Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1209/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 i art. 138
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka – Duda Sędziowie : Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi Zespołu Elektrowni [...]S.A. w N. na decyzję Wojewody z dnia 2 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 listopada 2011r., nr [...] Starosta na podstawie art.136 ust.3, art.137 ust.1, art.139, art.140 ust.1, ust.2, ust.4, art.142 ust.1, art.216 ust.1, art.217 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r., Nr 102, poz.651 - tekst jedn. z późn. zm.) oraz art. 104 kpa po rozpatrzeniu wniosku M. B. o zwrot nieruchomości położonej w N. orzekł:

1. o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] o powierzchni 0,0935 ha - położonej w N., objętej księgą wieczystą nr [...], gdzie jako właściciel figuruje Skarb Państwa na rzecz M. B. c. J. i Z.;

2. o ustaleniu zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania za wywłaszczenie opisanej w pkt 1 nieruchomości na kwotę w wysokości 0 zł (słownie: zero złotych);

3. o tym, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oraz dokonania stosownych wpisów w księdze wieczystej.

W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskiem z dnia 8 października 1998r. M. B. wniosła o zwrot nieruchomości położonej w N., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewid. nr [...] o powierzchni 0,0935 ha, nabytej imieniem Skarbu Państwa przez Okręgową Dyrekcję Gospodarki Wodnej w K., umową sprzedaży Rep. A Nr [...] z daty [...].09.1978r. Wojewoda w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, iż w drodze w/w umowy Pani M. B. sprzedała na rzecz Skarbu Państwa w trybie art.6 ustawy z 13 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 0,0935 ha wraz z zabudowaniami. Przedmiotowa działka przeznaczona została pod zbiornik wodny, zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego inwestycji wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] czerwca 1973r., nr [...]. Ponadto na podstawie notatki spisanej w dniu 15.10.1977r. oraz z pisma znak: [...] z dnia 13.01.1999r. Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w K. wynika, iż przedmiotowa nieruchomość położona jest w naturalnym zagłębieniu terenu i mieści się w zasięgu rzędnej 534,50 miarodajnego przepływu i rzędnej górnej krawędzi zamknięcia przepływów i może być narażona na podtopienie. Ponadto jest to teren potencjalnie osuwiskowy. Jednakże w oparciu o przedłożoną dokumentację organ ustalił, iż przedmiotowa działka położona jest powyżej rzędnej maksymalnego piętrzenia wody (534.5 m n.p.m.), a na jej obszarze nie przewidziano umiejscowienia jakichkolwiek obiektów związanych z budową zbiornika, jak również zabezpieczeniem tego terenu przed potencjalnym osuwiskiem. Organ zasięgnął opinii biegłych w kwestiach dotyczących usytuowania przedmiotowej działki w stosunku do granicy wywłaszczenia jak i w stosunku do linii maksymalnego poziomu piętrzenia wody w zbiorniku oraz umiejscowienia na planie realizacyjnym.

W toku prowadzonego postępowania aktem notarialnym z dnia [...].11.1997r., Rep. A numer [...] została zawiązana jednoosobowa Spółka Akcyjna Skarbu Państwa o nazwie Zespół Zbiorników Wodnych [...] ( skrót: Elektrownia [...] S.A.). Następnie aneksem do w/w umowy z dnia [...] grudnia 1997r., Rep. A numer [...] określono aport rzeczowy stanowiący własność Skarbu Państwa, w skład którego wchodziły nieruchomości, ruchomości i inne prawa majątkowe (m.in. działka ewid. nr [...] poł. w N.).

W celu ustalenia położenia przedmiotowej działki w stosunku do granicy wywłaszczenia jak również w odniesieniu do maksymalnego poziomu piętrzenia wody w zbiorniku, zlecono biegłemu mgr inż. W. Z., sporządzenie stosownej opinii. Zgodnie z powyższą opinią działka ewidencyjna nr [...] w całości leży powyżej rzędnej 534,5 m n.p.m.

Ponownie organ I instancji z uwagi na brak planu realizacyjnego postanowił oprzeć się na przedłożonej przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. poświadczonej za zgodność oryginałem kopii ogólnego planu zagospodarowania terenu inwestycji Zespołu Zbiorników [...] jako jedynym dokumencie, na podstawie którego można ustalić, co miało być zrealizowane na przedmiotowym terenie. W celu ustalenia stanu faktycznego, w tym pod kątem realizacji celu wywłaszczenia na przedmiotowych działkach, wielokrotnie przeprowadzano wizje w terenie i oględziny. Z notatki służbowej spisanej w dniu 14.06.1999r. wynika, iż działka [...] w dalszym ciągu jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, który jest w dobrym stanie, otynkowany i nie stwarza niebezpieczeństwa osunięcia się. Natomiast w dniu 05.04.2004r. na nieruchomości przeprowadzono wizję z w terenie z udziałem zainteresowanych stron. Ustalono, że działka jest niezabudowana i stanowi w większości plac pokryty betonowymi płytami. Wzdłuż krańców południowego i zachodniego znajduje się pas zieleni pokryty trawą o szerokości ok. 3 m. Przy wjeździe na działkę od strony południowo-zachodniej znajduje się studnia oraz słup betonowy. Powyższy stan zagospodarowania potwierdza również opis nieruchomości wg stanu z dnia zwrotu wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego w trakcie wyceny oraz dokumentacja fotograficzna dołączona do akt sprawy.

Organ na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił, że cel wywłaszczenia określony w decyzji wywłaszczeniowej (Akt Not. Rep. A Nr [...]), ogólnie jako "pod zbiornik wodny" w powyższym przypadku dotyczył wywłaszczenia ze względu na racjonalną gospodarkę wodną wokół zbiornika, tj. w związku z istniejącym na tym terenie ryzykiem podtopienia oraz zagrożeniem osuwiskowym. Powyższe ustalenia potwierdza stanowisko [...] w K. przedstawione w odpowiedzi na pismo Starostwa z dn. 12.01.2007r., znak: [...] "Budynek mieszkalny i gospodarczy był położony na półce, którą od strony zbiornika oddziela kilkumetrowa skarpa, stąd było potencjalne zagrożenie obsunięcia się terenu wraz z zabudowaniami". Jednakże objęcie wywłaszczeniem również zabudowań mieszkalnych Państwa B. nie zostało poparte żadną dokumentacją geologiczną dotyczącą zagrożeń osuwiskowych na przedmiotowym terenie. W oparciu o dokumentację dołączoną do akt sprawy, w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż pomimo upływu 7 lat od wywłaszczenia budynek mieszkalny [...] nie został rozebrany, jak również po upływie 10 lat od wywłaszczenia nie rozpoczęto prac z tym związanych. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że nieruchomość oznaczona jako działka ewid. [...] nie została zagospodarowana zgodnie z celem jej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa. Przyjęto zatem, że nieruchomość stała się zbędna na cel na jaki została wywłaszczona w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i powinna być zwrócona, albowiem samo wykupienie terenu w związku z potencjalnym zagrożeniem osuwiskowym nie może być równoznaczne z realizacją celu wywłaszczenia. Wykupienie powyższego terenu miało dopiero umożliwić wykonanie stosownych zabezpieczeń przed osuwiskami, jednakże [...] i [...] Elektrownia [...] S.A. nie udowodniły, iż w ciągu 7 lat od dnia wykupu rozpoczęły jakiekolwiek prace na przedmiotowych działkach, bądź w ciągu 10 lat zakończyły na nich realizację celu wywłaszczenia.

