Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 919/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 5, art. 30, art. 48
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2016 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 31 maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 31 maja 2016 r. znak [...] na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 i art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.);

- art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, dalej: u.p.b.);

po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 marca 2016 r. znak: [...], którą w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust.4 u.p.b. nakazano skarżącemu –W. P. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji mieszanej - częściowo żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej, o wymiarach w rzucie ok. 18,30 x 12,00 m, posadowionego na działkach numer [...] i [...] w miejscowości K.,

utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 22 lipca 2015 r. PINB przeprowadził kontrolę na działkach o nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości K., podczas których ustalono posadowienie obiektu budowlanego o konstrukcji część. żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej. Wykonane zostały dwie ściany o konstrukcji żelbetowej o wymiarach jak w załączniku graficznym. W części obiektu wykonano 2 pomieszczenia, ściany pomieszczeń drewniane. Wewnątrz budynku wykonano instalację elektryczną. J.P. i W. P. oświadczyli, iż utwardzenie zostało wykonane we wrześniu 2013 r. a obiekt powstał na przełomie listopada i grudnia 2013 r. oraz że inwestorem robót jest skarżący.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2015 r. znak: [...] PINB wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznaczoną numerami działek [...] i [...] w K.

W dniu 27 sierpnia 2015 r. w siedzibie Powiatowego Inspektoratu stawił się skarżący i przedłożył umowę użyczenia przedmiotowej nieruchomości wraz z aneksem do powyższej umowy.

Postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. znak: [...] organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowej inwestycji budowlanej w terminie do dnia 29 lutego 2016 r.

W dniu 29 września 2015 r. w PINB stawił się L. i M. P., którzy wskazali do protokołu, że są właścicielami działki o nr ewid. [...], w załączeniu przedkładając akt notarialny Repertorium A nr [...] oraz mapę z projektem podziału nieruchomości sporządzoną dla działki o nr ewid. [....] w miejscowości K.

Pismem z dnia 15 września 2015 r. znak: [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: RDOŚ) przekazał zgodnie z właściwością do PINB pismo B. i A.F.

W dniu 30 września 2015 r. na dziennik podawczy organu I instancji wpłynęło pismo w sprawie B. i A. F.

Pismem z dnia 6 października 2015 r. znak: [...] PINB zawiadomił ustalone strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie.

Postanowieniem z dnia 6 października 2015 r. znak: [...] organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku B. i A. P. odmówił zmiany terminu wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. znak: [...].

W dniu 15 lutego 2016 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo w sprawie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny.

Zawiadomieniem z dnia 7 marca 2016 r. znak: [...] organ I instancji zawiadomił strony, że przed wydaniem decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie strony mogą się zapoznać z zebranym materiałem dowodowym oraz złożyć ewentualne wnioski, uwagi lub zastrzeżenia.

Decyzją z dnia 22 marca 2016 r. znak: [...] organ I instancji nakazał skarżącemu wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji mieszanej - częściowo żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej, o wymiarach w rzucie ok. 18,30 x 12,00 m, posadowionego na działkach numer [...] i [...] w miejscowości K.

Odwołanie od powyższej decyzji PINB złożył skarżący.

W dniu 2 maja 2016 r. na dziennik podawczy tut. organu wpłynęło pismo w sprawie B. P.

W dniu 12 maja 2016 r. na dziennik podawczy Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wpłynęła odpowiedź Naczelnika Urzędu Pocztowego w T. na pismo Organu z dnia 4 maja 2015 r. znak: [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdził, iż PINB właściwie zastosował przepisy u.p.b. oraz przepisy k.p.a.

WINB po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.

Przedmiotem postępowania jest realizacja obiektu budowlanego o konstrukcji mieszanej - częściowo żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej, o wymiarach w rzucie poziomym ok. 18,30 x 12,00 m, posadowionego na działkach numer [...] i [...] w miejscowości K. Organ wskazał, że inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia do Starosty M. placu składowego znajdującego się na działkach o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K., zatem przedmiotem niniejszego postępowania nie jest objęta legalność placu składowego.

Jak wynika z oświadczenia skarżącego oraz właściciela działek o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K. J.P., złożonego do protokołu z kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 22 lipca 2015 r., przedmiotowy obiekt powstał na przełomie listopada i grudnia 2013 r. Zatem w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.

Organ powołał treść art. 3 pkt 1 u.p.b.

Zgodnie z ustaleniami w protokole kontroli z dnia 22 lipca 2015 r. i zał. do protokołu inwestor zrealizował obiekt zadaszony z orynnowaniem o konstrukcji mieszanej - częściowo żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej, o wymiarach w rzucie poziomym ok. 18,30 x 12,00 m wyposażony w instalacje elektryczną z wydzielonymi dwoma pomieszczeniami. Jedno pomieszczenie stanowi pomieszczenie gospodarcze a w drugim znajduje się urządzenie do ostrzenia piły. Pod otwartą częścią zadaszonego budynku, znajduje się piła taśmowa (urządzenie do cięcia drewna).

Organ wskazał, iż w art. 28 ust. 1 u.p.b. przewidziano, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem wyjątków, o których mowa w art. 29-31 u.p.b. W wyjątkach tych nie przewidziano zwolnienia od uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego. Zatem powstał budynek, w którym wykonywana jest działalność usług tartacznych po zainstalowaniu urządzeń do takiej działalności.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż wnioskiem z dnia 7 listopada 2013 r. skarżący zgłosił do Starosty M. zamiar budowy dwóch konstrukcyjnie niepołączonych wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy 25 m2 każda. Jednakże przedmiotowa budowa została wykonana niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem. W wyniku wykonanych robót budowlanych stwierdzono, że wybudowano inny obiekt budowlany o konstrukcji mieszanej - częściowo żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej, o wymiarach w rzucie poziomym ok. 18,30 x 12.00 m.. Natomiast Inwestor zgłosił realizację dwóch wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy 25 m2 a wybudował jeden obiekt jako budynek o powierzchni zabudowy 219,6 m2.

