Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1251/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15zzs ze zn. 4 ust. 3.
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 64 ust. 2, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 282 par. 2, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209, art. 276.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 41 ust. 1, 2, , 3.
journal: Dz.U. 2021 poz 1376
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
article: art. 19 ust. 1,5,  art. 18 ust. 1.
journal: Dz.U. 2021 poz 54
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi "W." Sp. z o. o. z siedzibą w G. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2017 roku o sygn. akt VI SA/Wa 997/17 w przedmiocie kary pieniężnej I. wznawia postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2017 roku o sygn. akt VI SA/Wa 997/17; II. zmienia prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2017 roku o sygn. akt VI SA/Wa 997/17 w ten sposób, że: 1. uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "W." Sp. z o. o. z siedzibą w G. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zwrotowi na rzecz "W." Sp. z o. o. z siedzibą w G. podlega kwota uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 15 000 (piętnaście tysięcy) złotych wraz odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych od dnia 15 maja 2018 roku do dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; IV. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "W." Sp. z o. o. z siedzibą w G. kwotę 3 842 (trzy tysiące osiemset czterdzieści dwóch) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także jako "GITD"), decyzją z dnia [...] lutego 2017 roku nr [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także jako "WITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2017 r., nakładającą na "W." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (dalej także jako "skarżąca", "spółka" lub strona") karę pieniężną w kwocie 15 000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Postawę prawną ww. decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej "k.p.a."), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 450 - dalej "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 - dalej "u.d.p.").

Podstawę faktyczną nałożenia na skarżącą kary pieniężnej stanowiły z kolei ustalenia poczynione w trakcie kontroli w dniu [...] listopada 2016 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości G. (o wartości dopuszczalnego nacisku na jedną oś napędową do 10 ton), samochodu [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], kierowanego przez K. K. W dniu kontroli zespołem pojazdów, w imieniu "W." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy (mięsa) z P. do W. W wyniku kontroli ustalono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową o 2,2 t, stanowiące przekroczenie dopuszczalnej wartości o 22 % w stosunku do normy wynoszącej 10 t. W zakresie nacisku pozostałych osi napędowych, masy całkowitej oraz wymiarów zewnętrznych wskazano na ich normatywność. Zdaniem GITD, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenie jako wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, co wynika z art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. (nacisk jednej z osi przekracza dopuszczalne wartości o więcej niż 20%). Organ odwoławczy wskazał też, że droga krajowa nr [...], na której dokonano zatrzymania, została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton. GITD nie dopatrzył się przy tym zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, uzasadniających uwolnienie przewoźnika od odpowiedzialności (tj. dochowania należytej staranności i braku wpływu na powstanie naruszenia), wynikających z art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]lutego 2017 roku spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania, a także zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skarżąca zaznaczyła między innymi, że pomimo zobowiązania się Rzeczpospolitej Polskiej po wejściu do Unii Europejskiej do dostosowania sieci dróg publicznych do nośności 11,5 tony na oś napędową, zarządca drogi po której poruszał się kontrolowany pojazd nie dostosował jej do ww. wymogów, wynikających z dyrektywy 96/53/WE. W związku z powyższym spółka zarzuciła organowi dokonanie błędnej klasyfikacji stwierdzonego naruszenia, jako braku posiadania wymaganego zezwolenia kategorii VII i nałożenie w związku z tym zbyt wysokiej kary, tj. 15 000 złotych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 997/17, oddalił skargę "W." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G., na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2017 roku. Sąd w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że w myśl art. 41 ust. 1 u.d.p., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2, 3. W art. 41 ust. 2 u.d.p. znalazła się delegacja dla ministra do spraw transportu pozwalająca na określenie dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t bądź 8 t. na jej podstawie zostało wydane przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju rozporządzenie z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r. poz. 802). Droga krajową nr [...] na odcinku, na którym doszło do zatrzymania przedmiotowego pojazdu, została zakwalifikowana jako droga, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Na marginesie Sąd zaznaczył, że przywołana przez skarżącą dyrektywa, dopuszcza do ruchu po drogach pojazdy, które nie przekroczyły nacisku 11,5 t na pojedynczą oś, podczas, gdy w przedmiotowej sprawie nacisk na oś wyniósł 12,2 t. Przewóz ten w oczywisty sposób nie może zatem kwalifikować się jako prawidłowy, nawet w świetle przepisów Dyrektywy Rady nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. zobowiązującej państwa członkowskie do udostępnienia sieci dróg międzynarodowych dla pojazdów o nacisku na jedną oś 11,5 t. Sąd stwierdził w wyroku z dnia 10 listopada 2017 roku, że określenie w Dyrektywie Rady nr 96/53/WE maksymalnego dopuszczalnego nacisku na oś, nie oznacza, że w przypadku dróg, na których dopuszczono ruch pojazdów o mniejszym nacisku na oś przewoźnik może, bez narażenia się na odpowiedzialność administracyjną, poruszać się pojazdem przekraczającym określone dla danej drogi naciski. Sąd powołując się na dotychczasowe orzecznictwo, wskazał, że brzmienie przepisu art. 41 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, jest zgodne z uregulowaniami wspólnotowymi, a więc wprowadzenie dodatkowego elementu w prawie krajowym w postaci rozróżnienia dróg nie stanowi naruszenia przepisów wskazanej wyżej Dyrektywy.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 997/17, uprawomocnił się z dniem 8 lutego 2018 roku, po czym w ślad za pismem z dnia 19 marca 2018 roku, Sąd zwrócił akta administracyjne Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego.

