Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 564/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 par. 1 pkt 1, art. 3 par. 1, art. 59 par. 1 pkt 2, par. 3-4, art. 18
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 6-7
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 2, art. 3, art. 14
journal: Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
law: Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
article: art. 6, art. 128
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 38, art. 40, art. 84
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Dnia 12 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2014 roku sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postepowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących podatek od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A za lata 2005 – 2013.

W uzasadnieniu tego postanowienia podniosło, że postanowieniem z dnia [...]Prezydent Miasta Ł. odmówił J.W. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących podatek od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A za lata 2005 – 2013. Na postanowienie to zażalenie złożyli J. W. oraz J. W. Skarżący wnieśli o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa wobec nie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w podatku od nieruchomości za lata 2005 – 2007, uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie postanowienia o umorzeniu postępowań egzekucyjnych. Zażalenie J. W. na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]zostało rozstrzygnięte odrębnym postanowieniem Kolegium z dnia [...]stwierdzającym niedopuszczalność zażalenia.

Dalej organ drugiej instancji podniósł, że pismem z dnia 8 stycznia 2014r. J. W. i J. W. wezwali organ egzekucyjny – Prezydenta Miasta Ł., m.in. do umorzenia postępowań egzekucyjnych jako zmierzających do egzekucji nieistniejących zobowiązań. Zdaniem organu drugiej instancji z treści uzasadnienia należy wywieść, że wnioskodawcy swoje żądanie oparli o przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., nie istnienia obowiązku ("fakt nie istnienia decyzji"). W myśl art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się m. in. jeżeli obowiązek nie istniał. Zwrot "nie istniał" odnosi się do czasu przeszłego (sprzed wszczęcia egzekucji). W sprawie przesłanka ta mogłaby zaistnieć jedynie, gdyby stwierdzono nieważność decyzji podatkowych (ustalających wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od osób fizycznych) stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych na podstawie, których toczy się postępowanie egzekucyjne w administracji, w którym jako zobowiązana występuje J. W.. Stwierdzenie nieważności wywiera skutki od samego początku (ex tunc), tj. od chwili jej wydania. Wszystkie ostateczne decyzje podatkowe stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych na podstawie, których toczy się przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, w którym jako zobowiązana występuje J. W., pozostają w obiegu prawnym. W systemie prawa polskiego każda ostateczna decyzja korzysta z domniemania prawidłowości. Wszystkie decyzje ostateczne organów podatkowych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane tylko wyjątkowo i wyłącznie w trybach nadzwyczajnych określonych enumeratywnie w przepisach rozdziałów 17, 18 i 19 O.p. Twierdzenie skarżącej, że "SKO rozstrzygnęło, iż postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji są bezprzedmiotowe i podlegają obligatoryjnemu umorzeniu na podstawie art. 208 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zatem decyzje nie podlegają weryfikacji w jakimkolwiek innym nadzwyczajnym trybie przewidzianym do weryfikacji decyzji ostatecznych, będąc decyzjami nieistniejącymi", świadczy o niezapoznaniu się z uzasadnieniami decyzji Kolegium lub ich niezrozumieniem. To z uwagi na cofnięcie przez skarżących wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowych Prezydenta Miasta Ł. zastosowano art. 208 § 1 O.p. i umorzono postępowanie. Co oznacza, że wszystkie ostateczne decyzje podatkowe stanowiące podstawę wystawienia tytułów wykonawczych istnieją i pozostają w obiegu prawnym. W ocenie organu drugiej instancji żadne określone w art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a. przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego nie wystąpiły. Przedmiotowe postanowienie należy uznać jednocześnie za odpowiedź na wezwanie J. W. z dnia 20 czerwca 2014 r. do usunięcia naruszenia prawa, poprzez rozpatrzenie zażalenia z dnia 12 lutego 2014r. na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].

