Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 307/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu nr [...] z [...] maja 2007 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1992 r. nr [...] stwierdzającej niedopłatne nabycie przez Dzielnicę Gminę W., z mocy prawa, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...], jako działka nr [...], w części dotyczącej działki nr [...], o pow. [...] m2, utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] maja 2007 r.

W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust., 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] listopada 1992 r. nr [...] stwierdził nieodpłatnie nabycie przez Dzielnicę Gminę W., z mocy prawa, własności nieruchomości położonej przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...].

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji komunalizacyjnej odnośnie działki nr [...], która stanowi część obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wystąpiła I. I., spadkobierczyni byłego właściciela K. B., podnosząc, że decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa – co narusza, zdaniem wnioskodawczyni, dyspozycję art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności między innymi w/w decyzji Wojewody [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r.

Na ostateczną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji I. I. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc między innymi, że sporna nieruchomość nigdy nie stanowiła własności Skarbu Państwa, gdyż była własnością rodziny B., a gmina nie jest w stanie wykazać tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 3032/02 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] września 2002 r. wskazując, że organ nie odniósł się do zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w W. z dnia [...] czerwca 1989r. L.dz. [...], celem ustalenia interesu prawnego spadkobierczyni K. B. w sprawie komunalizacji działki nr [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [..] Minister Spraw Wewnętrznych, wykonując wyrok Sądu, stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r. nr [...].

Wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł Prezydent Miasta W., zarzucając, że zgodnie z art. 2 dekretu z dnia 26 października 19045 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Miasta W., dekret stanowi podstawę do przepisania we właściwych księgach hipotecznych tytułu własności gruntów i w przypadku dekretu przejście prawa do gruntu następowało bez jakichkolwiek warunków, co wyłączało konieczność zaświadczenia jakiegokolwiek faktu, a jedyną przesłanką do zastosowania przepisów dekretu jest położenie nieruchomości na obszarze Miasta W. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż nieporozumieniem jest konieczność uzgodnienia treści księgi wieczystej dawnej, gdyż uzgodnienie takie byłoby bezprzedmiotowe, albowiem treść księgi dawnej nawet czynnej nie może już zostać zmieniona w zakresie wpisu własności.

Po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. oraz po ponownym przeanalizowaniu całości akt sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreślił, że wniosek ten nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, które mogłyby czynić zasadnym uchylenie decyzji Ministra nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. i wydanie w sprawie innego rozstrzygnięcia. Minister w całości podtrzymał stanowisko, iż koniecznym było stwierdzenie nieważności – na postawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa – decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r. nr [...] w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] m2, ponieważ tutejszy organ działał w wykonaniu wydanego w tej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2004 r. Organ nadzoru wskazał, że z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Państwowe Biuro Notarialne w W. w dniu [...] czerwca 1989 r. L.dz. [...] prawo własności co do działki nr [...] o pow. [...] m2 wpisane jest na rzecz K. B. Organ podniósł, że z uzasadnienia wyroku Sądu wynika, że dopóki na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie zostanie usunięta niezgodność między treścią księgi wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym, dopóki domniemanie z art. 3 tej ustawy przemawia na korzyść tego, czyje prawo jest wpisane w księdze wieczystej. Zdaniem sądu organ administracji nie mógł ograniczyć się do stwierdzenia, że skoro nieruchomość była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Miasta Stołecznego Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) to w dniu 27 maja 1990r. przedmiotowa działka stanowiła własność Skarbu Państwa.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreślił, że Prezydent Miasta W., jako strona postępowania, nie podważył zasadności argumentów przedstawionych przez sąd w powyższym wyroku. Powołując się na przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) organ nadzoru wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy określona decyzja jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że nie jest istotą tego postępowania rozpatrywanie kwestii merytorycznych, a więc ponowne rozpatrzenie sprawy. W swej decyzji organ orzeka wyłącznie co do nieważności decyzji, albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygnąć o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. IV SA 1030/97).

Uznając, że sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990r. była objęta księgą wieczystą pod nazwą "[...]", organ nadzoru przyjął, że postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 . nr [...], w sposób oczywisty narusza przepisy art. 7, 28, 77 § 1 kpa, gdyż przedmiotowe postępowanie nie wyjaśniło stanu własności komunalizowanego mienia. Minister podkreślił, że przeniesienie własności mienia ze Skarbu Państwa na rzecz gminy nie może tworzyć domniemań co do zakresu przedmiotu komunalizacji, skoro z taką decyzją wiążą się poważne cywilistyczne konsekwencje.

