Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1047/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant specjalista Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zastępca Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa [...] działając z upoważnienia Marszałka Województwa [...] odmówił D.L. prawa do zasiłku rodzinnego z dodatkami w okresie od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. na dziecko A. L. (urodzoną [...] r.) w związku z art. 10 ust. 1 a Rozporządzenia Rady EWG nr 574/72.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art.21, art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2011 r., nr 205, poz. 2012), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009 r., nr 129, poz. 1058) w związku z uchwałą nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. w sprawie powierzenia Regionalnemu Ośrodkowi Polityki Społecznej Województwa [...] pełnienia funkcji instytucji właściwej w zakresie świadczeń rodzinnych w związku z udziałem Rzeczpospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz upoważnieniem Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] r. do załatwiania w imieniu Marszałka Województwa [...] spraw dotyczących realizacji świadczeń rodzinnych w ramach koordynacji systemów zabezpieczania społecznego i wydawania w tych sprawach decyzji oraz w związku z art. 10 ust. 1 a Rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. (Dz. Urz. (WE)L 74/1 z 27 marca 1972 r. ze zm.) dotyczącego wykonywania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we wspólnocie, które zgodnie z decyzją nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącą zasad przechodzenia od rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72 do rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego (Dz. Urz. (UE) nr C106/13 z dnia 24 kwietnia 2010 r.) stosuje się do wniosków złożonych przed 1 maja 2010 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z dniem wejścia polski do Unii Europejskiej w przypadku przemieszczania się obywateli w granicach Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego mają zastosowanie przepisy wymienionych w podstawie prawnej Rozporządzeń Rady EWG w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w tym świadczeń rodzinnych.

Stosownie do postanowień pkt 2 decyzji nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej zasad przechodzenia od Rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72 do rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej do Spraw Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego z zastrzeżeniem art. 87 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i art. 94 rozporządzenia (WE) nr 987/2009 wnioski złożone przed dniem wejścia w życie tych rozporządzeń co do zasady nadal podlegają prawu, które miało do nich zastosowanie w chwili ich złożenia, a przepisy wspomnianych rozporządzeń maja zastosowanie jedynie do wniosków otwartych po wejściu w życie tychże rozporządzeń, tj. od dnia 1 maja 2010 r.

Z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że D. L. dnia 22 listopada 2006 r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w B. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego z dodatkami na dziecko A. L.. Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] r. przyznano D. L. zasiłki rodzinne na dziecko A. L. na okres od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. oraz jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa [...] ustalił, że w sprawie D. i F. L. od 1 stycznia 2005 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych. Wobec powyższego Samorządowe kolegium Odwoławcze w B. decyzją nr [...] z dnia [...] r. stwierdziło nieważność tej decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B., wydana bowiem została z naruszeniem przepisów o właściwości.

Następnie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. przekazał do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa [...] wniosek D. L. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego z dodatkami w okresie od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007r.

Ojciec dziecka F. L. od 1 stycznia 2005 r. był uprawniony do zagranicznych świadczeń rodzinnych w związku z wykonywaniem działalności zawodowej na terenie Niemiec, w odniesieniu do tego dziecka, które zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego (w Polsce) przewidzianych zgodnie z ustawodawstwem państwa, w którym wykonywał działalność zawodową (Niemcy), tak jakby zamieszkiwało na terytorium tego państwa.

D. L. wraz z córką A. L. zamieszkuje w Polsce i we wnioskowanym okresie, tj. od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. nie wykonywała w Polsce działalności zawodowej. .

Zgodnie z regulacją ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 504 zł lub 583 zł- w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Na podstawie dokumentów przedłożonych przez D. L. ustalono, ze miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 207 zł, a zatem nie przekroczył ustawowego progu uprawniającego do przyznania zasiłku.

W dalszej kolejności organ I instancji przywołał przepis art. 10 ust. 1 a Rozporządzenia Rady EWG nr 574/72, zgodnie z którym prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń rodzinnych lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73 Rozporządzenia Rady EWG nr 1408/71 do wysokości kwoty tych świadczeń.

W związku z powyższym, jak wskazał organ, państwo zamieszkania (Polska) w okresie od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. mogło przyznać ewentualną nadwyżkę na podstawie art.10 ust. 1 a Rozporządzenia 574/72 do zagranicznych świadczeń rodzinnych. Wobec tego, w przypadku gdy miesięczna wysokość przyznanych za ten sam okres świadczeń zagranicznych jest niższa od wysokości kwoty świadczeń rodzinnych- D. L. mogłaby otrzymywać miesięczną kwotę różnicy.

