Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 205/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 155, art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 13 kwietnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], uchylającą decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] o odmowie zmiany decyzji własnej nr [...] z dnia [...] września 2018 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM,B1,B prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM,B1,B prawa jazdy i umarzającą postępowanie organu I instancji w całości.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o cofnięciu M.W. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM,B1,B prawa jazdy na okres 1 (jednego) roku z zastrzeżeniem, że bieg terminu rozpocznie się od momentu zwrotu dokumentu prawa jazdy. W decyzji organ wezwał stronę do zwrotu posiadanego prawa jazdy informując jednocześnie, że do chwili wykonania obowiązku zwrotu prawa jazdy, okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż została ona wydana w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie [...], w którym orzeczono wobec wyżej wymienionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 (jednego) roku oraz o postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] sierpnia 2018 r., w którym na podstawie art. 43 § 3 k.k. zobowiązano M.W. do zwrotu dokumentu prawa jazdy, wskazując jednocześnie, że do chwili wykonania obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie.

Wyrokiem z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 594/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżone przez M.W. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z [...] września 2018 r.

Następnie M.W. wnioskiem z dnia [...] września 2021 r. wystąpił do Prezydenta Miasta o dokonanie "autokorekty" decyzji Prezydenta Miasta, nr [...] z dnia [...] września 2018 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1,B prawa jazdy. Według wnioskodawcy decyzja z 2018 r. wydana została z naruszeniem §17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231, dalej jako: Rozporządzenie), zgodnie z treścią którego w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres nieprzekraczający roku organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami na okres obowiązywania zakazu. Zaznaczył, że Prezydent Miasta orzekł w tej decyzji o cofnięciu wnioskodawcy uprawnień do kierowania pojazdami na okres jednego roku na podstawie wyroku Sądu Rejonowego, wskazując, że bieg tego terminu rozpocznie się od momentu zwrotu przez stronę dokumentu prawa jazdy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], Prezydent Miasta odmówił M.W. zmiany decyzji własnej nr [...] z dnia [...] września 2018 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM,B1,B prawa jazdy oraz przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM,B1,B prawa jazdy. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowiły m.in. art. 104, art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej jako: k.p.a.) oraz art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, dalej jako: u.k.p.).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, iż decyzja objęta wnioskiem została wydana zgodnie z prawem, na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p., ponieważ na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt [...], orzeczono wobec wnioskodawcy zakaz prowadzenia pojazdów na okres jednego roku. Nadto postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Sąd Rejonowy zobowiązał M.W. do zwrotu dokumentu prawa jazdy, wskazując jednocześnie, że do chwili wykonania tego obowiązku okres na który orzeczono zakaz nie biegnie. Organ I instancji zwrócił przy tym uwagę, że do dnia wydania decyzji strona nie zwróciła prawa jazdy, tym samym brak jest przesłanek do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a.

Pismem z [...] listopada 2021 r. M.W. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając jej naruszenie w szczególności §17 Rozporządzenia. Zdaniem skarżącego organ I instancji potraktował wybiórczo przepisy, pomijając przy rozstrzyganiu § 17 ust. 3 Rozporządzenia. W efekcie odwołujący się jest pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdów przez okres dłuższy, niż wynika to z orzeczeń sądowych. W ocenie strony organ powinien zwrócić się o interpretację przepisów Rozporządzenia do sądów administracyjnych, nie zaś opierać się na postanowieniu Sądu Rejonowego, bowiem organy administracyjne nie są związane orzeczeniami sądów powszechnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. (omyłkowo w dacie podano 2022 r., co zostało sprostowane postanowieniem SKO z [...] marca 2022 r.), nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił treść art. 155 k.p.a. i wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż możliwość zmiany decyzji na podstawie ww. przepisu może zajść jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny", w obszarze którego ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony można uchylić lub zmienić decyzję. Natomiast jeśli ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, nie można stosować art. 155 k.p.a. Kolegium zauważyło, że inna interpretacja stwarzałby stronie sytuację lepszą, niż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.).

Następnie SKO przedstawiło stan faktyczny sprawy i zaznaczyło, że objęta wnioskiem decyzja z dnia [...] września 2018 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1,B prawa jazdy wydana została w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt [...], w którym orzeczono wobec wnioskodawcy środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres jednego roku. Organ zwrócił przy tym uwagę, że stosownie do treści art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 53, dalej jako: k.k.w.), w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany wykonuje zawodowo czynności związane z prowadzeniem pojazdów, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto bezzwłocznie pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Kolegium podkreśliło także, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym organ administracji zobowiązany do wykonania orzeczonego środka karnego nie ma możliwości rozszerzania ani zwężania orzeczonego przez sąd zakazu, jednocześnie nie jest uprawniony do weryfikowania wyroku sądu karnego.

Organ odwoławczy podniósł, że organy administracji orzekające na podstawie art. 182 § 2 k.k.w. nie mogą we własnym zakresie rozstrzygać wątpliwości powstałych w związku z wykonywaniem wyroku sądu powszechnego i samodzielnie ustalać daty początku wykonania środka karnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 184 k.k.w., przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym rozdziale lub rozdziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. W przypadku zatem, gdy sąd, pomimo treści ww. przepisu, nie poda takiej daty początkowej wykonania zakazu, obowiązkiem organu jest zwrócić się do sądu, który wydał orzeczenie o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia stosownie do art. 13 § 1 k.k.w.

Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego o wyjaśnienie wątpliwości związanych z ustaleniem daty początkowej obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów. Wniosek ten został rozstrzygnięty postanowieniem tego Sądu z dnia [...] sierpnia 2018 r., poprzez zobowiązanie M.W. do zwrotu dokumentu prawa jazdy i uznanie, że do chwili wykonania tego obowiązku środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w ruchu lądowym nie biegnie. Wobec związanego charakteru decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wszczęte przez Prezydenta Miasta postępowanie w przedmiocie uchylenia własnej decyzji z [...] września 2018 r. uznało SKO za bezprzedmiotowe. Jednocześnie SKO podało, że wobec braku przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. organ administracji powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Zaznaczył, że z uwagi jednak na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez Prezydenta konieczne było uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto na marginesie Kolegium wskazało, że powoływany w odwołaniu § 17 Rozporządzenia w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych został uznany za niezgodny z Konstytucją i art. 182 k.k.w.

M.W. pismem z dnia [...] marca 2022 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę (pismo zostało określone jako sprzeciw zgodnie z błędnym pouczeniem zawartym w decyzji, które zostało następnie sprostowane postanowieniem SKO z [...] marca 2022 r.) od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i nakazanie Kolegium uchylenia decyzji Prezydenta Miasta bez umarzania postępowania. Skarżący zarzucił organowi, że nadal nie rozpatrzono jego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z [...] września 2018 r., pomimo wyroków WSA nakazujących jego rozpoznanie.

W uzasadnieniu sprzeciwu strona przedstawiła stanowisko zbieżne z wywiedzionym w odwołaniu i podała, że w bazie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (dalej jako: CEPiK) widnieje wpis dotyczący zakazu prowadzenia pojazdów na okres jednego roku od dnia 12 lipca 2018 r. do dnia 12 lipca 2019 r. powstały wyłącznie na podstawie zawiadomienia organu I instancji. Skarżący ocenił, że skoro organ administracji wskazał dokładny okres obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, to równolegle w tym samym czasie powinna obowiązywać decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Podkreślił, że nie otrzymał żadnego wezwania do zdania dokumentu, co potwierdziły również organy w postępowaniu administracyjnym. Zauważył, iż dowiadując się o konieczności zdania prawa jazdy był przekonany o zakończeniu okresu zarówno środka karnego, jak i okresu cofnięcia uprawnień, uznał więc za zbędne zdanie tego dokumentu. Zdaniem skarżącego Kolegium w wydanym rozstrzygnięciu w żaden sposób nie odniosło się do wskazywanego w CEPiK okresu obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów. Strona podniosła również, że z wyroków Trybunału Konstytucyjnego nie wynika, by § 17 Rozporządzenia uznano za przepis niezgodny z Konstytucją.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2022 r. skarżący zarzucił przede wszystkim organowi, iż w odpowiedzi na skargę skupił się na przesłankach do umorzenia postępowania organu I instancji pomijając kwestię prawidłowości decyzji z dnia [...] września 2018 r., na co skarżący wskazywał w toku postępowania. Zdaniem skarżącego organ nie może rozszerzać ani zawężać orzeczonego przez sąd zakazu i w jego ocenie decyzja z [...] września 2018 r. powinna zostać zmieniona w zakresie okresu obowiązywania cofnięcia uprawnień.

Według treści notatki służbowej z dnia [...] maja 2022 r. sporządzonej na podstawie rozmowy telefonicznej z pracownikiem SKO ustalono, iż [...] stycznia 2022 r. wydane zostało przez SKO postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta z [...] września 2018 r.

Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2022 r. skarżący podtrzymał skargę i zawarte w niej zarzuty. Jednocześnie poinformował, iż [...] kwietnia 2022 r. SKO wydało decyzję, w której uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z [...] września 2018 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Decyzja ta nie została zaskarżona, a organ I instancji nie wydał jeszcze rozstrzygnięcia. Skarżący podał, iż w systemie CEPiK zapis o terminowym zakazie prowadzenia pojazdów zmieniono na bezterminowe. Dodał przy tym, iż potrzebuje potwierdzenia, iż miał rację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] uchylająca decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2021 r. znak: [...] w sprawie odmowy zmiany decyzji Prezydenta Miasta znak: [...] z dnia [...] września 2018 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B prawa jazdy oraz przywrócenia tych uprawnień i umarzająca postępowanie I instancji w całości.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Postępowanie dotyczące zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało w trybie art. 155 k.p.a. dotyczącego zmiany decyzji ostatecznej, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych jakie przewiduje k.p.a. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio (właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji).

Zastosowanie przez organy w sprawie takiego trybu nadzwyczajnego wynikało z wniosku skarżącego z dnia [...] września 2021 r. (o ,,autokorektę" decyzji), następnie na wezwanie organu do wskazania podstawy prawnej i charakteru wniosku, sprecyzowanego w piśmie z dnia [...] października 2021 r. W piśmie tym skarżący jednoznacznie określił, iż wnosi o zmianę decyzji (Prezydenta Miasta znak: [...] z dnia [...] września 2018 r.) na podstawie art. 155 k.p.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt II OSK 202/21 ,,Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości, sprecyzowanie tego żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji. Na gruncie art. 61 § 1 k.p.a. ugruntowało się orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z 24 lipca 2001 r., IV SA 1091/99, wyrok z 26 lutego 2009 r., I OSK 559/08, wyrok z 16 lipca 2009 r., II OSK 1163/08, wyrok z 11 lipca 2013 r., II FSK 2293/11), zgodnie z którym organ jest związany żądaniem strony, a treść tego żądania wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, to jednak w wypadku, gdy wniosek wszczynający postępowanie administracyjne budzi wątpliwości co do jego treści, organ jest zobowiązany do podjęcia z urzędu czynności w zakresie ustalenia rzeczywistej woli osoby, od której on pochodzi. Organy władzy publicznej nie mogą dokonywać swobodnej kwalifikacji przedmiotu żądania." Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało zatem, iż organ wszczął postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. zgodnie z żądaniem skarżącego wyrażonym w piśmie z [...] października 2021r.

Wskazać należy, iż zastosowanie trybu zmiany decyzji z art. 155 k.p.a. dotyczyć może tylko i wyłącznie: 1) decyzji ostatecznej, 2) na mocy której strona nabyła prawo, 3) co do której wyrażona została przez stronę zgoda na zmianę lub uchylenie decyzji, 4) za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, 5) brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż na dzień orzekania przez organy administracyjne decyzja z dnia [...] września 2018 r., której dotyczył wniosek o zmianę, spełniała walor ostateczności, gdyż nie zostało od niej uprzednio skutecznie wniesione odwołanie. Natomiast przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania, które pozbawiło ją tego waloru, orzeczone zostało przez SKO postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., a zatem po wydaniu decyzji I i II instancji. Sąd zaś bierze pod uwagę stan sprawy na dzień wydania przez organ zaskarżonego aktu.

W zakresie pojęcia ,,nabycia prawa" wskazać należy, iż w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych pojęcie to użyte w art. 155 k.p.a. rozumie się szeroko. Przyjmuje się, iż nabycie prawa na mocy decyzji ostatecznej należy rozumieć jako każde indywidualne, merytoryczne rozstrzygnięcie organu, które kształtuje sytuację prawną strony postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 5 września 2019 r., sygn. akt I OSK 1118/17, z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt I GSK 1001/21, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2329/20). W sprawie nie budziło wątpliwości, iż decyzja objęta trybem zmiany tj. dotycząca cofnięcia uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami, odnosi się do sfery uprawnień skarżącego i kształtuje jego sytuację prawną, a ponieważ skarżący był jedyną stroną w postępowaniu, złożenie przez niego wniosku o zmianę decyzji równoznaczne było z wyrażeniem zgody na zmianę.

Zatem w powyższym zakresie na dzień orzekania przez organy spełnione zostały przesłanki umożliwiające zastosowanie trybu z art. 155 k.p.a. w stosunku do decyzji z [...] września 2018 r.

Skarżący domagał się zmiany decyzji z [...] września 2018 r. wskazując, iż zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony został na okres od dnia 12 lipca 2018 r. (data uprawomocnienia się wyroku z dnia [...] kwietnia 2018 r., w którym orzeczono o nałożeniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 1 roku) do 12 lipca 2019 r., a w decyzji z [...] września 2018r. o cofnięciu uprawnień nie określono długości cofnięcia uprawnień, uzależniając jego bieg od momentu zwrotu dokumentu prawa jazdy.

W opisanym stanie organ I instancji odmówił zmiany decyzji z [...] września 2018r., w krótkim uzasadnieniu stwierdzając, iż decyzja ta została wydana prawidłowo, zgodnie z przepisami prawa i brak jest przesłanek do zmiany tejże decyzji na podstawie art. 155 k.p.a.

Natomiast organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zwracając uwagę na fakt, iż decyzja objęta wnioskiem o zmianę stanowi decyzję związaną, nieobjętą uznaniem organu, a co do takiej decyzji stosowanie trybu zmiany z art. 155 k.p.a. jest niedopuszczalne.

Wskazać należy, iż przesłanka, na którą wskazało SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie wynika wprost z przepisów ustawy, ale w istocie liczne jest orzecznictwo sądów administracyjnych i piśmiennictwo potwierdzające taką interpretację.

Najpierw wyjaśnić należy, iż z decyzją tzw. związaną mamy do czynienia, gdy organ stwierdziwszy wystąpienie określonego stanu faktycznego, nie może wybrać konsekwencji prawnych jego zaistnienia, lecz jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia o określonej treści.

W orzecznictwie, choć całkowicie jednolitym, wskazuje się, iż w trybie art. 155 k.p.a. można zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną jej wydania, przewidują dla organu administracji pewien ,,luz decyzyjny" lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem (luz decyzyjny). Przyjmuje się bowiem, że tylko w takim obszarze wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W przypadku zaś, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozstrzygnięcie, stosowanie art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. IV SA/Wa 97/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Kr 137/14, wyrok NSA: z dnia 25 lutego 2011, sygn. akt I OSK 607/10, z 26 października 2018 r., I OSK 205/17 z 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10, niepubl. z 8 listopada 2016 r., II OSK 2663/15, niepubl.). Zatem w sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwe. (wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 408/18).

Trzeba podkreślić, że trybu z art. 155 k.p.a., nie można traktować jako zwykłego postępowania służącego ponownemu rozpatrzeniu sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. Postępowanie to jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania zwyczajnego - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za jej zmianą bądź uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Innymi słowy, kolizja interesu społecznego lub interesu strony z przepisem prawa wyklucza możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. Wskazuje się, iż odmienna wykładnia tych przepisów prowadziłaby do wniosku, że organ w każdym przypadku, niezależnie od treści przepisów, zobowiązany byłby do uwzględniania wniosków stron, jeśli tylko uzasadniałby to słuszny interes strony. Powyższa wykładnia stoi w sprzeczności z zasadą praworządności uregulowaną w art. 6 k.p.a. (por. wyrok NSA z 25 lutego 2011r., I OSK 607/19, LEX 784233, z 12 czerwca 2008 r., II OSK 195/08, CBOiS, wyrok WSA w Warszawie z 24 stycznia 2018 r., VIII SA/Wa 615/17, LEX nr 2457946, wyrok NSA z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt I OSK 205/17, z 6 października 2016 r., I OSK 2969/14, wyrok WSA w Warszawie z 24 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2171/20).

Interpretację co do braku zastosowania trybu z art. 155 k.p.a. do decyzji związanych potwierdza także piśmiennictwo m.in. pkt 10 Komentarz do art. 154 i 155 k.p.a. Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego Lex 2022.

Co prawda w niektórych orzeczeniach wskazuje się, iż możliwość zastosowania w/w trybu nadzwyczajnego należy rozpatrywać w odniesieniu do konkretnego przypadku, przy dokonaniu oceny czy decyzja związana wydana została zgodnie z prawem, jak np. w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 16 marca 2021 r., II SA/Rz 1393/20 (i przywołane tam orzecznictwo). Jednak w tym zakresie należy mieć na uwadze, co często podkreślane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż przedmiotem postępowania w trybie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej tylko z punktu widzenia, czy w danych okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki wymienione w art. 155 k.p.a. Zatem nie można traktować tego postępowania jako kolejnej instancji nieprzewidzianej w postępowaniu administracyjnym, służącemu do ponownego rozpatrzenia sprawy już zakończonej decyzją ostateczną. Postępowanie to zmierza do zmiany ostatecznej decyzji, a nie kontroli jej legalności (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt I OSK 205/17, z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GSK 408/18).

Sąd w składzie orzekającym uznał za prawidłowe stanowisko skarżonego organu w zakresie braku dopuszczalności zmiany decyzji tzw. związanej w trybie art. 155 k.p.a., podzielając wskazaną w przywołanych orzeczeniach sądów argumentację.

Zdaniem Sądu decyzja z dnia [...] września 2018 r., objęta wnioskiem skarżącego o zmianę, czyli decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, jest decyzją ,,związaną". Decyzja ta wydana została na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (wg stanu Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm., dalej jako u.k.p.) w zw. z 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (wg stanu Dz. U. z 2018 r. poz. 652 ze zm., dalej jako k.k.w.). Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Z kolei według art. 182 § 2 k.k.w. w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Decyzja z [...] września 2018 r. wydana została w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego z [...] kwietnia 2018 r., w którym orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na okres 1 roku. Wobec nadesłania przez sąd w/w wyroku organ był zobowiązany zatem wydać decyzję o cofnięciu uprawnienia do prowadzenia pojazdów zgodni z orzeczonym zakazem.

Zatem niewątpliwie decyzja z dnia [...] września 2018 r. stanowiła decyzję ,,związaną" i organowi nie pozostawiono w zakresie jej wydania żadnego uznania, luzu decyzyjnego. Dodatkowo zauważyć należy, iż żądaniem zmiany objęta została przez skarżącego w zasadzie istota tej decyzji, czyli sentencja, skarżący bowiem domagał się przywrócenia uprawnień, co w świetle wcześniejszych rozważań utwierdza w przekonaniu o braku możliwości zmiany takiej decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącego.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał interpretację i stanowisko SKO wyrażone w zaskarżonej decyzji za prawidłowe, a zaskarżoną decyzję na zgodną z prawem.

Co prawda przy uznaniu, że decyzja o charakterze związanym nie może być objęta postępowaniem w sprawie jej zmiany w trybie art. 155 k.p.a., pozostaje do rozważenia czy postępowanie takie powinno zostać zakończone umorzeniem postępowania, jak w przedmiotowej sprawie, czy też odmową zmiany decyzji - z uwagi na przeprowadzenie przez organ procesu interpretacji i oceny w tym zakresie. Jednak w przedmiotowej sprawie nawet jeżeli uznać, iż przy zastosowaniu takiej interpretacji jak organ zasadna byłaby odmowa zmiany decyzji, to nie uzasadniałoby to uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż doprowadziłoby to konieczności umorzenia postępowania. Po pierwsze bowiem wraz z prawomocnym przywróceniem terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania decyzja objęta wnioskiem o zmianę nie jest ostateczna, co czyni niedopuszczalnym prowadzenie postępowania w przedmiocie jej zmiany, a mając na uwadze podaną przez skarżącego okoliczność, iż decyzja objęta wnioskiem została w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego uchylona przez SKO, a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpoznania, brak byłoby w istocie przedmiotu postępowania, czyli decyzji której zmiany domagał się skarżący.

Na marginesie zauważyć bowiem należy, iż skarżący ,,uruchomił" dwutorowo postępowania administracyjne dotyczące decyzji z [...] września 2018 r. tj. postępowanie odwoławcze oraz o zmianę tej decyzji, które prowadzone były niejako równolegle. Przy czym organ prowadząc postępowanie w sprawie zmiany decyzji nie rozważył zasadności zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii skutecznego wniesienia odwołania przez skarżącego od decyzji z [...] września 2018 r., a w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego ostatecznie decyzja z [...] września 2018 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Natomiast odnosząc się do stanowiska skarżącego wyrażonego w skardze zaznaczyć należy przede wszystkim, iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu: uchylające decyzję organu I instancji i umarzające postępowanie w całości, ma charakter proceduralny i dlatego wbrew zarzutom skarżącego, SKO nie odniosło się merytorycznie do stanowiska i zarzutów skarżącego dotyczących decyzji z [...] września 2018 r.

Odnośnie zaś podnoszonych w postępowaniu i skardze przez skarżącego argumentów co do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania z naruszeniem prawa, błędnie określonego terminu cofnięcia tych uprawnień, to ponownie podkreślić należy, iż postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o art. 155 k.p.a. nie służy badaniu prawidłowości decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, a jedynie badaniu czy w sprawie zaistniały łącznie przesłanki z art. 155 k.p.a. tj, czy za zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W postępowaniu tym nie jest prowadzone szczególne postępowanie wyjaśniające, ale badana jest dopuszczalność zmiany decyzji na podstawie przesłanek z art. 155 k.p.a. Dodać należy, iż zarzuty odnoszące się do prawidłowości z punktu widzenia zgodności z prawem decyzji z [...] września 2018 r. winny być przedmiotem postępowania objętego odwołaniem od tejże decyzji.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę uznając zaskarżoną decyzje za zgodną z prawem.

Dodać należy, iż w świetle powyższych rozważań, wbrew oczekiwaniom skarżącego wynikającym z treści skargi w niniejszym postępowaniu, skarżący nie może uzyskać w niniejszym postępowaniu przesądzenia kwestii odnoszących się merytorycznie do sprawy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, Sąd działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.