W toku dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego pozyskano opinie biegłego geodety W. Z., na podstawie której ustalono m.in., iż na obszarze działki nr [...], plan nie przewidywał żadnych obiektów związanych z powstaniem oraz funkcjonowaniem zbiornika wodnego. Przedmiotowa działka położona jest powyżej rzędnej maksymalnego piętrzenia wody (534.5 m n.p.m.), a na jej obszarze nie przewidziano umiejscowienia jakichkolwiek obiektów związanych z budową zbiornika jak również zabezpieczeniem tego terenu przed potencjalnym osuwiskiem. Uznano, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w toku ponownego rozpatrzenia sprawy potwierdziło wcześniejsze ustalenia w przedmiocie ustalenia zbędności działki ewid. nr [...] stosownie do przepisu art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 ustawy.

Odwołanie od decyzji Starosty z 15 listopada 2011r., nr [...] wniósł pełnomocnik Zespołu Elektrowni [...] S.A.

Decyzją z dnia 2 lipca 2012r., znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) oraz art. 138 § 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, że w toku postępowania odwoławczego powziął wątpliwości co do charakteru, w jakim występuje Zespół Elektrowni [...] S.A. w niniejszym postępowaniu. Organ I instancji, w uzasadnieniu swojej decyzji z 15 listopada 2011r. nr [...] wskazał, iż do eksploatacji Zespołu Zbiorników [...] S.A. - aktem notarialnym z [...] listopada1997r. Rep. A Nr [...] - powołana została jednoosobowa spółka akcyjna o nazwie Zespół Zbiorników [...] (Elektrownia [...] S.A.), aneksem do w/w umowy zawartym w formie aktu notarialnego z [...] grudnia 1997r. Rep. [...] określono aport rzeczowy stanowiący własność Skarbu Państwa, w skład którego wchodziły nieruchomości, ruchomości i inne prawa majątkowe wymienione w "Wykazie składników majątku stanowiących własność Skarbu Państwa wnoszonego do spółki akcyjnej" (m.in. działka nr [...] poł. W N.), a protokołem Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia (akt notarialny Rep. A Nr [...] z 30 czerwca 2004 r.) zmieniono nazwę spółki na "Zespół Elektrowni [...] Spółka Akcyjna", ale - jak podkreślił Starosta w pismach kierowanych do Zespołu Elektrowni [...] S.A.- powołane powyżej akty notarialne nie były umowami przenoszącymi własność nieruchomości na rzecz spółki. Akt Zawiązania Spółki i Statut Jednoosobowej Spółki Skarbu Państwa z 24 listopada 1997r. Rep. A Nr [...] zawiera jedynie "Wykaz składników majątku wnoszonych aportem do Spółki Akcyjnej", bez określenia numerów działek ewidencyjnych lub ksiąg wieczystych, a Aneks do Aktu Zawiązania Spółki i Statutu Jednoosobowej Spółki Skarbu Państwa z [...] grudnia 1997r. Rep. [...] określa nieruchomości mające być przedmiotem aportu poprzez podanie numerów opracowań geodezyjnych, sporządzonych przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w K. Spółkę z o.o., zawierających wykazy działek. Natomiast w piśmie Ministerstwa Skarbu Państwa z 22 października 2008r. potwierdzono fakt, że zobowiązania wynikające ze Statutu Spółki, dotyczące przekazywania nieruchomości na jej rzecz zostaną zrealizowane po dokonaniu niezbędnych formalności. W aktach sprawy organu I instancji brak jednak jakichkolwiek dokumentów, potwierdzających ewentualną realizację zobowiązań dotyczących przekazywania nieruchomości na rzecz Zespołu Elektrowni [...] S.A. W celu zatem ustalenia, czy Zespół Elektrowni [...] S.A. obecnie legitymuje się przymiotem strony w niniejszym postępowaniu, organ odwoławczy przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Pismem z dnia 30 maja 2012r. nr [...] zwrócono się do radcy prawnego L. O. - pełnomocnika [...] S.A. z prośbą o udzielenie informacji, jakim tytułem prawnym w stosunku do działki nr [...] poł. w N. legitymuje się aktualnie Zespół Elektrowni [...] S.A. oraz o przesłanie dokumentów potwierdzających ewentualny tytuł prawny [...] S.A. do przedmiotowej nieruchomości. W piśmie z 13 czerwca 2012r. pełnomocnik wskazał m.in. iż (...) Spółka włada działką ewidencyjną nr [...] jak właściciel na podstawie stosunku obligacyjnego jakim jest stosunek spółki (umowa nienazwana w rozumieniu kodeksu handlowego, w dniu 24 listopada 1997r. aktem notarialnym Rep. A Nr [...]). Ponadto ustalono, iż Spółka posiada roszczenie do Ministra Skarbu Państwa o przeniesienie prawa własności ze Skarbu Państwa na rzecz Spółki. Minister Skarbu Państwa podtrzymał wolę przeniesienia prawa własności na rzecz Spółki m.in. do przedmiotowej działki i stanowisko takie zawarł w piśmie do Starosty w 2008r. Starosta wskazał, że w odniesieniu do nieruchomości położonej w N., oznaczonej jako działka ewid. nr [...] została wydana w dniu 30.08.2010r. decyzja Starosty o wygaszeniu trwałego zarządu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K.. Dodatkowo na podstawie analizy treści księgi wieczystej nr [...] w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych oraz odpisu tej księgi w wersji tradycyjnej papierowej ustalono, iż aktualnie działka nr [...] w N. stanowi własność Skarbu Państwa (Starosty ). W treści powyższej księgi nie zostało ujawnione jakiekolwiek prawo rzeczowe w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przysługujące Zespołowi Elektrowni [...] S.A.

