Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1214/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 89, art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 59
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
article: art. 357
journal: Dz.U. 2017 poz 60
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe.
article: art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii przekształcenia Zespołu Szkół Handlowych w [...] 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Edukacji Narodowej na rzecz strony skarżącej Miasta [...] kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Miasta [...] na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii w sprawie zamiaru przekształcenia: Branżowej Szkoły I Stopnia Nr [...] im. [...] w Zespole Szkół Handlowych w [...]; Szkoły Policealnej Nr [...] w Zespole Szkół Handlowych w [...]; Technikum Nr [...] im. [...] w Zespole Szkół Handlowych w [...] - polegający na zmianie siedziby z ul. [...] na ul. [...].

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu [...] lutego 2017 r. Rada Miasta [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru zmiany siedziby Zespołu Szkół Handlowych w [...] z dniem [...] sierpnia 2017 r. z adresu przy ul. [...] na adres przy [...]. W uchwale określono, że zajęcia statutowe Zespołu Szkół Handlowych odbywać się będą również w budynku przy [...] Wykonanie uchwały powierzono Prezydentowi Miasta [...]. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż zamiar zmiany siedziby związany jest z wdrażaną reformą ustroju szkolnego, w tym planowanym włączeniem Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi Nr [...] w [...] przy ul. [...] do Technikum Nr [...] wchodzącego w skład Zespołu Szkół Handlowych oraz złym stanem technicznym budynku szkolnego przy ul. [...] i niedostateczną liczbą sal lekcyjnych w stosunku do potrzeb uczniów.

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent") powiadomił [...] Kuratora Oświaty (dalej: "Kurator", "organ I instancji") o zamiarze zmiany siedziby Zespołu Szkół Handlowych oraz szkół wchodzących w skład tegoż Zespołu, wystąpił o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie oraz przekazał uchwałę nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 2017 r. wraz z uzasadnieniem.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Kurator negatywnie zaopiniował zamiar zmiany siedziby Zespołu Szkół Handlowych w [...]. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, że zmiana siedziby Zespołu Szkół Handlowych w [...] może wpłynąć na poprawę warunków pobytu młodzieży w szkole, jednak zorganizowanie nauki w dwóch budynkach przy ul. [...] i [...] oddalonych o 2 km, wydłuża drogę uczniów przechodzących z budynku do budynku i może niekorzystnie wpłynąć na bezpieczeństwo przemieszczającej się młodzieży. Kurator wskazał na brak odpowiedniej liczby -dostosowanych do potrzeb kształcenia uczniów - pracowni informatycznych w budynku przy ul. [...] uniemożliwiający realizację podstawy programowej w zawodach nauczanych w Zespole Szkół Handlowych. Zaznaczył, że 90% uczniów dojeżdża do szkoły spoza [...], a zatem zmiana jej siedziby spowoduje dla uczniów zwiększenie kosztów dojazdu, których mogli nie uwzględnić przy wyborze szkoły w dotychczasowej lokalizacji. Obecna lokalizacja była jednym z kryteriów, które uwzględniali uczniowie i rodzice przy wyborze szkoły. Ponadto, proponowana zmiana siedziby budzi sprzeciw i protesty środowiska (nauczycieli, uczniów i rodziców), a także związane z tym obawy dotyczące zmniejszenia liczby uczniów podczas przyszłych rekrutacji i tym samym utratę pracy przez część nauczycieli.

Na skutek złożonego zażalenia Minister Edukacji Narodowej (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...], uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał na konieczność ustalenia stanu technicznego budynku przy ul. [...] z uwagi na rozbieżne informacje i ocenę tej kwestii przez Radę Miasta [...] (w uchwale), Prezydenta, nauczycieli i rodziców uczniów Zespołu Szkół Handlowych (zawartą w pismach dołączonych do akt sprawy) oraz organ I instancji. Minister stwierdził, iż w obecnym stanie sprawy niemożliwe jest ustalenie w jakim stanie technicznym znajduje się budynek przy ul. [...] i czy w tym budynku zapewnia się wszystkim uczniom bezpieczne i higieniczne warunki nauczania. W wytycznych dla organu I instancji Minister wskazał na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego na okoliczność ustalenia, czy budynek dotychczasowej siedziby szkoły przy ul. [...] bez przeprowadzenia koniecznych remontów jest odpowiedni do prowadzenia zajęć szkolnych i zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki nauczania.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Kurator, działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", oraz art. 89 ust. 4, 5, 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. , poz. 59 ze zm.), dalej: "u.p.o." w związku z art. 357 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U z 2017 r., poz. 60 ze zm.), dalej: u.p.w.u.p.o.", negatywnie zaopiniował zamiar przekształcenia Zespołu Szkół Handlowych w [...] z siedzibą przy ul. [...] poprzez zmianę jego siedziby na ul. [...].

