Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 652/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, art. 35
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 7, art. 10, art. 28, art. 61 § 4, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 2, art. 145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 64a, art. 64b § 3, art. 64d § 1, art. 64e, art. 151a § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze sprzeciwu S. J. od decyzji Wojewody z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 maja 2020 r., [...] Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą"), po rozpatrzeniu odwołania S. J., uchylił decyzję Wójta Gminy G. (zwanego dalej "Wójtem") z dnia 10 marca 2020 r., [...] w przedmiocie wymeldowania S. J.. Jednocześnie sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.

Wnioskiem z dnia 12 grudnia 2019 r. M. J. wystąpił do Wójta o wymeldowanie S. J. z miejsca pobytu stałego zameldowania w miejscowości S. w gminie G. (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Wskazał, że wymieniony nie przebywa w tym miejscu od 3 września 2019 r., gdyż je dobrowolnie opuścił. Wnioskodawca podał również nazwiska osób, które mogą potwierdzić powyższe informacje.

W dniu 18 grudnia 2019 r. Wójt wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania S. J. z pobytu stałego (k. [...]–[...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz wezwał do złożenia zeznań B. J., st. sierż. D. D., sierż. szt. A. J. i A. M. (k. [...]–[...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

W protokole przesłuchania świadka A. M., sołtysa Wsi S., odnotowano, że S. J. nie mieszka obecnie pod wskazanym adresem, a ostatnio był widziany w tej miejscowości na przełomie sierpnia i września 2019 r. (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Powyższe informacje zostały potwierdzone w zeznaniach B. J., która również wskazała, że S. J. nie mieszka w miejscu zameldowania od przełomu sierpnia i września 2019 r., pojawia się tam jedynie sporadycznie w celu odbioru korespondencji, nie posiada kluczy do domu oraz nie przechowuje rzeczy osobistych pod wskazanym adresem (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Podobne zeznania zostały złożone przez funkcjonariuszy Policji – st. sierż. D. D., sierż. szt. A. J. (k. [...]–[...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Wskazali oni, że rodzina J. miała założoną "Niebieską Kartę", w której S. J. był wskazany jako sprawca przemocy. Funkcjonariusze potwierdzili, że podczas większości wizyt S. J. nie był obecny w miejscu zameldowania na pobyt stały. Z ustaleń wynika, że prawdopodobnie przebywa on obecnie na terenie gminy B. wraz z nową partnerką.

W piśmie z dnia 20 stycznia 2020 r. S. J. wskazał, że jest zameldowany na pobyt stały w miejscowości S. , gdzie obecnie przebywa i mieszka (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Jednocześnie wyjaśnił, że zajmuje się handlem i w związku tym przemieszcza się często po Polsce, dlatego nie przebywa codziennie pod wskazanym adresem, a jedynie od dwóch do trzech razy w miesiącu. S. J. wniósł o przesłuchanie sąsiadów – M. Ś. i B. Ś. oraz [...], P. J.. Wskazał także, że brat M. J. składa fałszywe zeznania, a wcześniej wniósł fałszywe doniesienie do Prokuratury w K. (postępowanie umorzono).

Następnie Wójt wezwał do złożenia zeznań w niniejszej sprawie J. K., C. J., U. J., P. J., M. J., J. J. i D. J., M. Ś. i B. Ś. (k. [...]–[...] i [...]–[...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

W kolejnych zeznaniach potwierdzono, że S. J. nie mieszka w miejscowości S. nr [...] od kilku miesięcy, pojawia się tam jedynie w celu odbioru korespondencji nie częściej niż raz w tygodniu i nie jest znane aktualne miejsce jego pobytu. Ponadto J. K., kurator sądowy Sądu Rejonowego w K., zeznał, że S. J. został objęty jego dozorem po opuszczeniu zakładu karnego w ramach warunkowego zwolnienia (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W czerwcu 2019 r. dobrowolnie wyjechał on do konkubiny, która mieszka w Powiecie S.. S. J. pojawia się w S. tylko po odbiór korespondencji oraz na spotkania z kuratorem. J. K. wskazał także, że S. J. ma zamiar po zakończeniu dozoru kuratorskiego zameldować się na pobyt stały u swojej konkubiny, czego obecnie nie robi, gdyż nie chce, aby sąsiedzi konkubiny wiedzieli, iż jest on karany i przyjeżdża do niego Policja czy kurator.

