Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1349/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r., nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania wywłaszczeniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2002 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku E. R.

Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że orzeczeniem z dnia [...] lutego 1973 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. L. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Państwa za odszkodowaniem pieniężnym nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. Przedmiotowa nieruchomość o powierzchni [...] m² , posiadająca urządzoną księgę wieczystą KW Nr [...], stanowiła własność E. K., I. K., Z. K. i E. K.

Po rozpoznaniu odwołania w/w byłych właścicieli (którzy skarżyli orzeczenie w części dotyczącej należnego im odszkodowania), decyzją z dnia [...] maja 1973 r. nr [...], Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w W. utrzymała w mocy powyższe orzeczenie z dnia [...] lutego 1973 r.

Pismem z dnia 28 lutego 2000 r. E. R. z domu K. wystąpiła z wnioskiem o:

1) wznowienie postępowania w sprawie decyzji o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość położoną w L. przy ul. [...],

2) uchylenie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie postępowania co do oszacowania wartości wywłaszczonej nieruchomości .

Podnosiła w nim, że zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., gdyż decyzja wywłaszczeniowa nie była jej doręczona, nie była też ogłoszona na rozprawie administracyjnej, a z aktami wywłaszczeniowymi zapoznała się dopiero w dniu 8 lutego 2000 r.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze

Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] maja 1973 r. nr [...] utrzymującą w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1973 r. Powoływał się na to , że zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż E. R. wskazała jako przesłankę wznowienia art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., wniosek złożyła w terminie jednego miesiąca od dnia 8 lutego 2000 r., kiedy dowiedziała się o przedmiotowej decyzji, a jako poprzednia współwłaścicielka wywłaszczonej nieruchomości wykazała swój interes prawny.

Następnie decyzją z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] Wojewoda [...]i orzekł o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku E. R., powołując się na to, że jej zarzuty są bezzasadne. Podpisała ona odwołanie z dnia 12 marca 1973 r. od orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1973 r. , natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożyła dopiero w dniu 28 lutego 2000 r. Tak więc nie został przez nią dotrzymany termin określony w art. 148 § 2 k.p.a., nie złożyła też wniosku o przywrócenie tego terminu. Wobec tego postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Po rozpoznaniu odwołania E. R. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...]. Stwierdził on , że E. R. złożyła swój podpis na odwołaniu z dnia 12 marca 1973 r. od orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1973 r., co przeczy jej twierdzeniu , iż o przedmiotowej decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 8 lutego 2000 r. Nie istnieją zatem podstawy z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. do wznowienia postępowania. Nie został zachowany termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na fakt nie brania przez nią udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym, bowiem – jak przewiduje art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 k.p.a. biegnie od dnia , w którym strona dowiedziała się o decyzji , a nie od dnia , w którym decyzja została jej doręczona. Z uwagi na powyższe Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał zasadność rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. R. wnosiła o uchylenie powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. i art.149 k.p.a., poprzez dowolne ustalenie braku przesłanki do wznowienia postępowania , gdyż w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia jej decyzji z dnia [...] maja 1973 r. nr [...] Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w W. utrzymującej w mocy orzeczenie z dnia [...] lutego 1973 r. Prezydium Rady Narodowej m. L.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Skarga podlegała uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja narusza w sposób istotny przepisy postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. postępowanie zakończone decyzją ostateczną może być wznowione, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji - art. 148 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie brak jest dowodu doręczenia E. R. decyzji drugiej instancji - Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] maja 1973 r. nr [...]. Zatem nie jest wiadomo , kiedy dowiedziała się ona o treści decyzji ostatecznej w sprawie wywłaszczenia i odszkodowania, a więc od jakiego dnia należało liczyć jednomiesięczny termin , o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Co prawda fakt, że przez prawie 30 lat skarżąca nie interesowała się , co dalej dzieje się z wniesionym przez nią odwołaniem od orzeczenia o wywłaszczeniu wydanym w pierwszej instancji przez Prezydium Rady Narodowej m. L. w dniu [...] lutego 1973 r., wydaje się nieprawdopodobnym w świetle doświadczenia życiowego, jednak nie ma niezbitego dowodu na to , w jakim dniu powzięła ona wiadomość o ostatecznej decyzji w sprawie wywłaszczenia i odszkodowania. Fakt, że złożyła odwołanie od decyzji pierwszej instancji nie świadczy o tym, że wiedziała o treści decyzji drugiej instancji. Zatem twierdzenie organów, że wniosek złożony przez E. R. w dniu 28 lutego 2000 r. jest złożony bez zachowania terminu, którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., nie znajduje potwierdzenia w materiałach znajdujących się w aktach sprawy.

Drugą istotną wadą o znaczeniu procesowym jest naruszenie przez organ przepisu art. 151 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu, organ, który jest właściwy do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego, może działać wyłącznie w formach przewidzianych w tym przepisie. Stanowi on, że organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, wydaje decyzję , w której :

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a,

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W tak określonych granicach działania organu nie mieści się możliwość umorzenia postępowania, toczącego się w wyniku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Wobec tego Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku E. R., orzekł w sposób nie przewidziany przez przepis art. 151 k.p.a.

Wobec nie wyjaśnienia w sposób jednoznaczny, kwestii zachowania przez E. R. terminu jednomiesięcznego określonego w art. 148 § 2 k.p.a., oraz wobec wydania przez Wojewodę [...] decyzji o treści, która nie jest wymieniona w art. 151 k.p.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...].

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr.152 poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art.152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.