Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 824/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 3 ust 1-3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 28 ust 2, ust 3, ust 3a
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Wiesław Kuśnierz Protokolant: specjalista Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek skargę oddala


UZASADNIENIE

I.

Skarżąca A. K. wnioskiem z 29 listopada 2017r. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z wnioskiem o przywrócenie układu ratalnego zawartego w dniu 13 lutego 2015r. na mocy umowy nr [...] lub umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz pracy w wysokości i zakresie określonych decyzją z 6 lutego 2015r.

Pismem z 26 lutego 2018r. uzupełniła wniosek wskazując, że nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to dla Niej oraz jej rodziny zbyt ciężkie skutki. W szczególności opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby Ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto podkreśliła, że w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność składek. W związku z powyższym wniosła o pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie.

ZUS decyzją z 9 marca 2018r. nr [...] odmówił Skarżącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od maja 2004r. do lutego 2009r. w łącznej kwocie [...]zł.

Wnioskiem z 21 marca 2018r. zwróciła się do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, oświadczając, że nie zgadza się ze stanowiskiem ZUS zawartym w decyzji z 9 marca 2018r. Wskazała, że sytuacja majątkowa i rodzinna uniemożliwia jej spłatę należności, gdyż pociągnęłoby to dla Niej i jej rodziny zbyt ciężkie skutki finansowe, w szczególności pozbawiłoby możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Podkreśliła, że zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej i nie ma majątku, z którego można egzekwować należności oraz że dokonanie zabezpieczenia przez ZUS na udziale w nieruchomości doprowadzi w konsekwencji do jej zubożenia. Zaznaczyła, że uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł oraz z tytułu najmu [...] zł, na utrzymaniu ma syna, który nie ma dochodów. Z tytułu stałych wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem ponosi wydatki w wysokości [...] zł oraz ma zobowiązania pieniężne w wysokości [...] zł.

Dyrektor ZUS decyzją z 18 maja 2018r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1257, ze zm.; dalej-K.p.a.), w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1778, ze. zm.; dalej-u.s.u.s.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję organ podał, że w okresie od maja 2004r. do lutego 2009r. Strona nie opłaciła składek na ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności, stając się dłużnikiem ZUS, który naliczył odsetki od nieopłaconych w terminie należności. Zadłużenie zostało skierowane do przymusowego dochodzenia. Postępowanie egzekucyjne prowadzi Dyrektor Oddziału ZUS w K.. Prowadzone postępowanie egzekucyjne jest aktualne, zatem nie wyczerpano przesłanki całkowitej nieściągalności. Strona nie prowadzi działalności gospodarczej i we wniosku wykazała, że uzyskuje "miesięcznie [...] zł z tytułu umowy o pracę" oraz [...] zł z najmu. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, który nie ma dochodów. Z tytułu stałych wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem ponosi koszty w wysokości [...] zł, ma również inne zobowiązania w kwocie [...]zł dochodzone w ramach egzekucji sądowej przez komornika sądowego. Posiada majątek nieruchomy, co zostało potwierdzone w Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych. Na nieruchomości ZUS dokonał zabezpieczenia należności.

Organ wskazał, że z tych powodów nie zachodzą wobec Strony przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, a to uniemożliwia pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wydanie decyzji o umorzeniu należności na tej podstawie. Wobec braku całkowitej nieściągalności ZUS może umorzyć należności, jeśli stwierdzi, że z powodu sytuacji rodzinnej i stanu majątkowego dłużnik nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Umorzeniem z tego powodu można objąć należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Możliwość ta wynika z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i wydanego na tej podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r., Nr 141, poz. 1365; dalej- rozporządzenie MGPiPS). Organ przytoczył przepisy §3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia MGPiPS i wskazał, że do Strony nie ma zastosowania przesłanka wskazana w §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, gdyż Strona uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę oraz najmu. Sytuacja finansowa i materialna nie daje podstaw do uznania, że spłata zobowiązania mogłaby pociągnąć negatywne skutki w sferze socjalno-bytowej. Strona nie udowodniła, że prowadzone postępowanie egzekucyjne zagraża jej egzystencji. W toku postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono, aby podstawowe potrzeby życiowe Strony nie były zaspokojone. Ponadto Strona nie postrzega "swojej sytuacji tragicznie", gdyż nie wskazuje, że korzysta z pomocy społecznej. Sytuacja finansowa Strony nie wymusza korzystania z form pomocy dla osób nieposiadających środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. W stosunku do Strony nie miał zastosowania również przesłanka wskazana w §3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MGPiPS, gdyż Strona nie wykazała, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Strona nie wykazała problemów zdrowotnych, które uniemożliwiałyby jej uzyskiwanie dochodu. Zdaniem organu przesłanka ta ma zastosowanie, gdy choroba dłużnika lub któregoś z członków jego rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskiwanie dochodu.