Pismem z dnia 26 kwietnia 2021 r. strona wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 997/17. Jako podstawę wznowienia postępowania spółka wskazała art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2021 poz. 54, dalej: "ustawa zmieniająca") i art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej zwana: "p.p.s.a.") w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, orzekającym niezgodność przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (dalej: "dyrektywa 96/53"). Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2017 roku i ponowne rozpoznanie sprawy, uchylenie wspomnianego wyroku, uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2017 roku oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 roku i umorzenie postępowania, zasądzenie obowiązku zwrotu środków zapłaconych przez stronę skarżącą w wyniku wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie, wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, tytułem kary - na zasadzie art. 19 ust. 5 ustawy zmieniającej oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, nie było podstaw do przypisania skarżącej naruszenia w wymiarze, za które nałożono na nią karę pieniężną. Mając powyższe na uwadze, za niezgodne z prawem uznać należy zatem zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie o przekroczeniu dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o 2,2 tony. Biorąc bowiem pod uwagę wnioski wynikające z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019 r. sygn. C-127/17, przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi powinno być liczone od 11,5 tony dla każdej osi napędowej a nie od 10 ton przewidzianych w krajowych przepisach.

Przy piśmie z 28 lipca 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, przesłał informację [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2021 roku, z której treści wynika, iż kara pieniężna została przez skarżącą uiszczona w dniu 15 maja 2018 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności, zaznaczyć należy, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym.

Mając na uwadze, iż strona wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 997/17, podkreślić należy, że stosownie do przepisów art. 280-282 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznanie tego typu skargi następuje w dwóch etapach. Na pierwszym z nich sąd bada pod względem formalnym dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, tj. czy skarga została wniesiona w terminie, dotyczy prawomocnego orzeczenia oraz czy skarżący wskazał ustawową przyczynę uzasadniającą żądanie wznowienia. Na tym etapie sąd nie bada ani rzeczywistego istnienia podstawy, ani jej trafności, a jedynie fakt jej powołania. Podstawą tej oceny są twierdzenia zawarte w skardze o wznowienie postępowania.

W sytuacji, gdy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, została wniesiona w terminie i istnieje powoływana w niej podstawa wznowienia (co w niniejszej sprawie wystąpiło), rozpoczyna się drugi etap postępowania - sąd rozpoznaje sprawę merytorycznie. Przedmiotem wznowionego postępowania jest ocena wpływu wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia na treść poprzedniego rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie, jako podstawę skargi o wznowienie postępowania, skarżąca wskazała art. 19 ust. 1 ustawy zmieniającej. Przepis ten statuuje ustawową podstawę wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z powołanym powyżej przepisem: ,,w sprawie określonej w art. 18 ust. 1 zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego można żądać wznowienia postępowania przed tym sądem w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym".

Z kolei sprawą określoną w art. 18 ust. 1 ustawy zmieniającej, jest sprawa zakończona ,,decyzją ostateczną dotyczącą:

1) zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego albo

2) nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia, o którym mowa w pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia

- w zakresie przejazdu dokonanego w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy można żądać wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. WE L 235 z 17.09.1996, str. 59, Dz. Urz. WE L 67 z 09.03.2002, str. 47 oraz Dz. Urz. UE L 115 z 06.05.2015, str. 1)".

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że GITD ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2017 roku, nałożył na stronę karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w wysokości 15 000 złotych, przewidzianą w art. 140 ab ust.1 pkt 3 lit c) p.r.d. Nadto sprawa dotyczyła przejazdu, który miał miejsce w dniu 21 listopada 2016 roku a zatem nastąpił we wspomnianym okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej (art. 19 ust. 1 w związku z art. 18 ust 1 ustawy zmieniającej).

