Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 173/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie : Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Asesor WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005r. spawy ze skargi J. S. na pkt 2 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...]w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003r. w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 14850 zł (czternaście tysięcy osiemset pięćdziesiąt złotych); 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § l pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 92 ust. l pkt l i 5 oraz Lp. 1.6.1.1., 1.6.1.4, 1.6.1.6, 1.6.1.8, 1.6.2.3, załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), przepisy 5.3.2.1, 5.4.0, 5.4.1, 8.1.2.1 (a) (b), 8.1.2.2 (a), 8.2.1.1 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1629 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego – J. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2003 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 zł (piętnastu tysięcy złotych) uchylił decyzję organu I instancji w zakresie 150 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie.

Organ I instancji ustalił, że w dniu [...] października 2003 r. o godzinie 12:47, w [...] przy ulicy [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy złożony z ciągnika siodłowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy-cysterny marki [...] nr rej. [...], kierowany przez Pana M. O.. Pojazdem tym wykonywany był transport drogowy przez przedsiębiorcę Pana J. S. (skarżącego), na postawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w oparciu o przepis art. 103 ustawy o transporcie drogowym (okres przejściowy).

Organ wskazał, że podczas przeprowadzania kontroli, kierowca nie posiadał wymaganej przy przewozie ADR-owskim dokumentacji a pojazd nie był oznakowany w sposób właściwy dla przewozu ładunków niebezpiecznych.

Ponadto inspektorzy uznali, że kontrolowaną jednostką transportową przewożony był ładunek zaliczany, w myśl europejskiej umowy ADR do listy towarów niebezpiecznych - ropa naftowa surowa o numerze rozpoznawczym UN 1267. Podczas przeprowadzanych czynności kontrolnych, kierowca pojazdu, okazał dokument — dowód wydania-odbioru przewożonego ładunku określonego w nim jako ropa naftowa stabilizowana o ciężarze właściwym g= 0,835 KG/1 w ilości 24 900 kg (ładunek został zakwalifikowany w czasie przeprowadzonych czynności kontrolnych jako UN 1267 - ROPA NAFTOWA SUROWA, a fakt przewozu rzeczonego towaru został zdaniem organu potwierdzony w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym).

Stwierdzono, że pojazd członowy złożony z ciągnika siodłowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy-cysterny marki [...] nr rej. [...], przewozi towar niebezpieczny jednostką transportową składającą się z pojazdów, nie posiadających ważnych świadectw dopuszczenia do przewożonego faktycznie towaru klasy 3 - UN 1267 (brak w przypadku obu pojazdów).

Kierowca przedstawił kontrolującemu dwa świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu materiałów niebezpiecznych:

Świadectwo Nr [...] wystawione na ciągnik siodłowy marki [...] nr rej. [...] dopuszczające pojazd do przewozu drogowego wyłącznie towarów klasy 9. Ważność okazanego świadectwa wygasła dnia [...] października 2003 r. Świadectwo Nr [...] wystawione dla naczepy-cystemy marki [...] nr rej. [...] z dopuszczeniem do przewozu jedynie materiałów klasy 9, konkretnie określonych jako UN 3257, III, materiał ciekły o podwyższonej temperaturze, i.n.o.

Oba kontrolowane pojazdy posiadają oznaczenie pojazdu AT zgodnie z 9.1.1.2 oraz 9.1.2 ADR, czyli przewożone nimi mogą być jedynie towary niebezpieczne dopuszczone do przewozu pojazdami z tym oznaczeniem (AT)

- określonymi w kolumnie 14 tabeli 3.2.

Kierowca oświadczył, że przedmiotowy zespół pojazdów wykorzystywany jest do przewozu ciekłego asfaltu oraz m.in. niepodlegającego pod przepisy ADR mazutu i takie przewozy są nim wykonywane, a kontrolowany przewóz wykonywany jest jednorazowo przez przedsiębiorstwo transportowe prowadzone przez Pana J. S..

Ustalono, iż pojazdy przewożące w dniu kontroli ładunek w postaci towaru niebezpiecznego określonego w dowodzie wydania jako ropa naftowa stabilizowana (w rzeczywistości jest to UN 1267), muszą spełniać wymogi pojazdów FL zgodnie z zapisami w kolumnie 14 tabeli 3.2. i posiadać świadectwa dopuszczenia dla pojazdów FL zgodnie z 9.1.2.2 ADR.