Wobec wskazanych okoliczności, Wojewoda podniósł, że w pierwszej kolejności na uwagę zasługują regulacje kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące dopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej. Przepis art. 127 § 1 kpa przyznaje uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczeń organu I instancji tylko stronie w rozumieniu art. 28 kpa, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonymi w tej materii poglądami doktryny postępowania administracyjnego, uprawnienie do złożenia odwołania przysługuje także podmiotowi niebędącemu stroną, którego interes prawny w obaleniu decyzji organu I instancji wynika z przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest bowiem przyjęcie tzw. subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej strony. Skuteczne jest zatem odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, a w związku z tym ma interes w zakwestionowaniu tego rozstrzygnięcia. Twierdzenie takie poddawane jest jednak weryfikacji przez organ odwoławczy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, w oparciu o dowody zebrane przez organ pierwszej instancji, z ewentualnym ich uzupełnieniem przez organ odwoławczy. Jeżeli nie zostanie ono pozytywnie zweryfikowane, to organ II instancji zobowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa" (tak w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 ). Interes prawny, określony w art. 28 kpa, ma charakter materialno-prawny, czyli jest oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie istnieje norma prawna, przewidująca w określonym stanie faktycznym i prawnym, w odniesieniu do konkretnego podmiotu, wydanie określonej decyzji. Oznacza to, że musi istnieć norma prawa materialnego, przewidująca możliwość wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W obecnym stanie prawnym instytucję zwrotu wywłaszczonych nieruchomości regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W myśl przepisu art. 136 ust. 3 tej regulacji oraz ukształtowanej w nim konstrukcji sprawy administracyjnej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stroną tego postępowania jest z jednej strony poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy, a z drugiej aktualny, w momencie orzekania o zwrocie nieruchomości, jej właściciel. W orzecznictwie i literaturze (por. T. Woś Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości, Warszawa 2010r.) przyjmuje się, że uprawnienia strony w takim postępowaniu przysługują również podmiotom, którym do nieruchomości wywłaszczonej przysługuje prawo użytkowania wieczystego oraz w związku z postanowieniami art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami: zarządcy nieruchomości, jej użytkownikowi, najemcy, dzierżawcy oraz osobie korzystającej z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2002r. Sygn. akt II SA/Kr 1498/00, niepubl.), a więc podmiotom, którym do konkretnej nieruchomości przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawno - rzeczowych lub obligacyjnych. Tymczasem w opinii Wojewody, Zespół Elektrowni [...] S.A. nie legitymuje się w stosunku do działki nr [...] położonej w N., objętej księgą wieczystą nr [...], gdzie jako właściciel figuruje Skarb Państwa, żadnym tytułem prawnym, co w konsekwencji pozbawia [...] S.A. przymiotu strony w/w postępowania dotyczącego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a tym samym uniemożliwia Zespołowi Elektrowni [...] S.A. skuteczne skorzystanie z prawa odwołania się od decyzji Starosty z 15 listopada 2011r., nr [...]. Wobec faktu złożenia odwołania przez podmiot niebędący stroną postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o łącznej powierzchni 0,0935 ha, położonej w N. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Zespół Elektrowni [...] S.A. z siedzibą w N. wniósł o uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, zarzucając naruszenia prawa, a w szczególności:

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 136 § 3 i art. 138 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami przez błędną ich wykładnię i ustalenie, iż stronami postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są tylko podmioty, takie jak poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy, aktualny właściciel ( w momencie orzekania), użytkownik wieczysty, zarządcy nieruchomości, jej użytkownik, najemca, dzierżawca, osoba korzystająca z nieruchomości na podstawie użyczenia, a więc takie podmioty, którym przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawno rzeczowych lub obligacyjnych, a przez to naruszenie art. 28 kpa poprzez błędną interpretację tegoż artykułu, który przyznaje przymiot strony każdej osobie w tym osobie prawnej, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek,

Zdaniem skarżącej spółki, nie można uznać, iż powyższa decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym prawem zarówno procesowym jak i materialnym, ponieważ została wydana z naruszeniem w/w przepisów. Organ odwoławczy nie uwzględnił, że spółka jest następcą prawnym Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w K., która uzyskała pozwolenie wodnoprawne dla Zespołu Zbiorników Wodnych [...]. Spółka przejęła obowiązki eksploatacji i utrzymania ww. Zespołu, a wszystkie nieruchomości będące przedmiotem aportu zostały jej wydane w posiadanie, które należy uznać za posiadanie samoistne. Wg skarżącej spółki władając nieruchomością jak właściciel nie może mieć w przedmiotowej sprawie mniej praw od posiadacza zależnego np. dzierżawcy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że Zespół Elektrowni Wodnych [...] S.A. z siedzibą w N. nie ma do nieruchomości żadnego tytułu prawnego wynikającego ze stosunków prawno-rzeczowych lub obligacyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja Wojewody [...] jest zgodna z prawem.

Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy uwzględnił, że aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1997r., Rep. A Nr [...] została zawiązana jednoosobowa Spółka Akcyjna Skarbu Państwa o nazwie Zespół Zbiorników [...], a aneksem do w/w umowy z dnia [...] grudnia 1997r., Rep. A [...] określono aport rzeczowy stanowiący własność Skarbu Państwa, w skład którego wchodziły nieruchomości, ruchomości i inne prawa majątkowe (m.in. działka ewid. nr [...]). Następnie organ prawidłowo stwierdził, że do dnia rozpoznania odwołania Skarb Państwa nie przeniósł na skarżącą spółkę własności ww. działek (co przyznano także w skardze i na rozprawie), a przysługuje jej jedynie roszczenie do Ministra Skarbu Państwa o przeniesienie prawa własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na rzecz spółki. Spółka swój interes prawny wywodzi jedynie ze stosunku obligacyjnego tj. stosunku spółki. Zamiar przeniesienia własności m.in. przedmiotowej działki, dopóki nie zostanie zrealizowany nie daje spółce skutecznego prawa do złożenia odwołania w niniejszej sprawie. Wojewoda prawidłowo bowiem stwierdził, że interes prawny, określony w art. 28 kpa, ma charakter materialno - prawny, czyli jest oparty na normach prawa materialnego, a w szczególności prawa administracyjnego. Zgodnie z art. 136 ust. 3 oraz art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami stroną postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest z jednej strony poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobiercy, a z drugiej aktualny, w momencie orzekania o zwrocie nieruchomości, jej właściciel oraz podmioty, którym do konkretnej nieruchomości przysługuje tytuł prawny wynikający ze stosunków prawno - rzeczowych lub obligacyjnych. Przysługujące skarżącej spółce w/w roszczenie czy faktyczne władztwo nad nieruchomościami nie jest tożsame z wymaganym tytułem prawnym do nieruchomości. Fakt zawierania przez spółkę umów cywilnoprawnych nie ma tu żadnego znaczenia i nie nadaje jej tytułu prawnego do w/w nieruchomości, a ocena zawieranych przez spółkę umów nie należy do sądu administracyjnego. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, prawidłowo nastąpiło w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

Ponadto odnosząc się również do zarzutów odwołania przytoczyć należy przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece:

Art. 1. 1. Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (...)

Art. 2. Księgi wieczyste są jawne. Nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę.

Art. 3. 1. Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Art. 4. Przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania.

Dopóki zatem skarżąca spółka nie wyegzekwuje swojego roszczenia wobec Skarbu Państwa o przeniesienie własności nieruchomości nie przysługuje jej to prawo w odniesieniu do działki objętej nin. postępowaniem. Nie zmienia powyższej sytuacji zmiana statutu spółki dokonana w dniu 14 września 2011r.

Nie można zatem zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawnych, skoro oceniając interes prawny odwołującej się spółki uwzględnił on jej sytuację faktyczno – prawną istniejącą na dzień podjęcia decyzji. To raczej sama spółka, a ściślej jej organy, winny odpowiedzieć sobie na pytanie dlaczego uregulowanie kwestii własnościowych i wniesienie do spółki nieruchomości będących przedmiotem aportu poprzez zawarcie odrębnej umowy w formie aktu notarialnego trwa już prawie 15 lat.

Ustawodawca w art.136-138 u.g.n. jednoznacznie określa krąg podmiotów, które mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a więc mają czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym w sprawie, której przedmiotem jest zwrot nieruchomości i dokonanie rozliczeń z tytułu jej zwrotu. Wniosek musi pochodzić od wszystkich poprzednich właścicieli (współwłaścicieli), bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Poza wskazanymi wyżej osobami, których udział w charakterze stron w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest oczywisty, w postępowaniu tym winny brać udział także te osoby bądź podmioty, którym w chwili rozstrzygania sprawy o zwrot nieruchomości, do nieruchomości objętej tym postępowaniem przysługuje tytuł prawno-rzeczowy (aktualny właściciel nieruchomości lub podmiot, któremu przysługują ograniczone prawa do nieruchomości). Wskazany w tych przepisach ustawy krąg został taksatywnie określony (podmiot, któremu nieruchomość została oddana w trwały zarząd, obciążona prawem użytkowania, oddana w najem dzierżawę lub użyczenie). Brak jest jakichkolwiek podstaw do interpretowania tych przepisów odnośnie ustalenia kręgu stron takiego postępowania w sposób rozszerzający.

Zgodnie z brzmieniem art.11 u.g.n. organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Jak wynika z akt sprawy podmiotem wpisanym do księgi wieczystej jako właściciel przedmiotowej działki nr [...] jest Skarb Państwa. W konsekwencji sam fakt posiadania nieruchomości przez skarżącą – co wiąże się z okolicznościami faktycznymi, a nie prawnymi nie ma wpływu na ocenę statusu skarżącej jako strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Okoliczność, że posiadanie jako stan faktyczny jest chronione na gruncie prawa cywilnego nie skutkuje eo ipso uznaniem istnienia interesu prawnego przez posiadacza na płaszczyźnie prawa administracyjnego

Zasadnie strona skarżąca podniosła, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art.138 § 3 k.p.a., który to przepis został uchylony i nie obowiązuje. Właściwą podstawą prawną dla wydanego rozstrzygnięcia był art.138 § 1 pkt 3 k.p.a. – na co wskazuje się jednolicie w orzecznictwie sądowo administracyjnym. Wskazany błąd w powołaniu prawidłowej podstawy prawnej nie miał jednak wpływu na wynik sprawy.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.