W związku z faktem, iż wykonany obiekt budowlany o konstrukcji mieszanej -częściowo żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej jest bez wątpienia innym obiektem niż zgłoszone przez Inwestora do Starosty M. dwie niepowiązane konstrukcyjnie wiaty, należy uznać, że wykonano roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej, które podlegają hipotezie art. 48 u.p.b..

Organ powołał treść art. 48 u.p.b.

Wskazał, iż nakaz rozbiórki nie jest orzekany obligatoryjnie. Poprzedzony musi zostać zbadaniem czy istnieje prawna możliwość legalizacji.

W myśl art. 48 ust. 2 u.p.b. legalizacja jest możliwa w sytuacji gdy jednocześnie występują następujące okoliczności: obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem.

Organ podniósł, że materiał zgromadzony w niniejszym postępowaniu wskazuje, iż zgodnie z uchwałą Rady Gminy Tokarnia Nr XXXVII/207/2014 z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. dla obszaru położonego w miejscowościach: B., K., S. C., T., W. i Z. Teren, na którym położone są powyższe działki został oznaczony symbolem 3.MN.U., dla którego podstawowe przeznaczenie to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zabudowa usługowa. Natomiast jako przeznaczenie dopuszczalne określono realizację usług z zakresu usług handlu detalicznego, działalności biurowej, oświaty, nauki, edukacji, odnowy biologicznej i ochrony zdrowia, usług opieki społecznej, sportu i rekreacji, kultury, projektowania i pracy twórczej, gastronomii, turystyki (w tym zbiorowego zamieszkania), agroturystyki oraz usług rzemieślniczych.

Zatem postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. znak: [...] organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia niezbędnych do legalizacji przedmiotowego zamierzenia budowlanego dokumentów.

Skarżący nie skorzystał z prawa do legalizacji przedmiotowego obiektu.

W przypadku niespełnienia przesłanek do legalizacji zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.b. organ obowiązkowo musi wydać decyzję nakazującą rozbiórkę.

Organ powołał treść art. 52. u.p.b:

W ocenie organu odwoławczego adresatem obowiązku rozbiórki PINB słusznie uczynił skarżącego.

Skarżący zawarł z Z. i J. P. będącymi właścicielami działek o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K. umowę użyczenia przedmiotowych działek na czas określony tj. od 1 czerwca 2013 r. do 1 czerwca 2020 r. Zatem inwestor posiada tytuł prawny do nieruchomości i w związku z tym może być adresatem obowiązku wskazanego w art. 48 u.p.b.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nałożył obowiązek rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego o konstrukcji mieszanej - częściowo żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej, o wymiarach w rzucie ok. 18,30 x 12,00 m, posadowionego na działkach numer [...] i [...] w miejscowości K. na skarżącego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ stwierdził, iż przedmiotowy obiekt nie powstał w wyniku "istotnych odstępstw od zgłoszenia" bowiem w przedmiotowym postępowaniu powstał jeden obiektu budowlany będący budynkiem a zatem nie jest wiatą powstałą w warunkach odstępstw od zgłoszenia przedłożonego do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Taki stan faktyczny należy ocenić w kategorii samowoli budowlanej, a organ nadzoru budowlanego będzie obowiązany procedować w trybie art. 48 u.p.b. W przedmiotowym stanie faktycznym ze względu na okoliczność, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem z przeznaczeniem na działalność usługową o innej powierzchni zabudowy niż w zgłoszeniu - 219,6 m2 zastosowanie znajdzie art. 48 u.p.b.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję wpłynęła skarga skarżącego – W. P., który zaskarżył ją w całości i zarzucił:

l. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

art. 6 k.p.a. poprzez jego pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, albowiem organy mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa, a wydanie decyzji o rozbiórce zostało dokonane bezpodstawnie;

art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności wyjaśnienie, czy w przedmiotowej sprawie w ogóle doszło do popełnienia samowoli budowlanej;

art. 11 k.p.a. poprzez jego pominięcie polegające na braku należytego wyjaśnienia przez organ administracyjny zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności przyczyn, dla których odmówił wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego;

art. 15 k.p.a. poprzez pominięcie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego skutkującej nierozpoznaniem przez organ II instancji sprawy na nowo, w wyniku czego pominięto w rozważaniach możliwość (powinność) zakwalifikowania przedmiotowej sprawy jako wykonanie robót budowlanych z odstępstwami od zgłoszenia, a niejako samowoli budowlanej;

2. skutkujących naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.:

art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, iż obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania został wykonany w warunkach samowoli budowlanej;

art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ustawy Prawo budowlane poprzez ich pominięcie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 31 maja 2016 roku, oraz poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 marca 2016 roku.

Skarżący podniósł, iż obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania został wybudowany zgodnie z obowiązującymi w dniu jego budowy przepisami. Skarżący bowiem zgłosił zamiar budowy przedmiotowego obiektu budowlanego do Starosty M., co potwierdzone zostało w zaskarżonej decyzji, w której wskazano, iż stosowny wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 12 listopada 2013 roku, a organ ten nie wniósł sprzeciwu. Po upływie przewidzianego przepisami prawa okresu czasu skarżący przystąpił do realizacji uprzednio zgłoszonego obiektu budowlanego, co jak również wynika z treści zaskarżonej decyzji, miało miejsce na przełomie listopada i grudnia 2013 roku. Zrealizowany obiekt budowlany został wykonany jedynie z niewielkimi (nieistotnymi) odstępstwami od zgłoszonego obiektu.

W ocenie skarżącego, w tej sytuacji nie sposób twierdzić iż przedmiotowy obiekt budowlany został wykonany w warunkach samowoli budowlanej opisanej w art. 48 Prawa budowlanego, a nawet samowoli budowlanej opisanej w art. 49 b Prawa budowlanego, albowiem jak same organy obu instancji stwierdzają inwestor złożył we właściwym organie wymagane prawem zgłoszenie i od zgłoszenia tego nie został złożony sprzeciw (okoliczność bezsporna).

Jego zdaniem, organy błędnie utożsamiają przekroczenie granic dokonanego zgłoszenia ze wzniesieniem obiektu bez jego zgłoszenia (lub uzyskania pozwolenia na budowę). Sytuacja taka doprowadziła zatem do błędnego zakwalifikowania naruszeń jakie miały miejsce w czasie realizacji robót budowlanych związanych z obiektem budowlanym będącym przedmiotem niniejszego postępowania.

Tymczasem, w przedmiotowej sprawie, doszło jedynie do nieistotnych odstępstw od warunków zgłoszenia, bowiem powstały obiekt budowlany w miejsce zgłoszonych dwóch wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy 25 m2 każda zrealizowany został w formie jednej całości, przy czym przy tak zrealizowanej inwestycji faktycznie zachowana została odrębność zgłoszonych dwóch wiat, bowiem jak wskazuje organ II instancji w zaskarżonej decyzji w zrealizowanej inwestycji znajdują się dwa pomieszczenia, z których jedno "stanowi pomieszczenie gospodarcze a w drugim znajduje się urządzenie do ostrzenia piły".

Ponadto zwrócić należy uwagę, iż w zaskarżonej decyzji organ II instancji przyjął, iż inwestor ".wybudował jeden obiekt jako budynek o powierzchni zabudowy 219,6 m2", którego wymiary w rzucie poziomym wynoszą 18,30 x 12,00 m, co w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy prowadzi do uznania, iż do powierzchni ww. obiektu organ II instancji zalicza również "otwartą część zadaszonego obiektu", pod którą znajduje się piła do obrzynania desek.

W opinii skarżącego, powyższe ustalenia organu II instancji uznać należy za nieprawidłowe w okolicznościach niniejszej sprawy, bowiem zaliczenie przestrzeni nad miejscem, w którym znajduje się piła do obrzynania desek do obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania faktycznie nie znajduje uzasadnienia, przestrzeń ta w żadnej mierze nie może zostać zakwalifikowana do kategorii budynku. Jednocześnie w konsekwencji powyższego za zupełnie bezpodstawne uznać należy przyjęcie przez organ II instancji, iż wymiary zrealizowanego obiektu budowlanego w rzucie poziomym wynoszą 18,30 x 12,00 m, a jego powierzchnia zabudowy 219,6 m2, skoro znaczną cześć powyższej wartość należy odliczyć, bowiem nie stanowi ona powierzchni zabudowy, a jest jedynie powierzchnią wykorzystywaną na posadowienie piły taśmowej.

Zdaniem skarżącego, połączenie uprzednio odrębnych obiektów w jedną całość, przy zachowaniu ich dotychczasowej funkcji winno być interpretowane jako nieistotne odstępstwo od warunków zgłoszenia, a w takich sytuacjach organ winien przeprowadzić ewentualnie postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zamiast wszczynać postępowanie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, czy też nawet art. 49 b ustawy Prawo budowlane.

W przedmiotowej sprawie natomiast organy rozważyły jedynie kwalifikację prawną opartą na treści art. 48 ustawy Prawo budowlane. Natomiast nie dostrzegły, a przez to w ogóle nie rozważyły, innej możliwej kwalifikacji prawnej sprawy, a mianowicie, czy zachowanie inwestora nie świadczy o przekroczeniu zakresu dokonanego zgłoszenia. Tryb właściwy przy takiej kwalifikacji określa przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

W ocenie skarżącego, stanowisko organu II instancji ma charakter stanowiska dowolnego, które dodatkowo wyrażone zostało de facto bez przeprowadzenia wnikliwego i wyczerpującego postępowania w sprawie. Brak jest bowiem w zaskarżonej decyzji jakichkolwiek rozważań organu II instancji, które odnosiłyby się do podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów dotyczących faktu zrealizowania obiektu z nieistotnymi odstępstwami od dokonanego uprzednio zgłoszenia. Organ II instancji w rzeczywistości w ogóle nie zajął się kwestią ustalenia z jakimi odstępstwami w niniejszej sprawie mamy do czynienia, a w konsekwencji nie ustalił, czy zaistnienie tych odstępstw pozwala na przyjęcie, iż zrealizowany obiekt nie został wykonany w okolicznościach samowoli budowlanej. Ponadto organ II instancji arbitralnie przyjął, iż zrealizowany obiekt jest "budynkiem a zatem nie jest wiatą powstałą w warunkach odstępstw od zgłoszenia przedłożonego do organu administracji architektoniczno - budowlanej", przy czym powyższe stwierdzenie nie zostało poparte żadnym uzasadnieniem, z którego wynikałoby, iż faktycznie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budynkiem.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie było zatem podstaw do zastosowania trybu z art. 48 Prawa budowlanego, ani też trybu z art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego.

Niezależnie od podniesionych powyżej zarzutów skarżący wskazał, iż orzeczenie nakazu rozbiórki w odniesieniu do spornego obiektu nastąpiło zasadniczo w oparciu o protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 22 lipca 2015 roku.

Tymczasem z przedmiotowego protokołu nie wynika w jaki sposób dokonano pomiarów spornego obiektu budowlanego oraz miejsca jego położenia na działkach nr [...] i [...] w miejscowości K. Z ww. protokołu nie wynika również w jaki sposób, w jakim zakresie oraz w oparciu o jakie podstawy organ I instancji dokonał zaliczenia do powierzchni zrealizowanego obiektu powierzchnię, na której znajduje się piła do obrzynania desek.