Jak poinformował organ z oświadczenia niemieckiej instytucji właściwej w zakresie świadczeń rodzinnych F. L. zostały wypłacone świadczenia rodzinne w okresie od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. na córkę A. L. w wysokości 138,68 Euro miesięcznie. Dokonane zostało porównanie miesięcznej wysokości świadczenia polskiego oraz świadczenia zagranicznego na wyżej wymienione dziecko zgodnie z zasadami przeliczania wlaut wskazanymi w art. 107 ust. 1-2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72.

W oparciu o wskazany wyżej kurs walut suma miesięcznego świadczenia zagranicznego przyznanego za okres od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. na A. L. wyniosło 606,87 zł miesięcznie, zatem świadczenia rodzinne przyznane na to samo dziecko i w tym samym okresie przez instytucję niemiecką są wyższe od kwoty świadczeń rodzinnych w Polsce.

Od powyższej decyzji D. L. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odwołanie, w którym zarzuciła organowi I instancji naruszenie norm prawa procesowego tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, czego konsekwencją było wadliwe ustalenie stanu faktycznego.

Odwołująca wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie jej organowi do ponownego rozpatrzenia.

W motywach uzasadnienia D. L. oświadczyła, że do dnia 9 maja 2011 r. nie miała świadomości wypłacania świadczeń rodzinnych F. L. w Niemczech, ponieważ nie były one przekazywane ani odwołującej ani córce A. L..

Dopiero w trakcie rozprawy przeprowadzonej dnia [...] r. przed Sądem Rejonowym w B. F. L. złożył do protokołu oświadczenie, że otrzymaną tytułem zasiłku kwotę 9 150 Euro przekazał na rachunek bankowy swojej obecnej żony M. L..

W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], na mocy art. 138 § 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie Kolegium stwierdziło, że okoliczności stanu faktycznego przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są należycie udokumentowane w zebranym materiale dowodowym.

Organ II instancji przyznał jednocześnie, że sytuacja w jakiej znajduje się D. L. jest niewątpliwie trudna, jednak zarzuty zawarte w odwołaniu nie znalazły potwierdzenia w przedłożonym materiale dowodowym.

Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że społeczeństwo i jego obywatele muszą żyć w przekonaniu, że organy Państwa dbają o to, aby pieniądze publiczne były wykorzystywane w sposób zgodny z ich przeznaczeniem i otrzymywały je wyłącznie osoby uprawnione, gdyż w przeciwnym wypadku należałoby uznać, że instytucje odpowiedzialne nie wykonują swoich ustawowych obowiązków i marnotrawią środki publiczne.

W skardze na powyższą decyzję D. L. wniosła o jej uchylenie, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., polegające na przyjęciu, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności poprzez przyjęcie, że organ I instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy.

D. L. ponownie oświadczyła, że ojciec dziecka F. L. był uprawniony do zagranicznych świadczeń rodzinnych na dziecko A. L., w związku z zamieszkiwaniem i wykonywaniem działalności zawodowej na terenie Niemiec. W okresie od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. uprawnionemu z tytułu świadczeń rodzinnych F. L. wypłacane były świadczenia rodzinne w wysokości 138,68 Euro miesięcznie. Natomiast środki te F. L. zamiast wpłacać na rzecz córki przekazywał na rachunek bankowy swojej obecnej żony M. L., co oświadczył do protokołu rozprawy, która odbyła się przed Sądem Rejonowym w B. dnia [...] r. (sygn. akt [...]).

Zdaniem skarżącej organ odwoławczy powinien dogłębnie rozpatrzyć zebrany materiał dowodowy oraz wziąć pod uwagę okoliczności i fakty przytoczone w odwołaniu i na tej podstawie podjąć decyzję.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do postanowień § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że w sprawie właściwą decyzją zostało przyznane D. L. prawo do świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku rodzinnego na córkę A. L.. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło nieważność tej decyzji, ze względu na jej wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości. Następnie organ I instancji opisaną na wstępie decyzja odmówił D. L. prawa do zasiłku rodzinnego z dodatkami w okresie od [...] r. do [...] r. na dziecko A. L., uznając że doszłoby w sprawie do naruszenia (podwójnego pobierania świadczeń rodzinnych) postanowień Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72. Regulacje te jednoznacznie wskazują, że aby rozpoznać niniejszą sprawę dotyczącą świadczeń rodzinnych organ musiał w pierwszej kolejności ustalić, że zaistniała któraś z przesłanek w nich wymieniona, a co za tym idzie ustalić także, że do zawnioskowanych przez D. L. świadczeń mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego została uregulowana przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie oraz rozporządzenia

wykonawczego do powyższego aktu tj. Rozporządzenia Rady EWG 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71, w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie.

