Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 480/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej~Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 269 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 89 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 2 ust. 3 , art. 2 ust. 3 , 5, art. 6 ust. 1, 4, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 2 w zw. z art. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017r. sprawy ze skargi P. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. J. "A." na decyzję Dyrektora Izby Celnej (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia 11 stycznia 2017r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej , po rozpatrzeniu odwołania A. B., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 24.000 PLN za urządzanie gier na automatach [...] poza kasynem gry. W podstawie prawnej powołano art. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), art. 2 ust. 3, ist. 4, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 91, ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015r. poz. 612 ze zm.).

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że funkcjonariusze Urzędu Celnego przeprowadzili w dniu 8 grudnia 2015r. w lokalu "[...]", usytuowanym przy ul. [...] kontrolę, w wyniku której ujawniono ww. urządzenia. Ustalono, że dzierżawcą tych automatów był prowadzący ten lokal A. B. Następnie ujawnione urządzenia zostało poddane eksperymentowi kontrolnemu, w trakcie którego wykazano, że gracz nie miał wpływu na to w jakich konfiguracjach zatrzymują się symbole wyświetlane na elektronicznych bębnach, a prowadzone gry zawierają element losowości i mają charakter komercyjny, gdyż aby zagrać należy automaty zasilić środkami pieniężnymi. Postanowieniem z dnia 16 maja 2016r. organ włączył do prowadzonego postępowania materiały z postępowania karnoskarbowego o sygn. akt RKS 841/2015. Przesłuchano także A. B. oraz C. D. (pracownica ww. lokalu).

Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy organ stwierdził, że ujawnione automaty umożliwiają gry hazardowe w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. – co jest dopuszczalne tylko na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h) wyłącznie w kasynach gry. Tymczasem A. B. nie posiada takiej koncesji, jak również zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub gier na automatach o niskich wygranych, o którym mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h. na obszarze właściwości Naczelnika Urzędu Celnego. Ponadto skontrolowany lokal nie jest kasynem gry. Wyjaśniono przy tym, odwołując się do treści art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., że wobec braku legalnej definicji w u.g.h. czasownika "urządza", ustalenie zakresu tego pojęcia winno nastąpić w oparciu o znaczenie nadane temu określeniu w Wielkim słowniku języka polskiego. Przez urządzanie gry należy zatem rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadziły do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. W tym zakresie organ wskazał, że za osobę urządzającą grę na przedmiotowych automatach należy uznać A. B. – który zorganizował (stworzył warunki) nielegalne gry hazardowe na przedmiotowych automatach w skontrolowanym punkcie, tworząc tym samym miejsce prowadzenia nielegalnych gier hazardowych – poprzez zainstalowanie ujawnionych automatów do gier, których był dzierżawcą. Z zapisów zawartych w umowach dzierżawy kwartalnej wynika, że ww. przedsiębiorca będzie płacił wydzierżawiającemu (Sp. [...]) kwartalny czynsz dzierżawny w wysokości 200 zł netto za trzy miesiące eksploatacji. W konsekwencji organ nie uwzględnił przedstawionego w odwołaniu stanowiska jakoby A. B. jedynie wydzierżawił część powierzchni lokalu, którego jest właścicielem, pod urządzenia, na których inny podmiot prowadził działalność gospodarczą. Ponadto, jak wynika z zeznań świadków, A. B. był powiadamiany przez nich w razie wystąpienia jakichkolwiek problemów związanych z funkcjonowaniem przedmiotowych automatów. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ odwoławczy:

- stwierdził, że z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wynika, że jedyną przesłanką wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie faktu urządzania gry na automatach poza kasynem gry;

- wyjaśnił, że zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie daje podstaw do przyjęcia, że odpowiedzialności deliktowej z tego tytułu nie podlegają podmioty prowadzące działalność gospodarczą, jako osoby fizyczne;

- powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016r. o sygn. II GPS 1/16, podkreślając że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.).