Pismem z dnia 11 lutego 2020 r. S. J. wniósł o przesłuchanie kolejnych osób – M. G. i P. G. zamieszkałych w miejscowości A. , gmina B., na okoliczność jego przebywania pod adresem stałego zameldowania w dniu 9 lutego 2020 r. (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

W piśmie z dnia 25 lutego 2020 r. S. J. odniósł się do zeznań świadków wskazując, że matka, C. J., jest zastraszona przez jego brata M. J. oraz poinstruowana co do treści składanych zeznań (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Ponadto wskazał, że brat wraz z żoną podczas jego pobytu w miejscu zameldowania ograniczali mu dostęp do wody, jak również zabraniali wejść do domu. S. J. wskazał także, że często jedynie nocuje w domu pomiędzy godz. 23 a 5 i z tego powodu nie wszyscy mają świadomość jego zamieszkiwania w tym miejscu.

Decyzją z dnia 10 marca 2020 r., [...] Wójt wymeldował S. J. z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości S. nr [...] (k. [...]–[...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W uzasadnieniu wyjaśniono, że organ odstąpił od przesłuchania M. G. i P. G., gdyż wskazane osoby zamieszkują poza terenem gminy G. , a w sprawie został zebrany wystarczający materiał dowodowy w postaci 13 protokołów przesłuchań świadków. Wójt wskazał, że materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 510, dalej "u.e.l."), zgodnie z którym "organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się". Prowadzone postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie miało na celu ustalenie czy opuszczenie lokalu przez S. J. nosi cechy trwałości i dobrowolności. Organ podkreślił, że rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia woli albo przez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości będzie wyrażać taką wolę osoby. Wójt stwierdził, że zebrany materiał dowodowy w sprawie potwierdza trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu przez S. J., gdyż mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywającej w nim osoby, gdy stanowi dla niej wyłączne centrum życiowe, a więc lokal, w którym koncentrują się codzienne sprawy, gdzie dana osoba przebywa i wypoczywa. Z akt sprawy wynika, że takim miejscem dla S. J. nie jest przedmiotowy lokal, jaki w 2019 r. opuścił i od tego czasu nie mieszka w nim w sposób, który nosi znamiona stałości. W szczególności fakt ten potwierdzają zeznania funkcjonariuszy Policji, którzy wskazali, że podczas większości wizyt nie było S. J. w miejscu zameldowania. Ponadto organ w uzasadnieniu podkreślił, że nie dał wiary zeznaniom S. J. dotyczącym niewpuszczania go do lokalu, gdyż nie podjął on żadnych kroków prawnych, aby powrócić do stałego miejsca zameldowania. Także twierdzenia odnoszące się do pracy związanej z częstymi wyjazdami nie znalazły potwierdzenia w zebranych zeznaniach świadków.

Pismem z dnia 25 marca 2020 r. S. J. odwołał się od decyzji Wójta (k. [...]–[...] akt administracyjnych organu drugiej instancji). Zarzucił, że nie zostali przesłuchani wskazani przez niego świadkowie, którzy potwierdziliby, że pozostaje on od dłuższego czasu w konflikcie ze swoim bratem i jego żoną. Ponadto wskazał, że posiada dowody w postaci faktur ze sprzedaży x., którymi handluje, co potwierdziłoby wyjazdowy charakter jego pracy. S. J. podkreślił także, że został on wymeldowany w okresie ochronnym niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

W odpowiedzi na odwołanie Wójt wskazał, że w art. 35 u.e.l. nie uwzględniono okresu ochronnego, w którym nie może dojść do wymeldowania z miejsca pobytu stałego (k. [...] akt administracyjnych organu drugiej instancji). Ponadto podkreślił, że konflikt z bratem, M. J., nie jest przedmiotem niniejszego postępowania i nie może mieć on wpływu na jego rozstrzygnięcie. Podobnie jak nieudowodnione twierdzenia, że S. J. pracuje wyjazdowo.

