Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 589/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 98
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 201 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant starszy specjalista Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" S.A. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz strony skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. 7 417 (siedem tysięcy czterysta siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2019 r. nr [...] (dalej jako: SKO, Kolegium), którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta L. z [...] lipca 2018 r. nr [...] (dalej jako Prezydent) w przedmiocie odmowy stwierdzenia Spółce Akcyjnej - A (dalej jako A, Spółka, Skarżąca) nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 147.929,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 75.646,00 zł. Jak wynika z akt sprawy Spółka za ww. okres złożyła 20 stycznia 2012 r. (w decyzji SKO) /19 stycznia 2012 r. (w decyzja Prezydenta) pierwotną deklarację wykazując do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 2.642 m2; budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 2.163 m2 oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 5.829.894,00 zł. Jako zwolnione z podatku od nieruchomości w oparciu o art. 2 ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych o pow. 53.837 m2. Podatek od nieruchomości z deklaracji wyniósł łącznie: 166.273,00 zł. W dniu 13 grudnia 2017 r. Spółka 13 złożyła korektę wskazanej deklaracji zwiększając do opodatkowania:

1) powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o 53.837 m2 oraz

2) budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o kwotę: 5.135.284,00 zł.

W wyniku zmian podatek wyniósł 314.202,00 zł. Różnica między pierwotną deklaracją i korekta wyniosła 147.929,00 zł, która to kwota wraz z odsetkami w wysokości 75.676,00 zł. została zapłacona 13.12.2017 r. Następnie 28 grudnia 2017r. wpłynęła druga korekta deklaracji za 2012 r. w rozliczeniu powracająca do deklaracji pierwotnej złożonej 19/20.12.2012 r. Wraz z drugą korekta został wpłynął wniosek o stwierdzenie nadpłaty i zwrot kwot uregulowanych w wyniku pierwszej korekty tzn. zawyżonego podatku od nieruchomości za 2012 r. w wysokości 147.929,00 zł i nienależnie zapłaconych odsetek za zwłokę od zaległości w wysokości 75.646,00 zł. Spółka jako uzasadnienie wniosku o stwierdzenie nadpłaty wskazała zawyżenie podatku w wyniku wykazania (w pierwszej korekcie deklaracji) do opodatkowania gruntów i budowli stanowiących drogi położone w rejonie ulic [...] i [...], które są zajęte pod drogi publiczne, a więc w oparciu o art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1785) – dalej jako u.p.o.l., nie podlegających opodatkowaniu. Wskazała Spółka, że grunty te to drogi nieogrodzone, oznakowane znakami poziomymi i pionowymi, posiadające parkingi, a z dróg tych korzystają pracownicy zakładów położonych na terenie strefy jak i mieszkańcy L. oraz inne osoby trzecie z uwagi na bliskość autostrady. Po drogach tych regularnie kursują autobusy komunikacji miejskiej i międzymiastowej, korzystając z rozwiniętej sieci przystanków.

A podnosiła również (pismo z 22.02.2018 r.), że z mocy prawa drogi te przeszły na rzecz Miasta L., jednakże do czasu formalnego przekazania nakładów – Spółka wybudowała drogi i związaną z nimi infrastrukturę ponosząc z tego tytułu nakłady – to Spółka jest ich właścicielem. W sprawie został złożony pismem z 23 lutego 2018 r. wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nadpłaty z uwagi na wystąpienie do Prezydenta Miasta L. (pismo z 22.02.2018 r.) z żądaniem o uzgodnienie wysokości odszkodowania w związku z przejściem własności nieruchomości (działki nr [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] ) w oparciu o art. 98 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami na rzecz Gminy nieruchomości, których dotyczy postępowanie nadpłatowe. W postępowaniu tym rozstrzygane ma zaś być przez właściwy organ zagadnienie, czy sporne drogi na mocy ustawy o gospodarce nieruchomościami stały się drogami publicznymi. Spółka argumentowała, że istotą postępowania odszkodowawczego jest ustalenie, czy w konkretnej sprawie miało miejsce przejście prawa własności działki pod drogę publiczna i w jakim okresie.

Postanowieniem Prezydenta z [...] marca 2018 r. nr [...] wniosek o zawieszenie nie został uwzględniony z argumentacja, iż uzgodnienie odszkodowania w związku z przejściem własności nieruchomości na rzecz gminy nie ma znaczenia, czy będące własnością Spółki pasy drogowe oraz budowle są drogami publicznymi niepodlegającymi opodatkowaniu zgodnie z art. 2 ust. pkt 4 u.p.o.l. Istotnym natomiast dla sprawy z wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest treść prawomocnych decyzji o podziale nieruchomości dotyczących spornych dróg – czy z mocy prawa stały się drogami publicznymi. Zażalenie na rozstrzygnięcie Prezydenta o odmowie zawieszenie postępowania zostało uznane postanowieniem SKO z [...] maja 2018 r. nr [...] r. za niedopuszczalne. Sądowi znane jest z urzędu, że skarga Spółki na postanowienie SKO o niedopuszczalności zażalenia została wyrokiem z 24 października 2018 r. o sygn. akt I SA/Wr 764/18 oddalona, lecz Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku złożenia przez A skargi kasacyjnej od rozstrzygnięcie tuty. Sądu wyrokiem z 25 października 2019 r. o sygn. akt II FSK 1048/19 wyrok WSA we Wrocławiu uchylił uznając, iż treść art. 201 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej jako o.o., należy interpretować w ten sposób, że na wymienionej podstawie prawnej zażalenie przysługuje również na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego.