W skardze na powyższe postanowienie J. W. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowień organów obu instancji lub ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła:

1. rażące i celowe naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że powołany przepis dotyczy nieistnienia zobowiązania podatkowego, gdy z jego treści wynika, że dotyczy nieistnienia obowiązku podatkowego;

2. naruszenie prawa poprzez zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., kiedy nie ma zastosowania;

3. niezastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., kiedy ma zastosowanie;

4. rażące naruszenie art. 32 Konstytucji oraz art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, a także prawa wspólnotowego;

5. naruszenie art. 38, art. 40 Konstytucji oraz art. 2 i art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ drugiej instancji nie dostrzegł, że art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowi o nieistnieniu obowiązku podatkowego, a nie o nieistnieniu zobowiązania podatkowego. Zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz gminy Miasta Ł. podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Zobowiązanie podatkowe zawiera w sobie 4 elementy:

1) wskazanie obowiązku podatkowego jako źródła zobowiązania podatkowego,

2) wskazanie na zobowiązanie podatkowe jako obowiązek dokonania płatność,

3) wskazanie podmiotów, na rzecz których podatnik ma dokonać płatności,

4) wskazanie na przepisy prawa podatkowego, które określają wysokość, termin i miejsce dokonywania płatności z tytułu zobowiązania podatkowego.