W związku z przewozem towaru niebezpiecznego, którego nie obejmują wydane świadectwa dopuszczenia, na podstawie ustaleń kontroli stwierdzających, że przewożony jest UN 1267 ROPA NAFTOWA SUROWA, towar niebezpieczny klasy 3, niezgodnie z wydanymi na pojazdy świadectwami dopuszczenia przyjęto, że wykonywany jest przewóz ADR-owski jednostką transportową złożoną z pojazdów nieposiadających wymaganych świadectw dopuszczenia do przewozu niektórych materiałów niebezpiecznych. Ponadto stwierdzono, że świadectwo dopuszczenia ciągnika siodłowego (wymogi AT) utraciło swoją ważność [...] października 2003 r.

Organ stwierdził, że przeprowadzone czynności kontrolne oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone na podstawie ustaleń poczynionych w trakcie w/w kontroli, jak również konsultacja z ekspertami z dziedziny transportu towarów niebezpiecznych potwierdziły fakt przewozu ropy naftowej surowej w zatrzymanej cysternie, w związku z czym uznał, że doszło do naruszenia przepisów regulujących zasady przewozu drogowego towarów niebezpiecznych. Wskazano, że zgodnie z przepisami 8.1.2.2 (a), 9.1.2 - umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 194, poz. 1629); art 9 - ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. nr 199, poz. 1671) wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych stanowi naruszenie przepisu art. 92 ust. l pkt. 2 i pkt. 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie oraz Lp. 1.6.1.8. załącznika do tej ustawy. W wyniku stwierdzonego naruszenia, na skarżącego, w związku z brakiem dwóch świadectw dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych, nałożona została kara pieniężna, w wysokości 12. 000 zł. (w przypadku obu kontrolowanych pojazdów wchodzących w skład jednostki transportowej przewożącej towar klasy 3 - UN 1267 - tj. 2 x 6.000 zł).

Organ uznał, że kierowca kontrolowanego pojazdu okazał jedynie dowód wydania -odbioru ropy naftowej stabilizowanej wystawiony i przekazany odbierającemu ładunek przez [...] - Kopalnia [...] obejmujący towar zatankowany przez Kopalnię do przedmiotowej cysterny. Okazany dokument zdaniem organu nie spełnia wymogów ADR-owskiego dokumentu przewozowego, określonych pod 5.4.1 ADR, w związku z czym nie stanowi on dokumentu przewozowego w myśl przepisów dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych, wymaganego przy przewozie rzeczonego towaru o numerze UN 1267. Organ wskazał, że kierowca oświadczył, że ADR -owski dokument przewozowy nie został mu wydany przez nadawcę towaru niebezpiecznego, przy odprawie jednostki transportowej w kopalni w [...]. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono naruszenie przepisu 8.1.2.1 (a) umowy ADR polegające na wykonywaniu przez przewoźnika przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez wymaganego dokumentu przewozowego. W związku ze stwierdzonym naruszeniem nałożona została kara pieniężna w wysokości 2.000 zł, za nieokazanie przez kierowcę, podczas wykonywanego przewozu towaru niebezpiecznego, wymaganego dokumentu przewozowego. Naruszenie cytowanego wyżej przepisu, na podstawie art. 92 ust l pkt. 2 i pkt. 6, Art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz na podstawie Lp. 1.6.1.1. załącznika do tej ustawy sankcjonowane jest, - karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.

Nadto stwierdzono, że pojazd nie był oznakowany wymaganymi tablicami ostrzegawczymi barwy pomarańczowej stosownie do wymogów przepisu 5.3.2.1.1 umowy europejskiej ADR. Naruszenie cytowanego wyżej przepisu, na podstawie art. 92 ust. l pkt. 6, art 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz na podstawie Lp. 1.6.2.3. załącznika do tej ustawy sankcjonowane jest, - karą pieniężną w wysokości 700 zł.