II.

Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji z 9 marca 2018r. Skarżąca decyzjom tym zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77§1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu zmierzającego do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu oraz niezebranie i nierozpatrzenie przez organ wydający decyzję całego materiału dowodowego oraz poprzez przyjęcie, iż prowadzone postępowanie nie zagraża sytuacji ekonomicznej Skarżącej i stwierdzenie, że istnieje możliwość systematycznej regulacji należności, gdy w rzeczywistości obie sytuacje pogorszą stan majątkowy Skarżącej oraz wpłyną na jej zubożenie.

Skarżąca podniosła, że kategorycznie nie może zgodzić się z twierdzeniem organu jakoby istniały realne szanse na zapłatę należności. Dalej wskazała, że w jej sprawie zachodzi sytuacja opisana w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., gdyż doszło do zaprzestania prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności i to powoduje, że w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z jej zeznań na okoliczność swojej sytuacji majątkowej i braku możliwości wywiązywania się ze zobowiązań wobec ZUS. Sąd na rozprawie w dniu 19 września 2018r. oddalił wniosek Skarżącej uznając, że jest on niedopuszczalny w świetle art. 106§3 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1302; dalej-P.p.s.a.),

Odpowiadając na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 19 września 2018r. sygn. akt: I SA/Kr 759/18, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 9 marca 2018r. nr [...]

W pisemnych motywach wyroku Sąd wskazał, iż w zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że organ rentowy nawet nie podjął próby dokonania powyższego rzetelnego szacunku, jedynie ograniczył się do wskazania w zaskarżonej decyzji, że możliwość ewentualnej egzekucji wynikać będzie z faktu, że Skarżąca uzyskuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie [...]zł brutto (netto [...] zł-nieprawidłowo wpisano w zaskarżonej decyzji-[...] zł) i uzyskuje dochód z najmu w kwocie [...]zł oraz, że Skarżąca jest współwłaścicielem (˝ udziału) działki położonej w K. o pow. 0,20 ha, na której zakład dokonał zabezpieczenia należności z tytułu składek poprzez wpis hipoteki przymusowej. Oczekiwanie organu, że zaspokojenie należności nastąpi z uzyskiwanego przez Skarżącą wymienionego powyżej dochodu w łącznej kwocie [...]zł oraz ze współwłasności w nieruchomości pozbawione jest jakichkolwiek podstaw. Po pierwsze uzyskiwany dochód z wynagrodzenia o pracę jest świadczeniem powtarzalnym, którego celem jest zapewnienie utrzymania rodziny i w związku z tym podlega ochronie na podstawie przepisu art. 9§1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1475, ze zm.). Po drugie należy zauważyć, że z akt sprawy nie wynika jakakolwiek, choćby przybliżona wartość tej nieruchomości, ale również nie określono nawet charakteru działki (budowlana, rolna), co uzasadniałoby przyjęcie, że prowadząc postępowanie egzekucyjne można uzyskać kwoty odpowiadające zadłużeniu Skarżącej i czy kwoty te przekroczą wydatki egzekucyjne. Organ nie zbadał również, czy ewentualna egzekucja będzie dopuszczalna i czy nie istnieją inne zabezpieczenia na nieruchomości mające pierwszeństwo przed zabezpieczeniami organu.

Organ a priori przyjmuje, że skoro Skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości to egzekucja pozwoli na ewentualne wyegzekwowanie zaległości i uzyskanie kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jest to zdaniem Sądu stanowisko w okolicznościach niniejszej sprawy całkowicie bezpodstawne, gdyż nie koresponduje ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W zalegających w aktach sprawy "Informacji o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym" sporządzonych w dniu 14 lutego 2018r. i w dniu 10 kwietnia 2018r. jednoznacznie stwierdzono, że przyczyną nieskuteczności egzekucji jest "Brak skutecznych środków egzekucyjnych". Dodać również należy, że z doświadczenia życiowego wynika, że obciążenie hipoteką własności nieruchomości nie przekłada się na zaspokojenie wierzyciela, a egzekucja z nieruchomości pozostającej we współwłasności jest zwykle utrudniona.

Ze złożonego "Oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej" wynika, że Skarżąca jest współwłaścicielem domu o powierzchni 210 m2 i z wynajmu pokoi w tym domu osiąga najprawdopodobniej wykazany w oświadczeniu dochód w wysokości [...] zł. Z kolei z zalegających w aktach wykazów ksiąg wieczystych nie wynika, aby Skarżąca była współwłaścicielem wymienionego w oświadczeniu domu. Organ w swoich rozważaniach nie wyjaśnił tej rozbieżności.

Sąd zaznaczył, że samo zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, nie przesądza automatycznie o wystąpieniu przesłanki całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. W tych przypadkach bowiem, zasadniczo konieczne jest stwierdzenie przez organ rozpoznający wniosek o umorzenie należności, że brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego można egzekwować należności. Przy ocenie tej przesłanki w przeciwieństwie do przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie jest istotne, czy istnieje realna możliwość wyegzekwowania dochodzonej przez organ należności. W niniejszej sprawie Skarżąca posiada majątek (opisana powyżej nieruchomość), tym samym rację ma organ, że przesłanka powyższa nie jest spełniona.

Stanowisko organu co do stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki nieściągalności, jest zdecydowanie przedwczesne i tym samym narusza w sposób oczywisty przepis art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., jak również jest ewidentnym naruszeniem przywołanych powyżej przepisów art. 77§1 i art. 80 K.p.a., jak również zasad ogólnych postępowania (art. 7, art. 8, art. 9 K.p.a.).

Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy, istniały również podstawy do zakwestionowania oceny organu odnośnie niewystąpienia przesłanki umorzenia, o której mowa w §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS. Organ ocenił, że sytuacja Skarżącej nie jest na tyle szczególna i uzasadniona wyjątkowymi okolicznościami, aby zasługiwała na wyjątkowe potraktowanie w formie udzielenia ulgi.

Organ pominął całkowicie sytuację, w jakiej znalazła się Skarżąca. Jeżeli przyjmiemy za organem, że wysokość miesięcznych dochodów Skarżącej i jej rodziny wynosi [...] zł, ([...] zł - wynagrodzenie Skarżącej i [...] zł uzyskiwane z wynajmu), to kwota ta jest niższa o [...] zł od minimum socjalnego dla rodziny dwuosobowej rodziny, obliczonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych dla grudnia 2017r. Zestawienie dochodów Skarżącej i jej rodziny z sumaryczną wielkością zadłużenia Skarżącej z tytułu składek w kwocie [...]zł (należności główne i odsetki za zwłokę) zdaniem Sądu stawia pod znakiem zapytania realność spłaty całego zadłużenia bez narażenia Skarżącej i jej rodziny na przekroczenie progu ubóstwa, czyli cytując omawiany przepis pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zdaniem Sądu w powyższym zakresie organ w sposób dowolny i sprzeczny z logiką oraz zasadami doświadczenia życiowego stwierdził, że spłata zadłużenia jest w sytuacji Skarżącej realna i nie pozbawi Jej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ocena organu zasługuje na całkowitą dezaprobatę. Organ ograniczył się w istocie do prostej kalkulacji, że [...] zł na osobę miesięcznie wystarczy na niezbędne potrzeby, a więc na życie nieuwłaczające godności człowieka i na spłatę długów, w tym długu z tytułu nieopłaconych składek i odsetek w kwocie blisko [...] zł. Organ nie wyjaśnił w jaki sposób doszedł do tej oceny.

Fakt, niekorzystania z pomocy opieki społecznej lub innej pomocy ze strony Państwa nie przesądza o jej dobrej sytuacji finansowej. Argument, że skoro Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej pomimo trudnej sytuacji finansowej, to można przyjąć, że posiada wystarczające środki finansowe na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych nie znajduje uznania Sądu. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym. Niekorzystanie ze środków opieki społecznej nie świadczy o tym, że nie występuje przesłanka umorzenia określona w §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS Sąd dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, w postaci dokonania błędnej wykładni §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS, a także naruszenia przepisów postępowania, w zakresie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, tj. art. 77§1 i art. 80 K.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd wskazał, że zadaniem organu będzie wszelako w trakcie ponownego rozpoznania sprawy, po pierwsze uwzględnienie dokonanej przez Sąd powyższej oceny zgodnie z przepisem art. 153 P.p.s.a., po drugie dokonanie samodzielnej i wyczerpującej oceny przesłanek całkowitej nieściągalności a w szczególności przesłanki określonej w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s, po trzecie ustalenie jak najbardziej aktualnego stanu rodzinnego i majątkowego Skarżącej, w szczególności w odniesieniu do dochodów osiąganych w miesiącach poprzedzających wydanie nowej decyzji. Dopiero tak ustalone dochody powinny dać podstawę do rozważań co do realności spłaty zadłużenia w całości bądź w części. Oceniając istnienie "uzasadnionych przyczyn umorzenia", o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz wykładając §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS organ powinien mieć na względzie, że wolą ustawodawcy było niedopuszczenie do popadania dłużników w coraz większą biedę i niemożność wyjścia z zadłużeń.