Końcowo wyjaśniono, że w ustawie z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie u.g.h. w art. 1 pkt 7 znowelizowano brzmienie art. 14 u.g.h., która to nowelizacja - w swej istocie - nie zmienia uprzedniej regulacji w tym zakresie i utrzymuje możliwość urządzania gier hazardowych wyłącznie w kasynach gry, doprecyzowując że urządzanie takich gier dozwolone jest na zasadach i warunkach określonych w zatwierdzonym regulaminie i udzielonej koncesji lub udzielonym zezwoleniu. Ustawa zmieniająca została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 5 listopada 2014r. –zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych, które wdraża dyrektywę 98/34/WE, a Komisja nie wniosła zastrzeżeń i nie zakwestionowała skorzystania przez Polskę z klauzuli bezpieczeństwa przewidzianych w dyrektywie 98/34/WE. Zdaniem organu brak zatem usprawiedliwionych podstaw, aby uprzednia wadliwość przepisu wynikająca z braku notyfikacji mogła być uznana z skutkującą niestosowaniem obowiązującej normy prawnej

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. B., zarzucając decyzji organu odwoławczego naruszenie:

1) w sposób rażący - przepisów art. 187 § 1, art. 191, art. 192 w zw. żart. 120 oraz 121 § 1 o.p. w zw. z art. 91 u.g.h. - poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w niniejszym postępowaniu - pozostającej w rażącej sprzeczności ze wskazaniami wiedzy, doświadczenia życiowego, zasadami logiki, w rażącej sprzeczności między poszczególnymi dowodami, bez uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - sprowadzającej się do bezpodstawnego przyjęcia, że skarżący urządzał gry, gdy zgodnie z treścią umowy dzierżawy skarżący nie był uprawniony do dysponowania i rozporządzania przedmiotowymi urządzeniami, ani w ogóle do urządzania i prowadzenia gier na automatach oraz faktu, że wydzierżawiającym jest spółka zawodowo trudniąca się organizowaniem hazardu, która czerpała zyski z urządzania gier – podczas gdy skarżący jedynie otrzymywał niewielką kwotę za zgodę na usytuowanie automatów w jego lokalu;

2) art. 133 § 1 o.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h. poprzez skierowanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu nie będącego urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.;

3) art. 121 § 1 i art. 122 o.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h., polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż skarżący jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy jedynie wynajmował on powierzchnie w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza; skarżący nie dokonywał jakichkolwiek czynności związanych z organizowaniem gier, objaśnianiem ich zasad i obsługiwaniem samych urządzeń; takie postępowanie organu w sposób rażący narusza generalną zasadę postępowania podatkowego, o której mowa w art. 121 § 1 o.p. z której to wynika, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego; zachowanie organu podatkowego nie może w tym przypadku budzić zaufania, jeżeli organ ten nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i uznał, że skarżący urządzał gry na automacie poza kasynem gry;

4) w sposób rażący - przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w odniesieniu do strony - osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, natomiast do poniesienia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h. może być zobowiązany jedynie podmiot wymieniony w art. 6 ust. 4 u.g.h., urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia i urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nie zaś osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą;

5) w sposób rażący - przepisów art. 2 w zw. z art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 482 z późn. zm.) w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. pozostaje w oczywistej sprzeczności ze wskazanymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; wydanie zaskarżonej decyzji stanowi oczywiste naruszenie prawa, albowiem podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej;

6) przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych - poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy z przepisu ww. ustawy wynika wprost, iż ustawodawca wprowadził okres przejściowy do dnia 1 lipca 2016 r. na dostosowanie się przez przedsiębiorcę do wymogów określonych ustawą o grach hazardowych, co skutkuje tym, iż prowadzenie gier na automatach poza kasynem w okresie od dnia 3 września 2015 r. do dnia 1 lipca 2016 r. nie jest penalizowane;