Stwierdzono, że kierowca pojazdu w trakcie wykonywania przewozu towaru niebezpiecznego UN 1267 ROPA NAFTOWA SUROWA, nie był wyposażony w odpowiadające przewożonemu towarowi, wymagane przepisami ADR pisemne instrukcje bezpieczeństwa. Kierowca nie posiadał w pojeździe wymaganych instrukcji pisemnych, co stanowi naruszenie przepisu 8.1.2.1 (b) ADR, w związku z czym na podstawie art. 92 ust l pkt. 2 i pkt 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz na podstawie Lp. 1.6.1.6. załącznika do tej ustawy, nałożono karę pieniężna w wysokości 200 zł.

Ustalono, że wykonywano przewóz drogowy towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych 5.3.1.4; 3.2.1 tab. A kol. (5) (6) umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), stanowiło to naruszenie przepisów art 92 ust. l pkt. 6, art. 92 ust 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz na podstawie Lp. 1.6.4.5. załącznika do tej ustawy. Stwierdzono, że na pojeździe nie ma umieszczonych trzech wymaganych nalepek, jednej umieszczonej z tyłu pojazdu oraz po jednej umieszczonej na dwóch przeciwległych bokach cysterny. Za powyższe naruszenie przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 50 zł za każdą wymaganą nalepkę tj. 3 x 50 zł = 150 zł. W związku z powyższym nałożono karę pieniężną w wysokości 150 zł.

Suma nałożonych decyzją organu I instancji kar wyniosła 15050 zł. Zgodnie z art.92 ust. 2 pkt 1 ustawy suma kar pieniężnych nałożona podczas jednej kontroli drogowej nie może łącznie przekroczyć kwoty 15000 zł. z tego też powodu kwota nałożonej kary została ograniczona do wysokości 15000 zł.

Organ II uchylił decyzję organu I instancji w zakresie 150 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych bez stosowania nalepek ostrzegawczych i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko prezentowane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. Podniósł, że naruszenia przepisów umowy ADR w sytuacji jednoznacznego ustalenia przez organ, że przewożonym towarem była ropa naftowa - towar niebezpieczny o numerze UN 1267 uniemożliw podzielenie argumentów strony kwestionującej ustalenia faktyczne. W tej sytuacji uznano, że naruszenia przepisów polegające na braku: wymaganych świadectw FL dla obydwu pojazdów; prawidłowego dokumentu przewozowego; instrukcji pisemnych dla kierowcy; oznakowania tablicami barwy pomarańczowej oraz nalepkami ostrzegawczymi powoduje niemożność uznania argumentów strony dotyczących kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organy.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Pan J. S. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

• art.2 § 2 ustawy z dnia 28 października 2002r. - o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. z 2002r.nr 199 póz. 1671 ze zm. (Dz.U. z 2004r. nr 96 poz.959, nr 97 poz.962 i nr 173 poz. 1808) polegające na dokonaniu nadinterpretacji podanej w tym przepisie definicji towaru niebezpiecznego,

• punktu 3.1.2.6. umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) polegające na przyjęciu, że jeżeli w nazwie ładunku znajduje się słowo "STABILIZOWANY(A)" to przewożony ładunek jest towarem niebezpiecznym w rozumieniu ustawy z dnia 28 października 2002r. - o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych,

• punktu 5.4.1.5 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) polegające na przyjęciu, że brak na dokumencie wydania - odbioru klauzuli "Nie jest towarem klasy..." dowodzi, iż przedmiotem przewozu jest towar niebezpieczny w rozumieniu ustawy z dnia 28 października 2002r. - o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych,

• art. art. 73 p. l ustawy z. dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125 poz. 1371 ze zm.) polegające na dokonaniu podczas kontroli drogowej czynności niewymienionej w tym przepisie,

• art. 6 § 5 ustawy z dnia 28 października 2002r. - o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. z 2002r.nr 199 poz.1671 ze zm.) polegające na dokonaniu przez organ kontrolny czynności przypisanej innym organom,

- przepisów prawa procesowego tj.:

• art.10 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.) polegające na naruszeniu zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez uniemożliwienie mi zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, wynikające z naruszenia następujących przepisów:

• art. 73 polegające na braku pouczenia o przysługującym prawie do udostępnienia akt sprawy,

• art. 78 polegające na braku pouczenia o przysługującym prawie do żądania przeprowadzenia dowodu mającego znaczenie w sprawie,