Po przeprowadzeniu postępowania Prezydent, wymienioną na wstępie decyzją z [...] lipca 2018 r. odmówił stwierdzenia żądanej nadpłaty. W swym rozstrzygnięciu wskazał, że warunkiem zastosowania zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w przepisie art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l. jest zajęcie gruntów wraz z budowlami pod pasy dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych (w przypadku drogi publicznej będącej drogą gminną podjęcie stosownej uchwały rady gminy (z przebiegiem drogi) po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu). Ponadto wskazano, że droga gminna musi być własnością gminy. W rozpatrywanej sprawie sporne grunty wraz z budowlami w 2012 r. stanowiły własność Spółki i były oznaczone w ewidencji środków trwałych A jako drogi wewnętrzne. Tym samym sporne pasy drogowe nie stanowiły żadnej kategorii dróg publicznych. Odnosząc się do twierdzeń o przejęciu dróg z mocy prawa przez gminę L. Prezydent wskazał, że podstawą prawną do takiego przejścia jest art. 98 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jednakże zdaniem Prezydenta przepis ten ma zastosowanie jedynie w przypadku wydzielania działek pod drogi publiczne, gdy w przypadku wydzielania drogi wewnętrznej nie dojdzie do przeniesienia jej własności z mocy prawa. Prezydent wskazał na wydane wobec A decyzji orzekające o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości nr [...] z [...] stycznia 1999 r. dla działki nr [...] wydzielającej odrębną nieruchomość działek m.in. nr [...] (dr-drogi); nr [...] z [...] lipca 1999 r. wydzielająca odrębną nieruchomość działek m.in. nr [...] (dr-drogi), [...] (dr-drogi), [...] (dr-drogi), nr [...] (dr-drogi), nr [...] (dr-drogi), nr [...] , nr [...] (dr-drogi), [...] (dr-drogi), nr [...] (dr-drogi); nr [...] z [...] lipca 1999 r. wydzielająca odrębną nieruchomość działek m.in. nr [...] (dr-drogi); decyzja nr [...] z [...] listopada 2003 r. wydzielająca odrębne nieruchomości działek m.in. nr [...] ; nr [...] z [...] listopada 2011 r. wydzielająca odrębne nieruchomości działek nr [...] , nr [...], nr [...] z [...] stycznia 2018 r. wydzielająca odrębne nieruchomości działek m.in. nr [...] [...] [...] [...] i podniósł, że żadna z tych decyzji w swojej podstawie prawnej nie powołuje art. 98 ustawy o gospodarce gruntami. W decyzjach tych nie został wskazany również jako cel podziału wydzielenie działek pod drogi publiczne lecz: sprzedaż na cele przemysłowe lub poprawę warunków zagospodarowania bądź wydzielenie drogi wewnętrznej. Prezydent argumentował również, że uchwalone w latach 2006, 2007 i 2012 plany zagospodarowania przestrzennego dla A wskazują, że drogi na terenie Spółki są drogami wewnętrznymi. Wskazano również na pominięcie we wniosku o odszkodowanie działek nr [...] [...] [...] [...] sklasyfikowanych jako drogi, z których trzy ostatnie powstały w wyniku podziałów na mocy decyzji w oparciu o które Spółka domaga się odszkodowania, a wszystkie cztery sklasyfikowane były jako drogi.

Z rozstrzygnięciem Prezydenta Spółka się nie zgodziła, wniosła odwołanie, a SKO nie znalazł podstaw, by uchylić decyzje pierwszoinstancyjną. Kolegium stanęło na stanowisku, iż aby w oparciu o art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpiło przejście z mocy prawa działek gruntu wydzielonych pod drogi na podmiot publicznoprawny z chwilą prawomocności decyzji o podziale nieruchomości konieczne jest spełnienie 2 warunków: 1) z treści decyzji podziałowej wynika, że konkretna działka gruntu na wniosek właściciela została wydzielona pod drogę publiczną i 2) decyzja podziałowa staje się ostateczna i jest dokumentem w oparciu, o który organ właściwy stwierdza fakt nabycia prawa przez podmiot publiczny z mocy prawa i można wystąpić o stosowny wpis do sądu wieczystoksięgowego. Tak więc o charakterze działek wydzielonych przesądza treść decyzji podziałowej. Tymczasem istniejące decyzje podziałowe dotyczące Spółki nie wskazują na wydzielenie działek pod drogi publiczne. Samo wskazanie, że wydzielone działki zostaną oznaczone jako drogi nie jest równoznaczne z wydzieleniem pod drogi publiczne. Nie przemawia za wydzieleniem działek pod drogi publiczne, zdaniem Kolegium również podstawa prawna zawarta w owych decyzji, nie powołująca art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami - co nie było kwestionowane przez A, bo nie złożono odwołań od tych decyzji. SKO podniosło również, że o statusie drogi jako drogi publicznej nie mogą decydować takie cechy jak: połączenie z siecią dróg publicznych, powszechna dostępność, utwardzona nawierzchnia czy też usytuowanie przystanków. Podkreślono, że bez znaczenia jest spór o odszkodowanie za przejęte drogi, bowiem zakończenie tego sporu będzie miało skutki podatkowe dopiero z chwila przejęcia dróg przez Gminę L.

