Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 128/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: zobowiązano organ do wydania aktu
stwierdzono że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi H. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie budowy budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę (znak sprawy: [...]) I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do wydania aktu administracyjnego w terminie 2 (dwóch) miesięcy; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. na rzecz skarżącej H. P. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

H. P. wniosła 2.07.2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie załatwienia sprawy prowadzonej pod znakiem: [...] w sprawie "budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr ewid. [...], [...] w miejscowości P., bez wymaganego pozwolenia na budowę", zarzucając organowi nieuzasadnioną przewłokę postępowania, a tym samym naruszenie:

1. art 12 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem należytej szybkości i sprawności postępowania organu administracji publicznej przejawiające się nieuzasadnionym (ponownym) wyznaczeniem terminu do wykonania obowiązku nałożonego na inwestora postanowieniem nr [...] z 20.11.2020 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do dnia 15.02.2021 r., a następnie zmianę tego postanowienia w zakresie terminu do wykonania obowiązków przez inwestora w terminie do 30.01.2022 r. (postanowieniem nr [...] z 11.02.2021 r.); wyznaczenie nowego terminu do załatwienia sprawy do dnia 31.03.2022 r., mimo tego, że organ dysponuje niezbędnym materiałem dowodowym, aby wydać merytoryczną decyzję;

1. art. 35 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieuzasadnioną przewłoką prowadzonego postępowania, doprowadzając do niezałatwienia sprawy w prawem przewidzianym terminie, a zatem naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania znak: [...], zobowiązanie organu do zakończenia sprawy w terminie wyznaczonym przez Sąd i odpowiadającym treści art. 35 k.p.a. oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że w dniu 16.04.2018 r. zgłosiła Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. fakt wykonywania przez inwestora robót budowlanych na działkach nr ewid. [...] i [...] w P. pomimo braku uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę obejmującego wykonywane prace. W dniu 13.12.2018 r. organ wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na dz. ewid. nr [...] i [...] w P. oraz nałożył na inwestorów wymienione w tym orzeczeniu obowiązki. W dniu 20.11.2020 r. wydał postanowienie nr [...], którym to nałożył na inwestora obowiązki w tym orzeczeniu wskazane oraz wyznaczył termin na ich wykonanie do 15.02.2021 r. W dniu 11.02.2021 r. organ wydał postanowienie nr [...], którym zmienił w części ww. orzeczenie w zakresie terminu do wykonania nałożonego na inwestora obowiązku, tj. zmiany ostatecznego terminu wykonania obowiązku z 15.02.2021 r. na 30.01.2022 r. Pismem z 16.03.2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. powiadomił o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 31.03.2022 r. Postanowieniem z 12.04.2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., w wyniku rozpoznania ponaglenia skarżącej stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. dopuścił się bezczynności w sprawie, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, odstąpił od wyznaczenia organowi dodatkowego terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy; zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych stwierdzonej bezczynności.

Skarżąca zaznaczyła, że postępowanie prowadzone jest od 2018 r. zatem inwestor miał wystarczająco dużo czasu na podjęcie odpowiednich kroków celem uzupełnienia wymaganej przez organ dokumentacji budowlanej. Znamienne jest, że pełnomocnik inwestora już poprzednio wnioskował o wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy — podaniem z 16.04.2019 r. proponując zmianę terminu z 30.06.2019 r. na 30.10.2019 r. Prośba ta została uwzględniona (postanowienie z 7.06.2019 r.). W dniu 30.10.2019 r. na dzienniku podawczym organu I instancji złożona została dokumentacja sporządzona przez inwestora, a wymagana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. Kolejne czynności zostały przeprowadzone przez organ w dniu [...].2020 r. (oględziny). Od tej daty upłynęło prawie 9 miesięcy, kiedy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał postanowienie nr [...] z 20.11.2020 r., nakładając nim na inwestora obowiązek uzupełnienia i poprawienia projektu budowlanego. Inwestor ponownie nie sprostał nałożonym na niego obowiązkom w zakreślonym terminie wnioskując o wyznaczenie nowego terminu.

