Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1627/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w D. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 890/08 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w D. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 890/08 oddalił skargę [...] Sp. z o. o. z siedzibą w D. G. (zwanej dalej Spółką) na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] września 2008 r. wydaną w sprawie choroby zawodowej W. M..

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dąbrowie Górniczej decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. stwierdził u W. M. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem.

W następstwie odwołania Spółki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z zaleceniami w dalszym toku postępowania organ pierwszej instancji miał dokonać analizy dochodzenia epidemiologicznego i ustalić zakłady pracy, w których istniały przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej oraz zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Dąbrowie Górniczej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) i art. 104 k.p.a. stwierdził u W. M. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem.

W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg kariery zawodowej W. M. i dotychczasowy przebieg prowadzonego postępowania. Zwrócono uwagę, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w Sosnowcu, w oparciu o przedłożone dokumenty dotyczące przebiegu kariery zawodowej oraz przeprowadzone badania, orzeczeniem z dnia [...] maja 2007 r. rozpoznał chorobę zawodową. Wyniki badań wykazały obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji ślimakowej spełniający wymogi wynikające z przepisów prawa oraz istnienie związku przyczynowego między warunkami wykonywanej pracy a rozpoznaną chorobą.

W odwołaniu Spółka zarzuciła decyzji naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności daty powstania niedosłuchu, okresów pracy w narażeniu na hałas przekraczający NDN, natężenie hałasu na poszczególnych stanowiskach pracy, a także brak pełnych akt osobowych W. M.. Podniosła, że nie zwrócono się do orzekającej jednostki medycznej o nadesłanie danych dotyczących wyników badań słuchu. Jej zdaniem dopuszczono się naruszenia art. 84 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwym orzeczeniu lekarskim. W sprawie nie wykazano również związku przyczynowego między stanem zdrowia a warunkami wykonywanej pracy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Ponadto stwierdziła, że jej pełnomocnik nie został poinformowany o uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszej decyzji wydanej w sprawie jak również nie zapewniono mu czynnego udziału w nowo prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zakwestionowała podstawę uznania związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy, w sytuacji rozbieżności w ubytku słuchu dla ucha prawego i lewego strony.

Po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach decyzją z dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej W. M.. Wskazał, że wymieniony pracował w latach 1964 - 1972 w Fabryce [...] B. w L., w latach 1972 - 1996 w Hucie [...] S. A. w D. G., a od 1996 r. w [...] Spółka z o.o. w D. G. w warunkach ryzyka powstania przewlekłego urazu akustycznego. Uprawnione placówki medyczne w następstwie przeprowadzonych badań rozpoznały u W. M. chorobę zawodową wymienioną w pkt. 21 wykazu chorób zawodowych. Te okoliczności pozwoliły organowi odwoławczemu na uznanie występowania związku przyczynowo skutkowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy w jakich pracował W. M.. Organ zaznaczył, że dla rozpoznania choroby zawodowej wystarczające jest stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, a nie udowodnienie, że w danym przypadku warunki te ją spowodowały.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka powtórzyła zarzuty podnoszone w odwołaniu, w tym naruszenia art. 7, art. 10, art. 80 i art. 84 k.p.a. Jej zdaniem nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności daty powstania niedosłuchu, okresów pracy w narażeniu na hałas przekraczający NDN, natężenie hałasu na poszczególnych stanowiskach pracy. Wskazała, że orzeczenie lekarskie nr 118413 będące w istocie opinią biegłego jest lakonicznie uzasadnione i oparte na niepełnym materiale dowodowym.

W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach wniósł o oddalenie skargi.

Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej zauważył, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 uznał rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115 ) za niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał jednocześnie orzekł, że rozporządzenie to traci moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku, co nastąpiło w dniu 2 lipca 2008 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że był zobowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji w kontekście tego rozporządzenia, gdyż w dniu wydania zaskarżonej decyzji jak i w dniu orzekania akt ten obowiązywał.

W oparciu o powyższe rozporządzenie chorobę zawodową można stwierdzić wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy przesłanki, a mianowicie:

- u danej osoby rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do rozporządzenia;

- jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy;

- wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nastąpi w okresie wskazanym w rozporządzeniu pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego.