Zobowiązanie podatkowe ma ścisły związek z obowiązkiem podatkowym – bez istnienia obowiązku podatkowego nie może powstać i istnieć zobowiązanie podatkowe, gdyż zobowiązanie podatkowe stanowi konkretyzację obowiązku podatkowego, lecz istnienie zobowiązania podatkowego nie oznacza istnienie obowiązku podatkowego. Ten kto konkretyzuje obowiązek podatkowy może być "oczywistym przestępcą". Decyzje w podatku od nieruchomości, istniejące w obiegu prawnym, na które powołuje się o Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. określają zobowiązanie podatkowe, a nie obowiązek podatkowy. Obowiązek podatkowy powstaje zaś w warunkach przez prawo określonych, niezależnie od woli podmiotów temu obowiązkowi podlegających, czy też woli organów podatkowych. Powstaje on z chwilą zaistnienia stanu faktycznego, określonego w hipotezie normy prawnopodatkowej, zatem nie ma żadnego związku z istnieniem zobowiązania podatkowego (decyzji podatkowej), które zawsze jest jedynie konkretyzacją obowiązku podatkowego. Tylko ustawa zastosowana prawidłowo do rzeczywistego stanu faktycznego, a nie decyzja o podatku od nieruchomości, normuje kiedy i w jakich sytuacjach powstaje obowiązek podatkowy. Z powyższego wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. pomyliło pojęcia zobowiązania podatkowego, do którego art. 59 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. nie ma zastosowania z pojęciem obowiązku podatkowego. Zdaniem skarżącej pomyłka ta ma charakter zamierzony, trudno bowiem przyjąć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie odróżnia tych pojęć. Takie działanie stanowi naruszenie art. 38 i art. 40 Konstytucji RP oraz art. 2 i art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Podstawą powstania obowiązku w podatku od nieruchomości są dane z ewidencji gruntów i podatków, co wynika z ustawy. Obowiązanym w podatku od nieruchomości może być nadto podmiot korzystający z nieruchomości bez tytułu prawnego. Ten drugi przypadek w stosunku do skarżącej nie zachodzi, gdyż w okresie od 2005 – 2103 skarżąca nie korzysta z nieruchomości, o czym wiedzę posiadają organy podatkowe. Jedynym źródłem obowiązku w podatku od nieruchomości dla skarżącej mógłby być w takiej sytuacji wpis w ewidencji gruntów i budynków, w którym skarżąca jest wpisana jako użytkownik wieczysty, o ile wpis jest zgodny z zasadą prawdy obiektywnej. Organ podatkowy, będący jednocześnie organem egzekucyjnym dysponuje dokumentami oraz wiedzą, że wpis skarżącej w ewidencji gruntów i budynków jako użytkownika wieczystego jest sprzeczny z rzeczywistym stanem prawnym. Jest sprzeczny z zasadą prawdy obiektywnej. Organ podatkowy jest obowiązany do uwzględnienia w postępowaniu podatkowym dokumentów, z których wynika, że dla skarżącej obowiązek w podatku od przedmiotowej nieruchomości nigdy nie istniał, zatem zachodzą ustawowe przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, bez potrzeby eliminacji z obiegu prawnego decyzji podatkowych. Obowiązek organu podatkowego wynika z fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej oraz konstytucyjnej zasady praworządności. Tylko w ten sposób można usunąć niezwłocznie stan nieustannego zagrożenia dla ludzkiego życia, zdrowia, rodziny i jej mienia, istniejący od 20 lat. Każde inne działanie jest rażącym naruszeniem tych praw, przysługujących każdemu człowiekowi, chronionych przepisami Konstytucji RP oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Bezwzględna nieważność aktu notarialnego z dnia [...](art. 58 § 1 K.c.) jest faktem obiektywnie istniejącym. Przepis ten został zastosowany do oceny aktu notarialnego przez Sąd Najwyższy. Tam gdzie skarżąca domagała się korzystania z prawa użytkowania wieczystego, powołując się na jego nabycie na podstawie aktu notarialnego z dnia[...], tam Sąd Najwyższy odmówił skarżącej tego prawa z tego względu, że akt notarialny jest bezwzględnie nieważny. Tam gdzie skarżąca domaga się umorzenia postępowania egzekucyjnego w podatku od nieruchomości, wskazując na bezwzględną nieważność aktu notarialnego będącego podstawą wpisu w ewidencji gruntów i budynków, tam organ podatkowy nie uwzględnił tej okoliczności. Taka sytuacja w oczywisty sposób narusza zasadę równości w stosowaniu prawa przez organ podatkowy, tj. rażąco narusza art. 32 Konstytucji oraz art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Podstawą wpisu skarżącej w ewidencji gruntów i budynków jest akt notarialny z dnia [...]. Pomijając fakt, że Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 stycznia 2003r., [...], znanego organowi podatkowemu od 2004r., stwierdził bezwzględną nieważność tego aktu (art. 58 § 1 K.c.), co organy stosujące prawo – nie tylko Sąd Najwyższy, ale także organy podatkowe – uwzględniają z urzędu, a czego uwzględnienia organ podatkowy odmawia. Prawo użytkowania wieczystego na rzecz ZPW im. B nie było ujawnione w księdze wieczystej w dacie sporządzenia aktu notarialnego z dnia [...]. Likwidator ZPW im. B, sprzedając skarżącej udział w prawie użytkowania wieczystego okazał m.in. decyzję Urzędu Wojewódzkiego w Ł. z dnia [...]1992r., w której urzędnik dysponujący pieczęcią "Z up. Wojewody [...]" poświadczył, że nieruchomość stała się z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego z dniem [...]1990r. Likwidator ZPW im. B miał wiedzę, że prawo objęte decyzją z dnia [...]1992r. nie istniało, gdyż nieruchomość stała się z mocy prawa z dniem 27 maja 1990r. własnością gminy Miasto Ł. Z tego względu nie tylko nie ujawnił prawa użytkowania wieczystego, ale także nie uwzględnił tego prawa w bilansie ZPW im. B za 1992r. po stronie aktywów. Wpisu w ewidencji gruntów i budynków również dokonano w wyniku przestępstwa, którego celem było nieujawnienie przestępstw dokonanych w procesie uwłaszczenia ZPW im. B oraz jego legalizacja, czyniona z zamiarem uzyskiwania kolejnej nienależnej korzyści majątkowej. W tym świetle prowadzona egzekucja wyczerpuje znamiona czynu zabronionego (przestępstwo na szkodę interesu prywatnego w celu uzyskania nienależnej korzyści majątkowej znacznej wartości), przy czym jego zamierzonym skutkiem jest utrzymywanie stanu zmierzającego do fizycznego wyniszczenia pokrzywdzonych, aby ostatecznie doprowadzić do ich przedwczesnej śmierci. Egzekucja podatku od nieruchomości jest nadal prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na D.W., co potwierdza prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł. II Wydział Cywilny z dnia 17 marca 2005r.,[...]. W uzasadnieniu powołanego postanowienia Sąd wyznaczył Urząd Miasta Ł., Wydział Finansowy, Oddział do spraw Egzekucji Należności Miasta Ł. do prowadzenia egzekucji ze świadczenia rentowego D. W., jako prowadzącego postępowanie egzekucyjne przeciwko D. W. na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych, celem wyegzekwowania zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, w tym za lata 2003 – 2005. Egzekucja była prowadzona aż do śmierci D. W., tj. do dnia 26 października 2009r. Postępowanie egzekucyjne wobec D. W. nie zostało do chwili obecnej umorzone. Jedynym spadkobiercą D. W. jest J. W., o czym organ podatkowy ma wiedzę. W tej sytuacji wystawienie tytułów wykonawczych za lata 2003 – 2005 na skarżącą jest niedopuszczalne. Zmiana podmiotu, na którego wystawiono tytuł wykonawczy ma na celu jedynie ukrycie, że został zrealizowany zamiar doprowadzenie do przedwczesnej śmierci pokrzywdzonej D. W. przez zorganizowaną grupę o charakterze przestępczym, poprzez egzekucję ze skromnego świadczenia rentowego, nieistniejącego obowiązku podatkowego. Prezydent Miasta Ł. nie rozpoznał wniosku skarżącej o wykreślenie hipoteki przymusowej ustanowionej w związku z tytułami wykonawczymi wystawionymi na skarżącą za lata 2003 – 2004. Za te lata tytuły wykonawcze były wystawione na D. W.. Ustanowienie hipoteki na mieniu skarżącej jest zatem niedopuszczalne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. uchylić je, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stwierdzić jego nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach, stwierdzić jego wydanie z naruszeniem prawa jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone postanowienie, sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa, w szczególności art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Analiza skargi oraz akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego, powołuje się na nieistnienie obowiązku podatkowego. W przekonaniu skarżącej decyzje, na które powołuje się Samorządowe Kolegium Odwoławcze, określają zobowiązanie podatkowe, a nie obowiązek podatkowy. Zobowiązanie podatkowe stanowi - jak stwierdza skarżąca - konkretyzację obowiązku podatkowego, lecz istnienie zobowiązanie podatkowego nie oznacza istnienia obowiązku podatkowego. Organ egzekucyjny winien zatem uwzględnić dokumenty, z których wynika, że obowiązek ten nigdy nie istniał, gdyż wpis skarżącej w ewidencji gruntów i budynków jako użytkownika wieczystego jest sprzeczny z rzeczywistym stanem prawnym, zatem sprzeczny z zasadą prawdy obiektywnej. Podstawowym argumentem mającym przemawiać za słusznością powyższego stanowiska skarżącej jest – w jej ocenie - nieważność umowy z dnia 23 stycznia 1993r., na podstawie której skarżąca, J. W. i D. W. nabyli prawo wieczystego użytkowania gruntu przy ul. A, stwierdzona wyrokami sądów powszechnych (wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 4 października 1999r., [...], wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 28 marca 2000r., [...] i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2003r., [...]). W oparciu o tę umowę zostały dokonane kwestionowane przez skarżącą zapisy w ewidencji gruntów i budynków, które były podstawą wydania ostatecznych decyzji wymiarowych.

Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego (por. P.Pietrzasz, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, publ. Lex 2010).

Stosownie do art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. W takim przypadku organ egzekucyjny, na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 3 i 4 u.p.e.a.).

Rozważając pojęcie obowiązku wymienionego w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. należy wskazać, że w myśl art. 1 u.p.e.a. ustawa ta określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków oraz prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2. Niewątpliwie obowiązkami podlegającymi egzekucji administracyjnej są podatki (art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowienia (...). Powołany przepis art. 2 § 1 u.p.e.a. posługuje się pojęciem obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, a następnie wymienia poszczególne kategorie tych obowiązków, w tym podatki. Podatek zgodnie z art. 6 Op jest zaś rozumiany jako publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Z przepisów tych wynika nadto obowiązek organu administracji publicznej polegający na podjęciu działań celem wykonania obowiązku przez zobowiązanego, oraz obowiązek zobowiązanego do zaspokojenia wierzyciela publicznego, w tej sprawie obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości. W literaturze podkreśla się, że "istota obowiązku prawnego łączy się nierozerwalnie z kategorią sytuacji prawnej rozumianej jako sytuacja wyznaczona przez obowiązujące normy prawne, tj. normy postępowania, które zostały w odpowiednim trybie ustanowione lub uznane za obowiązujące przez organy państwa, w których to normach w sposób jednoznaczny i bezpośredni nakazuje się pewnym rodzajowo określonym podmiotom, aby w opisanych okolicznościach zrealizowały określone zachowanie się. (...) Wystarczy już, aby określone zachowanie było nakazane albo zakazane przez normę prawną (bez względu na jego związek z zachowaniem innych podmiotów), aby móc je potraktować jako przedmiot obowiązku. Tym bardziej więc o obowiązku prawnym można mówić wtedy, gdy dane zachowanie jest – ze względu na normę prawną – relatywizowane do zachowania innego podmiotu" (zob. W. Jakimowicz, Obowiązek administracyjny w egzekucji administracyjnej, (w:) J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004, s. 129).

W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało w celu wyegzekwowania podatku od nieruchomości. Nie budzi wątpliwości, że zobowiązanie podatkowe powstaje i istnieje obiektywnie niezależenie od tego, czy jego wysokość została wskazana przez podatnika w deklaracji, czy też została określona decyzją organu podatkowego. Decyzja bądź też deklaracja konkretyzują jedynie jego wysokość. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy i służy wykonaniu obowiązku wskazanego w tym tytule (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 31 stycznia 2008r., III SA/Wa 1408/07, i wyrok NSA z 28 czerwca 2004r.,FSK 200/04). W postępowaniu podatkowym mającym na celu ustalenie i pobór należności podatkowych z tytułu podatku do nieruchomości wobec podatników będących osobami fizycznymi, tak w stanie prawnym obowiązującym w roku podatkowym 2005, jak i obecnie, wyróżnia się dwa etapy postępowania, a mianowicie: 1) postępowanie wstępne, w którym podatnik powinien złożyć właściwemu organowi gminy informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych sporządzoną według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części) – art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2014r., poz. 849 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., oraz 2) postępowanie wymiarowe, w wyniku którego organ podatkowy dokonuje wymiaru podatkowego w formie konstytutywnej decyzji administracyjnej (art. 6 ust. 7 u.p.o.l.). Oznacza to, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości może powstać dopiero z dniem prawidłowego doręczania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. Powstanie tego zobowiązania jest nierozerwalnie związane z procesem wymiaru zobowiązania, wydania decyzji i jej doręczeniem. Wydanie decyzji ustalającej, a więc tworzącej nowy stosunek prawny, wiąże się z przeprowadzeniem postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2014r., II FSK 1451/12).

Z powyższego wynika, że zastosowanie wobec zobowiązanego egzekucji administracyjnej może nastąpić jeżeli dobrowolnie nie zrealizuje obowiązku podatkowego wynikającego z decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości. Niewątpliwie postępowanie egzekucyjne jest w takim wypadku konsekwencją zakończonej wcześniej sprawy podatkowej. W sytuacji, gdy w tytule wykonawczym jako podstawę prawną należności wskazano określone orzeczenie, np. decyzję organu podatkowego, egzekucji podlega kwota należna w świetle tego orzeczenia, pomniejszona o ewentualne dokonane przez dłużnika wpłaty. W tytule wykonawczym wierzyciel wskazuje nieuiszczoną, dochodzoną przez niego kwotę należności. Postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł ten zachowuje swoją aktualność, tj. jak długo egzekwowana na jego podstawie, określona kwotowo należność, znajduje źródło (podstawę) w orzeczeniu wskazanym w tym tytule.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że wskazaną w tytułach wykonawczych podstawę egzekwowanego obowiązku stanowiły ostateczne i prawomocne decyzje Prezydenta Miasta Ł. z dnia: [...] 2005r., [...]2006r., [...]2007r., [...]2008r., [...]2009r., [...]2010r., [...]2011r., [...]2012r. i [...]2013r. ustalające J. W. i J. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości przy ul. A w Ł. za lata 2005 – 2013. Wymienione decyzje wymiarowe pozostają w dalszym ciągu w obrocie prawnym. Uruchomione przez skarżącą i J. W. nadzwyczajne tryby weryfikacji tych decyzji nie doprowadziły do ich wzruszenia. Wyrokami: z dnia 25 marca 2014r., I SA/Łd 1496/13, I SA/Łd 1497/13, I SA/Łd 1502/13, I SA/Łd 1503/13, z dnia 1 kwietnia 2014r., I SA/Łd 1498/13, I SA/Łd 1499/13, I SA/Łd 1500/13, I SA/Łd 1501/13, i z dnia 16 czerwca 2014r., I SA/Łd 50/14, I SA/Łd 51/14, I SA/Łd 52/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargi J. W. i J. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] 2013r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2013. Wyrokami z dnia 6 sierpnia 2014r., sygn. akt I SA/Łd 369/14, I SA/Łd 370/14, I SA/Łd 371/14, I SA/Łd 372/14, I SA/Łd 373/14, I SA/Łd 374/14 i 7 sierpnia 2014r., sygn. akt I SA/Łd 375/14, I SA/Łd 376/14, I SA/Łd 377/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi J. W. i J. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...], wydane w trybie wznowienia postępowania w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych ustalających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2005 – 2013. Decyzji ostatecznej przysługuje domniemanie prawidłowości tak długo jak długo ona nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w przewidzianym przez prawo trybie. Oznacza to, że objęte tytułami wykonawczymi zobowiązania w podatku od nieruchomości są zobowiązaniami istniejącymi, podlegającymi wykonaniu w trybie przymusowym. Sytuacja taka istnieje w sposób ciągły i obejmuje także moment zainicjowania postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wnioskiem skarżącej z dnia 8 stycznia 2014r. oraz datę orzekania przez organy obu instancji o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego (6 luty 2014r. i 23 czerwca 2014r.).

Postępowanie egzekucyjnej, chociaż jest konsekwencją zakończonych wcześniej postępowań wymiarowych, to jest jednak postępowaniem odrębnym, toczącym się na podstawie regulacji dotyczących tego postępowania i inny jest jego cel (doprowadzenie do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2 u.p.e.a.). W postępowaniu tym nie mogą być skutecznie podważane ustalenia faktyczne i ocena prawna zawarte w pozostających w obrocie prawnym decyzjach ostatecznych, stanowiących podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, na podstawie których jest ono prowadzone. Przyjęcie poglądu prezentowanego przez skarżącą byłoby w tej sytuacji równoznaczne z umożliwieniem jej podważenia ostatecznych decyzji poza trybami nadzwyczajnymi dla tego celu przewidzianymi w dziale IV, rozdział 17 – 19 O.p. i stanowiłoby naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych, o jakiej stanowi art. 128 O.p. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Zasada trwałości decyzji administracyjnej jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym podatkowego. Z uwagi na to, że możliwość podważenia decyzji ostatecznej narusza ład systemu prawnego, gdyż stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania oraz stabilności decyzji ostatecznych, ustawodawca przewidział możliwość jej wyeliminowania z obrotu prawnego tylko w wyjątkowych wypadkach, w trybach nadzwyczajnych. Określone w przepisach szczególnych odstępstwa podlegają jednak ścisłej wykładni. Jak już wyżej wskazano uruchomione przez skarżącą i J. W. nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji określających zobowiązanie w podatku od nieruchomości nie doprowadziły jednak do ich wzruszenia. Powołany przez skarżącą wyrok z dnia 11 listopada 2012r., II FSK 2632/10, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 O.p., że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną", został wydany w sprawie, w której przedmiotem było łączne zobowiązanie pieniężne. Przedmiotem postępowania administracyjnego poprzedzającego postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie było ustalenie zobowiązania w podatku od nieruchomości w trybie zwyczajnym, a nie postępowanie egzekucyjne. Z wyroku tego wynika tylko tyle, że to w postępowaniu wymiarowym podatnik ma możliwość podważenia przy pomocy dowodów przeciwnych dokumentu urzędowego w postaci danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem skarżąca z takiej możliwości skutecznie nie skorzystała, chociaż wyrok Sądu Najwyższego w sprawie [...]został wydany w 23 stycznia 2003r., a więc prawie dwa lata wcześniej niż została wydana decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2005r. ([...]2005r.).

W tej sytuacji zarzuty skargi naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., które to przepisy z mocy art. 18 u.p.e.a. mają zastosowanie do postanowień wydawanych przez organy w postępowaniu egzekucyjnym, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta Miasta Ł. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego uznać należy za niezasadny, skoro wniosek skarżącej nie mógł zostać przez organ egzekucyjny uwzględniony.

Pozostałe zarzuty skargi rażącego naruszenia art. 32 Konstytucji RP, art. 2, art. 3 i art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993, nr 61, poz. 284 ze zm.), a także "prawa wspólnotowego" oraz naruszenia art. 38, art. 40 Konstytucji RP, mającego polegać, jak wynika z uzasadnienia skargi, na "utrzymywaniu stanu zmierzającego do fizycznego wyniszczenia ludzi pokrzywdzonych przez zorganizowaną grupę o charakterze przestępczym z zamiarem doprowadzenia do przedwczesnej śmierci pokrzywdzonych" i nieuwzględnienie okoliczności, że umowa z dnia 23 grudnia 1993r., stanowiąca podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków, była nieważna, również ocenić należało jako niezasadne. Z akt sprawy nie wynika, aby została naruszona zasada równości wobec prawa i ochrony życia, zakaz dyskryminacji i zakaz tortur. Co więcej, zauważyć należy, że obowiązek płacenia podatków wynika z art.84 Konstytucji RP. Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest w sytuacji, gdy podatnik nie wywiązuje się dobrowolnie z nałożonych nań obowiązków podatkowych i ma ono zapewnić między innymi równość i powszechność opodatkowania. Celem postępowania egzekucyjnego wedle przyjętych założeń jest doprowadzenie do wykonania ciążącego na zobowiązanym obowiązku, i tym samym doprowadzenie do przywrócenia zachwianej wskutek niewykonania obowiązku przez zobowiązanego równowagi w sferze majątkowej wierzyciela publicznoprawnego, którego majątek został uszczuplony, i zobowiązanego, uchylającego się od zaspokojenia wierzyciela. Istota postępowania egzekucyjnego tkwi w podejmowaniu przez wyznaczone prawem organy administracji publicznej wszelkich przewidzianych prawem, niezbędnych kroków do tego, aby doprowadzić do zgodności stanu faktycznego ze stanem odpowiadającym indywidualnej lub ogólnej normie prawnej, z której wynikają dla imiennie oznaczonego adresata obowiązki podlegające przymusowemu wykonaniu w trybie administracyjnym (por. E. Smoktunowicz (w:) Wielka encyklopedia prawa, red. E. Smoktunowicz, Warszawa-Białystok 2000, s. 207). Celem tego postępowania nie jest zaś wywoływanie dolegliwości, jak to ma miejsce w przypadku postępowań o charakterze represyjnym. Przysługujące podatnikowi środki zaskarżenia, tak w toku postępowania przed organami podatkowymi, jak i w postępowaniu egzekucyjnym umożliwiają mu obronę przed niezasadnym obciążeniem zobowiązaniem podatkowym i jego przymusową egzekucją, a także ochronę jego praw i wolności, w tym godności i poszanowania nienaruszlaności. To od woli podatnika zależy, czy skorzysta z nich we właściwym czasie. Kwestionowanie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego nie jest środkiem służącym ochronie tych wartości, ochronie tej służą bowiem środki prawne w momencie zastosowania środka egzekucyjnego, np. poprzez żądanie poszanowania minimum egzystencji w momencie zajmowania poszczególnych składników majątkowych zobowiązanego czy zachowania nietykalności cielesnej podczas przeszukania. W literaturze podkreśla się też, że "zachowanie organu działającego w ramach kompetencji jest zawsze obowiązkiem tego organu bez względu na to, czy w konkretnej sprawie realizowane są prawa lub obowiązki obywatela, czy też prawa lub obowiązki państwa (jednostki samorządowej)" – zob. W. Jakimowicz, Obowiązek administracyjny w egzekucji administracyjnej, op.cit., s. 131. Z tego też względu wszystkie argumenty skargi koncentrujące się wokół naruszenia praw podmiotowych skarżącej nie mogły odnieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

k.ż.