Decyzją z dnia 26 maja 2020 r., [...] Wojewoda – działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej "K.p.a.") uchylił zaskarżoną decyzję Wójta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (k. [...] akt administracyjnych organu drugiej instancji). Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Nie ulega wątpliwości, że osoby dysponujące tytułem prawnym do lokalu są stronami w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie lub wymeldowanie. W postępowaniu przymiot strony przysługiwał także C. J., która posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego [...] położonego w miejscowości S. w postaci dożywotniego i nieodpłatnego prawa służebności osobistej. Z uwagi na powyższe, decyzja została uchylona. Jednocześnie Wojewoda podkreślił, że dowody zebrane w sprawie, a w szczególności zeznania funkcjonariuszy Policji i kuratora sądowego, stanowią jednoznacznie, że S. J. nie przebywa pod wskazanym adresem, a opuszczenie przez niego lokalu miało charakter trwały i dobrowolny oraz było jego suwerenną decyzją.

Pismem z dnia 16 czerwca 2020 r. zatytułowanym jako "podanie" S. J. wniósł o odniesienie się przez Wojewodę do zarzutu wymeldowania w okresie ochronnym (k. [...] akt sądowych).

Pismem z dnia 8 marca 2021 r. pełnomocnik skarżącego, adwokat M. D., podtrzymała dotychczasowe twierdzenia S. J. wskazując, że "podanie" w istocie było sprzeciwem od decyzji Wojewody (k. [...]–[...] akt sądowych). Jednocześnie uzupełniając powyższe pismo zaskarżonej decyzji zostało zarzucone naruszenie:

1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez błędne wskazanie w uzasadnieniu, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter trwały i dobrowolny, podczas gdy nie przeprowadzono wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania świadków M. G. i P. G.;

2. art. 78 § 1 K.p.a. poprzez wskazanie, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający i nie ma potrzeby przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącego;

3. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania przyczyn odmowy wiarygodności zeznań S. J..

Wniesiono także o uwzględnienie sprzeciwu i uchylenie decyzji w części dotyczącej uzasadnienia w zakresie wskazanym powyżej oraz zasądzenie pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, albowiem Wojewoda w okolicznościach sprawy zobligowany było uchylić decyzję organu pierwszej instancji, a sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia.

Przed przystąpieniem do wyjaśnienia motywów wyroku Sąd uznał za konieczne przedstawienie kilku zdań wyjaśnienia dotyczących charakteru sprawy.

Sąd – opierając się na doświadczeniach w zakresie społecznego odbioru decyzji kasacyjnych (uchylających decyzję organu pierwszej instancji i przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia) – przyjmuje, że sprzeciw S. J. od decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia 26 maja 2020 r., [...] jest zapewne powodowany poczuciem zaniepokojenia po stronie skarżącego co do dalszych kierunków postępowania. Sąd ma świadomość, że rozstrzygnięcie, którego istotą jest przekazanie sprawy do dalszego procedowania, może niekiedy wywoływać obawę, że w istocie – w odleglejszej perspektywie – otwiera się droga do wydania określonego rozstrzygnięcia, którego osoby składające sprzeciw z reguły nie chcą dopuścić.

W niniejszej sprawie – jak wskazano wyżej – S. J. sprzeciwia się wypowiedziom Wojewody dotyczącym oceny materiału dowodowego i zarzuca naruszenie przez organ szeregu przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające w administracji (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 78 § 1 i art. 107 § 3). Jego zdaniem zaskarżona decyzja jest błędna w zakresie uzasadnienia (patrz – stanowisko pełnomocnika wyrażone w piśmie procesowym z dnia 8 marca 2021 r. – k. [...]-[...] akt sądowych). Zarzucił on, że stanowcze wypowiedzi organu odwoławczego dotyczące ustalenia o trwałym i dobrowolnym opuszczeniu przez niego lokalu oparto na niepełnym materiale dowodowym. Gdyby materiał ten został uzupełniony o zeznania wskazanych świadków, ujawnione zostałoby, że istnieje potrzeba uwzględniania chociażby faktu istnienia długoletniego konfliktu pomiędzy S. J. a bliskimi (co, w domyśle, rzutować może na ocenę "dobrowolności" opuszczenia lokalu – uw. Sądu).

W ocenie Sądu zarzuty sprzeciwiającego się S. J. dotyczące naruszenia prawa przy ocenie materiału dowodowego są nieskuteczne, przy czym w tym kontekście należy zwrócić uwagę przede wszystkim na stronę proceduralną przebiegu postępowania administracyjnego.

Na wstępie zaznaczyć trzeba, że decyzja kasacyjna – gdyż taka jest obecnie przedmiotem zaskarżenia – nie wyłącza ani nie ogranicza w żadnym stopniu prawa stron do podnoszenia na dalszym etapie sprawy wszelkich zarzutów w celu ochrony swojego interesu. Decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (poza pewnymi sytuacjami wyjątkowymi, które w tym przypadku nie zachodzą) nie ma na celu ukierunkowywać merytorycznie sprawy, a jedynie jest rozstrzygnięciem wskazującym organowi pierwszej instancji na konieczność uzupełniania materiału dowodowego w istotnym zakresie i przeprowadzenie jego ponownej kompleksowej oceny.

Przechodząc do elementów procedury sądowoadministracyjnej – na które też należy w tym miejscu zwrócić uwagę – Sąd podkreśla, że postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało "sprzeciwem od decyzji", a nie "skargą", co determinuje zakres kontroli legalności kwestionowanej decyzji.

Decyzją z dnia 26 maja 2020 r., [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił w całości decyzję Wójta z dnia 10 marca 2020 r., [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Z kolei zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn zm., dalej "P.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Art. 64e P.p.s.a. stanowi wreszcie, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.

Powyższe oznacza, że Sąd w niniejszej sprawie nie mógł wykroczyć w swych rozważaniach poza zarzut dotyczący art. 138 § 2 K.p.a. Przy tej okazji warto zasygnalizować, że poprzez ograniczenie zakresu kognicji sądu administracyjnego, w przypadku środka zaskarżenia, jakim jest sprzeciw od decyzji, ustawodawca dążył do maksymalnego uproszczenia procedury i przyspieszenia kontroli decyzji kasacyjnych. Wyłączono przez to między innymi możliwość udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym innych podmiotów, aniżeli wnoszący sprzeciw (art. 64b § 3 P.p.s.a.). Taka konstrukcja sprzeciwu ma konsekwencje nie tylko proceduralne. Ze względu na ograniczony udział podmiotów mających w sprawie interes prawny Sąd rozpoznający sprzeciw od decyzji musi bowiem baczyć, aby w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ukierunkowywać sprawy merytorycznie w kontrze do interesów osób, które w postępowaniu nie uczestniczą, a wręcz nie mogą uczestniczyć.

Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".

Jak już zaznaczono w części sprawozdawczej, decyzję pierwszej instancji uchylono z uwagi na pominięcie w postępowaniu jako strony C. J., posiadającej prawa rzeczowe do lokalu, z którego wymeldowanie S. J. dotyczy.

Zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Przepis ten stanowi formę realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 K.p.a.). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego ma umożliwić stronom realizację uprawnień procesowych przez podejmowanie przez nie czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. Status strony postępowania uprawnia do składania żądań dotyczących przeprowadzenia dowodu, udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadawania pytań świadkom, biegłym i stronom oraz składania wyjaśnień (art. 78 § 1 i art. 79 § 2 K.p.a.).

