Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 792/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31 d ust. 1-3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 15 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek J.S. (zwanego dalej: "rolnikiem") o przyznanie na rok 2013: płatności bezpośrednich; pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) i płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013). W ramach płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007 – 2013) na rok 2013 rolnik zadeklarował:

– Do wariantu 4.1 – ochronę siedlisk lęgowych ptaków – 88,69 ha,

– Do wariantu 5.1 - ochronę siedlisk lęgowych ptaków (NATURA 2000) – 15,76 ha.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w S. (zwany dalej "Kierownikiem") wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania rolnośrodowiskowej, w pomniejszonej wysokości, ustalając sankcję w wysokości 25%.

Dyrektor [...] Oddziału ARiMR (zwany dalej "Dyrektorem")

po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kierownik, po ponownej analizie zgromadzonych dowodów w sprawie, decyzją

z dnia [...] nr [...] przyznał płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu:

1. 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych

na obszarach Natura 2000 kwotę w wysokości [...] zł, w tym środki

z budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł.

1.1. Wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 o stawce

[...] zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności 15,76 ha/rok, kwotę

w wysokości [...] zł,

2. 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 - kwotę w wysokości [...] zł, w tym środki

z budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł.

2.1. Wariant 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków o stawce [...] zł

za powierzchnię uwzględnioną w płatności 88,69 ha/rok, kwotę w wysokości

[...] zł.

Z uzasadnieniu decyzji wynikało, że we wniosku

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007 – 2013) na rok 2013, rolnik zadeklarował:

– do wariantu 4.1 – ochronę siedlisk lęgowych ptaków – 88,69 ha,

– do wariantu 5.1 - ochronę siedlisk lęgowych ptaków (NATURA 2000) – 15,76 ha.

W dniu 18 listopada 2013 r. w gospodarstwie rolnika Inspekcja Weterynaryjna Powiatowy Inspektorat Weterynarii (PIW) w K. przeprowadziła kontrolę

na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz w zakresie zdrowia publicznego, zdrowia zwierząt. Raport z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności – nr protokołu [...] - został przekazany Kierownikowi i załączony do akt sprawy.

W toku ww. kontroli stwierdzono obecność w stadzie krowy o nr [...], zakażonej enzootyczną białaczką bydła, co oznaczało, że rolnik nie podjął czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych, wynikających z przeprowadzonych kontroli urzędowych [...] - tj. nie wykonał decyzji z dnia [...] znak [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a na mocy której nakazano zabicie krowy "białaczkowej".

Z raportu wynikało ponadto, że rolnik był obecny przy przeprowadzonej kontroli, oraz, że nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie - zarówno po odbiorze części IRZ-1, IRZ- 3 protokołu w dniu kontroli, jak i po doręczeniu mu za pośrednictwem poczty części IRZ-4 protokołu.

W dniu 24 kwietnia 2014 r. do Kierownika wpłynęło pismo rolnika, skierowane

do PIW w K. W piśmie tym rolnik kwestionował ustalenia kontroli przeprowadzonej przez PIW w dniu 18 listopada 2013 r. i wniósł o ponowną weryfikację protokołu z uwagi na występujące w nim błędy formalne oraz nieprawdziwe fakty. Rolnik wytłumaczył również, że nie zastosował się do nakazu uboju krowy z przyczyn humanitarnych i zgodnie z chrześcijańskim sumieniem cielną krowę z pozytywnym wynikiem białaczki sprzedał do rzeźni po jej wycieleniu.

PIW nie uwzględniła uwag rolnika, uznając je za bezzasadne i stwierdzając jednocześnie, że ustalenia zawarte w protokole są zgodne ze stanem faktycznym (pismo z dnia 28 kwietnia 2014 r. nr [...]). PIW poinformowała, że rolnik bezpośrednio po kontroli otrzymał protokół, co potwierdził własnoręcznym podpisem, a ponadto został poinformowany o możliwości wniesienia uwag i zastrzeżeń w ciągu 14 dni od otrzymania protokołu, czego nie uczynił.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Kierownik ustosunkował się również do zarzutów podniesionych przez rolnika w odwołaniu od uchylonej decyzji

z dnia [...], uznając je za nieuzasadnione.

Kierownik powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego

i § 41 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361), dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe", w związku z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia nr 65/2011 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.1.2011, str. 8), wskazał, że zmniejsza się całkowitą kwotę płatności, które mają zostać przyznane w danym roku kalendarzowym, w którym doszło do wystąpienia nieprawidłowości o 25%, co stanowi kwotę [...] zł.

Następnie przedstawił sposób naliczenia płatności, wskazując, że odnośnie do ww. wariantu 5.1 w płatności uwzględniono powierzchnię 15,76 ha, przyznana kwota wynosiła [...] zł, zmniejszenia – [...] zł, zatem przyznano kwotę [...] zł. Odnośnie do ww. wariantu 4.1 podał, że w płatności uwzględniono powierzchnię 88,69 ha, przyznana kwota wynosiła [...] zł, zmniejszenia –[...] zł, zatem przyznano kwotę [...] zł.

Ponadto, organ dodał, że dodatkowo na przyznaną kwotę miały wpływ nieprawidłowości dotyczące:

"1 Pakietu, Gospodarstwa, Podstawowych wymagań, [...]

- W raporcie z KnM wykryto nieprawidłowości CC - wysokość sankcji: 25%, klasyfikacja błędu: Sankcjonujący".

Organ wskazał, że wysokość stawki podstawowej jest niezależna od sankcji i dotyczy wszystkich wnioskodawców.

W piśmie z dnia 17 lutego 2015 r. rolnik złożył odwołanie od decyzji Kierownika z dnia [...], wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie płatności w pełnej wysokości. W uzasadnieniu wskazał, że Kierownik podał, iż płatność została pomniejszona o 25% z powodu ustaleń poczynionych przez kontrolę Inspekcji Weterynaryjnej. Dodał, że faktem jest, iż nie odwołał się od protokołu z kontroli z uwagi na brak wiedzy na temat konsekwencji z tego tytułu. Rolnik podniósł także, że nie jest dla niego zrozumiały sposób wyliczenia naliczonych sankcji.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "Kpa", w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2010 r. w sprawie wykonania nadzoru w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, współpracy organów Inspekcji Weterynaryjnej i Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz podmiotów prowadzących rejestry koniowatych, a także dokonywania zmian w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, rejestrach koniowatych i centralnej bazie koniowatych (Dz.U. z 2010 r., Nr 64, poz. 400), § 2 ust. 3, § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie liczby punków jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r., Nr 54, poz.446), dalej "rozporządzenie z 2009 r. w sprawie liczby punktów", art. 41 ust. 1 w zw. z poz. 20 załącznika nr 2 do ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r., nr 213, poz. 1342 ze zm.), wydał decyzję z dnia [...] nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor wskazał, że wniosek został złożony

we właściwym miejscowo biurze i w przepisanym prawem terminie. Zdaniem Dyrektora, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały ustalenia wynikające z raportu sporządzonego przez uprawniony do tego organ - inspekcję weterynaryjną.

Następnie Dyrektor wskazał, że kontrole były prowadzone w zgodzie

z obowiązującymi przepisami prawa. Dla siedziby rolnika właściwy do przeprowadzenia kontroli był Powiatowy Lekarz Weterynarii w K. Przedmiotem czynności kontrolnych była weryfikacja dokumentacji dotyczącej bydła przebywającego w siedzibach stad rolnika, w tym ksiąg rejestracji stada bydła, paszportów czy terminowości zgłoszeń zdarzeń mających miejsce w siedzibie. Sporządzony z kontroli raport nr [...] dołączono do akt prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, albowiem treść zawartych w nim ustaleń ma wpływ na wielkość płatności przyznanych rolnikowi.

Powołując się na stosowne przepisy prawne, Dyrektor wykazał uprawnienia inspekcji weterynaryjnej do podjęcia czynności kontrolnych i obowiązek przekazania do ARiMR protokołów z przeprowadzonych czynności kontrolnych.

