Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 875/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 4-5, art. 50 ust. 1 pkt 1-4, art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 84 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. S. i W. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz J. S. i W. R. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta C. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, odmówił nałożenia na Spółdzielnię Rzemieślniczą w Likwidacji w C. obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego wybudowanych schodów z parteru do piwnicy w budynku usługowo-mieszkalnym od strony pl. [...] - ul. [...] w C..

W odwołaniu od powyższej decyzji J. S., reprezentowany przez radcę prawnego zarzucił naruszenie przez organ art. 7 i 77 Kpa, poprzez niedostateczne zebranie materiału dowodowego, jak i niewyczerpujące jego rozpatrzenie. W szczególności wskazał, że w sprawie pominięto protokół Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] września 2012 r., nie dołączono do akt sprawy materiału fotograficznego z dnia [...] maja 2015 r. oraz oparto się na ekspertyzie wykonanej przez osobę, która była kierownikiem budowy schodów. Zdaniem odwołującego należało przeprowadzić dowód z opinii niezależnego biegłego z zakresu budownictwa. Wobec powyższego wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 Kpa lub zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa albo art. 138 § 2 Kpa.

L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] września 2015 r, , nr [...] po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że PINB Miasta C. ustalił, iż w budynku usługowo- mieszkalnym, od strony pl. [...] - ul. [...] w C., wykonywane są schody - zejście z parteru do piwnicy, z odstępstwem od pozwolenia na budowę, polegającym na wykonaniu innego układu schodów, niż przewidziano w zatwierdzonym projekcie budowlanym, będącym załącznikiem do decyzji z dnia [...] r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Rzemieślniczej Usługowo-Wytwórczej "C. " C. i W. S. pozwolenia na budowę budynku usługowo- mieszkalnego na działkach nr [...], [...], [...] i [...] położonych przy pl. [...] i [...] w C. oraz decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Rzemieślniczej Usługowo-Wytwórczej "C. " C. pozwolenia na modernizację i rozbudowę realizowanego budynku usługowo-mieszkalnego na działkach nr [...], [...], [...] i [...] położonych przy pl. [...] i [...] w C.. Według oświadczenia Z. K., schody te wykonywane były przez firmę budowlaną na zlecenie Spółdzielni Rzemieślniczej w Likwidacji, która dysponuje prawem do lokalu, do momentu zakończenia budowy (protokół oględzin z dnia [...] r.).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta C. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wstrzymał inwestorowi - Spółdzielni Rzemieślniczej w Likwidacji w C. budowę schodów z parteru do piwnicy w ww. budynku i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, ekspertyzy technicznej kwestionowanych schodów.

Z dostarczonej przez inwestora w dniu [...] września 2012 r. "Ekspertyzy technicznej schodów wewnętrznych do piwnicy budynku usługowo-handlowego przy pl. [...]" wynika, że wykonanie przedmiotowych schodów było pominięte podczas budowy budynku mieszkalnego. Dopiero w 2010 r. Spółdzielnia Rzemieślnicza Usługowo-Wytwórcza "C. " w C. wznowiła wykonanie niedokończonych elementów budynku m.in. wykonanie przedmiotowych schodów, które nie spełniają warunków technicznych do użytkowania w lokalu usługowym, jako schody główne komunikacyjne. Mogą one służyć jako schody do pomieszczeń technicznych. Schody nie stanowią zagrożenia dla użytkowników lokali budynku.

W powyższej sytuacji PINB Miasta C. w dniu [...] kwietnia 2013 r. , na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wydał decyzję nakazującą inwestorowi montaż barierki ochronnej oraz pochwytów przy schodach, która to decyzja w postępowaniu odwoławczym, decyzją LWINB z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] [...], została uchylona w całości i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...], nałożył na inwestora - Spółdzielnię Rzemieślniczą w Likwidacji w C., obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego schodów, wybudowanych z odstępstwem od pozwolenia na budowę, która w postępowaniu odwoławczym, decyzją LWINB z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...], została uchylona w całości i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał bowiem, że organ I instancji nie wykazał, iż zaszły okoliczności do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Organ I instancji wydał kolejną decyzję, z dnia [...] października 2014 r. znak: [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, odmówił nałożenia na Spółdzielnię, obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowych schodów. Organ I instancji uznał bowiem, że schody te, chociaż wykonane w innym układzie niż w pozwoleniu na budowę, wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stanowią zagrożenia dla użytkowników lokali budynku oraz, że wykonanie tych schodów w innym układzie niż w pozwoleniu na budowę, nie jest odstępstwem istotnym od pozwolenia na budowę.

W postępowaniu odwoławczym ww. decyzja, decyzją LWINB z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] została uchylona w całości i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 K.p.a., bez należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ nie odniósł się do występujących w budynku spękań, jak i nie ustalił przeznaczenia pomieszczeń, do których prowadzą przedmiotowe schody.

