Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1325/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
article: art. 174
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej W. D. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1325/19

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 r. WD zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym synem – SD.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. [...], Prezydent Miasta [...] odmówił przyznania WD prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Uzasadniając wydaną decyzję organ wskazał, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], SD, ur. 27 lutego 2006 r. został zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 14 lipca 2011 r. Orzeczenie wydano do dnia 31 maja 2021 r. Z orzeczenia wynika, że wobec syna skarżącej zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ustalenia poczynione w toku postępowania potwierdziły natomiast, że wnioskodawczyni sprawuje osobistą opiekę nad synem.

Niemniej stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 z późn. zm.) – dalej: "u.ś.r.", uprawnionymi do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego są osoby, które nie podejmują pracy zarobkowej lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Organ I instancji ustalił, że WD pozostaje w stosunku zatrudnienia w Zespole Państwowych Szkół [...], od 1 września 2007 r. na czas nieokreślony na stanowisku nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej, w wymiarze pełnego etatu: 18 godzin tygodniowo. Z przedłożonego do akt zaświadczenia z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], wniosków skarżącej oraz pism pracodawcy wynika, że wnioskodawczyni przebywa na urlopie bezpłatnym, udzielonym najpierw na okres od 1 września 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r., a następnie od 1 września 2019 r. do 31 sierpnia 2020 r.

W ocenie Prezydenta Miasta [...], urlop bezpłatny oznacza czasowe zawieszenie praw i obowiązków stron stosunku pracy, a więc jest przerwą w świadczeniu pracy, bez prawa do wynagrodzenia. W czasie urlopu bezpłatnego stosunek pracy trwa nadal, jednak ulega pewnego rodzaju zawieszeniu. Przebywanie na urlopie bezpłatnym nie stanowi zatem rezygnacji z zatrudnienia, a jedynie przerwę w osiąganiu dochodów. Wobec powyższego, skoro WD pozostaje w zatrudnieniu od 1 września 2007 r. i korzysta z uprawnień zawartych w art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2215), na podstawie którego został udzielony urlop bezpłatny z ważnych przyczyn, to w realiach opisywanej sprawy nie zachodzi przesłanka rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Dopiero przerwanie stosunku pracy i stała utrata dochodów jest przesłanką uzasadniającą przyznanie opiekunowi świadczenia pielęgnacyjnego.

WD wniosła odwołanie od tej decyzji, kwestionując stanowisko organu I instancji o zaistnieniu przesłanki braku rezygnacji z zatrudnienia. Zdaniem odwołującej rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r., polega na rezygnacji z wykonywania pracy na podstawie stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wymienionych we wskazanym przepisie. Nie jest przy tym konieczne rozwiązanie stosunku pracy, gdyż przebywanie pracownika na urlopie bezpłatnym oznacza utratę zatrudnienia w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. Pomimo bowiem formalnego związania stosunkiem pracy, pracownik – na mocy dodatkowego porozumienia z pracodawcą o udzielenie urlopu bezpłatnego – nie jest zobowiązany do wykonywania pracy u tego pracodawcy, a obowiązki i uprawnienia stron ulegają zawieszeniu.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji i podzielając wyrażone w niej stanowisko Prezydenta Miasta [...] podniosło, że sposób sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie został określony w u.ś.r. Tym samym należy go rozpatrywać przez pryzmat celu regulacji art. 17 ust. 1 tej ustawy, z którego wynika, że opieka musi mieć charakter stały lub długotrwały i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, WD wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Przytaczając zarzuty sformułowane w odwołaniu skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przejście na urlop bezpłatny w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem nie stanowi rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu wskazanych regulacji. Na potwierdzenie powyższego skarżąca powołała się i przytoczyła liczne orzeczenia judykatury. Zdaniem skarżącej, przejście na urlop bezpłatny w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem stanowiło rezygnację z zatrudnienia, warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a wobec ustaleń organów na okoliczność faktycznego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną organy winny uwzględnić wniosek skarżącej i przyznać wnioskowane świadczenie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że wydane w sprawie decyzje zapadły z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędna jego wykładnię.

Decyzje te dotyczyły odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie takie przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z treści powołanego przepisu wynika, że warunkiem niezbędnym, który musi spełnić osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Należy przy tym podkreślić, że zasadniczym celem tego świadczenia jest "częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej" (uzasadnienie rządowego projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych). Świadczenie pielęgnacyjne, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, "stanowi pomoc ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w sytuacji, gdy na osobie tej ciąży obowiązek alimentacyjny wobec dziecka" (wyrok z dnia 18 lipca 2008 r., P 27/07).

Państwo ma zatem częściowo rekompensować utracony zarobek osobie zdolnej do pracy, która rezygnuje z zatrudnienia, aby sprawować osobistą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy skarżącej przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem S. w okresie przebywania na urlopie bezpłatnym.

Pojęcie "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" zostało zdefiniowane w ustawie o świadczeniach rodzinnych (art. 3 pkt 22) i oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zatem rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to rezygnacja z wykonywania pracy świadczonej w ramach stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wymienionych w tym przepisie.

