła. Zgodnie bowiem z ówcześnie obowiązującymi przepisami (oraz wyrokiem sądu) nieruchomość ta przeszła na własność Skarbu Państwa, a następnie gminy.

Samorządowe Kolegium nadmieniło, że we wniosku K. N. zaznaczyła, iż przejęcie tej nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło z naruszeniem prawa, stąd istotne jest ustalenie, czy wzniesienie przedszkola na tej nieruchomości nastąpiło z naruszeniem prawa. Odnosząc się do tej kwestii Samorządowe Kolegium stwierdziło, że byt prawny decyzji z dnia [...].01.1955 r. nr [...] (lub [...]), dotyczącej budowy przedszkola przy ul. [...] nie ma wpływu na możliwość odzyskania jej przez wnioskującą. Fakt wybudowania przedszkola nie ma większego wpływu na postępowanie tyczące kwestii własnościowych działki, a w razie niemożności oddania nieruchomości poprzednim właścicielom (np. z powodu przeznaczenia jej na cele publiczne) przepisy dają możliwość przyznania odszkodowania.

Tak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i w skardze pełnomocnik skarżącej K. N. wywiodła jej interes prawny w kwestionowaniu owej decyzji lokalizacyjnej z dnia [...].01.1955 r. nr [...] (lub [...]) z art. 214 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zaznaczyła przy tym, iż w jej przekonaniu nie upłynął jeszcze 6-cio miesięczny termin pozwalający na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, bowiem nie doszło do skutecznego objęcia tych gruntów uregulowaniem rozporządzenia Ministra Odbudowy wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 27.01.1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. nr 6, poz.43).

Zarzuciła Samorządowemu Kolegium przewlekłość w rozpoznawaniu sprawy i uznanie dopiero po 4 latach, iż jej mocodawczym nie jest stroną przedmiotowego postępowania. Podkreśliła, iż w jej ocenie dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku skarżącej złożonego w oparciu o art 214 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami istotne jest ustalenie przeznaczenia tej nieruchomości w planach zagospodarowania przestrzennego oraz stwierdzenie, czy przedszkole powstałe na przedmiotowym obszarze zlokalizowano zgodnie z prawem. We wniesionej skardze pełnomocnik skarżącej stwierdziła, iż lokalizacja ta została wydana na podstawie projektu planu, uchwalonego następnie w dniu 2.07.1956 r. Natomiast w dacie wydania owej decyzji lokalizacyjnej obowiązywał plan zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych z 1931 r. i wyłącznie na jego podstawie można było wydać decyzje lokalizacyjną. Wywiodła, iż owa decyzja lokalizacyjna ma w jej ocenie wpływ na sferę praw skarżącej i jej roszczeń jako następcy prawnego byłego właściciela. Z tego względu skarżąca mogła żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jej sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Stąd w ocenie pełnomocnika skarżącej zakwestionowanie w trybie nadzwyczajnym przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej wiąże się z dochodzeniem przez jego mocodawczynię roszczeń dekretowych i możliwością zwrotu tej nieruchomości w naturze, a nie jedynie wypłaty stosownego odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie naruszyła przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie doszło także do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim przy rozpatrywaniu interesu prawnego skarżącej w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej z dnia [...].01.1955 r. nr [...] (lub [...]), dotyczącej budowy przedszkola przy ul. [...] (dawny [...]) w W. istotny jest fakt, iż w chwili składania owego wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji lokalizacyjnej i rozpoznania go przez Samorządowe Kolegium nie przysługiwało skarżącej prawo własności, czy też użytkowania wieczystego tej nieruchomości ozn. Hip. [...], o pow. [...]. Do nieruchomości tej skarżąca nie posiadała zatem żadnego tytułu prawnego, nie można więc twierdzić, iż tak jak właściciel lub użytkownik wieczysty mogła podważać także w trybach nadzwyczajnych wszelkie rozstrzygnięcia tyczące jej nieruchomości. W tym aspekcie zasadne są ustalenia Kolegium, iż nie posiadała przymiotu strony tego postępowania.