Reasumując, organ nadzoru uznał, że należało stwierdzić nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę Gminę W., z mocy prawa, własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...], w części dotyczącej działki nr [...] o pow. [...] m2.

Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto W. reprezentowane przez Prezydenta Miasta W. Wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2007 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciło:

- naruszenie prawa materialnego mogącego mięć wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.);

- naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa.

Skarżący wskazał, że bezspornym jest fakt, że grunt działki nr [...] z obrębu [...] skomunalizowany decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1991 r. objęty jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Zarzucił, że nietrafne jest stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że okoliczność przejścia gruntu na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. musi zostać udowodniona. Podkreślił, że od chwili wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie może być zawarty akt przeniesienia własności gruntu [...] ani też nikogo oprócz Skarbu Państwa nie można uznać za właściciela takiego gruntu. Wobec tego nie jest dopuszczalne powództwo o ustalenie, iż inna osoba jest właścicielem gruntu położonego w W.

Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 2 dekretu – dekret stanowi podstawę do przepisania we właściwych księgach hipotecznych tytułu własności gruntów. W przypadku dekretu przejścia prawa do gruntu nastąpiło bez jakichkolwiek warunków, co wyłączało konieczność zaświadczenia jakiegokolwiek faktu. Jedyną przesłanką do zastosowania przepisów dekretu jest więc położenie nieruchomości na obszarze Miasta W. Skarżący powołał pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1972 r. III CZP 77/72, opubl. OSNC 7-8/1973, poz. 126), że do ujawnienia Skarbu Państwa jako właściciela gruntu wystarczający jest jedynie wniosek właściwego organu Prezydium Rady Narodowej Miasta W. Skarżący podniósł, że okoliczność przejścia wszelkich gruntów na rzecz Miasta W. (następnie na rzecz Skarbu Państwa) stanowi element stanu prawnego a nie faktycznego co mogłoby podlegać dowodzeniu, wobec czego zgodnie z zasadą iura novit coria sąd stosując bezpośrednio przepisy prawa dokonuje wpisu własności na rzecz Skarbu Państwa na podstawie samego przepisu prawa bez poszukiwania jakiejkolwiek innej podstawy wpisu. Skarżący wskazał, że przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg, dopuszczały w dawnej księdze dokonywanie wpisów dotyczących wykreślenia obciążeń, odłączenia z księgi jednej z nieruchomości nią objętych lub części nieruchomości, która ma stanowić odrębną nieruchomość, dotyczących ograniczeń w rozporządzeniu nieruchomością oraz hipoteki przymusowej. Jednakże niedopuszczalna jest jakakolwiek zmiana dotycząca wpisu własności.

Dokonywanie tych wpisów (w odniesieniu do własności Skarbu Państwa) dopuszczalne było na podstawie poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 listopada 1946 r. o prowadzeniu dotychczasowych ksiąg hipotecznych (gruntowych, wieczystych) po dniu 31 grudnia 1946 r., w brzmieniu ustalonym Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 listopada 1965 r. w sprawie zmiany rozporządzenia o prowadzeniu dotychczasowych ksiąg hipotecznych (gruntowych, wieczystych) po dniu 31 grudnia 1946 r. – jedynie do dnia 31 grudnia 1970 r.. Po tej dacie dokonanie takiego wpisu a zatem i uzgodnienie takiej księgi wieczystej jest niedopuszczalne.

Prezydent Miasta W. podkreślił, że w zakresie nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, wpisy w księdze dawnej nie mają znaczenia prawnego albowiem została ona odłączona i uregulowana w nowej księdze wieczystej stosownie do Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg.

Odnosząc się do poglądu o konieczności prowadzenia postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej skarżący wskazał, że art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece służy usunięciu niezgodności między treścią księgi a rzeczywistym stanem prawnym, gdy stan ten jest udokumentowany a zatem jedyną drogą podważenia aktów nacjonalizacyjnych jest postępowanie administracyjne.

Powództwo o usunięcie niezgodności byłoby konieczne i dopuszczalne gdyby nieruchomość położona była na obszarze nie objętym działaniem dekretu, a wpisanie Skarbu Państwa do księgi wieczystemu nie odpowiadałby rzeczywistemu stanowi prawnemu

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że skarga jest zasadna. Podstawą stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej było ustalenie przez organ nadzoru rażącego naruszenia prawa, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Polegało ono, zdaniem tego organu, na przyjęciu w decyzji komunalizacyjnej, że działka stanowiła własność Skarbu Państwa, podczas gdy była ona własnością osoby fizycznej.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że na podstawie art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jest związany oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2004 r.

