Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 177/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 162, art. 228 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 18 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2009 roku I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wydał decyzję nr [...] określającą spółce G. sp. z o.o. w K. (zwanej dalej skarżącym lub podatnikiem) zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące roku 2009.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. strona podniosła zarzut braku doręczenia decyzji w sposób określony w art. 149-151 Ordynacji podatkowej, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie od przedmiotowej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.

W złożonym piśmie podatnik podniósł, iż spółka korzysta na potrzeby swej działalności z części lokalu na Osiedlu J. w K., który jest lokalem mieszkalnym i z powodu takiego sposobu korzystania spełnia on dwie odrębne i różne funkcje. G. Sp. z o.o. wynajmuje jedynie kilka metrów powierzchni lokalu i wyłącznie w odniesieniu do tej powierzchni przysługują jej prawa najemcy. Skarżący podniósł, że nie posiada pocztowej skrzynki oddawczej, w związku z czym przesyłki do niego adresowane podlegają doręczeniu w lokalu osobom uprawnionym do reprezentacji spółki lub upoważnionym do odbioru poczty, a awiza podlegają umieszczeniu na drzwiach lokalu. Z tego powodu informacja o pozostawieniu zawiadomienia o przesyłce w skrzynce oddawczej adresata nie może być prawdziwa.

Skarżący dowodził, że w dniu [...] lipca 2012 r. w lokalu spółki przebywały dwie osoby uprawnione do jej reprezentacji, a listonosz nie podjął w tym dniu próby doręczenia korespondencji. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2012 r. (data II awiza przesyłki) w lokalu spółki nie było osoby uprawnionej do odbioru korespondencji, niemniej G. G. w dniu [...] sierpnia 2012 r. dokonał sprawdzenia, czy na drzwiach lokalu nie ma informacji o przesyłkach poleconych. Przedstawiciele skarżącej spółki stwierdzili, że o przesyłce zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Celnego dowiedzieli się w dniu [...] września 2012 r. po otrzymaniu z banku informacji o zajęciu rachunku bankowego spółki. W zaistniałej sytuacji, nie wystąpiły w ocenie strony ustawowe przesłanki do uznania fikcji doręczenia, albowiem w dniu [...] lipca 2012 r. nie zaistniała okoliczność niemożności doręczenia przesyłki do rąk osoby uprawnionej. Doręczyciel mógł doręczyć adresowaną do spółki przesyłkę osobom uprawnionym pod adresem wskazanym na tej przesyłce. Ponadto doręczyciel nie mógł pozostawić awiza tej przesyłki w skrzynce odbiorczej spółki, skoro ta takowej nie posiadała.

Po zapoznaniu się z treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru przedstawiciele spółki podnieśli również, iż nie spełnia ono ustawowych wymogów, bowiem tylko przy pierwszym domniemywanym zawiadomieniu zawarto wskazanie dotyczące miejsca pozostawienia przesyłki. W dodatku w opinii strony informacja ta została przekazana w sposób nieczytelny, natomiast w punkcie 4 zwrotnego poświadczenia odbioru nie wskazano przyczyn zwrotu przesyłki do nadawcy.

Działając w oparciu o art. 162 Ordynacji podatkowej skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powtarzając argumentację wspierającą zarzut braku doręczenia decyzji. Strona wskazała, że ani zarząd, ani prokurent nie ponoszą winy w naruszeniu ustawowego terminu. Przedstawiciele spółki dołożyli należytej staranności, by terminowo odebrać spodziewaną decyzję i dochować terminu w jej zaskarżeniu. Oprócz sprawdzania skrzynki pocztowej ograniczyli swoje urlopy do kilku dni oraz skorzystali z urlopów w różnych okresach, tak by na miejscu zawsze była co najmniej jedna osoba uprawniona do odbioru przesyłek i reprezentowania spółki.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że organ pismem z dnia [...] marca 2013 r. zwrócił się z prośbą o potwierdzenie przez Urząd Pocztowy nr 1 w K. doręczenia i awizowania przesyłki poleconej za potwierdzeniem odbioru nr [...], nadanej [...] lipca w L. (P[...]) na adres: G. Sp. z o.o. Os. J. [...],[...] K.