Rozważenia wymaga natomiast, czy była uprawniona do żądania stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej z dnia [...].01.1955 r. nr [...] (lub [...]) z punktu widzenia zgłoszonych przez nią roszczeń w trybie art. 214 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Jak wynika z wniosku skarżącej swe roszczenia do przedmiotowej nieruchomości wywodzi z art. 214 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten w ust. 1 poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279 ze zm.) wygasły, stwarzał możliwość uzyskania zwrotu jednej nieruchomości, o ile zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste w terminie do 31 grudnia 1988 r. Jednocześnie tak judykatura, jak i doktryna przyjmują, iż przy owym zwrocie spełnione muszą być warunki, w szczególności wynikające z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Przepis ten stanowi, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne - ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej. Dla dochodzenia roszczeń z art. 214 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami istotne znaczenie ma zatem przeznaczenie danego gruntu według planu zabudowania, a więc w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie rozpoznawania przez właściwy organ takiego wniosku. Zwrot nieruchomości w tym trybie nie jest zatem uzależniony od treści owej decyzji lokalizacyjnej z dnia [...].01.1955 r. nr [...] (lub [...]), dotyczącej budowy przedszkola przy ul. [...] (dawny [...]) w W., której nie udało się odnaleźć w archiwach. Istotne jest tylko owo przeznaczenie nieruchomości w planie i ustalenie, czy na danym obszarze może być realizowany jedynie cel publiczny.

W tym stanie rzeczy mając na uwadze, iż wszczęcie postępowania w sprawie nieważności decyzji byłoby możliwe tylko wówczas, gdyby decyzja ta dotyczyła interesu prawnego lub obowiązku wnioskodawcy, o czym stanowi art. 28 Kpa, stwierdzić należy, iż trafne były wywody Samorządowego Kolegium, że skarżącej taki interes prawny w kwestionowaniu owej decyzji lokalizacyjnej nie służył. Decyzja ta bowiem ani nie ograniczała, ani też nie znosiła przysługującego jej prawa. Możliwość dochodzenia zwrotu tej nieruchomości nie była uzależniona od treści owej decyzji lokalizacyjnej i decyzja ta w istocie nie stanowiła przeszkody w żądaniu zwrotu nieruchomości w naturze.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż decyzja lokalizacyjna z dnia [...].01.1955 r. nr [...] (lub [...]), dotycząca budowy przedszkola przy ul. [...] (dawny [...]) w W. nie wywoływała skutków prawnych wobec skarżącej i jako taka nie przesądzała o możliwości zwrotu tej przedmiotowej nieruchomości.

Odnosząc się z kolei do obaw podniesionych w skardze, iż przeznaczenie tej nieruchomości pod przedszkole uniemożliwi odzyskanie jej przez skarżącą, jako nieruchomości przeznaczonej na cel publiczny, raz jeszcze stwierdzić należy, iż przesądzające znaczenie ma przeznaczenie nieruchomości w planie obowiązującym w dacie rozpoznawania wniosku o jej zwrot i oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

Na marginesie można jedynie zaznaczyć, że z dotychczasowego orzecznictwa Sądu Administracyjnego wynika, iż przedszkola mogły w okresie wejścia w życie dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. prowadzić także osoby fizyczne. Nadto zaznaczyć należy, iż roszczenia odszkodowawcze z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami mogą mieć zastosowanie wówczas, gdy poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 roku, który to warunek w niniejszej sprawie nie został spełniony, skoro decyzja lokalizacyjna pochodziła z dnia [...].01.1955 r.

Wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniach swych decyzji nieco pobieżnie wywiodło dlaczego odmawia skarżącej przymiotu strony przedmiotowego postępowania. Nie przytoczyło wszystkich wskazanych przez Sąd okoliczności, przemawiających za koniecznością odmowy wszczęcia z wniosku K. N. postępowania w sprawie nieważności decyzji lokalizacyjnej z dnia [...].01.1955 r. nr [...] (lub [...]). Jednakże w ocenie Sądu uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonej decyzji odpowiadało prawu.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.