Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 560/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 01 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę, 2. oddala wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku D. M. (dalej także: Skarżąca) na podstawie wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. P. S.A. tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2018 r. obejmującego zaległości z tytułu opłat abonamentowych rtv za miesiące od stycznia 2013 r. do lipca 2018 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. Celem wyegzekwowania należności, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku za 2018 r. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono w trybie art. 43 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w dniu [...] grudnia 2018 r. Następnie, organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] marca 2020 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatku za 2019 r. Zawiadomienie to zostało doręczone Skarżącej w dniu [...] marca 2020 r.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r., za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika, Skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z nieistnieniem obowiązku uiszczania opłat abonamentowych oraz jego przedawnieniem. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że w związku ze zmianą miejsca zamieszkania, w listopadzie 2008 r., w Urzędzie Pocztowym przy ul. [...] w T. Skarżąca dokonała skutecznego wyrejestrowania odbiornika rtv, zatem od tego czasu obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie istnieje. Wskazano, że w okresie od 2008 r. do 2018 r. Skarżąca nie otrzymała od P. P. S.A. żadnych informacji o wystąpieniu zadłużenia, co pozwalało na usprawiedliwione przekonanie o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika rtv. Dopiero w momencie otrzymania upomnienia z dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżąca dowiedziała się o istniejących zobowiązaniach. W ocenie pełnomocnika, skoro obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to obowiązkiem wierzyciela jest udowodnienie w sposób niebudzący wątpliwości, że odbiornik rtv został zarejestrowany zgodnie z prawem, co dopiero może stanowić podstawę żądania uiszczenia opłaty abonamentowej. Pełnomocnik podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zostały przedstawione przez P. P. S.A. żadne dokumenty potwierdzające posiadanie zarejestrowanego odbiornika, co jednoznacznie potwierdza brak dowodów świadczących o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Pełnomocnik zarzucił, że Skarżąca nie otrzymała od P. P. S.A. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. W związku z tym, że wierzyciel nie dysponuje potwierdzeniem zarówno nadania, jak i odbioru zawiadomienia, duplikat dokumentu nie może, w ocenie pełnomocnika, zostać uznany za dowód zarejestrowania odbiornika. Zdaniem pełnomocnika wierzyciel jest obowiązany do wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, z którego wywodzi obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych, w tym wyjaśnienia spornej kwestii dotyczącej wyrejestrowania odbiornika. Jednocześnie wskazał, że powszechnie obowiązujące przepisy nie nakładają na odbiorców obowiązku bezterminowego przechowywania dokumentów, w tym dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika. Ponadto, z ostrożności procesowej podniesiono przedawnienie dochodzonych należności. W związku z przedstawioną argumentacją pełnomocnik wniósł o uchylenie tytułu wykonawczego i wszystkich podjętych czynności egzekucyjnych a także umorzenie w całości powstałych zaległości i prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze podniesione argumenty, pismem z dnia [...] marca 2020 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. zwrócił się do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w przedmiocie nieistnienia egzekwowanego obowiązku.

W udzielonej pismem z dnia [...] maja 2020 r. odpowiedzi wierzyciel wskazał, że nie dysponuje dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez Skarżącą wymaganych formalności wyrejestrowania odbiornika rtv pod indywidualnym numerem identyfikacyjnym [...], jak również, że Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na tę okoliczność. Tym samym wierzyciel potwierdził ciążący na Skarżącej obowiązek uregulowania zaległości w opłatach abonamentu rtv, wskazując jednocześnie na brak przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2018 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał na brak dowodów potwierdzających wyrejestrowanie odbiornika rtv. Ponadto organ zauważył, że roszczenie nie wygasło wskutek przedawnienia. Wobec powyższego organ egzekucyjny stwierdził, że nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powodująca konieczność umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, gdyż dochodzone należności istnieją i są wymagalne.

Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przywołał art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." – i podał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników rtv oraz uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1801 ze zm.). Obowiązek uiszczania opłaty powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do ostatniego dnia miesiąca, w którym dopełniono w placówce P. P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 powołanej ustawy, P. P. S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Odnosząc się do kwestii nieistnienia obowiązku z uwagi na brak zarejestrowanego odbiornika rtv organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszona została rejestracja odbiorników używanych pod adresem: ul. [...], [...] T., następnie Skarżąca otrzymała imienną książeczkę radiofoniczną do dokonywania opłat. W momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. nr 187 poz. 1342) Skarżącej został przyporządkowany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zastępujące imienna książeczkę rtv zostało skierowane do Skarżącej pismem z dnia [...] lipca 2008 r. na adres wskazany podczas rejestracji. Organ wyjaśnił, że P. P. S.A. nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników rtv, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia, zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wobec tego osoby posiadające w dniu wejścia w życie cytowanego rozporządzenia imienną książeczkę opłat abonamentowych pozostały abonentami zobowiązanymi do wnoszenia opłat abonamentowych, z wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników.

Organ podkreślił, że P. P. S.A. zobowiązana była wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przez organ przepis mówi o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez operatora zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Brak załączenia do akt dowodu wysłania zawiadomienia nie ma znaczenia w kontekście zgłoszenia rejestracji odbiorników rtv, gdyż po dokonaniu rejestracji odbiornika, stosownie do postanowień ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej staje się obowiązkiem, który wynika z mocy prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia. Przesłane zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny i następczy wobec samego nadania numeru identyfikacyjnego. Z powyższych względów brak dysponowania dowodem doręczenia przedmiotowego zawiadomienia nie stanowi o naruszeniu wykonania rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.

Organ dodał, że w aktach sprawy znajduje się poświadczona kopia wygenerowanego zawiadomienia o nadaniu Skarżącej, jako użytkownikowi odbiorników rtv zarejestrowanych wg imiennej książeczki opłaty abonamentowej, indywidualnego numeru identyfikacyjnego z datą [...] lipca 2008 r., podpisanego przez uprawnionego pracownika operatora publicznego. Duplikat zawiadomienia to dokument wygenerowany i wydrukowany z systemu informatycznego P. P. S.A. na podstawie danych przechowywanych w systemie. Zawiadomienie to stanowi dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu przepisu § 3 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia.

Odnosząc się do wspomnianej przez Skarżącą zmiany adresu zamieszkania i wyrejestrowania w 2008 r. odbiornika rtv organ wyjaśnił, iż to na abonencie spoczywał obowiązek poinformowania P. P. S.A. o każdej zmianie miejsca zamieszkania czy o fakcie zaprzestania używania odbiornika. Rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342), uchylonym obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nałożony został obowiązek niezwłocznego powiadamiania P. P. S.A. o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, a także o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników rtv oraz o zaprzestaniu używania odbiorników.

Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników, opisanych w powołanych wyżej powszechnie obowiązujących przepisach prawa, może doprowadzić do ustania obowiązku uiszczania opłat z tytułu abonamentu. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do ponoszenia opłat abonamentowych.

Organ wskazał, że na gruncie postępowania administracyjnego ma zastosowanie zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych ciąży na zobowiązanym. Wobec tego udowodnienie faktu wyrejestrowania odbiornika rtv leży po stronie Skarżącej, czego – w ocenie organu – Skarżąca nie uczyniła.

W odniesieniu do kwestii przedawnienia egzekwowanych należności organ wyjaśnił należy, że do zaległości z tytułu opłat abonamentowych zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.). Dochodzone należności dotyczą poszczególnych miesięcy od stycznia 2013 r. do lipca 2018 r. Przyjmując zatem pięcioletni termin przedawnienia, należności te przedawniłyby się odpowiednio z końcem 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 i 2023 r., o ile nie nastąpiłyby zdarzenia powodujące zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia. W tym jednak czasie zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęcia innych wierzytelności pieniężnych, co zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej przerwało bieg terminu przedawnienia z dniem dokonania zajęcia tj. [...] grudnia 2018 r., o którym została Skarżąca zawiadomiona w dniu [...] grudnia 2018 r. oraz [...] marca 2020 r., o którym została Skarżąca zawiadomiona w dniu [...] marca 2020 r. Zatem bieg terminu przedawnienia należności zaczął biec od nowa, co potwierdza, że dochodzone należności nie uległy przedawnieniu.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, organ stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu egzekucyjnego, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W niniejszej sprawie nie wystąpiły również żadne inne okoliczności wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego. Nie ma zatem podstaw do uwzględnienia żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2018 r.

