Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 418/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a,
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 132, art. 128,
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).
article: art/ 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Banach Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2022 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2022 r. [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z 6 czerwca 2022 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania K. N., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy C. z 3 stycznia 2022 r. odmawiającą przyznania ww. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną – babcią B. N..

W uzasadnieniu Kolegium ustaliło, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji K. N., zwany dalej skarżącym, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędne przyjęcie, jakoby data powstania niepełnosprawności miała decydujący wpływ na przyznanie świadczenia oraz prawa procesowego polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO wskazało na art. 17 ust. 1, 1a i 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i podniosło, że skarżący nie załączył do akt sprawy aktualnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności B. N.. W aktach znajduje się jedynie orzeczenie Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z 11 grudnia 2019 r. zaliczające ww. okresowo do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji od 11 grudnia 2019 r. do grudnia 2021 r. Organ nie dopatrzył się nowego orzeczenia. Zatem w sprawie nie można stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, czy został spełniony pierwszy z warunków konieczności legitymowania się przez osobę wymagającą opieki stosownym orzeczeniem. Ponieważ strona działa przez profesjonalnego pełnomocnika, Kolegium stwierdziło, że ciężar przedłożenia aktualnego orzeczenia spoczywa na stronie.

SKO wskazało na wyrok TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K [...]

i stwierdziło, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu, np. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Pomimo powyższego organ odwoławczy stwierdził, że odmowa przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest uzasadniona.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że B. N. ma troje dzieci, które mają możliwość wywiązania się z ciążącego na nich w pierwszej kolejności obowiązku alimentacyjnego względem matki.

Mieszka ona wspólnie z synem – J. N., który legitymuje się orzeczeniem zaliczającym go do osób częściowo niezdolnych do pracy. Nie stwierdzono, aby chory był niezdolny do samodzielnej egzystencji. Zatem jako osoba o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności może opiekować się matką. Tym bardziej, że określone przez stronę czynności opiekuńcze sprowadzają się do sprzątania, gotowania, podawania posiłków, wyjazdach do lekarza, podawaniu leków. Nie przerastają one możliwości osoby o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Babcia skarżącego ma również dwie córki, które mają możliwość wywiązania się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego. Mieszkają one w województwie śląskim. Nie deklarują pomocy w opiece nad matką z uwagi na dzielącą ich od miejsca zamieszkania odległość, a także na wysokie koszty własnego utrzymania. J. Ś. oświadczyła, że nie może opiekować się matką z uwagi na swój stan zdrowia. Pobiera rentę z ZUS, nie przedłożyła jednak orzeczenia o niepełnosprawności potwierdzającego, że jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Również wykazana sytuacja nie przesądza, że córka nie mogłaby wywiązać się ze swojego obowiązku poprzez partycypowanie w kosztach zapewnienia matce profesjonalnej opieki.

Druga z córek – B. B. – jest osobą aktywną zawodowo, dobrze sytuowaną, zatem i w tym przypadku nie ma podstaw do przyjęcia, że córka nie ma możliwości wywiązania się z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego.

Kolegium stanęło na stanowisku, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, jakoby ciążący w pierwszej kolejności na dzieciach obowiązek alimentacyjny względem matki przeszedł na wnuczka – skarżącego.

Organ wyjaśnił, że możliwym jest przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny, gdy osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności np. dzieci osoby niepełnosprawnej z przyczyn od siebie niezależnych i niewynikających z ich woli nie są zdolne do sprawowania nad nią opieki. Przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny nie może jednak obejmować sytuacji, w których dzieci osoby wymagającej opieki mają obiektywną możliwość sprawowania tej opieki (pozwala im na to wiek i stan zdrowia), lecz odmawiają jej sprawowania. Nie ma przy tym znaczenia, jakie są subiektywne przyczyny tej odmowy, a więc czy wynika to z wzajemnych relacji między członkami rodziny, czy też z innych przyczyn.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze K. N. zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych na skutek ich błędnej wykładni polegającej na:

a) zaniechaniu dokonania przez organ wykładani celowościowej art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych, co spowodowało pominięcie celów ustawy i ograniczenie się do wykładni językowej, podczas gdy obowiązkiem organu było dokonanie rozszerzającej, prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy;