III.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzja z 30 kwietnia 2019r. nr [...] odmówił umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł.

Organ przypomniał, że skarżąca od maja 2004r. do marca 2010r. prowadziła działalność pod nazwą ,,A. K. FHU A. " a zaległość powstała na skutek nieopłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy.

W wyniku analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów organ ustalił, że skarżąca od 2 stycznia 2018r. zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę na [...] etatu w spółce P. Sp. z o.o. z wynagrodzeniem [...] zł netto, nie posiada dochodów z innych źródeł, jest wspólnikiem ww spółki z 89 udziałami o łącznej wartości [...] zł. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem I. K. ([...] lata), który jako student nie uzyskuje żadnego dochodu. [...] jest wspólnikiem spółki P. z 11 udziałami o łącznej wartości [...] zł. Skarżąca ponosi opłaty eksploatacyjne w wysokości [...]-[...] zł lecz nie wykazała innych stałych wydatków związanych z utrzymaniem. Poza zaległościami w stosunku do ZUS, posiada zaległości pieniężne dochodzone w ramach egzekucji komorniczej tj. [...] zł i inne w wysokości [...] zł ( S. Sp. z o.o. Sp. k.-[...] zł i P. S.a.r.l.-[...] zł). Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej. Obecnie ma skierowanie do poradni kardiologicznej.

Organ ustalił, że jest współwłaścicielem (z rodzicami) ˝ części domu o pow. 210m˛ usytuowanej w miejscowości K., gmina D. na działce o pow. 0,2000 ha. Na tej nieruchomości ZUS dokonał zabezpieczenia w kwocie [...]zł za okres maj 2004r. do marzec 2010r. Z treści księgi wieczystej nie wynika jaki jest to rodzaj działki zatem organ powziął informacje na temat wyceny działek budowlanych, rolno-budowlanych. Działki budowlane szacowane są na kwotę [...]zł, rolno-budowlane [...] zł natomiast domy -przy powierzchni 105m˛-[...] zł. Skarżąca nie posiada majątku ruchomego.

Zadłużenie skarżącej objęte jest przymusowym dochodzeniem. Należności wobec ZUS zostały zabezpieczone wpisem hipotecznym. Skarżąca występowała o umorzenie zaległości w oparciu o ustawę z 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące działalność gospodarczą (Dz. U z 2012r. poz. 1551). Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z września 2013r. organ wydał decyzję odmową. Kolejna prośba z grudnia 2014r. również spotkała się z odmową. Na decyzję odmową z 8 listopada 2016r. skarżąca wniosła odwołanie do Sądu, Sąd utrzymał decyzję ZUS i została złożona apelacja od tegoż wyroku. Sprawa nie została jeszcze rozstrzygnięta.

Analizując przesłanki umorzenia wynikające z art. 28 ust.2 i 3 u.s.u.s. organ stwierdził, że nie zachodzą okoliczności skutkujące umorzeniem zobowiązań na tej podstawie. W stosunku do skarżącej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. Organ kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku Sądu, ustalił wartość nieruchomości, której współwłaścicielem jest skarżąca jak również i to, że na nieruchomości nie ma zabezpieczeń na rzecz innych wierzycieli niż ZUS. Organ skonstatował, że na tym etapie postępowania nie dostrzega potrzeby wszczynania egzekucji z nieruchomości, której skarżąca jest współwłaścicielem z uwagi na skomplikowany charakter procesu i jego czasochłonność. Organ wdrożył przymusowe dochodzenie należności w oparciu o wystawione tytuły wykonawcze. Na obecnym etapie postępowania (przy zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym) ewentualne postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej dla skarżącej i jej rodziny oraz nie spowoduje zagrożenia utraty możliwości zaspokojenia potrzeb bytowych.

Biorąc pod uwagę przesłanki wynikające z §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MGPiPS organ po dokonaniu analizy zebranej dokumentacji podniósł, iż skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji dotyczącej własnego stanu zdrowia i nie wykazała by sytuacja zdrowotna członków rodziny uniemożliwiała podejmowanie czynności zawodowych.

Organ zaznaczył również, że wezwała skarżącą do przedstawienia dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową i materialną tj. dokumenty potwierdzające dochody, wydatki, zadłużenie, orzeczenia lekarskie, zaświadczenia oraz inne dokumenty potwierdzające okoliczności podnoszone we wniosku o umorzenie. Skarżąca złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym jednakże nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających wskazane dane.

Kolejnym pismem z 26 lutego 209r. zwrócono się o osobiste stawiennictwo w organie celem wyjaśnienia kwestii zatrudnienia skarżącej oraz uzyskiwanego dochodu ze spółki. Skarżąca oświadczyła, iż podejmowała nieskuteczne próby zatrudnienia zaś pełnomocnik skarżącej w piśmie z 20 czerwca 2019r. zaznaczył, że syn skarżącej jest na jej utrzymaniu.

Organ ustalił, że w latach 2011-2012 skarżąca była zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy jako bezrobotna jednakże obecnie nie poszukuje pracy za pośrednictwem urzędu co może świadczyć o pasywnej postawie skarżącej. W okresie 04/2012-10/2014 i od 01/2015-12/2016 zgłoszona była do ubezpieczenia jako student lub uczestnik studiów doktoranckich.

Organ zaznaczył, że skarżąca jest osobą aktywną zawodowo, spółka nadal funkcjonuje, nie została zamknięta jej działalność.

Istnieje zatem możliwość uregulowania zaległości np. w formie układu ratalnego.

Skarżąca nie udowodniła, że sytuacja materialno-bytowa uniemożliwia spłatę zaległych składek, nie udowodniła, że nie może pracować lub zarobkować w inny sposób.

IV.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję, pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie

1.przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 76§1, art. 77§1, art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w dokonaniu oceny wg której stwierdzono, że dochód skarżącej jest niewątpliwie niższy niż kwota minimum socjalnego, a jednocześnie stwierdzono, że sytuacja materialno-bytowa i rodzinna umożliwia spłatę składek wobec ZUS,

2.przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 ust. 2,3,3aa,3b u.s.u.s. w zw z art. 32 u.s.u.s. w zw z §3 ust. pkt 1-3 rozporządzenia MGPiPS, przez dokonanie błędnej subsumpcji do stanu faktycznego sprawy będącej wynikiem błędnego przyjęcia, że skarżąca nie spełnia przesłanek do umorzeni należności z tytułu składek ubezpieczonego będącego równocześnie ich płatnikiem-co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisu i odmowy umorzenia składek przy jednoczesnym istnieniu przesłanki całkowitej nieściągalności składek, jak i wykazaniu, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną skarżąca nie jest w stanie opłacić składek, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny, w szczególności pozbawiłoby skarżącą i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Wskazując na powyższe wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przewidzianych, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i w razie uznania przez Sąd, że uzasadniając to okoliczności, zobowiązanie przez Sąd organu rentowego do rozstrzygnięcia sprawy w ten sposób, że umorzy należności z tytułu składek.

Odpowiadając na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

IV.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych dalej (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 2107g) oraz art. 3 i art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm. dalej-p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego), lub mogło mieć istotny wpływ na ten wynik (w przypadku naruszenia przepisów postępowania).

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że wyrok z 19 września 2018r. sygn. akt: I SA/Kr 759/18 stał się prawomocny(art. 170 p.p.s.a.) bowiem żadna ze stron nie złożyła skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Odstąpienie od tej zasady uzasadniają dwie okoliczności, a mianowicie zmiana stanu prawnego sprawy lub istotna zmiana okoliczności faktycznych (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II, s. 325-326).

Zalecenia sformułowane w wyroku z 19 września 2018r. zostały w pełni zrealizowane. Kontrolując zaskarżoną decyzję w tak zakreślonej kognicji oraz biorąc pod uwagę wiążące wytyczne zawarte we wskazanym wyroku, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organ administracji wykonał bowiem wytycznych tego wyroku w sposób prawidłowy.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji ZUS w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych i w rozporządzeniu wykonawczym, oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odmowy umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę. Zdaniem Organu nie wystąpiły przesłanki umorzenia zaległości z tytułu ww. należności, stąd decyzja odmawiająca uwzględnienia wniosku jest zasadna. Skarżąca kwestionuje natomiast rozstrzygnięcie Organu oraz przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację.

Przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wydana w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, finansowanych przez skarżącą jako płatnika składek, wskazania wymaga, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i art. 32 u.s.u.s.), należności z tytułu tych składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. W myśl ust. 2, należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Stosownie zaś do ust. 3, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto, zgodnie z art. 28 ust. 4 u.s.u.s., umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

O ile powyższa regulacja, dotycząca możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (i odpowiednio - zgodnie z art. 32 u.s.u.s. - składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych) z powodu ich całkowitej nieściągalności, odnosi się do wszystkich podmiotów zobowiązanych do ich uiszczenia, o tyle w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, co może mieć miejsce w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a tej ustawy), których wskazanie pozostawiła ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, upoważniając go w art. 28 ust. 3b u.s.u.s., aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie, przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

Działając na mocy powyższego upoważnienia, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003r. powołane już rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, w którym to rozporządzeniu zawarta została zasada (§3 ust. 1), że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie, przy umarzaniu tych składek - niezależnie od wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności - zawsze należy oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2014r., sygn. akt: II GSK 22/13).

Decyzje wydawane na podstawie art. 28 u.s.u.s., jak i §3 rozporządzenia z 3 lipca 2003r., mają charakter uznaniowy, co oznacza, że sposób rozstrzygnięcia jest uzależniony od woli organu. Organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia zaistnienia przesłanki umorzenia, tj. może wówczas uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia, jednakże rozstrzygnięcie organu nie może mieć charakteru dowolnego.

Zakres swobody organu administracji, wyznaczony przepisami prawa materialnego, jest ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym wyrażoną w art. 7 k.p.a., zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, co oznacza, że treść i zakres ochrony słusznego interesu indywidualnego w działaniach organów sięgają do granic kolizji z interesem społecznym. Z jego brzmienia wynika, że ustawodawca przyjmuje regułę, zgodnie z którą oba te interesy podlegają równorzędnej ochronie, bez dominacji któregokolwiek z nich. W państwie prawa nie ma bowiem miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym (wyrok WSA w Warszawie z 26 czerwca 2008r., sygn. akt: V SA/Wa 455/08). Ponadto rozstrzygnięcie organu musi być wynikiem wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77§1 K.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 K.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107§3 K.p.a. Z decyzji musi zatem wynikać m.in., że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego.

Sądowej kontroli legalności takiej decyzji podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno zastosowania prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego, wynikające z przepisów k.p.a., reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę.

W tym miejscu podać należy, że ustalenia organów, rozpoznających przedmiotową sprawę w zakresie stwierdzenia, że w sprawie nie występują przesłanki całkowitej nieściągalności tut. Sąd uznaje za prawidłowe, bowiem jak ustaliły organy- w sytuacji skarżącej nie prowadzono postępowania upadłościowego, ani likwidacyjnego jego działalności. Nadto Naczelnik Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził dotychczas braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Dodatkowo przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania w sprawie bowiem jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, postępowanie egzekucyjne jest przecież zawieszone.

Analiza przesłanek zamieszczonych w §3 rozporządzenia z 31 lipca 2003r. również została dokonana w sposób właściwy. W ocenie Sądu, poczynione w tej kwestii ustalenia organu są również prawidłowe.

Aby stwierdzić wystąpienie przesłanki określonej w §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, skarżąca winna wykazać jakim miesięcznym budżetem dysponuje oraz przedstawić jak kształtują się jej miesięczne wydatki związane z niezbędnymi potrzebami życiowymi. W toku postępowania skarżąca nie przedstawiła choćby w sposób ogólny tego, jak kształtują się jego wydatki związane z mieszkaniem, wyżywieniem, czy leczeniem. Powoduje to zdaniem Sądu, iż niemożliwym staje się ustalenie tego, jakie są niezbędne potrzeby życiowe skarżącej, jak również dokonania ich porównania z jej możliwościami zarobkowymi.

Skarżąca jest zatrudniona w spółce, w której posiada 49 udziałów, w wymiarze [...] części etatu i osiąga przychód netto [...] zł zaś wydatki związane z opłatami eksploatacyjnymi wynoszą [...]-[...] zł. Stałych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, skarżąca nie przedstawiła.

Skoro zobowiązana ma wykazać spełnienie przesłanek wymienionych w §3 rozporządzenia będących podstawą dla organu rentowego do wydania decyzji o umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne to znaczy, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy (por. wyrok NSA z 8 marca 2013r. sygn. akt: II GSK 2410/11). Rzeczą skarżącej było rzetelne, pełne i zgodne z rzeczywistością przedstawienie swojej sytuacji materialnej-czego w tej sprawie nie uczyniła.

W ocenie Sądu, analiza zebranych w sprawie dowodów została dokonana przede wszystkim z uwzględnieniem oświadczeń skarżącej oraz dokumentów, które przedłożyła w toku postępowania. Na tej podstawie organ poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie oceny jej sytuacji majątkowej i rodzinnej.

Skarżąca nie wskazała jakie i czy w ogóle - ponosi wydatki na utrzymanie, przykładowo zakup żywności, środków czystości, opłaty za prąd, gaz itp. Skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości zatem ciąży na niej ustawowy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości więć powinna opłacać ten podatek (nie wiadomo czy płaci podatek). Domniemywać można, że na co dzień korzysta z telefonu komórkowego, internetu. Nie wskazała również czy dojeżdża do miejsca pracy.

Podobnie sytuacja ma się odnośnie syna skarżącej, który jest na jej utrzymaniu i jest studentem. Nie wyjaśniła czy dojeżdża na uczelnię czy mieszka w akademiku, czy w wynajmowanym mieszkaniu, ile wynoszą miesięczne koszty utrzymania syna chociażby w kontekście zakupu podręczników, wyżywienia, opłat za telefon komórkowy itp.

Jeżeli skarżąca osiąga dochód jedynie w wysokości [...] zł miesięcznie a nie korzysta z żadnej formy pomocy społecznej to doświadczenie życiowe wskazuje, że albo jest na utrzymaniu bliżej nieokreślonych osób trzecich względnie posiada dodatkowe, nieujawnione źródła dochodu.

Co istotne i co wymaga podkreślenia, składając oświadczenie z 7 marca 2019r. o stanie rodzinnym i majątkowym nie przedłożyła żadnych dowodów wskazujących czy istotnie ponosi wydatki eksploatacyjne i czy faktycznie posiada zobowiązania finansowe.

W tym miejscu przywołać należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zajęte w wyroku z 23 kwietnia 2009r. o sygn. akt: II GSK 884/08, zgodnie z którym, prawidłowa wykładnia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i §3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że wynikająca z tych przepisów podstawa umarzania należności ZUS winna mieć zastosowanie tylko do tych dłużników, którzy przekonają o wykorzystaniu w pełni zdolności do pracy i aktywnej postawie w poszukiwaniu źródeł dochodów. Omawiane uregulowanie nie może być formą premiowania osób, które posiadając zobowiązania finansowe, prezentują postawę pasywną w zakresie dążenia do ich spłacenia. Podstawa umorzenia należności ZUS mająca swe źródło w omawianych przepisach została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.), a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika). Aspekt ten nie może być pomijany przy analizie "stanu majątkowego" zobowiązanego oraz "możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych dłużnika i jego rodziny" (§3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia).

Niewątpliwie w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w §3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, bowiem sama skarżąca w ogóle nie podnosiła, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Zaznaczyć należy także i to, że skarżąca nie jest chora a przedłożenie jedynie skierowania do lekarza specjalisty-kardiologa nie uzasadnia tezy o złym stanie zdrowia. Skarżąca nie przestawiła żadnego aktualnego potwierdzenia swojego stanu zdrowia.

Podzielając zatem stanowisko organu, iż w sprawie nie wystąpiła którakolwiek z przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, dodać należy, iż jakkolwiek to na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i podejmowania z urzędu wszelkich działań zmierzających do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, to jednocześnie nie ulega wątpliwości, że w celu realizacji zasady prawdy obiektywnej strona powinna współpracować z organem w wyjaśnianiu istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza gdy - tak jak na gruncie niniejszej sprawy - istotne dla jej ustaleń dowody znajdowały się w posiadaniu skarżącej. Strona nie jest zwolniona z obowiązku wykazywania okoliczności z zakresu jej sytuacji i podstaw rzutujących na możliwość ubiegania się o skorzystanie z dobrodziejstwa umarzania należności wobec ZUS. Przepis § 3 rozporządzenia stanowi bowiem wprost, że to skarżąca ma wykazać spełnienie przesłanek do umorzenia, to znaczy, że w tym zakresie ciężar dowodu spoczywa właśnie na niej (por. wyrok NSA z 8 marca 2013r. o sygn. akt: II GSK 2410/11).

Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą a to powoduje, że ryzyko związane z prowadzoną na własny rachunek działalnością gospodarczą, ponosi zawsze przedsiębiorca, który w pierwszej kolejności powinien poszukiwać we własnym zakresie możliwości poprawienia swojej sytuacji finansowej i zakłóconych możliwości płatniczych. Dopiero po bezskutecznym wyczerpaniu wszelkich możliwych środków i braku perspektyw na poprawę złej sytuacji w przyszłości, przedsiębiorca taki może ubiegać się o pomoc ze strony państwa.