7) prawa materialnego tj. art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2016 . o zmianie u.g.h. -poprzez jego błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie przez Dyrektora Izby Celnej, że okres dostosowawczy, o którym mowa w powołanym przepisie nie dotyczy wszystkich przedsiębiorców, a jedynie prowadzących działalność na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenia kasyna gry, w sytuacji gdy z wykładni literalnej (znajdującej potwierdzenie również w wykładni funkcjonalnej i systemowej) powołanego przepisu wprost wynika, iż ma zastosowanie do podmiotów prowadzących działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 (m.in. gra na automatach), a nie zgodnie z art. 6 ust. 1-3, a tym samym wbrew ustaleniom organu okres dostosowawczy, o którym mowa w art. 4 ustawy nowelizującej, ma zastosowanie do skarżącego, który w dniu wejścia w życie powołanej ustawy prowadził działalność w zakresie gier na automatach – co skutkuje tym, iż skarżący nie może być ukarany za prowadzenie gier na automatach poza kasynem we wskazanym przez Dyrektora Izby Celnej okresie.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie sądowej w dniu 20 grudnia 2017r. A. B. poparł skargę i wyjaśnił, że nie złożył do chwili obecnej zawiadomienia do organów ścigania w przedmiocie sfałszowania umów zawartych pomiędzy nim a ww. Spółką, gdyż radca prawny (autor skargi) sugerował, aby poczekać z rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie. Skarżący oświadczył, że w pierwszych umowach, które zawierał ze Spółką wynajmował 1 m² pod automaty i otrzymał z tego tytułu 300 zł za cały okres, tj. za cały kwartał. A. B. przyznał jednak, że w umowach znajdujących się w aktach sprawy (na których widnieje pieczątka firmy skarżącego) nie ma mowy o powierzchni tylko o wydzierżawieniu automatów. Z kolei obecny na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a.).

Rozstrzygnięcie zaistniałego w niniejszej sprawie sporu zależy przede wszystkim od odpowiedzi na pytanie, czy to skarżący – jak twierdzą organy – urządzał gry na dwóch automatach ujawnionych w dniu 8 grudnia 2015r. w jego lokalu "[...]", przy ul. [...]. Okolicznością niesporną pozostaje natomiast fakt, że przedmiotowe urządzenia umożliwiały gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. – co potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności protokół z eksperymentu procesowego. W konsekwencji, po stwierdzeniu, że gra na badanym automacie odpowiada warunkom przewidzianym w art. 2 ust. 3 u.g.h., można przejść do oceny działań organów celnych w przedmiocie prowadzonego postępowania dotyczącego zastosowania unormowań w zakresie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

Na wstępie, odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów o.p. wskazać należy, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 120 o.p. zasada, zgodnie z którą organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP. Należy podkreślić, że w myśl art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zawarte w o.p. przepisy szczegółowe stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej (art. 122 o.p.) poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. Zgodnie z art. 191 o.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje wobec uregulowania wynikającego z art. 122 i art. 191 o.p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego – przy czym brak podstaw by, jak chce tego skarżący, zarzucić organom naruszenie tych dyrektyw postępowania (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2013r., sygn. akt II FSK 1212/11, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei zgodnie z art. 121 o.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (§ 1). Organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania (§ 2).

W ocenie Sądu organy celne nie naruszyły w niniejszej sprawie ustawowych reguł prowadzenia postępowania i prawidłowo zgromadziły oraz rozpatrzyły – w sposób wyczerpujący – materiał dowodowy, pozwalający na wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Podstawowe znaczenie dla przyjęcie odpowiedzialności skarżącego mają postanowienia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., statuujące odpowiedzialność administracyjną w postaci kary pieniężnej, której podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Prawodawca, wprowadzając w art. 89 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.g.h. pojęcie "urządzający gry", wyłącznie w celu wskazania podmiotu, który podlega stosownej karze pieniężnej, nie zdefiniował tego określenia. Dlatego też, stosując wskazane unormowania, trzeba dokonywać – każdorazowo – oceny, czy danemu podmiotowi można przypisać status "urządzającego gry", która powinna uwzględniać wszystkie, konkretne okoliczności danej sprawy. W rozpoznawanym przez Sąd przypadku skarżący twierdzi, że nie mógł zostać objęty hipotezą art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., bowiem "jedynie wynajmował on powierzchnie w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza".

Z takim ujęciem spornej kwestii nie można się zgodzić. Zauważyć trzeba, ze żaden z przepisów u.g.h. nie zakazuje wyraźnie – formalnie rzecz biorąc – zawierania umów (najmu, dzierżawy czy też użyczenia), na podstawie których wyłącznie dany podmiot będzie dopiero, w pełni samodzielnie, eksploatował automaty do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 (lub art. 2 ust. 5) u.g.h. Z takimi właśnie umowami mamy do czynienia w niniejszej sprawie (k. 14, 15 akt administracyjnych) – jako że Sp. [...]w dniu 1 października 2015r. wydzierżawiła prowadzącemu działalność gospodarczą skarżącemu, dwa urządzenia [...] (które następnie podczas kontroli w dniu 8 grudnia 2015r. okazały się w istocie automatami do gier hazardowych w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h.). Jak trafnie zauważył organ z regulacji § 9 przedmiotowych umów wprost wynika, że "Dzierżawca (czyli skarżący) będzie płacił Wydzierżawiającemu (Sp. [....]) kwartalny czynsz dzierżawny w wysokości 200 zł netto za trzy miesiące eksploatacji". Zaznaczyć przy tym trzeba, że dla faktycznego prowadzenia (organizowania, urządzania) gier losowych potrzebne jest spełnienie co najmniej dwóch warunków: dysponowanie urządzeniem do prowadzenia gier oraz dysponowanie miejscem, w którym owe automaty można byłoby usytuować i eksploatować. Nie budzi wątpliwości Sądu, że przesłanki te zostały spełnione w niniejszej sprawie, jako że skarżący, po pierwsze, dzierżawił ww. urządzenia, a po drugie, umieścił je w swoim lokalu "[...]", usytuowanym przy ul. [...].

W konsekwencji brak podstaw by podzielić stanowisko A. B. o tym, że jedynie wynajmował powierzchnię w swoim lokalu i nie był uprawniony do urządzania gier na ww. automatach – skoro dzierżawił je na wyrażony expressis verbis w umowach cel "eksploatacji". Stosując w tym zakresie wykładnię językową brak zarazem jakichkolwiek podstaw by uznać, że zamiar stron i cel umowy był odmienny. Ponadto, na rozprawie sądowej sam A. B. przyznał, że w umowach znajdujących się w aktach sprawy (na których widnieje pieczątka jego firmy) nie ma mowy o powierzchni – tylko o wydzierżawieniu automatów. Jeśli chodzi zaś o wyjaśnienia strony co do braku złożenia zawiadomienia do organów ścigania w przedmiocie sfałszowania ww. umów (jako przyczynę wskazano oczekiwanie na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy) – w sytuacji gdy skarżącemu grozi kara w wysokości 24.000 zł, to argumentacja ta nie przekonuje Sądu. Wskazać również trzeba, że organy wykazały również inne okoliczności uzasadniające twierdzenie, że skarżący był podmiotem urządzającym gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Mianowicie, jak wynika z zeznań świadka [...] (pracownica baru, k. 7 akt administracyjnych) cyt. "gdy w automacie braknie pieniędzy na wypłatę wygranej to dzwonię do szefa i podaję nazwisko grającego". Podobnie, [...] (pracownica baru, k. 30 akt administracyjnych) zeznał, że "w razie jakichkolwiek problemów miałam dzwonić do szefa". Z kolei sam A. B. wyjaśnił, że "gdy zadzwonię pod ten numer z umowy to podaję, że jest grający, który wygrał jakąś sumę", a wówczas przyjeżdża osoba do obsługi automatów (k. 11 akt administracyjnych).

Reasumując, brak jest podstaw by zakwestionować stanowisko organów, że to skarżący jest adresatem decyzji, w której wymierzono karę pieniężną – jego rola nie ograniczała się bowiem, jak twierdzi, wyłącznie do udostępnienia części powierzchni lokalu. Zaznaczyć przy tym trzeba, że termin "urządzanie gier" nie jest zdefiniowany ustawowo. Pojęcie "urządzanie" rozumiane jest zaś jako synonim pojęć "utworzyć, uporządkować, zagospodarować, zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik Poprawnej Polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań i czynności, dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Urządzającym gry - w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. - jest natomiast podmiot realizujący (wykonujący) te działania i czynności, w tym także również osoba fizyczna. Sąd uznał zatem, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz podjęte na jego podstawie ustalenia pozwalają na przyjęcie, że skarżący był - podlegającym karze z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - podmiotem urządzającym gry. Tym samym, niezasadne okazał się zarzuty sformułowane w pkt 1, 2, 3 skargi.

Sąd podziela zarazem w całości pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 16 maja 2016r. o sygn. akt II GPS 1/16 (dostępna j.w.), co do tego że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. dotyczy "urządzającego gry", czyli podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt. Tego rodzaju zabieg służy identyfikacji sprawcy i prowadzi do wniosku, że podmiotem tym jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym miejscu – czyli poza kasynem gry. W tym zakresie nie ma znaczenia to, czy dany podmiot legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna, której przecież – co wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. – nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialności, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Analizowana uchwała – na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. – pośrednio wiąże każdy skład orzekający sądu administracyjnego, który może od niej odstąpić jedynie pod warunkiem przedstawienia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego wynikającego z jej treści do ponownego rozważenia oraz pod warunkiem podjęcia przez taki skład NSA nowej uchwały, prezentującej odmienne stanowisko prawne. W konsekwencji na akceptację nie zasługuje również zarzut z pkt 4 skargi, dotyczący naruszenia przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., którego skarżący upatruje się w wydaniu zaskarżonego aktu w stosunku do podmiotu niebędącego zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry.

Nie doszło również, zdaniem Sądu, do naruszenia art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie u.g.h. (zarzuty z pkt 6 i 7 skargi), zgodnie z którym podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie ustawy mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, do dnia 1 lipca 2016r. Już wykładnia językowa przedmiotowego przepisu jasno wskazuje, że ma on zastosowanie do podmiotów prowadzących działalność, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.g.h., a więc posiadających koncesję na prowadzenie kasyna gry oraz w art. 7 ust. 2 u.g.h., a zatem posiadających zezwolenie na prowadzenie loterii audiotekstowej. Niespornym jest zaś, że skarżący nie posiadał ani koncesji, ani zezwolenia, nie jest więc adresatem tego przepisu. Wykładnię językową wspiera wykładnia systemowa i celowościowa, co trafnie podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28

kwietnia 2016r. o sygn. akt I KZP 1/16, OSNKW 2016/6/36. Skoro na podstawie znowelizowanych przepisów zostały zmodyfikowane bądź dodane warunki prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych, to właśnie podmioty, które dotychczas taką działalność prowadziły na podstawie uprzednio udzielonych koncesji, powinny mieć stosowny okres dostosowawczy, pozwalający na ich spełnienie. Z kolei w świetle wykładni celowościowej nie do pogodzenia z założeniem racjonalnego prawodawcy byłby wniosek, że art. 4 ustawy nowelizującej otwiera czasowo możliwość prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach bez konieczności spełnienia jakichkolwiek wymogów prawnych. Oznaczałoby to przypisanie ustawodawcy woli czasowej rezygnacji z administracyjnej reglamentacji rynku gier hazardowych – co jest sprzeczne z treścią zmian wprowadzanych nowelizacją, które to zmiany dotyczą reguł wykonywania działalności objętej koncesją. Ustawodawca nie miał więc absolutnie zamiaru rezygnacji z reglamentacji działalności w zakresie gier na automatach, a jedynie przewidział okres czasu na dostosowanie działalności przez podmioty posiadające koncesje do zmienionych warunków prawnych prowadzenia działalności koncesjonowanej. Podobne poglądy w kwestii niedopuszczalności powoływania się na art. 4 ustawy nowelizującej przez podmioty prowadzące działalność w zakresie gier na automatach nielegalnie, tj. bez koncesji lub zezwolenia, są powszechnie wyrażane również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. przykładowo wyrok WSA w Warszawie z 25 lipca 2017r., V SA/Wa 2245/16, wyrok WSA w Rzeszowie z 21 listopada 2017r., II SA/Rz 1011/17, wyrok WSA w Gdańsku z 17 listopada 2016r., III SA/Gd 741/16, dostępne j.w.).

Końcowo za nietrafną należy uznać argumentację z pkt 5 skargi, dotyczącą naruszenia art. 2 w zw. z art. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Odnosząc się do tego zarzutu należy przypomnieć, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2015r., sygn. akt P 32/12 orzeczono o zgodności art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., w zakresie, w jakim zezwalają one na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Trybunał podkreślił, że sankcja wymierzana na podstawie art. 89 u.g.h., ma charakter administracyjny i nie ma charakteru konkurencyjnego względem odpowiedzialności karnoskarbowej.

Reasumując, stwierdzić trzeba, że stan faktyczny niniejszej sprawy uprawniał organy do zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. i wymierzenia skarżącemu kary 24.000 zł. Należy przy tym wskazać, że powołane przepisy statuują tylko jedną, obiektywną przesłankę wymierzenia kary pieniężnej – to jest urządzanie gry na automatach poza kasynem gry.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.