Z protokołu kontroli nie wynika, czy osoby kontrolujące sporną nieruchomość miały do tego odpowiednie uprawnienia i były do tego legitymowane. Kontroli mogą bowiem dokonywać jedynie osoby posiadające odpowiednie uprawnienia, czego nie potwierdzono w protokole z kontroli, czy też w zaskarżonej decyzji. Kontrolę taką może przeprowadzić osoba, która zarówno jest zatrudniona w organie kontrolującym, jak i posiada uprawnienia budowlane. Przeprowadzenie kontroli przez pracownika organu nadzoru budowlanego nieposiadającego uprawnień budowlanych pozbawia taką czynność znaczenia prawnego. Tak przeprowadzona kontrola nie mogłaby stanowić podstawy do nałożenia ewentualnych obowiązków z tytułu nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli.

Niezależnie od podniesionych powyżej zarzutów skarżący podkreślił, iż zaskarżona decyzja wydana zostało w oparciu o protokół z kontroli, który sporządzony został w dniu 22 lipca 2015 roku, a zatem została ona wydana po upływie sześciu miesięcy od dnia, w którym poczynione zostały ustalenia faktyczne w sprawie. Nie można zatem przyjąć, iż zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o stan faktyczny istniejący w chwili jej wydawania, bowiem upływ półrocznego okresu czasu ma charakter znaczący - w okresie tym bowiem mogły zaistnieć takie zmiany w stanie faktycznym, które w żadnym razie nie dawały organowi nadzoru budowlanego podstaw do wydania zaskarżonej decyzji. Okoliczności tej tymczasem PINB w żaden sposób nie zweryfikował, poprzez chociażby przeprowadzenie kolejnej wizji lokalnej w terenie w okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.

Tymczasem protokół winien oddawać rzeczywisty stan sprawy, do którego może się strona postępowania odnieść i ewentualnie wnosić swoje zastrzeżenia i żądania związane z przeprowadzonymi czynnościami w sprawie.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 15 k.p.a. Z zaskarżonej decyzji wynika, iż WINB nie przeprowadził należytego postępowania wyjaśniającego i dowodowego, pomimo tego, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji zostało postawionych szereg zarzutów. Organ II instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu, a w szczególności faktycznie nie odniósł się do kwestii związanej z kwalifikacją prawną przekroczenia granic dokonanego zgłoszenia.

W uzupełnieniu argumentacji zaprezentowanej w skardze pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 20 października 2016 podniósł dodatkowo, iż z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy obu instancji nie wynika by PINB, czy też WINB zwróciły się do organu administracji architektoniczno - budowlanej z żądaniem udostępnienia oryginałów, czy też przynajmniej kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem zgłoszeń robót związanych z przedmiotową wiatą.

Z dokumentacji przedłożonej tutejszemu Sądowi nie wynika również, by organy nadzoru budowlanego jakiekolwiek zgłoszenia w sprawie wiaty otrzymały w celu skonfrontowania zgłoszenia wykonania wiat z tym, co faktycznie zostało wykonane na gruncie. W aktach sprawy znajduje się tylko zgłoszenie utwardzenia placu/terenu.

Ponadto podnieść należy, iż organy nadzoru budowlanego w sposób błędny określiły strony niniejszego postępowania. Mając na uwadze przedmiot postępowania jedyną stroną w sprawie zarzucanej samowoli powinien być skarżący, albowiem pozostałe podmioty wskazane przez organy jako strony nie mają jakiegokolwiek interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 K.p.a. Jeżeli jednak uznano by, iż podmioty, które występowały jako strony na etapie postępowania administracyjnego były prawidłowo wskazane, to bez wątpienia w takiej sytuacji stroną niniejszego postępowania winien być również S. F., którego działki o nr [...] oraz [...] graniczą bezpośrednio z działkami, na których posadowione są wiaty (tj. [...] i [...]). W omawianym piśmie jest także zawarta analiza oddziaływania wiaty posadowionej na działkach [...] i [...] na działki sąsiednie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i nie podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jak wynika z oświadczenia inwestora W. P. oraz właściciela działek o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości K. J.P., złożonego do protokołu z kontroli przeprowadzonej przez PINB w dniu 22 lipca 2015 r., przedmiotowy obiekt powstał na przełomie listopada i grudnia 2013 r. Zatem w kontrolowanej sprawie znajdzie zastosowanie ustawa Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Zgodnie z Prawem budowlanym (Dz. U. z 2013, poz. 1409) obowiązującym w dacie budowy spornego obiektu, budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 25 mkw. wymagała zgłoszenia budowy przedmiotowego obiektu

Zgodnie z art. 3 omawianego Prawa budowalnego, ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć:

a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,

b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,

c) obiekt małej architektury;

2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;