W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o uwzględnienie wniesionej skargi poprzez uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia je poprzedzającego, wstrzymanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej lub przez Sąd (po przekazaniu skargi) w całości wykonalności zaskarżonego postanowienia oraz czynności egzekucyjnych do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, umorzenie w całości rzekomej zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] lipca 2018 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia [...] stycznia 2013 r. oraz kosztami egzekucyjnymi i upomnień w związku z nieistnieniem obowiązku uiszczania opłat abonamentowych oraz przedawnieniem egzekwowanego obowiązku, uchylenie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2018 r. obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] lipca 2018 r., umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z wniosku P. S.A. prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2018 r. obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej RTV za okres od [...] stycznia 2013 r. do 31 do lipca 2018 r., uchylenie wszystkich podjętych w postępowaniu egzekucyjnym czynności egzekucyjnych w tym dokonanego zgodnie z Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2020 r. zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku i innych wierzytelności. Skarżąca podniosła:

1. zarzut faktyczny polegający na błędnym ustaleniu, jakoby istniało wymagalne zobowiązanie z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej za wskazany w tytule wykonawczym okres, oraz że dokonano skutecznego doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego abonenta, a tym samym, że dopuszczalne było prowadzenie egzekucji administracyjnej

2. zarzuty naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.:

1) § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) następnie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342) przez jego niezastosowanie i nie ustalenie prawidłowo stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji uznanie, że po stronie Skarżącej istniał obowiązek rejestracji odbiornika RTV i w tej sytuacji istniał obowiązek uiszczania opłat abonamentowych,

2) § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 187, poz. 1342) przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że mimo braku dowodu rejestracji odbiornika RTV po stronie Skarżącej istnieje obowiązek uiszczania opłat abonamentowych,

3) § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego przez jego naruszenie i uznanie, że pomimo utraty mocy imiennej książeczki opłaty abonamentowej i braku doręczenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego istnieje dowód rejestracji odbiornika RTV,

4) § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego przez uznanie, że mimo powiadomienia o zaprzestaniu używania odbiornika, po stronie Skarżącej nadal istniał obwiązek uiszczania opłat abonamentowych oraz obowiązek zawiadomienia o zmianie danych,

5) art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.) przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że obowiązek przedstawienia dowodu wyrejestrowania odbiornika spoczywa jedynie na stronie Skarżącej, zaś wierzyciel nie był zobowiązany do wykazania faktu wskazującego, że na imię i nazwisko Skarżącej został zarejestrowany odbiornik oraz zostało doręczone zawiadomienie o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego abonenta,

6) art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.) przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy, dochodzenie od Skarżącej opłat abonamentowych i prowadzenie egzekucji w istniejących okolicznościach faktycznych sprawy przy braku ustalenia i wyjaśnienia kwestii zarejestrowania odbiornika przez Skarżącą oraz wieloletniego braku jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych jest sprzeczne z zasadą słuszności oraz stanowi nadużycie prawa podmiotowego przez P. P. S.A.,

3. zarzuty naruszenia prawa procesowego tj.:

1) naruszenie podstawowych zasad postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, mianowicie art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") przez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób, który nie pogłębia zaufania obywateli do organów Państwa,

2) naruszenie art. 7 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik postępowania, mianowicie poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,

3) naruszenie podstawowych zasad postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, mianowicie art. 10 § 1 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. i niezapewnienie Skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania przez pominięcie pisma Skarżącej z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...] lutego 2019 r., [...] lipca 2019 r., [...] grudnia 2019 r. [...] grudnia 2019 r. a w konsekwencji, nieuwzględnienie wniosków dowodowych objętych tymi pismami,

4) naruszenie podstawowych zasad postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, mianowicie art. 11 k.p.a. przez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy,

5) naruszenie podstawowych zasad postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, mianowicie art. 77 § 1 k.p.a. przez jego wadliwe zastosowanie oraz art. 75 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie polegające na zaniechaniu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również dokonaniu oceny tego materiału w sposób dowolny, w następstwie:

a) zaniechania uznania, że Skarżąca dokonała skutecznego wyrejestrowania odbiornika,

b) bezpodstawnego i dowolnego uznania, że po stronie Skarżącej istniał obowiązek uiszczania opłat abonamentowych tym samym w konsekwencji obowiązek objęty tytułem wykonawczym,

c) zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów, których przeprowadzenie miało istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy, w szczególności w zakresie dowodów wnioskowanych przez Skarżącą w piśmie z dnia [...] marca 2020 r. (które to wnioski dowodowe powtórzono w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r.) przechowywanych w kartotekach i systemach (rejestrach) informatycznych P. P. S.A., w szczególności, uwierzytelnionych odpisów, kserokopii, wygenerowanych wydruków z systemów (rejestrów) informatycznych dokumentów potwierdzających dokonanie w zgodzie z prawem rejestracji odbiornika przez Skarżącą w tym wniosku rejestracyjnego oraz duplikatu książeczki opłat abonamentowych, dowodów dokonywanych przez Skarżącą wpłat abonamentowych za korzystanie z odbiornika w okresie od jego zarejestrowania do listopada 2008 r., zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz z dowodem potwierdzającym jego "przesłanie i/lub odebranie, dokumentu wyrejestrowania odbiornika, zawiadomień o wysokości zadłużenia za okres od stycznia 2013 r. do lipca 2018 r., zawiadomień o saldzie i/lub upomnień etc., tj. czynności, które miały miejsce po listopadzie 2008 r., czyli po wyrejestrowaniu przez Skarżącą odbiornika, zeznań świadków,

d) bezpodstawne i dowolne uznanie, że duplikat przedstawionego przez wierzyciela zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wydanego [...] lipca 2008 r., bez informacji o jego przesłaniu Skarżącej stanowi wystarczający dowód wykazujący fakt zarejestrowania na imię i nazwisko Skarżącej odbiornika,

6) naruszenie podstawowych zasad postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, mianowicie art. 80 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieocenienie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego,

7) naruszenie podstawowych zasad postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, mianowicie art. 81 k.p.a. przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy, które są podstawą zastosowania wobec Skarżącej sankcji administracyjnej nie są jasne i budzą wątpliwości w zakresie zarejestrowania przez Skarżącą odbiornika, gdyż to one przesądzają o istnieniu lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku,

8) naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji prowadzenie egzekucji pomimo nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym,

9) naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym istnieje pomimo braku dokładnego i wyczerpującego zbadania istnienia tego obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym przez organy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Ponadto stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 1829), począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Bydgoszcz, będące siedzibą tut. Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. W związku z tym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] listopada 2020 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (por. k. 88 akt sądowych).

Oceniając zaskarżone postanowienie według podanych kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a zatem skarga podlega oddaleniu.

Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zachodzą podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie wystawionego przez wierzyciela – P. P. S.A. tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej od stycznia 2013 r. do lipca 2018 r.

Podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o wskazywane przez Skarżącą okoliczności jest art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym – w brzmieniu mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie – postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Skarżąca w skardze przyznaje, że miała zarejestrowany odbiornik, jednakże w listopadzie 2008 r., w związku ze zmianą miejsca zamieszkania, dokonała jego skutecznego wyrejestrowania w Urzędzie Pocztowym przy ul. [...] w T..

Wobec powyższego uznała, że dopełniła formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiorników, co bez wątpienia doprowadziło do ustania obowiązku opłacania abonamentu. Skarżąca nie zgodziła się z poglądem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że jeśli nie dysponuje takim potwierdzeniem świadczącym o wyrejestrowaniu odbiorników rtv, to jest zobowiązana do wnoszenia opłat abonamentowych.

Organ natomiast zauważa, że Skarżącej nadano numer identyfikacyjny, a w posiadanej dokumentacji nie odnotowano dopełnienia formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika.

Przechodząc do merytorycznej oceny w sprawie stanowiska wierzyciela należy wskazać, że problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49) regulowała obowiązująca od [...] marca 1993 r. ustawa z dnia [...] grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 ze zm.). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ustawodawca połączył z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Następnie ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) – dalej: "u.o.a." – uregulowany został obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. - obowiązek ten wynika wprost z przepisu prawa, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Ustawa abonamentowa reguluje zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dacie wejścia w życie ustawy abonamentowej miały zarejestrowany odbiornik.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że sama okoliczność zarejestrowania odbiornika nie jest sporna między Stronami.

Ponadto wierzyciel podkreśla okoliczność nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co potwierdza zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z [...] lipca 2008 r., którego wydruk znajduje się w aktach administracyjnych oraz druk do dokonywania wpłat wystawiony na nazwisko Skarżącej ze wskazaniem adresu: T., ul. [...]. Na dokumencie tym uczyniono adnotację w dniu [...] lipca 2019 r., z której wynika, że "Duplikat wystawiono na podstawie danych przechowywanych w systemie" (por. k.37 akt admin.).

