Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 84/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 124 b
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. R. i E. M. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody ( dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] uchylająca decyzję Starosty ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...] października 2018 r. nr [...] orzekającą o odmowie zobowiązania E. R. i R. R. współwłaścicieli nieruchomości położonej w Zielonce, gm. R. oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1596/2, do udostępnienia na rzecz A. S.A. z siedzibą w ( dalej: "spółka" ) ww. nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej 110 kV przebiegającej na trasie B.-S. i orzekająca o:

1. zobowiązaniu właściciela lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości położonej w miejscowości Z., gm. R., powiat , województwo e, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1596/2 o pow. 0,0857 ha, obj. KW TB1K/00006430/8, do udostępnienia na rzecz A. S.A, z siedzibą w ww. nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej 110 kV na trasie B.-S., polegającym na wymianie istniejących słupów na nowe kratowe serii PSK-1/240,

2. określeniu niezbędnego obszaru nieruchomości przeznaczonego do udostępnienia, celem wykonania prac o których mowa powyżej, zaznaczonego na załączniku graficznym stanowiącym integralną część niniejszej decyzji:

- liniami ciągłymi oraz literami A-B-C-D-E-F-G-H-I pasa gruntu wynoszącego 377m² dla działki nr 1596/2, obręb Z., gm. R.,

3. ustaleniu, że obowiązek udostępnienia nieruchomości polega na umożliwieniu osobom upoważnionym przez A. S.A. z siedzibą w wstępu na ww. nieruchomość w celu wykonania wszelkich czynności związanych z remontem linii energetycznej 110 kV B. — S., w tym, wymiany istniejących słupów oraz dojazdu umożliwiającego wykonanie ww. czynności, na okres nieprzekraczający 1 miesiąca, licząc od momentu rozpoczęcia przez A. S.A. z siedzibą w prac na nieruchomości. Rozpoczęcie prac związanych z remontem nastąpi po uprzednim zawiadomieniu właściciela nieruchomości oraz Starosty,

4. zobowiązaniu A. S.A. z siedzibą w do dokonania protokolarnego opisu stanu nieruchomości oraz dokumentacji fotograficznej przed przystąpieniem do wykonania robót,

5. zobowiązaniu A. S.A. z siedzibą w do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu czynności związanych z remontem linii energetycznej 110kV, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowało nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania,

6. ustaleniu, iż obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej.

W podstawie prawnej powołał art. 127 § 2 oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: "K.p.a.") w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121, ze zm.; dalej: "u.g.n.").

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: A. S.A. z siedzibą w , wnioskiem z dnia 18 maja 2018 r. wystąpiła do Starosty o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości położonej w Zielonce, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1596/2. Uzasadniając swój wniosek, wskazała, że ww. nieruchomość niezbędna jest do wykonania remontu linii energetycznej 110 kV na trasie B.-S., polegającego na wymianie istniejącego słupa na nowy, z uwagi na zły stan techniczny linii wybudowanej w latach 50-tych ubiegłego wieku.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta decyzją z dnia 5 października 2018 r. nr GK.6821.1.9.2018 orzekł o odmowie zobowiązania E. i R. R., współwłaścicieli nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1596/1, do udostępnienia na rzecz A. S.A. z siedzibą w ww. działki w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii energetycznej 110 kV przebiegającej na trasie B.-S..

Starosta stwierdził, że w sprawie mamy do czynienia z przebudową a nie z remontem, w związku z czym brak było podstaw do wydania decyzji na podstawie art 124 b u.g.n.

W odwołaniu spółka zarzuciła:

1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 11, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedokonanie wnikliwej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz brak wyjaśnienia stanu faktycznego i wszystkich okoliczności niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia,

2. naruszenie art. 124b ust. 1 u.g.n. w związku z art. 3 pkt 8 oraz art. 3 pkt 7 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że planowana inwestycja polegająca na remoncie nadpowietrznej linii energetycznej 110 kV przebiegającej na trasie B.-S. nie ma charakteru remontu, a stanowi jej przebudowę i nie spełnia przesłanek określonych w art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

3. naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne

poprzez nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu wniosku obowiązku przedsiębiorstwa energetycznego do utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.

Organ II instancji uwzględnił podniesione zarzuty i opisaną na wstępie decyzją uchylił decyzję organu I instancji oraz orzekł merytorycznie ograniczając prawo korzystania z nieruchomości, w sposób określony na wstępie.