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, iż dokonując ustaleń w zakresie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...] oraz w zakresie zapewnienia uczniom odpowiednich warunków nauki, zwrócił się o wydanie stosownych opinii do właściwych organów nadzoru i kontroli (służb, inspekcji i straży). Z informacji uzyskanych od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB") wynika, iż nie zachodzi konieczność interwencji w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...]. Z kolei z ekspertyzy porównawczej stanu technicznego i funkcjonalnego budynku przy ul. [...] i budynku przy ul. [...] (z grudnia 2017 r. wykonanej na zlecenie Gminy Miasta [...]) wynika, że oba budynki wybudowano ok. 100 lat temu i oba nie spełniają standardów stawianych obecnie budowanym budynkom użyteczności publicznej. Zdaniem Kuratora, budynek przy ul. [...] spełnia więcej wymagań w tym zakresie, jednak baza dydaktyczna tego budynku jest dostosowana tylko do kształcenia ogólnego, a nie do kształcenia zawodowego. W Zespole Szkół działa ośrodek egzaminacyjny do przeprowadzania praktycznego egzaminu zawodowego, brak jest natomiast gwarancji, że ośrodek taki będzie mógł być utworzony w nowej lokalizacji, z zapewnieniem warunków technicznych do przeprowadzania takich egzaminów.

Kurator uznał, że przeniesienie siedziby Zespołu Szkół do nowej lokalizacji spowoduje zmniejszenie liczby sal lekcyjnych, co może spowodować pogorszenie warunków kształcenia, wychowania i opieki, szczególnie od 2020 r., gdy powstanie pięcioletnie Technikum i Branżowa Szkoła II stopnia. Kurator stwierdził, że do dnia wydania opinii organ prowadzący szkoły nie podjął żadnych konkretnych działań mających na celu adaptację bazy lokalowo-dydaktycznej przy ul. [...] do potrzeb kształcenia zawodowego i poprzestał na deklaracjach. Ponadto, jak wynika z pisma Prezydenta z dnia [...] lutego 2018 r. skierowanego do organu I instancji, organ prowadzący nie podjął i nie zamierza podejmować działań zmierzających do zmiany siedziby poszczególnych szkół.

W zażaleniu złożonym na ww. postanowienie Miasto [...] wniosło o jego uchylenie i wydanie pozytywnej opinii w sprawie.

W uzasadnieniu Miasto wskazało, iż podjęcie konkretnych działań mających na celu adaptację budynku przy ul. [...] do potrzeb kształcenia zawodowego będzie możliwe, celowe i racjonalnie ekonomiczne dopiero w chwili wydania pozytywnej opinii w sprawie zamiaru przeniesienia siedziby Zespołu Szkół. Ewentualne podjęcie takich działań przed wydaniem pozytywnej opinii w sprawie byłoby działaniem co najmniej nieracjonalnym z punktu widzenia ekonomicznego, wskazującym na brak dbałości o mienie i majątek Miasta.

Adaptacja bazy dydaktycznej do potrzeb kształcenia zawodowego w nowej siedzibie szkoły, nie wymaga długotrwałych czasowo działań i może zostać dokonana w planowanym uchwałą terminie przeniesienia siedziby Zespołu Szkół. Obecnie Zespół Szkół funkcjonuje w budynkach, które poza pracownią informatyczną nie dysponują jakąkolwiek inną pracownią zawodową. Stosowne wyposażenie i zakup profesjonalnych urządzeń do pracowni nastąpi w ramach projektu unijnego z lokalizacją docelową w budynku przy ul. [...]. Dostosowanie sal lekcyjnych i przygotowanie pracowni informatycznych do potrzeb uczniów w nowej planowanej siedzibie Zespołu Szkół nie generuje żadnych trudności i przeszkód technicznych oraz organizacyjnych. Miasto posiada odpowiednie środki finansowe zapewniające wyposażenie szkoły w pracownie zawodowe, między innymi w budynku przy ul. [...], oraz wykonanie prac polegających na zwiększeniu liczby pomieszczeń w tym budynku.

Planowana zmiana siedziby szkoły nie spowoduje zmniejszenia liczby sal lekcyjnych. Niezwłocznie po wydaniu pozytywnej opinii w sprawie, Miasto rozpocznie prace adaptacyjne pomieszczeń budynku przy ul. [...], a także rozbudowę wolnostojącego w tym miejscu budynku, co w konsekwencji wpłynie na zwiększenie liczby sal lekcyjnych. Do czasu zakończenia prac adaptacyjnych szkoła ma funkcjonować w dwóch budynkach. W planie budżetu Miasta przewidziane są środki finansowe na modernizację sieci informatycznej i internetowej oraz na prace adaptacyjne mające na celu zwiększenie o 4 liczby sal dydaktycznych. Zainicjowano także zmianę planu miejscowego, która umożliwi rozbudowę budynku wolnostojącego przy głównym obiekcie szkolnym i w efekcie zwiększy liczbę pełnowymiarowych sal dydaktycznych. Tym samym docelowo budynki szkolne przy ul. [...] będą dysponować łącznie 25 pełnowymiarowymi pomieszczeniami do nauki wraz z nowoczesną infrastrukturą sportowo - rekreacyjną.

