Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 41/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Sygn. [...] IV SAB/Po 41/17 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 06 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 06 września 2017 r. sprawy ze skargi A. R. na bezczynność P. I. S. M. S. W. i A. na obszarze województwa w. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

A. R. – G. (zwana dalej: wnioskodawcą, skarżącą,) pismem z dnia 5 kwietnia 2017r. zwróciła się do P. I. S. M. S. W. i A. na obszarze województwa w. z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie:

1. "Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych (NOP) w Państwa urzędzie oraz z całej Polsce dotyczących szczepień przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis ?

2. Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje)

3. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

4. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

5. Od którego roku dane te są gromadzone?

6. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

7. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w - ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

8. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.sov.pl). prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)

9. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności? (...)

10. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością P. I. S. M. S. W. i A. na obszarze województwa w. została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw C.?"

Państwowy Inspektor Sanitarny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na obszarze województwa w. (dalej PIS MSWiA) pismem z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] udzielił wnioskodawcy odpowiedzi.

A. R. – G. uznając, że powyższe pismo nie stanowi informacji publicznej udzielonej zgodnie z wnioskiem wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność PIS MSWiA, żądając zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej; stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości i zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ administracji publicznej nie udostępnił pełnej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany w art. 13 ust. 1 tej ustawy. Odpowiadając na pytania zawarte w pkt. 1 i 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, PIS wskazał na dane publikowane w Biuletynie rocznym "Szczepienia ochronne" na stronie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny. Brak jednak tam jednak danych zarówno o liczbie, jak i charakterze Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych (NOP) po szczepieniu przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis. Niejasna jest również zdaniem skarżącej ścieżka dostępu do Biuletynu oraz zastosowany skrót "Biuletyn roczny Szczepienia ochronne" nie jest czytelny. Biorąc powyższe pod uwagę zdaniem skarżącej, organ nie udzielił również odpowiedzi na pytania zawarte w pkt. 3, 4 i 5, ponieważ Biuletyn, do którego odsyła nie zawiera wyodrębnionych danych statystycznych dotyczących szczepień, do których została wezwana, a jedynie ogólnie zarejestrowane w danym roku NOP wraz z ich podziałem na rodzaj szczepionki. Zdaniem strony nie stanowi również prawidłowego rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej podanie przez organ strony internetowej bez podania dokładnego linku, bądź ścieżki dotarcia do informacji, tak jak ma to miejsce w odniesieniu do pkt. 6. Organ zamiast odpowiedzi na zadane pytanie przywołuje stronę internetową Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób. Wymijająca jest też odpowiedź w pkt. 7. Organ nie odpowiada na zadane pytanie dotyczące odnotowania epidemii chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne. Ponadto brak odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt. 8. Zdaniem skarżącej jedynie na pytanie w pkt. 10 udzielono odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę P. I. S. M. S. W. i A. na obszarze województwa w. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że w ustawowym terminie 14 dni udzielił Skarżącej odpowiedzi na pytania nr 1 i 2 zgodnie z posiadanymi informacjami. Organ podniósł, że nie jest w stanie udzielić Skarżącej informacji którymi nie dysponuje, a jego zadaniem nie jest zdobywanie informacji żądanych przez Skarżącą u innych podmiotów, w tym także zestawień ilości i rodzajów NOP. W związku z powyższym Organ odesłał Skarżącą do Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny jako podmiotu właściwego do udzielenia Skarżącej żądanych przez nią informacji. Organ zwrócił również uwagę na fakt, iż Skarżąca w skardze powołuje się na treść Biuletynu Rocznego "Szczepienia ochronne w Polsce", który wskazano jej w piśmie z dnia 20 kwietnia 2017 roku. Za bezzasadne uznać należy zatem twierdzenia Skarżącej, iż ścieżka dostępu do Biuletynu została jej podana w sposób niewystraczająco jasny, skoro Skarżąca w istocie zapoznała się z treścią Biuletynu. Zdaniem organu udzielił również pełnej informacji na pytania nr 3, 4, 5 i 7. W zakresie pytania 6 wskazano, iż PIS MSWiA nie jest w posiadaniu żądanych przez Skarżącą informacji, gdyż nie pozostaje w zakresie jego kompetencji gromadzenie danych o szczepieniach obowiązkowych w innych krajach Unii Europejskiej, jednakże podano Skarżącej potencjalne źródło w.w. informacji. W zakresie pytania 8 i 9 organ stwierdził, iż informacje te nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, tym samym nie było obowiązku udzielać odpowiedzi na te pytania. W zakresie pytania 10 Skarżąca nie wniosła zastrzeżeń do udzielonej odpowiedzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż złożona w sprawie niniejszej skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej P.p.s.a.), zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku skarg na bezczynność organu w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przechodząc do oceny zasadności przedmiotowej skargi wskazać należy, że w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest bezczynność organu związana z udostępnieniem informacji publicznej.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 764 - dalej u.d.i.p.), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Sąd administracyjny orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu administracji publicznej na gruncie u.d.i.p, nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności, a więc nie bada merytorycznej zasadności podjętego działania. Sąd ten ma natomiast obowiązek dokonania oceny, biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy, czy rzeczywiście organ (podmiot wykonujący zadania publiczne) pozostaje w bezczynności (por. wyroki NSA: z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08, z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 2051/09, z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II GSK 827/09, niepubl., dostępne w CBOSA; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2013, s. 585). Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli zatem podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu administracyjnego udzielił informacji publicznej i której się ona domagała, to oznacza, że brak jest podstaw do uznania, że podmiot ten pozostaje w bezczynności.

W kontrolowanej sprawie pozostaje poza sporem ,że stosowny wniosek skarżąca złożyła , zaś adresat wniosku na przedmiotowy wniosek zareagował i pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r. nr WIE.1936.2.2017 udzielił wnioskodawczyni odpowiedzi. Analiza treści powyższego pisma, stanowiącego odpowiedź na wniosek , w kontekście złożonej skargi na bezczynność organu wymaga stwierdzenia, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo do informacji nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić, czy jest on w posiadaniu wnioskowanej informacji, a następnie czy przepisy komentowanej ustawy znajdują zastosowanie w danej sytuacji. Oceniając zatem pod względem podmiotowym wzmiankowany wyżej wniosek wskazać należy ,że podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy władzy publicznej. Nie ulega wątpliwości ,że organem władzy publicznej w rozumieniu art.4 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. jest PIS MSWiA i jego działalność podlega przepisom u.d.i.p.

Mając powyższe na uwadze należy sprawdzić czy pytania objęte zakresem wniosku złożonego przez skarżącą stanowią informację publiczną i czy PIS MSWIA był zobowiązany do udzielenia wnioskowanej przez stronę informacji. Odnosząc się szczegółowo do poszczególnych pytań zawartych we wniosku o udzielenie informacji publicznej złożonego przez skarżącą należy stwierdzić, iż PIS MSWiA w odpowiedzi na pyt. 1 udzielił odpowiedzi na pytanie dot. NOP na terenie województwa w. dotyczących szczepień przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis. W pozostałym zakresie (obszar całej Polski) odesłał do informacji udzielanych przez NIZP-PZH.

Organ udzielił również skarżącej odpowiedzi na pytanie dotyczące charakteru odnotowanych NOP (pytanie 2 wniosku). Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi w części odnoszącej się do wadliwego odesłania do strony BIP wskazać należy, że nie zawsze wskazanie podmiotowi żądającemu informacji publicznej strony BIP jako jej źródła będzie jednoznaczne z załatwieniem wniosku. Z taką sytuacją mamy jednak do czynienia wyłącznie wówczas, gdy wnioskowana informacja została udostępniona w BIP, zaś zakres żądania sformułowany we wniosku i zakres informacji znajdujący się w BIP pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne. W innym przypadku organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Bd 15/13, LEX nr 1351977). Analogiczny pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 770/12 (publ. LEX nr 1264930), w którym stwierdził, iż wskazanie podmiotowi żądającemu udzielenia informacji publicznej strony BIP jako jej źródła stanowi prawidłowe załatwienie wniosku tylko i wyłącznie w przypadku, gdy informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio (wprost) i konkretnie do meritum żądania, zawierają dane istotne z punktu widzenia podmiotu pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Uprawnienie osoby zainteresowanej do uzyskania informacji publicznej w trybie wnioskowym zostanie w takim przypadku ograniczone wyłącznie do zakresu przekraczającego dane zamieszczone na stronie podmiotowej BIP. W przedmiotowej sprawie skarżąca wskazuje, iż odpowiedź organu zawiera nieprawidłowe odesłanie do strony NIZP – PZH. Z treści skargi wynika jednak, że skarżąca zapoznała się z informacjami zawartymi na stronie http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index_p.html w zakładce szczepienia ochronne w Polsce. Brak podania ścieżki dostępu nie miało zatem wpływu na nieuzyskanie przez skarżącą informacji do których odsyłał organ w piśmie stanowiącej odpowiedź na wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. W tym miejscu należy również podkreślić, że w zakresie informacji o NOP o szczepieniach błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis na terenie Polski trudno uznawać organ właściwy dla woj. wlkp. do udzielania informacji gromadzonych przez NIZP – PZH.

W ocenie Sądu PIS MSWiA w zakresie pyt. 3 – 5 udzielił również pełnej informacji. Odnosząc się do treści skargi w zakresie w jakim skarżąca wskazuje, iż jej intencją było uzyskanie szczegółowych informacji w zakresie szczepień do jakich została wezwana stwierdzić należy, iż nie wynika to z treści pyt. 3 – 5 zawartych we wniosku o udostępnienie inf. publ. Pytania były bowiem sformułowane ogólnie i taka taż była odpowiedź na nie z uwzględnieniem informacji o jakie wnosiła skarżąca.

Odnosząc się do pozostałych pytań objętych wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej wskazać należy, że pytanie 6 nie dotyczyło informacji publicznej do udostępnienia, której byłby zobowiązany skarżony organ, zaś pytanie 8 i 9 dotyczą informacji, które nie stanowią informacji publicznej, gdyż odnoszą się do wiedzy organu, a nie do faktów. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Wnioskiem o udzielenie informacji publicznej objęte może być zatem pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r., I OSK 2445/11, dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).

Analizując pozostałe pytania objęte wnioskiem o udzielenie informacji, zdaniem Sądu stwierdzić należy, że organ udzielił również odpowiedzi na pytanie 7, zaś odpowiedź na pytanie 10 została uznana przez samą skarżącą.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu należało stwierdzić, że organ nie pozostał bezczynny w sprawie, gdyż udzielił odpowiedzi na wniesione przez skarżącą żądanie w terminie ustawowym i udostępnił posiadaną informację publiczną, odsyłając przy tym w zakresie części żądań do strony internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, na której zamieszczone są dane dotyczące liczby i rodzaju niepożądanych odczynów szczepiennych, przyjmując wobec braku sprecyzowania zakresu wniosków w tym względzie, iż były to dane, o które strona wnosiła.

Mając powyższe na uwadze należało uznać, że podniesiony przez skarżącą zarzut bezczynności organu był nieuzasadniony. Uznając zatem, iż przedmiotowa skarga jest bezzasadna brak jest również podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu sumy pieniężnej o której mowa w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.