Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 645/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 146 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S. Sp. p. w Ł. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Dyrektor P. Oddziału Województwa Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej: "Dyrektor P. OW NFZ"), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez S. Spółkę Partnerską w Ł. (zwana dalej: "Spółką") od decyzji Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2017 r.,

nr [...] oddalającej odwołanie Spółki od rozstrzygnięcia postępowania

o kodzie [...]w sprawie zawarcia umowyo udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne, w zakresie: świadczenia ogólnostomatologiczne, na obszarze gmin: Ł., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. Dyrektor P. OW NFZ, na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm., zwanej dalej: "ustawą o świadczeniach"), ogłosił postępowanie o kodzie [...], prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie na obszarze gmin Ł., od 1 lipca 2017 r. do 30 czerwca 2022 r. świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie stomatologiczne, w zakresie: świadczenia ogólnostomatologiczne. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania podano wartość zamówienia nie większą niż 1.529.550,00 PLN na okres rozliczeniowy od 1 lipca 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz wskazano, że po przeprowadzeniu postępowania zostaną zawarte maksymalnie 33 umowy. Oferty w niniejszym postępowaniu należało złożyć do dnia [...] kwietnia 2017 r.

Na przedmiotowe postępowanie wpłynęło 21 ofert, w tym oferta Spółki nr [...]. Otwarcie ofert nastąpiło dnia [...] kwietnia 2017 r.

Rozpoznając oferty w części jawnej, w związku ze stwierdzeniem, że w ofercie Spółki występują braki formalno-prawne, w dniu [...] kwietnia 2017 r. komisja konkursowa wezwała ww. do ich usunięcia w terminie do [...] maja 2017 r., poprzez: złożenie aktualnego wypisu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą w wersji papierowej wskazując, iż brak w księdze rejestrowej wpisu dotyczącego badań RTG w obu wskazanych miejscach udzielania świadczeń oraz, że istnieje niezgodność danych w formularzu ofertowym dotyczących komórki w VII. części systemu resortowych kodów identyfikacyjnych: [...] w odniesieniu do księgi rejestrowej nr [...] oraz kopii umowy albo zobowiązania podwykonawcy do zawarcia umowy z oferentem, zawierającej zastrzeżenie o prawie Funduszu do przeprowadzania kontroli na zasadach określonych w ustawie, bowiem przedłożona kopia umowy podwykonawstwa takiego zastrzeżenia nie zawierała.

W dniu [...] maja 2017 r. wpłynęły do organu następujące dokumenty: wniosek

z dnia [...] kwietnia 2017 r. o wpis zmian w rejestrze, w którym przy Poradni

stomatologicznej przy ul. [...] w Ł. oraz przy Poradni stomatologicznej przy ul. [...] w Ł. wykazano wpis cz. IX kodu resortowego HC.4.2.3 (z poświadczeniem złożenia do wojewody p. [...] kwietnia 2017r.) oraz kopia umowy z podwykonawcą, zawierająca wymagane zastrzeżenia. Jednocześnie wpłynęło oświadczenie Spółki, w którym poinformowała, że nie jest w stanie dostarczyć na czas dokumentów dotyczących cyfrowego aparatu RTG, a pełen wpis do rejestru będzie dostępny na dzień rozpoczęcia nowej umowy.

W związku z faktem dokonania częściowego uzupełnienia braków formalnych komisja konkursowa wezwała ponownie Spółkę do uzupełnienia aktualnego wypisu

z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą w wersji papierowej, wskazując na brak w księdze rejestrowej wpisu dotyczącego badań RTG w obu wskazanych miejscach udzielania świadczeń oraz na niezgodność danych w formularzu ofertowym dotyczących komórki w VII. części systemu resortowych kodów identyfikacyjnych: [...] w odniesieniu do księgi rejestrowej nr [...]w terminie do [...] maja 2017 r. Odwołujący nie uzupełnił wskazanych braków.