Strona skarżąca wskazała, iż w związku z koniecznością przeprowadzenia reformy oświaty i stopniowego wygaszania jednorodnego Gimnazjum Nr [...], właściwą jest decyzja i zamiar docelowego zagospodarowania budynku przy ul. [...] i zaadaptowania go do potrzeb Zespołu Szkół. Najlepszym wariantem zagospodarowania będzie przeniesienie w to miejsce Zespołu Szkół. W budynku Gimnazjum Nr [...] (przy ul. [...]) przeprowadzono kompleksową termomodernizację, stan techniczny i wyposażenie pomieszczeń szkolnych jest bardzo dobre i zdecydowanie lepsze niż w budynku przy ul. [...]. W obiekcie tym znajduje się pełnowymiarowa sala gimnastyczna i nowoczesne wielofunkcyjne zewnętrzne boisko sportowe.

Zdaniem strony skarżącej, zmiana siedziby Zespołu Szkół nie wpłynie negatywnie na funkcjonowanie ośrodka egzaminacyjnego do przeprowadzenia egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie. Miasto nie widzi żadnych przeszkód organizacyjnych i formalnoprawnych, ograniczających możliwość funkcjonowania tegoż ośrodka egzaminacyjnego w nowej siedzibie Zespołu lub przeniesienia go do Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...], które dysponuje odpowiednią bazą dydaktyczną i posiada odpowiednie warunki techniczne.

Strona skarżąca wskazała dalej, iż w uchwale Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. w sprawie zamiaru zmiany siedziby Zespołu Szkół Handlowych w [...], w § 1 precyzyjnie wskazano i zdefiniowano szkoły wchodzące w skład Zespołu, których siedziby mają zostać przeniesione. Tak więc zamiar przeniesienia siedziby Zespołu Szkół, wyrażony w treści przedmiotowej uchwały, jak wynika bezpośrednio z treści tego aktu, dotyczył także bezpośrednio wszystkich enumeratywnie wymienionych w tej uchwale szkół, wchodzących w skład Zespołu. Brak jest zatem merytorycznego uzasadnienia dla twierdzenia Kuratora, iż w przypadku zamiaru przeniesienia Zespołu Szkół, w skład którego wchodzą trzy poszczególne jednostki organizacyjne - szkoły, niezbędnym było podjęcie czterech odrębnych uchwał intencyjnych.

Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 89 ust. 3 i 4 u.p.o., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, iż uchwała Rady Miasta [...] wskazuje na zmianę siedziby wszystkich szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół Handlowych (wraz ze zmianą siedziby tegoż Zespołu), czyli na przekształcenie wszystkich trzech szkół wchodzących w skład Zespołu (również wyjaśnienia składane przez stronę skarżącą wskazują na powyższe). W podstawie prawnej podjętej uchwały wskazano m.in. art. 59 ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r., poz. 1943, ze zm.) dalej: "u.s.o.", który odnosi się do przekształcenia szkoły (szkół) a nie zespołu (do przekształcenia zespołu szkół nie stosowało się przepisów art. 59 u.s.o., a obecnie nie stosuje się przepisów art. 89 u.p.o.). W związku z powyższym trafne jest stanowisko strony skarżącej, że w uchwale wyrażono zamiar przeniesienia nie tylko siedziby zespołu szkół ale również wszystkich szkół wchodzących w jego skład i nie istnieje konieczność podejmowania - oddzielnie dla każdej szkoły - uchwały o zamiarze przekształcenia.

Minister zaznaczył, iż zaskarżonym postanowieniem Kurator zaopiniował negatywnie zamiar zmiany siedziby zespołu szkół (przekształcenie zespołu), a nie zamiar zmiany siedziby szkół wchodzących w skład tegoż zespołu (przekształcenie szkoły/szkół). Stosowanie skrótu myślowego "przekształcenie zespołu szkół" do zaopiniowania "przekształcenia trzech szkół" wchodzących w skład zespołu, w ocenie Ministra, jest nieprawidłowe. Nie wpływa to jednak na dokonaną ocenę. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem powszechnie, że przepis art. 104 k.p.a. nie stoi na przeszkodzie, aby jedną formalnie decyzją organ administracji rozstrzygnął kilka spraw administracyjnych.