Prawidłowo też organ wytknął pasywną postawę skarżącej w zakresie poszukiwania pracy z pominięciem pośrednictwa urzędu pracy, który może ułatwić ten proces chociażby poprzez organizację kursów podnoszących kwalifikacje lub zdobycie nowych umiejętności dostosowanych do aktualnych potrzeb rynku pracy, który w dużej mierze jest obecnie rynkiem pracownika.

Reasumując-strona postępowania nie jest bowiem zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Podkreślenia przy tym wymaga, że choć ciężar dowodu istnienia przesłanek umorzenia spoczywa, co do zasady, na wnioskodawcy, to jednak organ administracji odpowiada za prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz rzetelność dokonanych ustaleń. Prawidłowość powyższych działań organu podlega kontroli sądowej, w ramach której sąd ocenia, czy materiał dowodowy zgromadzony został w sposób wystarczający dla ustalenia istnienia (lub nieistnienia) przesłanek umorzenia oraz czy został prawidłowo oceniony, a następnie, czy z oceny tej zostały wyciągnięte wnioski właściwe pod względem logicznym i pod względem prawnym.

Zdaniem Sądu, organ administracji przed wydaniem decyzji zgromadził i rozpatrzył materiał dowodowy dotyczący wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Z akt administracyjnych wynika również, że ZUS dopuścił wszystkie dowody przedłożone przez skarżącego na okoliczność jego sytuacji finansowej. Przeprowadził również szczegółowe postępowanie wyjaśniające dotyczące ww. okoliczności. Dowody te stanowiły podstawę poczynionych w sprawie niewadliwych ustaleń faktyczny.

Organ nie jest bowiem zobowiązany do przyznania wnioskowanej ulgi nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki do jej przyznania.(wyrok WSA w Łodzi z 2 kwietnia 2012r. sygn. akt: III SA/Łd 129/12).

W takim stanie rzeczy stwierdzić należało, że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu, organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a przyjęte stanowisko zostało szczegółowo uzasadnione. Nie stwierdzono także uchybienia art. 8 k.p.a., formułującego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, gdyż nie stanowi o tym przyjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Nie naruszono również zasady przekonywania, wynikającej z art. 11 k.p.a., gdyż w uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, co spełnia wymogi art. 77§1 k.p.a. Nie uchybiono również zasadzie swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która oznacza, że organ według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z akt sprawy wynika również, że umożliwiono skarżącej wypowiedzenie się co do zebranego materiału i przeprowadzonych dowodów. Stąd też zarzuty w tym względzie dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania należało uznać za nieuzasadnione.

Sąd nie stwierdził także, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.

Zaskarżona decyzja nie zamyka skarżącej drogi do złożenia nowego wniosku o umorzenie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd zwraca także uwagę, że wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego, uzyskaniu nowych dowodów, utracie dochodów czy wzrostowi kosztów utrzymania skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Zdaniem skarżącej, w rozpoznawanej sprawie Sąd powinien zastosować art. 145a p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku uchylenia decyzji lub postanowienia w związku ze stwierdzeniem naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia, wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Przepis ten przyznaje sądom administracyjnym kompetencję, na zasadzie wyjątku od ogólnej zasady wydawania przez sądy administracyjne orzeczeń o charakterze kasacyjnym, do orzekania merytorycznego w danej sprawie.

Należy jednak podkreślić, że zastosowanie art. 145a p.p.s.a. wymaga spełnienia szeregu przesłanek, zarówno o charakterze pozytywnym, jak i negatywnym, przewidzianych w tym przepisie.

Po pierwsze sąd powinien uwzględnić skargę i uchylić zaskarżony akt z powodu naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu.

Po drugie, w sprawie muszą występować okoliczności uzasadniające zobligowanie organu do określonego działania.

I wreszcie po trzecie, merytoryczne rozstrzygnięcie w danej sprawie nie może być pozostawione uznaniu administracyjnemu. Uznaniowy charakter danego rozstrzygnięcia stanowi zatem bezwzględną przesłankę wyłączającą możliwość skorzystania przez sąd z instytucji przewidzianej w art. 145a p.p.s.a. (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3. wydanie, Warszawa 2015, s. 603).

Sąd nie zastosował art. 145a§1 p.p.s.a. ponieważ nie ma on zastosowania do rozstrzygnięć, które pozostawiono uznaniu organu a tak jest w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze wszystkie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.