Na decyzję SKO Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zarzuciła:

– rażące naruszenie art. 125, w związku z art. 140 § 3 o.p. w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie 2 miesięcy od otrzymania odwołania, ponieważ po wezwaniu A do zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym Kolegium nie wykonywało już żadnych czynności, a wskazywany powód niezałatwienia sprawy w terminie, tj. duży wpływ spraw, w żaden sposób nie jest możliwy do zweryfikowania. W ocenie Spółki takie postępowanie naruszało zasadę określoną w art. 125 o.p. nakładającą na organ obowiązek prowadzenia postępowania w sposób uwzględniający wnikliwość i szybkość działania;

– naruszenie art. 144 oraz art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 o.p., w związku z uniemożliwieniem Spółce udziału w czynnościach prowadzonych przez organ I instancji, brakiem skutecznego doręczenia decyzji, jak też nie wyjaśnieniem w wydanej decyzji powodów, którymi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie pomimo podnoszonych zastrzeżeń. Organ odwoławczy miał uznać, że pierwotnie przedłożone pełnomocnictwo było nieważne, a pomimo tego wydał On rozstrzygnięcie dopuszczając się naruszenia wskazanych wyżej przepisów – kwestionując z jednej strony ważność udzielonego pełnomocnictwa, a z drugiej nie wypowiadając się w wydanej decyzji z jakich powodów uznał czynność doręczenia decyzji za skuteczną;

– naruszenie art. 121, art 122, art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 190 o.p., poprzez brak zgromadzenia w sprawie całego materiału dowodowego, niewłaściwe jego rozpatrzenie i pominięcie dowodów oraz twierdzeń Spółki w celu potwierdzenia przyjętej przez organ I instancji tezy, że dla celów postępowania drogi w 1999 r. nie przeszły na własność Gminy L. W trakcie postępowania odwoławczego Spółka wskazała, że w aktach sprawy brak jest istotnych dowodów, tj.: wypisów z ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek stanowiących przedmiot opodatkowania wg. stanu na dzień uprawomocnienia się decyzji podziałowych, wypisów z ewidencji gruntów i budynków wg. stanu na dzień uprawomocnienia się decyzji podziałowych oraz prawidłowych wyrysów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dokumenty te miały zaś w opinii A mieć istotne znaczenie dla sprawy, bowiem w wydanej decyzji oparto się na uchwałach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Rady Miejskiej z lat 2006 – 2012, zamiast w stanie prawnym obowiązującym w 1999 r. Zdaniem Spółki organy podatkowe obowiązane są do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie mogą dowolnie selekcjonować dowodów, które są podstawą ustaleń faktycznych, co oznacza, że nie mogą odmówić przeprowadzenia oględzin, czy też odmówić włączenia do akt dowodów mających znaczenie w sprawie. Tymczasem organy podatkowe nie wskazały, z jakich powodów nie przeprowadzono dowodu z oględzin nieruchomości pomimo, że dowód ten ma istotne znaczenie dla sprawy;

– naruszenie art. 123 § 1 w związku z art. 188 o.p. wobec bezpodstawnej odmowy przeprowadzenia dowodu z oględzin dróg, które w ocenie A przeszły na własność Gminy L., co narusza zasadę prawdy obiektywnej, pomimo wykazania logicznego związku dowodzonych okoliczności z podstawą materialną postępowania;

– naruszenie art. 124, art. 127 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w związku z art. 235 o.p., poprzez brak przedstawienia właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji i ograniczenie się organu II instancji do powtórzenia twierdzeń organu I instancji, co naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania.

– naruszenie art. 120, art. 121, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 o.p. przez brak podania w sentencji decyzji przepisów prawa materialnego jak i uzasadnieniu prawnym decyzji roku, numeru i pozycji ogłoszenia ustaw, przez co istnieją wątpliwości, co do zastosowanych przez organ przepisów prawa oraz ich treści, w szczególności co do art. 98 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami

W zakresie przepisów prawa materialnego powołano się na

– naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, a nie w dniu przejścia własności nieruchomości na Gminę L., to jest w dacie uprawomocnienia się decyzji podziałowych z 1999 r., tj. decyzji Nr [...] z [...] stycznia 1999 r., Nr [...] z [...] lipca 1999 r. oraz [...] z dnia [...] lipca 1999 r.;

– naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w stanie prawnym obowiązującym w 1999 r., poprzez jego zignorowanie, a tym samym zaniechanie zbadania wpływu tego przepisu na skuteczność przejścia z mocy prawa własności nieruchomości na Gminę L., ponieważ w dniu wydania decyzji podziałowych z roku 1999 każda droga znajdując się w planie zagospodarowania przestrzennego, bez względu na to czy była to droga dojazdowa, czy wewnętrzna, powinna być traktowana, jako droga publiczna i taki też status posiadały nieruchomości objęte decyzjami podziałowymi w świetle ówczesnych postanowień planu potwierdzonych zapisami planu obecnie obowiązującego. Wydzielenie decyzjami podziałowymi Nr [...] ; Nr [...] ; Nr [...] nieruchomości, na których powstały drogi służące ogółowi mieszkańców L. i przedsiębiorcom było skutkiem rozwoju terenów przemysłowych, w związku z czym przeszły one z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się decyzji podziałowych, tj. w 1999 r. na własność Gminy L., stosownie do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji podziałowych, tj. w 1999 r. mówił o wydzieleniu gruntu pod drogi i nie odnosił się w swojej treści do drogi publicznej. Tym samym oparcie decyzji na przepisach nieobowiązujących w dniu zajścia określonych czynności, jak i podanego w decyzji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2006 r. jest całkowicie nieuzasadnione. Pomimo podnoszenia tych kwestii w odwołaniu, SKO oparło się na uchwałach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. z lat 2006 - 2012, choć ustalenia stanu faktycznego winny się opierać na treści przepisu obowiązującego w dacie uprawomocnienia się decyzji podziałowych, tj. w 1999 r. W oparciu o treść skargi Spółka wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) przeprowadzenie rozprawy w tym pod nieobecność Skarżącej i 3) o zasądzenie na rzecz Spółki od organu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji, a odnosząc się do zarzutów niedotrzymania terminów postępowania wskazało na zawiadamianie A o przyczynach niedochowania terminu. W kwestii braku analizy ksiąg wieczystych wskazano, że prawo własności spornych gruntów wraz z budowlami zostało ustalone w oparciu o inne dokumenty jak choćby wypisy z rejestrów gruntu. Kolegium uznało za zasadny zarzut braku odniesienia się procesowego do żądania przeprowadzenia dowodu z oględzin, jednakże zdaniem SKO nie jest to błąd mający wpływ na wynik sprawy, bowiem nie kwestionowano powszechnego użytkowania i dostępu do spornych działek.

