Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 587/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie WSA Iwona Bogucka, WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.G. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...]r. T.G. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Ż. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na ujęcie wody z potoku Ż. i doprowadzenie jej do istniejącego budynku małej elektrowni wodnej.

Po przeprowadzeniu stosownego postępowania, decyzją z dnia [...]r. Starosta Ż., powołując w podstawie prawnej art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37 pkt 5, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 126 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, odmówił panu G. wydania pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z potoku Ż. dla celów energetycznych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wobec stwierdzenia, że zarówno hydroelektrownia jak i zapora wodna powstały w warunkach samowoli budowlanej, nie ma podstaw do udzielenia wnioskowanego pozwolenia.

W wyniku złożenia odwołania, w którym zainteresowany zakwestionował ustalenia odnoszące się do legalności hydroelektrowni i zapory wodnej, decyzją z dnia [...]r. Wojewoda Ś. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wprawdzie Starosta powołał decyzje nakazujące rozbiórkę hydroelektrowni (decyzja Naczelnika W.G. z dnia [...]r.) i rozbiórkę zapory wodnej (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Ż. z dnia [...]r.), to przeprowadzone postępowanie nie wykazało, czy decyzje te zostały wykonane a zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na prawidłową ocenę sprawy. Braki w zgromadzonym materiale dowodowym, zwłaszcza w zetknięciu ze stanowiskiem odwołującego się, nie pozwalają na prawidłową ocenę stanu faktycznego. Uznając, że rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania w całości, orzekł jak na wstępie.

W dniu [...]r. T.G. złożył ponowny wniosek o udzielenie mu pozwolenia wodnoprawnego, wyjaśniając, że mała elektrownia wodna znajduje się obok budynku nazwanego hydroelektrownią a zapora wodna mieści się w innym miejscu, a zatem zapora i mała elektrownia wodna nie są budowlami opisanymi w decyzjach rozbiórkowych, na które powołuje się organ pierwszej instancji odmawiając udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.

Po przeprowadzeniu postępowania, w tym przeprowadzeniu rozpraw administracyjnych w dniach [...]r., [...]r. i [...]r., decyzją z dnia [...]r. Starosta Ż., na podstawie art. 104 i 155 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37 pkt 5, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 126 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]r., którą Wojewoda B. nakazał usunięcie urządzeń wodnych wykonanych na potoku Ż. w Ż., mających służyć do uruchomienia hydroelektrowni oraz odmówił udzielenia T.G. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z potoku Ż. w Ż. do celów energetycznych. W uzasadnieniu tej decyzji w zakresie pierwszej odmowy, wskazał, iż była niedopuszczalna, gdyż strony postępowania nie wyraziły zgody na zmianę wnioskowanej decyzji, co jest niezbędne dla skutecznego dokonania zmiany decyzji w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. W zakresie odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego uwzględniono stanowisko organów, w tym Wojewody nakazującego usunięcie urządzeń wodnych na potoku Ż. (decyzja z dnia [...]r.), Nadleśnictwa W.G. informującego o wykonaniu zapory wodnej bez pozwolenia budowlanego (pismo z dnia [...]r.) oraz Kierownika Urzędu Rejonowego w Ż. – decyzja z dnia [...]r. – nakazująca rozbiórkę zapory wodnej). Wobec faktu potwierdzenia, iż urządzenia wodne za pomocą których T.G. planuje pobór wody do celów energetycznych stanowią samowolę budowlaną i na podstawie prawomocnych decyzji podlegają nakazowi rozbiórki, nie można było udzielić wnioskowanego pozwolenia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył T.G. Ponownie stwierdził, że budowle wymienione w powołanych decyzjach rozbiórkowych to nie te same budowle, które obecnie mają służyć dla poboru wody.

Wojewoda Ś., decyzją z dnia [...]r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdził, że faktycznie w sprawie wydane zostały decyzje nakazujące rozbiórkę budynku hydroelektrowni oraz urządzeń wodnych na potoku Ż. w związku z wygaśnięciem udzielonego w roku [...] pozwolenia wodnoprawnego. Jednak zachodzą wątpliwości, między innymi dlatego, że na potoku Ż. znajdowały się trzy stopnie wodne, obecnie nadal są dwa stopnie a nie ustalono parametrów tychże stopni – zapór wodnych. Wyjaśnienia także wymaga pismo Nadleśnictwa W.G. zgłaszające samowolne wybudowanie zapory wodnej, przede wszystkim należy ustalić, czy decyzja rozbiórkowa, wymienione pismo Nadleśnictwa i argumenty wnioskującego odnoszą się do tych samych zapór wodnych oraz czy legalna jest hydroelektrownia. Stwierdzając, że ustalenie stanu faktycznego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, a przynajmniej w znacznej części, orzeczono jak na wstępie.