W myśl art. 29 obowiązującego wówczas Prawa budowalnego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Sąd zauważa, że w przepisach Prawa budowlanego brak legalnej definicji altany, jak również wiaty. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego wiata jest to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. Prowadzi to do wniosku, że taki obiekt budowlany, zaprojektowany bez przegród zewnętrznych, fundamentów, nie odpowiada określonym w art. 3 pkt 2 p.b. warunkom i w związku z tym nie może być uznawany za budynek. Natomiast art. 3 pkt 1 lit.b Prawa budowalnego stanowi, że przez obiekt budowlany należy rozumieć budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Stąd jeżeli podstawowym elementem wiaty jest jej dach, który z racji pełnionej funkcji ma chronić przed słońcem, deszczem to po obrysie dachu należy liczyć powierzchnię zabudowy. Art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego stanowiący, iż budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, zawiera jedynie przykładowe wyliczenie obiektów budowlanych stanowiących budowle. Zakresem tego pojęcia objęte są zatem również inne, niewymienione przez ustawodawcę obiekty budowlane, nie będące budynkiem lub obiektem małej architektury. Dlatego do budowli należy co do zasady zaliczyć wiaty. Przy wykładni pojęć z zakresu Prawa budowlanego, w tym także rozróżnienia budynku, budowli i obiektu małej architektury można, w ramach wykładni systemowej, sięgnąć do przepisów art. 29 Prawa budowlanego. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wolno stojące budynki gospodarcze, wiaty i altany o powierzchni zabudowy do 25 m2. Z zestawienia tego wynika wprost, że wiaty nie są budynkami gospodarczymi. Wiata nie stanowi także obiektu małej architektury (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt IV SA 1020/98, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 77637). Zatem można wywieść, że w świetle art. 3 pkt 2 i 3 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wiata składająca się z fundamentów, oraz dachu posadowionego na słupach i nieposiadająca ścian jest budowlą, a nie budynkiem, czy obiektem małej architektury. Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008 r., II SA/Wa 800/08, LEX nr 526537, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r., II SA/Kr 973/10, LEX nr 753719). Z dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie można wywieść wniosku, że po pierwsze wiaty dotyczy wymóg obiektu wolno stojącego, a po drugie, że funkcja wiaty ma znaczenie dla skorzystania z możliwości zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W świetle powyższego wyjątku interpretowanego w sposób ścisły, jak tego wymagają zasady wykładni w przypadku wyjątków, warunkiem skorzystania przez budowlę jaką jest wiata ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jest wyłącznie powierzchnia, która nie może przekraczać 25 m2. Każda wiata przeznaczona do pełnienia różnorakich funkcji, jest objęta hipotezą normy prawnej z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Odrębne przepisy prawa mogą przewidywać, że ze względu na funkcję obiektu, wyłączone będzie w odniesieniu do wiaty zastosowanie wyjątku z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. (Tak: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 listopada 2014 r., sygn.. akt IV SA/Po 628/14.

W skardze podnoszone są - jako uzasadnione do zastosowania w kontrolowanej sprawie - tezy orzecznictwa sądów administracyjnych formułowane w odniesieniu do możliwości posługiwania się wobec instytucji zgłoszenia pojęciem nieistotnego i istotnego odstępstwa w przypadku inwestycji realizowanej w trybie zgłoszenia. Skarżący nawiązuje tutaj do poglądów podnoszących, że "Nie każde odstępstwo przez inwestora od treści zgłoszenia zamierzenia budowlanego określonego w art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlanego (t.j. Dz.U z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), w stosunku do którego organ nie wniósł sprzeciwu uzasadnia twierdzenie, że zrealizowana inwestycja ma charakter inwestycji wykonanej bez zgłoszenia, a w konsekwencji jest samowolą budowlaną. Skoro w przypadku inwestycji podlegających reglamentacji w drodze pozwolenia na budowę ustawodawca przewidział możliwość ich zaakceptowana w przypadku nieistotnych odstępstw od treści tego pozwolenia, to tym bardziej nie można wykluczyć takiej możliwości w przypadku inwestycji niewymagających aktu administracyjnego. Granica legalnego działania inwestora, który dokonał zgłoszenia będzie zatem wyznaczona przez uregulowania uzasadniające wniesienie sprzeciwu określone w art. 30 ust. 6 i 7 Prawa budowlanego. Odstąpienie od treści zgłoszenia w zakresie nieprzekraczającym tych granic można rozważać w kontekście nieistotnego odstąpienia od treści zgłoszenia. Dalej jest podnoszone, że w takiej sytuacji pomocnym będzie przepis art. 36 a ust. 1 oraz ust. 5 ustawy Prawo budowlane, a rozróżniający "istotne" oraz "nieistotne" odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego odpowiednio stosowany także do zgłoszenia" (Tak WSA w Białym Stoku w wyroku z dnia 25.08.2010, II SA/BK 311/10).

Jednakże wyrażane są zarazem, i to umknęło uwadze skarżącego, tezy w myśl których prawidłowe zakwalifikowanie stwierdzonych odstępstw od dokonanego zgłoszenia powinno nastąpić przy wykluczeniu, czy w sprawie można mówić jednak o wykonaniu innego w swej istocie obiektu niż objętego zgłoszeniem, co kwalifikowałoby wykonane roboty jako samowolną budowę obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlegającą procedurze opisanej w art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego.

Na tle powyższych uwag, w tym miejscu trzeba zauważyć - co szczególnie podkreśla skład rozpoznający sprawę - że rozważania prowadzone w kontekście potencjalnego kwalifikowania stwierdzonych odstępstw od dokonanego zgłoszenia powinno nastąpić z wyprzedzającą te ustalenia oceną właściwego organu, czy w sprawie nie występują okoliczności stanu faktycznego wskazujące na wykonanie zupełnie innego obiektu niż objętego zgłoszeniem, co odpowiednio czyni zbędne rozważania w przedmiocie odstępstw a uzasadnia kwalifikowanie tak wykonanych robót budowalnych jako samowolną budowę obiektu budowlanego.

Ta ocena powinna być dokonywana zdaniem Sądu w pierwszej kolejności, gdyż z ustaleniami pozytywnymi w tym zakresie, polegającymi na stwierdzeniu realizacji co do istoty obiektu innego niż w zgłoszeniu, Prawo budowlane wiąże dalej idące skutki prawne niż w przypadku odstępstwa od zgłoszenia robot budowlanych.

Po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że w sprawie zachodzi ten ww. przypadek determinujący samowolę budowlaną, co czyni uzasadnionymi w świetle prawa stanowiska organu I i II instancji. W przekonaniu Sądu, przeprowadzone w sprawie oględziny w ramach kontroli mającej miejsce w dniu 22.07.2015 r., w której bezsprzecznie uczestniczyli J. P. i W. P. i sporządzone w ich wyniku: protokół, załącznik do protokołu jak i dokumentacja fotograficzna, których kserokopie potwierdzone za zgodność z oryginałem znajdują się w aktach sprawy, z adnotacją gdzie są oryginały – stanowią, jasny i przejrzysty materiałem dowodowym, mogący być w pełni podstawą uzasadnionych ustaleń co do stanu faktycznego, że w sprawie mamy do czynienia z budową budynku, czyli obiektu zupełnie innego od uprzednio zgłoszonych wiat. W związku z tym można też mówić o prawidłowości zastosowanych przepisów prawnych. Protokół kontroli jest podpisany przez ww. uczestników kontroli a uczestnicy ci nie wnieśli żadnych uwag do jego treści w tym, do sposobu przeprowadzenia obmiaru jak i w odniesieniu do braku fachowości i formalnego umocowania osób przeprowadzających kontrolę. W aktach sprawy wbrew temu, co podnosi skarżący w skardze, znajduje się kserokopia zgłoszenia dwóch ww. wiat a także dołączona do zgłoszenia dokumentacja budowlana tych dwóch zgłoszonych przez skarżącego wiat. W sprawie istnieje zatem materiał porównawczy stanowiący punkt wyjścia dla wykazania, że w rzeczywistości mamy do czynienia z realizacją budynku spełniającego funkcje tartaczne. Nie można także podzielić zarzutów skargi, że została naruszona zasada dwuinstancyjności, gdyż organ II instancji zdaniem Sadu dokonał ponownej subsumcji przepisu do ustalonego przez siebie stanu faktycznego, co do którego organ zasadnie uznał, że jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji zawarta też jest argumentacja, z której wynika, że organ prowadzi wnioskowanie pod kątem, czy zasadnie została wykluczona realizacja wiaty z odstępstwem od zgłoszenia. Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, że twierdzenia są arbitralne. Twierdzenia arbitralne to twierdzenia nie posiadające uzasadnienia, tymczasem konstatacje, twierdzenia organów co do istoty i charakteru inwestycji są oparte na materiale dowodowym i na wnioskach wynikających z opisu stanu faktycznego. Z prostego porównania, przy uwzględnieniu definicji budynku i pojęcia wiaty wynika, że w sprawie mamy do czynienia z budynkiem, który dodatkowo posiada "zewnętrzne" powierzchnie zadaszone. Skarżący podnosi kwestię powierzchni zrealizowanego budynku wskazując, że organy określiły tzw. Łączną powierzchnię zabudowy. Jednak Sąd stwierdza, że z tym zarzutem skarżący nie wiąże konkretnych merytorycznych wniosków co do niezasadności podjętej decyzji a uwzględnienia wymagają te uchybienia procedurze, które mają znaczenie dla wyniku sprawy. Z dołączonego do protokołu załącznika wynikają konkretne pojedyncze, jednostkowe parametry przedmiotowego budynku, na podstawie których można dokonać innych sumarycznych pomiarów. Ustosunkowujące się do zarzutów skargi dot. powierzchni zabudowy i powierzchni budynku, Sąd zauważa, że organy administracyjne w tym przedmiocie posługiwały się pojęciem wymiaru obiektu budowlanego w rzucie poziomym ok. 18,30 x 12.00 m., a także wypowiadają się o łącznej powierzchni zabudowy w wielkości 219,6 m2. - w merytorycznej korespondencji ze sposobem obliczania powierzchni zabudowy wiat. Dane te w sposób wystarczający oddają charakterystykę wybudowanego obiektu na tle zgłoszenia obejmującego wiaty o powierzchni 25 m2. Z powyższego także jasno wynika, że organy w powierzchni łącznej zawierają powierzchnie zabudowy terenu "wewnętrzną" i zewnętrzną wynikającą z faktu funkcjonowania przekrytej powierzchni zewnętrznej budynku.

O powierzchni zabudowy projektowanych i istniejących obiektów budowlanych wypowiada się m.in. rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 z późn. zm.), wydane na podstawie art. 34 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do wymogów ww. rozporządzenia zawartych w § 8 ust. 1, projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na mapie do celów projektowych, przy czym stosownie do ustaleń § 8 ust. 2 pkt 4 i 9 ww. rozporządzenia, część opisowa, powinna określać zarówno zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu, takich jak: powierzchnia zabudowy projektowanych i istniejących obiektów budowlanych, powierzchnie dróg, parkingów, placów i chodników, powierzchnia zieleni lub powierzchnia biologicznie czynna oraz innych części terenu, niezbędnych do sprawdzenia zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś w przypadku budynków - powierzchnię zabudowy, o której mowa w pkt 4, określanej zgodnie z zasadami zawartymi w Polskiej Normie dotyczącej określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych wymienionej w załączniku do rozporządzenia (PN-ISO 9836: 1997 Właściwości użytkowe w budownictwie - Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych). zgodnie z Polska Normą PN-ISO 9836:1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie. Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych" można wyróżnić cztery rodzaje powierzchni, charakterystycznych dla każdego budynku. Jest to: 1) powierzchnia użytkowa – która stanowi powierzchnię zgodną z podstawową funkcją budynku, tj. funkcją mieszkalną. W związku z tym do powierzchni użytkowej nie zalicza się komunikacji wewnętrznej, a także pomieszczeń technicznych i gospodarczych; 2) powierzchnia netto – która stanowi powierzchnię wszystkich pomieszczeń w świetle całej konstrukcji. Praktycznie jest to powierzchnia wszystkich posadzek w budynku; 3) powierzchnia zabudowy – która stanowi powierzchnię ograniczoną obrysem zewnętrznym obiektu na poziomie parteru. Praktycznie jest to powierzchnia, jaką przedstawia rzut budynku z góry na rysunku projektu zagospodarowania działki;

4) powierzchnia całkowita – która stanowi powierzchnię wszystkich kondygnacji budynku w obrysie zewnętrznym ścian oraz wszystkich elementów wykraczających poza kubaturę (objętość) danego obiektu, tj.: tarasów, schodów zewnętrznych, balkonów, podcieni, zjazdów do garaży itp.

