Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 2644/93
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1994-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 3, art. 81 ust. 2
journal: Dz.U. 1989 nr 75 poz. 445
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne.
article: art. 481
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Teza: Unormowanie w sprawie odsetek, zawarte w art. 80 ust. 3 i w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, stanowią całkowitą i samodzielną regulację tej kwestii dla zdarzeń postępowania celnego; nie stanowią lex specialis w stosunku do art. 481 Kc.

TEZY

Unormowanie w sprawie odsetek, zawarte w art. 80 ust. 3 i w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./, stanowią całkowitą i samodzielną regulację tej kwestii dla zdarzeń postępowania celnego; nie stanowią lex specialis w stosunku do art. 481 Kc.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Głównego Urzędu Ceł działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, oraz art. 80 ust. 3 prawa celnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego odmawiającą Hucie Szkła zapłaty odsetek od należności celnych zwróconych na podstawie art. 80 ust. 1 Prawa celnego.

W motywach tej decyzji wyjaśniono, że zgodnie z art. 80 ust. 3 Prawa celnego od należności celnych zwróconych na podstawie art. 80 ust. 1 Prawa celnego nie płaci się odsetek. Art. 80 ust. 1 cytowanej ustawy zakreśla wprawdzie termin do zwrotu cła za wywiezione z kraju materiały zużyte przy wyrobie towarów wywiezionych w obrocie towarowym z zagranicą, jednakże nie przewiduje konsekwencji w przypadku ich zwrotu po ustalonym terminie.

Huta wniosła skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia oraz zarzucając jej sprzeczność z treścią art. 481 Kc oraz art. 80 Prawa celnego.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Obowiązek płacenia odsetek powstaje w bardzo różnych sytuacjach i na skutek różnorakich zdarzeń prawnych. Obowiązki w tym zakresie regulowane są bardzo różnie w poszczególnych ustawach. W szczególności art. 481 Kc, na który powołuje się skarżąca, reguluje jeden z większej liczby rodzajów odsetek znanych prawu cywilnemu, to jest odsetki za zwłokę jako skutek niewykonywania, bądź nienależytego wykonania, zobowiązania pieniężnego. U źródeł obowiązku płacenia odsetek, o jakich mowa w art. 481 Kc, leży jednak zwłoka w wykonaniu zobowiązania cywilnoprawnego a nie administracyjnoprawnego. Stąd też opisywana instytucja odsetek za zwłokę w wykonaniu zobowiązania cywilnoprawnego jest nieprzydatna w postępowaniu celnym.

Prawo celne regulując w art. 81 ust. 2 w zw. z art. 79 ust. 2 instytucję odsetek za zwłokę, w zwrocie nienależnie pobranych należności celnych oraz wypowiadając się w art. 80 ust. 3 o braku obowiązku uiszczania odsetek od należności zwracanych na podstawie art. 80 ust. 1 Prawa celnego, nie stanowi więc lex specialis w stosunku do art. 481 Kc, lecz reguluje całkowicie odrębną materię odsetek, których obowiązek płacenia wynika ze zdarzeń administracyjnoprawnych właściwych dla postępowania celnego.

Wobec tego nie powinno budzić wątpliwości, że treść art. 80 ust. 3 Prawa celnego wyłącza płacenie odsetek zarówno w razie zwrotu należności w terminie określonym w art. 80 ust. 1 jak i z przekroczeniem tego terminu, zwłaszcza jeśli zważyć dosłowne brzmienie przepisu i reguły wykładni gramatycznej. Art. 80 ust. 3 Prawa celnego bowiem brzmieniem swym obejmuje zarówno stany faktyczne zwrotu należności w terminie określonym w art. 80 ust. 1, jak i z przekroczeniem tego terminu. Co za tym idzie, w postępowaniu celnym art. 80 ust. 3 Prawa celnego skutecznie wyłącza możność dochodzenia odsetek od należności wymienionych w art. 80 ust. 1 Prawa celnego.

Nie jest natomiast wyłączone dochodzenie przed sądem powszechnym, na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych, odszkodowań w wysokości korzyści utraconych na skutek przekroczenia przez organ celny terminu określonego w art. 80 ust. 1 Prawa celnego. Utraconymi korzyściami mogłaby być np. kwota odsetek bankowych możliwych do uzyskania w okresie zwłoki.

Mając na względzie wymienione przesłanki na podstawie art. 207 par. 5 Kpa oddalono skargę.