W sprawie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w Sosnowcu rozpoznał u W. M. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. W uzasadnieniu stwierdził, że występuje u niego niedosłuch odbiorczy obustronny o lokalizacji ślimakowej, a podwyższenie progu słuchu wyrażone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz wynosi w uchu lepiej słyszącym 45 dB. Jednocześnie przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że wymieniony pracował w narażeniu na hałas począwszy od 1964 r. Co istotne organy nie były zobowiązane do udowodnienia, że praca w konkretnym zakładzie pracy spowodowała chorobę zawodową. Tym samym organy te brały pod uwagę ocenę warunków pracy i występujące narażenie w kontekście całości okresu zatrudnienia, a nie odnosiły jej jedynie do oceny warunków pracy u ostatniego pracodawcy.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów o związku przyczynowym pomiędzy zatrudnieniem a rozpoznaną u strony chorobą zawodową. Ponieważ prawodawca nie wiąże choroby zawodowej z określonym zakładem pracy, lecz z osobą, u której taką chorobę rozpoznano organy administracji nie dopuściły się naruszenia § 2 w/w rozporządzenia.

Sąd przyznał, że organy obu instancji w ramach pierwszego prowadzonego postępowania dopuściły się naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż kierowały stosowne pisma do strony postępowania pomijając jej pełnomocnika. Niemniej w zakresie obecnego postępowania pełnomocnik Spółki wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji oraz miał zagwarantowany udział w prowadzonym postępowaniu odwoławczym. Tym samym organ odwoławczy usunął uchybienie organu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu nie doszło także do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a. W ramach rozpatrywanego postępowania wymienione w rozporządzeniu placówki wypowiedziały się w sposób jednoznaczny, a ich opinie spełniają wszystkie wymogi stawiane orzeczeniu lekarskiemu.

W odniesieniu do kolejnych zarzutów Sąd pierwszej instancji stwierdził, że ustalenie okresów pracy w narażeniu na hałas przekraczający NDN, brak zwrócenia się do Archiwum Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych w Bielsku - Białej o nadesłanie akt dotyczących zatrudnienia w Hucie [...] w D. G. nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jako podstawę prawną wyroku Sąd wskazał art. 151 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a.

[...] Spółka z o.o. z siedzibą w D. G., reprezentowana przez adwokata M. K., zaskarżyła opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca kasacyjne Spółka zarzuciła wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż umożliwienie stronie zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie odwoławcze skutkuje usunięciem naruszenia tego przepisu przez organ pierwszej instancji;

2) art. 84 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny wartości dowodowej orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. oraz orzeczenia lekarskiego nr [...], a w szczególności poprzez pominięcie argumentów podważających wartość dowodową tych opinii zawartych w skardze;

3) art. 7 w związku z art. 28 oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że bez znaczenia jest moment powstania choroby zawodowej u pracownika zatrudnionego w kilku zakładach pracy, podczas gdy okoliczność ta ma znaczenia prawne, a ewentualnie ustalenie braku związku pomiędzy chorobą a pracą u danego pracodawcy skutkować powinno umorzeniem postępowania w stosunku do tego pracodawcy;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę na decyzję organu drugiej instancji, w sytuacji, gdy:

- w toku rozpoznania odwołania od decyzji organu pierwszej instancji pominięte i nierozpoznane zostały zawarte w odwołaniu zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 10 § 1 k.p.a., która to okoliczność nakazywała wydanie wyroku uchylającego obie decyzje;

- w skardze wskazano konkretne zarzuty naruszenia art. 84 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. dotyczące opinii biegłych, w których przedstawiono argumenty podważające wartość dowodową orzeczeń lekarskich

- organ pierwszej instancji zaniechał podjęcia działań w celu ustalenia okoliczności mających znaczenie dla ustalenia daty powstanie niedosłuchu i jego związku z pracą w [...] Sp. z o.o. - co kwestionowano zarówno w odwołaniu jak i skardze.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że jeżeli organ odwoławczy pomija zarzuty zawarte w odwołaniu, to postępowanie przed tym organem dotknięte jest wadą, która skutkować powinna wzruszeniem decyzji organu odwoławczego, a w przypadku, gdy pominięte zarzuty dotyczą niezachowania przez organ pierwszej instancji podstawowych gwarancji procesowych stron, uchyleniu powinna ulec również decyzja organu pierwszej instancji.

Fakt, iż organ odwoławczy umożliwił przed wydaniem decyzji będącej przedmiotem skargi zaznajomienie się z zebranym materiałem dowodowym nie może spowodować, iż w ten sposób usunięte zostały uchybienia organu pierwszej instancji, albowiem analiza akt sprawy mogła tylko potwierdzić fakty i zarzuty wskazywane w odwołaniu.

Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, iż Sąd pierwszej instancji potwierdził wskazywane przez skarżącego naruszenie przepisu art. 10 k.p.a., jednak błędnie uznał, że uchybienie to nie dotyczy postępowania odwoławczego.

Dalej skarżąca kasacyjnie podniosła, że w przypadku, gdy orzeczenie kończące postępowanie w sprawie nie odnosi się do praw i obowiązków podmiotu biorącego udział w postępowaniu, podmiot ten nie posiada przymiotów właściwych dla strony, a postępowanie w stosunku do niego powinno zostać umorzone, jako bezprzedmiotowe. Stanowisko Sądu pierwszej instancji, że nie ma znaczenia u którego z kilku pracodawców powstała choroba zawodowa nie jest słuszne, albowiem abstrahuje od pojęcia strony postępowania administracyjnego i skutków prawnych tego typu decyzji.

Nie może ulegać wątpliwości, że ustalenie istnienia choroby zawodowej pociąga za sobą konsekwencje wynikające między innymi z przepisów Kodeksu pracy (np. art. 235 k.p., art. 237 k.p.), jak również przepisów Kodeksu cywilnego (np. art. 444 k.c.). Obowiązki lub prawa wynikające z przepisów prawa dają podstawę do uznania określonego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem ustalenia postępowania prowadzonego przez służby sanitarne wykluczają występowanie czynników szkodliwych podczas pracy u jednego z pracodawców, to oczywistym jest, że pracodawca ten nie powinien występować w sprawie jako strona, a postępowanie w stosunku do niego powinno zostać umorzone. Taki sam skutek powinien nastąpić w przypadku, jeżeli ustalone zostanie, że pomimo narażenia na czynniki szkodliwe w trakcie zatrudnienia w jednym z kilku zakładów pracy, u pracownika nie nastąpiła progresja niedosłuchu, albowiem okoliczność ta wyklucza istnienie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy warunkami pracy u danego pracodawcy a stwierdzonym schorzeniem.

Podnoszone w toku postępowania zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. odnosiły się do braków w zakresie ustaleń faktycznych, które mogły w konsekwencji doprowadzić do umorzenia postępowania w stosunku do Spółki. Stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 7 k.p.a. świadczy o powieleniu zaistniałego uchybienia proceduralnego, które mogło w sposób bezpośredni wpłynąć na wynik sprawy.

Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że orzeczenie lekarskie niepełne, niejasne, lakonicznie uzasadnione, nie może być przez organ administracji przyjmowane bezkrytycznie i każdorazowo wymaga podjęcia przez organ działań zmierzających do jego uzupełnienia lub wyjaśnienia występujących w nim niejasności. Tymczasem w uzasadnieniach orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie w żaden sposób nie zostało wyjaśnione, na jakiej podstawie biegli ustalili, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a stwierdzonym u pracownika schorzeniem. W szczególności lekarze (biegli) nie określili czasu, w jakim pracownik świadcząc pracę na poszczególnych stanowiskach narażony był na hałas przekraczający NDN, nie wskazali również wartości natężenia hałasu, na jaki narażony był pracownik na poszczególnych stanowiskach pracy u poszczególnych pracodawców. Brak jest również analizy pod kątem prawdopodobieństwa wystąpienia niedosłuchu przy uwzględnienia czasu, w jakim pracownik narażony był na hałas przekraczający NDN, jak i wpływu natężenia hałasu na stopień stwierdzonego niedosłuchu.