Pismem z 30 lipca 2019 r. Spółka ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę, w szczególności zarzucając organom oparcie się na stanie prawnym nieobowiązującym w dacie uprawomocnienia się decyzji podziałowych. Na rozprawie pełnomocnik A wskazywał, że w sprawie o odszkodowanie w związku z przejściem własności działek na Gminę L. toczy się postępowanie przed Starostą L., któremu sprawa została przekazana postanowieniem Wojewody D. Sąd odroczył ogłoszenie wyroku i przeprowadził poza rozprawą dowód uzupełniający z dokumentu - postanowienia Wojewody D. z [...] lipca 2019 r. nr [...]. (dostarczony w odpowiedzi na zobowiązanie przez Sąd pełnomocnika Spółki) - art. 106 §3, art. 113 § 2, art. 139 § 1 p.p.s.a..

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, iż nie został wyjaśniony stan faktyczny w stopniu mogącym stanowić podstawę do zastosowania prawa materialnego. Nie wyjaśnienie stanu faktycznego nastąpiło przede wszystkim w konsekwencji braku zawieszenia w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 o.p. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego – postępowania w przedmiocie uzgodnienia w oparciu o art. 98 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. D. U. z 2018 r., poz. 2206, ze zm.) – dalej jako u.g.n., odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi o nr [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] (wraz z budowlami), których opodatkowanie podatkiem od nieruchomości zakwestionowała Skarżąca we wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Stosowanie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby prawne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, gdzie obowiązek podatkowy spoczywa m.in na właścicielu nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.) podstawą m.in. wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast art. 1 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2001 nr 124 poz.1361 ze zm.) wskazuje, że księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, a ujawnione tam prawo domniemuje się za zgodne z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 wymienionej ustawy). W tym miejscu wskazać należy, że jak wynika z akt organy obu instancji w całym postępowaniu nie dokonały analizy wpisów w księgach wieczystych gruntów (i budowli) objętych postępowaniem nadpłatowym (w aktach administracyjnych znajdują się jedynie wydruki z systemu teleinformatycznego Elektronicznych Ksiąg Wieczystych datowane na 12 czerwca 2019 r., gdy decyzja Prezydenta został wydana [...] lipca 2018 r., a Kolegium [...] marca 2019 r.). SKO w odpowiedzi na skargę przyznaje się (pośrednio) do owego braku analizy:

"W ocenie Kolegium okoliczność, iż organ I instancji nie analizował zapisów ksiąg wieczystych nieruchomości nie mogła przesądzać o braku podstaw do stwierdzenia, że stanowiły one własność Spółki, ponieważ wynikała ona z innych dokumentów, jak choćby wypisu z rejestru gruntów, który będąc dokumentem urzędowym potwierdza nie tylko stan posiadania i jego formę (...) odnosząc się przy tym do zapisów księgi wieczystej. Jednocześnie w toku postepowania strona, nie podnosiła argumentu ani nie wykazała, że zapisy ksiąg wieczystych odnośnie wydzielonych pod drogi nieruchomości nie korelują z zapisami ewidencji gruntów i budynków. Do stwierdzenia takiego Kolegium nie doszło też analizując treść wypisów ksiąg wieczystych na etapie skargi."

(str. 10-11 odpowiedzi na skargę – podkreślenie własne Sądu)

Ponadto Sąd stwierdził, że akta administracyjne nie zawierają wypisów z ewidencji gruntów i budynków odnoszących się do działek oznaczonych nr [...] [...] [...].

Odnosząc się do powyższego Sąd wskazuje, że na podstawie art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka w oparciu o akta sprawy (administracyjne) będące podstawą zaskarżonego aktu. WSA we Wrocławiu w wyniku analizy akt rozpatrywanej sprawy stwierdził zaś, iż w przypadku działek o nr [...] [...] i [...] organy obu instancji nie zweryfikowały, czy Spółka wobec tych gruntów jest podmiotem, o którym mowa w art. 3 u.p.o.l. Weryfikacja podmiotu objętego obowiązkiem podatkowym dopiero na etapie odpowiedzi na skargę jest spóźniona i pozostaje bez wpływu na ocenę postepowania organu. Należy również podkreślić, iż kwestię prawa własności – przejścia z mocy prawa działek objętych postępowaniem nadpłatowym (wydzielonych pod drogi) na własność Gminy L., Spółka podnosiła w ramach postępowania kilkakrotnie: pismo z 22 lutego 2018 r., wniosek o zawieszenie postepowania z 23 lutego 2018 r. oraz odwołanie od decyzji Prezydenta (uzasadnienie naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 o.p.).

Konsekwencją powyższego jest uznanie przez Sąd, że w sprawie zostały naruszone przepisy art. 121 § 1 oraz art. 122 o.p., w związku z art. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. – w postaci wadliwego postępowania przy weryfikacji statusu Spółki jako Podatnika podatku od nieruchomości.

Kolejnym naruszeniem przepisów postępowania jest stanowisko SKO wobec podniesionego przez Spółkę w odwołaniu zarzutu naruszenia przez Prezydenta art. 201 § 1 pkt 2 o.p., powiązanego z odmową zawieszenia postępowania w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r. (postanowienie Prezydenta z [...] marca 2018 r. nr [...] ), pomimo toczącego się postępowania o ustalenie odszkodowania w związku z przejściem własności nieruchomości na rzecz Gminy – Miasta L. Uzasadniając ten zarzut Spółka wskazała, że:

"W chwili obecnej toczy się przed Prezydentem Miasta L. (...) jako organu wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej o postępowanie ustalenie odszkodowania w związku z przejściem własności nieruchomości na rzecz Gminy – Miasta L. Celem niniejszego postępowania jest potwierdzenie faktu, że przedmiotowe drogi z mocy prawa przeszły na własność gminy L., w związku z czym należne jest odszkodowanie dla Strony i w jakiej wysokości. Podjęcie decyzji w tej kwestii ma istotne znaczenie dla przedmiotu rozstrzygnięcia. Dlatego też w ocenie Strony zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa postępowanie winno zostać zawieszone. Organ podatkowy zawiesza bowiem postepowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ."

