Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 261/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 84 ust. 3, art. 81 ust. 12
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: Par. 1 ust. 1 lit. g
journal: Dz.U. 2012 poz 1468
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak ( spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2017 r. ([...]) na podstawie art. 104 kpa, art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2017. 128 ze zm.) Starosta cofnął Z. M. (dalej skarżący) uprawnienia do wykonywania badań technicznych wydane przez Starostę w dniu 1 grudnia 1999 r.

Organ podał, że w dniu 2 marca 2017 r. zespół kontrolny Starostwa przeprowadził kontrolę stacji kontroli pojazdów w R, należącej do Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego A S. M. W trakcie kontroli stwierdzono rażącą nieprawidłowość w wykonanych przez skarżącego badaniach technicznych pojazdu marki B o nr rej. [...], nr [...], polegającą na przeprowadzeniu w dniach 22 marca 2014 r. oraz 25 lipca 2016 r. badania technicznego pojazdu cysterny ciśnieniowej i zakończeniu go wynikiem pozytywnym, mimo braku decyzji zezwalającej na eksploatację przedmiotowego urządzenia technicznego zamontowanego w pojeździe, wydanej przez właściwą jednostkę dozoru technicznego. Powyższe wynikało z zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia 22 marca 2014 r. i zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia 25 lipca 2016 r. oraz wpisami i pieczęcią w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.

Podkreślono, iż w związku z tym, że zgodnie z zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia 25 lipca 2016 r. diagnosta wykonał dodatkowe badanie techniczne pojazdu po skierowaniu go przez organ kontroli ruchu drogowego, organ I instancji w dniu 15 marca 2017 r. wystąpił do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego, o udostępnienie dokumentów, na podstawie których zatrzymano pozwolenie czasowe przedmiotowego pojazdu. Wskazano, że 22 marca 2017 r. do siedziby organu I instancji wpłynęły kserokopie dokumentacji przesłanej przez Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Jak wynika z przesłanego materiału dowodowego, pozwolenie czasowe pojazdu zostało zatrzymane ze względu na brak ważnego dokumentu stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego. W związku z powyższym pojazd został skierowany na dodatkowe badanie techniczne. W dniu 25 lipca 2017 r. Z. M. przeprowadzając dodatkowe badanie techniczne pojazdu zakończył je z wynikiem pozytywnym, wpisując w uwagach do badania technicznego, że ,,Posiadanie dokumentu dozoru technicznego nie jest wymagane". Zdaniem organu należało stwierdzić, że diagnosta przystępując w dniach 22 marca 2014 r. oraz 25 lipca 2016 r. do badania technicznego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym (cysterną ciśnieniową), powinien najpierw zażądać aktualnych dokumentów stwierdzających sprawność urządzenia technicznego zamontowanego w pojeździe. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z przesłaną przez Oddział Terenowy TDT dokumentacją fotograficzną, przedmiotowa naczepa była wyposażona w urządzenie techniczne podlegające pod dozór techniczny i posiadała tabliczkę znamionową, z której diagnosta mógł tę informację odczytać. W przypadku braku wymaganych dokumentów badanie powinno zostać zakończone z wynikiem negatywnym, zgodnie z § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U.2015.776 ze zm.).

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z. M., zarzucając naruszenie przepisów:

- art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

- art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i 107 § 3 kpa poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, całkowite pominięcie oceny złożonych dnia 23 marca 2017 r. pisemnych wyjaśnień;

- art. 83 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który nie został prawidłowo zastosowany.

Odwołujący podkreślił, że organ nie zbadał do przewozu jakiego rodzaju towarów przeznaczona była przedmiotowa cysterna, a jego twierdzenia, że służyła ona do przewozu materiałów sypkich zostały zignorowane. Podkreślono, że nie można wyciągać negatywnych skutków w stosunku do diagnosty za niewypełnienie obowiązku, który obiektywnie nie istniał w dniu badania, a działania diagnosty wynikały z racjonalnej i logicznej interpretacji przepisów prawa, co nie powinno rodzić jego odpowiedzialności. Strona zaznaczyła, że badana przezeń naczepa ciężarowa nie miała żadnego uwidocznienia na pojeździe czy w dokumentach, iż podlega dozorowi technicznemu. Wskazano, że przedmiotowa cysterna nie była nigdy objęta dozorem Transportowego Dozoru Technicznego (TDT), a w jej dokumentach rejestracyjnych przedstawionych diagnoście widnieje jedynie adnotacja: "naczepa ciężarowa".

Decyzją z dnia 11 grudnia 2017 r. ([...]) na podstawie art. 81 ust. 11 pkt 1 i ust. 12, art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu rogowym (Dz. U. 20 17, poz. 1260 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podał, co następuje:

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] 2016 r. Dyrektor TDT wydał decyzję nr [...], którą wstrzymał eksploatację przedmiotowego urządzenia technicznego, ze względu na brak posiadania aktualnej decyzji zezwalającej na eksploatację. W załączniku do protokołu z dnia 21 lipca 2016 r. (k. nr 9) wskazano, iż z uwagi na niepoddanie cysterny badaniu okresowemu w wyznaczonym terminie i brak ważnej decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia technicznego, przedmiotowe urządzenie techniczne nie może być eksploatowane. Pismem z dnia 22 lipca 2016 r. TDT zawiadomił Prokuraturę Rejonową o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 81 ust. 12 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, polegającego na bezprawnym /bez wymaganych dokumentów wystawionych przez właściwy organ dozoru technicznego - tj. TDT/, stwierdzającym sprawność przedmiotowego urządzenia technicznego przez diagnostę o nr upr.: [...] badania pojazdu o nr rej.: [...], o nr VIN: [...] z zamontowaną cysterną ciśnieniową opróżnianą lub napełnianą ciśnieniem wyższym niż 0,5 bar w ruchu drogowym podlegającą dozorowi technicznemu.

W związku z wynikiem kontroli ww. stacji kontroli pojazdów, w dniu 7 marca 2017 r. wszczęto postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień (wydanych przez Starostę) do wykonywania przez skarżącego badań technicznych pojazdów.

Art. 84 ust. 3 pkt. 1 i 2 w/w ustawy stanowi, że starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, (o której mowa w art. 83 ust. 6 ) stwierdzono:

1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;

2 ) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu

rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami

Organ wskazał na istotę i charakter odpowiedzialności wynikającej z art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d., w szczególności, że ma ona charakter obiektywny, o czym świadczy wprost jego treść: uprawniony organ "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. Organ nie ma więc swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień, gdy zaistnieją okoliczności, o których mowa w ww. przepisie. Art. 84 ust. 3 nie daje organowi prawa do miarkowania sankcji, co oznacza, że uchybienia o dużym ciężarze gatunkowym są traktowane na równi z uchybieniami o mniejszych skutkach. Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień. Żadne inne okoliczności, w tym również przyczyny, których zdaniem diagnosty doszło do stwierdzonych uchybień, nie mogą być brane pod uwagę. Bardzo poważny charakter sankcji wynikającej z przepisu art. 84 ust. 3 p.r.d. czyni tym niemniej szczególnie istotnym, by ocena ustawowych przesłanek jego zastosowania była wnikliwa, a ich interpretacja uwzględniała zasadniczy cel tej regulacji, jakim jest czasowe odsunięcie od zawodu diagnostów nierzetelnych lub nie spełniających wysokich wymogów stawianych im ze względu na wagę przeprowadzanych przez nich czynności i ich znaczenie dla zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. To zaś każe przyjąć, że samo ustalenie okoliczności, które mogłyby wskazywać na wystąpienie przesłanek ujętych w tym przepisie, nie zwalnia organów administracji publicznej od indywidualnej oceny takich okoliczności w każdej konkretnej sprawie, co powinno następować z uwzględnieniem regulacji art. 7, 77 § 1, 79 i 80 kpa.

Zdaniem organu odwoławczego, z akt sprawy wynika, że skarżący przeprowadził badanie techniczne przedmiotowej cysterny ciśnieniowej z wynikiem pozytywnym, podczas gdy brak było decyzji zezwalającej na eksploatację przedmiotowego urządzenia. Okoliczność dopuszczenia do badania technicznego pojazdu bez wymaganych dokumentów dozorowych, a następnie wydanie zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego przez diagnostę zdaniem Kolegium wypełnia przesłankę, o której mowa w powołanym art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy p.r.d. Skoro diagnosta poświadczył wykonanie badań technicznych pojazdów bez wymagania przedstawienia dokumentów dozorowych, to naruszył on tym samym przepis art. 83 ust. 1 p.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, według którego w przypadku badania technicznego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym, o którym mowa w art. 81 ust. 12 p.r.d. (tj. badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego), uprawniony diagnosta w rejestrze zamieszcza informację o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer i datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego. SKO stwierdziło, że zamontowane w pojeździe urządzenie techniczne kwalifikuje się do urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, a to zgodnie z § 1 pkt. 1 lit. g rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, w myśl którego "dozorowi technicznemu podlegają następujące rodzaje urządzeń technicznych: zbiorniki, w tym cysterny do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne, które są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub przewożone, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barówxdm3, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara". Zgodnie z dokumentacją fotograficzną przesłaną do Urzędu przez Oddział Terenowy TDT przedmiotowa naczepa była wyposażona w urządzenie techniczne podlegające pod dozór techniczny i posiadała tabliczkę znamionową, z której diagnosta mógł tę informację odczytać.

Bez przedstawienia decyzji TDT stwierdzającej sprawność urządzenia technicznego objętego dozorem, czy też oryginału protokołu dozorowego diagnosta nie powinien przeprowadzać badania technicznego pojazdu, wydawać pozytywnego zaświadczenia o jego przeprowadzeniu oraz dokonywać wpisu w dowodzie rejestracyjnym.

SKO stwierdziło, że Organ I instancji wydał prawidłową decyzję, a skarżący nie dopełnił swoich obowiązków wynikających zarówno z ustawy jak i w/w rozporządzenia. Diagnosta wskazał, że cysterna służyła do przewozu materiałów sypkich. Jednakże nie jest istotnym dla niniejszego rozstrzygnięcia, co było przewożone w cysternie. Istotnym jest fakt, do czego cysterna ciśnieniowa ma służyć i jakie winny być uzyskane pozwolenia, przeprowadzone badania etc., aby tego typu cysterna mogła poruszać się w ruchu lądowym. Skoro tego typu urządzenie techniczne wymaga uzyskania decyzji TDT stwierdzającej sprawność urządzenia technicznego, to nie mając takiej decyzji diagnosta winien przeprowadzić badanie techniczne z wynikiem negatywnym, a nie jak w niniejszej sprawie – pozytywnym. Osobą, która ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za należyte przeprowadzenie kontroli danego pojazdu jest upoważniony diagnosta. Równolegle z regulacjami normującymi zdobywanie uprawnień diagnosty ustawodawca wprowadził w w/wym. art. 84 ust. 3 ustawy restrykcyjne zasady odpowiedzialności tej grupy zawodowej. W wyroku NSA z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1393/13, wskazano, że art. 84 ust. 3 p.r.d.jest przepisem o charakterze sankcyjnym, który powinien być stosowany w sposób ścisły, a celem tej regulacji jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Organ podkreślił, że przepis prawa, który stanowi podstawę cofnięcia uprawnienia diagnoście, ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem stwierdzenie uchybień określonych w tym przepisie zawsze skutkuje zastosowaniem określonych w nim sankcji. Tak kategoryczny zapis wiąże się z odpowiedzialnością, jaka spoczywa na diagnoście w kwestii bezpieczeństwa pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym.

SKO uznało, że w toku prowadzonego przez organy administracji publicznej postępowania dowodowego w sposób rzetelny zgromadzono materiał, który pozwalał na dokonanie obiektywnych i nie budzących wątpliwości ustaleń, że diagnosta przeprowadził badanie techniczne niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania, w wyniku czego wydał zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym, co wypełnia przesłankę z art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. Jednocześnie organ nie naruszył w tym zakresie stosownych przepisów art. 7 i art. 77 kpa. Mając na uwadze zgromadzone dowody oraz stanowisko w zakresie znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów, brak jest podstaw do przeprowadzenia dodatkowych dowodów, o co wnioskuje odwołujący.

Na powyższe rozstrzygnięcie Z. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów:

- art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez nieprawidłowe uznanie, że diagnosta swoim postępowaniem wypełnił znamiona przeprowadzenia badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania jak również wydania zaświadczenia albo dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami i naruszył szereg przepisów rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. 2015. 776 z późn.zm.); nieuzasadnione i wadliwe wskazanie, że w przypadku przeprowadzenia przez diagnostę badania technicznego niezgodnego z określonym zakresem i sposobem wykonania nie istnieje możliwość zastosowania miarkowania konsekwencji wynikających z naruszeń prawa przez diagnostę (albowiem istnieje "określony zakres i sposób wykonania" badania technicznego pojazdu, który to sposób i zakres może być różny w zależności od sytuacji i realiów konkretnej sprawy), a tym samym nie doszło do rozważenia czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięcie uprawnień na okres 5 lat co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Starosty;

- art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 4 ustawy w sytuacji niezgodności tego uregulowania z art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP, albowiem przepis ten nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy, co prowadzi do karania diagnosty cofnięciem uprawnień, w każdym przypadku naruszenia przez niego procedury badania albo wydania zaświadczenia, bez względu na charakter, stopień zawinienia i skutki jego czynu co w konsekwencji prowadzi do powstania sytuacji uniemożliwiającej ubieganie się o ponowne uprawnienia diagnosty wcześniej niż po upływie pięciu lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu uprawnienia stała się ostateczna;

- art. 7, 8, 77, 80 i 107 kpa poprzez fragmentaryczne i niewystarczające rozważenie materiału dowodowego, w tym w kontekście także złożonych w postępowaniu odwoławczym zarzutów, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego sprawy, sporządzenie błędnego i niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji, a także wobec wydania decyzji z pominięciem oceny zachowania diagnosty w kontekście zakresu i pełnego zbadania sposobu przeprowadzenia badania technicznego, a tym samym braku rozważenia ww. przepisów prawa materialnego i analizy tego czy ciężar popełnionego przez diagnostę uchybienia jest na tyle istotny, że daje podstawę do wydania orzeczenia o cofnięciu uprawnień na okres 5 lat, a także rażącego naruszenia art. 107 § 1 kpa albowiem decyzja Starosty zawiera całkowicie wadliwą podstawę prawną.

Skarżący wniósł o dopuszczenie jako dowodu dokumentu w postaci wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28 listopada 2017 r. ([...]) z uzasadnieniem oraz certyfikatu naczepy, certyfikatu szczelności i testu hydraulicznego wraz z tłumaczeniami i dokumentów przewozowych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona stosownie do powyższych zasad doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2017. 1260 ze zm.), dalej p.r.d. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w wyniku przeprowadzonej przez Starostę Powiatowego w dniu 2 marca 2017 r. kontroli okręgowej stacji kontroli pojazdów należącej do Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego A S. M. w R. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał przepis art. 84 ust. 3 pkt. 1 i 2 p.r.d.

Stosownie do art. 84 ust. 1 p.r.d. badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 3 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 (obecnie art. 83b ust. 2 pkt 1), stwierdzono:

1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna (art. 84 ust. 4 p.r.d.).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, iż sformułowanie, że uprawniony organ cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych w razie stwierdzenia okoliczności określonych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. jednoznacznie wskazuje, że żadne inne okoliczności nie mogą być brane pod uwagę. Jednolicie przyjmuje się też, że w razie ustalenia, iż okoliczności te zaistniały, organ nie ma swobody w podjęciu decyzji, lecz jest zobligowany do cofnięcia uprawnień. Przepis art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. nie daje również organowi prawa do miarkowania odpowiedzialności diagnosty w zależności o ciężaru stwierdzonych naruszeń oraz ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym Wykonanie badań technicznych pojazdów sprzecznie z wymogami prawa i stanem faktycznym zawsze będzie rodziło po stronie organu obowiązek cofnięcia uprawnień. Sąd podziela w powyższych kwestiach stanowisko Kolegium przytoczone w oparciu o utrwalone w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych (por. także wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., II GSK 2832/15, Lex nr 2226736, z dnia 18 listopada 2016 r., II GSK 1099/15, Lex nr 2228108, z dnia 12 kwietnia 2013 r., II GSK 60/12, Lex nr 1337191). Art. 84 ust. 3 p.r.d. jako przepis o charakterze sankcyjnym powinien być stosowany w sposób ścisły, tj. cofnięcie diagnoście uprawnień do dokonywania badań technicznych pojazdów powinno mieć miejsce w sytuacji zaistnienia jednej z ustawowych przesłanek, po rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy, po wyczerpującej i wszechstronnej ocenie zebranego materiału dowodowego, w stanie faktycznym sprawy nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości (tak NSA w wyroku z dnia 28 października 2015 r., II GSK 2064/14, Lex nr 1986808). Nakłada to na organy prowadzące postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych bezwzględny obowiązek uwzględniania regulacji wynikających z art. 7, 77 § 1, 79 i 80 kpa. Na powyższe okoliczności zwróciły uwagę organy, jednakże pomimo to nie dopełniły ciążących na nich obowiązków wynikających z przywołanych regulacji, w szczególności nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych w sprawie decydujących o możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w art. 84 ust. 3 p.r.d.

Stan faktyczny sprawy organy rozpatrywały mając na uwadze treść art. 81 ust. 12 p.r.d., przepisy wydanego na podstawie art. 81 ust. 15 p.r.d. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U.2015.776), oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz.U. 2012.1468).

Zgodnie z art. 81 ust. 12 p.r.d.: "Badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu może być przeprowadzone po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego." Zgodnie natomiast z treścią § 6 ust. 7 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach: "W przypadku badania technicznego pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym, o którym mowa w art. 81 ust. 12 ustawy, uprawniony diagnosta w rejestrze zamieszcza informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer i datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego. Dla zbiorników gazu LPG, dla których nie określono numeru protokołu lub numeru decyzji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego, zamieszcza się numer zbiornika oraz datę ważności decyzji wydanej przez ten organ."

Z ww. przepisów wynika w sposób niewątpliwy zakres obowiązków diagnosty. Badanie techniczne pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu diagnosta może przeprowadzić dopiero po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Przeprowadzając wówczas takie badanie ma obowiązek zamieścić w rejestrze informacje o dopuszczeniu urządzenia technicznego do eksploatacji, podając numer i datę wystawienia protokołu oraz decyzji dopuszczającej urządzenie do eksploatacji wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego.

Niesporne w sprawie jest, że w dowodzie rejestracyjnym spornej naczepy, w rubryce "rodzaj pojazdu" widnieje wpis: "naczepa ciężarowa" a w rubryce "przeznaczenie" brak wpisu. Nie ustaliły też organy, aby na spornej naczepie w jakikolwiek sposób było uwidocznione, iż podlegała ona kiedykolwiek dozorowi technicznemu np. w formie oznaczenia na badanym pojeździe numeru decyzji TDT i daty jej ważności. Według skarżącego fakt taki nie miał miejsca. Skarżący miał świadomość, że badanie przeprowadzone w tym dniu jest badaniem dodatkowym, o którym mowa w art. 81 ust. 2 i ust. 11 pkt. 1 lit. a p.r.d. Jak wynika z wystawionego przez skarżącego zaświadczenia z dnia 25 lipca 2016 r. o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, wydanego po przeprowadzeniu badania dodatkowego w związku ze skierowaniem przez organ kontroli ruchu drogowego z uwagą "warunki techniczne", w rubryce "Uwagi" wpisano : "wycieki usunięte, załadunek silosa odbywa się na zasadzie grawitacji czyli do ciśnienia 0,5 Atm, posiadanie dokumentu dozoru technicznego nie jest wymagane". Zakres badania dodatkowego określony został w § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach. Zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, zakres dodatkowego badania technicznego pojazdu, o którym mowa w art. 81 ust. 11 ustawy skierowanego przez organ kontroli ruchu drogowego w razie uzasadnionego przypuszczenia, że zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska - obejmuje sprawdzenie i ocenę spełnienia warunków technicznych dotyczących zespołów i układów, w których stwierdzono usterki wymienione w skierowaniu, w sposób określony w pkt 0-10 działu I załącznika nr 1 do rozporządzenia i w dziale I załącznika nr 2 do rozporządzenia, odpowiednio do stwierdzonych usterek.

Treść powyższej regulacji ma jednak w niniejszej sprawie znaczenie drugorzędne, gdyż wskazane czynności, do których obowiązany jest diagnosta przeprowadzający badanie dodatkowe, mogą być dokonywane dopiero po przedstawieniu dokumentu wydanego przez właściwy organ dozoru technicznego, stwierdzającego sprawność urządzenia technicznego. Art. 81 ust. 12 p.r.d. odnosi się bowiem do wszystkich rodzajów badań technicznych wskazanych w ust. 2 tego przepisu. Zasadniczą więc kwestią wymagającą wyjaśnienia w sprawie pozostaje prawidłowe i nie budzące wątpliwości ustalenie, czy istotnie sporna naczepa stanowiła urządzenie techniczne podlegające dozorowi technicznemu.

Organy ustaliły i wielokrotnie powtórzyły w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji, że skarżący przeprowadził dwukrotnie badania techniczne pojazdu "cysterny ciśnieniowej". Organ I instancji twierdził nadto, że skarżący "przystępując w dniu 22 marca 2014 r. i 25 lipca 2017 r. do badania pojazdu z zamontowanym urządzeniem technicznym (cysterną ciśnieniową) powinien był najpierw zażądać aktualnych dokumentów (....)". Sąd zwraca uwagę, że określenie "cysterna ciśnieniowa" jest wysoce nieprecyzyjne. Zarówno bowiem w przepisie art. 81 us. 12 ustawy p.r.d., jak i – konsekwentnie - w § 6 ust. 7 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. ustawodawca posłużył się określeniem "pojazd z zamontowanym urządzeniem ciśnieniowym". Określenia "cysterna ciśnieniowa" nie używa również żaden z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu. Dokładne odczytanie ww. przepisów i wskazana wyżej rozbieżność ma w niniejszej sprawie znaczenie istotne, albowiem skarżący w toku postępowania konsekwentnie twierdził, że w dniu badania sporny pojazd nie posiadał instalacji do ciśnieniowego napełniania i opróżniania i cysterna mogła być napełniana i opróżniana tylko metodą grawitacyjną. Ta ostatnia okoliczność wynika także z wpisu dokonanego przez skarżącego w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym w dniu 25 lipca 2016 r. Celem udowodnienia powyższych okoliczności wnosił skarżący o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania kierowców, z przedstawionego rysunku technicznego, z dokumentów pochodzących od producenta naczepy oraz z przesłuchania strony. Okoliczności tej pomimo stanowiska skarżącego i zgłoszonych wniosków dowodowych, oraz nie budzącego wątpliwości brzmienia art. 81 ust. 12 p.r.d. i § 6 ust. 7 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. organy nie wyjaśniły. Jest to istotne uchybienie, ponieważ w przypadku potwierdzenia faktu braku w dniu badania instalacji do ciśnieniowego napełniania i opróżniania organ winien byłby rozważyć, czy istotnie skarżący przeprowadził badanie techniczne pojazdu z naruszeniem art. 81 ust. 12 p.r.d., czyli czy rzeczywiście przeprowadził badanie pojazdu z zamontowanym urządzeniem ciśnieniowym, czy też nie. Organy orzekające w błędnie odczytały treść ww. przepisów i zlekceważyły wnioski dowodowe skarżącego, które zmierzały do wykazania, że sporny pojazd w dniu badania nie był wyposażony w instalację do ciśnieniowego napełniania i opróżniania.

Kolejną istotną a nieustaloną i niewyjaśnioną okolicznością jest przeznaczenie spornej naczepy, a to wobec regulacji wynikającej z treści § 1 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, którą powołały organy na uzasadnienie naruszenia przez skarżącego obowiązujących przepisów. Dla właściwego odczytania normy w nim zawartej przytoczenia wymaga pełna treść § 1 ww. rozporządzenia. Stanowi on :

§ 1. Dozorowi technicznemu podlegają następujące rodzaje urządzeń technicznych:

1) urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego:

a)kotły parowe o pojemności b) szybkowary ciśnieniowe,

c)kotły cieczowe (...),

d)zbiorniki stałe (...),

e)zbiorniki przenośne (...),

f)zbiorniki na gaz skroplony lub sprężony (...)

g)zbiorniki, w tym cysterny, do przewozu materiałów niezaliczonych jako niebezpieczne, które są pod ciśnieniem napełniane, opróżniane lub przewożone, dla których iloczyn nadciśnienia i pojemności jest większy niż 50 barów x dm3, a nadciśnienie jest wyższe niż 0,5 bara,

h)wytwornice acetylenu (...),

i)rurociągi pary (...),

j)rurociągi przesyłowe i technologiczne (...)".

Z treści wyżej przytoczonego przepisu § 1 ust. 1 lit. g) wynika wprost, że dozorowi technicznemu podlegają urządzenia ciśnieniowe, wymienione w pkt a - j (a wiec w tym i g), w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego. Organy nie dokonały analizy § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2012 r., wskazując jedynie na treść pkt. g), którego jednak nie sposób odczytywać bez uwzględnienia treści ust. 1. Z prawidłowego odczytania powyższej normy wynika, że dozorowi technicznemu podlegają urządzenia ciśnieniowe wymienione pod lit. a)- j), jednakże tylko takie, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego. Nie wyjaśniły organy jednak, jakie motywy i jaki tok rozumowania doprowadziły do uznania, iż poddana dwukrotnie badaniu technicznemu przez skarżącego naczepa jest urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu. W toku postępowania administracyjnego skarżący podnosił, że sporna naczepa nie służyła do przewozu cieczy ani gazów ale materiałów sypkich oraz że jej konstrukcja i budowa wewnętrzna pojemnika wyklucza przewóz cieczy a opróżnianie jej odbywa się metodą grawitacyjną. Skarżący przedłożył rysunek techniczny naczepy oraz wnosił o przeprowadzenie szeregu dowodów mających wykazać, że sporna naczepa służyła wyłącznie do przewozu materiałów sypkich i takie też było jej przeznaczenie określone przez producenta. W szczególności wnosił skarżący o wezwanie producenta naczepy do przesłania informacji na temat tego, czy naczepa była przeznaczona do przewozu materiałów sypkich. Ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy nie uwzględniły wniosków dowodowych skarżącego. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego w tej kwestii SKO wskazało jedynie, że "nie jest istotne co było przewożone w cysternie, ale "do czego cysterna ciśnieniowa ma służyć i jakie winny być uzyskane pozwolenia, przeprowadzone badania etc."

Przepis § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje wyłącznie, że nadzorowi technicznemu podlegają urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego, natomiast kolejne jednostki tego przepisu odnoszą się do różnego rodzaju urządzeń ciśnieniowych, ale takich, w których znajdują się ciecze lub gazy. Istotne jest więc, do przewozu jakich materiałów była przeznaczona konkretna naczepa, poddana dwukrotnemu badaniu technicznemu przez skarżącego. Dlatego niezrozumiałe jest z jakiego powodu organy pominęły wnioski dowodowe skarżącego zmierzające do ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, jakie było przeznaczenie spornej naczepy, skoro sam organ odwoławczy stwierdził, że "istotne jest do czego cysterna ciśnieniowa ma służyć", przy czym raz jeszcze należy podkreślić, że ustawa ani rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "cysterna ciśnieniowa". Powyższe kwestie w sposób zasadniczy rzutują na konieczność precyzyjnego i nie budzącego wątpliwości ustalenia, czy skarżący przeprowadził badania techniczne pojazdu spełniającego warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu z naruszeniem art. 81 ust. 12 p.r.d. oraz § 6 ust. 7 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r., czy też fakty takie nie miały miejsca. Tak przeprowadzonym postępowaniem organy uchybiły obowiązkowi ustalenia dokładnego i nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego, oraz dokonania jego wszechstronnej analizy.

Mając na uwadze treść art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd dopuścił dowód z załączonego do skargi certyfikatu spornej naczepy, oraz certyfikatu szczelności i testu hydraulicznego na okoliczność przeznaczenia spornej naczepy. Z dokumentów tych wynika, że pojazd/naczepa wyprodukowany przez B o numerze serii jak w dowodzie w rejestracyjnym spornej naczepy, przeznaczony jest do transportu materiałów stałych i sypkich (k. 43, 47), zatem okoliczność ta jest istotna w świetle brzmienia § 1 ust. 1 lit. g) rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2012 r.

Wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego należy uznać za szczególnie ważne w sprawach tego rodzaju jak rozpoznawana, zważywszy jak dotkliwą sankcję przewidział ustawodawca za opisane w art. 84 ust. 3 p.r.d. naruszenia obowiązków spoczywających na diagnoście. Cofnięcie uprawnień do wykonywania zawodu wraz z ograniczeniem możliwości ich uzyskania przez okres 5 lat jest sankcją niezwykle surową, toteż - zdaniem Sądu - wszelkie wątpliwości związane z interpretacją zapisów ww. rozporządzeń oraz ustawy p.r.d. winny być rozstrzygane na korzyść strony, zaś same ustalenia faktyczne nie mogą budzić zastrzeżeń.

W związku z tym należy również podkreślić, że z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, iż do dnia przeprowadzenia dodatkowego badania technicznego przez skarżącego w dniu 25 lipca 2016 r. została wydana jedynie w dniu 21 lipca 2016 r. decyzja Dyrektora TDT o wstrzymaniu eksploatacji urządzenia technicznego, która w dniu badania nie była decyzją ostateczną. Zatem istotne jest także wyjaśnienie, czy skarżący w dniu przeprowadzonego badania mógł przynajmniej przypuszczać istnienie takiej decyzji.

Przypisanie skarżącemu przez organ, że badania spornej naczepy przeprowadził w sposób wypełniający znamiona art. 84 ust. 3 pkt. 1 i 2 p.r.d. wymagało zatem dokładnego zgromadzenie materiału dowodowego oraz wszechstronnej i wnikliwej jego oceny, w tym w szczególności z uwzględnieniem jednoznacznego brzmienia przepisu § 1 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu. Przepis ten zdaniem Sądu został błędnie zastosowany przez organy orzekające, a to wobec jego jednoznacznego brzmienia.

Ponownie rozpoznając sprawę organy winny wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości przeznaczenie spornej naczepy, tj. do przewozu jakiego rodzaju materiałów była ona przeznaczona, czy w dniach przedstawienia do badań posiadała czy też nie posiadała instalacji do ciśnieniowego napełniania i opróżniania a także czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy można przypisać skarżącemu działanie, o którym mowa w art. 84 ust. 3 p.r.d., mając na uwadze treść art. 81 ust. 12 p.r.d., § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badan technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach, a także § 1 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt. I sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.