b) uznaniu, że sam fakt sprawowania przez skarżącego opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji babcią - B. N. nie jest wystarczający do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż niepełnosprawna B. N. ma dzieci, na których w pierwszej kolejności spoczywa obowiązek opieki nad nią;

c) uznaniu, że potencjalny obowiązek alimentacyjny dzieci względem wymagającej opieki matki bez względu na szczególne okoliczności zawsze wyprzedza obowiązek alimentacyjny wnuka, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego wniosku,

iż w sytuacji skarżącego nie zaktualizował się wynikający z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy obowiązek alimentacyjny względem babci, co zadecydowało o braku prawa skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego;

d) błędnym uznaniu, że brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności dzieci B. N. oraz to, iż obowiązek alimentacyjny dzieci wyprzedza obowiązek alimentacyjny wnuka, ma decydujące znaczenie dla negatywnej oceny wniosku o przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;

II. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez skarżącego i realnych możliwości sprawowania przez dzieci B. N. opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji matką, w zakresie wymaganym jej stanem zdrowia, co skutkowało błędnym uznaniem, że kryterium stopnia pokrewieństwa wyznaczające kolejność zobowiązania do świadczeń alimentacyjnych stanowi przeszkodę w nabyciu przez skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób sprzeczny ze słusznym interesem skarżącego,

2. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie przez organ II instancji pełnomocnika strony o zebraniu materiału dowodowego i zakończeniu postępowania oraz uniemożliwienie stronie i jej pełnomocnikowi wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło stronie czynny udział w postępowaniu,

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji

i odmówienie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niezdolną do samodzielnej egzystencji babcią - B. N., mimo że skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji z 6 czerwca 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasadzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały rozwinięte wraz

z przedstawieniem argumentacji mającej przemawiać za ich słusznością. W ocenie skarżącego, dzieci B. N., pomimo braku uznania ich za osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym, nie mogą podjąć się sprawowania opieki nad matką, co powoduje, że organ administracji powinien uwzględnić i pozytywnie rozpatrzyć wniosek skarżącego, który spełnia wszystkie przesłanki do przyznania mu uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem K. N., w niniejszej sprawie zaktualizował się jego obowiązek alimentacyjny względem babci, co powoduje, że jest on uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawę orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie zaś do art. 17 ust. 1a, osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W kontrolowanej sprawie zasadnie dostrzegł organ, że znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z 11 grudnia 2019 r. stwierdzało okresową niezdolność osoby wymagającej opieki – B. N. – do samodzielnej egzystencji od dnia 11 grudnia 2019 r. do grudnia 2021 r. Wraz ze skargą skarżący złożył jednak kserokopię wypisu z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy z 17 grudnia 2021 r. stwierdzającego "trwałą niezdolność B. N. do samodzielnej egzystencji od nadal". Okoliczność dotycząca spełnienia przez B. N. warunków określonych w art. 17 ust. 1 nie była główną przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia (organ zasygnalizował jedynie, że na podstawie posiadanej dokumentacji nie jest w stanie ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że na datę orzekania przez SKO został spełniony warunek legitymowania się przez osobę wymagającą opieki stosownym orzeczeniem). Dlatego też kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd odniósł się przede wszystkim do oceny pozostałych wskazanych przez organ powodów, dla których skarżącemu nie przyznano świadczenia pielęgnacyjnego, tym bardziej, że kopia aktualnego orzeczenia została przedłożona jako załącznik do skargi.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie prezentuje stanowisko, że nie można poprzestać na językowym rozumieniu art. 17 ust. 1a ustawy, choć – co do samej zasady - w judykaturze i w doktrynie nie budzi wątpliwości pogląd co do prymatu wykładni językowej przepisów prawa. Granice tej wykładni nie mają jednak charakteru bezwzględnego i jeżeli zastosowanie wykładni językowej prowadzi do wniosków, których nie da się zaakceptować ze względu na konsekwencje o charakterze systemowym i sprzeczność z wartościami konstytucyjnymi, należy się posiłkować innymi metodami interpretacyjnymi.

Na gruncie wykładni funkcjonalnej i systemowej przywołanych wyżej przepisów ustawy, orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowało pogląd, że mając na uwadze uregulowanie art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm.), stanowiącego, iż obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, oraz zasady konstytucyjne z art. 2, art. 18 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, ograniczenia wynikające z art. 17 ust. 1a ustawy mogą doznać odstępstwa, gdy osoba uznawana przez ustawodawcę w ujęciu art. 17 ust. 1a ustawy za posiadającego legitymację materialną do prawa do przedmiotowego świadczenia nie jest w stanie sprawować opieki (por. m.in. wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK [...] oraz z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt I OSK [...], wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Po [...], dostępne na stronie [...]).

Podzielając ten pogląd co do zasady, Sąd zwraca uwagę, że powinien on mieć zastosowanie w sytuacjach wyjątkowych i oczywistych, których ustalone okoliczności wskazują jednoznacznie na to, że osoba zobowiązana w pierwszej kolejności z uwagi na swój wiek lub zły stan zdrowia nie jest w stanie świadczyć pomocy na rzecz niepełnosprawnego w stopniu znacznym, najbliższego członka rodziny. W takim przypadku, nawet jeśli osoba ta nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, o jakim mowa w art. 17 ust. 1a pkt 1-3 ustawy, istnieją podstawy do przyjęcia, że jej obowiązek alimentacyjny dotyczący sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, przechodzi na krewnego zobowiązanego do alimentacji w dalszej kolejności.

W stanie faktycznym sprawy obowiązek alimentacyjny w stosunku do B. N. obciąża w pierwszej kolejności jej dzieci, tj. syna J. N. oraz córki: J. Ś. oraz B. B., a dopiero w dalszej kolejności – skarżącego jako wnuczka niepełnosprawnej. Taka kolejność obowiązku alimentacyjnego wynika wprost z art. 128 i 129 § 1 Kodeksu rodzinnego

i opiekuńczego.

Uwzględniając zaprezentowaną wyżej wykładnię art. 17 ust. 1a ustawy, (mającego zastosowanie w sprawie, gdyż skarżący należy do kręgu osób, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4), skarżącemu przysługiwałoby prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad babcią w razie spełnienia przesłanek opisanych w art. 17 ust. 1a pkt 1- 3, lub ustalenia, że dzieci niepełnosprawnej z uwagi na swój zaawansowany wiek lub zły stan zdrowia nie są w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną matką, mimo, że nie posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak podkreślono już wyżej, w tym ostatnim przypadku chodzi jednak o sytuacje wyjątkowe i oczywiste, a więc takie, które pozwalają na niewątpliwie stwierdzenie – bez sięgania do specjalistycznej wiedzy lekarskiej – że sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny przez osobę zobowiązaną do alimentacji w pierwszej kolejności, jest całkowicie wykluczone. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie, przy czym nie ma sporu co do tego, że w kontrolowanym przypadku nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 17 ust. 1a pkt 1-3 ustawy, uprawniających skarżącego do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na babcię.

Z akt sprawy wynika, że J. N. ma 54 lata i został zaliczony do osób częściowo niezdolnych do pracy. Brak jest przy tym w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów wskazujących na to, że jego stan zdrowia jest na tyle poważny, że uniemożliwia mu wykonywanie czynności opiekuńczych wobec matki. Jak wskazał sam skarżący podczas wywiadu środowiskowego, opieka nad B. N. polega na zawożeniu jej do lekarza, robieniu zakupów, gotowaniu, przygotowaniu posiłków i podawaniu leków. Wspomnieć jednocześnie należy, że z ustaleń organu wynika, że niepełnosprawna babcia skarżącego mieszka razem z synem, co niewątpliwie jest samo w sobie okolicznością pomocną przy wykonywaniu ww. czynności, mających na celu zapewnienie matce opieki.

C. J. Świątek ma 55 lat, mieszka wraz z pracującym mężem

w Dąbrowie Górniczej. Pobiera rentę z ZUS w kwocie [...]zł, jest osobą nieaktywną zawodowo z uwagi na swój stan zdrowia tj. schorzenia kręgosłupa, problemy

z wątrobą oraz zaburzenia błędnika objawiające się zawrotami głowy i wymiotami.

Z tej też przyczyny oraz z powodu odległości od miejsca zamieszkania matki (110 km), brak samochodu i prawa jazdy, jak wskazała, nie jest w stanie sprawować opieki nad matką.

C. B. Bagińska ma 57 lat, jest osobą pracującą i mieszka wraz

z mężem (również pracującym) w Dąbrowie Górniczej, osiągając łączny dochód rodziny w kwocie [...]zł. Podczas wywiadu środowiskowego wskazała, że nie pomaga matce w żadnej formie. Nie zobowiązuje się do pomocy finansowej na rzecz matki z uwagi na duże obciążenia finansowe, a sprawować opieki nad matką nie może z powodu dzielącej ich odległości oraz pracy zawodowej.

Do akt nie przedłożono ewentualnych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, ani też dokumentacji medycznej na okoliczność stanu zdrowia obu córek B. N..

W ocenie Sądu, okoliczności sprawy i zgromadzone w niej dowody nie dają podstaw do przyjęcia, że żadne z dzieci B. N. nie jest w stanie sprawować opieki nad matką, a tylko taka sytuacja powodowałaby przejście obowiązku alimentacyjnego na wnuka. Nie mamy w kontrolowanym przypadku do czynienia z sytuacją oczywistą i wyjątkową, zwalniającą dzieci z obowiązku alimentacyjnego względem niepełnosprawnej. Częściowa niezdolność do pracy

(w przypadku J. N.), zły stan zdrowia (niepotwierdzony żadną dokumentacją medyczną – w przypadku J. Ś.), czy też praca zawodowa, obciążenia finansowe czy duża odległość od miejsca zamieszkania matki (w przypadku B. B.) nie są okolicznościami wykluczającymi – co do samej zasady – możliwość sprawowania opieki nad matką.

Zauważyć należy, że przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny nie może obejmować sytuacji, w których dzieci osoby wymagającej opieki mają obiektywną możliwość sprawowania tej opieki (pozwala im na to wiek i stan zdrowia), lecz odmawiają jej sprawowania. Nie ma przy tym znaczenia, zdaniem Sądu, jakie są subiektywne przyczyny tej odmowy, a więc czy wynika to z wzajemnych relacji między członkami rodziny, czy też z innych przyczyn np. zdrowe dzieci nie chcą zrezygnować z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki, a wolę takiej rezygnacji wyraża inny członek rodziny (por.: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Go [...], dostępny jak wyżej). Dopuszczalna jest bowiem każda postać świadczeń alimentacyjnych, w tym poprzez świadczenia w naturze, jeżeli sposób ten będzie skuteczniej zabezpieczać interesy uprawnionego i będzie wygodniejszy dla zobowiązanego. Decydować o tym będą każdorazowo okoliczności sprawy. Wobec tego fakt, że dzieci uprawnionej przebywają w innym mieście nie oznacza niemożności wykonania przez nie obowiązku alimentacyjnego, jeśli może on być spełniony przez wypłatę niezbędnych środków lub pokrycie koniecznych wydatków, w tym na opiekę, a nie tylko przez osobiste świadczenie (por. np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Lu [...], dostępny jak wyżej). Przyjęcie odmiennego stanowiska spowodowałoby bowiem niczym nieuzasadnione przerzucenie na organy państwa kosztów związanych z opieką nad niepełnosprawną osobą, w sytuacji, gdy istnieją osoby z kręgu jej najbliższej rodziny, które w świetle obowiązujących regulacji prawnych mają względem tej osoby obowiązek pokrywania takich kosztów w ramach obowiązku alimentacyjnego, w oparciu o art. 128 i następne Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Reasumując stwierdzić należy, że brak było podstaw do przyjęcia, że zaktualizował się obowiązek alimentacyjny K. N. jako osoby zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności. Rację ma zatem organ odwoławczy, że skarżącemu nie mogło zostać przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W toku postępowania administracyjnego organy nie dopuściły się również naruszenia przepisów k.p.a., przywołanych w skardze, gdyż ustalenia dokonane

w sprawie i niekwestionowane przez stronę były wystarczające do podjęcia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. polegającego na braku zawiadomienia przez organ II instancji pełnomocnika strony o zebraniu materiału dowodowego i zakończeniu postępowania, co miało uniemożliwić skarżącemu czynny w nim udział, autor skargi w żaden sposób nie wykazał, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może odnieść skutek w postaci uwzględnienia skargi jedynie wówczas, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wykazanie tego wpływu należało do skarżącego, a skoro brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie przez organ odwoławczy artykułowi 10 § 1 k.p.a. mogło mieć znaczenie dla treści rozstrzygnięcia, zarzut ten Sąd uznał za niezasadny.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.