Zgodnie z odpowiedzią Biura Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Poczty Polskiej S.A., adnotacje w zakresie awizowania przedmiotowej przesyłki znajdują się wyłącznie na opakowaniu przesyłki, a Poczta Polska S.A. nie posiada innej dokumentacji w tym zakresie. Tym samym Dyrektor Izby Celnej w P. nie dostrzegł podstaw do kwestionowania treści potwierdzenia odbioru korespondencji.

W sytuacji, gdy Poczta Polska S.A. wyjaśniła, iż jedynym źródłem potwierdzającym doręczenie są adnotacje znajdujące się na opakowaniu przesyłki, organ uznał, że sporna korespondencja została dwukrotnie awizowana, w dniach [...] lipca 2012 r. oraz [...] sierpnia 2012 r. przez placówkę pocztową z powodu niemożności doręczenia adresatowi. Nieodebrane pismo zostało zwrócone organowi podatkowemu, który pozostawił je w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Zdaniem organu nie zasługuje na uwzględnienie wyjaśnienie strony, iż spółka nie posiada pocztowej skrzynki oddawczej, a przy wejściu do budynku znajdują się prywatne skrzynki pocztowe mieszkańców, do których spółka nie ma uprawnień, gdyż wynajmuje jedynie kilka metrów powierzchni lokalu i wyłącznie do tej powierzchni przysługują jej prawa najemcy.

Organ wskazał, że jako adres korespondencyjny spółki w toku postępowania podawana była lokalizacja: os. J. [...],[...] K. Adres ten widnieje również na wszystkich dokumentach i pieczęciach spółki. W zaistniałych okolicznościach, ani organ podatkowy, ani też Poczta Polska nie posiadały informacji o formie własności lokalu wskazanego jako siedziba i adres korespondencyjny strony. W sytuacji, gdy w lokalu na os. J. znajdowała się skrzynka oddawcza oznaczona numerem 1, naturalną konsekwencją jest, że doręczyciel uznał, iż jest to miejsce właściwe do pozostawienia awiza. Strona nie przedstawiła dowodu, z którego wynikałoby, iż poinformowała właściwą placówkę pocztową o innym sposobie doręczania korespondencji spółce, a okoliczność taka nie wynika również z odpowiedzi przekazanej przez Pocztę Polską.

Bezpodstawne są zarzuty związane z formalną prawidłowością treści potwierdzenia odbioru. Miejsce przechowywania korespondencji wskazane zostało w punkcie 2 dokumentu, w którym wyjaśniono, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP K. 1. Miejsce to pozostaje zatem niezmienne dla całego okresu określonego w art. 150 § 1 pkt 1 i aktualne również po drugim awizo z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Zdaniem Dyrektora, nie można zgodzić się z zarzutem, iż adnotacja o miejscu pozostawienia przesyłki jest nieczytelna, a doręczyciel posłużył się skrótem branżowym niezrozumiałym dla adresata. Oznaczenie UP K. 1 nie powinno sprawić podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą, odbierającemu znaczne ilości korespondencji, trudności w zlokalizowaniu miejsca pozostawienia korespondencji. O powyższym świadczyć może fakt, że znajdująca się w aktach sprawy identycznie awizowana w dniu [...] maja 2012 r. przesyłka, zawierająca postanowienie o wszczęciu postępowania została prawidłowo odebrana przez stronę w dniu [...] maja 2012 r.

W punkcie 4 zwrotnego poświadczenia odbioru nie wskazano przyczyn zwrotu przesyłki do nadawcy, gdyż informacja taka znalazła się bezpośrednio na kopercie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu: naruszenie art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i 194 § 3 Ordynacji podatkowej, albowiem - zdaniem skarżącego - organ administracji zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz pominął wskazane przez stronę dowody, które powołane zostały dla wykazania wadliwego doręczenia awizo i dla obalenia domniemania przypisanego dokumentom urzędowym oraz pominął dowodową wymowę dokumentów nadesłanych przez Pocztę Polską S.A., skutkiem tych naruszeń jest błędne uznanie doręczenia fikcyjnego za prawidłowe; nadto wskazuje na pozbawione podstaw prawnych wymogi stawiane stronie co do konieczności innej organizacji odbioru korespondencji i nieusprawiedliwione przerzucanie z Poczty na adresata odpowiedzialności za błędy doręczeń korespondencji; naruszenie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 162 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie, że zgodnie z tymi przepisami pisma dla osób prawnych doręcza się w lokalu ich siedziby, a dopiero gdy nie jest to możliwe, następuje awizo do skrzynki odbiorczej adresata, a gdy i to nie jest możliwe, pozostawia się awizo na drzwiach biura adresata; naruszenie art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez wzmianki o awizowaniu przesyłki za dokument urzędowy.

Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. skarżący uzupełnił skargę, wskazując że zaskarża postanowienie Dyrektora Izby Celnej w całości oraz wyjaśnia, że w związku z niewydaniem przez organ postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, na wypadek uznania że zaskarżone postanowienie zawiera w sobie również rozstrzygnięcie przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, skarga ta jest wymierzona również przeciw temu rozstrzygnięciu.

W dniu 28 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę (sygn. akt III SA/Po 1142/13).

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja organu I instancji skierowana została do strony przesyłką poleconą nr [...], a w przypadku jej awizowania rolą adresata było zwrócenie się do wskazanej w zawiadomieniu placówki pocztowej o wydanie przedmiotowej korespondencji.

Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ po uzyskaniu wyjaśnień przekazanych pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. przez Biuro Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Poczty Polskiej S.A. za kluczowy dowód w sprawie wyjaśnienia okoliczności związanych z próbami doręczania korespondencji uznał druk potwierdzenia odbioru i informacje zawarte na opakowaniu przesyłki.

Wbrew twierdzeniom skarżącego z ww. pisma nie wynika, iż przesyłka nie była

awizowana po raz drugi, a stwierdzono jedynie, że fakt ten nie został odnotowany w systemie informatycznym. Bezspornie zaś ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana.

Za zgodne z prawem Sąd uznał stanowisko organu, iż potwierdzone podpisem przez pracownika poczty wzmianki o awizowaniu w formie przewidzianej przepisami prawa, stanowią dokument urzędowy, a brak podpisu odbiorcy na przedmiotowym dokumencie jest naturalną konsekwencją nieobecności adresata lub osoby upoważnionej do odbioru korespondencji w momencie próby doręczenia. Dokument urzędowy w postaci druku potwierdzenia odbioru korzysta z domniemania prawdziwości, a jego obalenie wymaga przeciwdowodu, którego strona skarżąca nie przeprowadziła.

W ocenie Sądu w świetle przedstawionych przez organ dowodów, twierdzenia skarżącej, iż w dniach awizowania przesyłki w miejscu zamieszkania przebywał cały czas dorosły domownik oraz że nie było żadnego awizo nie obalają tezy, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, zawiera nieprawdziwy wpis odnośnie niemożności doręczenia przesyłki adresatowi (wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2013 r. - III SA/Wa 1449/12).

Za nieuzasadniony Sąd uznał zatem, że przesyłka została odesłana z Urzędu Pocztowego przed upływem 14-dniowego terminu określonego w art. 150 Ordynacji podatkowej, gdyż adresat miał prawo odebrać korespondencję [...] sierpnia 2012 r. do godz. 24:00. W tej sytuacji, skarżący pomija kwestię godzin urzędowania placówki pocztowej. Placówka nr 1 Poczty Polskiej w K. czynna jest do godziny 19:30. Tym samym wprowadzenie do systemu informatycznego informacji o zwrocie korespondencji do nadawcy o godz.19:37 tj. po zamknięciu ww. placówki pocztowej, w żaden sposób nie mogło naruszyć prawa strony do odbioru korespondencji, gdyż uwzględniając powyższe informacje, w realiach niniejszej sprawy termin ten upłynął [...] sierpnia 2012 r. o godz. 19:30. Trudno zatem - zdaniem Sądu - uznać po pierwsze, że skarżący mógł po tej godzinie odebrać korespondencję, a pracownik tejże placówki musiał czekać do godziny 24:00, aby dokonać zwrotu przesyłki.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy trafnie zatem wyeksponował w uzasadnieniu postanowienia, że przy ocenie braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności wymagany od strony należycie dbającej o swoje interesy przy prowadzeniu spraw. Jako adres korespondencyjny spółki w toku postępowania podawana była lokalizacja: os. J. [...],[...] K. Adres ten widnieje również na wszystkich dokumentach i pieczęciach spółki. W zaistniałych okolicznościach, ani organ podatkowy, ani też Poczta Polska nie posiadały informacji o formie własności lokalu wskazanego jako siedziba i adres korespondencyjny strony. W sytuacji, gdy w lokalu na os. J. [...] znajdowała się skrzynka oddawcza oznaczona numerem 1, naturalną konsekwencją jest, iż doręczyciel uznał, iż jest to miejsce właściwe do pozostawienia awiza. Skarżąca jest profesjonalnym podmiotem prowadzącym działalność handlową i jak podnosi sama w skardze spodziewała się decyzji Naczelnika Urzędu Celnego kończącej prowadzone postępowanie podatkowe.

