Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3257/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58, art. 8
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 27 §1 pkt 9
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), sędzia WSA Honorata Łopianowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2018 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ("NUS", "organ egzekucyjny") prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej P.[...] Spółka z o.o. w likwidacji, na podstawie własnych tytułów wykonawczych z [...] stycznia 2017 r. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy: 1/2010 r., III- XII/2011 r., I-II/2012 r.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] stycznia 2017 r. [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. Nadto, zawiadomieniami z [...] [...], podjął również próbę zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez [...] Bank [...] S.A. oraz Bank [...] S.A.

Skarżąca, pismem z [...] lutego 2017 r. , wskazała, że składa "zażalenie na tytuły wykonawcze Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] stycznia 2017 r. dostarczone [...] .01.2017 r., uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku spółki na podstawie tytułów wykonawczych (...)". Likwidator Skarżącej zarzucił zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci "permanentnego" zajęcia rachunku bankowego, które utrudnia minimalny poziom egzystencji podatnika oraz uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej w "ramach realizacji zasady poszanowania minimum egzystencji skarżącego", a także prowadzi do "stopniowego unicestwiania - upadłości spółki". W związku z powyższym, Skarżąca zaproponowała mniej uciążliwy środek egzekucyjny , tj. "notarialne zajęcia środków stanowiących majątek spółki przez Urząd Skarbowy W. ". Dodatkowo wskazano, że w aktualnym stanie spraw Spółka nie może regulować należności opisanych w tytułach wykonawczych, a w związku z tym wnosi o odroczenie terminu wykonania obowiązku i zabezpieczenie notarialne na majątku.

Wezwaniami z dnia [...] lutego 2017 r. NUS wezwał Spółkę do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie, usunięcia braków formalnych pisma i poinformował, że pismo Spółki w zakresie odroczenia terminu wykonania obowiązku i zabezpieczenia rozpatrzone zostanie w odrębnym postępowaniu.

W odpowiedzi na to Skarżąca określiła zakres żądania poprzez dopisek "skarga na czynność egzekucyjną zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego".

NUS, postanowieniem z [...] maja 2017 r. nr [...], oddalił zarzuty wniesione we wniosku Spółki z 6 lutego 2017 r. ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia.

Likwidator Spółki P.[...].w likwidacji R.D., pismem z [...] czerwca 2017 r. złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego oddalające zarzuty ze względu na uchybienie terminu do ich wniesienia, w którym powtórzył zarzuty zgłoszone w piśmie z [...] lutego 2017 r. W szczególności, powołał się na zastosowanie zbyt uciążliwego środka oraz zwrócił się z propozycją rozszerzenia zabezpieczenia wierzytelności na notarialny wpis na majątku spółki. Dodatkowo likwidator Spółki wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, któremu uchybił z uwagi na "rozwiązywanie niezwykle skomplikowanych dylematów związanych z funkcjonowaniem Spółki".

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. ("DIAS"), postanowieniem z [...] lipca .2017 r. znak [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku żart 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r.. poz. 1257 t. j., dalej "k.p.a.") oraz art. 18 w związku z art., art. 34 § 4 i § 5 oraz art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 t.j., dalej "u.p.e.a.") utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia [...] maja 2017 r. Jego zdaniem, tytuł wykonawczy, wraz z zawiadomieniami o zajęciach, został Zobowiązanej Spółce doręczony w dniu 24 stycznia 2017 r., termin do wniesienia zarzutów, liczony zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a.. upłynął w dniu 31 stycznia 2017 r. Organ pouczył o warunkach zastosowania przywrócenia terminu z art. 58 § 1 k.p.a.

Strona, w skardze z [...] września 2017 r. do Sądu zarzuciła postanowieniu DIAS interpretację wszystkich wątpliwości na niekorzyść skarżącej spółki poprzez prowadzenie postępowania odwoławczego w sposób budzący poczucie braku zaufania do organów podatkowych. Skarżący przedstawił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Strony, Sąd procedując skargę (sygn. akt III SA /Wa 2031/14) wydał w dniu 6 maja 2015 roku postanowienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd w uzasadnieniu podniósł, iż spółka uprawdopodobniła, że wykonanie w/w decyzji przed podjęciem przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia co do zasadności wniesionej skargi może doprowadzić do wyrządzenia spółce znacznej szkody. Z przedstawionych przez spółkę dokumentów wynikało, że spółka posiada zaległości wobec kontrahentów, wobec ZUS oraz z tytułu wynagrodzeń dla pracowników. Ponadto kilku kontrahentów w związku z zaistniałą sytuacją odstąpiło od współpracy. Zajęcie konta bankowego miało niewątpliwy wpływ na bieżące możliwości płatnicze a przede wszystkim na bieżącą działalność gospodarczą W ocenie Sądu, w przywołanej sprawie istniały wystarczające przesłanki wskazujące na ryzyko wystąpienia w majątku spółki uszczerbku przekraczającego w swych rozmiarach zwykłe następstwa wykonania zaskarżonej decyzji, tj. pozwalające uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca wskazała też, że w skardze na czynności egzekucyjne wniosła propozycję - wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów i wniosek o notarialne zajęcie środków stanowiących majątek spółki. Wnioski te ujęte zarówno w w/w postanowieniu zaskarżonym jak i w postanowieniu z [...] lipca 2017 roku nie zostały merytorycznie rozpatrzone. Skarżąca zwróciła uwagę na to, że DIAS w piśmie z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i Spółki stwierdził, iż w przedmiocie żądania przywrócenia terminu do złożenia zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego właściwym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W.

DIAS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie jest zasadna.

2. Sporna w sprawie jest skuteczność wniesionych przez Stronę zarzutów ( w szczególności zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego – art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) i prawidłowość rozstrzygnięcia o sposobie orzekania w sprawie przez organy administracji: w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, czy – wręcz odwrotnie – z jawnym pokrzywdzeniem Strony.

3. Przede wszystkim Sąd sygnalizuje, że Skarżąca w skardze z dnia 5 września 2017 r., nie oznaczając wprost przepisów, których naruszenie zarzuca, uznała, że ustalenia organu odwoławczego w zakresie procedur podatkowych są trafne, zaś organ odwoławczy w sposób komunikatywny i bezpośredni dokonał syntezy działań i dowodów, które powodują wrażenie niepodważalności (s 3 in fine skargi, k 5 akt sądowych). Argumentacja Strony w skardze opiera się na przyjętym przez nią przekonaniu, że "stwierdzenie to (z postanowienia DIAS z [...] lipca 2017 r.) daje nadzieję, że Spółka spełniwszy określone w tym względzie warunki będzie mogła liczyć na możliwość przedstawienia i rozpatrzenia jej wniosków".

4. Sąd wskazuje, że możliwość realizacji "nadziei" Strony jest ograniczona treścią obowiązujących przepisów prawa, do przestrzegania których zobowiązane są organy władzy publicznej, w tym sądy i organy administracji publicznej. Obowiązek ten (przestrzegania prawa) jest "wymuszony" przez zasadę praworządności i zasadę demokratycznego państwa prawa. Według art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Z konstytucyjnej zasady praworządności wypływa dla organów administracji publicznej obowiązek przestrzegania przepisów o właściwości. Konstytucyjny obowiązek przestrzegania przepisów o właściwości oznacza, że organy administracji publicznej mogą podejmować działania prawne tylko w zakresie przyznanej kompetencji. W konsekwencji należy uznać, że NUS nie mógł rozpoznać (w postanowieniu "pierwszoinstancyjnym z [...] maja 2017 r.) wniosku, który nie został złożony wraz z pismem z 6 lutego 2017 r., wszczynającym postępowanie w sprawie. W konsekwencji Sad, badając zgodność z prawem postanowienia w dacie jego wydania, miał ograniczoną możliwość stwierdzenia wadliwości postanowienia z uwagi na nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.

5. Niezakwestionowane pozostało w sprawie to, że tytuł wykonawczy, wraz z zawiadomieniami o zajęciach, został Zobowiązanej Spółce doręczony w dniu 24 stycznia 2017 r., termin do wniesienia zarzutów, liczony zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a. upłynął w dniu 31 stycznia 2017 r., natomiast pismo z dnia 6 lutego 2017 r., stanowiące, m.in., zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie "przedmiotowych tytułów wykonawczych" zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 7 lutego 2017 r. Fakt nadania został stwierdzony pieczęcią urzędu pocztowego. Tym samym usprawiedliwiony był pogląd, zgodnie z którym pismo wniesione zostało po upływie terminu do uniesienia tego środka zaskarżenia: tym bardziej, że o możliwości wniesienia zarzutów Skarżący został poinformowany w odpisach tytułów wykonawczych zawierających pouczenie o możliwości złożenia zarzutów w terminie 7 dni od otrzymania tytułów.

6. Sąd podziela pogląd organów administracji, zgodnie z którym prawo do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest ograniczone w czasie (tj. obwarowane siedmiodniowym terminem, określonym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Skoro tytuł wykonawczy, wraz z zawiadomieniami o zajęciach, został Zobowiązanej Spółce doręczony w dniu 24 stycznia 2017 r, to termin do wniesienia zarzutów, upłynął w dniu 31 stycznia 2017 r., to pismo z 6 lutego 2017 r., zawierające, m.in. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych (nadane w placówce pocztowej w dniu 7 lutego 2017 r.), wniesione zostało po upływie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Trafny jest pogląd, że niezachowanie powoduje jego nieskuteczność, a w konsekwencji pozostawienie tegoż zarzutu bez merytorycznego rozpoznania, zaś w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy - w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której określony był termin.

7. Z akt administracyjnych sprawy wynika nadto, że likwidator Zobowiązanej Spółki składając pismo z 6 lutego 2017 r. (k. 198 akt administracyjnych) nie skorzystał z przysługującego uprawnienia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w trybie art. 58 k.p.a.: uczynił to – lecz bez wykazania braku winy - dopiero składając zażalenie z dnia 7 czerwca 2017 r. (por k. 243 akt administracyjnych, in fine), w którym przyznał, że "niezbyt uważnie zastosowałem się do zasad, uchybiłem terminom". W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w postanowieniu z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] zasadnie odmówił uwzględnienia zgłoszonych zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia: organ bowiem był zobowiązany badać stan sprawy i oceniać ją – jak wskazano - na dzień złożenia zarzutów, podobnie jak DIAS, oceniając prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. W konsekwencji, wobec braku wniosku o przywrócenie terminu wraz z wykazaniem, że uchybienie terminu "nastąpiło bez jego winy" (por. art. 17 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a.) w treści złożonych zarzutów z 6 lutego 2017 r. (k 198 akt administracyjnych), organy administracji zobowiązane były podjąć rozstrzygnięcie z uwzględnieniem niezłożenia przez Stronę w terminie omawianego środka prawnego. Sąd nie doszukał się znamion niezgodności z prawem rozstrzygnięć NUS i DIAS, ponieważ organy administracji nie były w stanie przewidzieć wszystkich możliwych wniosków Strony złożonych w przyszłości, niezależnie już od ich prawidłowego uzasadnienia.

8. Sąd wskazuje, że skoro organy administracji przedstawiły wymogi formalne jakie powinny zostać spełnione dla czynności skutecznego wniesienia zarzutów, co wynika z treści pouczenia, to nie można wywieść z tego stanu rzeczy poglądu, że działały na niekorzyść strony. Skoro – następnie - w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do dochowania przewidzianych przepisami prawa terminów, to wyjaśniły stan sprawy (faktyczny i prawny, a w konsekwencji - podjęty wszelkie niezbędne czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu sprawy i zrealizowały wytyczne wynikające z zasady z art. 8 K.p.a.

9. Skoro, jak wskazano na wstępie, Skarżąca Spółka zgadza się z ustaleniami dokonanymi przez organ nadzoru, który podzielił zdanie organu egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie, to nie może mieć racjonalnego uzasadnienia pogląd o naruszeniu zasady sformułowanej w art. 8 k.p.a.

10. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania z 6 maja 2015 r. III SA/Wa 2031/14, na które powołuje się Strona w skardze do Sądu, nie może wywoływać korzystnego dla niej skutku z uwagi na – jak wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia – związanie Sadu obowiązującymi przepisami prawa (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP z 1997 r Dz.U. Nr 78, poz. 483). Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz 1360, dalej jako "u.p.p.s.a."), wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.

11. Skoro prawomocność wyroku z 30 czerwca 2015 r. III SA/Wa 2031/14 została stwierdzona postanowieniem z 25 sierpnia 2015 r., należy uznać, że postanowienie z 6 maja 2015 r. III SA/Wa 2031/14 o wstrzymaniu wykonania upadło, zaś argumentacja w tym postanowieniu nie może spowodować uwzględniania skargi w niniejszej sprawie.

12. Z tych powodów Sąd uznał, że zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów (jak się wydaje – art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a, art. 8, art. 11, art. 57 § 1, art. 58 § 1 k.p.a.), są bezzasadne.

13. Mając na uwadze powyższe, Sad, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.