Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1596/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant specjalista Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Kancelarii [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją [...] z [...] czerwca 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej jako kpa) utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju nr [...] z dnia [...].07.2014 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...].06.1951r. (decyzja z 1951r.) odmawiającego przyznania dotychczasowej właścicielce H. W. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w części nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa, tj. dz. ew. nr [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podał, że zachodzą przesłanki wynikające z art. 156 § 1 pkt 2 kpa do stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia administracyjnego z [...].06.1951 r. w części stanowiącej własność Skarbu Państwa, gdyż wg akt nie było przeszkód w korzystaniu przez dotychczasową właścicielkę z nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, a odmowę uzasadniono przesłankami pozadekretowymi. Jednocześnie minister uznał, iż w sprawie nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Wyjaśnił, że obecnie dawna nieruchomość ozn. nr hip. [...] stanowi część dz. ew. nr [...] z obrębu [...] będącej własnością Skarbu Państwa, która decyzją kierownika Urzędu Rejonowego w [...] nr [...] nr [...] z dnia [...].10.1993 r. została przekazana w trwały zarząd Kancelarii [...] na czas nieoznaczony.

Minister ustalił, iż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej został złożony przez byłą właścicielkę w terminie określonym w art. 7 ust. 1. dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ( Dz. U. nr 50, poz. 279 dalej jako dekret). Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu wniosek właściciela gruntu powinien być uwzględniony jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela "da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania". Przywołał następnie ugruntowane na tle tego przepisu orzecznictwo i wyjaśnił, że w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia dla tej nieruchomości obowiązywał "Ogólny plan zabudowania m.st. Warszawy" zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11.08.1931 r. (nr VIII reg 1000/31), wydany na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216). Dla obszaru nieruchomości położonej przy ul. M. przewidywał on zabudowę zwartą 4-5 kondygnacyjną. Powołując się na stan budynków po wojnie minister uznał, że funkcja zapisana w powołanym planie zabudowy mogła być realizowana na tym gruncie przez dotychczasową właścicielkę, gdyż nie obowiązywały wówczas żadne przepisy prawa materialnego, które ograniczałyby swobodę osób fizycznych do wykonywania inwestycji w zakresie budownictwa mieszkaniowego. Natomiast w uzasadnieniu orzeczenia dekretowego z 1951r. stwierdzono, że odmowa następuje z uwagi na fakt, iż znajdują się tu budynki, które nie posiadają administracji ani prowadzącego meldunki, a Prezydium Rady Narodowej w [...] taki stan uznało za szkodliwy dla gospodarki narodowej.

W konsekwencji minister uznał, że wada orzeczenia z 1951r. winna być zakwalifikowana jako rażące naruszenie prawa, bowiem w sposób oczywisty naruszono dyspozycję art. 7 ust. 2 dekretu a także przepisy o postępowaniu administracyjnym, nakazujące dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 44 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, Dz.U. RP Nr 36, poz. 341).

W skardze na ww. decyzję Kancelaria [...] zarzuciła ministrowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez utrzymanie w mocy decyzji, która z uwagi na uchybienia proceduralne dokonane przez organ rozpatrujący wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego, nie powinna pozostać w obrocie prawnym, a w konsekwencji naruszenie również art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez uznanie, że w przedmiotowej sprawie organy dekretowe rażąco naruszyły prawo,

art. 7 i art. 77 kpa przez powielenie błędów Ministra Infrastruktury i Rozwoju polegających na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego w niniejszej sprawie i w konsekwencji orzekanie w przedmiocie nieważności wskazanego orzeczenia administracyjnego w sytuacji, w której Minister Inwestycji i Rozwoju nie dysponował kompletnymi aktami postępowania dekretowego, a zatem nie mógł zbadać czy występują przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego;

art. 80 kpa poprzez odstąpienie od przesłuchania pełnomocnika wnioskodawców J. Z., mimo, iż organ administracji w I instancji zamierzał dokonać tej czynności zgodnie z wezwaniem z dnia z dnia 4 lipca 2014 r.;

art. 80 kpa przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie za udowodnione okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego zgodnie z wnioskiem wnioskodawców.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa) i uchylenie decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] (art. 135 ppsa) oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje:

Badając sprawę w ramach art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa) Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W kontrolowanej sprawie postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy art. art.156-158 kpa. Wnioskodawca uzasadniał swoje stanowisko rażącym naruszeniem prawa przez organ dekretowy, tj. wystąpieniem przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Naruszenie prawa w sposób rażący ma miejsce wówczas gdy dany przepis nie wymaga stosowania wykładni prawa a przy tym dane przekroczenie prawa ma miejsce w sposób jasny i niedwuznaczny.

W niniejszej spawie postępowanie toczyło się dwukrotnie, organ uzupełniał postępowanie dowodowe, odnalazł w archiwach dokumenty istotne dla wyniku sprawy i materiał dowodowy ocenił w sposób nie budzący wątpliwości Sądu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest obszerne i wyczerpujące, a przy tym rzeczowe, odnosi się do wszystkich zarzutów zgłoszonych w postępowaniu odwoławczym, wskazuje też podstawy prawne i powołuje się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Nie sposób zatem przyjąć, iż w sprawie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów proceduralnych. Nie naruszono też wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.04.2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1361/12, uchylającego poprzednie decyzje nadzorcze. W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd uznał, że organ nadzoru winien uzupełnić materiał dowodowy o orzeczenie administracyjne z 1951r. wraz z uzasadnieniem. Wobec jego odnalezienia bezprzedmiotowe było przesłuchanie adw. J. Z. tj. ówczesnego pełnomocnika K. P. i A. W., bo ten miał być przesłuchany na okoliczność treści uzasadnienia ww. orzeczenia z 1951r. Niezasadne są wobec tego zarzuty naruszenia art. 7 i 77 kpa. W toku postępowania minister podjął wszelkie kroki celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił motywy zajętego stanowiska i przedstawił argumenty, którymi kierował się przy ocenie materiału dowodowego.

W sprawie mamy do czynienia z weryfikacją w trybie nadzwyczajnym orzeczenia dekretowego z 1951r. W świetle orzecznictwa, jedynym kryterium, które winien mieć na uwadze organ rozpoznający wniosek byłego właściciela jest możliwość pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego. Organ przytoczył szereg orzeczeń na poparcie tego poglądu i zweryfikował przeznaczenie nieruchomości w dacie orzekania z obowiązującym wówczas planem. Ocena dokonana przez organ w świetle przywołanych przepisów i orzecznictwa – dokonana została poprawnie. Dla wyniku sprawy nie ma nadrzędnego znaczenia jakie uzasadnienie zawarto w ww. orzeczeniu z 1951 (choć oczywiste jest że nie dotyczyło ono przesłanek dekretowych). Istotne jest, czy rzeczywiście istniały podstawy do odmowy przyznania prawa własności czasowej, a tych w skardze ani w toku postępowania w odniesieniu do art. 7 ust. 2 dekretu nie wyartykułowano. Jedynym punktem odniesienia winien być obowiązujący w danym okresie plan zagospodarowania przestrzennego a do tego minister odniósł się rzeczowo. Nieuzasadnione są zatem zarzuty skargi wskazujące na to, że organ skupił się jedynie na treści uzasadnienia, skoro istotą sprawy w jej stanie faktycznym są przesłanki art. 7 ust. 2 dekretu.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.