Wskazać tu należy, że organ nadzoru ponownie rozpoznając sprawę po wyroku Sądu ograniczył się jedynie do oceny zaświadczenia z dnia [...] czerwca 1989r., wydanego przez Państwowe Biuro Notarialne w W., z którego wynika, że prawo własności co do działki gruntu nr [...] o powierzchni [...] m2, wpisane jest na rzecz K. B., na mocy aktu z dnia [...] listopada 1942 r. Na tej podstawie organ wyprowadził wniosek, że 27 maja 1990r. dawna działka nr [...] jako będąca własnością osoby fizycznej nie mogła stać się własnością gminy.

Jednakże organ nie odniósł się do istotnego dowodu, jakim jest zawiadomienie Sądu Rejonowego dla W. X Wydział Ksiąg Wieczystych o dokonanym w dniu 12 marca 2002 r. wpisie do księgi wieczystej Kw [...].

Z tego dokumentu wynika, że dla działki nr [...], w skład której wchodziła dawna działka nr [...], założona została księga wieczysta nr [...]. Wprawdzie założona ona została w 2002 r., na wnioski z 29 kwietnia 1997 r., lecz w rubryce "podstawa nabycia" Sąd Wieczystoksięgowy wskazał dekret z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), decyzję komunalizacyjną z dnia [...] listopada 1992 r., nr [...] i ustawę z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta st. Warszawy (Dz.U. nr 48, poz. 195).

Wymaga zwrócenia uwagi, że dowodem tym nie dysponował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając wyrok z dnia 15 października 2004 r., wobec czego tej okoliczności nie mógł uwzględnić w ocenach prawnych i wskazaniach co do dalszego postępowania.

A dowód ten prowadzi do istotnej zmiany stanu faktycznego sprawy, co wyłącza wiążący charakter oceny prawnej wyrażonej w powyżej wskazanym wyroku Sądu. Może to oznaczać, że właścicielem nieruchomości w dniu 27 maja 1990r. był Skarb Państwa, a nie osoba fizyczna.

Jak wyżej wskazano, organ nie odniósł się do tego istotnego dowodu. Nie zażądał odpisu z księgi wieczystej kw. [...] (zawiadomienie dotyczyło nieprawomocnego wpisu). Konieczne było też uwzględnienie treści przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg (Dz.U. Nr 28, poz. 141), który stanowi, że z dniem 1 stycznia 1989r. tracą moc prawną i podlegają zamknięciu z urzędu księgi dawne nie zawierające w działach odpowiadających działowi drugiemu, trzeciemu i czwartemu obecnej księgi wieczystej wpisów dokonanych po dniu 31 grudnia 1946 r. Z kolei § 6 tego rozporządzenia stanowi, że księgi dawne, które utraciły moc prawną stosownie do § 5 ust. 2, zachowują znaczenie dokumentów oraz stanowią materiały archiwalne i podlegają przekazaniu do właściwych archiwów państwowych. Jak wynika z zaświadczenia PBN z 14 czerwca 1989r. księga wieczysta "[...]" była księgą dawną w rozumieniu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 listopada 1946 r. o prowadzeniu dotychczasowych ksiąg hipotecznych (gruntowych, wieczystych) po dniu 31 grudnia 1946 r. (Dz.U. Nr 66, poz. 367). Do wyżej wskazanej księgi po dniu 31 grudnia 1946 r. nie dokonano żadnego wpisu. Zgodnie z § 4 wyżej wskazanego rozporządzenia dla każdego wykazu hipotecznego (wykazu księgi gruntowej, wieczystej) urządza się przy pierwszym wpisie po dniu 31 grudnia 1946 r. nową księgę wieczystą. Wyjątek stanowiły jedynie wpisy dotyczące wykreślenia obciążeń, wydzielenia z księgi jednej z nieruchomości nią objętych lub części nieruchomości mającej stanowić odrębną nieruchomość, przejęcia nieruchomości z jakiegokolwiek tytułu na rzecz Państwa, ostrzeżenia i hipoteki przymusowej, jak również wpisów zabezpieczenia pożyczek udzielanych przez Państwo na finansowanie budownictwa mieszkaniowego, a także w okresie do dnia 31 grudnia 1970r. dopuszczalne było dokonywanie w dotychczasowych księgach wpisów przejścia własności z tytułu dziedziczenia.

W niniejszej sprawie wniosek o urządzenie nowej księgi wieczystej i o dokonanie wpisu został złożony 25 kwietnia 1997 r., a więc zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. wpis mógł nastąpić tyko do nowej księgi. Podstawą tego wpisu – jak już wyżej wskazano – był m.in., art. 1 dekretu z dnia 26 października 1946 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze Miasta W.. Przepis ten stanowi, że wszelkie grunty na obszarze Miasta W., przechodzą z dniem wejścia w życie dekretu na własność gminy Miasta W. Natomiast z art. 2 tego aktu prawnego wynika, że dekret stanowi podstawę dla przepisania we właściwych księgach hipotecznych na rzecz gminy m.st. Warszawy tytułów własności gruntów, określonych w art. 1.

Jak podkreśla się w doktrynie i judykaturze przejście własności nieruchomości warszawskich na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1946 r. na rzecz gminy Miasta W. (następnie Skarbu Państwa) miało charakter nacjonalizacyjny, wobec czego stan prawny wykazany w księgach wieczystych stał się niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Dokonywanie dalszych wpisów w tych księgach na rzecz innych osób niż gmina Miasta W., stało się niedopuszczalne. Niezgodność księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym mająca charakter niezgodności z prawem publicznym, do którego należą normy nacjonalizacyjne, wyłącza też dopuszczalność powoływania się na rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (por. Gerard Bieniek, Stanisław Rudnicki "Nieruchomości" Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 2004 str. 266-267 oraz powołane tam orzecznictwo).

Ma więc rację skarżący, że powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym byłoby dopuszczalne, lecz tylko w sytuacji, gdy grunt nie byłby objęty działaniem dekretu warszawskiego.

Odnosząc te wywody do niniejszej sprawy oraz mając na względzie treść zawiadomienia o wpisie do księgi wieczystej z 12 marca 2002 r. stwierdzić należy, że skoro do 1 stycznia 1989 r. w księdze wieczystej "[...]" nie dokonano wpisu na podstawie dekretu warszawskiego, to wpis ten mógł nastąpić wyłącznie do nowej księgi wieczystej.

Jednakże kwestie powyższe uszły uwadze organu nadzoru.

Z przyczyn wyżej wskazanych stwierdzić należy, że organ nie wyjaśnił stanu prawnego dawnej działki nr [...] na datę 27 maja 1990r., co ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Co prawda pismem z dnia 24 czerwca 2006 r. organ zwracał się do Sądu Rejonowego dla W. X Wydziału Ksiąg Wieczystych o "przesłanie zaświadczenia odnoszącego się do działek nr [...], z którego wynikałby ich stan prawny na dzień 27 maja 1990r.", jednakże nieprecyzyjnie wskazał oznaczenie księgi, a mianowicie podał, że chodzi o księgę "[...]", podczas gdy z aktu notarialnego nabycia działki [...] wynika, że działka ta pochodzi z księgi wieczystej "[...], a z zaświadczenia z dnia 14 czerwca 1989 r., wydanego przez PBN, że z księgi "[...]". Ponadto występując o udzielenie takiej informacji organ powinien wskazać także numer nowej księgi wieczystej i powołać wcześniej wydane przez PBN zaświadczenie z dnia 14 czerwca 1989r., a także podać prawidłową nazwę dawnej księgi wieczystej.

Należy bowiem mieć na względzie, że od ustalenia tego, kto był właścicielem spornej działki w dniu 27 maja 1990r. zależy, czy skarżąca jest legitymowana do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że organ nie dołożył należytej staranności, aby uzyskać informacje, od których zależy prawidłowe rozstrzygnięcie, czym naruszył przepisy art. 7, 77, 80, 107 § 3, 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 2 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Ponadto stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie organ nie ustalił, czy skarżąca jest jedynym spadkobiercą po K. B. W aktach sprawy brak jest postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku. Z uzasadnienia wyroku NSA w sprawie I SA 1951/99 wynika, że spadek po K. B. nabyła nie tylko skarżąca, będąca jego córką, ale również żona i pozostałe dwie córki.

Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ załączy do akt sprawy: odpis z księgi wieczystej kw. [...] dotyczący działki ewidencyjnej nr [...], oraz wyżej wskazane dokumenty. Na ich podstawie organ nadzoru ustali, kto był właścicielem dawnej działki [...] w dniu 27 maja 1990r. Dopiero to pozwoli na rozstrzygnięcie, czy skarżąca ma legitymację do żądania stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej.