Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 755/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 02 marca 2015 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie OW NFZ) wpłynął za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek stowarzyszenia A, ul. [...] [...]o udostępnienie informacji publicznej w postaci "skanów dokumentacji przebiegu i efektów oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii wszystkich kontroli w roku 2013 i 2014, tak wewnętrznych, jak i zewnętrznych, przeprowadzonych przez oddział NFZ wśród świadczeniodawców oraz w samym oddziale NFZ".

W odpowiedzi na ten wniosek, Dyrektor [...] OW NFZ w dniu 16 marca 2015 r. skierował wnioskodawcę do odpowiednich stron Biuletynu Informacji Publicznej, prowadzonych przez instytucje zewnętrzne przeprowadzające postępowania kontrolne w [...] OW NFZ w latach 2013-2014, na których zamieszczono informacje o przebiegu, efektach i wynikach prowadzonych kontroli.

Równocześnie Dyrektor [...] OW NFZ poinformował wnioskodawcę, że całość akt z postępowań kontrolnych w latach 2013-2014, zarówno prowadzonych przez instytucje zewnętrzne, jak i prowadzonych przez Oddział w zakresie kontroli świadczeniodawców, aptek, programów lekowych i ordynacji lekarskiej, obejmuje ponad 300 tysięcy stron i bez wyjątku zawiera informacje ustawowo chronione, w tym przede wszystkim dane osobowe obejmujące tzw. "dane wrażliwe" w rozumieniu art. 27 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), do przetwarzania których wymagane jest upoważnienie ustawowe. Udostępnienie tych dokumentów wymagałoby szczegółowej analizy każdego z nich i przetworzenia pod kątem zasłonięcia danych osobowych lub innych danych podlegających ochronie ustawowej. Z tego względu, przed podjęciem decyzji o udostępnieniu przedmiotowej informacji, organ zwrócił się do wnioskodawcy o wskazanie, w jakim zakresie to udostępnienie jest lub będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Wnioskodawca nie odpowiedział na to pismo i nie wykazał w jakim zakresie to udostępnienie jest lub będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 98 ust. 1 pkt 4 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ orzekł odmówić udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku.

W uzasadnieniu organ opisał stan dotychczasowy stan sprawy.

Dalej organ wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje w żaden sposób pojęcia informacji przetworzonej, ani też nie określa przesłanek szczególnej istotności udostępnienia takiej informacji dla interesu publicznego. Z tego względu do każdej sprawy dotyczącej tych zagadnień należy podchodzić w sposób indywidualny, opierając się na utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ przywołał treść kilku orzeczeń sądów administracyjnych. Między innymi, nadmienił, że w wyroku z dnia 17 października 2006 r. w sprawie I OSK 1347/05 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego."

W opinii organu – opartej o cytowane orzecznictwo sądowe - w pewnych sytuacjach szeroki zakres wniosku (jak to ma miejsce w niniejszej) wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które mogą zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań.

Odnosząc się do przedmiotowej sprawy organ wskazał, że wnioskodawca wniósł o udostępnienie wszystkich dokumentów związanych z postępowaniami kontrolnymi w latach 2013-2014, zarówno prowadzonymi przez podmioty zewnętrzne w [...] OW NFZ, własnymi kontrolami wewnętrznymi, jak i kontrolami prowadzonymi przez Oddział u świadczeniodawców. W zakresie kontroli prowadzonych przez podmioty zewnętrzne w okresie objętym wnioskiem postępowań takich było 25. Ponieważ instytucje zewnętrzne prowadzące postępowania kontrolne zobowiązane są do prowadzenia Biuletynu Informacji Publicznej i zamieszczają w nim informacje o przebiegu, efektach i wynikach kontroli, organ odesłał wnioskodawcę do odpowiednich stron BIP, podając ich adresy internetowe.

W przypadku kontroli własnych prowadzonych przez [...] OW NFZ u świadczeniodawców, w latach 2013-2014 było 489 takich postępowań prowadzonych u świadczeniodawców realizujących świadczenia opieki zdrowotnej i 340 postępowań dotyczących aptek, ordynacji lekarskiej i programów lekowych. Szacowana łączna objętość dokumentów związanych z tymi postępowaniami wynosi ok. 360.000 stron i wszystkie te postępowania obejmują informacje ustawowo chronione dotyczące stanu zdrowia i przebiegu leczenia pacjentów. Są to dane osobowe szczególnie chronione na podstawie art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych, do przetwarzania których wymagane jest upoważnienie ustawowe. Skanowanie tej dokumentacji, uważna analiza każdej strony pod kątem ewentualnego zasłonięcia lub usunięcia danych prawnie chronionych i faktyczne czynności techniczne związane z tymi operacjami pochłonęłyby bardzo dużo czasu i wymagałyby zaangażowania do tej czynności kilkudziesięciu pracowników na okres kilku miesięcy. W oczywisty sposób nie tylko negatywnie wpłynęłoby to na funkcjonowanie Oddziału, ale wręcz uniemożliwiłoby jego prawidłową pracę. Organ podniósł, że rozpatrując niniejszą sprawę, wziął pod uwagę prawo obywateli do dostępu do informacji publicznej, w tym do wyraźnie wskazanego w ustawie prawa uzyskania dostępu do "dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających", jednak (jak to wielokrotnie podkreślały sąd w przytoczonych przez organ orzeczeniach) uprawnienie to nie może skutkować nadmiernym obciążeniem podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji, powodującym poważne utrudnienie lub wręcz paraliż jego funkcjonowania.

W opinii organu, przedmiot, zakres i sposób udostępnienia dokumentacji, o którą wnioskuje Wnioskodawca, w jednoznaczny sposób wskazują, że jest to informacja przetworzona. Z tego względu organ wystąpił do wnioskodawcy o wskazanie, w jakim zakresie to udostępnienie jest lub będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a wnioskodawca nie odpowiedział na to wystąpienie.

Organ ponownie podkreślił, że wnioskodawca nie wskazał, w jaki sposób lub w jakim celu zamierza wykorzystać pozyskane informacje. Podniósł także, iż na stronie internetowej wnioskodawcy nie przedstawiono jakiegokolwiek aktualnie prowadzonego projektu, w którym informacje pozyskane od [...] OW NFZ mogłyby posłużyć do wywiedzenia wniosków mających na celu poprawę jego funkcjonowania, ulepszenie działalności innych instytucji publicznych, czy też realizacji zadań związanych z zapewnieniem świadczeń opieki zdrowotnej. Organ uznał zatem, że chociaż działalność wnioskodawcy związana jest z szeroko rozumianym interesem publicznym, to informacje wnioskowane przez wnioskodawcę interesowi publicznemu służyć nie będą. Co więcej, można domniemywać, że istotą wniosku złożonego przez wnioskodawcę nie jest dalsze wykorzystanie pozyskanych informacji dla dobra publicznego, a tylko sprawdzenie sposobu realizacji przez [...] OW NFZ obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Podsumowując organ wskazał, że biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, a mianowicie obszerność materiałów, o udostępnienie których wnosił wnioskodawca, konieczność przetworzenia informacji pod kątem usunięcia z niej danych ustawo chronionych oraz poważne utrudnienia w wykonywaniu obowiązków ustawowych, jakich [...] OW NFZ mógłby doświadczyć w przypadku realizacji wniosku, a także brak przesłanek co do tego, w jakim zakresie udostępnienie przedmiotowej informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego, na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej postanowił rozstrzygnąć jak w decyzji.

Wnioskodawca A złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nazywając to pismo odwołaniem. W jego treści zarzucił naruszenie art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędne przyjęcie, że udostępnienie informacji wiązało się z przetworzeniem informacji publicznej, a w konsekwencji bezpodstawne wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wnioskodawca podnosił, iż w sprawie błędnie przyjęto, iż wnioskowana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, a zatem bezpodstawnie Dyrektor [...] OW NFZ wezwał do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego oraz bezpodstawnie wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem wnioskodawcy informacje objęte żądaniem powinny być, zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej, a udostępnienie informacji o które wnioskował nie wymaga przetworzenia. Ponadto wnioskodawca zwrócił uwagę, iż podstawa skarżonej decyzji nie jest spójna z uzasadnieniem ponieważ odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na przetworzenie informacji publicznej oraz brak występującego szczególnie istotnego interesu publicznego znajduje oparcie w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 98 ust. 1 pkt 4 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 581) oraz art. 16 ust 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.) Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy tok sprawy oraz powtórzył argumentację zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponownie podkreślił, że wnioskodawca nie wykazał w czym upatruje on szczególnej istotności tych informacji dla interesu publicznego (nie wskazał również powyższego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). W opinii organu, uniemożliwia to poczynienie podczas ponownego rozpatrzenia sprawy innych ustaleń w tej kwestii od przedstawionych w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu, braku spójności podstawy zaskarżonej decyzji z uzasadnieniem należy wskazać, że Dyrektor [...] OW NFZ wyraźnie wskazał w zaskarżonej decyzji, że rozstrzygnięcie podjęte zostało na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym zarzut ten nie znajduje uzasadnienia.

Podsumowując organ podkreślił, że biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w szczególności fakt, iż informacja wskazana we wniosku jest informacją przetworzoną co zostało szczegółowo wykazane z podaniem przesłanek przyjęcia takiego stanowiska, a także brak przesłanek co do tego uznania, iż udostępnienie przedmiotowej informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego, na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej postanowiono rozstrzygnąć jak w decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżące Stowarzyszenie A wniosło o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;

2. zasądzenie od Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło następujące naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. Art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim norma konstytucyjna gwarantuje uprawnienie do uzyskiwania informacji o działalności podmiotów wykonujących zadania władzy publicznej i gospodarujących mieniem publicznym, w tym prawa domagania się istniejących dokumentów, poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona, co stanowi nieuprawnione ograniczenie prawa Stowarzyszenia do informacji publicznej;

2. Art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne przyjęcie, że Stowarzyszenie zwróciło się o udostępnienie informacji przetworzonej;

3. Art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w formie decyzji administracyjnej poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie zaszła potrzeba wydania decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu strona skarżąca podtrzymała wcześniej prezentowana argumentacje, że żądana informacja jest informacja prostą, a zatem nie posiada waloru informacji przetworzonej. W opinii strony skarżącej, przetworzenie polega na podjęciu czynności związanych z uogólnianiem lub uszczegółowianiem informacji posiadanych przez podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych. Może to być zatem dokonywanie pewnych analiz, zestawień, wyliczeń, etc. W kontekście tych rozważań zauważył, iż czynności związane z uogólnianiem tudzież uszczegółowianiem stanowią efekt intelektualnego zaangażowania osoby, czynności tych dokonującej, nie zaś wyłącznie rezultat określonych czynności technicznych. Dalej strona skarżąca podniosła, że analizując tok prac parlamentarnych nad projektem ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie można w żaden sposób znaleźć uzasadnienia dla stwierdzenia, że o przetworzeniu informacji stanowi kosztochłonność w udostępnieniu informacji publicznej, czy znaczne zaangażowanie podmiotu zobowiązanego.

W opinii strony skarżącej, należy także wskazać, że pracochłonność nie jest argumentem przesądzającym o tym, że przedmiotem wniosku jest udostępnienie informacji przetworzonej. Nie można zaakceptować sytuacji, w której negatywnymi skutkami pracochłonności obciąża się wnioskodawcę. Skarżąca podkreśliła, że owa ewentualna pracochłonność byłaby rezultatem tego, że od ponad 11 lat podmiot zobowiązany, do którego Stowarzyszenie zwróciło się o udostępnienie informacji publicznej, świadomie zaniechał systematycznego wypełniania ustawowych obowiązków, a gdyby obowiązki te wypełniano, to systematycznie analizowane byłyby dokumenty pod kątem dokonania ich anonimizacji w związku z publikowaniem ich w Biuletynie Informacji Publicznej. Zatem, nie można zaakceptować sytuacji, w której negatywnymi skutkami pracochłonności obciąża się wnioskodawcę. Strona skarżąca wskazała, że czynności związane z tzw. anonimizacją, nie stanowią o przetworzeniu informacji publicznej. Nie są to bowiem czynności intelektualne (czyli, jak wskazano, związane z dokonywaniem analiz, zestawień, wyliczeń, etc), tylko zwykłe czynności techniczne. Jako takie nie uzasadniają przyjęcia, że w niniejszej sprawie przedmiotem żądania było udostępnienie informacji przetworzonej.

Podsumowując strona skarżąca wskazała, że organ nieprawidłowo przyjął, że przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej była informacja przetworzona. W ten sposób bezpośrednio został naruszony art. 3 ust. 1 pkt 1 UDIP oraz, w konsekwencji, art. 16 ust. 1 omawianej ustawy (poprzez wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy nie zaistniały ku temu podstawy). Poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa do informacji publicznej naruszono art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko.

Dodatkowo wskazał, że skarżąca niezasadnie zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Prawidłowe odczytanie treści wskazanych przepisów uświadomiłoby skarżącej niezasadność wniesionej skargi. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Kontrole przeprowadzane przez NFZ nie dotyczą działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, co jest wystarczającą podstawą do wyłączenia tych informacji spod definicji informacji publicznej. Ponadto środki, które otrzymują świadczeniodawcy nie są środkami, które miałyby zostać zakwalifikowane jako przesłanki wskazane w tym przepisie w postaci gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Świadczeniodawca otrzymuje zapłatę za świadczenia, które wykonał zgodnie z umową, tym samym gospodaruje własnymi środkami. Jeżeli natomiast skarżąca byłaby zainteresowana uzyskaniem informacji o działalności podmiotów gospodarujących przykładowo mieniem komunalnym, powinna złożyć stosowny wniosek u takiego podmiotu.

Organ podkreślił, że art.61 ust. 3 Konstytucji określa jednocześnie ograniczenia wskazanego dostępu do informacji publicznej, a ust. 4 tryb ustawowy udzielania tych informacji. Art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje jakie podmioty są obowiązane do udostępniania informacji publicznej. Artykuł ten nie wymienia świadczeniodawców, którzy zawarli umowę z NFZ. Tym samym zakres pytania we wniosku skarżącej w całości wykracza poza definicję informacji publicznej, co jest zasadne także na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy wskazać jednocześnie, iż w Biuletynie Informacji Publicznej udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treści i postaci dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Tyle że wykładnia systemowa oraz celowościowa tego przepisu wskazują jednoznacznie, iż informacje te muszą mieścić się w zakresie definicji informacji publicznej, a tym samym dotyczyć podmiotów zobowiązanych do jej udostępnienia, a nie mogą prowadzić do upubliczniania informacji o podmiotach prywatnych tylko z tego powodu, że organ władzy publicznej, czy inny organ uprawniony przeprowadził u nich kontrolę. Skarżąca otrzymała natomiast informacje o kontrolach przeprowadzonych przez organy władzy publicznej w NFZ, poprzez wskazanie odpowiedniego odnośnika (linka) w BIP tych organów i podmiotów.

W opinii organu, brak jest podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa.

Organ podkreślił, że skarżąca otrzymała informację, iż wnioskowała również o dane, które muszą zostać zakwalifikowane do danych wrażliwych w rozumieniu art. 27 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U.2014r., poz. 1182 ze zm.), w którym wprost zabrania się przetwarzania danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz danych dotyczących skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatów karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. Skarżąca nie spełnia jednocześnie przesłanek umożliwiających przetwarzanie tych danych określonych w art. 27 ust. 2 ww. ustawy, co organ ustalił w trakcie postępowania. Naruszeniem praw i wolności obywatelskich, których ochroną ma zajmować się skarżąca, byłoby właśnie przekazanie ww. danych podmiotom do tego nieupoważnionym i takie działanie winno być piętnowane. W myśl wyżej wskazanych powodów, odmowa udostępnienia informacji publicznej musiała nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a przedmiotowe dane nie mogły być opublikowane w BIP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz.1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony orzeczeniem, czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując, w oparciu o wyżej naprowadzone przepisy, oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż przy jej wydaniu nie naruszono przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego i to w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik.

Zasady udostępniania informacji publicznej określone zostały w ustawie z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.).

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 powołanej ustawy, a w ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w jej art. 6, która podlega udostępnieniu na zasadach oraz w trybach określonych w tej ustawie. Innymi słowy - informacja publiczna to zbiór danych, które te organy i podmioty tworzą lub nimi dysponują w ramach wykonywanej działalności publicznej. Narodowy Fundusz Zdrowia jest jednostką organizacyjną, która wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym, a co za tym idzie nie sposób twierdzić, aby jego działania miały być objęte specjalną ochroną przed upublicznieniem na gruncie przepisów o dostępie do informacji publicznej, chyba że wynika to z innych szczególnych obowiązujących ją przepisów.

Artykuł 2 omawianej ustawy stanowi natomiast, że każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej (art. 2 ust. 1), a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w jej uzyskaniu 9art. ust. 2).

Jednak prawo do uzyskania tej informacji zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w przypadku ubiegania się o uzyskanie informacji publicznej przetworzonej, ulega ograniczeniu przez wykazanie, iż jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie ulega wątpliwości, że organy Narodowego Funduszu Zdrowia w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, mieszczą się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne i dysponują majątkiem publicznym, zobowiązane są do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych.

Godzi się zauważyć, że w kwestiach dotyczących kontroli zewnętrznych przeprowadzonych w organie, jednostka ta pismem z dnia 16 marca 2015 r. wskazała stronie skarżącej odpowiednie adresy BIP, gdzie strona skarżąca mogła uzyskać żądane informacje.

Istotę sporu w przedmiotowej sprawie stanowi jednakże charakter informacji publicznej, o której udostępnienie wystąpił skarżący.

Żądana przez skarżącego informacja posiadała, zdaniem Sądu, charakter informacji przetworzonej, bowiem jak słusznie wskazały organy orzekające w sprawie, wymagała dla jej udostępnienia podjęcia konkretnych i licznych czynności materialno - technicznych, wymagających zaangażowania określonych środków osobowych i finansowych. Jak wynika bowiem z informacji organu, w przypadku kontroli własnych prowadzonych przez [...] OW NFZ u świadczeniodawców, w latach 2013-2014 było 489 takich postępowań prowadzonych u świadczeniodawców realizujących świadczenia opieki zdrowotnej i 340 postępowań dotyczących aptek, ordynacji lekarskiej i programów lekowych. Szacowana łączna objętość dokumentów związanych z tymi postępowaniami wynosi ok. 360.000 stron i wszystkie te postępowania obejmują informacje ustawowo chronione dotyczące stanu zdrowia i przebiegu leczenia pacjentów. Są to dane osobowe szczególnie chronione na podstawie art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych, do przetwarzania których wymagane jest upoważnienie ustawowe. Skanowanie tej dokumentacji, uważna analiza każdej strony pod kątem ewentualnego zasłonięcia lub usunięcia danych prawnie chronionych i faktyczne czynności techniczne związane z tymi operacjami pochłonęłyby bardzo dużo czasu i wymagałyby zaangażowania do tej czynności kilkudziesięciu pracowników na okres kilku miesięcy. W oczywisty sposób nie tylko negatywnie wpłynęłoby to na funkcjonowanie Oddziału, ale wręcz uniemożliwiłoby jego prawidłową pracę.

Bez żadnych ku temu wątpliwości strona skarżąca wnioskowała o dane, które muszą zostać zakwalifikowane do danych wrażliwych w rozumieniu art. 27 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U.2014r., poz. 1182 ze zm.), w którym wprost zabrania się przetwarzania danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz danych dotyczących skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatów karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. Skarżąca nie spełnia jednocześnie przesłanek umożliwiających przetwarzanie tych danych określonych w art. 27 ust. 2 ww. ustawy. Naruszeniem praw i wolności obywatelskich, których ochroną ma zajmować się skarżąca, byłoby właśnie przekazanie ww. danych podmiotom do tego nieupoważnionym.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego (patrz wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05 – zbiór orzeczeń LEX Nr 281369).

Innymi słowy informacja przetworzona to między innymi taka informacja, dla której wytworzenia, co do zasady wymagane jest dokonanie usunięcia danych chronionych prawem, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie pewnych określonych środków osobowych i finansowych. Uzyskanie przez zainteresowanego tego typu danych możliwe jest w zakresie, w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny. Charakter żądanej informacji publicznej wpływa nie tylko na prawo dostępu do niej, ale również determinuje sposób rozpoznania sprawy związanej z dostępem do informacji publicznej (a więc także to, w jakiej formie miałoby dojść do jej udostępnienia).

W toku postępowania administracyjnego strona skarżąca została zobowiązana przez organ do wykazania interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie żądanej informacji. Organ powiadomił pisemnie stronę skarżącą o przyczynach braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z uwagi na to, iż ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej i wskazał, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym, nieposiadającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w ramach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. Zatem, w kwestii udzielania przez organy państwa informacji publicznej interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. usprawniałoby działanie jego organów (patrz wyżej przywołany wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05).

W tym stanie rzeczy udzielenie przez organ przetworzonej informacji publicznej byłoby uzasadnione interesem publicznym o tyle, o ile mogło realnie przełożyć się, na przykład, na poprawę funkcjonowania tej jednostki organizacyjnej [...] OW NFZ bądź NFZ w ogólności. Brak wykazania tej ustawowej przesłanki, w przypadku wydania decyzji odmownej, spoczywa na podmiotach zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. W niniejszej sprawie organ badał jej występowanie i uznał, iż w niniejszej sprawie po stronie skarżącego nie występuje interes publiczny uzasadniający udzielenie mu przetworzonej informacji publicznej, której się domagał.

Sąd podziela w całości pogląd zaprezentowany w wyroku z dnia 15 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 2225/04 (zbiór orzeczeń LEX Nr 189180), iż interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa, a co za tym idzie skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu.

Podzielić zatem przyszło we wskazanym zakresie stanowisko organu orzekającego, że strona skarżąca nie wykazała istnienia interesu publicznego koniecznego do uzyskania przetworzonej informacji publicznej, a konsekwencją tego jest to, że w sytuacji braku interesu publicznego w przedmiotowej sprawie, organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przetworzonej obowiązany był wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji z takim właśnie uzasadnieniem.

Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że ustalenia organu stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji, zostały dokonane w oparciu o prawidłową ocenę złożonego i uzupełnionego wniosku skarżącego. Ponadto, na podstawie trafnych ustaleń, organ o zastosował prawidłową wykładnię cytowanych wyżej przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i zasadnie utrzymał w mocy swoją decyzję.

Co do zarzutów skargi – nie sposób nie zgodzić się za skarżącą – że niezasadny jest zarzut naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Kontrole przeprowadzane przez NFZ nie dotyczą działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, co jest wystarczającą podstawą do wyłączenia tych informacji spod definicji informacji publicznej. Ponadto środki, które otrzymują świadczeniodawcy nie są środkami, które miałyby zostać zakwalifikowane jako przesłanki wskazane w tym przepisie w postaci gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Świadczeniodawca otrzymuje zapłatę za świadczenia, które wykonał zgodnie z umową, tym samym gospodaruje własnymi środkami.

Co do podnoszonych w skardze kwestii dotyczących prawidłowości wewnętrznego funkcjonowania organu, należy wskazać, że w tej sprawie Sąd nie jest uprawniony do dokonywania ocen w tej materii.

Mając powyżej naprowadzone wywody na uwadze pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej Sąd Administracyjny uznał , że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.