W ocenie skarżącej widoczne jest wyjątkowo pobłażliwe traktowanie inwestora przez organ prowadzący postępowanie. Inwestor łącznie w toku postępowania miał już ponad dwa lata na przygotowanie i przedłożenie odpowiedniej dokumentacji - czego do tej pory nie dokonał. Obecnie wyznaczony termin do przedłożenia tej uzupełnionej i poprawionej dokumentacji to 30.01.2022 r., co z kolei powoduje, że uzasadnione jest przypuszczenie, iż do zakończenia postępowania w I instancji, zakładając optymistyczny ciąg dalszego postępowania organu, dojdzie dopiero w 2022 r. tj. po około 4 latach od jego wszczęcia. Określony przez Kodeks postępowania administracyjnego termin załatwienia sprawy jest wiążący. Absolutnie niedopuszczalnym jest, aby organ I instancji wzywał inwestora do przedkładania dokumentacji budowlanej do skutku tj. do momentu aż będzie ona spełniać przewidziane przepisami prawa wymagania. Jest to szczególnie niezrozumiałe zważywszy na to, że inwestor reprezentowany jest przez profesjonalistę mgr inż. M. W., a projekt budowlany inwestora przygotowywany był przez cały zespół specjalistów, wobec czego oczekiwać należy od tych osób profesjonalizmu i rzetelności. Co więcej nie wydaje się, aby poprawienie i uzupełnienie projektu budowlanego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego wymagało nakładu czasu przekraczającego rok. Jeżeli inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, a następnie nie jest w stanie sprostać nałożonym na niego obowiązkom, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego powinien wyciągnąć z tego konsekwencje i wypełnić swoje ustawowe obowiązki tj. wydać nakaz rozbiórki samowoli budowlanej wobec fiaska procedury legalizacyjnej.

W świetle przepisu art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie nie może upatrywać się niemożliwości załatwienia sprawy w ustawowo przewidzianym terminie ze względu na to, że inwestor nie wykonuje nałożonego na niego obowiązku w wyznaczonym indywidualnie (odpowiednio długim) terminie, szczególnie jeżeli inwestor już kilkukrotnie skutecznie żądał zmiany terminu. Sytuacja taka sprawia, że czynności organu mają charakter pozorny i de facto brak jest staranności w załatwieniu sprawy. Czynności te nie zmierzają do jej załatwienia we właściwym (ustawowym) terminie, ani też w czasie, który stanowiłby załatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki.

W ocenie skarżącej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wyznaczając odległy, bo dopiero do dnia 31.03.2022 r., termin załatwienia sprawy, podejmuje czynności niecelowe, nieuzasadnione, pozorne, które powodują, że formalnie organ nie jest bezczynny. Co więcej organ prowadzący postępowanie bezzasadnie uwzględnia kolejne wnioski inwestora o przedłużenie terminu do wykonania nałożonych na niego obowiązków, nie weryfikując czy zmiana terminu do wykonania obowiązków jest w jakikolwiek sposób uzasadniona. Nie sposób w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić, że wnioskowana przez inwestora zmiana terminu do wykonania nałożonego na niego obowiązku jest uzasadniona, tym bardziej że postępowanie toczy się od 2018 r., a wnioski inwestora mają najpewniej na celu jedynie uniemożliwienie wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, co od kilku lat odnosi skutek.

W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi oraz orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych.

W dalszej części pisma organ wniósł o oddalenie lub odrzucenie skargi, wskazując, że jak wynika z akt sprawi pełnomocnik inwestora przedłożył projekt budowlany w załączeniu do pisma z 28.10.2019 r. Do analizy projektu przystąpiono po upływie terminu wynikającego z postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Sprawdzenie przedłożonego projektu potwierdziło, iż posiada on nieprawidłowości, które należy uzupełnić, w związku z powyższym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z 20.11.2020 r. nałożono na inwestora obowiązek uzupełnienia i poprawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego, wyznaczając termin do ich uzupełnienia do dnia 15.02.2021 r., następnie uwzględniając wniosek inwestora, postanowieniem z 11.02.2021 r. ww. termin do uzupełnienia przedłożonych czterech egzemplarzy projektu budowlanego został zmieniony do dnia 30.01.2022 r., uwzględniając sugestię pełnomocnika inwestora w piśmie z 3.02.2021 r. cyt. "W związku z brakiem możliwości ugodowego ustalenia przebiegu granic, niezbędnego do opracowania mapy do celów projektowych, umożliwiające projektowanie budynku w odległości mniejszej niz 4,0m od granicy działki sąsiada (....) wniesiono do wójta Gminy P. wniosek o rozgraniczenie nieruchomości, co z kolei powoduje konieczności wnioskowania o wyznaczenie nowego terminu wypełnienia obowiązku nałożonego postanowieniem". Zawiadomieniem z 16.03.2021 r. powiadomiono strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy z uwagi wyznaczenie nowego terminu do uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracyjne nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy.

Warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia tj. środka przewidzianego w art. 37 k.p.a. a więc ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Skarżąca złożyła takie ponaglenie.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Na wstępie rozważań konieczne jest poczynienie uwag natury ogólnej. Wyjaśnienia bowiem wymaga, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Natomiast z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia z reguły wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi postępowanie, ale podejmuje w nim czynności opieszale w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze, podejmuje czynności zbędne, pozorne. Przesłanką uznania przez sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie, skutkiem czego dochodzi do naruszenia art. 12 k.p.a i art. 35 §1 i 3 k.p.a. Przewlekłość postępowania obejmuje takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych, jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z 21.03.2013 r., I SAB/Wa 42/13, orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Istota zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W myśl art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Przy czym w myśl art. 35 ust. 6 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Badając sposób prowadzenia postępowania w sprawie poddanej kontroli sądu wskazać należy na następującą sekwencję czasową czynności, które miały miejsce w sprawie, a są istotne dla oceny prowadzenia postępowania przez organ.

Zawiadomieniem z 7.06.2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. poinformował strony o wszczęciu w dniu 28.05.2018 r. z urzędu postępowania w sprawie "budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr ewid. [...], [...] położonych w miejscowości P. – bez wymaganego pozwolenia na budowę". Postępowanie zostało wszczęte w związku z wynikami kontroli przeprowadzonej 21.05.2018 r. W tym samym dniu zawiadomiono o terminie oględzin wyznaczonych na dzień 29.06.2018 r.

W dniu 29.06.2018 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego.

W dniu 15.06.2018 r. organ zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Z. czy dla inwestycji wydane zostało pozwolenie na budowę bądź przyjęto zgłoszenie robót budowlanych, a także o przekazanie uwierzytelnionych kopii dokumentów jeżeli takie istnieją. Organ zaznaczył, że z dokonanych ustaleń wynika, że inwestor dokonał zgłoszenia budowy dwóch budynków gospodarczych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania dwóch budynków gospodarczych na dwa budynki mieszkalne jednorodzinne.

W dniu 10.07.2018 r. organ dołączył do akt sprawy dokumentację przesłaną przez Starostwo Powiatowego w Z..

Pismem z 29.08.2018 r. organ zwrócił się ponownie do Starostwa Powiatowego z prośbą o przekazanie uwierzytelnionej kopii zgłoszenia dokonanego w dniu 20.02.2018 r. dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynków.

W dniu 3.09.2018 r. do organu wpłynął wniosek H. P. o wydanie uwierzytelnionych kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

W odpowiedzi w dniu 14.11.2018 r. organ wezwał H. P. o doprecyzowanie żądania.

Postanowieniem z 4.12.2018 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31.01.2019 r. Jako powód przedłużenia postępowania wskazano znaczną ilość prowadzonych postępowań oraz poinformowano, że zwrócono się do Starosty o uwierzytelnione kopie dokumentów.

W dniu 6.12.2018 r. Starostwo Powiatowe przekazało kserokopię dokonanego przez inwestora zgłoszenia.

Postanowieniem z 13.12.2018 r. organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Termin wykonania obowiązku zakreślono do dnia 30.04.2019 r.

Ww. postanowienie zostało zaskarżone przez H. P., zażalenie zostało przekazane do organu II instancji w dniu 7.01.2019 r.

Zawiadomieniem z 19.01.2019 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30.06.2019 r.

