Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2198/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego – (dalej jako GITD) decyzją

nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej "k.p.a."), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm. dalej "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm. dalej "u.d.p."), uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nakładającą na D. D. – dalej jako "skarżący", karę pieniężną w kwocie 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] października 2013 r. na drodze krajowej nr [...], o wartości dopuszczalnego nacisku na jedną oś do 10t., w miejscowości [...], zatrzymano do kontroli 5-osiowy pojazd członowy, składający się z 2-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] nr. rej. [...] oraz 3-osiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr. rej. [...], kierowany przez D. D.

W dniu kontroli przewożony był ładunek – saletra amonowa w workach 500 kg, stanowiąca, wg ustaleń kontroli, ładunek podzielny, z miejscowości W. do miejscowości R. Przeprowadzono ważenie pojazdu na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do ważenia pojazdów. Ważenie wykonano wagami do pomiarów statycznych typu SAW 10C, kl. dokładności IIII o nr. fabrycznych [...] i [...]. Kierującemu pojazdem przedstawione zostały świadectwa legalizacji wag i przymiaru wstęgowego, świadectwo wzorcowania wysokościomierza oraz protokół pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia. Z kontroli sporządzono protokół, który kierujący podpisał nie zgłaszając uwag.

W wyniku kontroli ustalono przekroczenia dopuszczalnych nacisków pojedynczej osi napędowej ciągnika siodłowego o 2,75t. (ustalono nacisk 12,75t.) Kierowcę poinformowano o możliwości powtórzenia ważenia, lecz wniosku takiego nie zgłosił. Nie okazał też zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W związku z powyższym organ stwierdził wykonywanie przejazdu po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez koniecznego zezwolenia kat. VII.

Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. poinformowano D. D. o wszczęciu postępowania administracyjnego i przysługujących w postępowaniu prawach strony. W niniejszym piśmie znalazło się również wyjaśnienie przesłanek umorzenia postępowania. Skarżący w odpowiedzi wskazał, że nie miał wpływu na dokładne rozmieszczenie ładunku na skrzyni ładunkowej pojazdu, ponieważ sposób załadunku wymagał jego obecności w kabinie kierowcy. Nie miał również możliwości dokonania pomiaru osiowego nacisku w pojeździe poza firmą [...].

W tym stanie faktycznym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] stycznia 2014 r. decyzję nakładającą na D. D. karę pieniężną w kwocie łącznej 15.000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

W dniu [...] marca 2014 r. D. D. złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi tendencyjne, nieobiektywne i stronnicze rozpatrzenie wniosku z [...] stycznia 2014 r.

Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy ww. decyzję [...] WITD. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi D. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 11 lutego 2015 r., w sprawie o sygn. akt. VI SA/Wa 2166/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z pkt 4.1 instrukcji obsługi wag SAW 10C, jeżeli "akumulatory rozładują się bardziej", waga wyłącza się automatycznie, Dalsza eksploatacja takiej baterii jest niemożliwa. Sąd podkreślił także, że stosownie do pkl 2.2 załącznika PTB do świadectwa homologacji, załączonego do instrukcji obsługi wag użytych do kontroli pojazdu, w momencie, gdy napięcie dostarczane przez akumulatory spadnie poniżej określonej wartości, pomiar jest niemożliwy. Zgodnie z kolei z pkt 3.2 instrukcji obsługi ww. wag, przed włączeniem wagi należy upewnić się, że na wadze nie ma żadnego obciążenia. W związku z powyższym Sąd zwrócił uwagę, że jeżeli w czasie kontroli pojazdu członowego, akumulatory wag musiały zostać wymienione, to organ miał obowiązek wyjaśnić, czy po ich wymianie nie włączono wag ponownie w sytuacji, gdy pojazd nadal się na nich znajdował zwłaszcza, że w protokole kontroli wskazano, że pojazd został zważony tylko jeden raz.

W tych okolicznościach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2015 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił definicję pojazdu nienormatywnego oraz procedurę ustalania kategorii wymaganego zezwolenia, która miała wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej oraz przytoczył treść przepisów ustaw na podstawie których wydał przedmiotową decyzję. Następnie powołując się na odpowiednie rozporządzenia organ wskazał, iż droga krajowa nr [...] na odcinku gdzie doszło do kontroli została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się jedynie pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

GITD wskazał dalej, że z uwagi na wytyczne zawarte w uzasadnieniu wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku, zaskarżoną decyzję należało uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto organ II instancji nie może na etapie odwoławczym uzupełniać materiału dowodowego w ww. zakresie, gdyż naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazły się również wytyczne dla organu I instancji, wskazujące na konieczność przesłuchania osoby, która przeprowadziła przedmiotową kontrolę.

