Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3308/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 3, ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 966
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska, Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.), Sędzia del. WSA Iwona Kosińska, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 445/15 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 445/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. [nr [...]; dalej decyzja z [...] lutego 2015 r.] Prezydent Elbląga przyznał L. K. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy - od dnia 1 lutego 2015 r. do dnia 31 lipca 2015 r. - w wysokości 122,78 zł miesięcznie.

Decyzję z [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej przyznanego dodatku mieszkaniowego zaskarżyła w terminie ustawowym L. K. (dalej skarżąca bądź wnioskodawczyni). Skarżąca podniosła, że we wniosku wskazała, że w związku z wynajmem lokalu ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w postaci: 1. czynszu na rzecz właściciela lokalu za zajmowaną jego część (27,91 m2) w kwocie 167,46 zł; 2. koszty administracyjne na rzecz SM "Z.", w zasobach którego znajduje się lokal, w proporcji wynikającej z zajmowanej powierzchni, tj. 58% opłat, co wynosi miesięcznie 230,26 zł. Skarżąca faktycznie ponosi wydatki kwalifikowane na lokal w kwocie miesięcznej 397,72 zł, a nie jak wynika to z decyzji, w kwocie 257,15 zł. Nie rozumie dlaczego do wydatków na lokal nie doliczono czynszu, który reguluje na rzecz wynajmującego - właściciela lokalu, w kwocie, o której mowa w umowie najmu lokalu.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej Kolegium) decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2015 r.) utrzymało w mocy decyzję [...] lutego 2015 r. Kolegium wskazało, że L. K. dnia 12 stycznia 2015 r. złożyła do organu I instancji wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Do wniosku załączyła umowę najmu części lokalu mieszkalnego zawartą dnia 31 grudnia 2014 r.

Kolegium podniosło, że prawo do dodatku mieszkaniowego i jego wysokość ustalono na podstawie następującego stanu faktycznego, który wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza ze złożonego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i deklaracji dotyczącej dochodów: 1. wnioskodawczyni zajmuje część lokalu o powierzchni mieszkalnej 18,52 m2 (1 pokój) i ½ części wspólnych (kuchnia, łazienka, przedpokój) - 9,39 m2, tj. łącznie 27,91 m2; 2. liczba osób w gospodarstwie domowym – 1; 3. łączna kwota wydatków za ostatni miesiąc - 320,92 zł, przypadająca na wnioskodawczynię 257,15 zł - przyjęta jako podstawa do obliczenia dodatku mieszkaniowego; 4. lokal jest wyposażony w cw, co i instalację gazu bezprzewodowego; 5. łączna kwota dochodów w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (wrzesień, październik, listopad 2013 r.) wynosiła 2.687,43 zł; średni miesięczny dochód gospodarstwa wynosi 895,81 zł; 6. najniższa emerytura 844,45 zł.

Wysokość dodatku mieszkaniowego zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy [z dnia 21 czerwca 2001 r.] o dodatkach mieszkaniowych [Dz. U. z 2013 r. poz. 966, zm. poz. 984] o dodatkach mieszkaniowych (dalej udm) stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, tj. 257,15 zł - (895,81 zł x 15%) = 122,78 zł.

Skargę na ww. decyzję Kolegium wywiodła L. K., wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 10 kpa przez nie umożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego;

2. art. 6 ust. 4 udm - przez błędną wykładnię - polegającą na uznaniu, że brak jest podstaw prawnych umożliwiających zakwalifikowanie czynszu ponoszonego na rzecz właściciela najmowanego lokalu do wydatków podlegających wliczeniu przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego;

3. art. 6 ust. 6 pkt 1-2 w zw. z ust. 4 udm - przez niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego podano, że w związku z wynajmem lokalu strona ponosi wydatki związane z utrzymanie mieszkania w postaci: a. czynszu na rzecz właściciela lokali za zajmowaną jego część w kwocie 167,46 zł miesięcznie; b. kosztów administracyjnych na rzecz SM "Z.", w zasobach której znajduje się lokal, w proporcji wynikającej z zajmowanej powierzchni, tj. 230,26 zł. Zdaniem skarżącej, ponosi ona wydatki kwalifikowane na lokal w kwocie 397,72 zł miesięcznie, tymczasem organ przyjął wydatki w kwocie 257,15 zł, na co przedstawiła stosowne dokumenty.