W celu wyjaśnienia podniesionych wątpliwości przeprowadzono ponowne postępowanie, między innymi rozprawę administracyjną w dniu [...]r. W jej trakcie wyjaśniono, że hydroelektrownia została wybudowania w [...]r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, dlatego też wydana została decyzja nakazująca jej rozbiórkę – decyzja z dnia [...]r. Głównego Architekta Wojewódzkiego, utrzymana w mocy przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. W stosunku do zapory wodnej decyzja nakazująca jej rozbiórkę wydana została przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Ż. w dniu [...]r. Żadna z decyzji nie została wykonana, co zostało ponadto potwierdzone w drodze odrębnej korespondencji pomiędzy Starostą a organami nadzoru budowlanego, który naocznie sprawdził poprzez oględziny terenu funkcjonowania hydroelektrowni w Ż., potwierdzając, że do dnia [...]r. nie została wykonana żadna z decyzji rozbiórkowych.

Decyzją z dnia [...]r. Starosta Ż., powołując w podstawie prawnej art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37 pkt 5, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 126 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, odmówił T.G. udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody, za pomocą istniejących urządzeń wodnych na potoku Ż. w Ż., do celów energetycznych. W uzasadnieniu podkreślił, że dodatkowe postępowanie jednoznacznie wyjaśniło, że istniejące na potoku Ż. urządzenia wodne i budynek hydroelektrowni podlegają obowiązkowi rozbiórki. Dodał, że z informacji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że w stosunku do bezprawnie wybudowanej zapory betonowej i rurociągu zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, podobnie jak w stosunku do hydroelektrowni, które wszczął Kierownik Urzędu Rejonowego w Ż. Zatem w świetle zebranych dowodów jednoznacznie ustalono, że urządzenia wodne za pomocą których T.G. planuje pobór wody z potoku Ż., stanowią samowolę budowlaną. Dlatego też orzeczono zgodnie z art. 126 pkt 1 ustawy Prawo wodne.

Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji, Wojewoda Ś., decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, przywołując w podstawie prawnej swojej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). W uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w tej sprawie, zaprezentował swoje stanowisko. Potwierdził, że w obrocie prawnym funkcjonują decyzje: orzekająca nakaz rozbiórki hydroelektrowni (decyzja z dnia [...]r.) i orzekająca o usunięciu urządzeń wodnych na potoku Ż. (decyzja z dnia [...]r.). Postępowanie potwierdziło, że decyzje te nie zostały wykonane, jak również ustaliło, że Wójt Gminy W.G. nie wydawał pozwolenia na budowę hydroelektrowni ani pozwolenia na jej użytkowanie czy wykonanie innych urządzeń wodnych służących do celów energetyki wodnej.

Dlatego też zasadnie powołując się na art. 126 pkt 1 w związku z art. 125 pkt 2 i art. 126 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne odmówiono wydania wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego, dodatkowo opierając się także na ustaleniu, że hydroelektrownia zlokalizowana została niezgodnie z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślając, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie może legalizować samowolnie wykonanych urządzeń, orzeczono jak w sentencji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T.G. wniósł o uchylenie wymienionej powyżej decyzji. Uzasadniając wniesioną skargę wskazał, że wykonał operat wodnoprawny, który został pozytywnie zaopiniowany przez RZGW w K. Inspektorat w Ż. i dlatego czuje się oszukany. Kwestionując ustalenia organów orzekających w sprawie, podkreślił, że powoływane decyzje rozbiórkowe dotyczą innych obiektów. Powołując się na pismo Zastępcy Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska z dnia [...]r. podkreślił, że demontaż urządzeń wodnych nie będzie egzekwowany, zatem nie ma podstaw do wykonania decyzji rozbiórkowej i organy powinny decyzję z [...]r. uchylić. Zakwestionował także ustalenie, że hydroelektrownia powstała na terenie Ż. Parku Krajobrazowego, gdyż park ten powstał dopiero w [...]r., a zatem już po wybudowaniu hydroelektrowni. Zarzucił pracownikom gminy poświadczanie nieprawdy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja nie narusza prawa a tylko pod tym względem – jej zgodności z prawem – podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym, zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zawarte w skardze zarzuty nie mogły więc doprowadzić do podważenia legalności zaskarżonej decyzji.

Jak wynika z przedstawionych w sprawie dokumentów, T.G. zwrócił się z wnioskiem do Starosty Ż. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z potoku Ż. dla celów energetycznych. Przeprowadzone przez organy administracyjne postępowanie wykazało, że urządzenia wodne, za pomocą których T.G. planował pobór wody z potoku Ż. do celów energetycznych, powstały bez stosownych pozwoleń wymaganych przez obowiązujące przepisy w warunkach samowoli budowlanej. Sam zainteresowany przyznaje, że hydroelektrownia powstała na początku lat [...] na bazie wyremontowanych urządzeń siłowni. Wprawdzie faktem jest, że decyzją z dnia [...]r. Urząd Wojewódzki – Wydział Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej udzielił Ośrodkowi A w Ż., którego kierownikiem był T.G., pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody dla uruchomienia hydroelektrowni w Ż., a zgodnie z pkt 3 tego pozwolenia Ośrodek uzyskał zgodę na wykonanie służących do tego urządzeń wodnych, ale w oparciu o ten zapis, działając już jako osoba fizyczna a nie kierownik wymienionego Ośrodka, T.G. zrealizował budynek hydroelektrowni. Należy przy tym podkreślić, że wykonany budynek nie odpowiadał budynkowi (obiektowi) opisanemu w operacie wodnoprawnym przedłożonym przy ubieganiu się o pozwolenie wodnoprawne jak również wybudowany został na gruntach należących do wielu osób, a nie tylko do zainteresowanego. W wyniku postępowania wszczętego po interwencjach właścicieli gruntów decyzją Naczelnika Gminy z dnia [...]r. wstrzymano roboty budowlane, a po ustaleniu braku możliwości legalizacji tej samowoli, decyzją z dnia [...]r. orzeczono rozbiórkę tego obiektu – budynku hydroelektrowni. Natomiast decyzją z dnia [...]r. Wojewoda B. nakazał T.G. usunąć urządzenia wodne wykonane na potoku Ż., a mianowicie: zaporę betonową, rurociąg, niedokończony budynek hydroelektrowni oraz nakazał przywrócić koryto potoku do stanu pierwotnego.

Zatem po analizie przedłożonego w sprawie materiału dowodowego należy podzielić ustalenia organów administracyjnych, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje, które zobowiązują zainteresowanego do rozbiórki urządzeń wodnych, za pomocą których, zgodnie ze złożonym wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, przewidywał pobór wody dla celów energetycznych.

Należy także zauważyć, że w trakcie prowadzonego postępowania przed organami administracyjnymi ustalono, że budynek hydroelektrowni zlokalizowany został sprzecznie z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowy teren oznaczony został bowiem w obowiązującym wówczas planie jako obszar lasów i zadrzewień – "tereny leśne gminy W. G. wchodzące w skład projektowanego Ż. Parku Krajobrazowego i B. Parku Krajobrazowego – ze względu na walory estetyczno-krajoznawcze zakłada się zachowanie i ochronę naturalnych wartości przyrodniczych".

Należy także zgodzić się z opinią Wojewody, że z punktu widzenia technicznego, wątpliwe wydaje się korzystanie z wody dla celów energetycznych, gdyż ustalono, ze budynek hydroelektrowni, to praktycznie budynek o przeznaczeniu pensjonatowym lub gastronomiczno-pensjonatowym.

W związku z powyższym, w ocenie Sądu organy administracji dokonały prawidłowej wykładni przepisów art. 125 i 126 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Mianowicie zgodnie z art. 126 pkt 1 w związku z art. 125 pkt 2 i art. 126 pkt 2 odmawia się wydania pozwolenia wodnoprawnego jeżeli:

- projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

- projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzywszy się w postępowaniu organów administracyjnych naruszenia prawa, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

SW