Minister wskazał, iż negatywnie opiniuje zamiar przekształcenia Branżowej Szkoły I Stopnia Nr [...] im. [...] w Zespole Szkół Handlowych w [...], poprzez zmianę jej siedziby z ul. [...] na ul. [...] oraz przekształcenia Szkoły Policealnej Nr [...] w Zespole Szkół Handlowych, poprzez zmianę jej siedziby z ul. [...] na ul. [...]. Wyjaśnił w tym zakresie, iż w roku szkolnym 2017/2018 nie ma uczniów w Branżowej Szkole I Stopnia i w Szkole Policealnej Nr [...], jednak nie można stwierdzić jaki będzie nabór uczniów na rok 2018/2019, dlatego nie można stwierdzić ile pomieszczeń będzie niezbędnych do nauki i że po dokonaniu naboru, ilość pomieszczeń dydaktycznych przy ul. [...] i [...] (po wyłączeniu budynku przy ul. [...]) będzie wystarczająca do zapewnienia kształcenia uczniów wszystkich szkół w zespole, w tym uczniów technikum. Ponadto z uwagi na brak dostosowanych pracowni do kształcenia zawodowego przy ul. [...], nie można stwierdzić, że nie pogorszą się warunki nauki w nowej siedzibie w stosunku do warunków nauki w obecnej siedzibie. Organ prowadzący powinien dostosować odpowiednio bazę dydaktyczną szkoły (pomieszczenia do kształcenia zawodowego), a dopiero wówczas przenieść siedzibę szkoły. W chwili obecnej brak odpowiedniego wyposażenia zawodowego w nowej siedzibie szkoły uniemożliwia ocenę tej bazy.

Opiniując zamiar przekształcenia Technikum Nr [...] im. [...] w Zespole Szkół Handlowych w [...], do którego od dnia [...] września 2017 r. włączono Gimnazjum Nr [...] z siedzibą przy ul. [...], Minister wskazał, iż w roku szkolnym 2017/2018 technikum kształci uczniów w trzech lokalizacjach: ul. [...] (tylko uczniowie klas technikum), ul. [...] (część zajęć dla uczniów klas technikum) i ul. [...] (tylko uczniowie klas gimnazjalnych). W bieżącym roku szkolnym do technikum uczęszcza 429 uczniów w 20 oddziałach (według stanu na dzień 26 kwietnia 2018 r.) i 152 uczniów gimnazjum w 7 oddziałach (według danych Systemu Informacji Oświatowej - 155 uczniów). Budynek szkolny przy ul. [...] dysponuje 17 pełnowymiarowymi salami dydaktycznymi, 2 salami gimnastycznymi (pełnowymiarową i niepełnowymiarową), biblioteką z czytelnią, pomieszczeniami administracyjno-gospodarczymi oraz niepełnowymiarowymi salami do prowadzenia zajęć w małych grupach. W innej lokalizacji prowadzenia zajęć (ul. [...]) szkoła dysponuje 10 pełnowymiarowymi salami dydaktycznymi oraz niepełnowymiarowymi salami do zajęć w grupach. W lipcu/sierpniu 2018 r. organ prowadzący planuje dostosować dwa dodatkowe pomieszczenia przy ul. [...] na sale dydaktyczne, co spowoduje, że w budynku będzie 19 pełnowymiarowych sal dydaktycznych.

Minister wskazał, iż strona skarżąca planuje remont budynku wolnostojącego (na terenie bezpośrednio przyległym do budynku głównego przy ul. [...]), w którym zostaną utworzone 4 sale dydaktyczne. Ponadto w budynku szkolnym przy ul. [...] zostaną utworzone pracownie do kształcenia zawodowego oraz zaadoptowane dodatkowe pomieszczenia dydaktyczne (w ramach realizacji projektu "Kształtowanie sieci ponadgimnazjalnych szkół zawodowych uwzględniającej potrzeby subregionalnych i regionalnych rynków pracy"). Na realizację ww. planów zarezerwowano środki w budżecie Miasta, oraz uzyskano zgodę Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...]. Powyższe oznacza, że w związku z planowanym remontem i doposażaniem pomieszczeń, uczniowie będą doświadczać trudności z tym związanych. Prace remontowo-budowlane mogą również wpływać na bezpieczeństwo uczniów. Zasadnym więc wydaje się uprzednie przeprowadzenie prac remontowo-budowlanych i dostosowanie szkoły, a dopiero wówczas przenoszenie jej siedziby.

Minister ocenił, iż w roku szkolnym 2018/2019, po ewentualnej zmianie siedziby technikum (i wyłączeniu budynku przy ul. [...]), szkoła i zespół szkół, będzie dysponować 29 pełnowymiarowymi salami dydaktycznymi (łącznie ul. [...] i [...]), 2 salami gimnastycznymi oraz innymi pomieszczeniami niepełnowymiarowymi (do prowadzenia zajęć w grupach), podczas gdy w chwili obecnej szkoła i zespół, dysponuje 39 pełnowymiarowymi salami dydaktycznymi (łącznie ul. [...],[...] i ul. [...]), 2 salami gimnastycznymi oraz innymi pomieszczeniami niepełnowymiarowymi (do prowadzenia zajęć w grupach). Powyższe oznacza, że zubożeniu ulegnie baza materialna szkoły poprzez zmniejszenie liczby sal dydaktycznych (w stosunku do obecnej). Przy obecnej liczbie oddziałów, baza dydaktyczna szkoły jest wystarczająca do zapewnienia właściwych warunków kształcenia uczniów technikum z oddziałami gimnazjalnymi. Jednak nie można stwierdzić, że w kolejnych latach, po dokonaniu naboru do szkoły, oraz do innych szkół (branżowej, policealnej oraz w związku z powstaniem od 2019 r. pięcioletniego technikum), liczba pomieszczeń dydaktycznych będzie również wystarczająca. Z akt sprawy wynika, że w nowej siedzibie nie ma pracowni do kształcenia zawodowego, jak też wyposażenia do realizacji zadań ośrodka egzaminacyjnego. Nie można więc stwierdzić bez żadnych wątpliwości, że nie nastąpi pogorszenie warunków nauki dla uczniów tej szkoły w związku ze zmianą jej siedziby.

Organ odwoławczy zauważył, że uczniowie wybierając tę szkołę jako miejsce nauki, podejmowali decyzję z uwzględnieniem jej lokalizacji w centrum miasta, w bliskiej odległości od dworca PKP (250 m) oraz kierując się łatwością dojazdu do niej. Po przeniesieniu siedziby szkoły na ul. [...] (2,4 km do dworca PKP), uczniowie zmuszeni będą pokonywać znacznie dłuższą trasę w stosunku do obecnej, zaś dojazd ograniczony zostanie do SKM. Z opracowania ankiet przeprowadzonych wśród uczniów wynika, że lokalizacja i wybór oferty kierunków kształcenia to dwa główne czynniki, którymi kierowali się przy wyborze tej a nie innej szkoły.

Minister stwierdził także, iż wobec faktu, że zajęcia dla uczniów technikum aktualnie realizowane są w budynku przy ul. [...] i w budynku przy ul. [...], piesze przemieszczanie się pomiędzy budynkami zajmuje około 5 minut (450 m), podczas gdy po zmianie siedziby takie przemieszczanie zostałoby znacznie utrudnione. Piesze pokonanie odległości wynoszącej 1,9 km zajmie ok. 25 minut (dojazd SKM na tej trasie jest utrudniony i wymaga pokonywania części trasy pieszo). Zgodnie z https://www.google.pl/maps na pokonanie trasy (SKM i pieszo) trzeba przeznaczyć minimum 21 minut oraz czas oczekiwania na transport. Powyższe spowoduje trudności w przemieszczaniu się pomiędzy budynkami nie tylko uczniów ale również nauczycieli. Oznacza to pogorszenie warunków dostępu do nauki w tej szkole.

Organ odwoławczy zaznaczył, że do akt dołączono oświadczenia/deklaracje rodziców, z których wynika, iż chcieliby aby uczniowie uczyli się w obecnej lokalizacji szkoły przy ul. [...]. Ponadto dołączono pisma grona pedagogicznego, społeczności szkolnej oraz mieszkańców, z których wynika, że zmiana siedziby szkoły spotkała się ze sprzeciwem. Kwestia ta, jak wskazał Minister, nie wpływa na podjętą decyzję, jednak nie może postać niezauważona.

Ostatecznie Minister uznał, że więcej okoliczności przemawia za pozostawieniem siedziby technikum w obecnej lokalizacji (dobry stan techniczny budynku, odpowiednia ilość pomieszczeń dydaktycznych, wyposażenie do kształcenia zawodowego i przeprowadzania egzaminów zawodowych, dobra lokalizacja szkoły, brak możliwości oceny bazy do kształcenia zawodowego w nowej lokalizacji z uwagi na dostosowanie pomieszczeń tylko do kształcenia ogólnego, utrudniony dojazd do nowej lokalizacji), zatem negatywnie opiniuje zamiar przekształcenia Technikum Nr [...] w Zespole Szkół Handlowych, poprzez zmianę jego siedziby z ul. [...] na ul. [...].

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ odwoławczy podał, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, bowiem Kurator rozważył wszelkie okoliczności faktyczne oraz przedstawił je w wyczerpujący sposób w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, nie przekraczając przy tym granic uznania administracyjnego. Argumenty, które przytoczył organ I instancji na poparcie swojej opinii są wyważone i znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Uzasadnienie postanowienia odnosi się w wyczerpującym stopniu do treści wniosku o wydanie opinii.

W skardze złożonej na powołane wyżej postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto [...] wniosło o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, art. 8 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) zaniechanie dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych w sprawie polegających na braku odniesienia się do argumentów Miasta wskazujących na możliwość realizowania nauki przez uczniów poszczególnych klas Technikum Nr [...] w Zespole Szkół Handlowych w [...] i inne szkoły wchodzące w skład Zespołu w jednym miejscu, bez konieczności przemieszczenia się pomiędzy budynkami, w których miał funkcjonować Zespół Szkół;

b) zaniechanie ustosunkowania się do argumentów strony skarżącej, dowodzących istnienia realnej - bez żadnych problemów czasowych, technicznych i organizacyjnych - możliwości zorganizowania przez organ prowadzący zaplecza do kształcenia zawodowego w nowej planowanej siedzibie szkoły w roku szkolnym 2018/2019;

c) nie ustosunkowanie się do twierdzeń i argumentów strony skarżącej dowodzących zapewnienia w nowej siedzibie wystarczającej liczby pomieszczeń dydaktycznych oraz nie uwzględnienie aspektu ekonomicznego potwierdzającego zasadność przeniesienia siedziby Zespołu i szkół wchodzących w skład Zespołu do budynku o lepszym stanie technicznym, co w konsekwencji skutkowało nierzetelną i dowolną oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oczywiście błędnymi ustaleniami faktycznymi przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia, pozostającymi w opozycji do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

2) art. 89 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 9 u.p.o. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia organu I instancji, negatywnie opiniującego zamiar zmiany siedziby Zespołu Szkół Handlowych, podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzą ku temu przesłanki.