W tej sytuacji Sąd uznał za zgodne z prawem stanowisko Dyrektora Izby Celnej, uznające, że fakt, iż siedzibę spółki stanowi pomieszczenie o powierzchni 6 m2, będące jednocześnie częścią większego lokalu użytkowanego przez inne osoby może powodować poważne komplikacje w doręczaniu korespondencji osobom upoważnionym. W takich warunkach brak wcześniejszego ustalenia z urzędem pocztowym sposobu doręczania oraz awizowania przesyłek należy uznać za zaniedbanie w prowadzeniu własnych interesów.

Bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia pozostaje błąd operatorski w nazwie spółki zawarty w piśmie Poczty Polskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nazwa "G.", zamiast "G." pojawiła się bowiem wyłącznie w przedmiotowym piśmie, natomiast doręczana korespondencja zawierała prawidłowe oznaczenie spółki.

Powyższy wyrok został zaskarżony przez skarżącego w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt I GSK 392/14, uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie dla uznania skutecznego doręczenia jest konieczne wykazanie, że przesyłka pocztowa zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] lipca 2012r. była dwukrotnie awizowana, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym pozostawiono w jednym z miejsc wskazanych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej oraz wskazanie przyczyn jej niedoręczenia.

Sam fakt przechowywania pisma w placówce pocztowej przez okres 14 dni, o którym mowa w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, bez względu na zachowanie terminów 7-dniowych z art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej przy awizowaniu nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że doszło do skutecznego doręczenia pisma w drodze doręczenia zastępczego. Aby uznać doręczenie zastępcze za skuteczne istotne jest dwukrotne awizowanie przesyłki w odstępie co 7 dni, a nie tylko jej przechowywanie w placówce pocztowej przez okres 14 dni (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2010r. sygn. akt II FSK 281/09, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, zdaniem NSA, nie można zakwestionować faktu, że przesyłka polecona zawierająca decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. była przechowywana w placówce pocztowej przez 14 dni, jednakże drugie awizo zostało złożone w dniu [...] sierpnia 2012 r., a więc 6-tego dnia, a więc przed upływem ustawowego terminu, co nie czyni zadość warunkom wskazanym w art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Z akt sprawy wynika również, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. przesyłki pocztowej nie zamieszczono żadnej adnotacji o przyczynach jej niedoręczenia. Jest to istotna okoliczność, którą należy wziąć pod uwagę przy ocenie skuteczności doręczenia przesyłki pocztowej. O prawidłowości doręczenia przesyłki w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej można mówić wówczas, gdy z dowodu doręczenia wynika przyczyna niedoręczenia pisma i sposób zawiadomienia adresata o jego pozostawieniu, w tym wypadku w miejscu zamieszkania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013r. sygn. akt I GSK 1032/12, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie, w ocenie sądu kasacyjnego, nie sposób stwierdzić, że termin do dokonania czynności procesowej w ogóle rozpoczął bieg, a zatem czy doręczenie decyzji organu I instancji można uznać za skuteczne. Natomiast podstawą orzekania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jest deklaratoryjne stwierdzenie, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, że do takiego uchybienia w ogóle doszło. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że posiada informacje z urzędu, że wyrokiem z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt I GSK 425/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Po 1305/13 w sprawie ze skargi G. spółki z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lipca 2012 r.