W dniu 18.04.2019 r. do organu wpłynął wniosek pełnomocnika inwestorów o wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy do 30.10.2019 r. a to w związku wydłużającym się czasem realizacji mapy do celów projektowych ze względu na panujące warunki atmosferyczne oraz znacznym czasem oczekiwania na warunki techniczne przyłączenia oraz niezbędne uzgodnienia projektu budowlanego zamiennego.

W dniu 7.06.2019 r. organ wystąpił do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (przesłanych wraz z zażaleniem na postanowienie z 13.12.2018 r.) o wypożyczenie akt sprawy w celu sporządzenia ich kserokopii.

Postanowieniem z 7.06.2019 r. organ, przychylając się do prośby inwestorów, zmienił termin przedłożenia projektu budowlanego zamiennego do 30.10.2019 r.

W dniu 30.10.2019 r. inwestor przedłożył dokumenty umożliwiające legalizację obiektu.

Zawiadomieniem z 6.11.2019 r. organ poinformował strony o nowym terminie załatwienia sprawy do 31.03.2020 r. Organ wyjaśnił, że fakt nie dotrzymania terminu wynika ze znacznej ilości załatwianych spraw oraz konieczności oczekiwania na zakończenie postepowania zażaleniowego.

W dniu 14.02.2020 r. do organu wpłynęło postanowienie organu II instancji wydane na podstawie art. 136 § 1 nakładające na organ obowiązek przeprowadzenia postępowania uzupełniającego poprzez przeprowadzenie oględzin mających na celu w szczególności ustalenie i opisanie aktualnego stanu robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce [...],[...] w Miejscowości P. oraz ustalenie i opisanie aktualnego stanu zagospodarowania działki nr [...], [...], [...], [...] obr. [...] P. ; a także pozyskanie do akt sprawy oryginałów lub uwierzytelnionej kopii dokumentów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego właściwego organu tj. wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów dla działki nr [...],[...], [...], [...] obr. [...] P. oraz decyzji wraz załącznikiem graficznym podziału działki nr [...]. Uzupełniony w powyższym zakresie materiał dowodowy nakazano przesłać do 29.02.2020 r.

W dniu 24.02.2020 r. organ zwrócił się do Wójta Gminy P. o przesłanie uwierzytelnionej kserokopii decyzji podziału działki nr [...] wraz załącznikiem graficznym. Pismem z tego samego dnia zawiadomiono o wyznaczonym na dzień 6.03.2020 r. terminie oględzin.

W dniu 6.03.2020 r. zostały przeprowadzone oględziny.

Pismem z 31.03.2020 r. organ przesłał do organu II instancji protokół oględzin oraz uwierzytelnioną kserokopią mapy do celów projektowych stanowiącą załącznik do projektu budowlanego przedłożonego przez pełnomocnika inwestorów w załączeniu do pisma z 29.10.2019 r., a także pozyskane informacje ze strony Starostwa [...], do której organ posiada dostęp w trybie chronionym tj. "informacje z rejestrów gruntu" oraz "wydruk z systemu WebEWID" w zakresie działek nr ewid.[...], [...], [...], [...] (która prawdopodobnie powstała z działki nr ewid. [...]) położonych w miejscowości Z.. Organ zaznaczył, że decyzję wraz z załącznikiem graficznym podziału działki prześle po ich przekazaniu przez Wójta Gminy P..

Pismem z 9.04.2020 r. (nadanym w dniu 14.04.2020 r.) organ przesłał do organu II instancji dokumenty przekazane w dniu 2.04.2020 r. przez Wójta Gminy P..

Postanowieniem z 28.05.2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił postanowienie z 13.12.2018 r. w zakresie terminu i wyznaczył nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do dnia 31.08.2020 r. w pozostałej części utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy.

W dniu 7.08.2020 r. organ II instancji zwrócił akta sprawy informując, że na postanowienie z 28.05.2020 r. nie została wniesiona skarga do WSA w Krakowie.

Postanowieniem z 20.11.2020 r. organ nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia i poprawienia projektu budowlanego, zakreślając termin wykonania obowiązku do dnia 15.02.2021 r.

