Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1076/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Wojewody W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Prezydent Miasta P. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j. t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych) wymeldował P. T. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. J. Z. (...) w P.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało z urzędu na skutek pisma Prokuratury Rejonowej P. – N. M. w P. z dnia (...) r., z którego wynika, że P. T. nie przebywa i nie zamieszkuje pod wskazanym wyżej adresem od września (...) r. i nie ustalono aktualnego miejsca jego pobytu.

W toku postępowania ustalono, że P. T. był najemcą części przedmiotowego lokalu na podstawie umowy najmu z dnia (...) r., która w dniu (...) r. została jemu wypowiedziana, ze skutkiem na dzień (...) r. W dniu (...) r. Sąd Rejonowy w P., II Wydział Cywilny wydał wyrok nakazujący P. T. opuszczenie przedmiotowego lokalu. Jednocześnie przyznano jemu uprawnienie do lokalu socjalnego. W dniu (...) r. zawarte zostało porozumienie pomiędzy P.S., właścicielem przedmiotowego lokalu a P. T., w którym ww. zobowiązał się dobrowolnie opuścić, opróżnić i wydać przedmiotowy lokal w zamian za rekompensatę pieniężną związaną ze zmianą miejsca zamieszkania. Ponadto oświadczył, że nie będzie wnosił w stosunku do właściciela innych roszczeń. W oświadczeniu z dnia (...) r. właściciel przedmiotowego lokalu poinformował, że w dniu (...) r. P. T. opróżnił lokal z rzeczy. W lokalu tym wymieniono zamki w drzwiach wejściowych i od dnia (...) r. użytkowany jest on jako zaplecze magazynowe. Ponadto właściciel tego lokalu zeznał, że w dniu (...) r. zainteresowany w sposób dobrowolny i trwały opuścił przedmiotowy lokal zabierając swoje rzeczy osobiste i dobytek. Powyższe właściciel przedmiotowego lokalu potwierdził również w piśmie z dnia (...) r. Fakt niezamieszkiwania P. T. w tym lokalu został także potwierdzony przez Komisariat Policji P. – J. w piśmie z dnia (...) r. i (...) r., w których poinformowano, że ww. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od września (...) r. Zainteresowany w swoich pismach kierowanych do organu informował, że nie wyraża zgody na wymeldowanie z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu i że będzie dochodził swoich praw o przywrócenie prawa do zamieszkiwania w tym lokalu. W trakcie postępowania ustalono, że P. T. trzykrotnie składał pozew do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania dotyczącego przedmiotowego lokalu (w dniu (...) r., (...) r. i (...) r.). Zarządzeniami Sądu Rejonowego P.- G. i J. w P., I Wydział Cywilny z dnia (...) r., (...) r. pozwy zostały zwrócone. W dniu (...) r. P. T. oświadczył, że nie zgadza się z wymeldowaniem z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu, gdyż oczekuje na przyznanie lokalu socjalnego. Fakt, że P. T. nie zgadza się na wymeldowanie z pobytu stałego z tego lokalu, gdyż oczekuje na przyznanie lokalu socjalnego nie wpływa na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Zameldowanie jest bowiem rejestracją miejsca pobytu, a zainteresowany od około 5 lat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Wymeldowanie z przedmiotowego lokalu nie jest związane z kwestią przyznania jemu lokalu socjalnego. Są to dwie odrębne sprawy. Zainteresowany nie ma możliwości ponownego zamieszkania w spornym lokalu, ponieważ dochodzi swych praw o przyznanie lokalu socjalnego (innego), a ponadto w lokalu tym znajduje się aktualnie zaplecze magazynowe, a nie lokal mieszkalny. Utrzymywanie zameldowania pod wskazanym wyżej adresem stanowiłoby fikcję meldunkową. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zainteresowany przebywa w W. i zdaniem organu to tam może koncentrować się obecnie jego życie, a zatem powinien dopełnić obowiązku meldunkowego zgodnie z obowiązującymi przepisami. O jego pobycie w W. świadczy pobieranie zasiłku z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy W. M. S. W.

W odwołaniu od powyższej decyzji odwołujący wskazał, że ponownie złożył do sądu pozew o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu. Lokal ten stanowi jego centrum życiowe i wiąże z nim swoją przyszłość. Wskazał również, że porozumienie, które zawarł z właścicielem tego lokalu pozbawiło go prawa do lokalu socjalnego i w związku z tym wniósł o zadośćuczynienie za wprowadzenie go w błąd przez właściciela przedmiotowego lokalu.

Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Wojewoda W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. u. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że podziela ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji i jego wnioski prawne. Odwołujący od września (...) r. nie mieszka w sposób stały w przedmiotowym lokalu, fakt ten został potwierdzony na podstawie przesłuchania stron, w tym zeznań samego zainteresowanego, pism strony, informacji uzyskanych z wyroku sądu, pisma policji i postanowień sądowych. Argumenty podnoszone w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na rozstrzygniecie w niniejszej sprawie, ponieważ nie wnoszą żadnych nowych dowodów. Zainteresowany przedmiotowy lokal opuścił w dniu (...) r., a w dniu (...) r. (czyli po wszczęciu w dniu (...) r. niniejszego postępowania) wniósł pozew do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania, co miało umożliwić powrót odwołującemu do przedmiotowego lokalu. Zarządzeniem z dnia (...) r. Sąd zwrócił pozew, ponieważ nie zostały uzupełnione braki formalne. Z dniem (...) r. zarządzenie stało się prawomocne. Podejmowane przez stronę środki prawne (art. 344 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego) o przywrócenie naruszonego posiadania były nieskuteczne, a należy podkreślić, że zgodnie z ww. przepisem roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. Ponadto organ wskazał, że zadana norma prawna nie uzależnia wydania decyzji merytorycznej w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania przed sądem powszechnym o naruszenie posiadania lokalu (odwołujący wniósł po raz trzeci w dniu (...) r. pozew o przywrócenie naruszonego posiadania spornego lokalu).