Dyrektor na podstawie treści raportu ustalił, że rolnik brał czynny udział

w prowadzonym postępowaniu kontrolnym, o czym świadczy złożony podpis na stronie 12 raportu w dniu zakończenia kontroli tj. 18 listopada 2013 r. W trakcie postępowania kontrolnego rolnik nie wnosił zastrzeżeń do ustaleń zawartych w tym raporcie, nie złożył żadnych wniosków dowodowych. Na podstawie raportu kontroli w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzono, że rolnik nie podjął czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych wynikających z przeprowadzonych kontroli urzędowych (oznaczenie naruszenia: [...]). W sekcji X Ustalenia końcowe w polu 44 uwagi osób wykonujących kontrolę inspektor zamieścił informację, że nie wykonano decyzji z dnia [...] znak [...] nakazującej zabicie krowy "białaczkowej" oznaczonej nr [...].

W ocenie Dyrektora raport inspekcji weterynaryjnej ma moc prawną dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 K.p.a., bowiem został sporządzony przez uprawniony do tego organ i w przepisanej formie. Zauważył jednocześnie, że rolnik nie złożył wniosku o przeprowadzenie przeciwdowodu. Zdaniem Dyrektora, rolnik powinien dokonać tej czynności w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu raportu inspekcji weterynaryjnej.

Dalej Dyrektor wskazał, że ustalił, iż decyzją nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w K. w dniu [...] wydał nakaz uboju dwóch sztuk bydła o nr [...] oraz [...] znajdującego się w siedzibie rolnika z powodu nie wykonania zakazów zawartych w decyzjach PIW z dnia [...] nr [...] oraz nr [...], którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności z powodu wystąpienia u tego bydła enzootycznej białaczki. Dyrektor podkreślił, że niewykonanie decyzji z dnia [...] było okolicznością uzasadniającą stwierdzenie nieprawidłowości, ustalonej w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 18 listopada 2013 r., na podstawie której podjął rozstrzygnięcie o pomniejszeniu rolnikowi płatności rolnośrodowiskowej.

W dalszej części decyzji Dyrektor przytoczył treść regulacji prawnych dotyczących stosowania odpowiednich środków przewidzianych do zwalczania enzootycznej białaczki bydła. Następnie wskazał, że ustalił, iż decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...], znak [...] z uwagi

na nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności, podlegała wykonaniu z chwilą

jej doręczenia stronom. Ustalenie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii

w K. w toku kontroli w gospodarstwie rolnika, że jedna z dwóch sztuk bydła zakażona enzootyczną białaczką nie poddana została ubojowi, skutkowało nałożeniem na rolnika sankcji w wysokości 25 % pomniejszenia przedmiotowej płatności.

Dyrektor wskazał, że na podstawie art. 31d ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) po zakończeniu kontroli dokonano oceny wagi stwierdzonych niezgodności, przypisując w raporcie z czynności kontrolnych odpowiednią liczbę punktów w zakresie ich zasięgu, dotkliwości i trwałości w łącznej ilość punktów 15. Wobec powyższego na podstawie art. 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str.16) należało zmniejszyć całkowitą kwotę płatności, która może być przyznana w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Stwierdzono bowiem naruszenie i przypisano im 15 punktów zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punków.

W ocenie Dyrektora, słusznie przyjął organ I instancji, że przyznane płatności należało pomniejszyć o 25%, przyznaną płatność w ramach wariantu 4.1 o [...] zł, a w ramach wariantu [...] zł. Na koniec przedstawił sposób wyliczenia dotyczące pomniejszenia wsparcia w ramach obu wariantów, tj. Wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze Natura 2000 oraz wariantu 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków.