• art. 79 polegające na braku powiadomienia o przeprowadzeniu dowodu,

• art. 106 § 2 polegające na braku powiadomienia o zwróceniu się do innego organu z wnioskiem o opinię,

• 106 § 5 polegające na braku pouczenia o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia na wydaną opinię,

• 106 § 6 polegające na nie ustosunkowaniu się do art. 35-37 w związku z nieterminowym uzyskaniem opinii,

• art. 8 polegające na prowadzeniu postępowania w sposób zmierzający do udowodnienia postawionej w czasie kontroli tezy w miejsce ustalenia stanu faktycznego,

• art. 9 polegające na nienależytym informowaniu o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz brak dbałości o to aby moja nieznajomość prawa nie przyniosła szkody w czasie postępowania

• art. 12 § l polegające na 14-sto miesięcznym rozpatrywaniu sprawy,

• art. 131 polegające na braku zawiadomienia o wniesieniu odwołania,

• art. 133 polegające na nieterminowym przekazaniu odwołania.

Wskazując na powyższe skarżący wnosił o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 14 850 zł. Wskazał, że w zaskarżonej decyzji przyjęto, iż w dniu [...] października 2003r. dokonywał przewozu towaru niebezpiecznego klasy 3. Ocena czy przedmiotem przewozu jest towar niebezpieczny nie może być jednak dowolna i musi znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Wskazał, że zgodnie z art.2 § 2 ustawy z dnia 28 października 2002r. - o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych towarem niebezpiecznym jest materiał lub przedmiot (rzecz), który zgodnie z umową ADR jest niedopuszczony do międzynarodowego przewozu drogowego lub jest dopuszczony na warunkach określonych w tej umowie. W tabeli 3.2 ADR znajduje się towar niebezpieczny opisany jako UN 1267 ROPA NAFTOWA SUROWA, brak jest natomiast tam towaru opisanego jako ROPA NAFTOWA STABILIZOWANA - tabela 3.2. Wskazał, że przepisy punktu 3.1.2.6 umowy ADR, mówią, że jeśli przewóz materiału bez jego stabilizacji jest zabroniony zgodnie z zapisami 2.2.X.2 z powodu możliwości powstania niebezpiecznej reakcji w normalnych warunkach przewozu w sytuacji gdy w przepisach , w tym przypadku, 2.2.3.2 nie ma materiałów opisanych kodem F l nie mogą być podstawą do stwierdzenia, iż użycie w dokumencie wydania - odbioru słowa "STABILIZOWANA" dowodzi, iż przewożony ładunek jest towarem niebezpiecznym w rozumieniu umowy ADR. Zdaniem skarżącego zapisy punktu 5.4.1.5 umowy ADR mówiące o możliwości umieszczenia przez nadawcę na dokumencie przewozowym klauzuli "Nie jest towarem klasy..." stosowane mogą być w sytuacji gdy nadawca uważa, że przesyłka może być przedmiotem kontroli ze względu na właściwości chemiczne przewożonego towaru, albo ze względu na fakt, że taki towar uważany jest za niebezpieczny na podstawie innych przepisów, nie mogą być przesłanką, z której można wyprowadzić wniosek, iż brak takiej klauzuli stanowi dowód, że ładunek jest towarem niebezpiecznym.

Wskazuje, że nawet gdyby założyć, że przedmiotem przewozu był faktycznie towar niebezpieczny - czego ponad wszelką wątpliwość w toku całego postępowania nie ustalono - to nie byłby to zapewne towar opisany jako UN 1267 ROPA NAFTOWA SUROWA, lecz towar klasyfikowany zgodnie z przepisami rozdziału 2.1.3 umowy ADR czyli towar niewymieniony z nazwy (i.n.o.) to do dokonania jego klasyfikacji zgodnie art. 6 § 5 ustawy z dnia 28 października 2002r. - o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych nie jest upoważniona Inspekcja Transportu Drogowego lecz jednostka upoważniona w drodze zarządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Zapisy art. 73 pkt. l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym wymieniają czynności, jakich może dokonywać Inspektor w czasie wykonywania kontroli, wśród których nie ma uprawnienia do dokonywania klasyfikacji przewożonego ładunku. Znajdujące się tam uprawnienie do zasięgania opinii biegłych nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym, bowiem postawione pytanie, jakich to czynności dokonał inspektor w celu precyzyjnego sklasyfikowania towaru pozostaje do dzisiaj bez odpowiedzi. W świetle przytoczonych argumentów skarżący twierdzi, iż decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego narusza wymienione we wstępie przepisy prawa materialnego.

Nadto wskazał, iż zgodnie z art. 81 kpa okoliczność faktyczna nie może zostać uznana za udowodnioną, bowiem nie miał możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Podniósł, że działania zarówno organu I jak i II-giej instancji naruszają przepisy art. 8 kpa, art. 9 kpa i art. 12 § l kpa bowiem, w jego ocenie działanie organu I instancji potwierdzone stanowiskiem organu II instancji nie zmierzało do ustalenia stanu faktycznego, lecz do udowodnienia tezy postawionej przez inspektora podczas kontroli drogowej. Skarżący wskazał, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] października 2003r. nie wzywa się do wyjaśnienia okoliczności lecz złożenia zeznania ustosunkowującego się do ustaleń kontroli w tym w szczególności do odpowiedzi na zamknięte pytania dotyczące przewozu towaru niebezpiecznego (UN 1267). Przeprowadzona klasyfikacja niezabezpieczonej w czasie kontroli próbki ładunku nie przez jednostkę upoważnioną przez ministra, nie mogła doprowadzić do ustalenia co faktycznie było przedmiotem przewozu. Wskazał, że w decyzji z dnia [...] listopada 2004r. Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymuje tezę, że przedmiotem przewozu był towar niebezpieczny argumentując, iż we wniesionym odwołaniu podnoszone są kwestie, że za większość naruszeń odpowiada nadawca , który nie dopełnił obowiązków opisanych pod l .4 ADR zupełnie ignorując zarówno pozostałą treść odwołania jak i treść złożonych wyjaśnień. W ocenie skarżącego organ I instancji naruszył przepisy art. 131 kpa i art. 133 kpa a organ II instancji całkowicie pominął te okoliczności. Wskazał, że nie był prawidłowo informowany o przysługujących prawach oraz okolicznościach faktycznych i prawnych poprzez przyjęcie przez Organ, iż w składanych wyjaśnieniach i wniesionym odwołaniu wskazując na błędy popełnione przez nadawcę potwierdził prawdziwość tezy, iż przedmiotem przewozu był towar niebezpieczny. Podniósł, że decyzja z dnia [...] listopada 2004r. nakładająca praktycznie najwyższą z możliwych w wyniku kontroli drogowej kar pieniężnych we fragmencie dotyczącym świadectwa dopuszczenia zawiera błędy merytoryczne (ten sam numer rejestracyjny pojazdu - 2 różne opisy). Wskazuje, że brak dowodów potwierdzających, że informacja w decyzji z dnia [...] listopada 2003r. o konsultacji z ekspertami z dziedziny transportu towarów niebezpiecznych faktycznie miała miejsce - wykaz załączników do pisma z dnia [...] grudnia 2003r. nie zawiera jakiejkolwiek informacji o wyniku takiej konsultacji. Podnosi, że wykazie załączników do pisma z [...] grudnia 2003r. brak jest protokołu kontroli nr [...] pojazdu, do którego przeładowano ładunek. Zdaniem skarżącego naczepa dopuszczona świadectwem [...] w wykazie materiałów, które mogą być przewożone nie zawiera UN 1267. Wskazując na powyższe wywodzi, że dla organów kontrolnych fakt, iż wskutek kontroli nakazano przeładunek i dalszą jazdę (około 300km) pojazdem niedopuszczonym do przewozu UN 1267 był bez jakiegokolwiek znaczenia. Uznaje, że jeżeli był to ładunek niebezpieczny to dlaczego po zakończeniu przeładunku dopuszczono do kontynuowania jazdy pojazd zawierający znaczną ilość pozostałości materiału (do przewozu którego pojazd wg organu kontrolnego nie był dopuszczony) oraz czy pojazd, do którego przeładowano ładunek nie był nadmiernie załadowany - na fakt, iż pojemność pojazdu do którego przeładowano ładunek była mniejsza od pojazdu kontrolowanego na co zwracał uwagę w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2003r.

