Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 195/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 6, art. 52, art. 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. S. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 26 lutego 2016 r., nr [...], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, podczas przeprowadzonej w dniu 15 czerwca 2015 r., na działce nr [...] w W. kontroli doraźnej ustalił, że na jej terenie, znajduje się:

1. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, składający się z barakowozu, który jest przykryty dachem stanowiącym całość z dobudowaną częścią; od strony północnej barakowóz został rozbudowany o dodatkowe pomieszczenia (trzy pomieszczenia), oraz część sanitarną; obiekt posiada dach jednospadowym (nad całością), kryty blachą trapezową oraz płytami falistymi; barakowóz ustawiony jest na podporach, pozostała część na fundamentach punktowych betonowych (wylewanych); do obiektu doprowadzona jest energia elektryczna oraz kanalizacja sanitarna (odprowadzenie do zbiornika na ścieki); obiekt pełni funkcję rekreacji indywidualnej i stanowi całość funkcjonalną; wymiary barakowozu wynoszą 2,70 m x 7,0 m; według oświadczenia W. S., przedmiotowy obiekt został wybudowany w 2000 r.; barakowóz został ustawiony w 1985 r. przez teścia W. S. – K. H., który nie żyje; w 2000 r. do barakowozu W. S. dobudował pozostałą część - stan obecny; właścicielami obiektu są M. i W. S.; W. S. oświadczył, że na wykonaną budowę jak i na postawienie barakowozu nie posiada pozwolenia; obiekt rekreacji indywidualnej jest trwale związany z gruntem; do barakowozu wykonane są schody betonowe, które stanowią całość z barakowozem; dojścia przy obiektach utwardzone zostały betonem;

2. przyczepa typu "holenderskiego" ustawiona na fundamentach punktowych betonowych wraz z dobudowanym do niej tarasem o konstrukcji drewnianej, niezadaszonym; z tarasu bezpośrednio wchodzi się do przyczepy; przyczepa wraz z tarasem stanowi jeden obiekt, który pełni funkcję rekreacji indywidualnej; do przyczepy doprowadzona jest energia elektryczna oraz kanalizacja sanitarna; wymiary przyczepy wynoszą 10,08 m x 3,0 m plus taras 3,25 m x 3,34 m; według oświadczenia inwestora W. S. przyczepa ta została ustawiona w 2002 r., a taras został dobudowany w 2004 r.; na wykonane roboty inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę; właścicielami obiektu są W. i M. S.;

3. zbiornik na ścieki sanitarne z kręgów betonowych, dwukomorowych, zlokalizowany pod przyczepą; według oświadczenia inwestora W. S. zbiornik ten został wybudowany w 2002 r. bez pozwolenia na budowę, a właścicielami obiektu są M. i W. S..

W piśmie z dnia 26 czerwca 2015 r. skarżący skorygowali daty budowy przyczepy typu "holenderskiego" i przyległego do niej tarasu, wskazując, że przyczepę ustawiono w 2012 r. a taras dobudowano w 2014 r.

W dniu 16 czerwca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne o nr [...] w sprawie wybudowania w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki nr [...] obręb ewidencyjny W. obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej – barakowozu. Jednocześnie organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne nr [...] w sprawie wybudowania w warunkach samowoli budowlanej na terenie działki o nr [...] obręb ewidencyjny W., dwóch obiektów budowlanych pełniących funkcję rekreacji indywidualnej tj. części dobudowanej do istniejącego barakowozu o wymiarach 7,0 m x 3,0 m plus 3,10 m na 2,60 m wraz z urządzeniem budowlanym z nim integralnie związanym stanowiącym zbiornik na ścieki sanitarne oraz przyczepy typu "holenderskiego" o wymiarach 10,08 m x 3,0 m wraz z dobudowany tarasem niezadaszonym o konstrukcji drewnianej i wymiarach 3,34 m x 3,25 m. Podziału tego organ dokonał na podstawie daty budowy samowoli i postępowania te były prowadzone odrębnie.

Kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje dotyczą postępowania prowadzonego pod nr [...]. Postępowanie to przeprowadzone zostało przez orzekające w sprawie organy na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. wprowadzającej od dnia 28 czerwca 2015 r. zmiany do ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - z uwagi na stwierdzenie braku wymaganego pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 tej ustawy.

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy istniejących na terenie działki nr [...] obiektach budowlanych tj. 1. dobudowanym do istniejącego barakowozu obiekcie budowlanym o konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym wraz z urządzeniem budowlanym z nim integralnie związanym stanowiącym zbiornik na ścieki sanitarne oraz 2. przyczepie typu "holenderskiego" o wymiarach 10,08 m x 3,0 m wraz z dobudowany tarasem niezadaszonym o konstrukcji drewnianej i wymiarach 3,34 m x 3,25 m i nałożył na W. S. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 5 października 2015 r.,: 1. zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2. w przypadku uzyskania pozytywnego zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osoby wykonującej projekt budowlany, potwierdzone zaświadczeniem wydanym przez izbę, z określonym w nim terminem ważności; projekt budowlany podlega obowiązkowi sprawdzenia pod względem zgodności z przepisami w tym techniczno-budowlanymi przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

W dniu 6 października 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził na terenie działki nr [...] obręb W. wizję uzupełniającą, podczas której ustalił, że: barakowóz posiada oddzielny dach, jednospadowy, kryty blachą falistą; do barakowozu dobudowano schody betonowe o wymiarach: szerokość biegu 0,9 m, długość ok. 1,28 m (pięć stopni) betonowych; schody - wejście do barakowozu zostały wykonane w 2009 r. bez pozwolenia na budowę, a inwestorem wykonanych robót był W. S.; rozbudowana część od strony północnej posiada wspólną ścianę z barakowozem; do ściany barakowozu zamontowana jest belka, na której oparta jest konstrukcja dachu dokonanej rozbudowy.

Następnie, wskazując na niewykonanie przez W. S. postanowienia z dnia 2 lipca 2015 r., decyzją z dnia 28 października 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W. S. rozebrać wybudowane w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...], obręb ewidencyjny W.: 1. dobudowany do istniejącego barakowozu obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 7,0 m x 3,0 m plus 3,10 m x 2,60 m o konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym, trwale związany z gruntem składający się z trzech pomieszczeń oraz część sanitarną wraz z urządzeniem budowlanym z nim integralnie związanym stanowiącym zbiornik na ścieki sanitarne oraz dobudowane do istniejącego barakowozu schody betonowe o wymiarach w rzucie: szerokość biegu 0,9 m, długość ok. 1,28 m (pięć stopni); 2. przyczepę typu "holenderskiego" o wymiarach 10,08 m x 3,0 m, posadowioną na fundamentach punktowych betonowych, trwale związaną z gruntem wraz z dobudowany tarasem niezadaszonym o konstrukcji drewnianej i wymiarach 3,34 m x 3,25 m.

Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie wnieśli W. i M. S. domagając się jej uchylenia i podnosząc, że wydana została z naruszeniem:

- prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 48 i art. 52 ustawy z dnia 7 października 1994 r. Prawo budowlane;

- prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Uzasadniając podniesione zarzuty odwołujący się wskazali, że niezrozumiałe jest dla nich rozdzielenie obiektów usytuowanych na działce według daty ich budowy do odrębnych postępowań, tym bardziej, że rozdzielone obiekty tworzą funkcjonalną całość. Ponadto, jak wskazali, decyzja dotyczy nieruchomości stanowiącej współwłasność odwołujących się i dlatego też zarówno ona jak i poprzedzające je postanowienie skierowane powinno być właśnie do nich wspólnie, a nie jedynie do W. S.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 26 lutego 2016 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2015 r. nr [...] i jednocześnie nakazał W. S. rozbiórkę wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...] obręb ewidencyjny W., gmina K. obiektów budowlanych, tj.: 1. dobudowanego do istniejącego barakowozu budynku pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 7,0 m x 3,0 m plus 3,10 m x 2,60 m o konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym, trwale związanego z gruntem składającego się z trzech pomieszczeń oraz części sanitarnej, wraz z urządzeniem budowlanym z nim integralnie związanym tj. zbiornikiem na ścieki sanitarne oraz dobudowane do istniejącego barakowozu schody betonowe o wymiarach w rzucie: szerokość biegu 0,9 m, długość ok. 1,28 m (pięć stopni); 2. budynku - przyczepy typu "holenderskiego" o wymiarach 10,08 m x 3,0 m posadowionej na fundamentach punktowych betonowych, trwale związanej z gruntem wraz z dobudowanym tarasem niezadaszonym o konstrukcji drewnianej i wymiarach 3,34 m x 3,25 m.

Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, że nadzór budowlany prowadząc postępowanie administracyjne winien stosować w sprawie odpowiednie przepisy prawa ze względu na datę budowy obiektu objętego postępowaniem. W przypadku, gdy dany obiekt powstał przed 1 stycznia 1995 r. -zastosowanie w sprawie znajdują przepisy "starej" ustawy tj. Prawo budowlane z 1974 r., zaś gdy obiekt powstał po 1 stycznia 1995 r. - zastosowanie w sprawie znajdują przepisy obecnej ustawy tj. Prawo budowlane z 1994 r. Dlatego też, jak stwierdził, wybudowane przez W. S. obiekty - dobudowane do barakowozu (objętego odrębnym postępowaniem organu I instancji): od strony zachodniej betonowe schody, od strony północnej dodatkowa część z pomieszczeniami, zbiornik na ścieki sanitarne oraz przyczepa typu "holenderskiego" z dobudowanym od zachodu tarasem - zostały zasadnie przez organ I instancji objęte postępowanie prowadzonym według Prawa budowlanego z 1994 r.

Organ odwoławczy ocenił przy tym, że organ I instancji słusznie uznał, że obiekty te wymagały uzyskania pozwolenia na budowę w świetle art. 28 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Niespornie organ I instancji ustalił przy tym, że inwestor nie posiada takiego pozwolenia. W związku z powyższym zasadne było objęcie przedmiotowych samowoli trybem art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Prawidłowo przy tym organ I instancji, postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r., umożliwił inwestorowi zalegalizowanie samowoli, a z uwagi na nieskorzystanie przez inwestora z tego uprawnienia prawidłowo zastosował dyspozycję art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane i nakazał ich rozbiórkę.

Organ wyjaśnił jednocześnie, że dla prawidłowego prowadzenia postępowania koniecznym było usuniecie błędu w określeniu przedmiotu sprawy w decyzji organu I instancji. Jak wskazał, chodzi o fakt, że część obiektów budowlanych tj. dobudowana do barakowozu od strony północnej drewniana część z pomieszczeniami oraz przyczepa typu "holenderskiego" posiadają jak ustalił organ I instancji fundamenty, wobec czego zgodnie z definicją art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. – są budynkami. Zastosowanie zaś właściwej kwalifikacji samowolnie wybudowanych obiektów jest istotne z uwagi na ewentualne prowadzenie w dalszej kolejności postępowania egzekucyjnego w sprawie.

Odnosząc się z kolei do zarzutów dowołania organ odwoławczy wskazał, że orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszcza dokonanie rozbiórki części obiektu budowlanego, której zakres, jak w niniejszej sprawie, jest jednoznacznie zdefiniowany i technicznie możliwy. Podkreślił przy tym, że nie bez znaczenia jest, iż cały zespół objęty dwoma postępowaniami organu I instancji - wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę: barakowóz wybudowany samowolnie objęty jest odrębnym postępowaniem prowadzonym w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a zakończonym decyzją nakazującą jego rozbiórkę, co powoduje, że wszystkie elementy samowolnie wybudowanego zespołu powinny zostać rozebrane aby doprowadzić zaistniałą sytuację do stanu zgodnego z przepisami prawa.

We wniesionej w niniejszej sprawie skardze skarżący domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podnosząc, że decyzja ta wydana została z naruszeniem:

1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 52 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. poprzez nietrafne przyjęcie, że przepis ten dopuszcza możliwość wydania nakazu rozbiórki w stosunku do inwestora, którym jest jeden ze współmałżonków, a obiekty budowlane jak i nieruchomość, na której zostały posadowione należą do ich wspólności ustawowej, ale nadto nakaz taki byłby niewykonalny i jego niewykonalność miałaby charakter trwały, nie można bowiem lege artis zobowiązać jednostki, będącej jednym ze współmałżonków, aby mocą nakazu władzy publicznej dokonała rozporządzenia majątkiem wspólnym małżonków;

2. prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. przez wydanie decyzji trwale niewykonalnej z uwagi na nakazanie wykonania rozbiórki części obiektu co stanowi istotne zagrożenie bezpieczeństwa pozostałej części obiektu - barakowozu i dachu;

3. prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. przez wydanie decyzji w stosunku do skarżącego decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki dachu jednospadowego, podczas gdy kwestia rozbiórki dachu została rozstrzygnięta inną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i tym samym zachodzi tożsamość spraw rozstrzyganych w obydwu decyzjach wydanych w odrębnych postępowaniach administracyjnych;

4. prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a..

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji ani względy ekonomiczne lub finansowe, ani trudności techniczne ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji czy innych podmiotów do jej wykonania. Nakaz rozbiórki skierowany został do skarżącego, gdyż zgodnie ze złożonym przez niego oświadczeniem, to on dokonał rozbudowy objętej niniejszym postępowaniem.

W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2016 r. skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrolowana decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2016 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2015 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego sprawy prowadzenie przez orzekające organy postępowania administracyjnego jedynie wobec części obiektu budowlanego – dobudowanej do istniejącego barakowozu pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym, trwale związanej z gruntem, składającej się z trzech pomieszczeń oraz części sanitarnej wraz z urządzeniem budowlanym z nim integralnie związanym tj. zbiornikiem na ścieki sanitarne oraz dobudowane do istniejącego barakowozu schody betonowe o wymiarach w rzucie: szerokość biegu 0,9 m, długość ok. 1, 28 m (pięć stopni) – nie znajduje uzasadnienia prawnego.

Z dokonanych w toku postępowania administracyjnego ustaleń wynika bowiem, że na terenie działki nr [...] w W. istnieje m.in. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, który powstał w wyniku ciągu zdarzeń faktycznych mających miejsce na przestrzeni lat. W 1985 r. K. H. postawił na tej działce barakowóz. Następnie, w 2000 r., skarżący dobudowali do tego barakowozu trzy dodatkowe pomieszczenia oraz część sanitarną. Całość pokryta została dachem jednospadowym, krytym blachą trapezową oraz płytami falistymi. W 2009 r. skarżący dobudowali do barakowozu schody betonowe. Jak ustalił organ I instancji, a na co również wskazuje skarżący, wszystko razem stanowi całość funkcjonalną i jest użytkowane jako jeden obiekt, a żadna z tych części nie może samodzielnie funkcjonować.

Wykonane w 2000 r. i w 2009 r. roboty budowlane stanowiły więc rozbudowę barakowozu w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Roboty budowlane, które prowadzą do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego (tj. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość długość, szerokość) stanowią rozbudowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 949/13, LEX 1398413; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1042/1, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane wyjaśnia, że budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Rozbudowa będzie więc powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, np. budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 398/08, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak ustalono zaś w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – powstałe w wyniku rozbudowy obiektu budowlanego jego powiększenie stanowi część obiektu budowlanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 398/08, LEX nr 526413).

Z uwagi na powyższe prowadzone w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego postępowanie powinno dotyczyć całego istniejącego obecnie obiektu budowlanego składającego się z postawionego w 1985 r. barakowozu i z dobudowanych do niego trzech pomieszczeń, części sanitarnej i schodów betonowych. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - w wyniku wykonywania kolejnych robót budowlanych, już po wybudowaniu danego obiektu budowlanego (np. budynku gospodarczego), może dojść do takiej sytuacji, że w miejsce pierwotnie wybudowanego obiektu powstanie nowy, inny obiekt budowlany, nie będący już tym samym obiektem budowalnym. W sprawie o takim stanie faktycznym brak jest podstaw do dzielenia wykonanych robót budowlanych z uwagi na to, że przedmiotem postępowania jest istniejący obiekt budowlany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1967/09, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć przy tym należy, że zapoczątkowany w określonej dacie i utrzymujący się przez pewien okres czasu stan samowoli budowlanej ma z natury rzeczy charakter ciągły. Z tej przyczyny ocena prawna tego stanu musi być każdorazowo determinowana przez przepisy obowiązujące w dacie przeprowadzenia ostatnich robót budowlanych, które składały się na aktualną konstrukcję i parametry takiego samowolnie pobudowanego obiektu (zob. m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 782/06; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2220/09 – oba dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uwagi również na powyższe, dokonana przez orzekające w sprawie organy kontrola znajdującej się na terenie działki nr [...] przyczepy typu "holenderskiego" o wymiarach 10,08 m x 3,0 m posadowionej na fundamentach punktowych betonowych, trwale związanej z gruntem wraz z dobudowanym tarasem niezadaszonym o konstrukcji drewnianej i wymiarach 3,34 m x 3,25 m, powinna odnosić się do stanu prawnego obowiązującego w czasie dokonania jego rozbudowy tj. 2014 r. Jednoznaczne ustalenie daty powstania (dobudowy) budynku determinuje, jaki stan prawny znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie. Ocena ta powinna być przy tym dokonana odrębnie od oceny dotyczącej obiektu budowlanego składającego się z postawionego w 1985 r. barakowozu i z dobudowanych do niego trzech pomieszczeń, części sanitarnej i schodów betonowych. Każdy z tych obiektów jest bowiem odrębnym obiektem budowlanym.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wyjaśnia, że skarżący w toku postępowania administracyjnego wyraźnie oświadczył, że to on był inwestorem robót budowlanych polegających na: dobudowaniu do istniejącego barakowozu budynku pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 7,0 m x 3,0 m plus 3,10 m x 2,60 m o konstrukcji drewnianej z dachem jednospadowym, trwale związanego z gruntem składającego się z trzech pomieszczeń oraz części sanitarnej, wraz z urządzeniem budowlanym z nim integralnie związanym tj. zbiornikiem na ścieki sanitarne oraz na dobudowaniu do istniejącego barakowozu schodów betonowych o wymiarach w rzucie: szerokość biegu 0,9 m, długość ok. 1,28 m (pięć stopni) a także na postawieniu przyczepy typu "holenderskiego" o wymiarach 10,08 m x 3,0 m na fundamentach punktowych betonowych wraz z dobudowanym tarasem niezadaszonym o konstrukcji drewnianej i wymiarach 3,34 m x 3,25 m.

Przepis art. 52 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stanowi zaś, iż to inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Na tle tego przepisu, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że wymienienie w art. 52 ustawy Prawo budowlane trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nie oznacza, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie. Podkreśla się natomiast, że kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest jednak przypadkowa. W pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest więc inwestor, będący sprawcą samowoli budowlanej (tak też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 158/07, dostępny w CBOSA). Skoro obowiązek usunięcia skutków samowoli budowlanej jest w istocie nakazem przywrócenia stanu zgodnego z prawem, to nie kto inny jak rzeczywisty sprawca samowoli w pierwszej kolejności winien być obciążony nakazem wykonania tego obowiązku. Status inwestora, jako adresata prawa i obowiązków w procesie budowlanym kończy się jednak z chwilą zakończenia budowy i wówczas dalsze obowiązki związane z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego przechodzą na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (zob. Prawo budowlane. Komentarz, pod. red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014 r., str. 694 – 697).

Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił kontrolowaną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2016 r. jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2016 r.

O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.