Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 88/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1,  par. 1a,  art. 200, art. 205  par. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. B. z dnia [...] czerwca 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. hip. jako [...], działka nr [...], z obrębu [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego J. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] maja 2015 r. J. B., reprezentowany przez adwokata R. N., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako [...] dz. Nr [...], o pow. [...] ha, obręb [...].

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta [...].

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący cztery miesiące od daty doręczenia ww. postanowienia.

Pismem z [...] maja 2015 r. J. B., reprezentowany przez adwokata R. N., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie opisaną wyżej skargę na bezczynność.

Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Wskazał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący cztery miesiące od daty doręczenia postanowienia, który to termin upłynął. Wobec powyższego, skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2) stwierdzenie na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej, polegającego na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania;

3) zasądzenie kosztów postępowania sądowego;

ewentualnie o:

4) uwzględnienie skargi w całości przez organ i na zasadzie art. 54 § 3 P.p.s.a. oraz na podstawie art. 104 i n. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako "K.p.a.") niezwłoczne zakończenie sprawy w formie ostatecznej decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że pismem z dnia [...] lutego 2016 r. poinformował stronę skarżącą o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu Wojewody i o przewidywanej dacie zakończenia postępowania wskazanej na dzień 30 maja 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a., uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu albo dokonania czynności w określonym terminie oraz zobowiązaniu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy zaistniała bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z art. 35 § 1 i 3 K.p.a., wynika dla organu administracji publicznej obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem, celem tej skargi jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga J. B. na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o ustalenie odszkodowania zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do rozpoznania tego wniosku w zakreślonym w wyroku terminie.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowy wniosek wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2014 r. Zatem, od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy określony w art. 35 § 3 K.p.a. Tymczasem pomimo upływu roku i dziesięciu miesięcy od złożenia przez skarżącego opisanego wniosku Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. Z tego względu, Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2014 r. o przyznanie odszkodowania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin dwumiesięczny dla załatwienia wniosku odszkodowawczego jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia w sprawie.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).

W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Postępowanie w sprawie rozpoznania ww. wniosku trwa już rok i dziesięć miesięcy. Z nadesłanych przez organ akt administracyjnych sprawy wynika, że do dnia [...] lutego 2016 r. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Dopiero w tym dniu organ wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla W. o nadesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na nieruchomości objętej wnioskiem oraz wystosował do stron informację o przyczynach zwłoki i przewidywanej dacie zakończenia postępowania do 30 maja 2016 r. Taki sposób procedowania sprawy godzi bez wątpienia w ustanowioną w art. 12 K.p.a. zasadę szybkości postępowania i wynikający z niej imperatyw maksymalnej koncentracji czynności procesowych. Z akt nie wynika przy tym, by na przeszkodzie realizacji tych czynności stały obiektywnie weryfikowalne przeszkody uniemożliwiające ich dokonanie w sposób niezwłoczny. Niewłaściwe podejście Prezydenta [...] do prowadzenia przedmiotowego postępowania obrazuje również brak ustosunkowania się przez organ do zarzutów zawartych w zażaleniu skarżącego na bezczynność i nie nadesłanie Wojewodzie [...] akt sprawy celem rozpoznania zażalenia. O niewłaściwym podejściu organu do prowadzenia tego postępowania świadczy również okoliczność przekazania przez organ do Sądu skargi na bezczynność dopiero po upływie dziewięciu miesięcy od jej otrzymania.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł na podstawie art. 149 § 1 i § 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w pkt 1-2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.