Wyjaśnił, że z treści projektu technicznego przedłożonego wraz z pismem spółki wynika, że prace prowadzone na przedmiotowej nieruchomości będą polegać na:

-czasowym demontażu przewodów linii energetycznej 110 kV,

-demontażu istniejącego słupa o konstrukcji kratowej wraz z fundamentami,

-montażu nowego słupa o konstrukcji kratowej typu M150+2,5, serii PSK-1/240,

- ponownym montażu zdemontowanych przewodów linii energetycznej 110 kV.

Stanowisko słupowe kratowe nr 108 typu ONI±0 serii S120 znajdujące się na działce nr 1596/2 w obrębie Z., gm. R. ma zostać zdemontowane, a w miejsce jego, zamontowane stanowisko słupowe kratowe typu M150+2,5, serii PSK-1/240.

Jednocześnie wnioskodawca wskazał, iż remont polegać będzie wyłącznie na wymianie istniejących słupów linii energetycznej 110 kV B.-S., natomiast nie będą wymieniane przewody tejże linii. Na skutek remontu nie zmieni się długość ani lokalizacja linii. Nie ulegną zmianie także parametry techniczne linii tj. moc przesyłana przez linię energetyczną WN, napięcie robocze linii napowietrznej 110 kV czy wytwarzane pole elektroenergetyczne.

Zdaniem organu II instancji zakres prac planowanych na przedmiotowej nieruchomości mieści się w pojęciu remontu a nie przebudowy czy odbudowy, gdyż, jak wskazał to również sam wnioskodawca, nie dojdzie do zmiany długości ani lokalizacji linii oraz paramentów użytkowych linii, takich jak: napięcie, moc czy wytwarzane pole elektroenergetyczne. Na poparcie swojego stanowiska powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 października 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 339/17.

Zdaniem organu nie było wątpliwości, że zostały spełnione przesłanki z art 124b u.g.n. tj.: konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, b) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie.

Planowany remont związany jest z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego oraz poprawą standardów jakościowych parametrów energii elektrycznej.

W aktach przedmiotowej sprawy znajdują się pisma skierowane odpowiednio do E. R. i R. R. w sprawie udostępnienia nieruchomości z dnia 7 marca 2018 r., 9 kwietnia 2018 r., jak również protokół z negocjacji z dnia 4 lipca 2018 r. z których jednoznacznie wynika, iż właściciel przedmiotowej nieruchomości nie wyraził zgody na wykonanie przedmiotowych prac na jego nieruchomości do czasu ustalenia słusznego w jego ocenie odszkodowania.

Organ wyjaśnił również, że określając termin ograniczenia dłuższy niż wskazany kierował się zakresem wskazanych we wniosku prac, a taką możliwość dawał mu art 124b ust. 3 u.g.n.

Odnosząc się natomiast do wniosku o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wraz z nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności organ wskazał, że wydanie takiej decyzji nie jest możliwe na etapie postępowania odwoławczego ze względu na treść art. 108 K.p.a., który ogranicza możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności do decyzji od której służy odwołanie. Decyzja organu II instancji jest ostateczna z chwilą wydania i podlega wykonaniu, tym samym wywiera taki sam skutek jak ewentualna decyzja wydana przez organ I instancji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. [...] Wojewoda dokonał sprostowania decyzji poprzez wskazanie jako podstawy prawnej decyzji art 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w miejsce art 138 § 2 K.p.a.

W skardze do Sądu skarżący zarzucili:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 124b ust. 1 u.g.n. w związku z art. 3 pkt 7a i 8 ustawy P.b. poprzez nieprawidłowe zastosowanie wskutek błędnego przyjęcia, iż zakres prac objętych wnioskiem, spełnia przesłanki zakwalifikowania ich jako remontu, podczas gdy prawidłową jest kwalifikacja jako przebudowy,

b) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7, art. 75, art. 76, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez:

A. uchylenie decyzji organu I instancji, na podstawie błędnego uznania planowanych prac za remont, a nie za przebudowę,

B. błędne przyjęcie, że na skutek przeprowadzenia prac parametry przedmiotowej linii nie ulegną zmianie, zatem będzie to ta sama linia, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca ten sam przebieg, co obecnie, kwalifikując sporne prace jako remont linii, a nie przebudowę.

- art. 138 § 2 K.p.a. przez przywołanie w/w przepisu jako podstawy wydania zaskarżonej decyzji pomimo, że organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy.

Na tych podstawach wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz.2107 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu.

Przedmiotem kontroli jest wydana na podstawie m.in. art 124 b u.g.n. decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności polegających na czasowym demontażu linii energetycznej 110 kV, demontażu istniejącego słupa o konstrukcji kratowej wraz z fundamentami, montażu nowego słupa o konstrukcji kratowej M150+2,5, serii PSK -1/240, ponownym montażu zdemontowanych przewodów linii energetycznej 110 kV.