Sąd zwraca uwagę, że wniesienie skargi o wznowienie jest uzależnione od zachowania terminu. I tak w ustawie zmieniającej został wskazany szczególny termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 3 tej ustawy ,,w sytuacji określonej w ust. 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony". Wymogi formalne wynikające z ww. przepisów prawa zostały przez stronę dochowane.

Po pierwsze, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 997/17, uprawomocnił się z dniem 8 lutego 2018 roku.

Po drugie, zarówno art. 19, jak i 18 wspomnianej ustawy, weszły w życie z dniem 26 stycznia 2021 roku a zatem wniesienie skargi w dniu 26 kwietnia 2021 roku, nastąpiło z zachowaniem terminu określonego w art. 19 ust. 3 ustawy zmieniającej.

W tym stanie rzeczy Sąd wznowił postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2018 roku o sygn. akt VI SA/Wa 997/17 (punkt I sentencji).

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi, należy odpowiedzieć na pytanie, czy zagadnienie prawne będące podstawą wydania ww. wyroku TSUE jest tożsame z zagadnieniem prawnym będącym podstawą wydania prawomocnego wyroku.

Zaskarżona decyzja dotyczyła nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. z tytułu wykonywania przewozu pojazdem, w którym nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową ciągnika samochodowego, która wyniosła 12,2 tony a zatem przekroczyła wartość dopuszczalną przewidzianą dla drogi, na której stwierdzono przejazd i dokonano zatrzymania do kontroli wynoszącą 10 t. o wartość 2,2 t. tj. o 22 %.

Nastąpiło to w sytuacji braku posiadania przez stronę zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

Jak stanowi art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny (w niniejszej sprawie był to ładunek podzielny – przody i łopatki wieprzowe) z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Zgodnie z załącznikiem do p.r.d., na przejazd po drodze krajowej pojazdu nienormatywnego, m.in. o naciskach na osi przekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t., wydawane jest zezwolenie kategorii VII. Natomiast za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 1 oraz ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W świetle okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie istotne jest podkreślenie, że stosownie do dyspozycji art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszeń wspomnianego zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Z kolei, według art. 41 ust. 1 u.d.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli pojazdu ([...] listopada 2016 r.), po drogach publicznych dopuszczało się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t., z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przy czym stosownie do art. 41 ust. 2 u.d.p., minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Natomiast art. 41 ust. 3 u.d.p. stanowił, że drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Na dzień dokonywania kontroli pojazdu w przedmiotowej sprawie wykaz dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykaz dróg krajowych, po których mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t określało rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2015 r., poz. 802; dalej: ,,Rozporządzenie").

Droga krajowa nr [...], na której zatrzymano pojazd do kontroli, na odcinkach G. – G. – P. – Z. - WĘZEŁ "P."/, S./D. - WĘZEŁ "S."/ - W. - /DROGA [...]/ - stanowi drogę krajową po której zgodnie z przepisami ww. Rozporządzenia mogły się poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W niniejszej sprawie, kontrola pojazdu skarżącej, wykazała nacisk pojedynczej osi - 12,2. t i brak stosownego zezwolenia kat. VII. Z tego też względu, [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. a decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją GITD z dnia [...] lutego 2017 r.

Podkreślenia jednakże wymaga, że TSUE w wyroku z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17 ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącej ograniczania na terenie Polski ruchu pojazdów silnikowych o określonym maksymalnym nacisku na oś napędową, stwierdził, iż "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53". Przy czym w uzasadnieniu orzeczenia TSUE jednoznacznie stwierdził, że wynikające z prawa polskiego ograniczenia w dostępie do polskiej sieci dróg pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53 dopuszczalnym wartościom nacisku osi, są sprzeczne z art. 3 ust. 1 tiret pierwsze oraz art. 7 tej dyrektywy w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy.

Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2005 r., sygn. akt K 18/04 na mocy Traktatu akcesyjnego Polska zobowiązała się przejąć całość prawa Unii Europejskiej, na które składa się cały "wspólnotowy zasób prawny", obejmujący zarówno przepisy traktatów (tzw. pierwotne prawo wspólnotowe - pochodzące bezpośrednio od państw członkowskich), przepisy wydawane przez organy Wspólnot (zwane pochodnym lub wtórnym prawem wspólnotowym - tu m.in. dyrektywny), jak również dorobek orzeczniczy TSUE. Stąd zarówno organy administracji, jak i sądy, są zobowiązane do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym.

Sprzeczne z dyrektywą 96/53/WE było więc przyjęcie możliwości obniżenia kryterium dopuszczalnych nacisków osi na niektórych z dróg krajowych do 10 t. (lub nawet do 8 t.), gdyż pojazdy winny mieć zagwarantowane prawo poruszania się po drogach krajowych bez zezwolenia do granicznej wartości nacisków pojedynczej osi 11,5 t.

W myśl art. 282 § 2 p.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd oddala skargę o wznowienie albo ją uwzględnia, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem, który wznowił postępowanie lub uchyla zaskarżone orzeczenie i skargę odrzuca lub postępowanie umarza.

Zaskarżona decyzja, uznając zasadność nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c p.r.d., przyjęła, że w sytuacji, gdy nacisk pojedynczej osi napędowej wyniósł 12,2 t. doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku 10 t. o 2,2 t., co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 22 % w warunkach braku zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII i to też uprawniało do nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł.

Jednakże nastąpiło to w sytuacji, gdy nacisk pojedynczej osi napędowej w przedmiotowej sprawie przekraczał co prawda 11,5 t., która to norma wynika z prawa unijnego (nacisk wynosił 12,2 t.) ale procentowo w wysokości ewidentnie niższej niż przyjęta w zaskarżonej decyzji (tj. w wysokości niższej niż 22 %). Wyliczenie procentowej wartości zaistniałego przekroczenia dopuszczanych norm rzutujące na wysokość nakładanej kary pieniężnej winno nastąpić bowiem przy przyjęciu wartości wynikającej z prawa unijnego, tj. 11, 5 tony. Następnie, w odniesieniu do tej wartości, należało określić zaistniałe przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej.

Zaskarżona decyzja, jak też utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r., naruszają zatem art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c) p.r.d. w związku z art. 3 oraz art. 7 w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika nr I dyrektywy 96/53/WE oraz w związku z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż nakładają sankcję administracyjną przy przyjęciu, że doszło do przekroczenia określonego przepisami wspólnotowymi dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej o wartość wyższą, niż ta, jaka powinna zostać przyjęta zgodnie z przywołanymi przepisami prawa.

Sąd nie podziela natomiast stanowiska strony przedstawionego w skardze wniesionej od zaskarżonej decyzji opierającego się na wyłączeniu jej odpowiedzialności z tytułu zaistniałego naruszenia, jako wynikającego z przyczyn leżących po stronie firmy zlecającej przewóz, która nie poinformowała skarżącej o konieczności uzyskania stosownego zezwolenia, w związku z czym spółka była przekonana, że pojazd opuszczający miejsce załadunku był pojazdem normatywnym. Dlatego też, zdaniem spółki, to działanie nadawcy doprowadziło do zaistnienia stwierdzonego w trakcie kontroli w dniu [...] listopada 2016 roku naruszenia.

W ocenie Sądu, podkreślenia bowiem wymaga, że z treści art. 140aa ust. 1 i ust. 3 p.r.d. wynika, iż kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd (tj. na przewoźnika), a warunkowo, tzn. w ściśle określonych sytuacjach, może być także nałożona na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora. Odpowiedzialność tych podmiotów, w tym załadowcy, ma odmienny charakter niż odpowiedzialność przewoźnika wykonującego przejazd i jest niezależna od jego odpowiedzialności. Trzeba tutaj zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał zatem za konieczną zmianę prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2018 roku o sygn. akt VI SA/Wa 997/17 poprzez uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] (pkt II. 1 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął w oparciu o art. 200 i art. 209 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 450 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt II. 2 sentencji wyroku).

Jednocześnie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do kontynuowania postępowania administracyjnego. Strona bowiem naruszyła prawo, gdyż nacisk osi pojedynczej, w przedmiotowej sprawie przekraczał 11,5 tony (wynosił 12,2 t.). W tej sytuacji powinna ulec zmianie wysokość kary nałożonej na stronę, w oparciu o prawidłowo (przy przyjęciu ww. dopuszczalnej wartości nacisku pojedynczej osi napędowej), procentowo wyliczone przekroczenie dopuszczanych norm.

W punkcie III sentencji wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie określił podlegającą zwrotowi na rzecz strony kwotę uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 15 000 złotych, stosownie do dyspozycji art. 19 ust. 5 ustawy zmieniającej. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 5 i 6 tej ustawy kwota ta podlega zwrotowi z odsetkami w wysokości jak od zaległości podatkowych liczonymi za okres od dnia zapłaty lub ściągnięcia tej kwoty. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy informacji uzyskanej od [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, skarżąca uiściła karę pieniężną w dniu 15 maja 2018 roku (k. nr 27 akt sądowych) a zatem odsetki powinny być naliczane od tej właśnie daty.

Zasądzając od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz spółki kwotę trzech tysięcy osiemset czterdziestu dwóch złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 w związku z art. 276 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku).