Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1427/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], umarzającej wznowione postępowanie zakończone decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. nr [...], zmienionej decyzją z dnia [...] listopada 1993 r., stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Fabrykę [...] "[...]" w C. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w C. przy ul. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m² oraz nieodpłatne nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie

1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa i w tym zakresie odmówił uchylenia ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. nr [...], zmienionej decyzją z dnia [...] listopada 1993 r.;

2. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w pozostałej części.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97) decyzją z dnia [...] września 1993 r. nr [...] - zmienioną - w trybie art. 155 kpa - decyzją z dnia [...] listopada 1993 r. - stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Fabrykę [...] "[...]" w C. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w C. przy ul. [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m² oraz nieodpłatne nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie

Pismem z dnia [...] listopada 2006 r. (data prezentaty) L. K. wystąpił z wnioskiem o wznowienie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 kpa - postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] września 1993 r. oraz o stwierdzenie, że wydanie tej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

We wniosku podniósł, iż nie brał udziału w postępowaniu, zaś wydanie przedmiotowej decyzji nastąpiło nie tylko z rażącym naruszeniem przepisów kpa ale wskutek działań noszących znamiona przestępstwa. Dodał, że ww. decyzja została podjęta mimo, iż w tym samym czasie przed Ministrem Przemysłu toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych dotyczących przedsiębiorstwa "Fabryka [...]" stanowiącego współwłasność K. i Z. K., których następcami prawnymi byli synowie L. K. i A. K., a obecnie następcami prawnymi są L. K. i S. A.

Następnie pismem precyzującym z dnia [...] stycznia 2007r. wskazał, iż wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania było możliwe dopiero po zakończeniu postępowania wieczysto-księgowego przed Sądem Rejonowym Wydział Ksiąg Wieczystych w C. w sprawie ujawnienia prawa własności (na zasadzie współwłasności) wnioskodawców w dziale II Księgi wieczystej nr [...]. Dowodem zakończenia postępowania wieczysto-księgowego było otrzymanie zawiadomienia o wykreśleniu Skarbu Państwa z działu II ww. księgi wieczystej i wpisaniu w jego miejsce wnioskodawców. Zawiadomienie to nosi datę [...] październik 2006 r. i wpłynęło do Urzędu Pocztowego w W. w dniu [...] października 2006 r. (dowód: oryginalna pieczątka na kopercie) i w tym dniu było awizowane, natomiast pobrane zostało w dniu 18 lub 19 października 2006 r.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa - Wojewoda [...] postanowił wznowić z wniosku L. K. postępowanie zakończone ww. decyzją z dnia [...] września 1993 r.

Zaś decyzją z dnia [...] września 2007r. nr [...], Minister Budownictwa – po rozpoznaniu wniosku L. K. z dnia [...] grudnia 1998 r. o stwierdzenie nieważności - stwierdził, iż ww. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. dotycząca uwłaszczenia Fabryki [...] "[...]" w C. działką nr [...] położoną w C. przy ul. [...] została wydana z naruszeniem prawa (rażąco narusza prawa spadkobierców byłych właścicieli), przy czym nie jest możliwe stwierdzenie nieważności tej decyzji z przyczyny określonej w art. 156 § 2 kpa – zaistniały nieodwracalne skutki prawne, gdyż osoby trzecie przejęły prawa do nieruchomości w trybie cywilnoprawnym.

Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...]- po rozpatrzeniu wniosku L. K. o wznowienie ww. postępowania - stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. wydana została z naruszeniem prawa.

Uzasadnił to upływem pięcioletniego terminu wskazanego w art. 146 § 1 kpa

Zaś Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] uchylił ww. decyzję z dnia [...] października 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż ani z zaskarżonej decyzji, ani z akt sprawy nie wynika, aby organ badał zachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 kpa. Ponadto nie

została wskazana nowa okoliczność lub dowód, które byłyby podstawą do ewentualnego wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Pismem z dnia [...] lutego 2011r. organ I instancji wystąpił do wnioskodawcy o nadesłanie wyjaśnień i dowodów w przedmiocie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienia oraz wskazanie okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej.

Pismem z dnia 14 lutego 2011r. L. K. nadesłał wyjaśnienia w sprawie.

Zaś w dniu [...] marca 2011r. wnioskodawca zmarł, a na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...].12.2012r. sygn. akt [...] spadek po nim nabyła M. K. w całości.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...], Wojewoda [...] umorzył wznowione postępowanie uwłaszczeniowe.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu.

L. K. miał wiedzę o wydanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. nr [...], zmienionej decyzją z dnia [...] listopada 1993 r. - co najmniej od dnia [...] grudnia 1998 r., tj. od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Podanie o wznowienie postępowania zostało zaś wysłane w dniu [...] listopada 2006 r. - zatem wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu wynikającego z art. 148 § 2 kpa.

Ponadto wnioskodawca w swych wyjaśnieniach nie wskazał na nowe dowody lub okoliczności istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej, wobec których należałoby badać zachowanie miesięcznego terminu do złożenia wniosku. Wobec powyższego nie dowiódł także zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku na podstawie art. 145§ 1 pkt 5 kpa.

Tym samym organ I instancji uznał, iż postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] września 1993 r. nie powinno zostać wznowione, a będąc błędnie wznowione podlega umorzeniu w trybie art. 105 kpa jako bezprzedmiotowe.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. K., podnosząc, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie.

W uzasadnieniu odwołania wskazała, iż wnioskodawca wskazał nowy stan sprawy, którym było wydanie w oparciu o prawomocne decyzje, decyzji Ministra Budownictwa z [...] września 2007r. stwierdzającej nieważność decyzji uwłaszczeniowej oraz, że w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej trwało postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego. Zdaniem skarżącej L. K. w sposób dostatecznie jasny wyjaśnił, iż wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania było możliwe dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania wieczysto-księgowego. Natomiast wpis prawa wnioskodawców do księgi wieczystej był możliwy dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego w C. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Dowodem dla wnioskodawcy zakończenia tego postępowania było otrzymanie zawiadomienia o wykreśleniu Skarbu Państwa z działu II księgi wieczystej i wpisaniu w jego miejsce wnioskodawców. Zawiadomienie powyższe, datowane na dzień [...] października 2006 r. zostało odebrane przez pełnomocnika wnioskodawców [...] bądź [...] października 2006 r., a już [...] października 2006 r. wystąpił on z wnioskiem o wznowienie postępowania. Nie może wiec być mowy o niezachowaniu przez wnioskodawców miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...]:

1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa i w tym zakresie odmówił uchylenia ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. nr [...], zmienionej decyzją z dnia [...] listopada 1993 r.,

2. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] w pozostałej części.

W uzasadnieniu podniósł, że stosownie do art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Następnie stwierdził, że pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i art. 145a kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa i art. 145a § 2 kpa - przy czym organ administracji obowiązany jest z urzędu badać czy został zachowany termin określony w art. 148 kpa i art. 145a § 2 kpa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2008 r., II SA/Gd 18/08, LEX nr 400689).

Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania stanowi o braku podstaw do merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym i uprawnia organ I instancji do podjęcia rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że w niniejszej sprawie - jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją uwłaszczeniową z dnia [...] września 1993 r. - wskazano art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 kpa.

Stosownie do art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tej ustawy biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z kolei zgodnie z treścią § 1 art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej wyżej wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ administracji jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie tego terminu.

Ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (zob. wyrok NSA z dnia 03.02.1998 r. w sprawie sygn. akt I SA 769/97). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia.

Artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga - dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa - dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Taki też pogląd wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.03.2006 r. sygn. akt II OSK 622/05, publ. ONSAiWSA 2006/5/133, Wokanda 2006/7-8/72.

W związku z powyższym Minister uznał, że prawidłowo Wojewoda przyjął, iż wnioskodawca o wydanej decyzji dowiedział się najpóźniej w dniu [...] grudnia 1998r., tj. w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Podanie o wznowienie postępowania zostało zaś wysłane w dniu [...] listopada 2006 r. - zatem z uchybieniem miesięcznego terminu. Zaś uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania stanowi o braku podstaw do merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym. Dlatego też słusznie organ wojewódzki umorzył postępowanie wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tym bardziej, iż powyższa przesłanka wznowieniowa nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania przez organ administracji z urzędu.

Następnie organ podniósł, że wniosek o wznowienie oparto również na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w związku z tym termin do wniesienia wniosku należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Jako okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia, wskazano m.in. "otrzymanie zawiadomienia o wykreśleniu Skarbu Państwa z działu II księgi wieczystej i wpisaniu w jego miejsce wnioskodawców." Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy zawiadomienie to nosi datę [...] października 2006 r. i odebrane zostało przez wnioskodawcę w dniu [...] lub [...] października 2006r.

Tym samym, stwierdzić należy, iż zachowany został termin do złożenia podania, przyjmując, iż okolicznością (dowodem) jest ww. zawiadomienie sądu wieczysto-księgowego z dnia 11 października 2006r.

Jednakże, stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Warunkiem wznowienia postępowania w oparciu o ww. przepis jest zatem, aby nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji.

Tymczasem, w niniejszej sprawie, nowe dowody powstały później, po wydaniu kwestionowanej decyzji z dnia [...] września 1993 r. tj. w dniu [...] października 2006r.

W dalszej części uzasadnienia Minister podniósł, że ww. okoliczność wskazywana przez wnioskodawcę, tj. wpis prawa własności wnioskodawców do księgi wieczystej, już w dniu składania wniosku o wznowienie postępowania przestała istnieć - ponieważ postanowieniem z dnia [...] września 2006r. Sąd Rejonowy w C. postanowił uchylić ww. wpis., co zostało ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] w dniu [...] października 2006r. (por. treść księgi wieczystej nr [...]).

W związku z czym, doszedł do przekonania, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] września 1993 r..

Następnie Minister podniósł, że stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa, wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b.

Tym samym, jeżeli prowadząc wznowione postępowanie, organ administracyjny dojdzie do wniosku, iż nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, to powinien wydać decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 kpa - a nie umorzyć postępowanie wznowieniowe.

Tymczasem w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji pominął wskazane uwarunkowania prawne i umorzył postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 kpa. Działania takiego nie można uznać za prawidłowe.

Organ II instancji odniósł się też do zarzutów odwołania wskazując, iż słusznie skarżący zauważył, że jeżeli okoliczności i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, to nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Jednakże powyższe nie oznacza, wbrew zarzutom odwołania, iż organ winien w zaistniałej sytuacji przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe.

Brak stwierdzenia zaistnienia, w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, przesłanki wznowienia z art. 145 §1 pkt 5 kpa stanowi podstawę do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 151 § 1 pkt 1 kpa.

Organ nie ma również obowiązku poszukiwania za wnioskodawcę ewentualnej podstawy wznowienia postępowania, ani badania w tym postępowaniu zaistnienia innych przesłanek do wznowienia postępowania - ograniczony jest bowiem w postępowaniu wznowieniowym podstawami wymienionymi przez wnioskodawcę.

Minister podniósł również, że żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa nie może jednocześnie skutkować wzruszeniem decyzji w wyniku wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.01. 2007r. sygn. akt II OSK 188/06).

Mając więc na uwadze, iż wadliwość decyzji dnia [...] września 1993 r. została zweryfikowana, wydaną w następstwie przeprowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji, decyzją ostateczną z dnia [...] września 2007r. nr [...]- to ta sama wadliwość nie może być uznana za przesłankę wznowieniową.

Na zakończenie organ podniósł, iż merytoryczne rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa - mimo umorzenia postępowania przez organ I instancji - nie narusza, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, zasady dwuinstancyjności postępowania, określonej w art. 15 kpa.

Wskazał, że organ I instancji przeprowadził kompleksowe postępowanie wyjaśniające w odniesieniu do wniosku strony o wznowienie postępowania z uwagi na powstanie nowego stanu prawnego i "otrzymanie zawiadomienia o wykreśleniu Skarbu Państwa z działu II ww. księgi wieczystej i wpisaniu w jego miejsce wnioskodawców". Jednakże w wyniku prawidłowo przeprowadzonych czynności dowodowych i w kontekście prawidłowo ustalonych okoliczności, organ podjął wadliwe rozstrzygnięcie, umarzając postępowanie wznowieniowe, zamiast stwierdzić brak zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i orzec o odmowie uchylenia decyzji uwłaszczeniowej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła

M. K. - zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 8, 11, 107 § 3 i 145 § 4 i 5 kpa. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, iż L. K. nie brał udziału w postępowaniu bez swojej winy, zaś wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania było możliwe dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania wieczysto-księgowego. Wtedy też wnioskodawca mógł być uznany za stronę postępowania.

Dodała, że nową okolicznością jest fakt, iż w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego, a zawiadomienie sądu wieczysto-księgowego jest jedynie bezpośrednią konsekwencją zakończenia tego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o oddalenie wniesionej skargi i podtrzymał swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] którą:

1. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...]części dotyczącej rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa i w tym zakresie odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. nr [...], zmienionej decyzją z dnia [...] listopada 1993 r.,

2. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] w pozostałej części.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż została ona wydana w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 145 i nast. kpa, regulującego nadzwyczajne postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 oraz 145b §1 kpa.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych, wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i art.145a § 1 lub art.145b kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony, z tym, że jeśli chodzi o przyczynę określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa – tylko na żądanie strony (art. 147 kpa). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy rozstrzygnięciem przewidzianym w art.149 kpa. A zatem obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest w pierwszej kolejności – w ramach badania czy spełnia on warunki formalne – ocena, czy podmiot żądający wznowienia powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 kpa oraz czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 kpa. Dopiero w przypadku uznania, iż spełnione zostały ww. przesłanki organ wydaje postanowienie określone w art. 149 § 2 kpa (o wznowieniu postępowania administracyjnego). Jeżeli w wyniku wstępnego badania wniosku stwierdzi, że wznowienie jest niemożliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych – winien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Z kolei wydanie postanowienia w oparciu o art. 149 § 2 kpa uprawnia organ do zbadania, czy zaistniała przesłanka wznowieniowa uprawniająca do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 lub 2 albo art. 151 § 2 kpa.

W przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania został oparty na ustawowych przesłankach wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa :

- pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu),

- pkt 5 (wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję).

Sąd uznał, że Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo stwierdził, iż nie został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie postępowania.

Stosownie bowiem do treści:

- art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania,

- art. 148 § 2 kpa - termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu.

Istotnym jest więc to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Zatem to data, kiedy L. K. dowiedział się o decyzji (dotarła do niego wiadomość o wydanej decyzji), ma znaczenie zasadnicze, gdyż w tym dniu rozpoczyna bieg miesięczny termin określony w ww. art. 148 kpa.

Pogląd taki utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych np. w wyroku z dnia 14 października 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie IV SA 1662/97 stwierdził, że zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zatem z treści tego przepisu wynika wprost, iż liczy się dzień, w którym strona się dowiedziała o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość (LEX nr 48730).

Również z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 389/07 (LEX nr 439031) jasno wynika, iż ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu.

W ocenie Sądu dniem tym jest dzień [...] grudnia 1998 r. - w którym L. K. na pewno wiedział już o wydaniu decyzji z dnia [...] września 1993 r. i jej treści, gdyż w tym dniu złożył wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Ponadto należy podkreślić, że ww. decyzja została doręczona adw. M. S. – pełnomocnikowi A. K. (brat L. K.) i mimo to nie zostało wniesione odwołanie.

Również nie został dotrzymany miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa (wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję) - liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tą nową okolicznością - według skarżącej - jest fakt, iż w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego, zaś zawiadomienie sądu wieczysto-księgowego było jedynie bezpośrednią konsekwencją zakończenia tego postępowania.

Tymczasem ww. postępowanie toczyło się na wniosek A. K. i L. K. i otrzymali oni odpis decyzji Ministra Przemysłu i Handlu z [...] października 1996 r. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania (między innymi z tej przyczyny) został złożony [...] listopada 2006 r. (data prezentaty) – zatem dopiero 10 lat później.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd miał na uwadze także treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2002 r. sygn. akt IV SA 1329/02 odrzucającego skargę na ww. decyzję Ministra Przemysłu i Handlu z [...] października 1996 r. Już wtedy L. K. wiedział, że przedmiotowa decyzja jest ostateczna oraz wiedział o wydaniu decyzji z dnia [...] września 1993 r., a nawet o fakcie sprzedaży nieruchomości na rzecz K. i A.M.

Sąd podzielił też w całości stanowisko Ministra Infrastruktury i Rozwoju, iż przyczyną wznowienia postępowania nie może być zakończenie postępowania wieczysto-księgowego przed Sądem Rejonowym Wydział Ksiąg Wieczystych w Częstochowie w sprawie ujawnienia prawa własności wnioskodawców w dziale II Księgi wieczystej nr [...].

Również prawidłowo organ uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa i w tym zakresie odmówił uchylenia ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. nr [...], zmienionej decyzją z dnia [...] listopada 1993 r.

Podsumowując, Sąd uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju jest zgodna z prawem, zaś zarzuty skarżącej są niezasadne. Stwierdzić też należy, że organ wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu sprawy. Uzasadnił przekonująco swoją decyzję – zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.