Rozpatrując sprawę po raz kolejny, PINB Miasta C. w dniu [...] maja 2015 r. przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalił, że przedmiotowe schody prowadzą do pomieszczeń piwnicznych przeznaczonych na klub muzyczny znajdujący się w budynku mieszkalno-usługowym przy pl. [...] i [...] i ul. [...] w C.. Schody są przestropione płytą USB grub. 1 cm w poziomie stropu parteru. Płyta USB w dwóch miejscach posiada otwory, przez które są poprowadzone instalacje klimatyzacyjne. Schody są zabudowane i nieużytkowane. Główne wejście do klubu muzycznego wg zatwierdzonego projektu, znajduje się w parterze budynku sąsiedniego przy pl. [...], które służy również, jako dodatkowe wyjście ewakuacyjne z klubu muzycznego. Ponadto klub muzyczny, zgodnie z ww. projektem, posiada trzy odrębne wyjścia ewakuacyjne z piwnic wychodzące, jedno na ul. [...] oraz dwa w kierunku ul. [...]. Ściany oddzielające pomieszczenie gdzie zlokalizowano schody, wykazują pionowe pęknięcia o grub. 2 mm, jak również pęknięcia o grub. 2 mm poziome przy stropie górnym I pietra. Pęknięcia te jednak nie stwarzają zagrożenia dla konstrukcji budynku, gdyż ściany te nie są trwale połączone z elementami konstrukcyjnymi budynku. Spękania te nie mają wpływu na stan techniczny tej części pomieszczenia i nie stanowią zagrożenia dla ludzi i mienia.

W przedmiotowej sprawie organ uznał, że przedmiotowe schody wykonane w innym układzie niż w pozwoleniu na budowę, zbudowane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stanowią zagrożenia dla użytkowników lokali budynku oraz, że wykonanie tych schodów w innym układzie niż w pozwoleniu na budowę nie jest odstępstwem istotnym od pozwolenia na budowę, w związku z czym wydal obecnie zaskarżoną decyzję, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego odmówił nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego omawianych schodów.

Organ odwoławczy – mając na uwadze powyższe ustalenia – wskazał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W ocenie organu odwoławczego, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, z powodu orzeczenia odmowy nałożenia obowiązku. Organ w tym zakresie powołując się różne stanowiska wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjął, że opowiada się za zasadnością merytorycznego orzekania w każdym postępowaniu, które nie wykazuje cech bezprzedmiotowości (istnieje przedmiot sprawy - przedmiotowe schody i podmiot - strona skarżąca, domagająca się rozstrzygnięcia).

Organ odwoławczy nie wniósł też zastrzeżeń do zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak i właściwego jego rozpatrzenia. W jego ocenie nie było konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii niezależnego biegłego z zakresu budownictwa. Znajdująca się w aktach sprawy "Ekspertyza techniczna schodów wewnętrznych do piwnicy budynku usługowo-handlowego przy PI. Łuczkowskiego" opracowana została – jak wskazał - przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje budowlane.

Poza tym podniósł, iż nie budzi zastrzeżeń kwalifikacja dokonanego odstępstwa, jako odstępstwa nieistotnego zgodnie z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego. Odstępstwo bowiem polegające na wykonaniu schodów wewnętrznych w innym układzie niż w pozwoleniu na budowę, co ma miejsce w niniejszej sprawie, jest odstępstwem nieistotnym.

J. S. i W. R. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. .

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

I. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 51 ust. 1 w zw. z art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie w wyniku błędnego przyjęcia, że wykonana budowa schodów z parteru do piwnicy w przedmiotowym budynku nie stanowi istotnego odstąpienia od projektu budowlanego;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny, bez rozpoznania całokształtu przeprowadzonych dowodów. W szczególności wskazano na nie dołączenie do materiałów postępowania dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] maja 2015 r., co spowodowało, iż nie była możliwa pełna ocena przez organ prawidłowości wykonanej budowy, w zakresie ewentualnego zagrożenia dla konstrukcji budynku, a przez to dla ludzi, mienia i środowiska, jak i niedopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność prawidłowości wykonania budowy. Podniesiono również, że organ oparł się przy rozstrzyganiu sprawy wyłącznie na ekspertyzie osoby, która pełniła funkcję kierownika i wykonała budowę schodów, przez co zachodzi uzasadniona obawa, co do jej bezstronności przy wydawaniu ekspertyzy.

Poza tym wskazano na naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a., polegające na pominięciu przy rozstrzyganiu sprawy dowodów z dokumentów złożonych przez J. S. w dniu [...] września 2012 r., tj. protokołu posiedzenia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] września 2012 r. w sprawie I Co [...] oraz wykazu majątku sporządzonego przez dłużnika - Spółdzielnię Rzemieślniczą w Likwidacji w C. z dnia [...] września 2012 r. Dokumenty te w ocenie strony skarżącej dotyczyły okoliczności o istotnym znaczeniu dla wyjaśnienia sprawy, tj. tego, kto był faktycznym inwestorem i wykonawcą prac budowlanych.

W ocenie strony skarżącej zostały również naruszone: art. 6, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewskazanie przez organy w uzasadnieniu swoich decyzji faktów, które uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej.

Końcowo strona skarżąca podniosła, że naruszono art. 107 § 1 K.p.a., poprzez niezłożenie pod decyzją organu I instancji podpisu z podaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego przez osobę upoważnioną do wydania decyzji, przez co decyzja organu I instancji dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Decyzja organu I instancji odmawiająca nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Przepis ten wraz z art. 50 Prawa budowlanego reguluje tzw. tryb legalizacyjny, stosowany w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, wymienionych enumeratywnie w ust. 1 pkt 1-4 art. 50 Prawa budowlanego. Norma ust. 1 pkt 4 tego przepisu dotyczy robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ w drodze decyzji, nakłada, określając termin wykonania obowiązek:

- sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby

- wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Z przepisu tego wynika, iż przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ musi podjąć następujące czynności:

1) szczegółowo ustalić czy i jakich odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę inwestor się dopuścił,

2) ocenić czy i które z tych odstępstw mają charakter istotny w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego,

3) dokonać oceny, czy istotne odstępstwa od projektu budowlanego mogą podlegać legalizacji wyłącznie w drodze sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i jego późniejszego zatwierdzenia przez organ, czy też w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i zaakceptowania inwestycji zrealizowanej istnieje konieczność wykonania przez inwestora określonych czynności lub robót budowlanych.

Kwestia wskazana w punkcie 3 ma w przypadku istotnych odstępstw od projektu budowlanego zasadnicze znaczenie.

Projekt zamienny nie pełni funkcji inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych. Jest on sporządzany w konkretnym celu przewidzianym w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona – decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Decyzja ta kończy postępowanie legalizacyjne i oznacza zaakceptowanie inwestycji. Wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany odpowiada decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, która zgodnie z art. 36 a ust. 1 powinna być wydana przed realizacją robót. Oczywistym jest, iż organ może wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany jedynie w sytuacji zgodności tego projektu z przepisami prawa.

Istotne odstępstwa od projektu budowlanego mogą mieć charakter odstępstw, które nie naruszają przepisów prawa materialnego i będą mogły podlegać legalizacji oraz odstępstw, które nie będą mogły być przez organ zaakceptowane. Zobowiązanie inwestora przez właściwy organ do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, ma na celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, organ obowiązany jest więc stwierdzić, iż doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem jest możliwe (por. wyroki WSA: w Krakowie z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 517/09 oraz w Gdańsku z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 846/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Ustalenie przez organ powyższych kwestii decyduje o tym, jakie rozstrzygnięcie zostanie podjęte przez organ, czy organ nałoży bądź nie, na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, czy może zobowiąże go do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Podkreślić należy, że organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego tylko jeden raz. Po jej wydaniu organ nie ma już możliwości ponowienia zobowiązania przewidzianego w tym przepisie, ani wydania jakiejkolwiek innej decyzji umożliwiającej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1554/04, publ. CBOSA).

Dodatkowo należy zauważyć, że zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego, po wydaniu decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3, organ może wydać wyłącznie decyzję legalizującą inwestycję, przewidzianą w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego bądź odmawiającą jej legalizacji przewidzianą w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

Zatem wszelkie kwestie dotyczące istotności odstępstw od projektu oraz możliwości ich legalizacji winny być przez organ rozważone na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego musi stwierdzić, czy dotąd wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem i ewentualnie nałożyć na inwestora obowiązek wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, aby sporządzony w sprawie projekt budowlany zamienny nie zawierał rozwiązań, które naruszałyby prawo. (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II OSK 794/10, publ. CBOSA).

W niniejszej sprawie inwestor dokonał w trakcie budowy odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Organ I instancji w wydanej decyzji, a następnie utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy odmówił nałożenia na inwestora przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że sporne schody wykonane zostały "w innym układzie" niż w pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu takie stwierdzenie nie daje możliwości ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie możemy mówić o istotnym odstępstwie, o jakim mowa w art. 36a ustawy Prawo budowlane bądź o pracach budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, w projekcie budowlanym lub w przepisach (jak stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane). Należy przyjąć, że może to dotyczyć naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7 oraz przepisów ustaw dotyczących np. ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska i wielu innych (por. Prawo budowlane, komentarz pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2012, str. 480-481).