W dniu 5.02.2021 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika inwestorów, w którym wskazano, że w związku z brakiem możliwości ugodowego ustalenia przebiegu granic, niezbędnego do opracowania mapy do celów projektowych, umożliwiającej projektowanie budynku w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy z działką sąsiednią, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dn. 25.04.2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego - Dz. U. z 2012 r. poz. 462 r., wniesiono do Wójta Gminy P. wniosek o rozgraniczenie nieruchomości, co z kolei powoduje konieczność wnioskowania o wyznaczenie nowego terminu wypełnienia obowiązków nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z 20.11.2020 r. Mając na uwadze powyższe wniesiono o wyznaczenie nowego terminu wykonania ww. obowiązków na dzień 30.01.2022 r.

Przychylając się do powyższego wniosku organ postanowieniem

z 11.02.2021 r. zmienił postanowienie z 20.11.2020 r. w zakresie terminu wykonania obowiązku określając nowy termin do 30.01.2022 r.

Zawiadomieniem z 16.03.2021 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31.03.2022 r.

Przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie ma charakter oczywisty. Postępowanie zostało wszczęte 6.06.2018 r., a dopiero po upływie okresu ponad 6 miesięcy tj. 13.12.2018 r. organ wstrzymał prowadzenie robót budowalnych i nałożył obowiązek przedłożenia projektu budowalnego. Przez cały ten okres jedynymi czynnościami organu było przeprowadzenie oględzin oraz oczekiwanie na przesłanie materiałów ze Starostwa Powiatowego. Ponadto należy zauważyć postanowieniem z 28.05.2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił postanowienie z 13.12.2018 r. w zakresie terminu i wyznaczył nowy termin wykonania nałożonego obowiązku do 31.08.2020 r., w pozostałej części utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy. Przy czym organ I instancji był już w posiadaniu projektu budowlanego, albowiem został on przedłożony 30.10.2019 r. Tymczasem, pomimo, że akta sprawy zostały zwrócone przez organ II instancji 7.08.2020 r. upłynęły kolejne trzy miesiące, zanim organ zweryfikował przedłożoną dokumentację projektową i nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia i poprawienia projektu budowlanego, zakreślając termin wykonania obowiązku do 15.02.2021 r. Negatywnie należy również ocenić przedłużenie terminu do wykonania ww. obowiązku do czasu zakończenia postępowania rozgraniczeniowego. Trudno przyjąć, że potrzeba postępowania rozgraniczającego pojawiła się dopiero po 3 latach procedowania w sprawie samowolnie realizowanej inwestycji. Zaniedbanie w tym zakresie powinno obciążać inwestora, który najpóźniej na etapie sporządzania projektu budowlanego winien się zorientować, że przeprowadzenie takiego postępowania może być konieczne dla pozytywnego dla niego zakończenia sprawy. Niedopuszczalne było zakreślenie nowego, rocznego terminu na uzupełnienia projektu budowlanego z uwagi na oczekiwanie na zakończenie toczącego się innego postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji organ winien był ewentualnie rozważyć, czy postępowanie rozgraniczeniowe ma charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i uzasadnia zawieszenie postępowania.

W świetle przedstawionych okoliczności nie może zatem budzić wątpliwości fakt, że wobec zaniechań Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiotowej sprawie zasadnie skarżąca zarzuciła organowi przewlekłe prowadzenie postępowania.

Ponieważ do dnia rozpoznania skargi przez Sąd, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Z. nie wydał decyzji kończącej postępowanie w sprawie, Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy (punkt l sentencji wyroku). Termin taki – w ocenie Sadu – zważywszy na etapowość postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane jest terminem realnym.

Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w pkt II wyroku stwierdził, że zaistniała w sprawie przewlekłość nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie wskazuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (tak NSA w wyroku z 21.06.2012 r., sygn. akt l OSK 675/12). Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Rażące opóźnienie musi być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27.03.2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 10.04.2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z 11.03.2015 r, IVSAB/Po 19/15, CBOSA).

Taka szczególna sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Działania organu były w ogólności ukierunkowane na załatwienie sprawy, a przedłużanie terminów miało na celu głównie umożliwienie inwestorom legalizacji obiektu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę 597 zł składa się równowartość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenie jego pełnomocnika procesowego (480 zł) - ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata skarbowa w kwocie 17 zł od pełnomocnictwa.