Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 740/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.252 ust.1 pkt 1 i 2 w zw.z art.61 ust.1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2021 sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 czerwca 2020 r.,sygn. akt [...] w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej nienależnie i w nadmiernej wysokości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania A Spółki z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako Spółka lub Skarżąca) od decyzji Starosty (dalej jako Starosta) z dnia 7 lutego 2020r. w sprawie zwrotu dotacji pobranej nienależnie i w nadmiernej wysokości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art.80 ustawy z dnia 14.06.1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020, poz. 256) – dalej jako k.p.a., art. 67, 252 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 4 i 5 oraz ust.6 ustawy z 27.08. 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. 2019, poz. 869 z późn. zm) – dalej jako u.f.p., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję

W uzasadnieniu SKO stwierdza, że decyzją wskazaną wyżej Starosta orzekł o obowiązku zwrotu do budżetu Powiatu przez Spółkę - organ prowadzący Liceum A w P. (dalej: LICEUM A) kwotę dotacji przypadającą do zwrotu w wysokości:

- 94.789,42zł, jako pobraną nienależnie wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla należności podatkowych, liczonymi od dnia następnego po upływie 15 dni od dnia doręczenia decyzji do dnia zapłaty;

- 15.692,40 zł, jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla należności podatkowych, liczonych od dnia następnego po dniu przekazania kwot dotacji.

W dniach od 17 września 2018 r. do 13 lutego 2019 r. Starosta przeprowadził kontrolę prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu Powiatu za rok 2017 i pierwsze półrocze 2018 r. dla LICEUM A.

W trakcie kontroli dokonano sprawdzenia przebiegu nauczania wychowania fizycznego, zajęć sportowych i języka kaszubskiego w roku szkolnym 2017/18, weryfikacji zgodności informacji zawartych w informacjach o aktualnej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień każdego miesiąca, za cały rok 2017 oraz za okres od stycznia do czerwca 2018 roku, a także weryfikacji realizacji wymogów stawianych przez Rozporządzenie MEN z 27 marca 2017 r. (Dz. U. Z 2017 r. poz. 671) – dalej jako Rozporządzenie MEN w sprawie oddziałów i szkół sportowych oraz oddziałów i szkół mistrzostwa sportowego, sprawdzenia kwalifikacji nauczycieli zatrudnionych przez organ prowadzący, którzy w roku szkolnym 2017/18 prowadzili zajęcia szkolenia sportowego. Dokonano także kontroli realizacji zajęć z języka kaszubskiego, analizy obrotów na rachunku bankowym W kontekście składanych rozliczeń dotacji za rok 2017 oraz za okres od stycznia do czerwca 2018 r., weryfikacji informacji finansowych zawartych w rozliczeniu dotacji za rok 2017 oraz za okres od stycznia do czerwca 2018 roku, pod kątem zgodności z dokumentacją wewnętrzną jednostki, oraz sprawdzenia na wybranej próbie, czy wydatki rozliczone dotacją oświatową W 2017 r. oraz w I połowie 2018 r. zostały faktycznie poniesione, opisane zgodnie z przyjętymi przez jednostkę zasadami oraz czy zostały wydatkowane zgodnie z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, od 1 stycznia 2018 r. zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

Ustalono, że w klasie Ill, kończącej LICEUM A w roku szkolnym 2017/18 nie zrealizowano w całym cyklu kształcenia wymaganej Rozporządzeniem MEN 81 godzin zajęć sportowych, co świadczy o tym, że organizacja klas sportowych w LICEUM A narusza § 9 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia MEN, czyli w wymiarze co najmniej 10 godzin zajęć sportowych w oddziałach sportowych i szkołach sportowych.

Realizacja zajęć sportowych w oddziałach sportowych LICEUM A w kontrolowanym okresie odbywała się w oparciu o Porozumienie między Dyrektorem Szkoły i Organem Prowadzącym, w ramach którego ustalono zmniejszony tygodniowy wymiar zajęć sportowych o 3 godziny na rzecz realizacji ich w formie obozów żeglarskich. Program szkolenia opracowany przez Dyrektora LICEUM A, obejmował 351 godzin dydaktycznych w trzyletnim cyklu kształcenia, w tym: strzelectwo - 66 godzin, samoobrona - 61 godzin, pływanie - 64 godziny, żeglarstwo - 160 godzin.

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalono, że LICEUM A prowadzonym przez Spółkę, złożyła w badanym okresie wnioski o uzyskanie dotacji na organizację oddziałów sportowych, podczas gdy nie spełniały one wymogów określonych dla organizowania oddziałów sportowych. Obowiązkowy tygodniowy wymiar godzin zajęć sportowych wynosił 7 godzin, zamiast co najmniej 10 godzin.

W związku z powyższym Starosta, w opinii SKO, prawidłowo uznał, że dotacja na organizację oddziałów sportowych w LICEUM A została nienależnie pobrana i podlega zwrotowi w łącznej kwocie 94.789,42 zł.

SKO podkreśliło, że jeżeli Spółka jako organ prowadzący planowała obozy sportowe, to winna je finansować z środków własnych lub wpłat uczestników tych dodatkowych zajęć.