Rolnik nie zgodził się z rozstrzygnięciem Dyrektora i w złożonej skardze wniósł

o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości. Decyzji zarzucił naruszenia art. 107 § 3, art. 6, 7, 8, 9, 10, 11 i 77 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd wskazał, co następuje:

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz zwracania płatności rolnośrodowiskowej objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 regulowało rozporządzenie rolnośrodowiskowe wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U Nr 64, poz. 427 ze zm.).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Stosownie do art. 21 ust. 2 ww. ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kpa nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Odwołanie od decyzji w sprawie przyznania pomocy:

1) rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania;

2) nie wstrzymuje jej wykonania (art. 21 ust. 4 ww. ustawy). W przypadku, o którym mowa w art. 155 Kpa, organ wyższego stopnia może zmienić decyzję ostateczną w sprawie przyznania pomocy, na mocy której strona nabyła prawo, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw (art. 21 ust. 5 ww. ustawy).

Z powyższego wynika, że art. 21 ust. 2 ww. ustawy zastąpił art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 Kpa.

Na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art.8 Kpa), wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy (art. 11 Kpa).

Stosownie do art. 20 ust.1 ww. ustawy, pomoc w ramach działań, o których mowa, m.in. w art. 5 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy, tj. programu rolnośrodowiskowego jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej jest kierownik biura powiatowego Agencji (art. 20 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy). W decyzji w sprawie przyznania pomocy w ramach działań, o których mowa, m.in. w art. 5 ust. 1 pkt 14 ww. ustawy:

1) określa się również zmniejszenia tej pomocy i wykluczenia z tej pomocy, jeżeli te zmniejszenia i wykluczenia wynikają z przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz

2) ustala się kwotę podlegającą odliczeniu na podstawie przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, jeżeli zachodzą przesłanki ustalenia tej kwoty określone w tych przepisach (art. 20 ust. 3 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 107 § 1 Kpa, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Stosownie do art. 107 § 3 Kpa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy naruszył art. 8, art. 11 i art. 104 § 3 Kpa w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Spór w sprawie dotyczył pomniejszenia przedmiotowej płatności o 25 % w związku ze stwierdzoną niezgodnością, tj. niewykonaniem decyzji PIW z dnia [...].

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej.

Stosownie do § 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są:

1) wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005", wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

3) inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Zgodnie z § 41 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, w zakresie podstawowych wymagań, o których mowa w § 3:

1) pkt 1, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

2) pkt 2, jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Zmniejszenia, o którym mowa, min. w ust. 1 dokonuje się w decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej (§ 41 ust. 3).

Rolnik otrzymujący płatności bezpośrednie oraz płatności w ramach niektórych działań PROW 2007-2013 jest zobowiązany do spełniania wymogów podstawowych w zakresie zarządzania określonych w załączniku Nr II do Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz utrzymywania wszystkich gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie określają na poziomie krajowym minimalne normy w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku nr III Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608), rozporządzenie (WE) nr 73/2009 utraciło moc. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o pomoc odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.

W niniejszej sprawie oznacza to stosowanie przepisów dotychczasowych.

Kontrole na miejscu mające na celu weryfikację norm i wymogów wzajemnej zgodności, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39 poz. 211 ze zm.) przeprowadza się u rolników ubiegających się o płatności w ramach wsparcia bezpośredniego oraz płatności w ramach działań PROW 2007-2013 takich jak gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oraz programu rolnośrodowiskowego.

Zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy z 2015 r. o płatnościach bezpośrednich, do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich wymienionej w art. 61 ustawy z 20-15 r. o płatnościach bezpośrednich, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy:

1) wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,

2) zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy

- stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wobec powyższego w niniejszej sprawie należy stosować przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), dalej "ustawa z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich".

Zgodnie z art. 31d ust. 1 ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich, oceny wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009, dokonuje się w raporcie z czynności kontrolnych, przypisując tej niezgodności odpowiednią liczbę punktów, a w przypadku stwierdzenia celowej niezgodności, o której mowa w art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009, oceny wagi tej niezgodności dokonuje się w tym raporcie odrębnie, przypisując jej odpowiednią liczbę punktów. Liczba punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom w raporcie z czynności kontrolnych jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 70 ust. 6-8, art. 71 ust. 1 i 3-6 oraz w art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009 (art. 31d ust. 2). Ocena wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit.c rozporządzenia nr 1122/2009, dokonana w raporcie z czynności kontrolnych, jest uwzględniana w postępowaniach w sprawach dotyczących pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w których warunkiem przyznania tej pomocy jest spełnianie wymogów lub norm przez rolnika będącego wnioskodawcą lub beneficjentem tej pomocy (art. 31d ust. 3).