(str. 10 odwołania)

W odpowiedzi na ten zarzut SKO wskazało jedynie na str. 12 zaskarżonej decyzji, że:

"Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podnoszona w odwołaniu okoliczność, iż w chwili obecnej toczy się postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania od Gminy L. za przejęte drogi, gdyż ewentualne zakończenie tego sporu, będzie miało skutki podatkowe dopiero z chwilą przejęcia dróg przez Gminę L., co dotychczas nie nastąpiło."

(str. 12 decyzji SKO)

Kolegium uznało również, że na skutek wydanych przez Prezydenta decyzji zatwierdzających podział nieruchomości (na które powołuje się Spółka) nie doszło do wydzielenia gruntów pod drogi publiczne, a więc brak jest skutku w postaci przejścia gruntów i zlokalizowanych na nich dróg z mocy prawa na własność Gminy L. (str. 13 decyzji SKO). SKO przyjęło przy tym, że aby można było mówić o skutku przewidzianym w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami koniecznym jest by z decyzji podziałowej wynikało, że wydzielenie działek nastąpiło pod drogę publiczną, gdy z treści decyzji podziałowych wydanych w 1999 r. (powołanych przez Skarżącą) i ich podstawy prawnej nie wynika, by którakolwiek z działek była wydzielona pod drogę publiczną. Odwołano się również do planów zagospodarowania przestrzennego A - obszar L. z 25.09.2006 r., z 29.10.2007 i z 26.04.2012 r., wskazując, że wynika z nich, iż wydzielone drogi są drogami wewnętrznymi (str. 12-13 decyzji SKO).

Wadliwość postępowania Kolegium w tej części Sąd upatruje w:

– braku wydania formalnego postanowienia w przedmiocie wniosku – ponowionego przed organem II instancji (w odwołaniu) – o zawieszenie postępowania, co stanowi naruszenie art. 201 § 2 i 3 o.p.;

Skoro zażalenie na rozstrzygnięcie Prezydenta o odmowie zawieszenie postępowania (wydane wobec stosownego wniosku Spółki złożonego na etapie procedowania w sprawie przed Prezydentem) zostało uznane postanowieniem SKO z [...] maja 2018 r. za niedopuszczalne, to Kolegium jako organ rozpatrujący sprawę po raz drugi (art. 127 o.p.) – a nie wyłącznie kontrolujący legalność rozstrzygnięcia pierwszej instancji, powinien zastosować art. 201 § 2 i 3 o.p. Stosownie do tych przepisów o zawieszeniu postępowania organ orzeka w formie postanowienia, a na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy zażalenie. Niezależnie od tego w rozpatrywanej sprawie finalnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku złożenia przez A skargi kasacyjnej wyrokiem z 25 października 2019 r. o sygn. akt II FSK 1048/19 uchylił wyrok WSA we Wrocławiu (uznający legalność postanowienia SKO z [...] .05.2018 r. w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Prezydenta o odmowie zawieszenia postepowania) wskazując, iż treść art. 201 § 3 o.p. należy interpretować w ten sposób, że na wymienionej podstawie prawnej zażalenie przysługuje również na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego. W konsekwencji Sąd uznał, że brak wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 i 2 o.p. jest naruszeniem przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ponieważ pozbawia stronę postępowania prawa do złożenia zażalenia, a po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.) prawa do sądu;

– zastosowaniem art. 98 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu nie obowiązującym w dacie prawomocności decyzji wydzielających działki pod drogi, ewentualnie brak uzasadnienia SKO dla zrównania użytego w wersji obowiązującej do końca 14 lutego 2000 r. pojęcia "drogi" z wprowadzonym po tej dacie pojęciem "drogi publicznej".

Należy zauważyć, że decyzje o wydzieleniu działek pod drogi zostały wydane [...] stycznia 1999 r. i [...] lipca 1999 r. i jako twierdzi SKO:

"... Spółka nie kwestionowała decyzji podziałowych i nie składała odwołania ..."

(str. 11 decyzji SKO)

Tym samym mając na uwadze wskazane daty wydania decyzji, 14 dniowy termin na wniesienie odwołania od dnia doręczenia decyzji i brak w aktach administracyjnych dowodów doręczeń, z których wynikałoby, że decyzje uprawomocniły się po 14 lutego 2000 r. uprawnionym jest twierdzenie o konieczności zastosowania przepisu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w następującym brzmieniu:

"Działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Jeżeli podział nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, powiatu lub województwa został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi przechodzi na rzecz gminy. Jeżeli podział nieruchomości stanowiącej własność gminy został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi wygasa."

(podkreślenie własne Sądu)

W wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw (Dz. U. nr 6, poz. 70) od 15 lutego 2000 r. przepis art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami został zmodyfikowany i otrzymał brzmienie:

"Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne."

i odniesienie do "dróg publicznych" funkcjonowało w kolejnych wersjach aktu, aż do aktualnie obowiązującej. Jedyne odniesienie się do zarzutu zawartego w odwołaniu, o oparciu się w rozstrzygnięciu Prezydenta na nieobowiązującym w dniu wydania decyzji podziałowych przepisie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami Kolegium zawarło na str. 11 zaskarżonej decyzji:

"Natomiast stanowisko, ze obowiązujące w dacie podziału nieruchomości przepisy prawa obligowały organ do uznania publicznego charakteru wydzielonej drogi, podnosi dopiero na etapie składania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości. Jednakże w toku postępowania w tym zakresie nie można kwestionować czy też na nowo ustalać treści rozstrzygnięcia decyzji o podziale nieruchomości."