Oprócz finansowania zajęć sportowych przedmiotem kontroli była weryfikacja prawidłowości pobrania i wykorzystania przez LICEUM A dotacji oświatowej przyznanej w 2017r. i 2018r. za 6 miesięcy, pod kątem zgodności z dokumentacją wewnętrzną jednostki, oraz sprawdzenia na wybranej próbie, czy wydatki rozliczone dotacją oświatową zostały faktycznie poniesione, opisane zgodnie z przyjętymi przez jednostkę zasadami oraz czy zostały wydatkowane zgodnie z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty od 1 stycznia 2018 r. zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. W wyniku kontroli stwierdzono, iż nie jest prowadzona wyodrębniona ewidencja dla każdej ze szkół prowadzonych przez Spółkę wydatków pokrywanych z przyznanej dotacji w ujęciu kasowym, co powoduje, że kontrola poprawności rozliczenia poniesionych wydatków jest utrudniona, a wręcz jak stwierdził organ I instancji jest niemożliwa.

SKO podkreśliło, że wydatki na refundację kosztów poniesionych przez uczniów na uzyskanie prawa jazdy mogłyby być rozliczone jedynie jako koszty badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu kandydatów i uczniów, o których mowa w art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy Prawo oświatowe. Spółka jednak nie prowadzi szkoły o takim profilu.

Zakup dokumentacji związanej z przystosowaniem budynku biurowego na szkołę, zakup "koncepcji instalacji fotowoltaicznej", wydatki poniesione na reklamę i ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej pracowników szkoły również nie stanowią wydatków, które mogą być sfinansowane z przyznanej dotacji oświatowej. Nie mieszczą się bowiem w katalogu uprawnień wskazanych w powołanych wyżej przepisach. Nie są bowiem bezpośrednio związane z celem na jako dotacja została przyznana. Dotacja może być bowiem przyznana na wydatki bieżące danej szkoły lub placówki, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej (art.90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty oraz art. 35 ustawy o finasowaniu zadań oświatowych). SKO zwraca uwagę, że Spółka dokonała korekty wydatków sfinansowanych z dotacji które uznane zostały za wykorzystanie dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem na kwotę 15.692 zł. Jak wyjaśniła w odwołaniu "celem złożonej korekty było usunięcie z rozliczenia dotacji kosztów, które zdaniem kontrolujących nie powinny zostać sfinansowane z dotacji, ponieważ w danym roku na utrzymanie szkoły zostały poniesione inne wydatki zostały one ujęte do rozliczenia". Oznacza to, że Spółka przyjęła argumentację i zasadność stanowiska organu I instancji popartą obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa wskazanymi wyżej. Korekta "0,00 zł" zasadnie zdaniem SKO, nie została uznana przez organ I instancji z uwagi to, że była nieuzasadniona i nie dokumentowała zmiany wydatków Spółki. Organ I instancji stwierdził, że zakwestionowana kwota dotacji została rozliczona jako dodatkowe wynagrodzenie nauczycieli (bez udokumentowania tego faktu) a oprócz tego korekta została dokonana nie do dnia 20 stycznia 2018r. a w dniu 11 stycznia 2019r. tj. po upływie rocznego terminu do jej rozliczenia i jako taka nie podlegała uwzględnieniu.

SKO wskazuje, że podstawę decyzji stanowi przepis art. 252 u.f.p.

Dokonując subsumpcji tego przepisu do stanu faktycznego sprawy SKO stwierdziło, że istnieją przesłanki uzasadniających przyjęcie, że doszło do wykorzystania dotacji w kwocie 15.692,40 zł niezgodnie z przeznaczeniem, a w kwocie 94.789.42 zł dotacja została pobrana nienależnie.

SKO odnosząc się do zarzutów odwołania zauważa, że Spółka nie zna przepisów prawa wskazanych wyżej skoro stoi na stanowisku, że zwrot dotacji w kwocie wyżej wskazanej nie jest uzasadniony. Nie do przyjęcia jest w świetle powołanych wyżej przepisów prawa twierdzenie, że skoro powstał oddział sportowy, to z samego tego faktu można wywodzić, że dotacja w przekazanej kwocie jest uzasadniona, nawet jeżeli zachodzą wady realizacji tego celu. Nie można też przyjąć stanowiska Spółki, że nie widzi ona podstaw do zwrotu dotacji gdy uchybienia w jej rozliczeniu są niewielkie. SKO podkreśla, że zwrot dotacji nie jest związany z uznaniem, że oddział sportowy szkoły istniał ale z tym, że organ prowadzący szkołę LICEUM A w sposób nieprawidłowy gospodarował środkami otrzymanej dotacji, czyli środkami publicznymi i nie realizował ustawowego obowiązku prowadzenia zajęć sportowym w wymaganym wymiarze.

Jednocześnie SKO wyjaśniło, że nie jest organem władnym do rozpatrzenia zasadności umorzenia należności wskazanej jako dotacja nienależnie pobrana czy tez wykorzystana w niezgodnie z przeznaczeniem. Niemniej jednak SKO wskazuje, że podstawę wniosku o umorzenie tej należności nie może stanowić założenie, że spłacona ona będzie ze środków przyznanych w ramach dotacji na kolejny rok szkolny. Może ona zostać spłacona jedynie z środków własnych odwołującej się Spółki jako organu prowadzącego LICEUM A. Wniosek o umorzenie wskazanej w decyzji należności nie został rozpatrzony z uwagi na to, że organ I instancji będzie władnym go rozpatrzeć dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne. Taką decyzją jest decyzja SKO, która jest decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie, Skarżąca zarzuciła SKO wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. z uwagi na ponowne rozstrzygnięcie w tej samej sprawie, bowiem Starosta w dniu 23 czerwca 2020r. wydał decyzję nr WE.1711.1.2019r. Spółka zarzuciła również naruszenie § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Edukacji Narodowej z dnia 15 października 2012 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów sportowych, szkół sportowych oraz mistrzostwa Sportowego - poprzez sprzeczne z materiałem dowodowym przyjęcie, że LICEUM A nie spełniło warunków ilości zajęć sportowych dla Oddziału sportowego. Zarzuciła także naruszenie rozporządzenia MEN z dnia 7 lutego 2012r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych poprzez ustalenie, że wymóg 10 godzin zajęć sportowych dla Oddziału Sportowego może być rozpatrywany w oderwaniu od reguł prawnych ustalania planów nauczania, ze wskazaniem przez Starostę zakazu rozliczania godzin dydaktycznych planów dłuższych, niż tydzień kalendarzowy okresach rozliczeniowych. Spółka zarzuciła także naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7 i art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z pominięciem istotnych dla oceny wniosku okoliczności faktycznych w zakresie faktycznie przeprowadzonych zajęć sportowych dla grupy uczniów z oddziału sportowego, zaniechanie wnikliwej oceny i analizy zebranego materiału dowodowego. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 61 ust. 1 u.f.p. poprzez wydanie decyzji przez Starostę, który zdaniem Skarżącej nie posiadał kompetencji do jej wydania, naruszenie art. 64 ust. 1 u.f.p. z uwagi na nierozpatrzenie wniosku o umorzenie przedmiotowej należności oraz naruszenie Uchwały XXXVI/263/2018 Rady Powiatu Puckiego z 19 lutego 2018r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielanych z budżetu Powiatu dla publicznych i niepublicznych szkół i placówek prowadzonych przez osoby fizyczne i osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego. Skarżąca oprócz powyższego stoi na stanowisku, że doszło do naruszenia art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty oraz art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez przyjęcie, sprzecznie z faktami, że środki z dotacji zostały przeznaczone wbrew warunkom ustawy. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca Spółka powołała argumenty podniesione w odwołaniu.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja wbrew zarzutom skargi nie narusza prawa procesowego ani materialnego w stopniu skutkującym wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego.

Stan faktyczny został ustalony w sposób niesporny, zaś jego ocena w kontekście obowiązującego i prawidłowo przywołanego stanu prawnego nie budzi wątpliwości sądu.

Skarżąca w 2017r. pobrała dotację oświatową przeznaczoną na zajęcia sportowe prowadzone w LICEUM A w Oddziale sportowym w wymiarze minimalnym 10 godzin tygodniowo a przeprowadziła takie zajęcia faktycznie w wymiarze 7 godzin tygodniowo. Zatem zasadnie za nieprawidłowe organy obu instancji uznały rozliczenie w ramach wymaganych godzin zajęć sportowych obozu sportowego i przyjęcie przez Skarżącą średniej okresowej ilości godzin wskazanych zajęć. Skoro dotacja przyznana została na ściśle określoną ilość tygodniową zajęć sportowych tj. minimum 10 godzin a nie średnią okresową ilość godzin takich zajęć, to nie można przyjąć stanowiska Skarżącej za prawidłowe. Powołane w decyzji SKO jak i decyzji organu I instancji przepisy prawa nie zezwalają na okresowe rozliczanie godzin wskazanych zajęć a wyraźnie wskazują, że ich wymiar tygodniowy wynosi minimum 10 godzin. Stąd zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew zarzutom Skarżącej, organ I instancji był uprawniony do wydania kwestionowanej decyzji na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p. Organy obu instancji prawidłowo nie rozpatrzyły wniosku Skarżącej o umorzenie należności wskazanych w kwestionowanej decyzji, skoro prowadzone postępowanie dotyczyło obowiązku zwrotu ustalonej kwoty dotacji. Zastosowanie instytucji ulgi (umorzenia, rozłożenia na raty należności) dotyczy zaległych należności i nie było możliwości rozstrzygnięcia tej kwestii w prowadzonym przez organ I instancji i SKO postępowaniu. SKO w odpowiedzi na skargę wyjaśniło równocześnie, że organ I instancji w dniu 23 czerwca 2020r. wydał kolejną decyzję dotyczącą zwrotu dotacji oświatowej pobranej nienależnie i w nadmiernej wysokości ale nie za 2017r. a za 2015r. Nie doszło w związku z tym do powstania sytuacji wskazanej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.