W przedmiotowej sprawie organy obowiązane były zatem ustalić wszystkie odstępstwa od projektu. Określenie tych odstępstw wymaga ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego inwestycji i porównania go z treścią projektu. Ustalenie stanu faktycznego nastąpić może poprzez oględziny i nakazanie inwestorowi przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych. Natomiast w razie wątpliwości, co do możliwości wykonania tych robót organ może nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia ocen technicznych bądź ekspertyz. Ten materiał dowodowy umożliwiłby organowi podjęcie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Obowiązek przedstawienia w postępowaniu legalizacyjnym inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz przewidziany jest w treści art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego. Natomiast w przypadku niezastosowania tego trybu, organ może w ramach prowadzonego postępowania dowodowego, na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. dopuścić dowód z opinii biegłego zlecając mu sporządzenie oceny technicznej bądź ekspertyzy, a inwentaryzacja, może stanowić element żądanej opinii.

Po ustaleniu stanu faktycznego, organ winien dokonać oceny każdego z odstępstw od projektu pod kątem jego istotności. Następnie organ powinien ocenić, które z istotnych odstępstw należy zaakceptować w projekcie budowlanym zamiennym, a które odstępstwa należy usunąć poprzez wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Projekt zamienny winien uwzględniać wszystkie zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, mogą być to jednak jedynie zmiany podlegające w przyszłości zatwierdzeniu w trybie art. 51 pkt 4 Prawa budowlanego. Niewątpliwie postępowanie przeprowadzone przez organy obu instancji w niniejszej sprawie nie spełnia tych wymogów.

Organy nie dokonały bowiem w decyzji oceny wszystkich odstępstw od projektu i nie wskazały dokładnie na czym one polegają. Jest to istotne uchybienie organu w szczególności mając na uwadze zarzuty w tym zakresie powoływane na każdym etapie postępowania. Jak wynika z akt sprawy brak jest ustaleń stanu faktycznego organu w tym względzie, w szczególności ustaleń co do zgodności ewentualnych odstępstw od projektu budowlanego z przepisami technicznymi. Organy w swoich rozważaniach ograniczyły się do stwierdzenia istnienia odstępstw, nie wskazując przy tym na czym one rzeczywiście polegają. Jedynie ogólnie wskazały, że schody zostały wykonane "zgodnie ze sztuką budowlaną i nie stanowią zagrożenia dla użytkowników lokali budynku oraz, że wykonanie tych schodów w innym układzie niż w pozwoleniu na budowę, nie jest odstępstwem istotnym od pozwolenia na budowę".

Rację mają zatem skarżący zarzucając, że organy obu instancji praktycznie nie odniosły się do ich zarzutów dotyczących zasadności i prawidłowości dokonanych odstępstw od projektu budowanego.

Niedopuszczalne zatem w świetle zasady praworządności wyrażonej w art. 7 K.p.a., a także w świetle art. 77 §1 K.p.a. zobowiązującego organy do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jest stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przytaczające jedynie za organem I instancji stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego bez jakiejkolwiek oceny prawidłowości ich wykonania pod względem technicznym. W tym zakresie brak również jakichkolwiek ustaleń faktycznych poczynionych przez organy nadzoru technicznego obu instancji. Z tego też powodu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia przesłanek wynikających z art. 107 § 3 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe, obowiązkiem organu I i II instancji będzie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uwzględnienie uwag i zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedstawionych w uzasadnieniu wyroku i podjęcie czynności mających na celu uzupełnienie stanu faktycznego sprawy tak, by na jego podstawie można bezspornie stwierdzić, że zasadne jest bądź nie, sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego dla stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowanego, w szczególności wyjaśnieniu na czym polega wykonanie spornych schodów " w innym układzie niż w pozwoleniu na budowę".

Za chybiony należy uznać jednak zarzut skargi dotyczący wadliwości zakwestionowanej decyzji organu I instancji ze względu na brak czytelnego podpisu osoby je sygnującej. Zauważyć należy, że pod uzasadnieniem decyzji organu I niezależnie od złożonego podpisu umieszczona została wyraźnie odbita pieczęć ze wskazaniem stanowiska służbowego oraz imienia i nazwiska osoby składającej podpis. Wbrew zatem zarzutom strony skarżącej bez trudu można zidentyfikować osobę, która pod decyzją się podpisała. Stanowiący zaś o elementach koniecznych decyzji administracyjnej art. 107 § 1 k.p.a., jak też żaden inny przepis kodeksu, nie ustanawiają wymogu by odręczny podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji przybierał formę podpisu czytelnego.

Uznając pozostałe zarzuty skargi za zasadne, zaskarżona decyzja organu I, jak i II instancji nie mogła się ostać. Organy naruszyły przepisy postępowania art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z [...] września 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta C. z dnia [...] lipca 2015r., jak orzeczono w punkcie I wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 tej ustawy, jak w punkcie II wyroku