Organ administracji powinien ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 K.p.a., a następnie powinien powiadomić strony o wszczęciu postępowania. Zgodnie z przywołanym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną, w rozumieniu art. 28 K.p.a., w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie z lokalu innej osoby (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., II OPS 1/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Uchwałę tą podjęto co prawda w kontekście art. 15 ust. 2 w zw. z art. 47 ust. 2 poprzedniej jeszcze ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (wówczas tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), niemniej zachowuje ona aktualność, gdyż regulacje obecnej ustawy pozostają bardzo zbliżone, jeśli chodzi o status w postępowaniu o wymeldowanie właścicieli lokali i innych osób posiadających do tego rodzaju nieruchomości tytuł prawny (zob. art. 35 w zw. z art. 28 ust. 2 u.e.l.). W związku z powyższym, także osoba posiadająca ustanowioną na jej rzecz służebność osobistą na danej nieruchomości powinna być uznawana za stronę postępowania meldunkowego.

W niniejszej sprawie, zgodnie z załączoną do akt treścią księgi wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej w miejscowości S. [...] w gminie G. , ograniczone prawo rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości przysługuje C. J. na podstawie umowy darowizny z dnia [...] czerwca 2003 r. (k. [...]–[...] akt administracyjnych organu drugiej instancji). Natomiast wśród osób zawiadomionych o wszczęciu postępowania znaleźli się wyłącznie S. J. (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz M. J. (k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). C. J., pomimo posiadania statusu strony w sprawie, nie została powiadomiona o toczącym się postępowaniu.

Jednocześnie Sąd pragnie podkreślić, że to na organie administracyjnym każdorazowo ciąży obowiązek ustalenia wszystkich możliwych stron postępowania. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na żądanie strony organ administracji publicznej jest obowiązany ustalić, czy w postępowaniu tym powinny uczestniczyć inne osoby będące stronami postępowania, i zawiadomić je o wszczęciu postępowania na żądanie strony. Oznacza to, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony mogą uczestniczyć osoby, które wprawdzie nie żądały czynności organu administracji publicznej, lecz postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Są zatem stronami postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. (tak też: A. Wróbel, Komentarz do art. 28, [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021).

Ze względu na powyższe, Wojewoda trafnie rozstrzygnął o uchyleniu decyzji Wójta z dnia 10 marca 2020 r., [...] w przedmiocie wymeldowania S. J.. Brak udziału strony (C. J.) w postępowaniu stanowił niewątpliwie "naruszenie przepisów postępowania". Zarazem zachodzi potrzeba ponowienia procedury administracyjnej z jej udziałem, co należy poczytywać jako stan, w którym istnieje "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (por. art. 138 § 2 K.p.a.). Wyjaśnienie sprawy następować bowiem powinno wobec kompletnego kręgu stron postępowania. Warto też dodać, że ustawodawca nie lekceważy naruszenia, takiego jak pominięcie strony w postępowaniu, gdyż naruszenie to zostało wymienione jako przesłanka wznowieniowa na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika, wymienionych w piśmie z dnia 8 marca 2021 r., Sąd nie ustosunkował się z uwagi na ograniczoną kognicję w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym sprzeciwem. Sąd jeszcze raz przypomina, że zgodnie z art. 64e P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. (decyzji uchylającej).

Odnosząc się do argumentacji sprzeciwu sygnalizuje jedynie, że decyzja kasacyjna w najmniejszym stopniu nie ogranicza prawa S. J. do obrony swojego interesu i przekonywania organu co do swoich racji, na przykład co do potrzeby przeprowadzenia i uwzględnienia dodatkowych dowodów z zeznań świadków. Również niniejszy wyrok, akceptujący decyzję kasacyjną, nie zawiera sugestii ani nie powinien być odczytywany jako sugestia określonego rozstrzygnięcia merytorycznego Wójta na dalszym etapie sprawy. Rolą organu będzie uwzględnienie w sprawie udziału C. J., a następnie podjęcie decyzji na podstawie kompleksowej oceny całości zebranej dokumentacji, w tym także w kontekście ewentualnych dalszych wypowiedzi i stanowisk stron.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a. oddalił sprzeciw. W myśl art. 64d § 1 P.p.s.a. sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym.