Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2034/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. przy udziale --- sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia [...]r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j. t. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. pozbawił Z. B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie [...]r. - [...]r., [...]r. - [...]r. i [...]r. - [...]r.

W uzasadnieniu podał, że Z. B. w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy, co ustalono na podstawie akt b. ZBoWiD.

W tej sytuacji Kierownik Urzędu stwierdził, że Z. B. uzyskał uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl zaś art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy o kombatantach osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 w/w ustawy.

Mając powyższe na uwadze orzekł jak w decyzji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. B. podał, że w okresie II wojny światowej przebywał jako małoletni w obozie pracy przymusowej. W czasie służby wojskowej, do której został powołany jako żołnierz z poboru walczył z bandami UPA w okolicy S. aż do wschodniej granicy. Za udział w tych walkach został odznaczony

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r.

W uzasadnieniu podał, że Z. B. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane decyzją ZW ZBoWiD w W. wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Wskazał, iż wbrew twierdzeniom odwołującego się podczas tej służby nie brał udziału w walkach z bandami UPA. Z nadesłanego na żądanie organu wykazu CAW wynika, że [...]Pułk KBW, w którym odwołujący się pełnił służbę w latach [...]-[...] nie uczestniczył w walkach z UPA, ani Wehrwolfem. Zatem także odwołujący się nie mógł brać udziału w walkach z tymi oddziałami. Uznał w tej sytuacji, że brak jest podstaw do uchylenia, bądź zmiany dotychczasowej decyzji z [...]r. o pozbawieniu odwołującego się uprawnień kombatanckich.

W związku z podniesionymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy twierdzeniami skarżącego odnośnie jego pracy przymusowej w okresie II wojny światowej organ wyjaśnił, że wykonywanie w czasie II wojny pracy przymusowej nie ma wpływu uprawnienia kombatanckie.

Mając powyższe na uwadze orzekł jak w zaskarżonej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję Z. B. podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo podał, że dowódcy nie informowali żołnierzy odbywających służbę wojskową z jakimi bandami walczą, a używali ogólnych określeń UPA. Powołał się na pismo CAW z dnia [...]r., które potwierdza, że [...]Pułk KBW brał udział w walkach z bandami. Podkreślił, że jego służba wojskowa nie miała nic wspólnego z represjami w związku z czym art. 21 ustawy o kombatantach nie ma do niego zastosowania. Wyjaśnił, że walki, w których brał udział miały na celu ochronę życia i mienia obywateli Polski na jej wschodnich terenach. Podkreśli, że za te walki został odznaczony uchwałą Rady Państwa z dnia [...]r. Brązowym Medalem Zasłużonym na Polu Chwały.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej uznał, że decyzja zaskarżonej treści w niczym nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisów procedury administracyjnej. Jest zatem prawidłowa.

Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j. t. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują te uprawnienia z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis zaś ustępu 2 wymienia osoby, które pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Oznacza to, że zasadą omawianej ustawy o kombatantach jest zachowanie przyznanych do chwili jej wejścia w życie uprawnień kombatanckich, a wyjątki od tej ustawy wyliczone w ustępie drugim winny być stosowane i interpretowane ściśle z ich brzmieniem.

W myśl przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. wyżej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

Z akt sprawy wynika, że Z. B. otrzymał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji ZW ZBoWiD w W. z dnia [...]r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresach [...]r. - [...]r., [...]r. - [...]r. i [...]r. - [...]r. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w [...] Pułku KBW. Jak wynika z informacji nadesłanej przez CAW na żądanie organu [...] Pułk KBW w okresie odbywania przez Z. B. służby wojskowej, tj. w latach [...]-[...] nie brał udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem lecz zwalczał poakowskie podziemie zbrojne oraz bandy rabunkowe.

Przystępując do ZBoWiD, w deklaracji członkowskiej oraz w życiorysie skarżący podał, że w okresie służby wojskowej brał czynny udział w walkach z reakcyjnym podziemiem i wymienił miejscowości, w rejonie których walczył. Podał też, że udział w tych walkach został odznaczony Brązowym Medalem Zasłużonego na Polu Chwały.

W związku z powyższymi twierdzeniami wskazać należy, że w wyroku z dnia 10.10.2001r. sygn. V SA 214/01 (LEX nr 79620) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż: "1. Według ustawy z 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wcielenie do wojska i odbywanie służby wojskowej poza okresem od 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. nie stanowi podstawy do utrzymania uprawnień kombatanckich. 2. Uprawnienia kombatanckie są szczególnym wyróżnieniem za zasługi dla Polski, a przywileje przyznawane w związku z ich posiadaniem są ponadstandardowe w stosunku do świadczeń, do jakich mają prawo obywatele, którzy tych uprawnień nie posiadają. Przyznanie uprawnień musi więc mieć za podstawę albo działalność, z którą ustawa łączy te uprawnienia, bądź też być ofiarą represji w miejscach i z przyczyn określonych w tej ustawie."

W wyroku z dnia 14.03.2002r. sygn. III RN 158/01 (OSNP 2002/20/477) Sąd Najwyższy wskazał, że: "Nieprecyzyjne określenie działalności kombatanckiej w decyzji Związku Bojowników o Wolność i Demokrację nie może przesądzać o pozbawieniu kombatanta uprawnień z ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), jeżeli istnieją dowody przedstawione przy ubieganiu się o członkostwo tego Związku, świadczące o przysługiwaniu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 oraz nie zachodzą przesłanki do ich pozbawienia z art. 25 ust. 2 tej ustawy."

W toku postępowania weryfikacyjnego skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, z których miałoby wynikać, że przysługują mu uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 oraz, że nie zachodzą przesłanki z art. 25 ust. 2 tej ustawy do pozbawienia go uprawnień kombatanckich. Z pisma CAW z dnia [...]r., na które powołuje się w skardze wynika, że żołnierze [...] Pułku KBW, w którym skarżący pełnił służbę w okresie od [...]r. do [...]r. brali udział w walkach z poakowskim zbrojnym podziemiem i bandami rabunkowymi. Fakty te są zgodne z ustaleniami poczynionymi w sprawie przez organy decyzyjne. Tego rodzaju walka w świetle przepisów wyżej wymienionej ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich, jak również do zachowania uprawnień kombatanckich przyznanych na podstawie dotychczasowych przepisów prawa.

Prawidłowo w świetle powyższego organ decyzyjny, mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy uznał, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w związku z czym na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnień tych należy go pozbawić.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie występowały w sprawie przesłanki wymienione w części drugiej powołanego wyżej art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, stwarzające możliwość zachowania uprawnień kombatanckich przez osoby w nim wymienione. Skarżący nie należy bowiem do żadnej z grup osób wymienionych w tymże przepisie prawa. Bez wpływu na wynika niniejszej sprawy świetle wyżej powołanych przepisów prawa będącego materialnoprawną podstawą jej rozstrzygnięcia pozostaje fakt przyznania skarżącemu Brązowego Medalu Zasłużonym na Polu Chwały.

W tej sytuacji decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają prawa. Skarga zatem podlegała oddaleniu jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, co orzeczono na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mającej zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy w związku z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Na marginesie już tylko należy zauważyć, że podnoszone przez skarżącego w toku niniejszego postępowania weryfikacyjnego twierdzenia dotyczące jego pracy przymusowej w okresie II wojny światowej pozostają bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Kwestię bowiem uprawnień z powyższego tytułu reguluje ustawa z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Skarżący powinien się zwrócić do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z odrębnym wnioskiem o przyznanie uprawnień przewidzianych tą ustawą albowiem kwestia uprawnień z powyższego tytułu stanowi odrębną sprawę administracyjną.