W dniu [...] maja 2017 r. komisja konkursowa, w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie ze stanem faktycznym, dokonała weryfikacji sprzętu oraz personelu wykazanego w ofercie. Podczas weryfikacji Spółka złożyła m.in. dwa oświadczenia z dnia [...] maja 2017 r. odnośnie aparatów RTG znajdujących się w Poradni stomatologicznej przy ul. [...] w Ł. oraz w Poradni stomatologicznej przy ul. [...] w Ł., w których Spółka oświadczyła, że aparat RTG posiada zatwierdzone warunki, lecz nie posiada decyzji Wojewódzkiej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej. Spółka oświadczyła również, że w przypadku podpisania umowy decyzję taką dostarczy przed rozpoczęciem umowy.

W dniu [...] maja 2017 r. oferta Spółki została odrzucona z powodu niespełniania wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, w tym warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm., zwanej dalej: "ustawą o świadczeniach").

W dniu [...] maja 2017 r. wpłynął protest Spółki, w którym nie zgodziła się ona

z ustaleniami komisji konkursowej podnosząc, że w zasadach konkursowych nie ma obowiązku wpisu w księdze rejestrowej dodatkowych usług, jak np. rentgenodiagnostyka - w chwili składania oferty oraz, że wpis jest tylko dodatkowym uzupełnieniem księgi rejestrowej, a fakt niedopisania był spowodowany względami technicznymi.

W dniu [...] maja 2017 r. komisja konkursowa oddaliła protest.

W dniu [...] maja 2017 r. nastąpiło rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania konkursowego, zgodnie z którym oferta Spółki nie została wybrana do zawarcia umowy.

W związku z powyższym Spółka złożyła odwołanie, w którym zwróciła się

o ponowne rozpatrzenie oferty. Zdaniem Spółki oferta spełniała wszystkie wymagane warunki. Podniosła, że komisja konkursowa bezpodstawnie podtrzymuje, iż obowiązkowe jest posiadanie dodatkowego wpisu do księgi rejestrowej w momencie składania oferty konkursowej. Wskazała, że ustawodawca narzuca ten obowiązek dopiero od momentu rozpoczęcia działalności. Zaznaczyła również, że komisja konkursowa w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. odrzucającym protest, pominęła istotne okoliczności, takie jak: przedstawienie przez nią wniosku do urzędu wojewódzkiego rozpoczynającego procedurę dopisania do Księgi Rejestrowej usług rentgenodiagnostycznych, pozytywną weryfikację aparatu RTG w dniu [...] maja 2017 r., która potwierdziła, że znajduje się on w miejscu udzielania świadczeń i posiada on odpowiednią dokumentację oraz jest w trakcie procedury rejestracyjnej , jak również, że nie mogła odpowiedzieć na drugie wezwanie, bowiem otrzymała je pocztą w dniu odrzucenia oferty.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor P. OW NFZ, decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. oddalił przedmiotowe odwołanie uznając, że postępowanie konkursowe było prowadzone prawidłowo, a zarzuty Spółki są niezasadne.

W dniu [...] czerwca 2017 r. Spółka zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie jego oferty konkursowej.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Dyrektor P. OW NFZ utrzymał

w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego (Dz. U. z 2017 r. poz. 193, zwanym dalej: " rozporządzeniem koszykowym").

Następnie wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu bezsporne jest, że Spółka wskazała na samodzielną realizację świadczeń rentgenodiagnostycznych oraz, że w księdze rejestrowej Nr [...] prowadzonej przez Wojewody P. dla Spółki w rubryce 8 określającej zakres świadczeń zdrowotnych w komórkach organizacyjnych wykazanych jako miejsca udzielania świadczeń brak było kodu resortowego, stanowiącego część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych właściwego dla rentgenodiagnostyki - w dniu składania oferty [...] kwietnia 2017 r. Ponadto organ wskazał, że korespondencja ze Spółką w trybie uzupełnienia braków formalnych oferty jak i dokumenty złożone podczas weryfikacji oferty wykazały, że Spółka nie dokonała wpisu zakresu świadczeń rentgenodiagnostycznych do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz, że aparat RTG, którym dysponuje w miejscu udzielania świadczeń nie posiada zezwolenia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W związku z powyższym, w dniu [...] maja 2017 r. komisja konkursowa prawidłowo odrzuciła ofertę Spółki z powodu niespełniania warunków określonych m.in. przez Prezesa Funduszu na podstawie art 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Wskutek odrzucenia oferta Spółki nie brała udziału w dalszej części postępowania konkursowego, które zakończyło się w dniu 24 maja 2017 r. wyborem do zawarcia umowy 19 oferentów.

Odnosząc się do zarzutów Spółki, organ odwoławczy przytoczył treść § 5 Zarządzenia nr [...] Prezesa NFZ (warunków postępowania) oraz art. 31 d ustawy o świadczeniach, a następnie stwierdził, że prezentowane przez nią stanowisko, iż wpis jest obowiązkiem w momencie rozpoczęcia działalności, po pozytywnym zakończeniu konkursu ofert, nie ma żadnego oparcia w aktach prawnych obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu.

Organ przywołał też treść art. 100 ust. 1 pkt 5 i 6, art. 103 w zw. z art. 106 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1638), a następnie stwierdził, że Spółka oparła się na błędnym przekonaniu, iż składając ofertę nie miała obowiązku posiadania wpisu w księdze rejestrowej dotyczącego rentgenodiagnostyki w miejscu udzielania świadczeń. Podniósł również, że chybione jest powoływanie się przez ww. na fakt, iż posiada ona założoną księgę rejestrową od [...] lipca 2002 r., bowiem podstawą do odrzucenia oferty nie było nieposiadanie wpisu podmiotu leczniczego ani komórki organizacyjnej, lecz nieposiadanie wpisu uprawniającego do udzielania świadczeń rentgenodiagnostyki.

Organ podniósł również, że okoliczności, które Spółka uznaje za istotne przy rozpatrywaniu protestu, nie miały wpływu na sytuację faktyczną będącą przyczyną odrzucenia jej oferty.

Ponadto organ wskazał, że warunek zawarty w kryterium II. Jakość, kategoria 2 - Sprzęt i aparatura medyczna, który brzmi: 2.3. Cyfrowy aparat RTG do zdjęć wewnątrzustnych -w miejscu udzielania świadczeń, o jakim pisze Spółka jest warunkiem dodatkowo ocenianym. Oferta Spółki nie została poddana ocenie pod kątem warunków dodatkowo ocenianych, bowiem wskutek niespełniania warunku wymaganego została odrzucona i nie brała udziału w dalszej części postępowania.

Po przeprowadzeniu analizy akt sprawy, Dyrektor P. OW NFZ stwierdził, że postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, warunkach postępowania i warunkach zawierania umów. Zdaniem organu oferta Spółki nie spełniała warunku wymaganego do realizacji gwarantowanych świadczeń ogólnostomatologicznych, określonych w rozporządzeniu koszykowym.

W dalszej kolejności organ przytoczył treść § 10 ust. 4 pkt 3 warunków postępowania, a następne stwierdził, że z powyższego przepisu wynika, że personel nie musi być zatrudniony w chwili składania ofert. Nie odnosi się to natomiast do sprzętu, czy też rejestracji w podmiocie rejestrowym, ponieważ pracodawca nie dopuścił możliwości składania oświadczeń o spełnieniu danego warunku

w przyszłości (z chwilą zawarcia umowy). Ponadto organ odwoławczy podniósł, że nie kontestuje faktu posiadania przez Spółkę aparatu RTG. Wskazał, że Spółka nie ma zarejestrowanej rentgenodiagnostyki, formalnie umożliwiającej wykonywanie zdjęć RTG w księdze rejestrowej podmiotów leczniczych prowadzonej przez Wojewodę P., tym samym nie może prowadzić tego rodzaju działalności, co wynika z art. 103 cyt. ustawy o działalności leczniczej. Dopiero po uzyskaniu takiego wpisu świadczeniodawca może udzielać przedmiotowych świadczeń (co wyczerpująco wyjaśnił organ I instancji).

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie

o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, jak również o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

- bezpodstawnego odrzucenia jej oferty w konkursie ofert w zakresie leczenia stomatologicznego;

- nieuwzględniającej dyrektyw wykładni oświadczeń woli wynikających z art. 65 § 1 k.c., a znajdujących odpowiednie zastosowanie do ofert składanych w postępowaniu konkursowym, m.in. w związku z art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz § 2 pkt 12 Zarządzenia Prezesa NFZ Nr [...];

- nierównego traktowania oferentów;

- obrazy art. 134 ustawy o świadczeniach.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że odpowiadając twierdząco na pytania ankietowe zawarte w formularzu ankietowym w cz. VIII warunek 1.1. Spółka oświadczyła, że będzie wykonywała umowę samodzielnie bez zlecania podwykonawcom udzielania świadczeń będących przedmiotem umowy, co było równoznaczne z zadeklarowaniem realizacji umowy również w zakresie rentgenodiagnostyki, a nie zadeklarowaniem posiadania pracowni RTG. To oświadczenie, zdaniem skarżącej, nie mogło być jednak interpretowane w oderwaniu od okoliczności i przepisów. Podała, że skoro w inkryminowanym punkcie (oświadczenie, że będzie wykonywała umowę samodzielnie bez podwykonawcom udzielania świadczeń będących przedmiotem umowy) użyty został czas ("będzie wykonywał"), a nie teraźniejszy ("wykonuje"), to w jej ocenie wypełnienie przez oferenta owego "zapewnienia" ocenia się według stanu na dzień rozpoczęcia udzielania świadczeń, a nie w dacie otwarcia ofert. W konsekwencji niemożność przedstawienia przez oferenta, na dzień otwarcia ofert zarejestrowanego profilu RTG w RPWDL nie podważa obiektywnej zgodności z rzeczywistością informacji zamieszczonych przezeń w ofercie i nie uprawnia komisję konkursową do twierdzenia, że oferent nie spełnia wymaganych warunków określonych w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach.

Ponadto Spółka podniosła, że Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 marca 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawiera dwa różne warunki rankingujące: 1) Jakość 2. Sprzęt i aparatura medyczna 2.3 Cyfrowy aparat RTG do zdjęć wewnątrzustnych- w miejscu udzielania świadczeń; 2) II. Kompleksowość 1. Sposób wykonania umowy 1.1 Realizacja świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem umowy bez udziału podwykonawców, z wyłączeniem prac techników dentystycznych oraz badań histopatologicznych. Zdaniem Spółki warunek 1 stanowi warunek rankingujący i nie jest podstawą do odrzucenia oferty, natomiast warunek 2 jest wymaganym (koniecznym). W warunku 1 aparat RTG musi znajdować się w miejscu udzielania świadczeń- tak w dniu złożenia oferty, w toku postępowania prowadzonego w sprawie zawarcia umowy, jak i w trakcie realizacji świadczeń. Kwestia wpisu do rejestru jest problematyczna, gdyż nie ma o niej mowy. Natomiast w 2 warunku nie ma mowy o żadnym aparacie RTG, rejestrze, czy innym udokumentowaniu. Skarżąca podniosła, że jeżeli spełnienie wymogu rejestracji w rejestrze aparatu RTG byłoby jedynym kryterium obydwu warunków, to oznaczałoby zdublowanie tego samego kryterium w tym samym arkuszu ofertowym.