Zarzut skarżącego, że w zaskarżonej decyzji organ II instancji przyjął, iż inwestor ".wybudował jeden obiekt jako budynek o powierzchni zabudowy 219,6 m2", którego wymiary w rzucie poziomym wynoszą 18,30 x 12,00 m, co w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy prowadzi do uznania, iż do powierzchni ww. obiektu organ II instancji zalicza również "otwartą część zadaszonego obiektu", pod którą znajduje się piła do obrzynania desek" – nie znajduje konkretnego, umotywowanego przełożenia na skutki prawne wynikające z kontrolowanych decyzji i istotne znaczenie dla wyniku kontrolowanej sprawy, gdyż jak to było powyżej podniesione organ posługuje się pojęciem łącznej powierzchni zabudowy w nawiązaniu do powierzchni całkowitej, czyli takiej do której jest wliczana zadaszona cześć obiektu co jest spójne z obliczaniem przez organ tej łącznej powierzchni w rzucie poziomym ok. 18,30 x 12.00 m. Tak przeprowadzona charakterystyka parametrów inwestycji jest zdaniem Sądu dopuszczalna, i wystarczająca w powiazaniu z innymi wymiarami wskazanymi w uzasadnieniu decyzji i odpowiednio zawartymi w załączniku do protokolu - dla określenia istotnych atrybutów budynku i powierzchni zabudowy związanej z jego posadowieniem. Jednocześnie skarżący nie wskazał jakie skutki prawne wiąże z tym, że organ scharakteryzował budynek przez wymiary przedmiotowego obiekt budowlanego w rzucie poziomym a także przez pojęcie łącznej powierzchni zabudowy w wielkości 219,6 m2. Kwestionując aktualność wyników kontroli, skarżący nie wskazał co jest w stanie faktycznym nieaktualne, inne i co miałoby znaczenie dla wyniku sprawy w dzień wydania kontrolowanej decyzji.

A zatem w realiach kontrolowanej sprawy można stwierdzić, że organy administracyjne rozpoznające sprawę odpowiednio dokładne wyjaśniły w nawiązaniu do hipotezy stosowanych przepisów stan faktyczny sprawy (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.), co znalazło odbicie w treści uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Prowadząc postępowanie o dokonanie samowoli budowlanej organy nadzoru budowlanego ustaliły jakie zasadnicze roboty budowlane w znaczeniu opisowym/wynikowym w przedmiotowym obiekcie zostały wykonane, zakwalifikowały je z punktu widzenia spełniania przesłanek ustawowych definicji zawartych w art. 3 Prawo budowlane i w końcu negatywnie ustaliły, czy inwestor zrealizował wymogi realizacji dwóch zgłoszonych wiat. Dzięki temu można ocenić, czy dokonano samowoli budowlanej i podjąć adekwatne do sytuacji środki prawne. W przekonaniu Sądu postępowanie administracyjne prowadzone w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego a zarzuty co do postępowania sformułowane przez skarżącego nie znajdują uzasadnienia w aktach sprawy. Jednocześnie Sąd zauważa, że zarzut dotyczący braku udziału w postępowaniu innej strony niż skarżący, może być skutecznie wniesiony do Sądu tylko przez ten podmiot, który chce wykazać, że w odniesieniu do niego następuje przesłanka, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Idąc dalej, w kontroli kwestionowanych decyzji, Sąd stwierdza, że bezsprzeczne jest, iż sporna co do swego prawnego charakteru inwestycja została rozpoczęta na podstawie skutecznego zgłoszenia dotyczącego wykonania dwóch wolnostojących wiat. Brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza, co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, chyba, że rzeczywistym zamiarem inwestora jest wykorzystanie instytucji zgłoszenia dla realizacji innego niż w zgłoszeniu obiektu budowlanego, czyli inaczej mówiąc obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę (podobnie wyrok NSA z dnia 28.04.2004 r., OSK 108/04, ONSA WSA 2004, nr 1, poz. 26). W tej sytuacji, pod pozorem ubiegania się o skutek prawny wynikający z instytucji milczenia, inwestor w rzeczywistości realizuje zupełnie inny obiekt, który przystaje do wymogów uzyskania pozwolenia na budowę, a w żadnym wypadku nie przystaje do wymogów zgłoszenia. Od razu trzeba powiedzieć, że nie chodzi tutaj o sytuację, w której inwestor zgłasza obiekt, który w swej istocie wymaga pozwolenia na budowę a organ tego nie zauważa i upływ czasu generuje skutek prawny, który może być następnie ew. uzdrowiony w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Chodzi tutaj o sytuację, w której obiekt zrealizowany jest zupełnie inny od obiektu zgłoszonego.

W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, włącznie z dokumentacją fotograficzną, iż postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej powinno być prowadzone w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Podkreślić należy, że zgłoszenie inwestora dotyczyło zamiaru prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie dwóch wiat wolnostojących. Natomiast z ustaleń dokonanych przez organy orzekające w kontrolowanej sprawie wynika, że przedmiotowa inwestycja, zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli z dnia 22 lipca 2015 r., załącznikiem do protokołu i dokumentacją fotograficzną, która najpełniej odzwierciedla, oddaje realną istotę inwestycji polega na wybudowaniu jednego obiektu budowlanego/konkretnie budynku zadaszonego z orynnowaniem o konstrukcji mieszanej - częściowo żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej, o wymiarach w rzucie poziomym ok. 18,30 x 12,00 m wyposażonego w instalację elektryczną z wydzielonymi dwoma pomieszczeniami. Jedno pomieszczenie budynku stanowi pomieszczenie gospodarcze a w drugim znajduje się urządzenie do ostrzenia piły. Pod otwartą częścią zadaszonego budynku, znajduje się piła taśmowa (urządzenie do cięcia drewna). W tym miejscu Sąd podkreśla, że zgodnie z postanowieniami w art. 28 ust. 1 u.p.b.: roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem wyjątków, o których mowa w art. 29-31 u.p.b. Z przywołanego stanu prawnego bezsprzecznie wynika, że w wyjątkach tych nie przewidziano zwolnienia od uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego.

Z analizy akt sprawy a także z uzasadnień kontrolowanych decyzji można wywieść wniosek co do stanu faktycznego, że wskutek działalności inwestycyjnej bezsprzecznie powstał budynek, w którym wykonywana jest działalność usług tartacznych po zainstalowaniu urządzeń do takiej działalności.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż wnioskiem z dnia 7 listopada 2013 r. skarżący zgłosił do Starosty M. zamiar budowy dwóch konstrukcyjnie niepołączonych wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy 25 m2 każda. Jednakże przedmiotowa budowa została wykonana, co wynika z protokołu kontroli i załącznika do tego protokołu, niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem. W wyniku oceny wykonanych robót budowlanych, zasadnie zdaniem Sądu stwierdziły kontrolowane organy, że wybudowano inny obiekt budowlany o konstrukcji mieszanej - częściowo żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej, o wymiarach w rzucie poziomym ok. 18,30 x 12.00 m. Natomiast inwestor zgłosił realizację dwóch wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy 25 m2 a wybudował jeden obiekt jako budynek o łącznej powierzchni zabudowy 219,6 m2.

W związku z faktem, iż wykonany obiekt budowlany o konstrukcji mieszanej -częściowo żelbetowej, częściowo murowanej oraz drewnianej jest bez wątpienia innym obiektem (tzn. budynkiem, w którym wykonywana jest działalność usług tartacznych po zainstalowaniu urządzeń do takiej działalności) niż zgłoszone przez inwestora do Starosty M. dwie niepowiązane konstrukcyjnie wiaty, należy uznać, że wykonano roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej, które podlegają hipotezie art. 48 u.p.b. Różnica pomiędzy dwoma niepowiązanymi funkcjonalnie wiatami a budynkiem dostosowanym do prowadzenia działalności tartacznej jest widoczna i ostra na tle definicji budynku i wiaty i w świetle prawa obowiązującego w czasie zgłoszenia należy przyjąć, że budowa takiego budynku bezwzględnie wymagała pozwolenia na budowę. Z uwagi na zdecydowanie różny, od zgłaszanego zakresu wykonanych prac i wymiarów wiat (25 m2), charakter budynku i jego powierzchnie, tj. powyżej 25 m2 - Sąd stwierdza, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie inwestor nie dokonał skutecznego zgłoszenia w rozumieniu art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego w stosunku do obiektu/budynku zrealizowanego w rzeczywistości, a zatem dopuścił się samowoli budowlanej, którą reguluje art. 48 Prawa budowlanego. Zarzuty skargi, które zmierzają do podważenia tezy dowodowej są, co zostali wykazane powyżej, nieuzasadnione.

Co więcej, organ administracji publicznej, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego jest zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. W przedmiotowej sprawie znamienne jest także to, że mieszkańcy zamieszkujący przy inwestycji, w tym B. i A. P., zbudowanej w wyniku zgłoszenia w postaci odbiegającej co do swej istoty od obiektu zgłoszonego - mając na uwadze jej faktyczny i prawny charakter - posiadają interesy prawne wynikające z prawa własności, wartości chronionych przez normy Prawa budowlanego i przepisów szczególnych wobec Prawa budowlanego, zabezpieczane przez instytucję opartych na prawie działań nadzorczych wobec zjawiska samowoli budowlanej. Ich negatywne stanowisko wobec tej inwestycji znajduje odzwierciedlenie w kierowanych przez nich pismach znajdujących się w aktach administracyjnych (k.[...] akt administracyjnych organu I instancji). Powyższe obliguje organy administracji do załatwienia powyższej sprawie nie tylko zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, ale równocześnie przy uwzględnieniu interesów prawnych stron postępowania.

Warto w tym miejscu przytoczyć orzeczenia sądów administracyjnych zapadłe w podobnych stanach faktycznych, których poglądy skład rozpoznający sprawę – podziela. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1375/05 stwierdził, że "Jeżeli strona zgłosiła wykonanie remontu i na tej podstawie wykonał rozbudowę czy przebudowę budynku wymagającą pozwolenia na budowę, to dopuścił się samowoli budowlanej podlegającej ocenie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Zakres prac objętych remontem jest zdecydowanie różny od przebudowy budynku i przyjęcie, że zgłoszenie odniosłoby skutek prawny, chociaż konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, prowadziłoby do niedopuszczalnego obchodzenia prawa." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził pogląd, iż ,,Jeżeli "zgłoszenie" dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie jest "zgłoszeniem" w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 1 p.b. i nie wywołuje skutków przewidzianych w przepisach p.b. dla tej instytucji. Dokonanie "zgłoszenia" przez inwestora i brak reakcji organu w terminie 30 dni od tej daty nie może stanowić usprawiedliwienia i legalizacji każdej inwestycji, nawet gdyby wymagała wydania decyzji o pozwoleniu na budowę." (por wyrok z dnia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1286/09, LEX nr 574343). Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że "Zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza, co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 Prawa budowalnego, chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę." (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bk 311/10, LEX nr 607715).

Kończąc kontrolę sądową trzeba wskazać, że postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia niezbędnych do legalizacji przedmiotowego zamierzenia budowlanego dokumentów. Skarżący nie skorzystał z prawa do legalizacji przedmiotowego obiektu. W przypadku niespełnienia przesłanek do legalizacji zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.b. organ obowiązkowo musi wydać decyzję nakazującą rozbiórkę.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w całości oddalił.