Przepisy zawarte w tych aktach pozwalają na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca pobytu osób lub zmianami ich zamieszkania.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1408/71 przedmiotowe rozporządzenie stosuje się do pracowników najemnych lub osób prowadzących działalność na własny rachunek, lub do studentów, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich i są obywatelami jednego z Państw Członkowskich lub bezpaństwowcami lub uchodźcami, zamieszkałymi na terytorium jednego z Państw Członkowskich, jak i do członków ich rodzin i do osób pozostałych przy życiu.

Zakres przedmiotowy rozporządzenia Rady nr 1408/71 został określony w jego art. 4. Zgodnie z ust. 1 pkt "h" tego artykułu, rozporządzenie stosuje się do wszystkich ustawodawstw odnoszących się do działów zabezpieczenia społecznego, które dotyczą między innymi świadczeń rodzinnych. Ponadto art.1 lit. "u" oraz "i" rozporządzenia Rady nr 1408/71 przyjmuje, że do celów tego rozporządzenia określenie "świadczenie rodzinne" oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, wyrównujące koszty utrzymania rodziny zgodnie z ustawodawstwem określonym w art. 4 ust. 12 pkt 4 z wyłączeniem specjalnych zasiłków porodowych lub zasiłków z tytułu przysposobienia, określonych w załączniku II.

Powyższe pozwala na stwierdzenie, że świadczenie rodzinne uregulowane w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest świadczeniem, które podlega koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w trybie rozporządzenia Rady nr 1408/71, ponieważ mieści się w kategorii świadczeń rodzinnych zdefiniowanych w art. 1 Rozporządzenie Rady nr 1408/71 i odnosi się do ryzyka, o którym mowa w art. 4 ust. 1 lit. "h" tegoż rozporządzenia. Tym samym mają do niego zastosowanie, w przypadku zbiegu świadczeń, przepisy rozporządzenia Rady nr 1408/71, jak i rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 w sprawie wykonywania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 9por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2007 r., syg. akt II SA/Gd 610/07).

Rozporządzenia Rady nr 1408/71 i nr 574/72 zawierają normy kolizyjne stosowane w przypadku konfliktów narodowych systemów zabezpieczenia społecznego. Rozporządzenie Rady nr 1408/71 zapobiega kumulowaniu świadczeń tego samego rodzaju, z tego samego okresu ubezpieczenia (art. 12 ust. 1 Rozporządzenia Rady nr 1408/71).

Rozdział 7 tytułu III rozporządzenia Rady nr 1408/71 zawiera przepisy szczególne dotyczące świadczeń rodzinnych. Zgodnie z art. 73 tego rozporządzenia (wskazywanym przez organy, jako podstawa prawna wydanych w niniejszej sprawie decyzji), między innymi pracownik najemny, podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego jest uprawniony, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI.

Należy w tym miejscu podkreślić, że art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 nie pozbawia członków rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w państwie miejsca zamieszkania. Tworzy on bowiem jedynie uprawnienie dla pracownika najemnego lub osoby prowadzącej działalność na własny rachunek podlegających ustawodawstwu Państwa Członkowskiego polegające na tym, ze osoby te mają prawo, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby członkowie ich rodzin zamieszkiwali terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI rozporządzenia.

Jak z powyższego wynika ojciec A. L., jako osoba zatrudniona na terytorium Niemiec, jest na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 uprawniony w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium Polski, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo niemieckie, tak jakby zamieszkiwali na terytorium Niemiec.

Jednocześnie dzieciom skarżącej, jako obywatelom polskim, zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co najmniej 1 rok przed złożeniem wniosku, przysługują uprawnienia do ubiegania się o świadczenia rodzinne na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosownie do postanowień tej ustawy zawartych w art. 1 ust. 2 i 3.

W tym stanie rzeczy zachodzić zatem może zbieg uprawnień do świadczeń przysługujących na podstawie polskiej ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Reguły wspólnotowej koordynacji stosuje się do dwóch sytuacji zbiegu świadczeń rodzinnych. Pierwsza z nich jest przedstawiona w art. 76 rozporządzenia Rady nr 1408/71, który nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ polska ustawa o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia uzyskania świadczeń w niej przewidzianych od zatrudnienia lub ubezpieczenia. Natomiast druga została opisana w art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady nr 574/72. Przepis ten stosuje się, gdy istnieje ryzyko kumulacji prawa wynikającego z art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 oraz prawa do świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa miejsca zamieszkania wyłącznie z tytułu zamieszkiwania w danym państwie (czyli tak jak w polskiej ustawie o świadczeniach rodzinnych).

Przedmiotowy przepis stanowi, że prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należy zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia do wysokości kwoty tych świadczeń.

W swoich orzeczeniach na tle interpretowania przepisów rozporządzeń Rady Nr 1408/71 i Nr 574/72 Europejski Trybunał Sprawiedliwości podkreślał, iż zastosowanie ww. rozporządzeń w żadnym razie nie może prowadzić do wywołania skutków negatywnych, w postaci pozbawienia pracownika migrującego lub członków jego rodziny prawa do świadczeń albo obniżenia świadczeń przysługujących im na mocy wyłącznie ustawodawstwa krajowego. Stanowisko takie zajął Trybunał m.in. w orzeczeniu z 1977 roku w sprawie Strhel (wyrok w sprawie Strhel c. Nationaal Pensioenfounds voor Monwerkers, Belgia, Zbiór orzeczeń ETS z 1977/211), uznając za niezgodne z art. 51 Traktatu ograniczenie kumulacji świadczeń, które prowadziłoby do zmniejszenia uprawnień przysługujących zainteresowanemu po zastosowaniu wyłącznie ustawodawstwa krajowego. Również w wyroku z dnia 21 października 1975 roku, w sprawie Petroni (orzeczenie wstępne w sprawie Teresa i Silvana Petroni v. Office national des pensions pour travailleurs salaries (ONPTS) Bruksela, C-24/75, ECR 1975/7/01149), Trybunał podkreślił, że ubezpieczeni przemieszczający się w obrębie Wspólnoty nie mogą znaleźć się w gorszej sytuacji niż osoby objęte systemem ubezpieczeń społecznych tylko jednego państwa członkowskiego. Podobne stanowisko zawarł Trybunał w wyroku z dnia 14 grudnia 1989 roku wydanym w sprawie Theo Dammer v. VZW Securex Kinderbijslagfonds i Rijksdienst voor Kinderbijslag der Werknemers (orzeczenie wstępne, C-168/88, ECR 1989/11/04553) stwierdzając, że cel art. 48-51 Traktatu nie zostałby osiągnięty, gdyby pracownicy, w rezultacie korzystania z prawa swobodnego przepływu, mieli stracić przywileje w dziedzinie zabezpieczenia społecznego, zagwarantowane im w ustawodawstwie jednego z Państw Członkowskich. Pogląd, że określona w art. 10 ust. 1 lit. "a" rozporządzenia Nr 574/72 reguła przeciwdziałająca kumulacji świadczeń rodzinnych ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy zbiegowi podlegają uprawnienia do świadczeń rodzinnych lub zasiłków rodzinnych przyznane w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny podzielił Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19 lutego 1981 roku wydanym w sprawie Kurt Beeck v. Bundesanstalt für Arbeit (orzeczenie wstępne, 104/80, Lex Nr 132368) stwierdzając, iż art. 10 ust. 1 lit. "a" rozporządzenia Nr 574/72 ze zmianami zawiesza wypłatę świadczeń rodzinnych lub zasiłków rodzinnych wypłacanych na podstawie ustawodawstwa Państwa zatrudnienia jedynie do wysokości świadczenia otrzymywanego, w odniesieniu do tego samego okresu i tego samego członka rodziny, w Państwie zamieszkania przez małżonka prowadzącego działalności zawodową lub gospodarczą na terytorium tego Państwa. W tym samym wyroku Trybunał podkreślił także, iż reguły mające na celu zapobieganie nakładaniu się świadczeń rodzinnych mają zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim nie pozbawiają one, bezpodstawnie, osób zainteresowanych świadczeń przyznanych im przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego. Podobny pogląd wyraził Trybunał w wyroku z dnia 4 lipca 1985 roku wydanym w sprawie J. W. M. Kromhout v. Raad van Arbeid (orzeczenie wstępne, sygn. 104/84, ECR 1985/6/02205) stwierdzając, że zawieszona na podstawie art. 10 § 1 lit. "a" rozporządzenia Rady Nr 1408/721, kwota świadczeń ograniczona jest jedynie do kwoty, w stosunku, do której świadczenia pokrywają się.

Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, że aby w ogóle można było prawidłowo zastosować przepisy cytowanych rozporządzeń dotyczących zbiegu świadczeń, czy też zakazu kumulacji świadczeń rodzinnych, wskazane w zaskarżonej decyzji, organy administracji publicznej powinny w pierwszej kolejności w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i zrozumiały dla stron postępowania ustalić charakter oraz rodzaj uzyskiwanych świadczeń rodzinnych z państwa członkowskiego, w którym zatrudniony jest pracownik, w stosunku do świadczeń państwa zamieszkania. W niniejszej sprawie organy winne były konkretnie ustalić, jakie rodzaj świadczeń rodzinnych przewidywane są w Niemczech i które z nich pobierał ojciec A. L.. Ponadto należało ustalić, czy prawo niemieckie przewiduje świadczenie odpowiadające przyznawanemu w naszym państwie świadczeniu rodzinnemu. Takich ustaleń w niniejszej sprawie jest brak. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zarówno jak i organ I instancji) w uzasadnieniu decyzji skupiło się na fakcie pobierania świadczeń rodzinnych na A. L. przez F. L. w Niemczech. Poza tym organy nie dokonały żadnej analizy ustawodawstwa niemieckiego dotyczącego tej kwestii.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że organy obu instancji dokonały błędnej subsumcji stanu faktycznego pod przepisy art. 73 rozporządzenia Rady nr 574/72. tym samym organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkowało tym, że organy w niniejszej sprawie nie zbadały, jakie świadczenia przysługują rodzinie skarżącej w Niemczech i nie ustaliły czy pokrywają się one ze świadczeniami dochodzonymi w niniejszej sprawie przez skarżącą (w imieniu jej córki) ma podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie dokonując w tym zakresie ustaleń organy naruszyły także przepisy postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podobny pogląd został wyrażony także w wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 września 2008 r. (sygn. akt II SA/Go 358/08), wyroku WSA w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Bk 392/08) oraz wyroku WSA w Łodzi z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 738/09 . Sąd podziela stanowisko wyrażone w cytowanych orzeczeniach.

Ponadto znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja nadesłana z Niemiec nie została przetłumaczona na język polski (karty 19 i 57 akt administracyjnych), co powoduje, że Sąd nie mógł zapoznać się z jej treścią.

Na koniec wskazać należy, że skarżąca w toku postępowania podnosiła, że świadczenia które pobierał F. L. nigdy do niej trafiły, ponieważ ojciec dziecka przekazywał otrzymywane kwoty na rachunek bankowy swojej obecnej żony M. L.. Powyższe potwierdza F. L. w oświadczeniu złożonym do protokołu ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w B. dnia [...] r. sygn. akt [...] (k. 11 akt administracyjnych). W tej sytuacji organ odwoławczy powinien uwzględnić przepis art. 75 (8) ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71. Przepis ten stanowi, że jeżeli świadczenia rodzinne nie są przeznaczane na utrzymanie członków rodziny przez osobę, której powinny być udzielane, instytucja właściwa zwalnia się ze swoich zobowiązań poprzez udzielenie wspomnianych świadczeń osobie fizycznej lub prawnej, która rzeczywiście utrzymuje członków rodziny, na wniosek i za pośrednictwem instytucji miejsca ich zamieszkania lub instytucji określonej, lub organu wskazanego w tym celu przez właściwą władzę państwa ich zamieszkania.

Powyższe w ocenie Sądu wskazuje na to, że przy obecnie zebranym materiale dowodowym brak jest podstaw do tego, aby jednoznacznie wskazać, czy świadczenie uzyskiwane przez F. L. w Niemczech pokrywało się ze świadczeniami rodzinnymi przyznanymi skarżącej za ten sam okres, a tym samym czy zaskarżone decyzje są prawidłowe. Zawarta w uzasadnieniu decyzji, ocena dowodów oparta jest na niekompletnym materiale dowodowym w związku, z czym należy uznać, że jest oceną dowolną naruszającą postanowienia art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 12 (9) (11) i 73 (8) rozporządzenia Rady Nr 1408/71 oraz art. 10 (12) (13) rozporządzenia Rady Nr 574/72, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone decyzje. Sąd orzekł, na mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien mieć na uwadze przedstawione naruszenia przepisów prawa i zalecenia Sądu, zmierzające do prawidłowe rozstrzygnięcia w sprawie, przy uwzględnieniu wszystkich zarzutów, podniesionych przez skarżących zarówno w odwołaniu, jak i w skardze. Wydane ponownie decyzje powinny w tym zakresie zawierać pełne uzasadnienie faktyczne i prawne.