Poza tym Spółka podniosła, że warunek z formularza ofertowego: Realizacja świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem umowy bez udziału podwykonawców, z wyłączeniem prac techników dentystycznych oraz badań histopatologicznych jest tożsamy z § 14 art. 1 pkt 8 Zarządzenia Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia". W ocenie skarżącej stwierdzenie Dyrektora P. OW NFZ zawarte w decyzji nr [...], że "spełnienie tego warunku dodatkowo ocenianego, rankingującego ofertę nie przesądza jednakże o spełnieniu warunków wymaganych w przedmiotowym postępowaniu konkursowym" stanowi ciężkie naruszenie prawa i jest oczywiście bezpodstawne. Przy braku w ofercie umowy zawartej z podwykonawcą oświadczenie, że oferent będzie wykonywał umowę samodzielnie bez zlecenia podwykonawcom jest warunkiem koniecznym. Zdaniem skarżącej, jeżeli organ twierdzi, że oświadczenie nie jest wymagane, to przyjmuje, że NFZ jest w posiadaniu umowy z podwykonawcą w danym zakresie, co jest zgodne ze stanem faktycznym. W portalu SZOI w potencjale świadczeniodawcy będących w posiadaniu organu znajduje się bezterminowa umowa z podwykonawca w zakresie badań RTG, kopia umowy została również złożona komisji konkursowej w tym samym postępowaniu o udzielaniu świadczeń w zakresie usług stomatologicznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Podczas rozprawy w dniu [...] listopada 2017 r. pełnomocnik organu oświadczył do protokołu, że w dniu złożenia oferty do rozstrzygnięcia konkursy oferent nie posiadał ważnego wpisu w rejestrze Wojewody P. w zakresie profilu do udzielania świadczeń rentgenodiagnostyki – RTG. Dopiero od momentu uzyskania takiego wpisu może skutecznie udzielać świadczeń w tym zakresie. Nie posiadał ważnej decyzji Sanepidu upoważniającej do udzielania świadczeń w zakresie RTG. Podnosi że dopiero uzyskanie ważnej decyzji Sanepidu mogło być podstawą do uzyskania wyżej wymienionego wpisu. Podnosi że na kartach 69 i 67 znajduje się oświadczenia skarżącego z których wynika wprost że nie posiada stosownych zezwoleń i wpisów.

Wskazał, że oświadczenie o których mowa na k. 68 akt postępowania dotyczy udzielania świadczeń w dwóch miejscach przez ten podmiot z uwzględnieniem świadczeń RTG jednakże realizowanych przez podwykonawców a nie we własnym zakresie przez ten podmiot.

Natomiast właściciel firmy –Skarżący oświadczył, że te twierdzenia są prawdziwe ale niepełne. Potwierdza, że istotnie ok. 200 zdjęć RTG o których była mowa na k. 68 była wykonana przez podwykonawców. Podał, że w dalszym ciągu nie ma kontraktu.

Pełnomocnik organu podniósł, że Skarżący uzyskał kontrakt na udzielanie świadczeń ogólnostomatologicznych w P., gdzie oferta została wybrana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy chodzi o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a także sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją tychże świadczeń i jest podstawą określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy zatytułowanym "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie w tym rozdziale trybu postępowania i zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych służy wypełnieniu przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a zakreślonych przez art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga (do sądu administracyjnego) na zasadach określonych w art. 153 i 154 tej ustawy. Zasady przeprowadzania postępowania, o których mowa w art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zostały określone w ww. Dziale VI tej ustawy.

Wyrazem realizacji zasady zapewniającej równe traktowanie świadczeniodawców jest wynikająca z przepisów art. 146 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy o świadczeniach delegacja do wydania przez Prezesa Funduszu dokumentów określających przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców, przy czym stosownie do art. 146 ust. 2 ustawy o świadczeniach Prezes Funduszu przed określeniem przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców zasięga opinii właściwych konsultantów krajowych. Wydawanie wzmiankowanych dokumentów, niebędących decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r. II GSK 263/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA.), jest wynikiem kompetencji Prezesa NFZ z zakresu kierowania ustawową i statutową działalnością organu. W ramach pragmatyki tego kierowania, w tym wykonywania nałożonych ustawą zadań, Prezes NFZ, w drodze delegacji z art. 146 ustawy o świadczeniach podejmuje zarządzenia. Obejmują one istotne zagadnienia/elementy związane z postępowaniem prowadzonym w trybie konkursu ofert dotyczącym umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określając warunki zawierania tych umów dla poszczególnych rodzajów świadczeń. Oferent (świadczeniodawca) jest zobowiązany do przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Mają one bowiem charakter wzorca umownego (art. 384 kodeksu cywilnego). Warunki wymagane od świadczeniodawców (art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach), to ustalone przez Prezesa NFZ warunki sine qua non uczestnictwa w postępowaniu. Dotyczą one m.in. organizacji udzielania świadczeń. Formułowane są w ten sposób, że można je spełniać albo nie – spełnianie warunków nie podlega stopniowaniu.