Od wymienionej na wstępie decyzji D. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucił stronniczość oraz brak intencji wszechstronnego załatwienia sprawy, a także ograniczenie ponownego rozpoznania sprawy do przesłuchania osoby, która przeprowadziła przedmiotową kontrolę. Skarżący wniósł o prowadzenie wszystkich dowodów, na jakie wskazał na wcześniejszym etapie postępowania, a w szczególności o przesłuchanie osoby wykonującej transport na okoliczności kontroli, procedury załadunku towaru, manewrów wykonywanych podczas przejazdu, odniesienia się do instrukcji załadunku nawozów sztucznych dokonywanych bezpośrednio na pojazd, a w tym kto kieruje tym załadunkiem oraz możliwości samodzielnego sprawdzenia rozłożenia ładunku na pojeździe oraz rozmieszczenia wag na trasie przejazdu oraz na terenie załadowcy. Ponadto wskazał na konieczność ustalenia, czy ładunek w postaci granulatu, ładowany bezpośrednio z zasypu na pojazd, nie posiada właściwości materiałów sypkich nawet, jeśli znajduje się w opakowaniach o ładowności 500 kg.

Podkreślił przy tym, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z wydanym w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2166/14 wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i tendencyjnie ogranicza się tylko do czynności, które nie wyjaśnią całokształtu sprawy, a organ próbuje ominąć przepisy prawa i nie wywiązać się z obowiązków, jakie nakładają na niego przepis k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")

W tym miejscu należy wskazać, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z 11 lutego 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2166/14 uchylił poprzednią decyzję GITD z [...] kwietnia 2014 r.

W konsekwencji, rolą sądu administracyjnego na gruncie niniejszej sprawy jest kontrola legalności zaskarżonej decyzji nr [...] z [...] czerwca 2015 r., którą Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję [...] WITD nr [...] z [...] stycznia 2014 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Organ II instancji uznał się zarazem za niewłaściwy do uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z uwagi na możliwe naruszenie art. 15 k.p.a. i z tego powodu postanowił o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Co w sprawie istotne, zaskarżona decyzja została wydana w warunkach związania art. 153 p.p.s.a. Stosownie do zasady wynikającej z powołanego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lutego 2013 r. w sprawie II OSK 1865/11 publ. http://orzeczenia .nsa.gov.pl) "uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Rozpoznając zatem sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W ocenie Sądu działanie GITD było jak najbardziej prawidłowe. W wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku z dnia 11 lutego 2015 r., wskazano na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego poprzez wyjaśnienie czy po wymianie akumulatorów nie włączono wag ponownie w sytuacji, gdy pojazd nadal się na nich znajdował. Organ administracji ma obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, wynikający z art. 153 p.p.s.a. Dlatego też prawidłowo, stosując się do wytycznych, postanowił o przekazaniu sprawy organowi I instancji celem uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przesłuchanie osoby, która przeprowadziła przedmiotową kontrolę. Organ administracji publicznej, w ocenie Sądu, w sposób prawidłowy uchylił decyzję [...] WITD, zmierzając do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy. Należy przy tym zauważyć, że ww. okoliczność ma kluczowe znaczenie, gdyż pozwoli stwierdzić, czy w dniu kontroli pomiar został wykonany zgodnie z instrukcją producenta wag, a zatem czy w sposób prawidłowy.

Odnosząc się do podniesionych w skardze argumentów, Sąd wskazuje, że organ I instancji będzie miał obowiązek ponownie przeprowadzić postępowanie, w tym przeprowadzić wskazane wyżej dowody. Nie wyłącza to możliwości aktywnego udziału skarżącego w postępowaniu, w tym zgłaszania wniosków dowodowych, które organ będzie miał obowiązek rozpoznać. Z uwagi na fakt, iż organ II instancji w sposób prawidłowy odwzorował wytyczne sądu, czym nie uchybił przepisom postępowania, wywody skarżącego odnośnie tendencyjności i próby ominięcia przepisów prawa czy nie wywiązania się przez GITD z obowiązków nałożonych na niego na podstawie przepisów k.p.a. uznać należy za bezpodstawne.

W tym miejscu warto zauważyć, że jakakolwiek merytoryczna ocena ewentualnego naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego jest w ocenie Sądu w chwili obecnej niezasadna, albowiem przy ponownym rozpatrzeniu przez organ I instancji sprawy, dokona on powtórnych ustaleń faktycznych mając na względzie okoliczności, do których wyjaśnienia został zobowiązany. Dlatego też do jakiejkolwiek kontroli merytorycznej ewentualnego naruszenia prawa materialnego można by było przejść w momencie, w którym ustalony stan faktyczny nie będzie pozostawiał żadnych wątpliwości.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.