Zgodnie z powołanym przepisem: starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Powyższy przepis stanowi szczególny wypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej.

Ograniczenie wykonywania przez wymienione podmioty przysługujących im praw rzeczowych na podstawie omawianej decyzji uwarunkowane jest wymogiem spełnienia wszystkich przesłanek z art. 124b u.g.n.: musi dotyczyć urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie należą do części składowych nieruchomości, a zatem będących składnikiem przedsiębiorstwa; właściciel, bądź inna osoba wymieniona w tym przepisie sprzeciwia się udostępnieniu nieruchomości uprawnionemu podmiotowi; celem udostępnienia nieruchomości jest wyłącznie wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów.

Decyzja taka musi ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności niezbędny do wykonania czynności.

W sprawie spór sprowadzał się do kwalifikacji zgłoszonych przez inwestora robót, od których organy obu instancji uzależniły zastosowanie art 124 b u.g.n. bądź 124 u.g.n.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia remontu i przebudowy. W orzecznictwie przyjmuje się w związku z tym za zasadne odniesienie się do definicji legalnych zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.; dalej: "P.b."). Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 8 P.b., pod pojęciem "remont" należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. W przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu, obiekt jemu poddany zazwyczaj jest jeszcze użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a remont ma zapobiec na przyszłość jego degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu.

Natomiast w myśl art. 3 pkt 6 P.b., ilekroć w ustawie jest mowa o budowie, należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Stosownie zaś do art. 3 pkt 7a P.b., przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

Na podstawie porównania powyższych cech przyjmuje się, że zasadniczą różnicę pomiędzy tymi dwoma pojęciami z zakresu prawa budowlanego stanowi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, którą wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy, podkreślając przy tym, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny (por. wyroki NSA: z 8 kwietnia 2011 r. II OSK 610/2010; z 25 stycznia 2008 r. II OSK 1945/2006, dostępne na stronie internetowej orzeczenia,nsa.gov.pl).

Dla kwalifikacji prowadzonych robót nie bez znaczenia pozostaje charakter obiektu budowlanego, zwłaszcza, jak w niniejszej sprawie, obiektu liniowego.

Sąd w składzie orzekającym podziela wypracowane przez orzecznictwo stanowisko, zgodnie z którym: roboty budowlane prowadzone w stosunku do całego obiektu, realizowane etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów a których efektem jest demontaż całej linii przesyłowej ( lub znacznej jej części) i zastąpienie jej nową substancją, wskazuje na przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego. Kwalifikowanie robót budowlanych jako remontu dopuszcza się natomiast w sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na wymianie słupów lub przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich, jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenia pola elektromagnetycznego i gdy zamierzone prace nie dotyczą całej linii lecz określonego jej fragmentu. ( wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/16, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1342/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 821/17, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1426/16 ).

Charakter zgłoszonej inwestycji wskazuje, że bardziej zbliżona jest ona do remontu aniżeli przebudowy. Z treści wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że zamiarem inwestora jest czasowy demontaż przewodów linii energetycznej 110 kV, demontaż istniejącego słupa o konstrukcji kratowej wraz z fundamentami, montaż nowego słupa o konstrukcji kratowej typu M150+2,5, serii PSK-1/240, ponownym montaży zdemontowanych linii energetycznej 110 kV. Planowany zakres robót polega wyłącznie na wymianie dotychczasowych slupów linii energetycznej 110 kV B.S. i zastąpienie starych 50-letnich słupów nowymi o innych wymiarach niż pierwotne. Stary słup o wymiarach: wysokości 21,9 m i rozstawie 4,0 mx 4,0 m ma zostać zastąpiony słupem serii PSK-1/240 typ: M150+2,5 o wysokości 25,15 m i rozstawie 4,36 mx 4,36 m. Odtworzenie stanu pierwotnego wymaga wymiany dotychczasowych elementów, obiekt nadal jest użytkowany, nie dochodzi do zmiany parametrów technicznych, nadal przesył dotyczy napięcia 110 kV. Zasadnicze parametry jak długość, trasa oraz moc przesyłu nie ulegną zmianie. Nie zmienia powyższego to, że w wyniku planowanych prac słup o wysokości z 21,90 m i rozstawie 4,0 m x 4,0 m zostanie zastąpiony słupem o wysokości 25,15 m oraz rozstawie z na 4,36 x 4,36 m. Nie można przykładać miary oceny zmiany parametrów każdego obiektu budowlanego do specyficznego obiektu jakim jest obiekt liniowy. Kwalifikacji tej należy dokonywać ad casum. W ocenie Sądu zastąpienie w dotychczasowej linii elektroenergetycznej dotychczasowych, funkcjonujących od przeszło 50 lat słupów drewnianych betonowymi słupami wyższymi o niespełna 5 cm, przy niezmienionej trasie linii, miejscu ich dotychczasowego położenia oraz napięcia ( zaświadczenie lokalizacyjne –akta administracyjne- k.129, dołączona mapa, decyzja z dnia 25 maja 1959 r. o udzieleniu zezwolenia na budowę linii energetycznej 110kV na słupach kratowych B. –S.– akta administracyjne- k.48, mapa stanu istniejącego - akta administracyjne – k.76, mapa stanu projektowanego –akta administracyjne –k.77) nie może prowadzić do wniosku, że mamy do czynienia ze zmianą parametrów obiektu liniowego.