Zgodnie natomiast z regulacją zawartą w Kodeksie pracy, przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem (art. 22 § 1 ).

Urlop bezpłatny jest szczególną formą urlopu przysługującego pracownikowi, podczas którego zachowane są wszelkie uprawnienia pracownicze, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

Eksponując ścisły związek prawa do urlopu bezpłatnego z pozostawaniem w stosunku pracy organy orzekające w niniejszej sprawie podzieliły stanowisko prezentowane przez część judykatury. Reprezentatywny dla tej linii orzeczniczej jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2013 r., I OSK 2250/12 (wszystkie cytowane orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), który został co prawda wydany w odniesieniu do stanu faktycznego, gdzie osoba sprawująca opiekę pozostawała na urlopie wychowawczym, jednak z uwagi na podobny charakter i cechy tych urlopów: bezpłatnego i wychowawczego, stanowisko NSA zawarte w tym wyroku odnoszone jest także do urlopu bezpłatnego.

NSA stwierdził, że "nie sposób uznać, aby osoba przebywająca na urlopie wychowawczym spełniała warunek rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, albowiem osoba taka pozostaje w stosunku pracy, mimo że pracy nie świadczy i nie otrzymuje wynagrodzenia. Urlop wychowawczy powoduje jedynie czasowe zawieszenie obowiązku świadczenia pracy po stronie pracownika, zaś po stronie pracodawcy obowiązku zatrudniania go i świadczenia wynagrodzenia. (...) Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, że pozostawanie na urlopie wychowawczym i związany z tym faktyczny brak wykonywania pracy i otrzymywania wynagrodzenia, stanowi rezygnację z zatrudnienia".

Brak rezygnacji z zatrudnienia i tym samym brak przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. przyjął też NSA m. in. w wyrokach z dnia 8 lutego 2017 r., I OSK 1703/15 oraz z dnia 2 czerwca 2017 r., I OSK 572/16, gdzie wskazał, że brak "wykonywania pracy" oznacza sytuację faktyczną i pozostaje bez znaczenia dla treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. , który wiąże przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z określonymi stosunkami prawnymi, na podstawie których praca może być wykonywana (definicja "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej").

Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowiska tego nie podziela.

W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie jest wystarczające skorzystanie wyłącznie z wykładni językowej art. 17 ust. 1 u.ś.r. w związku z art. 3 pkt 22 u.ś.r., ale konieczne jest sięgnięcie także do innych metod wykładni.

Wykładnia w prawie administracyjnym musi uwzględniać szereg wartości istotnych w demokratycznym państwie prawnym, a zatem nie może być oparta wyłącznie na wykładni językowej (zob. B. Adamiak, Zagadnienie domniemania formy decyzji administracyjnej w: Podmioty administracji publicznej i prawne formy ich działania, Toruń 2005 s. 15), dlatego też w prawie administracyjnym wszystkie metody wykładni, tj. językowa, systemowa i funkcjonalna, pojmowane są jednolicie i należą do tej samej kategorii, a dla uzyskania prawidłowego wyniku wykładni należy zastosować je wszystkie.

Należy też podkreślić, że w prawie administracyjnym istnieje możliwość przyjęcia pierwszeństwa rezultatów wykładni celowościowej (funkcjonalnej) w sytuacji, gdy przemawia za tym silne uzasadnienie aksjologiczne albo wykładnia językowa prowadzi do absurdalnych lub niemożliwych do zaakceptowania konsekwencji (por. W. Jakimowicz Wykładnia w prawie administracyjnym Zakamycze 2006, str. 551-552).

Uwzględnienie powyższych uwag przy wykładni omawianych przepisów prowadzi do nadania im innego znaczenia niż wynika to z decyzji organów orzekających w niniejszej sprawie.

Po pierwsze, nie można pominąć znaczenia "wykonywania" czyli świadczenia pracy dla ustalenia przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Skoro bowiem w świetle definicji legalnej z art. 3 pkt 22 u.ś.r. "zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową" jest "wykonywanie pracy" na podstawie stosunku pracy lub innych stosunków prawnych wymienionych w tym przepisie, to rezygnacją z tak rozumianego zatrudnienia w ramach stosunku pracy jest rezygnacja z wykonywania pracy na podstawie tego stosunku. Trudno wywieść wprost z treści przepisów u.ś.r., że dla rezygnacji z wykonywania pracy konieczne i niezbędne jest rozwiązanie stosunku pracy (por również: wyrok WSA z 04.11.2010 r., I SA/Wa 1683/10).

Podobny pogląd wyraził m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 21 lutego 2019 r., IV SA/Po 1127/18, przytaczając argumenty systemowe, a w szczególności zwracając uwagę na charakter i istotę urlopu bezpłatnego, jakie wyłaniają się z całokształtu unormowań poświęconych tej kategorii urlopów w prawie pracy oraz w prawie ubezpieczeń społecznych.

Urlop bezpłatny – jak każdy inny urlop – stanowi okres ustawowego zwolnienia pracownika od obowiązku wykonywania pracy u danego pracodawcy. Specyfika urlopu bezpłatnego polega jednak na tym, że – jak sama jego nazwa wskazuje ("bezpłatny") – w czasie trwania tego urlopu pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia, a ponadto, zgodnie z art. 174 § 2 k.p., okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Co więcej, urlop bezpłatny w sposób istotny wpływa również na status pracownika wyznaczony regulacjami prawa ubezpieczeń społecznych. Pracownik korzystający z takiego urlopu na swój wniosek nie ma bowiem prawa do świadczeń przysługujących z ubezpieczenia chorobowego (np. zasiłku chorobowego czy opiekuńczego). Okres korzystania z urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie art. 174 k.p. jest okresem, w którym pracodawca nie ma obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, co powoduje, że nie jest on ani okresem składkowym, ani nieskładkowym, a więc nie podlega również uwzględnieniu w stażu ubezpieczeniowym.

WSA w Poznaniu zwrócił w związku z tym uwagę na istotną kwestię, że choć pracownik przebywający na urlopie bezpłatnym formalnie pozostaje w stosunku pracy, to w istocie, w wyżej przedstawionym ujęciu systemowym, okres tego urlopu stanowi przerwę w zatrudnieniu. Urlop ten różni się zatem od całkowitego rozwiązania stosunku pracy zasadniczo tylko zachowanym przez pracownika prawem do powrotu do pracy. Co do istoty jest to więc sytuacja analogiczna do tej, jaka powstałaby, gdyby po rozwiązaniu stosunku pracy (były) pracodawca zwrócił się do (byłego) pracownika z ofertą (ponownego) zatrudnienia.

W konsekwencji także wyżej przedstawione względy przemawiają za przyjęciem, że przebywanie na urlopie bezpłatnym – w takim celu i na warunkach, jak w przypadku skarżącej – jest okresem rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że rezygnacja ta ma w niniejszej sprawie charakter czasowy – z wyraźnym określeniem terminu (por. wyrok WSA w Gdańsku z 21.11.2013 r., III SA/Gd 762/13).

Sąd podziela także pogląd, że za takim rozumieniem ww. przepisu przemawia także wykładnia celowościowa.

Na zasadniczy cel świadczenia, jakim jest rekompensata utraconego zarobku spowodowana koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji niepełnosprawnemu dziecku lub niepełnosprawnej osobie dorosłej, Sąd zwrócił uwagę już we wcześniejszych wywodach.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżąca nie wykonuje pracy, ponieważ korzysta z urlopu bezpłatnego, by opiekować się niepełnosprawnym synem. Nie wykonując pracy, nie otrzymuje też wynagrodzenia, ma zatem prawo do częściowej rekompensaty finansowej w formie świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. – zgodnie z wyżej przedstawionym celem tego świadczenia.

Za przyjętą przez Sąd w niniejszym składzie wykładnią art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. przemawia także argument o charakterze systemowym, odwołujący się do unormowań konstytucyjnych, który został obszernie wywiedziony w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., I OSK 1867/15.

Chodzi tu w szczególności o art. 18 Konstytucji RP, w świetle którego rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej, a także o art. 71 Konstytucji RP. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że "Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych", zaś zgodnie z ust. 2 matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa.

W przywołanym wyżej wyroku o sygn. akt I OSK 1867/15 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zauważył, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz w doktrynie podkreśla się normatywne znaczenie art. 71 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP, bo naruszenie konstytucyjnego postanowienia określającego cele działalności organów władzy publicznej następuje m.in. wówczas, gdy ustawodawca niewłaściwie zinterpretował przepis konstytucji wyznaczający określony cel czy zadanie władzy publicznej, a w szczególności uchwalając ustawę, zastosował takie środki, które nie mogły doprowadzić do realizacji tego celu.

Reasumując, Sąd stwierdza, że rezultatem dokonanej w niniejszej sprawie wykładni językowej, systemowej i celowościowej art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. jest norma prawna, zgodnie z którą skarżąca spełniająca przesłanki pozytywne z art. 17 ust. 1 u.ś.r., korzystająca z urlopu bezpłatnego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności, o którym mowa w art. 17 ust. 1 in fine u.ś.r., i nie uzyskująca w związku z tym wynagrodzenia, nie musi rozwiązywać stosunku pracy, by nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Analogiczne stanowisko zostało wyrażone w powołanym wyżej wyroku NSA o sygn. akt I OSK 1867/15, z tym że dotyczyło ono szczególnego rodzaju urlopu bezpłatnego, za jaki uznaje się w doktrynie prawa pracy urlop wychowawczy, który – inaczej niż analizowany tu "klasyczny" urlop bezpłatny z art. 174 k.p. – jest urlopem ściśle celowym (zob. art. 186 § 1 i 3 k.p.) i jego udzielenie jest obowiązkiem pracodawcy, a okres tego urlopu w odróżnieniu do urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Mając wszystkie te okoliczności na względzie Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r., poprzez błędną ich wykładnię, a w związku z tym podlegają one uchyleniu w całości, zaś organ ponownie rozpoznający sprawę winien uwzględnić wykładnię ww. przepisów przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku.

O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.