Niespełnianie warunków wymaganych od świadczeniodawców skutkuje odrzuceniem oferty w części jawnej postępowania konkursowego, kiedy to ustala się (m.in.), które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach. Przepis art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach wymienia enumeratywnie przypadki (przyczyny) odrzucenia oferty; skonstruowany jest w ten sposób, że wystąpienie którejkolwiek z tych przyczyn powoduje konieczność (przymus) odrzucenia oferty, bez możliwości podjęcia przez organ innej decyzji. Niespełnianie przez oferenta lub ofertę warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach (warunki wymagane od świadczeniodawców), to przyczyna odrzucenia oferty, która ma w pierwszym etapie postępowania wyeliminować podmioty, które nie spełniają warunków merytorycznych określonych w zarządzeniu Prezesa NFZ. Oferent niespełniający któregoś z wymogów zarządzenia Prezesa NFZ, określającego merytoryczne warunki realizacji świadczeń danego rodzaju, otrzymuje pisemną informację o odrzuceniu jego oferty oraz przyczynach odrzucenia.

W ocenie Sądu, w całym postępowaniu konkursowym Komisja działała zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i w żaden sposób nie doszło do naruszenia interesu prawnego strony skarżącej.

Zgodnie z załącznikiem nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego "Wykaz świadczeń ogólnostomatologicznych oraz warunki ich realizacji" tabela nr 1 "Wykaz świadczeń ogólnostomatologicznych" określa, że jednym ze świadczeń wykonywanych w przedmiotowym zakresie świadczeń jest "5. Rentgenodiagnostyka do 2 zdjęć wewnątrzustnych". Oznacza to, że oferent składając ofertę ma obowiązek zapewnić realizację tego świadczenia w ramach przyszłej umowy w Funduszem. Wskazać należy, że wymagania określone w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia są wymaganiami bezwzględnie obowiązującymi a ich niespełnienie obliguje komisję konkursową, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, do odrzucenia oferty, zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach z powodu niespełniania warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach.

W ocenie Sądu, w przedmiotowym postępowaniu bezsporne jest, że strona skarżąca wskazała na samodzielną realizację świadczeń rentgenodiagnostycznych. Poza sporem jest fakt, że w księdze rejestrowej Nr [...] prowadzonej przez Wojewodę P. dla podmiotu leczniczego S. Spółka partnerska, w rubryce 8 określającej zakres świadczeń zdrowotnych w komórce organizacyjnej wykazanej jako miejsce udzielania świadczeń brak było kodu resortowego, stanowiącego część IX systemu resortowych kodów identyfikacyjnych właściwego dla rentgenodiagnostyki w dniu składania oferty [...] kwietnia 2017 r. Ponadto, jak słusznie wykazały organy, zarówno korespondencja ze stroną w trybie uzupełniania braków formalnych oferty, jak i dokumenty złożone podczas weryfikacji oferty potwierdzały, iż nie dokonała wpisu zakresu świadczeń rentgenodiagnostycznych do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz iż aparat RTG, którym dysponuje w miejscu udzielania świadczeń nie posiada zezwolenia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W związku z powyższym, w dniu [...] maja 2017r. komisja konkursowa odrzuciła ofertę skarżącej Spółki z powodu niespełniania wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, w tym warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. W związku z odrzuceniem oferta Spółki nie brała udziału w dalszej części postępowania konkursowego, które zakończyło się w dniu [...] maja 2017 r. wyborem 19 oferentów.

Przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy na dzień składania oferty (jak twierdzi organ), czy też w momencie rozpoczęcia działalności (jak twierdzi strona skarżąca) należy posiadać wpis z zakresu świadczeń rentgenodiagnostycznych do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz zezwolenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na aparat RTG, którym strona dysponuje w miejscu udzielania świadczeń.

Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 5 i 6 cyt. ustawy o działalności leczniczej podmiot, który zamierza wykonywać działalność leczniczą jako podmiot leczniczy, składa organowi prowadzącemu rejestr wniosek o wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, zawierający m.in. dane dotyczące rodzaju działalności, zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych oraz wykaz jego jednostek lub komórek organizacyjnych, których działalność jest związana z udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Organ prowadzący rejestr dokonuje wpisu (zmiany) w rejestrze w terminie 30 dni. Konstytutywny charakter decyzji o wpisie podkreśla art. 103 w zw. z art. 106 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy stanowiący, że działalność leczniczą można rozpocząć po uzyskaniu wpisu do rejestru, jakiemu podlegają, m.in. dane dotyczące rodzaju działalności leczniczej oraz zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych. Ponadto z zgodnie z § 5 warunków postępowania oferent obowiązany jest do przygotowania i złożenia oferty spełniającej warunki zawierania umów, zgodnie z przepisami zarządzenia. Warunkami zawierania umów są zaś warunki określone w rozporządzeniach ministra właściwego do spraw zdrowia wydanych na podstawie art. 31 d ustawy o świadczeniach oraz w zarządzeniach Prezesa Funduszu w sprawie warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dla danego rodzaju lub zakresu świadczeń - takim warunkiem koniecznym jest udzielanie świadczeń rentgenodiagnostycznych. Zatem, jak słusznie stwierdził organ, do udzielania takich świadczeń niezbędne jest nie tylko posiadanie aparatu RTG i zezwoleń umożliwiających jego użytkowanie, ale również posiadanie przez oferenta wpisu rentgenodiagnostyki w księdze rejestrowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą - o ile oferent nie zlecił wykonywania tych badań podwykonawcy.

W postępowaniu konkursowym, prowadzonym w celu zapewnienia realizacji świadczeń finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z cyt. zapisami rozporządzenia stomatologicznego oraz warunkami postępowania oferent musi gwarantować spełnianie wymagań w zakresie posiadania prawidłowego wpisu nie

w momencie rozpoczęcia udzielania świadczeń rentgenodiagnostyki, ale najpóźniej w terminie składania ofert – czego, jak słusznie stwierdził organ, Skarżąca nie spełniła.

W związku z powyższym, niezasadny są zarzut Spółki, że składając ofertę nie miała obowiązku posiadania wpisu w księdze rejestrowej dotyczącego rentgenodiagnostyki w miejscu udzielania świadczeń. Dodatkowo należy zauważyć, że jak prawidłowo wskazał organ, chybione jest powoływanie się Spółki na fakt, iż posiada ona założoną księgę rejestrową od 1 lipca 2002 r., bowiem w przedmiotowym przypadku podstawą do odrzucenia oferty nie było nieposiadanie wpisu podmiotu leczniczego ani komórki organizacyjnej, lecz nieposiadanie wpisu uprawniającego do udzielania świadczeń rentgenodiagnostyki.

Należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, który skład orzekający w przedmiotowej sprawie podziela, że oferta ma być aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy, co służyć ma konkretnemu celowi, a mianowicie stworzenia możliwości jej zweryfikowania na odpowiednim etapie postępowania konkursowego (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 816/14, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 912/15, opubl. CBOSA).

Niedokonanie zatem przez stronę skarżącą w dniu składania oferty wpisu

z zakresu świadczeń rentgenodiagnostycznych do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą oraz zezwolenia Sanapidu na aparat RTG stanowiło, jak słusznie stwierdził organ, niespełnienie warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach.