W ocenie skarżącej organ dokonał błędnej wykładni art. 6 ust. 4 udm. Ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 6 ust. 6, że jeżeli osoba ubiegająca - się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.

Uznała, że czynsz w rozumieniu opłaty dla właściciela to nic innego jak czynsz w rozumieniu art. 6 ust. 4 pkt 1 udm. Kolegium nie umożliwiło skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, nie informując jej o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

Sąd I instancji doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm. [poz. 984]), regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1). Ustawa nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego uzależnia od spełnienia określonych w niej kryteriów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 udm, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku (art. 7 ust. 5 udm).

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 udm, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeśli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniżej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku.

W powyższym przepisie określono, w jakiej wysokości dochody w rodzinie uprawniają do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Podstawowym kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest więc poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad określonych w art. 3 ust. 3 i 4 udm. Art. 5 udm określa normatywną powierzchnię użytkową w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, uprawniającą do przyznania dodatku mieszkaniowego - w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, wynosi ona 35 m². Z treści tego przepisu wynika, że kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest także powierzchnia użytkowa lokalu, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. W sprawie bezspornym jest, że skarżąca spełniła kryterium uprawniające ją do przyznania dodatku mieszkaniowego.

Kwestią sporną jest kwalifikacja opłaty za mieszkanie, w kwocie 167,46 zł, jaką według umowy najmu skarżąca obowiązana jest uiszczać wynajmującemu. W ocenie organu żaden z przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz przepisów wykonawczych do niej nie przewiduje uwzględniania w wydatkach ponoszonych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego czynszu ponoszonego na rzecz właściciela lokalu.

W ocenie skarżącej czynsz w rozumieniu opłaty dla właściciela to nic innego jak czynsz w rozumieniu art. 6 ust. 4 pkt 1 udm. Stosownie do treści art. 6 udm, wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od łącznego dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego, powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu. W myśl art. 6 ust. 4 udm, wśród wydatków ponoszonych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego takie jak czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości, wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu (art. 6 ust. 6 udm).

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817 ze zm., dalej rozporządzenie) podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych najemców i podnajemców oraz innych osób mających tytuł prawny do używania lokalu stanowią następujące rodzaje wydatków: czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Jeżeli wnioskodawca zajmuje część lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, przy ustalaniu wydatków na mieszkanie uwzględnia się jedynie wydatki przypadające na tę część lokalu lub domu (§ 2 ust. 4 rozporządzenia).

W ocenie Sądu I instancji konstrukcja prawna przywołanych wyżej przepisów wskazuje na prawidłowość stanowiska organów w niniejszej sprawie. Art. 6 ust. 4 udm obejmuje wyliczenie opłat pozostających w bezpośrednim związku z użytkowaniem lokalu i jego eksploatacją. W praktyce opłaty te trafiają do instytucji bądź przedsiębiorstw zajmujących się konserwacją i eksploatacją danych budynków, w skład których wchodzą mieszkania, jak również dostarczeniem do nich niezbędnych mediów.

Przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wskazuje na podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych najemców i podnajemców, wyszczególniając dwa główne rodzaje wydatków, tj. czynsz oraz inne opłaty za użytkowanie lokalu oraz media. Spójnik oraz łączy pojęcie czynszu z takimi wspomnianymi opłatami. Ustawodawca tym samym przesądził o zaliczeniu do wydatków dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego tylko tych opłat, które bezpośrednio wiążą się eksploatacją i użytkowaniem mieszkania.

Ratio legis wspomnianych regulacji prawnych wskazuje, że czynsz w rozumieniu przepisów regulujących dodatki mieszkaniowe należy rozumieć jako sumę należności, w niniejszym przypadku względem spółdzielni, w skład których wchodzą różnego rodzaju opłaty związane z konserwacją i eksploatacją konkretnego mieszkania oraz budynku, w ramach którego to mieszkanie funkcjonuje. Wydaje się, że gdyby ustawodawca zamierzał uwzględnić przy wydatkach wliczanych do obliczenia dodatku mieszkaniowego, kwoty uiszczane na rzecz wynajmującego, to uregulowałby to wprost. Art. 6 ust. 6 udm nie nakazuje, wbrew twierdzeniom skarżącej, zaliczyć wydatków, będących zyskiem właściciela z wynajmowanego mieszkania, do podstawy obliczania dodatku mieszkaniowego.

Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu kluczowy zarzut skargi dotyczący błędnej wykładni art. 6 ust. 4 udm, należy uznać za bezzasadny.

Odnośnie zarzutu, że Kolegium nie umożliwiło skarżącej czynnego udziału skarżącej w postępowaniu, nie informując jej o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego, wskazać należy, że organ odwoławczy nie przeprowadzał żadnych dowodów w sprawie. Swe rozstrzygnięcie Kolegium oparło o materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji. W aktach sprawy nie pojawiły się nowe, istotne dla sprawy dokumenty, z którymi skarżąca nie mogłaby się zapoznać na wcześniejszym etapie postępowania. Dlatego ten zarzut skargi jest również bezzasadny.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła L. K., reprezentowana przez r. pr. K. K., zaskarżając w wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 6 ust. 3, ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.) przez błędną, zawężającą wykładnię, polegającą na uznaniu, że przez pojęcie "czynszu", w rozumieniu wymienionych przepisów regulujących dodatki mieszkaniowe, należy rozumieć jedynie sumę należności, w skład których wchodzą różnego rodzaju opłaty związane z konserwacją i eksploatacją konkretnego mieszkania oraz budynku, w ramach którego to mieszkanie funkcjonuje. Nie stanowią, w ocenie Sądu meriti, czynszu kwalifikowanego do wydatków w rozumieniu przepisów o dodatkach mieszkaniowych – kwoty uiszczane przez najemcę na rzecz wynajmującego za używanie mieszkania (tj. czynsz najmu w rozumieniu art. 659 § 1 kc).

Skarżąca wniosła o: zmianę wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie skarżącej dodatku mieszkaniowego w wysokości obliczonej z uwzględnieniem wydatków z tytułu czynszu najmu ponoszonego na rzecz właściciela mieszkania w kwocie 167,46 zł miesięcznie; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzających do decyzji organów obu instancji; zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1, dalej uchwała I OPS 10/09).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Skarga kasacyjna oparta jest jedynie na pierwszej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 1 ppsa), zatem stan faktyczny, akceptowany wyrokiem I instancji, jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący.

Zarzut naruszenia art. 6 ust. 3, ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966, zm. poz. 984), okazał się nieusprawiedliwiony. Zaskarżony wyrok oparty jest na właściwej, nie zaś zawężającej wykładni przepisów, wskazanych przez autora skargi kasacyjnej, jako wzorce kontroli.

Mimo, że autor skargi kasacyjnej podnosi, że pojęcie "czynsz" ma utrwalone znaczenie, to nie zauważa, że pojęcie to ma takie znaczenie wyłącznie w sferze prawa cywilnego (zobowiązań) i ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów (Dz. U. z 2014 r., poz. 150, dalej uol). Nie ma natomiast takiego znaczenia w innych dziedzinach prawa – w szczególności w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, w której to ustawie nie zdefiniowano pojęcia czynsz. W Kodeksie cywilnym ustawodawca wyraźnie wskazał, że czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju (art. 569 § 2 kc). W doktrynie trafnie wskazuje się, że regulując zasady i formy ochrony praw lokatorów, ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150, dalej uopl) jednakowo normuje najem mieszkań komercyjnych, np. w prywatnych kamienicach, oraz komunalnych. Są to zupełnie różne zasoby mieszkaniowe i dlatego nie powinny być traktowane jednakowo (H. Ciepła w: red. J. Gudowski; T. Bielska-Sobkowicz, G. Bieniek, H. Ciepła, P. Drapała, J. Gudowski, M. Sychowicz, R. Trzaskowski, T. Wiśniewski, Cz. Żuławska, Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania, t. III, cz. 2, LexisNexis 2013, s. 389-390, uw. 3 do Działu I Najem). Czynsz najmu może być oznaczony w pieniądzach lub innych świadczeniach, np. świadczeniu rzeczy zamiennych czy usług; do umowy najmu strony mogą dołączyć świadczenia dodatkowe wynajmującego albo najemcy. Wysokość czynszu pozostawiona jest zasadzie umowie stron (H. Ciepła - op. cit., s. 399, uw. 10, 11).

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, utrwalony jest pogląd, że art. 659 § 1 kc, nie ma zastosowania do najmu regulowanego przepisami ustawy o ochronie praw lokatorów (H. Ciepła - op. cit., s. 392, uw. 8).

Czynsz najmu świadczony przez najemcę na rzecz wynajmującego, jest w przypadku wynajmującego będącego właścicielem lokalu, pożytkiem cywilnym (art. 53 par 2 kc; W. Katner w: red. P. Księżak, M. Pyziak-Szafnicka, Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, Wolters Kluwer 2014, uw. 9 do art. 53 kc). Ponieważ umowa najmu jest ważna, choćby wynajmującemu nie przysługiwało żadne prawo do rzeczy (wyrok SN z 14.4.1961 r., 3 CR 806/60, OSN 1962/III/101, z omówieniem J. Pietrzykowskiego, NP 1963/7-8/s. 872, akceptowany przez H. Ciepłą – op. cit., s. 391, uw. 1, 2), to płacenie czynszu jest możliwe przez najemcę także na rzecz osoby, której do lokalu nie przysługuje żadne prawo.

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, nie było intencją ustawodawcy obciążyć podatnika, na którego koszt przyznaje się dodatki mieszkaniowe, kosztami pożytków cywilnych, płaconych na rzecz właściciela lokalu (bądź osoby, której przysługuje inny tytuł prawnorzeczowy do lokalu), ani też czynszem płaconym na rzecz osób, którym nie przysługuje żadne prawo do lokalu mieszkalnego.

Rolą ustawodawcy jest (...) tworzenie odpowiednich mechanizmów zapobiegających nadużyciom prawa do korzystania ze środków publicznych i wyposażanie w nie organów stosujących prawo (stanowisko Prokuratora Generalnego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym; cz. I pkt 3 oraz stanowisko Trybunału – cz. III pkt 3 i 9 uzasadnienia wyroku z 5.12.2013 r., K 27/13 oraz w uzasadnieniu wyroku TK z 18.7.2008 r., P 27/07, OTK-A 2008/6/107). Stanowisko to winno być uwzględnione także przy wykładni celowościowej i systemowej art. 6 ust. 3, ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 udm.

Ustawodawca wyraźnie rozróżnił poszczególne kategorie osób, którym przysługuje dodatek mieszkaniowy (art. 2 ust. 1 udm), rozłącznie wskazując – w zakresie normatywnym istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy - najemców oraz podnajemców lokali mieszkalnych (pkt 1); osoby mieszkające w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego (pkt 2). W ustępie 2 art. 2 udm ustawodawca jednoznacznie wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1. Także w ustępie 4 art. 6 udm ustawodawca rozłącznie wskazał, że wydatkami, o których mowa w ust. 3 (wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego), są: 1) czynsz; 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej. W obu tych punktach mowa jest o rozłącznych tytułach prawnych do lokalu, na podstawie których możliwe jest zajmowanie lokalu mieszkalnego. Norma wywiedziona z art. 2 ust. 1 punkt 1 bądź 2 i ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 bądź 2, i ust. 6 pkt 1 udm prowadzi do wniosku, że osoba zajmująca lokal spółdzielczy (bądź jego cześć) w domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, może wnosić o uwzględnienie wyłącznie wydatków w zakresie opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w części przypadającej na zajmowany lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej, ale już nie czynsz opłacany na rzecz osoby, która czerpie pożytki cywilne z podnajmowania takiego lokalu spółdzielczego i jego części. Wydatki z tytułu czynszu są możliwe do uwzględnienia jedynie wówczas, gdy osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy jest najemcą lub podnajemcą lokalu mieszkalnego innego niż lokal spółdzielczy. Przepis art. 6 ust. 6 pkt 1 udm określa jedynie górną granicę wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego, które można zaliczyć jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Ratio legis art. 6 ust. 6 pkt 1 udm to ograniczenie wysokości dodatków mieszkaniowych dla osób mieszkających w lokalach mieszkalnych lub domach niewchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, nie zaś podwyższenie tych wydatków o dodatkowy składnik - czynsz na rzecz osób, czerpiący pożytki cywilne z podnajmowania lokalu spółdzielczego (lub jego części) – z pominięciem rozdzielności tytułów, wynikających z art. 2 ust. 1 punkt 1 bądź 2 i ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 bądź 2 udm.

Argumenty podniesione w skardze kasacyjnej, nie prowadzą do innych rezultatów wykładni, niż zaprezentowane w zaskarżonym wyroku.

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.