Podnosił czy w ocenie zarówno Głównego Inspektora Transportu Drogowego jak i [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] o możliwości przewozu konkretnego ładunku decyduje typ pojazdu (w tym przypadku FL) określony przez inspektora w oparciu o zamieszczony w poz. 5 świadectwa dopuszczenia pojazdów do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych (stary wzór świadectwa dopuszczenia nie zawiera typu pojazdu) wykaz materiałów, do których pojazd jest dopuszczony, czy może powinien decydować znajdujący się w pozycji 5 tegoż świadectwa wykaz materiałów, które mogą być przewożone (Vide protokół kontroli z dnia [...] października 2003r.).

Powołując się na powyższe wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a.,

ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p.

Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2003 r. naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

W szczególności podkreślenia wymaga, że wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego istotnego w sprawie - stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z wymienieniem m.in. ustaleń faktycznych i prawnych oraz materiałów dowodowych, na których podjęto rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady spra-wiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne.

Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W postępowaniu administracyjnym podobnie jak w sprawach cywilnych obowiązuje zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z danego taktu wywodzi skutki prawne.

Zaskarżoną decyzją przyjęto, iż w dniu [...] października 2003r. skarżący dokonywał przewozu towaru niebezpiecznego klasy 3. Zgodnie z art.2 § 2 ustawy z dnia 28 października 2002r. - o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych towarem niebezpiecznym jest materiał lub przedmiot (rzecz), który zgodnie z umową ADR jest niedopuszczony do międzynarodowego przewozu drogowego lub jest dopuszczony na warunkach określonych w tej umowie. Zdaniem organu naruszeni przepisów umowy ADR zostało jednoznacznie ustalone przez organ. Organ twierdzi, że przewożonym towarem była ropa naftowa - towar niebezpieczny o numerze UN 1267. W tej sytuacji brak: wymaganych świadectw FL dla obydwu pojazdów; prawidłowych dokumentów przewozowych; instrukcji pisemnych dla kierowcy; oznakowania tablicami barwy pomarańczowej oraz nalepkami ostrzegawczymi powoduje konieczność nałożenia kary.

W tabeli 3.2 ADR znajduje się towar niebezpieczny opisany jako UN 1267 ROPA NAFTOWA SUROWA. Zgodnie z powołaną umową przewóz drogowy takiego towaru podlega rygorom określonym w tej umowie.

Twierdzenia organów w ocenie Sądu są prawidłowe ale przy założeniu, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo i ustalono ponad wszelką wątpliwość, że przewożonym towarem była ropa naftowa - towar niebezpieczny o numerze UN 1267.

Zdaniem Sądu organy nie wykazały, że przewożonym towarem była ropa naftowa. Organy powołują się na przeprowadzone konsultacje z ekspertami i ustaleniami z kontroli oraz przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. Zarówno w toku postępowania jak i skardze do Sądu skarżący konsekwentnie kwestionuje dokonane ustalenia. W szczególności wskazuje, że nie zostało wykazane jakie czynności dokonał inspektor w celu precyzyjnego sklasyfikowania towaru. Brak przeprowadzenia takiego dowodu powoduje, że podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące braku odpowiednich ustaleń w postępowaniu są zasadne. Należy uznać argumenty strony, że przy tym materiale dowodowym, przewożony towar zakwalifikowany jako UN 1267 ROPA NAFTOWA SUROWA, mógłby być również klasyfikowany zgodnie z przepisami rozdziału 2.1.3 umowy ADR czyli jako towar niewymieniony z nazwy (i.n.o.). Niemniej jednak dokonanie takiej klasyfikacji zgodnie art. 6 § 5 ustawy z dnia 28 października 2002r. - o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych winno być przeprowadzone przez jednostkę upoważnioną w drodze zarządzenia przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Z tego też powodu należy uznać, że inspektorzy przy ustalaniu towaru przekroczyli normę art. 73 pkt. l pakt.5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Powołany przepis wymienia czynności, jakich może dokonywać Inspektor w czasie wykonywania kontroli. Wśród tych czynności nie ma uprawnienia do dokonywania klasyfikacji przewożonego ładunku. Natomiast jak wspomniano wyżej znajduje się tam uprawnienie do zasięgania opinii biegłych, których jak wynika z akt sprawy nie powołano. Tak więc nie jest wiadome w jaki sposób inspektor w sklasyfikował towar jako niebezpieczny i podlegający rygorom wynikającym z umowy ADR .

Kontrolując zaskarżoną decyzję należy także podkreślić, że kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału, chyba że ustalenia zawarte w decyzji mają charakter dowolnych (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1998 r., sygn. akt III SA 5203/98; LEX nr 44809). Sąd administracyjny nie jest bowiem organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór, w ramach realizacji zasady swobodnej (a nie dowolnej) oceny dowodów, jest słuszny, gdyż Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 1998 r., sygn. akt l SA/Kr 36/97; LKX nr 34108). Innymi słowy, jeżeli postępowanie dowodowo - wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to nie narusza prawa wybór przez organ administracji publicznej jednej z dwóch wchodzących w grę możliwości. Wówczas Sąd, w ramach kontroli orzeczniczej organu administracji publicznej, nie może zakwestionować takiego rozstrzygnięcia, gdyż, jak to wyżej wskazano, sprawuje on kontrolę tylko pod kątem legalności orzeczenia, nie zaś jego słuszności.

Tabel 3.2 ADR wskazuje, że towarem niebezpiecznym opisanym jako UN 1267 jest ROPA NAFTOWA SUROWA, brak jest natomiast towaru opisanego w dokumencie wydania jako ROPA NAFTOWA STABILIZOWANA. Zgodnie z przepisami punktu 3.1.2.6 umowy ADR, jeśli przewóz materiału bez jego stabilizacji jest zabroniony zgodnie z zapisami 2.2.X.2 z powodu możliwości powstania niebezpiecznej reakcji w normalnych warunkach przewozu w sytuacji gdy w przepisach , w tym przypadku, 2.2.3.2 nie ma materiałów opisanych kodem F l nie mogą być podstawą do stwierdzenia, iż użycie w dokumencie wydania - odbioru słowa "STABILIZOWANA" dowodzi, iż przewożony ładunek jest towarem niebezpiecznym w rozumieniu umowy ADR. Zapisy punktu 5.4.1.5 umowy ADR mówiące o możliwości umieszczenia przez nadawcę na dokumencie przewozowym klauzuli "Nie jest towarem klasy..." nie obligują do umieszczenia takiej informacji i mogą być stosowane w sytuacji gdy nadawca uważa, że przesyłka może być przedmiotem kontroli ze wzglądu i właściwości chemiczne przewożonego towaru, albo ze względu na fakt, że taki towar uważany jest za niebezpieczny na podstawie innych przepisów. Brak takiego dokumentu, nie może być przesłanką, z której można wyprowadzić wniosek, iż ładunek jest towarem niebezpiecznym.

W ocenie Sądu brak wyjaśnienia tych wątpliwości w postępowaniu administracyjnym powoduje, że stan faktyczny ustalony w sprawie ni pozwala na przyjęcie prezentowanej przez organ tezy, że przewożony był ładunek niebezpieczny w rozumieniu umowy ADR. Konsekwentnie należy zauważyć, że wszystkie pozostałe zarzuty oparte są na założeniu, że przewożono towar niebezpieczny. W związku z brakiem dowodowym w tym zakresie należy zauważyć, że pozostałe zarzuty stawiane skarżącemu nie mogą się ostać, bowiem są pochodną nieudowodnionego stanu faktycznego.

Rozpoznając sprawę ponownie organ ustali w oparciu o posiadany już materiał dowodowy oraz badanie sprawy zarówno w przedsiębiorstwie nadawcy jaki odbiorcy jaki towar został wydany i przyjęty przez odbiorcę. Dokona sprawdzenia z jakich zbiorników był pobierany oraz do jakich zbiorników był wlewany przy odbiorze.

Sąd nie mógł przejść nad tymi naruszeniami do porządku, gdyż podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie musi być poprzedzone udokumentowanymi czynnościami sprawdzającymi odnoszącymi się do konkretnego zdarzenia.

Sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, a jedynie, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola może dojść do skutku w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia decyzji. Inaczej Sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy, a Sądowi uniemożliwia prześledzenie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję.

Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.