Zgodnie ze wskazaniami wiedzy medycznej uszkodzenie słuchu spowodowane działaniem hałasu klinicznie oprócz lokalizacji ślimakowej charakteryzuje się występowaniem niedosłuchu odbiorczego, obustronnego, symetrycznego, przy czym w niniejszej sprawie biegli stwierdzili u pracownika niedosłuch obustronny, odbiorczy o lokalizacji ślimakowej, ale z opinii w żaden sposób nie wynika, czy niedosłuch ten ma charakter symetryczny. W treści uzasadnienia opinii wskazano, iż przesunięcie słuchu wynosi dla ucha prawego 45 dB, a dla ucha lewego 55 dB. Różnica wynosi zatem 10 dB, co wskazuje, że niedosłuch ten nie ma charakteru symetrycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie oparta została wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Dla porządku należy zauważyć, że zarzuty sformułowane w punktach 1 – 3 skargi kasacyjnej w istocie rzeczy zostały powtórzone w punkcie 4 skargi, co uzasadnia przyjęcie, że zarzuty skargi dotyczą naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z powołanymi w poszczególnych punktach przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. Przepis art. 10 § 1 k.p.a. reguluje zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, organ administracji pierwszej instancji informował skarżącą kasacyjnie Spółkę o podejmowanych czynnościach i rozstrzygnięciach, jednakże czynił to z pominięciem jej pełnomocnika. Pominięcie pełnomocnika strony stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Jednakże mimo tego uchybienia strona faktycznie nie została pozbawiona prawa czynnego udziału w postępowaniu. Jak wyżej zaznaczono skarżąca kasacyjnie Spółka była informowana przez organ pierwszej instancji o podejmowanych czynnościach procesowych i w związku z tym posiadała wiedzę na temat toczącego się postępowania, a w konsekwencji mogła podejmować działania procesowe. Wobec tego pominięcie pełnomocnika Spółki przez organ pierwszej instancji nie stanowi uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów omawiany zarzut nie mógł zostać uznany za zadany.

Również brak jest podstaw pozwalających uznać za zasadne pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej.

Zgodnie z definicją choroby zawodowej, zawartą w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, za choroby zawodowe uważa się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Jedną z chorób zamieszczonych w pkt. 21 wykazu, stanowiącego załącznik do powyższego rozporządzenia, jest obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz.

Konstrukcja przepisu § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie.

W rozpoznawanej sprawie uprawnione placówki medyczne rozpoznały u W. M. chorobę zawodową - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem. Jednocześnie z materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych wynika, że W. M. od 1964 r. pracuje w warunkach narażenia na hałas. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, na którą wskazał Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu w uzasadnieniu orzeczenia nr 33138/08. Mianowicie placówka ta wskazała, że w zaświadczeniu lekarskim z dnia 27.04.2006 r. zawarto uwagę o konieczności stosowania ochron słuchu oraz zakaz pracy na wysokości – co świadczy o stwierdzanym niedosłuchu.

Należy zauważyć, że okolicznością decydującą o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową nie jest kwestia występowania w środowisku pracy wyłącznie hałasu ponadnormatywnego. Załącznik do rozporządzenia w punkcie 21 mówi o obustronnym trwałym ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanym hałasem, a nie wyłącznie hałasem ponadnormatywnym trwającym przez określoną ilość godzin czasu pracy. W przypadku pozytywnego ustalenia, że choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Domniemanie to można obalić, jednakże należy wykazać, że istniały inne przyczyny, które spowodowały daną chorobę. Skarżąca kasacyjnie Spółka, kwestionując rozstrzygnięcia organów administracji oraz wyrok Sądu pierwszej instancji, nie wskazała na istnienie innych przyczyn, które mogły spowodować rozpoznane W. M. uszkodzenie słuchu. Zatem nie doszło do skutecznego podważenia domniemania związku przyczynowego między warunkami występującymi w środowisku pracy a rozpoznanym uszkodzeniem słuchu.

Sąd pierwszej instancji przekonująco wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego wydane w sprawie orzeczenia lekarskie uznał za wystarczające dla poczynienia, zgodnych z prawdą obiektywną, ustaleń odnośnie choroby zawodowej W. M.. Skoro wydane w postępowaniu administracyjnym opinie zawierały dostateczne uzasadnienia i wyjaśniały występujące w sprawie wątpliwości to brak było podstaw do ich zakwestionowania przez organy wydające decyzje w obu instancjach.

Zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma za zadanie ustalenia, u którego pracodawcy powstała choroba zawodowa. Należy zwrócić uwagę na treść § 8 ust. 3 pkt 2 omawianego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., w myśl którego właściwy państwowy inspektor sanitarny przesyła decyzje pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej. Wyraźnie cytowany przepis mówi o zatrudnieniu w warunkach, które mogły spowodować określone skutki zdrowotne, a nie o zatrudnieniu w warunkach, które te skutki spowodowały. Podniesiona przez skarżącą kasacyjnie Spółkę kwestia odpowiedzialności cywilnej (art. 444 k.c.) leży poza zakresem przedmiotowym postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia choroby zawodowej.

W takim razie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7 w zw. z art. 28 i art. 105 § 1 k.p.a., art. 84 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. należało uznać za niezasadny.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.