Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SPP/Go 68/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: SPP - Odmówiono przyznania prawa pomocy.
Powołane przepisy: article: art. 246 par 1 pkt 1, art. 258 par 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Ł.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 21 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę Ł.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r., z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżący zwrócił się do tut. Sądu o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi. Jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że zajmuje się handlem w sferze granicznej, Z uwagi na okres pandemii aktualne jego zyski z działalności gospodarczej są znikome. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący wraz żoną i dwójką dzieci (w wieku 14 i 3 lat) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Żona jest właścicielem ½ części domu mieszkalnego, w którym rodzina zamieszkuje. Źródłem utrzymania jest dochód skarżącego z działalności gospodarczej w wysokości 3.500 zł. Wśród stałych wydatków i zobowiązań skarżący wskazał: leasing 2.000 zł, koszty ponoszone na mieszkanie 500 zł, opłaty za media 400 zł oraz wydatki na jedzenie 600 zł. Skarżący wskazał nadto, że wobec niego prowadzona jest egzekucja podatkowa.

Analogiczne wnioski skarżący złożył w sprawach o sygn. akt I SPP/Go 67/20 i I SPP/Go 75/20.

Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji:

a) dokumentów potwierdzających ustrój majątkowy obowiązujący w małżeństwie skarżącego,

b) dokumentów potwierdzających źródło i wysokość dochodów skarżącego oraz jego małżonki:

-w razie prowadzenia działalności gospodarczej: zestawienia wartości przychodów z działalności gospodarczej oraz kosztów ich uzyskania za ostatnie trzy miesiące, jak również odpisów deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące składanych w związku z tą działalnością,

-w razie uzyskiwania wynagrodzenia za pracę: zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia netto za ostatnie trzy miesiące,

-w razie osiągania dochodów z innych źródeł: dokumentów potwierdzających ich kwotę,

-w razie uzyskiwania emerytury lub renty: przekazu pocztowego lub bankowego bądź aktualnej decyzji ustalającej wysokość świadczenia,

-w przypadku, gdy skarżący bądź jego małżonka są osobami bezrobotnymi - dokumentu potwierdzającego status bezrobotnego,

c) oświadczenia, czy skarżący, a w przypadku prowadzenia działalności przez małżonkę także jego żona, otrzymali jakiekolwiek świadczenia pomocowe w ramach programów "Tarcza 1.0-4.0.",

d) oświadczenia, czy skarżący bądź jego żona otrzymują pomoc finansową na dzieci,

e) oświadczenia o pojazdach mechanicznych posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę,

f) wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego oraz jego małżonki przedstawiających saldo na tych rachunkach oraz wszystkie operacje finansowe za ostatnie trzy miesiące,

g) oświadczenia o kosztach utrzymania skarżącego i osób wspólnie z nim zamieszkujących, z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz źródeł ich finansowania,

h)dokumentów potwierdzających dokonanie czynności egzekucyjnych na majątku skarżącego.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący oświadczył, że w jego małżeństwie panuje ustrój rozdzielności majątkowej. Prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, z której obroty są praktycznie zerowe. Deklarację podatkową za ostanie trzy miesiące złoży z początkiem października. Jego żona nie ma żadnych dochodów. Skarżący dodał, że nie otrzymał wraz z żoną żadnych świadczeń z programów Tarcza 1.0-4.0, ani żadnej pomocy na dzieci. Nie posiadają pojazdów mechanicznych, rachunków bankowych i lokat. Powtórzył, że jego dochód z działalności w całości wydatkowany jest na pokrycie kosztów leasingu, wydatki na mieszkanie, opłaty oraz zakup żywności.

Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym - czyli takim o jaki wnioskuje skarżący - obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są bowiem z budżetu państwa. Zatem korzystanie z niej powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Stosując prawo pomocy, nie można bowiem chronić, czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak jest środków finansowych na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb życiowych, i poniesienie w takiej sytuacji kosztów sądowych.

Występując z wnioskiem o którym mowa w art. 246 P.p.s.a. strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 171/09 - wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przede wszystkim, przedłożone dokumenty nie mogą budzić wątpliwości. Powinien z nich wynikać wszechstronny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. W postanowieniu z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie II FZ 118/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu/referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09, z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09).

W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie wykazał on, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy w jego sytuacji wystąpiły.

Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych potwierdzających swoją sytuację majątkową i finansową. Pomimo wyraźnego wezwania z dnia 2 września 2020 r., nie złożył w szczególności dokumentów dotyczących prowadzonej przez niego działalności gospodarczej stanowiącej jedyne źródło dochodu rodziny skarżącego (m.in. zestawienia wartości przychodów oraz kosztów ich uzyskania, deklaracji podatkowych), składając jedynie sprzeczne oświadczenia co do wysokości dochodu: w formularzu PPF oświadczył, że miesięczny dochód z tej działalności wynosi 3.500 zł, z kolei w piśmie z dnia [...] września 2020 r. - że obroty z tej działalności są praktycznie zerowe. Skarżący nie przedłożył również żadnych dokumentów dotyczących prowadzonych wobec niego postępowań egzekucyjnych, które powoływał w swym piśmie z dnia [...] września 2020 r.

W tym stanie rzeczy analiza i rzetelna ocena sytuacji finansowej oraz aktualnych możliwości płatniczych skarżącego i jego rodziny okazała się niemożliwa, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.