Ponadto za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy

o świadczeniach, w myśl którego Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Stąd wypływa bardziej szczegółowa dyrektywa, w myśl której wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej powinny być udostępnione świadczeniodawcom na takich samych zasadach (art. 134 ust. 2 ustawy o świadczeniach). W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, P. OW NFZ zapewnił równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców, ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem zostały udostępnione oferentom na takich samych zasadach. Każdy bowiem ze świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu składa stosowne oświadczenie, że zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów, nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Oświadczenie powyższej treści zostało również złożone przez stronę skarżącą w niniejszej sprawie. Przystępując do konkursu ww. wiedział zatem, jakie są warunki skutecznego w nim uczestnictwa. Komisja konkursowa stosując jednolite zasady oceny ofert weryfikowała je, korzystając z danych będących w posiadaniu Funduszu, a także znajdujących się w powszechnie dostępnych rejestrach. Te drugie nie są w wyłącznym posiadaniu NFZ. Są udostępnione za pośrednictwem platform teleinformatycznych. Skarżący w terminie składania ofert nie miał ujawnionego wpisu komórki organizacyjnej dotyczącej rentgenodiagnostyki. Zdaniem Sądu, słuszne jest zatem stanowisko organu, że wyeliminowanie z dalszej części postępowania konkursowego oferty Skarżącego, która zgodnie z obowiązującymi w przedmiotowym zakresie regulacjami prawnymi nie spełniała wymaganych warunków, jest potwierdzeniem przestrzegania zasad równego traktowania oraz zapewnienia uczciwej konkurencji, w szczególności mając na uwadze kontroferentów, którzy wymagania spełniali. Odmienne stanowisko prowadziłoby do naruszenia reguł postępowania jednakowych dla oferentów oraz nieuprawnionych odstępstw na korzyść jednego z nich.

Sąd za bezzasadny uznał zarzut dotyczący nieuwzględnienia dyrektyw wykładni oświadczeń woli wynikających z art. 65 § 1 k.c. w kontekście złożonych w ofercie oświadczeń w zakresie sposobu wykonania umowy, tj. "realizacji świadczeń zdrowotnych będących przedmiotem umowy bez udziału podwykonawców" (warunek 1.4). Strona skarżąca udzielając odpowiedzi "Tak" potwierdziła spełnianie tego warunku, zaś komisja konkursowa nie podważała ważności tego oświadczenia. Jednakże spełnianie tego warunku (dodatkowo ocenianego, rankingującego ofertę) nie przesądza o spełnianiu przez ww. warunków wymaganych w postępowaniu konkursowym, a w przypadku objętym stanem faktycznym przedmiotowej sprawy spełnianiu warunku dotyczącego nie tylko posiadania aparatu RTG i zezwoleń umożliwiających jego użytkowanie, ale również posiadania przez oferenta wpisu rentgenodiagnostyki w księdze rejestrowej podmiotu wykonującego działalność leczniczą (o ile oferent nie zlecił wykonywania tych badań podwykonawcy) w dniu składania oferty.

Podsumowując należy stwierdzić, że oferta strony skarżącej na dzień jej złożenia nie spełniała warunków zawarcia umowy i jako taka nie mogła brać udziału w dalszych etapach postępowania. Bez znaczenia pozostaje fakt, że jak wynika z akt sprawy, strona stosowny warunek spełniała dopiero po zakończeniu postępowania przed organem wydającym zaskarżoną decyzję. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, była ona zobligowana do spełnienia warunków bezwzględnie wymaganych już w okresie związania ofertą, tj. po upływie składania ofert (§ 18 ust. 4 warunków postępowania). Odmienne stanowisko prowadziłoby do naruszenia reguł postępowania jednakowych dla wszystkich oferentów oraz nieuprawnionych odstępstw na korzyść jednego z oferentów. Strona skarżąca nie może być odmiennie traktowana z tej przyczyny, że brak formalno-prawny determinujący jej udział w postępowaniu został uzupełniony po terminie składania ofert i w jej ocenie na dzień zawierania umowy spełniałaby wszystkie warunki.

Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Należy też nadmienić, że w trakcie rozprawy w dniu 9 listopada 2017 r. pełnomocnik organu oświadczył, że strona skarżąca uzyskała kontrakt na udzielanie świadczeń ogólnostomatologicznych w P., gdzie oferta została wybrana.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa

i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.