Jakkolwiek nie można odmówić słuszności stanowisku SKO, iż w postepowaniu odnoszącym się do wymiaru podatku od nieruchomości nie jest możliwym modyfikacja decyzji o podziale nieruchomości ,to odrębną kwestią jest interpretacja treści aktu administracyjnego i skutków jakie on wywołuje. Kategorią obiektywną i łatwą do stwierdzenia jest ustalenie, w jakim reżimie prawnym zostały wydane (uprawomocniły się) decyzje podziałowe, a jak wskazano wyżej nic nie przemawia by uprawomocniły się one po 14.02.2000 r. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO przemilczał różnice w brzmieniu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przed 15.02.2000 r. i od tej daty, powołując się w swoich twierdzeniach na warunek wydzielenia pod drogi publiczne, co z uwagi z kolei na brak argumentacji uzasadniającej owe odwołanie w przypadku wersji obowiązującej do 14 lutego 2000 r. wymagałoby szerszego omówienia znaczenia nowelizacji tego przepisu. Jeszcze raz należy podkreślić, że warunek "drogi publicznej" zamiast "drogi" został wprowadzony do art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami dopiero od 15.02.2015 r., a charakter owej zmiany został pominięty w rozważaniach organu, gdy zdaniem Sądu może on rzutować na skutki wywołane przez decyzje podziałowe z 1999 r. Tym samym decyzja Kolegium dotknięta jest wadą niewłaściwego sformułowania uzasadnienia decyzji – z naruszeniem art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p., a postępowanie nie wypełnia wymogów z art. 122 o.p.

– wadliwego domniemania skutków rozstrzygnięcia sporu o odszkodowanie;

Zdaniem Sądu jednym z możliwych elementów rozstrzygnięcia sporu o odszkodowanie może być przyznanie, iż z chwilą uprawomocnienia się decyzji z 1999 r. wydzielone w nich działki przeszły z mocy prawa na własność Gminy L. lata przed rokiem 2012 r., którego dotyczy sprawa o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości (dotyczącego opodatkowania działek wydzielonych w decyzjach wraz z budowlami). Ma to zaś znaczenie przy ustalaniu podmiotu objętego obowiązkiem w zakresie podatku od nieruchomości.

Niezależnie od wskazanych wyżej zarzutów Sąd uznaje, że w sprawie SKO naruszył art. 201 § 1 pkt 2 o.p. przez jego niezastosowanie - nie zawieszenie postępowania po powzięciu informacji, z odwołania i akt administracyjnych, iż toczy się postępowanie z wniosku A o ustalenie odszkodowania od Gminy L. w oparciu o art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z wydzieleniem działek gruntu objętych wnioskiem Spółki o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r. Wydzielenie nastąpiło w oparciu o m.in. znajdujące się w aktach decyzje nr [...] z [...] stycznia 1999 r. wydzielającej odrębną nieruchomość działek (dr-drogi); nr [...] z [...] lipca 1999 r. wydzielająca odrębną nieruchomość działek (dr-drogi); nr [...] z [...] lipca 1999 r. wydzielająca odrębną nieruchomość działek (dr-drogi). SKO nie kwestionuje, iż wskazane wyżej postępowanie o ustalenie odszkodowania toczyło się równolegle z postępowaniem z wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty za 2012 r. i dotyczy działek dotkniętych tym postepowaniem. Kolegium utrzymuje, iż pierwsze z wymienionych postępowań nie ma wpływu na drugie, natomiast zdaniem Spółki, postępowanie w przedmiocie odszkodowania ma doniosłe znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości (nadpłaty), bowiem dotyczy kwestii przeniesienia własności działki na rzecz Gminy L. (czy i kiedy miało miejsce).

Sąd w sporze tym przychyla się do stanowiska Spółki i uznaje, iż ziściła się przesłanka zawieszenia postępowania w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012 r. o której mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Zgodnie treścią powołanego przepisu organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak wskazuje się w orzecznictwie zagadnienie wstępne to :

"... pewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), której treścią może być wypowiedź odnośnie uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne. Zagadnienie wstępne wiąże się z sytuacją, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, to jest z sytuacją, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2315/13 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się przy tym, że ten element konstrukcyjny omawianej instytucji, którym jest konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el., 2014; C. Kosikowski, E. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX, 2013). Jeżeli "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 o.p."

(prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 czerwca 2017 r. o sygn. akt I SA/Po 1759/16 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo)).

Podzielając powyższe i analizując art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdzić należy, że jego ust. 1 (niezależnie od tego czy dotyczy wersji sprzed 15.02.2000 r., czy też od tej daty) określa przesłanki i moment (prawomocność decyzji) nabycia przez gminę (istotne dla rozstrzyganej sprawy) z mocy prawa własności wydzielonych działek pod drogi/drogi publiczne. Stosownie zaś do ust. 3 powołanego artykułu za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie. Przepis ten przewiduje więc szczególne postępowanie o odszkodowanie, w którym organ – inny niż organ podatkowy musi samodzielnie ustalić, czy w stanie faktycznym i prawnym rozpatrywanej sprawy nastąpił skutek, o którym mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości, tzn. czy konkretne działki wobec zatwierdzonego podziału zostały wydzielone pod drogi/drogi publiczne i tym samym przeszły na własność danej jednostki samorządu terytorialnego z mocy tegoż przepisu. Niezbędnym przy tym elementem jest prawomocna decyzja o podziale (ostateczna o zatwierdzeniu podziału). Sąd wskazuje przy tym, że wymieniony art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest częścią Działu III tej ustawy "Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości", a wydzielona w oparciu o decyzją z art. 98 ust. 1 wspomnianej ustawy działka przechodzi na własność m.in. gminy z mocy prawa, przy czym za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2019 r. o sygn. akt I OSK 159/18 Sąd przyjmuje również, że nabycie prawa własności działki w oparciu o decyzję, o której mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest zależne od wpisów w księdze wieczystej:

"Skutek w postaci przejścia własności nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, a w przypadku użytkowania wieczystego wygaśnięcie tego prawa w odniesieniu do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne, następuje bowiem z mocy samego prawa, a zatem (...), już sama decyzja podziałowa kreuje nowy stan prawny w postaci odjęcia przysługującego właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu prawa rzeczowego. Dla powstania tego skutku nie są potrzebne jakiekolwiek inne, oprócz decyzji podziałowej, zdarzenia prawne, w szczególności nie są potrzebne zmiany wpisów w dziale II księgi wieczystej." Ponownie podnieść należy, że wpis w księdze wieczystej ma jedynie charakter deklaratoryjny, a więc nie tworzy prawa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Zaś w myśl art. 3 ust. 1 tej ustawy domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Wpis w księdze wieczystej nie przesądza o tym, czy w danej sprawie wystąpił skutek o którym mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast sam fakt, że w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie odszkodowania pojawia się spór, który dotyczy prawa własności nie powoduje, że sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kodeksu postepowania administracyjnego przekształca się w sprawę cywilną. Ustalenie w postępowaniu administracyjnym kto jest właścicielem nieruchomości, której dotyczy to postępowanie, co do zasady, mieści się w kompetencjach organu administracji. Sprawa nadal pozostaje sprawą administracyjną bez względu na to, że w postępowaniu wyjaśniającym koniecznym jest ustalenie kwestii własnościowych - czy i na jaki podmiot z mocy prawa przeszła własność nieruchomości.

Sąd uznaje przy tym, że w dotychczasowym orzecznictwie, odwołującym się do art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) – dalej jako u.p.g.k., Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 14 czerwca 2013 r., II FSK 1950/11; 11 lipca 2012 r., II FSK 2632/10; 20 czerwca 2012 r., II FSK 2511/10; 5 listopada 2009 r., II FSK 836/08; 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07; 12 marca 2009 r., II FSK 49/08; 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo). Innymi słowy, dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Równocześnie należy zauważyć za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego 9 stycznia 2018 r. o sygn. akt I OSK 1554/17 , że: "... art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Zaś § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: wyeliminowania danych błędnych. Jednym słowem aktualizacja operatu ewidencyjnego dokonywana jest nie tylko w celu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, ale aktualizacja może również mieć miejsce w przypadku wykrycia błędnych informacji, wówczas celem aktualizacji jest wyeliminowanie danych błędnych. Stąd też w zależności od tego czy celem aktualizacji operatu ewidencyjnego jest wprowadzenie nowych danych, czy też wyeliminowanie danych błędnych, organ powinien przeprowadzić stosowne postępowanie."

Odnosząc powyższe do realiów sprawy, przypomnieć należy, że wobec trzech działek (nr [...] ,[...] ,[...] ) brak jest w aktach wypisów z rejestrów gruntów i budynków, a stanowiska SKO, A co do doniosłości powołanych przez Skarżącą decyzji dla uznania Jej za podatnika w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. są diametralnie rozbieżne. Równocześnie należy zaznaczyć, że stanowisko A ewoluowało w trakcie postępowania o stwierdzenie nadpłaty przechodząc od domagania się zastosowania wobec gruntów, których dotyczy wniosek o stwierdzenie nadpłaty zwolnienia, z uwagi na istnienie dróg publicznych, aż do wskazywania na spór w wyniku którego rozstrzygnięta zostanie kwestia własności tychże działek (gruntów). Sąd ma świadomość, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, gdzie obowiązek podatkowy spoczywa m.in na właścicielu nieruchomości. Równocześnie kwestia przejścia, czy też nie działek z mocy prawa na własność podmiotu z art. 98 ust. 1 u.g.n. jest rozstrzygana w postepowaniu o przyznanie odszkodowania (art. 98 ust. 3 u.g.n.), tym samym w wyniku tego postępowania w rozpoznawanej sprawie może dojść do podważenia statusu A jako właściciela działek objętych skarżoną decyzją (z postanowienia Wojewody D. z [...] lipca 2019 r. nr [...] wynika, iż postępowanie o odszkodowanie obejmuje oprócz powoływanych przez Skarżącą decyzji z 1999 r. również decyzje z 2003, 2011 i 2018 r.), a także danych z ksiąg wieczystych/ewidencji gruntów i budynków w oparciu, o który ustalany jest status podatnika podatku od nieruchomości. W tym miejscu Sąd na kanwie rozpatrywanej sprawy nie zgadza się z poglądem (funkcjonującym w orzecznictwie) o niemożności obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w toku innego postępowaniu aniżeli cywilne. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece: "W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nie istniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności". Sąd wskazuje, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 lipca 2004 r. o sygn. akt SK 57/03 odnoszącym się właśnie do kwestii obalenia domniemania z art. 3 u.k.w.h. zaakceptował stanowisko o niewyłącznej roli (trybu) w tym zakresie sądu powszechnego (postępowania cywilnego):

"W piśmiennictwie przyjmuje się, że obalenie domniemania z art. 3 u.k.w.h. może być przeprowadzone nie tylko w postępowaniu o uzgodnienie, ale również "w każdym innym postępowaniu jako przesłanka rozstrzygnięcia (...), w tym także w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie", przy czym jest to pogląd zdecydowanie dominujący (por.: S. Rudnicki, op.cit., s. 33; E. Gniewek, op.cit, s. 288; J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, op.cit., s. 326-327; J. Ignatowicz, J. Wasilkowski [w:] System prawa cywilnego. Prawo własności i inne prawa rzeczowe, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, s. 911; A. Menes, Domniemania wynikające z wpisów do ksiąg wieczystych, Rejent 1994, nr 5, s. 66). Podobne stanowisko zajmuje w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (uchwała z 26 marca 1993 r., III CZP 14/93, OSNC nr 11/1993, poz. 196) stwierdzając, że "domniemanie wynikające z wpisu (art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) może być obalone nie tylko w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, lecz także w innym postępowaniu sądowym". Kluczowe znaczenie w analizowanej kwestii ma teza wyroku SN z 6 grudnia 2000 r., III CKN 179/99 (LEX nr 51805), w której wskazano, że "nigdzie nie została wyrażona zasada, że dowód przeciwko treści wpisu może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. można obalić w każdym postępowaniu, w oparciu o wszelkie dostępne środki dowodowe". Również w wyroku SN z 21 marca 2001 r., III CKN 325/00 (LEX nr 52385) podkreślono, że "Wzruszenie domniemania prawnego, u podstaw którego leży zasada wiarygodności ksiąg wieczystych, może nastąpić w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz w każdym innym postępowaniu, w którym ocena prawdziwości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu. Warunkiem sine qua non skutecznego wystąpienia przeciwko wiarygodności wpisu w księdze wieczystej jest legitymowanie się interesem prawnym w uzyskaniu oceny zgodnej z żądaniem. Interes prawny jako konstrukcja prawa cywilnego materialnego z natury rzeczy właściwy jest tylko podmiotom wiązanym w stosunki cywilne materialne prawne i w żadnym razie nie dotyczy sądu jako organu rozstrzygającego o tych stosunkach". Stanowisko to potwierdzone zostało również w wyroku SN z 23 stycznia 2003 r., II CKN 1155/00 (OSP z. 5/2004, poz. 62). Podobne stanowisko Sąd Najwyższy zajmował również na gruncie norm prawa rzeczowego z 1946 r., wskazując w wyroku z 17 czerwca 1960 r., 3 CR 328/60 (OSPiKA 1961, poz. 162), że "dowód przeciwko treści wpisu może być przeprowadzony nie tylko w postępowaniu o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (...). Domniemanie (...) można obalić w każdym postępowaniu w oparciu o wszelkie dostępne środki dowodowe".

Trybunał Konstytucyjny w pełni podziela wskazane w orzecznictwie SN argumenty."

W konsekwencji powyższego Sąd stoi na stanowisku, iż w związku z toczącym się pierwotnie przez Prezydentem Miasta L. (na prawach powiatu) – wykonującym funkcje starosty, a następnie przed Starostą L. postępowaniem z wniosku A o ustalenie odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi i oznaczone geodezyjnie numerami [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] w sprawie istnieje zagadnienie wstępne odnoszące się do statusu A, jako podatnika podatku od nieruchomości w 2012 r., wobec objętych zaskarżoną decyzja (postępowaniem nadpłatowym) działek i budowli, jak również statusu dróg (publiczne lub nie) położonych na tych działkach. SKO nie zawiesiło po uzyskaniu w trakcie prowadzonego postepowania informacji o w/w postępowaniu, czym naruszony został art. 201 § 1 pkt 2. o.p. Co istotne ziszczenie się zawartej w tym przepisie przesłanki nie pozostawia organowi wyboru – jest on zobowiązany do zawieszenia postępowania, a więc wydanie decyzji w sprawie której dotyczy zagadnienie przed rozstrzygnięciem tegoż zagadnienia należy uznać za przedwczesne i naruszające również zasady: legalizmu (art. 120 o.p.), prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 121 § 1 o.p.) i prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.).

W kwestii zarzutu dotyczącego nie załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez SKO, istotnie doszło do niezachowania terminu z art. 139 § 3 o.p. jednakże naruszenie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy 9uchylenie z tego powodu decyzji przedłużałoby postępowanie).

Sąd nie uznaje za uzasadnioną argumentacje Spółki odnoszącej się do prawidłowości doręczenia Jej decyzji Prezydenta. Należy wskazać, że kierując wezwanie z 13 września 2018 r. o doręczenie pełnomocnictwa na urzędowym formularzu SKO nie kwestionowało umocowania pana J. S. w postępowaniu przed Prezydentem jako organem I instancji. Sąd również nie stwierdził uchybień w zakresie reprezentacji Spółki na tym etapie postępowania ani wad w doręczeniu decyzji Prezydenta. Zauważyć natomiast należy, że przepis art. 138e § 3 o.p. przewiduje wymogi formalne dla pełnomocnictwa szczególnego - udzielone na piśmie składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, (w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis), z tym też było związane wezwanie SKO.

Odnośnie braku w decyzji oznaczenia publikatorów aktów prawnych odnoszących się do mających zastosowanie w sprawie przepisów Sad uznaje ten zarzut za uzasadniony w zakresie odnoszącym się do art. 98 u.g.n. z przyczyn już opisanych – pojęcia: droga i droga publiczna.

Mając powyższe na uwadze – stwierdzone naruszenie przepisów postępowania Sąd w oparciu o art. 145. § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uwzględnił skargę uznając, że bez rozstrzygnięcia postępowania w przedmiocie odszkodowania z tytułu decyzji podziałowych nie jest możliwym podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, ponadto stwierdzono inne uchybienia opisane wyżej dotyczące przeprowadzonego przez SKO postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium winno zastosować się do wskazań i oceny prawnej zawartych w niniejszym orzeczeniu.

W przedmiocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego Sad orzekł o ich zwrocie na rzecz Spółki od SKO w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając kwotę wpisu opłatę od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika.