Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 309/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153, art.145 par.1 pkt 1 lit.c, 200, 205 par.2,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 24 ust.5, 5b, 5c, 5e, 5f,
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: art.7, 77,
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2019 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz S.M. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1.1 Decyzją z [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład) odmówił S.M. umorzenia należności z tytułu składek.

1.2 Organ wyjaśnił, że 21 marca 2017 r. S.M. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną.

Decyzją z [...] Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych. Decyzją z [...] Zakład utrzymał w mocy decyzję z [...]Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 21 grudnia 2017 r. uchylił decyzję Zakładu z [...]oraz poprzedzającą ją decyzję z [...]z uwagi na brak wyjaśnienia kwestii przedawnienia, tj. czy i kiedy doszło do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Decyzją z [...] w wyniku ponownego rozpatrzenie sprawy Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek, a decyzją z [...] utrzymał w mocy tą decyzję. Wyrokiem z 18 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Zakładu z [...]oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] wskazując, że zagadnienie dotyczące przedawnienia należności składkowych nie zostało wyjaśnione w stopniu pozwalającym na jednoznaczne przyjęcie, że zaległe składki są wymagalne.

1.3 W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustalił, że S.M. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2.500 z brutto, tj. 1.830 zł netto. Prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 1.100 zł brutto, tj. 848 zł netto. Rodzina ponosi stałe miesięczne wydatki z tytułu opłaty za czynsz w wysokości 410 zł, opłat eksploatacyjnych w kwocie 200 zł oraz kosztów leczenia na kwotę 100 zł. Poza przedmiotowym zadłużeniem strona posiada zobowiązanie pieniężne z tytułu zaciągniętego kredytu w wysokości 55.000 zł, które spłaca w ratach po 250 zł miesięcznie. Jest współwłaścicielem nieruchomości, na której Zakład dokonał zabezpieczenia należności. Zlikwidował działalność gospodarczą 1 listopada 2008 r. W okresie prowadzenia działalności nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek.

1.3 Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ wyjaśnił, że zasady przedawnienia zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek regulują przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz.121), zwanej dalej: "u.s.u.s.". Zgodnie z zapisami ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie od 24 listopada 1998 r. do 31 grudnia 2011 r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. W związku z uchwaleniem ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, której przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., do u.s.u.s. zostały wprowadzone zmiany dotyczące m.in. skrócenia okresu przedawniania należności z tytułu składek do 5 lat. Ustawa wprowadziła przepisy przejściowe regulujące przedawnienie należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. Do przedawnienia takich należności stosuje się 5-letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej.

Zakład wskazał na art. 24 ust. 5b i art. 24 ust. 5f u.s.u.s. przewidujące okoliczności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Wyjaśnił, że w odniesieniu do należności za okres od 1999 r. do 2008 r. dokonane zostały czynności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, tj. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora ZUS Oddział w K. Następnie Zakład przedstawił w ujęciu tabelarycznym okresy ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego oraz na fundusz pracy i FGŚP, okresy zawieszenia oraz okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia. Podniósł, że część zaległości figurujących na koncie uległa przedawnieniu. Podał, że ze względu na fakt, że zabezpieczył ich spłatę poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości położonej w S., nadal istnieje możliwość dochodzenia należności z przedmiotu hipoteki.

Natomiast w stosunku do należności na Fundusz ubezpieczeń społecznych i Fundusz ubezpieczeń zdrowotnych od kwietnia 2006 r. oraz Fundusz Pracy od lipca 2006 r. aktualnie obowiązuje dziesięcioletni okres przedawnienia. Jednakże wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowodowało, że bieg terminu przedawnienia należności uległ zawieszeniu i będzie trwał do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Okresu trwania tego postępowania nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu przedawnienia. Zatem dochodzone należności nie uległy przedawnieniu i nadal są wymagalne.

1.4 Dalej organ podniósł, że brak jest podstaw prawnych do umorzenia należności z tytułu składek, w tym odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Powołał przesłanki wymienione w tym przepisie w punktach od 1 do 6. Ustalił, że z przyczyn oczywistych nie ma zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Nie zachodzą także przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 4 i 4b. Zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania. Aktualnie toczy się skuteczne postępowanie egzekucyjne, które prowadzi komornik sądowy. W ramach egzekucji dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę (w marcu 2019 r. potrącono z wynagrodzenia kwotę 339 zł). Zakład nie wyczerpał okresu dochodzenia należności. Nie można zatem stwierdzić, aby zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję.

1.5 Umorzenie należności z tytułu składek, w tym odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności zostało określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s i wydanym na tej podstawie rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365). Przepisy te zobowiązują płatnika do wykazania, że ze względu na sytuację rodzinną i stan majątkowy nie może opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. W ocenie organu, w chwili obecnej nie można stwierdzić, że w sprawie występuje sytuacja, która nosi znamiona ubóstwa i ma charakter definitywny. Wnioskodawca jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.830 zł netto. Prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 848 zł netto.

Ponosi stałe miesięczne wydatki z tytułu opłaty za czynsz w wysokości 410 zł, opłat eksploatacyjnych w kwocie 200 zł oraz kosztów leczenia na kwotę 100 zł. Nie można uznać, że opłaty za energię elektryczną bądź wodę są to nadzwyczajne, czy nieprzewidziane wydatki, lecz są to wydatki ponoszone przez ogół społeczeństwa. Strona nie wykazała, by posiadała zaległości z tego tytułu. Nie udowodniła również, by brakowało jej środków finansowych na pokrycie kosztów leczenia. Wnioskodawca posiada zobowiązanie pieniężne z tytułu zaciągniętego kredytu w wysokości 55.000 zł, które spłaca w ratach po 250 zł miesięcznie. Zdaniem organu, spłata zobowiązania jest ważna, ale strona nie powinna pomijać spłaty zadłużenia wobec ZUS. Zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem publicznoprawnym, jakim jest zapłata składek na ubezpieczenia społeczne.

Zadeklarowany stan materialny umożliwia stronie zaspokojenie podstawowych potrzeb (np. wyżywienie, środki czystości). Posiada stałe źródła dochodu. Ponadto nie informuje, że ma trudności w opłaceniu wydatków, czy też zmuszona by była korzystać z pomocy Państwa. Nie udowodniono również, że w związku z trudną sytuacją, na którą strona się powołuje, zostały podjęte działania mające na celu uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego, jakim dysponują powołane do tego instytucje socjalne.

W związku z powyższym nie wystąpiły okoliczności potwierdzające istnienie przesłanki zdefiniowanej w § 3 ust. 1 pkt. 1 ww. rozporządzenia.

Wnioskodawca powołał problemy zdrowotne, w aktach sprawy nie ma jednak potwierdzenia, że z uwagi na stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny nie może on osiągać dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia. Jest osobą aktywną zawodowo. W związku z powyższym nie zachodzą okoliczności wykazane w § 3 ust. 1 pkt. 3 ww. rozporządzenia.

Zgromadzone dowody nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nie opłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenia społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Zakład nie mógł więc stwierdzić istnienia przesłanki zdefiniowanej w § 3 ust. 1 pkt. 2 ww. rozporządzenia.

2.1 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach S.M. zarzucił:

1. naruszenie przepisu art. 7 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 1 i ust. 3a u.s.u.s. w zw. z art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez przeprowadzenie w sposób nierzetelny oceny dowodów i nieprawidłowe uznanie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności, oraz uzasadnienie swojego stanowiska przez organ rentowy w zaskarżonej decyzji w sposób pozbawiony logiki;

2. naruszenie przepisu 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s poprzez nieprawidłowe uznanie, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność należności, o której mowa w powołanym wyżej przepisie.

2.2 W uzasadnieniu skarżący podniósł, że dochód gospodarstwa domowego opiewa na kwotę 2.600 zł. Zadłużenie zobowiązanego wynosi natomiast 256.108,71 zł. Główną częścią tego zadłużenia są odsetki. Wydatki, o których mowa w uzasadnieniu decyzji wynoszą około 1.000 zł. Po odjęciu tej kwoty od dochodów gospodarstwa domowego małżonkowie otrzymują kwotę 1.600 zł. Ponoszą również wydatki na żywność, opłaty za prąd, wodę, środki czystości i higieny.

2.3 Odnosząc się do kwestii przedawnienia skarżący podniósł, że umorzenie może zapaść jedynie wtedy, gdy należności, których umorzenia domaga się zobowiązany, nie uległy przedawnieniu. Organ, wydając decyzję o umorzeniu zaległości, musi sprecyzować kwotę istniejących zaległości i tą kwotę odnieść do potencjalnych możliwości wnioskodawcy. Wobec tego do decyzji dotyczącej umorzenia nie mogą zostać włączone składki, które uległy przedawnieniu. W ocenie skarżącego, organ w sposób niedostateczny wskazał jakie należności uległy bądź nie przedawnieniu. Sporządzona tabelka nie jest wystarczającą. Zobowiązań jest dużo oraz ich okres jest długi. Tymczasem mając na uwadze art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców zachodzi duże prawdopodobieństwo, że mogło dojść do przedawnienia składek należnych za okres sprzed stycznia 2012 r.

Organ wskazał również, że zaległości są objęte zabezpieczeniem poprzez wpis do hipoteki. Jak jednak wyraźnie zaakcentowano w orzecznictwie, art. 24 ust. 5 u.s.u.s sprzeciwia się standardom wyznaczonym przez ustawę zasadniczą - Konstytucję RP. Oczywistość niezgodności powoływanego przepisu z Konstytucją wraz z wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego na temat art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ww. przepisu ustawy. Ponadto ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, z tym że termin przedawnienia należności składkowych biegnie na zasadach ogólnych.

3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

4.1 Sądy administracyjne zostały wyposażone w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia, sąd bada ich zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

4.2 Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

4.3 Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że prawomocnym wyrokiem z 18 października 2018 r. sygn. akt I SA/Ke 323/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [,...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych i poprzedzającą ją decyzję z [...] nr [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zarzucił, że organ orzekający jednie w ograniczonym zakresie zastosował się do oceny prawnej oraz do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku o sygn. akt I SA/Ke 648/17 z 21 grudnia 2017 r. Wyjaśnił, że Zakład nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do kwestii przedawnienia poszczególnych składek, w tym nie skonfrontował zdarzeń opisanych w piśmie z 17 marca 2015 r. jak i w piśmie z 28 marca 2018 r. w odniesieniu do każdej składki, a jedynie ogólnie stwierdził, że nie uległy one przedawnieniu, wskazując przy tym na uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej. W decyzji tej zaś organ również nie wypełnił wytycznych Sądu, mimo, że zobowiązany był do dokładnego ustalenia, czy oraz które spośród spornych składek uległy przedawnieniu z uwzględnieniem przepisów art. 24 ust 5, 5a, 5b, 5c, 5c, 5e, 5f u.s.u.s.

Dalej w wyroku I SA/Ke 323/18 Sąd wskazał organowi, że ponownie rozpoznając sprawę powinien wziąć pod uwagę ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte przede wszystkim w prawomocnym wyroku WSA w Kielcach z 21 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 648/17 oraz ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. Przy dokonywaniu wykładni przepisów u.s.u.s. dotyczących przedawnienia, organ powinien mieć też na uwadze, że należności składkowe zabezpieczone hipoteką ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnych. Powołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 podniósł, że przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s. nie może stanowić podstawy prawnej do ustalenia, że nie uległy przedawnieniu należności zabezpieczone hipoteką w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Końcowo podkreślił, że organ zobowiązany jest wydać decyzję z pełnym poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a.

4.4 W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, Zakład w ponownie prowadzonym postępowaniu nie zastosował się do powołanych wyżej wytycznych Sądu zawartych w wyroku I SA/Ke 323/18. Tym samym naruszył przepis art. 153 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotniej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (tak również A. Kabat [w] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).

4.5 Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ ujął w tabeli okresy, za które na koncie wnioskodawcy istnieją zaległości składkowe na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i fundusz pracy oraz FGŚP. Wobec tych należności wskazał okresy zawieszenia – początek i koniec tego okresu, oraz podał okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia. W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, taki sposób przedstawienia sprawy nie stanowi wykonania wytycznych wynikających z wyroku I SA/Ke 323/18. Tabele te nie wyjaśniają podstawowej w sprawie kwestii – mianowicie kwestii przedawnienia. Nie wynika z nich bowiem, które faktycznie składki uległy przedawnieniu a które nadal są wymagalne. Zawarte w treści decyzji zdanie "część zaległości figurujących na Pana koncie uległa przedawnieniu" jest lakoniczne i ogólnikowe. Informacje istotne z tego punktu widzenia zawarte natomiast zostały w znajdującej się w aktach sprawy obszernych zestawieniach stanowiących załączniki do pisma z 20 marca 2019 r. Tymczasem informacje te winny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, podane w sposób skonsolidowany, czytelny i jasny dla strony. Strona powinna mieć pełną informację, które należności składkowe uległy przedawnieniu, a które są nadal wymagalne, w tym też wyjaśnienie, wobec której grupy należności nastąpiły okoliczności zawieszające bieg terminu przedawnienia – z precyzyjnym wskazaniem podstawy prawnej takiego stanu.

Zaniechania organu powodują, że nadal, tak jak i w sprawie I SA/Ke 323/18, nie jest wiadome które składki były wymagalne w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o umorzenie zaległości. Tymczasem koniecznym warunkiem podjęcia przez organ prawidłowej decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek jest jednoznaczne stwierdzenie, że objęte wnioskiem należności nie uległy przedawnieniu. W postępowaniu w sprawie umorzenia należności z tytułu składek organ powinien odnosić się bowiem do konkretnej kwoty tych należności weryfikowalnej na podstawie wiarygodnych dokumentów. Tych warunków nie spełnia zaskarżona decyzja.

4.7 Drugim istotnym naruszeniem art. 153 p.p.s.a. jest wypowiedź organu, który odnosząc się do przedawnionych zaległości podniósł, że ze względu na fakt, iż Zakład zabezpieczył ich spłatę poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości położonej w Staszowie, nadal istnieje możliwość dochodzenia tych należności z przedmiotu hipoteki. Rozważania te nie uwzględniają jednak stanowiska Sądu przedstawionego w sprawie I SA/Ke 323/18, gdzie jednoznacznie wyrażono, że należności składkowe zabezpieczone hipoteką ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnych. Wskazano, że przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s. nie może stanowić podstawy prawnej do ustalenia, że nie uległy przedawnieniu należności zabezpieczone hipoteką w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

Organ pominął powyższy pogląd Sądu, przy czym jest to działalnie całkowicie niedopuszczalne z punktu widzenia obowiązków wypływających z treści art. 153 p.p.s.a. Stanowisko Sądu na temat przedawnienia sformułowane w uzasadnieniu orzeczenia I SA/Ke 323/18 ma moc wiążącą, zaś związanie organu oznaczało, że nie mógł on, orzekając ponownie w tej samej sprawie, formułować ocen prawnych, które są sprzeczne z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku. Organ zobowiązany był do podporządkowania się w pełnym zakresie uznaniu, że należności zabezpieczone hipoteką ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnych.

4.8 Podsumowując należy zarzucić organowi, że ponownie nie wypełnił wytycznych zawartych w orzeczeniu sądowym. Rozpoznając wniosek o umorzenie składek nie ustalił ich prawidłowej wysokości przez to, że nie odniósł się do kwestii przedawnienia w sposób, który pozwoli Sądowi na dokonanie kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Zawarł również ocenę prawną na temat ustanowienia hipoteki i jej wpływu na przedawnienie należności składkowych sprzeczną ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w wyroku I SA/Ke 323/18.

4.9 Z uwagi na charakter stwierdzonych naruszeń przepisu art. 153 p.p.s.a. Sąd uznał, że przedwczesna była ocena przesłanek umorzeniowych. Ponownie rozpoznając sprawę organ przedstawi w uzasadnieniu decyzji wyczerpujące informacje: które należności składkowe uległy przedawnieniu, a które są wymagalne. Wskaże okoliczności, które spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia w taki sposób, że przypisze tą okoliczność do należności, poda początek i koniec terminu zawieszenia oraz nowy termin przedawnienia. Wyjaśni przyczyny, dlaczego dla części należności składkowych zastosował pięcioletni, a dla części dziesięcioletni okres przedawnienia. Wszystko powyższe uczyni w sposób jasny i czytelny, tak aby strona nie miała żadnych wątpliwości jaki jest stan jej zadłużenia. Uwzględni przy tym ww. pogląd Sądu, że należności zabezpieczone hipoteką ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnych.

4.10 Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ orzekł jak w pkt. 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).