Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1138/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 112  ust. 2,  art. 6  ust. 2,  art. 124
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi I. T. i A. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

ISA/Wa 1138/14

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] o udzielenie zezwolenia w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami K. B., działający jako pełnomocnik P. S.A. w [...] wystąpił o wydanie decyzji umożliwiającej umieszczenie urządzenia elektroenergetycznego w działce [...] o pow. [...] ha stanowiącej w dniu wydania decyzji własność I. i A. T. dla zasilenia działek nr [...]. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż planowana inwestycja ma również na celu zasilenie w przyszłości w energię elektryczną innych działek położonych na tym obszarze z uwagi na ich przekształcenie w działki budowlane i planowaną budową osiedla domów jednorodzinnych.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w [...] obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna Nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której [...] Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...], stanowiącą w dniu wydania decyzji własność I. i A. małżonków T. poprzez udzielenie Spółce P. S. A. z siedzibą w [...] zezwolenia na przeprowadzenie przez wymienioną działkę odcinka kablowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia za pomocą kabla YAKXS 4 x 120 mm2, na długości 11 m wzdłuż działki w odległości 0,5 m od granicy z działką ewidencyjna Nr [...] na głębokości 90 cm; oraz o zobowiązaniu P. S.A. z siedzibą w [...] do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu inwestycji, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, do ustalenia odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód.

Organ wskazał, iż planowana inwestycja zawiera się w katalogu celów publicznych określonym w art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...], a właściciele nie wyrazili zgody na udostępnienie nieruchomości dla realizacji inwestycji.

Skarżący I.T. i A.T. pismem z dnia [...] wnieśli odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...]. W ocenie odwołujących, z uwagi na fakt, iż władze Miasta [...] od 2008 roku nie wykupiły terenów na ulice, które mają powstać na tym terenie, a w których to ulicach poprowadzona być powinna cała infrastruktura dla planowanego osiedla domków, w tym linia energetyczna, w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem I. i A. T. budowa linii energetycznej spowoduje obniżenie wartości przedmiotowej nieruchomości. Podnieśli, iż na jednej z działek do których ma być wybudowana linia energetyczna, przebiega linia średniego napięcia, która może posłużyć do zasilenia linii niskiego napięcia, a w przyszłości zasilić w energię elektryczną inne działki. Odwołujący wskazali ponadto, iż w dniu [...] w Urzędzie Miasta [...] została sporządzona notatka służbowa dot. wykupu przedmiotowej nieruchomości, w której wynika, iż skarżący kategorycznie nie wyrazili zgody na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości celem wykonania sieci energetycznej , a jedynie zgoda byłaby możliwa w sytuacji wykupienia całej ww działki [...].

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu w [...] z dnia [....] znak: [...]. Organ II instancji wyjaśnił, że mając za podstawę art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ wydający decyzję o ograniczeniu korzystania z nieruchomości w niniejszej sprawie powinien był ustalić, czy założenie i przeprowadzenie kablowej linii elektroenergetycznej stanowi inwestycję celu publicznego, czy planowane ograniczenie korzystania następuje zgodnie z planem miejscowym, czy właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na wykonanie na nieruchomości prac niezbędnych do realizacji celu publicznego oraz czy wniosek o wydanie zezwolenia został złożony przez uprawniony do tego podmiot.

W ocenie Wojewody [...] organ I instancji prawidłowo uznał, że planowana inwestycja polegająca na założeniu i przeprowadzeniu kablowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia za pomocą kabla YAKXS 4 x 120 mm2 jest inwestycją mieszczącą się w definicji inwestycji celu publicznego, określonej w art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ II instancji wskazał, że plan zagospodarowania przestrzennego podjęty uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] dopuszczał możliwość przeprowadzenia planowanej inwestycji polegającej na przeprowadzeniu kablowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia.