Podobne stanowisko reprezentuje Naczelny Sąd Administracyjny: wyrok z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1427/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie: wyrok z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt SA/Rz 535/02, a także wyrok z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 855/17, w których wskazano, że roboty budowlane polegające na wymianie słupów drewnianych stanowiących część obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna na wykonane z innego materiału w sytuacji, gdy nie następuje zmiana przebiegu trasy owej linii mogą być kwalifikowane jako remont, jak również, że roboty tego rodzaju, o ile zostały wykonane w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z roku 1974 i obowiązującego rozporządzenia nie wymagały pozwolenia na budowę.

Analiza treści art 124 b u.g.n. i art 124 u.g.n. na tle przedmiotowej sprawy wskazuje na to, że kwalifikacja spornych robót jako remontu czy przebudowy ma drugorzędne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mianowicie z porównania li tylko treści art 124 i 124b u.g.n. wynika, że dla realizacji robót związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w tym przepisie urządzeń nienależących do części składowych nieruchomości, w przypadku nie wyrażenia zgody dysponenta nieruchomości, wystarczające jest zobowiązanie w drodze decyzji właściciela lub innego dysponenta nieruchomości do jej udostępnienia, podczas gdy wszystkie inne czynności wykraczające poza zakres wspomnianych robót, takie jak zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych uzależnione jest, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego od dysponowania decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Do takich prostych wniosków nie prowadzą już wyniki wykładni systemowej.

Legitymowanie się decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi co do zasady warunek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji wymagających takiego pozwolenia. Tymczasem jak stanowi art 29 ust. 2 pkt 11 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowalnych polegających na przebudowie sieci gazowych oraz elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 19 a lit. a P.b., tj. innych niż sieci elektroenergetyczne obejmujące napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV, pod warunkiem, że nie dotyczy to przedsięwzięcia, które wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz przedsięwzięcia wymagającego przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar natura 2000 ( art 29 ust. 3 P.b.).

Ponadto zgodnie z art 50 ust. 2 u.p.z.p. nie wymagają wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego roboty budowlane polegające na remoncie, montażu lub przebudowie, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu i użytkowania obiektu budowlanego oraz nie zmieniają formy architektonicznej, a także są zaliczane do przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie środowiska, albo niewymagające pozwolenia na budowę. Jednocześnie w ust. 2a tego przepisu wskazano, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowa sieci, o których mowa w art 29 ust. 1 pkt 19a P.b. wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z akt sprawy nie wynika by przedmiotowe przedsięwzięcie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz oceny oddziaływania na obszar natura 2000 ( art 29 ust. 3 P.b.). Wymiana słupów na nowe, w dotychczasowym miejscu ich usytuowania związana, jak wskazuje inwestor, z wymaganiami energetycznymi nie spowoduje zmiany dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu, użytkowania obiektu budowlanego, formy architektonicznej, a już na pewno nie będzie stanowić budowy, o której mowa w art 50 ust. 2a u.p.z.p.

Z analizy powyższych przepisów wynika zatem, że nawet przy zakwalifikowaniu spornych robót jako przebudowy, brak byłoby podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W takiej sytuacji przyjęcie, że przebudowa uzależniona byłaby od wyrażenia przez starostę zgody warunkowanej legitymowaniem się decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, na wypadek braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – art 124 u.g.n., w przypadku braku tego planu i jednoczesnym braku zgody dysponentów nieruchomości, wątpliwym czyniłoby realizację inwestycji.

Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawarte w wyroku z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 65/19, że skoro na podstawie art 29 ust. 2 pkt 11 P.b. roboty budowlane przy remoncie oraz przebudowie sieci elektroenergetycznych ( innych niż wymienione w ust. 1 pkt 19 lit. z) zostały wyłączone z uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i uzyskania pozwolenia na budowę, to w przypadku konieczności uzyskania przez inwestora dostępu do nieruchomości, na której jest zlokalizowana ta inwestycja w celu uzyskania do niej dostępu należy zastosować tryb wynikający z art 124 b ust. 1 i 2 u.g.n., pomimo tego, że w przepisie tym nie została literalnie wprowadzona instytucja przebudowy. Słuszne są również argumenty tego Sądu, że w przypadku dokonywania tego rodzaju robót budowlanych istnieje bardzo wąska granica kwalifikowania ich jako remont czy przebudowa, dlatego racjonalnym działaniem ustawodawcy, przy spełnieniu przesłanek z art. 50 ust. 2 u.p.z.p. i art. 29 ust. 3 P.b. wydaje się zrównanie tych dwóch form kwalifikowania robót budowlanych w przypadku inwestycji liniowych elektroenergetycznych i gazociągów w zakresie wymogów uzyskania zgody na realizację.

W sprawie spełnione zostały pozostałe przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art 124 b u.g.n. Nie ulega wątpliwości, że planowana wymiana słupów dotyczy urządzeń nienależących do części składowej nieruchomości, a stanowiących składnik przedsiębiorstwa, ma na celu, jak wyżej wskazano, konserwację i remont tych urządzeń, a właściciele – skarżący nie wyrazili zgody. Akta wykazują prawidłowy przebieg postępowania w celu uzyskania zgody: kierowane przez spółkę pisma w celu zawarcia porozumienia wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru ( k.24-27), udzielona przez skarżących odpowiedź z dnia 19 marca 2018 r. ( k.28), kolejna korespondencja wraz z drukiem porozumienia( k.31-33), przy czym co należy podkreślić przepisy nie przewidują formy prowadzenia rokowań w tym zakresie.

Zastrzeżeń Sądu nie budzi również określony przez organ II instancji obszar nieruchomości przeznaczony do udostępnienia celem wykonania prac, zaznaczony na załączniku do decyzji, jak również okres na jaki ma nastąpić udostępnienie.

Zdaniem Sądu określone decyzją ograniczenie jest konieczne do wykonania planowanych prac, uwzględnia zarówno ochronę interesu właściciela urządzeń przesyłowych, jak również właścicieli nieruchomości obciążonej. Określony nią sposób ograniczenia nadaje się do wykonania w drodze egzekucji. Skoro ustawodawca wprowadził maksymalny okres 6 m, a organ II instancji ustalił termin miesięczny od rozpoczęcia prac, przy zachowaniu wymogu uprzedniego powiadomienia o tym właścicieli, dochowany został wymóg z art 124 b ust. 3 u.g.n.

Kwestię ewentualnego odszkodowania pozostawiono w gestii starosty – pkt 5 decyzji, na wypadek gdyby po wykonaniu czynności związanych z remontem linii energetycznej 110 kV, przywrócenie do stanu poprzedniego byłoby niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, co odpowiada zasadom postępowania. W takiej sytuacji starosta w osobnej decyzji administracyjnej obciąża podmiot, któremu nieruchomość została udostępniona.

Bez wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia pozostaje natomiast błędne wskazanie przez organ II instancji art 138 § 2 K.p.a. w miejsce prawidłowego art 138 § 1 pkt 2 K.p.a., które zostało przez organ II instancji sprostowane. Z treści uzasadnienia decyzji wynika bezsprzecznie, że to drugi z wymienionych przepisów był podstawą rozstrzygnięcia, a błędne wskazanie podstawy prawnej nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

"Fakt powołania się przez organy administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania przez sąd, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżone decyzje, mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy". ( wyrok NSA w Warszawie z 8.02.1983 r., I SA 1294/82, ONSA 1983/1, poz. 5 ).

Bezsporny w zasadzie stan faktyczny i odmienna jego ocena prawna usprawiedliwiała wydanie decyzji reformatoryjnej, o której mowa w art 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II OSK 572/16 jeżeli organ II instancji kwestionuje jedynie rozstrzygnięcie organu I instancji i nie wskazuje na uchybienia w ustalonym stanie faktycznym i z tej przyczyny nie podnosi potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, to powinien wydać orzeczenie reformatoryjne – rozstrzygające co do istoty spawy w rozumieniu art 138 § 1 pkt 2 K.p.a. ( tak też WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 14 lutego 218 r., sygn. akt II SA/Rz 1088/17, jak też w wyroku z dnia 13 mara 2019 r., sygn. akt II SA//Rz 65/19).

Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 151 P.p.s.a.