Wskazać należy, że na podstawie pkt 41 wstępu rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U.UE.L.20134.181.48), ze względu na przejrzystość i pewność prawa uchylono rozporządzenie nr 1122/2009 i rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011. Na mocy na art. 44 ww. rozporządzenia stosuje się ww. rozporządzenie do wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatności dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r. Oznacza to, że do wniosków o przyznanie pomocy lub płatności za lata wcześniejsze stosuje się nadal przepisy rozporządzenia nr 1122/2009 i rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011.

Zgodnie z art. 37c ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich, Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia:

1) liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia,

2) przypadki, które uznaje się za drobną niezgodność, oraz liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej drobnej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009,

3) wyrażoną w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom

- biorąc pod uwagę przeprowadzenie oceny zgodnie z zasadami określonymi w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, art. 47, art. 70 ust. 6-8, art. 71 ust. 1 i 3-6 oraz w art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009, jak również wielkość gospodarstwa rolnego, jego położenie geograficzne, liczbę zwierząt znajdujących się w gospodarstwie rolnym oraz liczbę zwierząt nieoznakowanych zgodnie z wymogami.

Z zaskarżonej decyzji wynikało, że za przedmiotową niezgodność rolnikowi naliczono 15 pkt. Powyższe zgodne było z treścią załącznika IRZ-3 i IRZ-4 do raportu z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności PIW z dnia 18 listopada 2013r., gdzie przedmiotową niezgodność oznaczono nr [...] -rolnik nie podjął czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych, wynikających z przeprowadzonych kontroli urzędowych (niezgodność z wymogami wynikającymi z ust. 11 pkt B załącznika II do rozporządzenia nr 73/2009) i oceniono wagę wykrytych naruszeń: zasięg- 5 pkt, dotkliwość- pkt 5, trwałość -5 pkt. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że wobec przypisaniu naruszeniu 15 pkt zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punków, które wydano na podstawie art. 37c ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich należało przedmiotową płatność zmniejszyć o 25 %.

Sąd, analizując treść załącznika nr 4 do rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punków- Drobne niezgodności w obszarach środowiska oraz zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt nie znalazł podstaw do przyjęcia, że stwierdzona niezgodność mieściła się ww. załączniku. Opisane w ww. załączniku nieprawidłowości dotyczą innych naruszeń niż przypisane rolnikowi w niniejszej sprawie ze wskazaniem innej liczby punktów.

Powyższe rozporządzenie posiada: załącznik nr 1- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska; załącznik nr 2 – liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze środowisko, zawierający tabele I, II, III, IV i V; załącznik nr 3- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, zawierający tabele I, II i III; wyżej opisany załącznik nr 4; załącznik nr 5- wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnością; załącznik nr 6 – wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnością celowym.

Jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji organ wskazał na "§ 2 ust. 3, § 5 ust. 1 pkt 2" rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punktów. I tak § 2 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punktów dotyczy liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, w tym niezgodności celowej, w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 48 ust. 1 lit.c rozporządzenia nr 796/2004, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, określonym w ust. 6-8 pkt A załącznika II do rozporządzenia nr 73/2009, jest określona w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

Sąd, analizując także treść załącznika nr 3 do rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punktów nie znalazł podstaw do przyjęcia, że stwierdzona niezgodność mieściła się ww. załączniku, dotyczyło to również załącznika nr 1 i 2.

Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punktów, wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodność uznanej za niezgodność celową w rozumieniu art. 67 rozporządzenia 796/2004, jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

Zdaniem Sądu, dopiero po ustaleniu przez organ, że do stwierdzonej niezgodności przypisano konkretną ilość punktów zgodnie z odpowiednim załącznikiem i ze wskazaniem pozycji w załączniku bądź w załączniku i w tabeli, może on odnieść się do procentowej wielkości zmniejszenia danej płatności w zależności od przypisanej ilości punktów stwierdzonej nieprawidłowości, przy czym w przypadku procentowego zmniejszenia określonego w sposób "widełkowy" w sytuacji przyjęcia procentu powyżej minimalnego poziomu, organ winien uzasadnić przyjęty procent.

Sąd zauważył, że organ I instancji w swojej decyzji w uzasadnieniu do procentowej wielkości zmniejszenia kwoty przedmiotowej płatności w wysokości 25 % odwołał się do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.), dalej "rozporządzenie z 2010 r. w sprawie liczby punktów", jednak bez wskazania konkretnych przepisów ani załączników do ww. rozporządzenia. Powyższe rozporządzenie wydane zostało również na podstawie art. 37c ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich oraz zastąpiło rozporządzenie z 2009 r. w sprawie liczby punktów i obowiązywało do dnia 15 marca 2015 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), dalej "ustawa z 2015 r. o płatnościach bezpośrednich".

Zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy z 2015 r. o płatnościach bezpośrednich, do spraw wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wobec powyższego w niniejszej sprawie należy stosować przepisy ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich i powiązane z nią przepisy rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów, które dotyczą też na podstawie wyżej wymienionych przepisów także przedmiotowej płatności.

Rozporządzenie z 2010 r. w sprawie liczby punktów zawiera 6 jednostek redakcyjnych (paragrafów), załączniki: nr 1- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska; nr 2- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze środowisko, zawierający tabele I, III, IV i V; nr 3- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji, zawierający tabele I, II i III; nr 3a- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin, zawierający tabele I, II, III i IV; nr 3b- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zgłaszania chorób, zawierający tabele I i II; nr 3c- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze dobrostanu zwierząt, zawierający tabele I, II i III; nr 4- drobne niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt; nr 5- wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom; nr 6 – wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom celowym.

Bezsporne jest, że rolnik nie wykonał decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...], co zostało ujęte w raporcie kontroli z 2013 r., do którego rolnik nie wniósł zastrzeżeń w odpowiednim czasie.

Zdaniem Sądu, w decyzji dotyczącej przyznania przedmiotowej płatności, o ile organ chce dokonać zmniejszeń tej płatności winien wskazać stwierdzoną niezgodność z ilością punktów jaką jej przypisano na podstawie odpowiednich przepisów, określić i uzasadnić czy jest to niezgodność celowa oraz jaka jest procentowa wysokość zmniejszenia płatności z powołaniem się na odpowiedni przepis. Jak już wyżej wskazano, w przypadku procentowego zmniejszenia określonego w sposób "widełkowy" w sytuacji przyjęcia procentu powyżej minimalnego poziomu, organ winien uzasadnić przyjęty procent zmniejszenia płatności. Stwierdzona niezgodność w raporcie kontroli, aby by mogła być podstawą do zmniejszenia płatności musi być określona, w której z pozycji załączników do rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów.

Wskazanie zastosowanych w sprawie przepisów, jak i pozycji załącznika (bądź pozycji załącznika i tabeli) i wyjaśnienie ich zastosowania przez organ administracji publicznej jest jego obowiązkiem, z którego organ odwoławczy się nie wywiązał. Powyższy brak uniemożliwił Sądowi kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji pod względem prawidłowości zastosowania zmniejszenia procentowego przedmiotowej płatności.

Na marginesie zwrócić uwagę należy, że każde powołanie się przez organ na przepis nieobowiązujący w dacie wydania decyzji winno powodować wskazanie przepisu przejściowego, który dopuszcza stosowanie przepisu uchylonego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany jest uwzględnić powyższe wskazania Sądu w zakresie prawidłowego uzasadnienia decyzji.

W związku z powyższym Sąd uznał, że naruszenie art. 8, art. 11 i art. 104 § 3 Kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa".

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.