W skardze na powyższą decyzję P.T. wyraził niezadowolenie z podjętej przez organ decyzji. Rozstrzygniecie o wymeldowaniu podjęto wbrew jego woli, a właściciel lokalu, w którym mieszkał wprowadził go w błąd mówiąc, że nie utraci prawa do lokalu socjalnego, gdy się wyprowadzi z przedmiotowego lokalu. Skarżący podniósł także, że nie wyraża zgody na wymeldowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie przywrócenia jemu naruszonego posiadania spornego lokalu.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca swoje umocowanie w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm, dalej P.p.s.a.) i zgodnie z tą zasadą Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

Podstawę materialnoprawną podejmowanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 1 ust. 2 tej ustawy ewidencja ludności polega na rejestracji danych dotyczących miedzy innymi miejsca pobytu osób. Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 2 powołanej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Analizując powyższe przepisy należy mieć na uwadze, że wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter ewidencyjno-rejestrowy i służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Dlatego jeżeli osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, to celem zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji, decyzje w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy.

Dla właściwego zrozumienia istoty sprawy należy wyjaśnić pojęcie "miejsca stałego pobytu". Będzie nim lokal, w którym osoba fizyczna stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, a w szczególności nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, podejmuje wizyty członków rodziny i znajomych. W sytuacji gdy ktoś opuszcza swoje miejsce stałego pobytu, czyli przestaje w nim przebywać, a nie zgłasza powyższego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, zachodzą przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Chodzi zatem o sytuacje, w której osoba fizyczna nie przebywa już w lokalu, w którym miała poprzednio zorganizowane centrum życiowe, a nie przebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli tej osoby.

Cytowany wyżej przepis określa przesłanki, po spełnieniu których właściwy organ gminy może orzec o wymeldowaniu danej osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Aby było to możliwe, organ gminy musi ustalić, że strona w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania i nie wymeldowała się. Przy ocenie zaistnienia przesłanki wymeldowania, organ winien ustalić zamiar osoby mającej być wymeldowaną. Stosownie bowiem do treści art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Zamiar opuszczenia miejsca pobytu stałego to nie tylko wyrażona werbalnie chęć koncentrowania w dalszym ciągu spraw życiowych w danym lokalu, ale przede wszystkim postrzegalne na zewnątrz przejawy więzi z miejscem pobytu stałego. Dla takiego ustalenia konieczne jest przeprowadzenie pełnego i rzetelnego postępowania dowodowego, zgodnie z zasadami przewidzianymi w przepisach K.p.a, przede wszystkim zgodnie z art. 7, 77 § 1, art. 80 K.p.a., co następnie powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu prowadzi do wniosku, że organ prawidłowo ustalił, że skarżący w sposób trwały i dobrowolny opuścił miejsce stałego zameldowania. Powyższe wynika przede wszystkim z porozumienia zawartego w dniu (...)r. pomiędzy skarżącym a właścicielem przedmiotowego lokalu, w którym skarżący zobowiązał się do dobrowolnego opuszczenia tego lokalu (co też w tym dniu uczynił – zeznanie skarżącego i właściciela przedmiotowego lokalu) oraz opróżnienia go ze swoich rzeczy i wydania właścicielowi. W wyniku zawartego porozumienia skarżący otrzymał również rekompensatę pieniężną związaną ze zmianą miejsca zamieszkania w kwocie (...) zł i oświadczył, że nie będzie wnosił względem wynajmującego żadnych nowych roszczeń innych roszczeń (k. 12 akt adm.). Od dnia (...) r. lokal nie jest zamieszkały, wymienione zostały zamki w drzwiach, lokal użytkowany jest jako zaplecze magazynowe (oświadczenie właściciela lokalu k. 10 akt adm.) . Również pisma Komisariatu Policji P. –J. z dnia (...) r. i (...) r. potwierdzają, że skarżący od roku nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Aktualnego miejsca pobytu nie ustalono (k. 55 akt adm.). Powyższe dowody są spójne i jednoznacznie potwierdzają, że skarżący dobrowolnie wyprowadził się z miejsca stałego pobytu i swoje sprawy życiowe skoncentrował w nowym miejscu, na co chociażby wskazuje fakt, co słusznie zauważył organ I instancji, korzystania przez skarżącego z pomocy społecznej udzielanej przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy W. M. S. W. (k. 183 akt adm.)

Natomiast okoliczność, skorzystania przez skarżącego, wbrew zwartemu porozumieniu, ze środków prawnych zawartych w art. 344 § 1 i 2 kodeksu cywilnego w postaci wniesienia do sądu pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu (dwukrotnie nieskuteczne – prawomocne zarządzenia Sądu o zwrocie pozwu z dnia (...) r. sygn. (...) i (...) r., sygn.(...) , ponowny pozew z dnia (...) r.- sprawa w toku) oraz jego stanowisko, że nie zgadza się na wymeldowanie z pobytu stałego, gdyż oczekuje na przyznanie lokalu socjalnego nie mają wpływu na rozstrzygniecie podjęte w niniejszej sprawie.

Jak już wyżej podkreślono, decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowanie) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany loka i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienie strony do dochodzenia swoich roszczeń przed sądem cywilnym.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca podjęte zostały na podstawie przepisów prawa, prawidłowo zastosowanych i wyłożonych i z tego względu Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.