Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1236/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy własna decyzję z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1969r. nr [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] czerwca 1969r. nr [...] Prezydium

Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K, oznaczonej jako parcele [...] o pow. [...] m kw. oraz [...] o pow. [...] m kw., zapisanej, zapisanej w KW nr [...] księgi wieczystej gminy katastralnej [...] w Państwowym Biurze Notarialnym w [...] stanowiącej własność A. G. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy w części dotyczącej wywłaszczenia i uchylone i przekazane do ponownego rozpoznania przez organ I instancji w części dotyczącej ustalenia odszkodowania, decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1969r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 1970r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] orzekło o odszkodowaniu za przedmiotową nieruchomość.

Wnioskiem z dnia 27 maja 2004r. uzupełnionym pismem z dnia 30 sierpnia 2004r. A. G. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] czerwca 1969r. oraz decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1969r.

Decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia ww decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, a następnie decyzja z dnia [...] września 2005r. Nr [...] utrzymał ją w mocy.

Wyrokiem z dnia 7 marca 2006r. sygn. akt I SA/Wa 2177/05 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005r. oraz poprzedzającą ja decyzję z dnia [...] maja 2005r.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Budownictwa decyzja z dnia [...] maja 2007r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1969r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] czerwca 1969r. w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, a następnie decyzją z dnia [...] października 2007r. nr [...] utrzymał ja w mocy.

Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2008r. sygn. akt I SA/Wa 72/08 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi na ww decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 maja 2008r. sygn. akt I OZ 307/08 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. Następnie postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008r. sygn. akt I SA/Wa 72/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na decyzję z dnia [...] października 2007r., a Naczelny Sad Administracyjny postanowieniem z dnia 5 listopada 2008r. sygn. akt I OSK 1318/08 oddalił skargę kasacyjną od ww postanowienia.

Pismem z dnia 12 lutego 2010r., sprecyzowanym pismem z dnia 3 września

2010r. A. G. wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze

Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1969r. utrzymującą w mocy w części dotyczącej wywłaszczenia i uchylającą i przekazującą do ponownego rozpoznania przez organ I instancji w części dotyczącej ustalenia odszkodowania decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] czerwca 1969r., podnosząc, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana na podstawie nieostatecznej decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...], o czym wnioskodawca dowiedział się z przesyłki poleconej wysłanej w dniu 14 stycznia 2010r. przez

[...] Urząd Wojewódzki w [...].

Pismem z dnia 3 września 2010r. A. G. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1969r. i decyzji z dnia [...] października 1969r., a Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania, którą następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy. Wyrokiem z dnia 8 marca 2012r. sygn. akt I SA/Wa 1690/11 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r. Minister Infrastruktury wznowił postępowanie z wniosku A. G. z dnia [...] lutego 2010r. i decyzja z

dnia [...] sierpnia nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił uchylenia decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2007r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] maja 2007r.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył A. G.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że A. G. oparł swoje żądanie na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Minister wskazał, że przesłanką, na którą powołał się A. G. we wniosku o wznowienie postępowania było to, że będąca podstawa wydania decyzji wywłaszczeniowej decyzja z dnia [...] sierpnia 1968r. nr [...] o lokalizacji

szczegółowej nie była ostateczna, gdyż brak było na niej klauzuli ostateczności.

Minister wskazał, ze od decyzji, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy są ostateczne, w związku z czym tzw. Klauzule ostateczności zamieszczane na decyzjach administracyjnych i ich odpisach nie stanowią prawnej czynności konstytutywnej decydującej o ostateczności decyzji, lecz jedynie potwierdzają stan prawny określony przepisami prawa. Jednocześnie organ zauważył, że pismem z dnia 20 września 1969r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] poinformowało A. G. o fakcie ostateczności przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej oraz o tym,

że nie przysługuje od niej odwołanie. W związku z powyższy organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności określone treścią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Niezależnie od tego Minister wskazał, że zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a.

uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia

doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

W przedmiotowej sprawie od dnia doręczenia kwestionowanej decyzji upłynęło już ponad czterdzieści lat.

Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. G. zarzucając jej błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, ze decyzja lokalizacyjna jest decyzją Wojewody, gdy tymczasem jest to decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...]. Ponadto Minister powołuje się na pismo Z 1969r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], podczas gdy w owym czasie w Nowym Sączu nie istniał organ stopnia wojewódzkiego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, ze zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sad rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołana podstawą prawna.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Rozważając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało mieć przede wszystkim na uwadze to, że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte wadliwością. Ponieważ instytucja ta stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, owa wadliwość musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wyliczone w przepisach prawa procesowego.

O ile w postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej, to przedmiotem postępowania

nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a k.p.a. i art. 145b k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.

Powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych; po drugie, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej; po trzecie,

okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Należy podkreślić, że użyty w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. łącznik "lub" ("nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody") wskazuje jednoznacznie na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy ("nowych okoliczności faktycznych" bądź "nowych dowodów" - tzw. alternatywa zwykła) stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania, o ile równocześnie są spełnione pozostałe przesłanki prawne wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, a mianowicie: po pierwsze - są one "istotne dla sprawy", po drugie - istniały

w dniu wydania decyzji (nie ma przy tym znaczenia czy wcześniejsze nieujawnienie

tych okoliczności lub dowodów wynikało z niewłaściwie prowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę); oraz po trzecie - nie były znane organowi, który wydał decyzję. I właśnie taka sytuacja faktyczna i prawna miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Organy administracji obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że wskazana wyżej przesłanka wznowienia, nie zaistniała w sprawie. W cenie skarżącego nową

okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania w niniejszej sprawie jest okoliczność, że będąca podstawą wydania decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 1969r. decyzja z dnia [...] sierpnia 1968r. nr [...] o lokalizacji szczegółowej wydana przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] nie była ostateczna,, gdyż brak było na niej klauzuli ostateczności, o czym skarżący dowiedział się z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wysłanej do niego w dniu 14 stycznia 2010r.

Podzielić należy także stanowisko organów co do prawnego charakteru dat umieszczanych przy pieczątkach zawierających tzw. klauzule prawomocności. Daty te stanowią jedynie potwierdzenie dnia, w którym klauzula powyższa została naniesiona na decyzję, nie mogą być utożsamiane z datą ostateczności decyzji. Zgodnie z przyjętą w polskim prawie administracyjnym konstrukcją, ostateczność decyzji wynika wprost z przepisów prawa i nie jest uzależniona od jakichkolwiek dodatkowych działań organów administracji. Dodać należy, że w piśmie z dnia 20 września 1969r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] poinformowało skarżącego o tym, że od decyzji lokalizacyjnej nie przysługuje zażalenie i że jest ona ostateczna.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowego wskazania przez Ministra organu wydającego decyzję lokalizacyjną i organu kierującego do skarżącego pismo z dnia 20 września 1969r. należy uznać powyższe uchybienie za oczywistą omyłkę pisarską, zważywszy na okoliczność, że ww dokumenty znajdują się w aktach sprawy i jasno z nich wynika, jaki organ je sporządzał.

W tej sytuacji Sąd uznał zarzuty skargi za całkowicie niezasadne, stwierdzając jednocześnie, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wnikliwy i wyczerpujący, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 par. 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.