NSA stwierdził, że na obecnym etapie postępowania przedwczesnym jest twierdzenie, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lipca 2012 r., skoro jak to zostało już powiedziane nie sposób stwierdzić, że termin do wniesienia odwołania w ogóle rozpoczął bieg. Dopiero bowiem ostateczne przesądzenie, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia przedmiotowego odwołania otworzy możliwość procedowania nad wnioskiem o jego przywrócenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem, natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując ponownie kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w P. orzekający w niniejszej sprawie Sąd uznał, że postanowienie to narusza prawo w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Należy nadto zauważyć, że Sąd związany był wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt I GSK 392/14, w którym sąd kasacyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1142/13.

Ponadto, postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w P. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. Wspomniane postanowienie, wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zostało uchylone przez tut. Sąd wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Po 205/16.

Na wstępie należy podnieść, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lipca 2012 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 t.j. ze zm., zwanej dalej O.p.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Dla skutecznego przywrócenia terminu wszystkie ww. przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Dla ustalenia wskazanych w art. 162 O.p. przesłanek przywrócenia terminu niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie czy termin, którego przywrócenia żąda strona rozpoczął swój bieg. W tym przypadku, czy doręczenie decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. zostało dokonane prawidłowo, albowiem kwestia ta pozostawała w niniejszej sprawie sporna. Zgodnie bowiem z art. 162 § 1 i § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu składa się po ziszczeniu okoliczności faktycznej, polegającej na jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu. Jeśli zatem na tak postrzeganą instytucję prawną nałoży się, powszechnie akceptowany w orzecznictwie, obowiązek orzekania w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (wniosek taki płynie wystarczająco jednoznacznie z brzmienia art. 228 § 1 pkt 2 O.p., aczkolwiek pojawiają się też wyroki czyniące odstępstwa w tym względzie), to nie powinno budzić większych i uzasadnionych wątpliwości, która ze spraw powinna obejmować badanie kwestii prawidłowości doręczenia, ustalenia daty początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz ustalenia daty wniesienia odwołania, a następnie przełożenia tych ustaleń na odpowiedni do nich język procesowy. Wyniki takiego badania stanowią o dochowaniu lub przekroczeniu terminu, co w tym ostatnim przypadku skutkować powinno (w znaczeniu - musi) stwierdzeniem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2015 r., I FSK 340/14, CBOSA). Organ ma obowiązek stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a orzeczenie w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2015 r., I GSK 425/14, że postanowienie wydane w przedmiocie przywrócenia terminu jest wydawane wyłącznie na wniosek strony i ma charakter prawnokształtujący, którego celem jest zatarcie negatywnych skutków uchybienia terminowi. Punktem wyjścia do wydania postanowienia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu jest zaś w ogóle stwierdzenie, że doszło do uchybienia terminowi.

Natomiast inną sprawą jest, aczkolwiek także mającą rację bytu i związek z tą pierwszą, dalsze procedowanie nad wnioskiem o przywrócenie terminu w płaszczyźnie dla niego kluczowej, a mianowicie z punktu widzenia oceny braku zawinienia w zakresie uchybienia terminu, którego wniosek dotyczy, oczywiście przy spełnieniu wymogów formalnych oraz co do właściwego czasu jego złożenia. Te właśnie zagadnienia są istotne dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej z punktu widzenia art. 162 § 1 i § 2 w związku z § 3 O.p.

Na obecnym etapie postępowania nie można stwierdzić, czy termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. rozpoczął swój bieg. Zakwestionowana bowiem została prawidłowość awizowania przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji. Dopiero po zbadaniu tej okoliczności organ wyda postanowienie w przedmiocie ewentualnego stwierdzenia uchybienia terminowi. Po deklaratoryjnym stwierdzeniu, czy doszło do uchybienia terminu stanie się dopiero możliwe rozpoznanie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2012 r.

Rozpoznając ponownie wniosek o przywrócenie terminu organ uwzględni powyższe rozważania.

Mając na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji organu odwoławczego.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 t.j. ze zm.). Na koszty poniesione przez skarżącego składały się kwoty: 100,00 zł tytułem wpisu, 240,00 zł tytułem kosztów wynagrodzenia radcy prawnego oraz kwota 17,00 zł stanowiąca opłatę skarbową od pełnomocnictwa.