Skarżąca utrzymuje, że w 2008 r. dokonała on wyrejestrowania odbiornika rtv. Skarżąca jednak nie posiada stosownego dokumentu ze względu na upływ czasu. Z kolei wierzyciel - P. P. S.A. w swym stanowisku w piśmie z dnia [...] maja 2020 r. stwierdza, że "nie odnotowała na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...] faktu dopełnienie przez zobowiązaną w okresie objętym tytułem wykonawczym [...] z dnia [...].10.2018 r. formalności wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, jak również Zobowiązana nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności w wymaganym zakresie" (por. k.41-41v. akt admin.).

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Należy przyjąć, że wierzyciel w wyjaśnił, że pomimo wskazania na przesłankę umorzenia w postaci nieistnienia obowiązku, w dokumentacji, którą posiada, brak jest zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika. Rację zatem ma organ, że dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (por. wyroki: NSA z 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18; WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1020/17; WSA w Olsztynie z 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 593/16, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).

W związku z tym zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych wyżej ustaw (o radiofonii i telewizji, bądź o opłatach abonamentowych), bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat za okresy nieprzedawnione (w niniejszej sprawie z lat 2013-2018). Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie Zobowiązanego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności. Negatywnych skutków nieposiadania takiego dowodu nie można sanować powołując się przykładowo na fakt wymeldowania się, zmiany miejsca zamieszkania i nieotrzymanie od wierzyciela zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, skoro nie dopełniono obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu, czy też – jak w rozpoznawanej sprawie – nie dokonano wyrejestrowania odbiorników rtv. Zauważyć należy, że przepisy nie uwalniają od obowiązku płacenia opłat z tych przyczyn. W tym kontekście wyjaśnić należy, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiornika rtv ma obowiązek zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie korzysta z odbiornika rtv ma obowiązek dopełnić w urzędzie pocztowym formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika rtv. Tymczasem Skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego. Natomiast w dokumentacji wierzyciela brak jest dokumentu świadczącego o wyrejestrowaniu przez Skarżącego odbiornika. Skoro Skarżąca nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiornika, to jej zarzuty dotyczące błędnych ustaleń w zakresie nieistnienia obowiązku w związku z wyrejestrowaniem odbiornika, są tym samym niezasadne. Podkreślić należy, że żadna ze stron nie dysponuje jakimkolwiek dowodem świadczącym o wyrejestrowaniu odbiornika. Nie ma zatem żadnego dowodu potwierdzającego niezbędną okoliczność do uwolnienia się od obowiązku płacenia abonamentu, tj. wyrejestrowanie odbiornika.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18, zgodnie z którym zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Ponadto w jednym z najnowszych wyroków z 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: "Z treści przywołanych przepisów nie wynika natomiast, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności P. P. będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma, wobec tego, charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego (wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15). Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2262/15, wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15)."

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd podziela i uznaje, że znajduje on zastosowanie w świetle jej okoliczności. Obowiązek zatem uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (por. wyroki NSA: z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2731/17; z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 3012/17; z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16; z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 801/18, publ.: CBOSA).

W ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej oceny kwestii przedawnienia należności z tytułu opłat abonamentowych w sprawie. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny "z mocy art. 2 § 2 O.p. do opłat abonamentowych, wobec braku wyraźnego wyłączenia, którego wymaga powołany przepis, zastosowanie będą miały przepisy Działu III Ordynacji podatkowej (...), w tym również przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych" (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2019 r. sygn. akt II FSK 400/17, publ.: CBOSA). Do przedawnienia opłat abonamentowych należy zatem stosować przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym – co do zasady –zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Niemniej jednak należy uwzględnić treść art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, który przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Taka sytuacja, jak słusznie przyjął organ, miała w niniejszej sprawie, gdyż doszło zastosowania środków egzekucyjnych w postaci zajęcia innych wierzytelności pieniężnych, o czym Skarżąca została powiadomiona. Przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia w odniesieniu do wszystkich okresów, których dotyczyły należności objęte postępowaniem egzekucyjnym, w dniu [...] grudnia 2018 r. Skarżącej doręczono odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu.

Nie znajduje także uzasadnienia wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, że "(...) Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Fundamentalną kwestią jest zatem ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Zatem nie każdy zaskarżony akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że decyzje odmawiające np. umorzenia odsetek czy decyzje o umorzeniu postępowania nie nadają się do wykonania, ponieważ nie kwalifikują się do wykonania wszelkie akty administracyjne odmowne. Taka decyzja nie nakłada na jej adresata żadnych obowiązków i nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2020 r., sygn. akt I GZ 72/20, publ.: CBOSA – wraz z powołaną w nim literaturą i orzecznictwem).

Nie znajduje także uzasadnienia konsekwentnie zgłaszany wniosek o umorzenie zaległości z tytułu opłaty abonamentowej, gdyż w świetle art. 10 ust. 1 u.o.a. organem właściwym rzeczowo w tych sprawach jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, na co zasadnie zwrócił uwagę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rację należy także przyznać organowi w odniesieniu do kwestii zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Przede wszystkim trzeba zauważyć, że w tytule wykonawczym z dnia [...] października 2018 r. organ egzekucyjny pouczył Skarżącą jako zobowiązaną, że przysługuje jej prawo do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu (wydruku) tytułu wykonawczego, co miało miejsce w dniu [...] grudnia 2018 r. W tej sytuacji w postępowaniu w niniejszej sprawie zainicjowanym wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie mógł znaleźć zastosowania. Z uwagi na upływ 7-dniowego 7-dniowego terminu, o którym wyżej mowa, organ egzekucyjny nie miał podstaw do potraktowania tego wniosku jako zarzutów. Organ zasadnie, zgodnie z jego treścią potraktował go jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego i rozpoznał go w świetle przesłanek z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Podsumowując w rozpoznawanej sprawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie miał z istoty rzeczy zastosowania.

Ponadto w ocenie Sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania. Okoliczności stanu faktycznego zostały ustalone w stopniu wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia. Organ odniósł się do podnoszonych przez Skarżącą twierdzeń, zaś okoliczność, że nie przychylił się do żądania strony, nie przesądza o jego uchybieniach. Należy zauważyć, że Skarżąca prezentując swoje stanowisko w sprawie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w istocie rzeczy nie zgłaszała wniosków dowodowych. Podobnie na etapie skargi do środka zaskarżenia załączono szereg dokumentów, które znajdowały się w aktach administracyjnych (w tym postanowienia organów obu instancji) lub były przywołane w treści pism Skarżącej (wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zażalenia na postanowienie organu I instancji) i były przedmiotem oceny w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, na tle przepisów wykonawczych regulujących zagadnienie sposobu wyrejestrowania odbiorników i dokumentowania tej okoliczności nie jest możliwe skuteczne "zastąpienie dowodu z dokumentu w postaci pisemnego formularza wyrejestrowania odbiornika innymi środkami dowodowymi, w tym m.in. pisemnym oświadczeniem zainteresowanego, tudzież zeznaniami osób tak uczestniczących w wyrejestrowywaniu odbiornika, jak również posiadających wiedzę co do treści dokumentu lub potencjalnego nieposiadania odbiornika przez zainteresowanego. Nietrafne są zatem jakiekolwiek zarzuty naruszenia przepisów postępowania oparte na wywodach skarżącego co do ciężaru dowodzenia ciążącym na organie. Wykazanie faktu dokonania wyrejestrowania odbiornika RTV leży po stronie abonenta chcącego wykazać brak obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. W sensie logicznym wręcz nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, których zaistnienia się neguje – w niniejszym przypadku organu negującego fakt wyrejestrowania odbiornika. (...) wykazanie nieistnienia obowiązku, (...) wymagało przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, co dowodowo bezsprzecznie obciążało skarżącego" (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2731/17, publ.: CBOSA).

W skardze wskazano również na dowody z przesłuchania świadków i Skarżącej. W związku z powyższym należy zauważyć, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Jakkolwiek od tej zasady w art. 106 § 3 p.p.s.a. przewidziano wyjątek, zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, to mając na względzie ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, nie budzi żadnych wątpliwości, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I GSK 128/16, publ.: CBOSA). Wbrew oczekiwaniom Skarżącej w rozpoznawanej sprawie "(...) Zauważyć również należy, że zakres kognicji sądu administracyjnego, ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu, wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Unormowanie przewidziane w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może być zatem podstawą do kwestionowania ustaleń przyjętych przez organy (...) i nie może służyć zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którym strona się nie zgadza" (por. wyroki NSA z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 693/09, oraz z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1259/17, publ.: CBOSA).

Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

T. Wójcik L. Kleczkowski M. Łent