W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ II instancji szczegółowo przedstawił etapy rokowań prowadzonych z właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Wyjaśnił, iż Prezydent Miasta [...] pismem z dnia [...] znak: [...] poinformował inwestora, że w związku wystąpieniem o udzielenie pomocy przy wykonaniu zasilenia działki ewidencyjnej Nr [...] ponownie zostały przeprowadzone negocjację m. in. ze skarżącymi - właścicielami działki ewidencyjnej nr [...], którym zaproponowano wykup. W trakcie prowadzonych rozmów poruszany był temat wyrażenia zgodny na przeprowadzenie sieci elektrycznej w pasie rowów. Strony nie wyraziły woli na sprzedaż działki znajdującej się w pasie rowu oraz zgody na przeprowadzenie urządzeń. W związku z powyższym Prezydent Miasta [...] poinformował, że zostały wyczerpane przez gminę posiadane na tym etapie środki prawne. Wskazał ponadto, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się oświadczenie T. i A. T., w którym stwierdzili, że w związku z planowaną budową przyłącza elektroenergetycznego kablowego do działki nr [...] nie wyrażają zgody na przeprowadzenie ww. urządzenia. W związku z powyższym zdaniem organu II instancji, Starosta Powiatu w [...] prawidłowo stwierdził, że nie było możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej umożliwiającej zajęcie części nieruchomości objętej wnioskiem inwestora, ponieważ strony nie doszły do wspólnego porozumienia.

Odnośnie uprawnieninia do złożenia wniosku o wydanie decyzji umożliwiającej umieszczenie urządzenia elektroenergetycznego w działce prywatnej bez zgody jej właściciela organ odwoławczy wyjaśnił, że podmiotami uprawnionymi do uzyskania zezwolenia są, oprócz jednostek samorządu terytorialnego, także zakłady i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, których celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług publicznych. Zaznaczył, iż z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w niniejszej sprawie wystąpił K.B., który zgodnie z treścią znajdującego w się w aktach sprawy pełnomocnictwa był prawidłowo umocowany do działania w imieniu P. S.A.

Podsumowując Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Starosty Powiatu w [...] z dnia [...] nr [...] nie narusza art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami i zgodnie z art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał ją w mocy.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem I. i A. małżonkowie T. pismem z dnia [...] (data kancelaryjna) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wskazali, że w ich ocenie przeprowadzenie przez działkę nr [...] odcinka kablowej linii elektroenergetycznej niskiego napięcia nie mieści się w kategorii celów publicznych. Wskazali, iż nad jedną z działek, przebiega linia średniego napięcia, która po zredukowaniu napięcia poprzez stację transformatorową może posłużyć do zasilenia w energię elektryczną działek wskazanych we wniosku, a w przyszłości również innych działek. Skarżący podnieśli, że na spotkaniu z Prezydentem Miasta [...], które odbyło się w dniu [...], nie wyrazili zgody na wybudowanie na należącej do nich działce linii energetycznej, która miałaby zasilać nowopowstające osiedle. Dodali, iż na spotkaniu w Urzędzie Miasta [...] dotyczącym wykupu działki nr [...] zaproponowali wykupienie całej należącej do nich nieruchomości, w tym także działki nr [...], działki nr [...], działki nr [...], jednak władze Miasta [...] nie były zainteresowane wykupem ww nieruchomości. I. i A. T. oświadczyli, iż nieprawdą jest, że w dniu [...] przeprowadzono z nimi rozmowy w sprawie budowy linii energetycznej. Zaprzeczyli ponadto, że w ww. terminie podpisali sporządzoną w tej sprawie notatkę urzędową.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Na rozprawie w dniu 18 września 2014 roku, Sąd dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestników R. Z. i J. Z., na podstawie złożonego przez nich wniosku z dnia [...] o udział w niniejszej sprawie w powyższym charakterze, z uwagi na interes wykazany w uzasadnieniu ww. wniosku.

Uczestnicy przyłączyli się do stanowiska Organu wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Ograniczenie korzystania z nieruchomości jest jedną z form wywłaszczenia nieruchomości zdefiniowaną w art. 112 ust. 2 u.g.n. i stanowi ingerencję w konstytucyjnie chronione prawo własności. Omawiany przepis art. 124 przewiduje szczególny przypadek ograniczenia wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego i innych praw rzeczowych, polegający na znoszeniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego przedsięwzięć inwestycyjnych podejmowanych na jego nieruchomości, a dotyczących zakładania i przeprowadzenia na nieruchomości przewodów oraz innych urządzeń, ich konserwacji i usuwania awarii. Warunkiem koniecznym i zarazem podstawowym (przesłanką) ubiegania się o wydanie zezwolenia ograniczającego sposób korzystania przez właściciela lub użytkownika wieczystego z nieruchomości jest realizacja celu publicznego wyszczególnionego w art. 6 u.g.n., a co najważniejsze, zgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego lub też z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli planu miejscowego brak. Przy tak sformułowanym zapisie ustawowym dla oceny spełnienia przesłanki celu publicznego nie ma znaczenia, kto ten cel realizuje oraz kto jest jego wykonawcą. Szczególnym rodzajem ograniczenia praw do nieruchomości jest udzielenie na podstawie art. 124 u.g.n. zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Stosownie do ww. art.124 ust.1 u.g.n. powyższej czynności dokonuje Starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Art.124 ust. 3 ustawy zawiera dyrektywę, która nakazuje, aby wydanie zezwolenia zostało poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Wymieniony przepis ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji liniowej przed rozstrzygnięciem w formie decyzji administracyjnej.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07 przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie określa formy prowadzenia rokowań, jednakże mówi o spełnieniu obowiązku ich przeprowadzenia, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości. W praktyce oznacza to taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. W rezultacie, przeprowadzone z współwłaścicielami działki ewidencyjnej Nr [...] pertraktacje nie zakończyły się porozumieniem. W aktach sprawy organu pierwszej instancji znajduje się oświadczenie Pani I.T. oraz Pana A. T., którzy stwierdzili, że w związku z planowaną budową przyłącza elektroenergetycznego kablowego do działki ewidencyjnej Nr [...] nie wyrażają zgody przeprowadzenie ww. urządzenia. Powyższa okoliczność została też potwierdzona oświadczeniem K.B., pełnomocnika Spółki P. S. A., jak i notatką służbową z dnia [...] Prezydenta Miasta [...]. Skarżący wyrażali jedynie wolę sprzedaży wszystkich swoich działek a nie tylko znajdujących się w pasie rowu. Ostatecznie, skarżący definitywnie nie zgodzili się na żadne propozycje organu, wskutek czego należy uznać, że nie było możliwe zawarcie umowy cywilnoprawnej umożliwiającej zajęcie części nieruchomości objętej wnioskiem inwestora.

W ocenie sądu, opisana powyżej inwestycja budowy przyłącza elektroenergetycznego kablowego do działki ewidencyjnej Nr [...], mieści się w definicji inwestycji celu publicznego określonej w art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". Ponadto, jak wynika z załączonego do akt wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...], przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenach przeznaczonych pod tereny zabudowy usługowej i mieszkaniowej jednorodzinnej (dyspozycja planu 3UMn). Zgodnie z załącznikiem do wypisu i wyrysu, wskazującym zasady i warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej dotyczące ustaleń ogólnych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów, dopuszcza się modernizację i przebudowę sieci i urządzeń elektroenergetycznych zgodnie z docelowym zapotrzebowaniem oraz lokalizację nowych stacji transformatorowych w liniach rozgraniczających ulic lub poza nimi przy zapewnieniu dostępności do drogi publicznej.

W ocenie sądu, powołane wyżej okoliczności sprawy, jednoznacznie wskazują, iż wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżących, w drodze decyzji administracyjnej jest całkowicie uzasadniony.

Wobec powyższego, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, należy stwierdzić, iż decyzja Starosty Powiatu w [...] z dnia [...] znak: [...] wydana w przedmiotowej sprawie nie narusza art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stąd też zarzuty skargi należy uznać za całkowicie pozbawione podstaw prawnych.

Z powyższych względów Sąd, na zasadzie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.