W motywach skargi Miasto [...] wskazało, iż całkowicie niezrozumiałym jest stanowisko Ministra - przesądzające o wydaniu negatywnej opinii w sprawie - wskazujące na brak dostosowanych pracowni do kształcenia zawodowego w budynku przy ul. [...]. Stanowisko to opiera się na przypuszczeniach, a nie na udowodnionych faktach. Orzekające w sprawie organy w żaden sposób nie ustosunkowały się do podnoszonych przez stronę skarżącą argumentów dowodzących, iż adaptacja bazy dydaktycznej do potrzeb kształcenia zawodowego w nowej planowanej siedzibie szkoły, nie wymaga długotrwałych czasowo działań i przedsięwzięć. Dostosowanie budynku przy ul. [...] do nowej roli zostanie dokonane w planowanym uchwałą terminie przeniesienia siedziby Zespołu Szkół, o czym wielokrotnie zapewniała strona skarżąca.

Miasto zaznaczyło nadto, iż poczynienie konkretnych działań mających na celu adaptację budynku przy ul. [...] do potrzeb kształcenia zawodowego - celowe i racjonalnie ekonomiczne - będzie dopiero w chwili wydania pozytywnej opinii w sprawie zamiaru przeniesienia siedziby Zespołu Szkół. Ewentualne podjęcie takich działań przed wydaniem pozytywnej opinii w sprawie byłoby co najmniej nieracjonalne z punktu widzenia ekonomicznego, uzasadniające dodatkowo postawienie stronie skarżącej zarzutu braku gospodarności. Obecnie Zespół Szkół funkcjonuje w budynkach, które poza pracownią informatyczną, nie dysponują jakąkolwiek inną pracownią zawodową. Tak więc w analizowanym przypadku typowych sal lekcyjnych nie sposób definiować - jak czyni to organ I instancji - jako specjalistycznych pracowni zawodowych, których utworzenie lub przeniesienie w inne miejsce wymagałoby znacznego nakładu czasu czy środków finansowych. Dostosowanie sal lekcyjnych i przygotowanie pracowni do potrzeb uczniów nie generuje po stronie organu prowadzącego szkołę żadnych trudności i przeszkód technicznych czy organizacyjnych.

Zdaniem strony skarżącej, Minister w żaden sposób nie odniósł się do argumentu, iż do rozpoczęcia roku szkolnego pomieszczenia pracowni informatycznych zostaną w odpowiedni sposób przygotowane. Faktyczne przeniesienie zajęć dydaktycznych nastąpi z dniem [...] września 2018 r., dając tym samym nie tylko skarżącemu, ale przede wszystkim uczniom oraz kadrze nauczycielskiej, odpowiedni i wystarczający czas na dostosowanie do nowych warunków i miejsca nauki. Ponadto organ pominął argumenty, iż strona skarżąca planuje wzbogacić budynek przy ul. [...] nie tylko o obecnie użytkowany sprzęt dydaktyczny, ale także wyposażyć pracownię informatyczną w nowoczesną technologię i sprzęt komputerowy.

Formułując opinię wskazującą na prawdopodobieństwo nie zapewnienia w nowej siedzibie szkoły wystarczającej liczby pomieszczeń do nauki, Minister oparł się wyłącznie na przypuszczeniach, pomijając argumentację strony skarżącej. Organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do stanowiska, iż najlepszym wariantem zagospodarowania budynku przy ul. [...] będzie przeniesienie w to miejsce Zespołu Szkół. W stanowisku tym udokumentowano (opinia PINB oraz biegłego), iż budynek Gimnazjum Nr [...] przy ul. [...] jest po kompleksowej termomodernizacji, stan techniczny i wyposażenie pomieszczeń szkolnych jest bardzo dobre i zdecydowanie lepsze niż w budynku przy ul. [...]. Wskazano nadto, iż w tym obiekcie dla Zespołu Szkół przeznaczono łącznie 20 pomieszczeń do nauki (p.d.n.) w tym pełnowymiarową salę gimnastyczną i nowoczesne, wielofunkcyjne, zewnętrzne boisko sportowe. Docelowo Zespół Szkół Handlowych (wraz z budynkiem przy [...]) dysponować będzie 30 p.d.n., czyli o 6 więcej niż obecnie. Uwzględniono również okoliczność zmiany przyszłej struktury organizacyjnej z klas I - IV na klasy I-V.

Minister nie uwzględnił również argumentów strony skarżącej, iż w najbliższych dwóch latach w ramach zatwierdzonego i przyjętego przez Urząd Marszałkowski w [...] projektu unijnego "[...]" planuje się przeznaczyć 2 mln zł m.in. na wyposażenie szkoły zawodowej w poszczególne pracownie zawodowe (w budynku przy ul. [...] i [...]) oraz na wykonanie prac remontowo-adaptacyjnych w pomieszczeniach szkolnych i wzbogacenie oferty kształcenia zawodowego (kursy zawodowe, nauka języka obcego, itd.). W tej sytuacji twierdzenie Ministra, że przeniesienie Zespołu Szkół do nowej siedziby skutkować będzie zubożeniem bazy materialnej szkoły poprzez zmniejszenie liczby sal dydaktycznych (w stosunku do obecnej) jest twierdzeniem gołosłownym, nie popartym żadnymi merytorycznymi argumentami. Argumenty i dowody przedstawione przez Miasto stanowią potwierdzenie, że planowane zmiany i przedsięwzięcia w tym zakresie zdecydowanie polepszą warunki nauczania młodzieży, warunki pracy dla nauczycieli i pozostałych pracowników oraz wpłyną pozytywnie na jakość nauczania i atrakcyjność szkoły.

Zdaniem strony skarżącej, chybiony jest pogląd Ministra, że z uwagi na konieczność przemieszczenia się uczniów w trakcie zajęć między budynkami szkoły, planowana zmiana siedziby szkoły wpłynie negatywnie na bezpieczeństwo oraz nie zapewni uczniom lepszych warunków nauki, pracy i wychowania. W toku postępowania wykazano bowiem, że nie istnieją i nie istniały żadne przeszkody, aby zajęcia ogólne i zawodowe mogły odbywać się wyłącznie w jednym miejscu dla jednego lub dwóch kierunków kształcenia zawodowego. Plan zajęć zostanie ułożony przy uwzględnieniu dobra uczniów, tak aby młodzież miała zajęcia danego dnia w jednej lokalizacji, bez konieczności przemieszczania się między budynkami położonymi w różnych lokalizacjach. Tym samym planowana zmiana siedziby szkoły w żaden sposób nie wpłynie negatywnie na bezpieczeństwo młodzieży przemieszczającej się pomiędzy budynkami, w których mają być prowadzone zajęcia, a które to zajęcia.

Organ nie odniósł się również do stanowiska strony skarżącej dowodzącego realnej możliwości wykonania prac budowlanych w budynku przy ul. [...] skutkujących rozbudową bazy dydaktycznej i zwiększeniem liczby pomieszczeń w tym budynku, czego efektem będzie możliwość nauki wszystkich uczniów Zespołu Szkół w jednym budynku - w nowej siedzibie. Ponadto uzasadnienie zaskarżonego postanowienia pomija ustalenia zawarte w ekspertyzie porównawczej stanu technicznego i funkcjonalnego budynku przy ul. [...] i budynku przy ul [...], z których wynika jednoznacznie, iż budynek przy ul. [...] spełnia więcej wymagań stawianych obecnie tego typu budynkom i gwarantuje lepsze warunki nauki, opieki i wychowania uczniom korzystającym z tego obiektu.

Zdaniem strony skarżącej, w sytuacji spełnienia przez organ prowadzący wszystkich przesłanek formalnych określonych art. 89 u.p.o., a także biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i argumentację Miasta [...] przemawiającą za przeniesieniem obecnej siedziby Zespołu Szkół, brak było podstaw do wydania negatywnej opinii w sprawie. Wydając negatywną opinię organy, poza powołaniem się na art. 89 u.p.o., nie wskazały w jakim konkretnie zakresie naruszone zostały normy prawa materialnego uzasadniające taką ocenę. Nie uwzględniły także, iż prowadzenie szkół ponadpodstawowych jest zadaniem własnym Miasta, a względy związane z reformą oświaty skutkują wygaszaniem nauki w gimnazjach, czego konsekwencją jest konieczność i potrzeba racjonalnego wykorzystania budynków pozostałych po likwidowanych szkołach oraz zapewnienia zatrudnienia wszystkim pracownikom tych jednostek - w tym administracji i obsługi. Okoliczność powyższa nakłada na stronę skarżącą obowiązek podjęcia działań ekonomicznie racjonalnych oraz zminimalizowania negatywnych skutków dla zatrudnionych w tych miejscach osób. Z tego względu, w związku z koniecznością przeprowadzenia reformy oświaty i stopniowego wygaszania jednorodnego Gimnazjum Nr [...], zasadną stała się decyzja i zamiar docelowego zagospodarowania budynku przy ul. [...] i zaadaptowania go do potrzeb Zespołu Szkół Handlowych. Po dokładnej i wnikliwej analizie demograficznej, organizacyjnej i lokalowej obecnej sieci [...] szkół jednoznacznie ustalono, iż dotychczasowa lokalizacja i obwody poszczególnych szkół podstawowych oraz gimnazjalnych pozostaną bez zmian i zapewnią w przyszłości uczniom bardzo dobre warunki do nauki. Nowa przewidywana siedziba zaspokoi potrzeby lokalowe zarówno uczniów dotychczasowych oddziałów Gimnazjum Nr [...] jak i uczniów Zespołu Szkół. Proponowana siedziba nie stworzy zagrożenia utraty pracy dla obecnie zatrudnionych pracowników. Pracownicy administracji i obsługi będą mieli możliwość zatrudnienia w tej samej szkole lub innych jednostkach. Część majątku ruchomego szkoły, po inwentaryzacji zostanie przeniesiona do nowej siedziby, a część przekazana na potrzeby innych placówek.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że nie kwestionował stanu technicznego budynku przy ul. [...], który niewątpliwie spełnia więcej parametrów technicznych niż budynek przy ul. [...] z uwagi na aktualne przepisy dotyczące nowobudowanych budynków użyteczności publicznej. Jednakże nieco lepszy stan techniczny budynku przy ul. [...] nie może być głównym powodem przekształcenia polegającego na przeniesieniu siedziby trzech szkół, do ww. budynku, w sytuacji gdy przeciwko zmianie siedziby przemawiają przede wszystkim: brak odpowiedniej bazy do kształcenia zawodowego oraz położenie z dala od centrum z utrudnionym dojazdem (wydłużenie drogi i czasu dojazdu oraz konieczność pokonania znacznej części trasy pieszo).

Minister zaznaczył również, że ustawowym obowiązkiem organu podejmującego zamiar przekształcenia szkoły jest zapewnienie uczniom kontynuacji edukacji w innej szkole publicznej tego samego typu, przy czym warunki nauczania, wychowania i opieki zapewniane przez szkołę, w której uczniowie mają kontynuować edukację, nie powinny być gorsze niż warunki w szkole dotychczasowej. Tym samym w pełni zasadne jest stanowisko, że z uwagi na uboższą bazę dydaktyczną i brak pracowni do kształcenia zawodowego w przypadku zmiany siedziby technikum pogorszeniu ulegną warunki nauki w stosunku do obecnych.

Minister podkreślił, iż był zobowiązany do oceny stanu faktycznego - obecnego, a nie prognozowanego. Aktualnie, poprzez porównanie wyposażenia pracowni w obecnej siedzibie z wyposażeniem sal w ewentualnej przyszłej siedzibie, nie można było ocenić spełnienia w nowej siedzibie wszelkich warunków niezbędnych do kształcenia zawodowego, jak też nie można powiedzieć, że w związku z brakiem wyposażenia nie pogorszą się warunki nauki w stosunku do obecnych.

W piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2018 r. strona skarżąca wskazała m.in., że podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność sukcesywnego zmniejszenia liczby sal lekcyjnych, związanego z planowanym i przewidywanym przeniesieniem szkół funkcjonujących dotychczas w trzech budynkach do jednego w żaden sposób nie dowodzi pogorszenia warunków nauki. Powyższa konstatacja mogłaby być uzasadniona dopiero w sytuacji przeprowadzenia analizy porównawczej uwzględniającej liczebność uczniów i oddziałów szkoły, z której wynikałoby, iż liczba sal lekcyjnych w budynku przy ul. [...] będzie niewystarczająca do zapewnienia prawidłowego procesu kształcenia, zarówno w przypadku obecnej, jak i prognozowanej liczby uczniów oraz oddziałów mających funkcjonować w Zespole. Takiej niezbędnej analizy organy nie przeprowadziły.

Minister nie wyjaśnił na podstawie jakich przesłanek i z jakiego powodu uznał, iż dobór załączonych do skargi zdjęć sal lekcyjnych jest wybiórczy, a tym samym nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy. Nie odniósł się do argumentów strony skarżącej, iż adaptacja bazy dydaktycznej do potrzeb kształcenia zawodowego w nowej planowanej siedzibie szkoły nie wymaga długotrwałych czasowo działań i przedsięwzięć. Nie ustosunkował się również do stanowiska, że poczynienie konkretnych działań mających na celu adaptację budynku przy ul. [...] do potrzeb kształcenia zawodowego, będzie celowe i racjonalnie ekonomiczne dopiero w chwili wydania pozytywnej opinii w sprawie zamiaru przeniesienia siedziby Zespołu Szkół.

Strona skarżąca podkreśliła, że dwuetapowość procedury przekształcenia szkoły z uwagi na zmianę jej siedziby, wymaga podjęcia dwóch uchwał Rady Gminy, pierwszej intencyjnej informującej o zamiarze przekształcenia szkoły - podjętej w terminie co najmniej 6 miesięcy przed dokonaniem takiego przekształcenia - wskazującej na motywy projektowanego przekształcenia. Daje to skarżącemu, po uzyskaniu stosownej akceptacji (opinii) organu nadzoru, wystarczający czas na dostosowanie nowej siedziby do potrzeb kształcenia przed podjęciem uchwały właściwej - skutkującej przekształceniem szkoły.

W ocenie strony skarżącej nieuzasadnione jest stanowisko Ministra odnośnie trudności związanych z dojazdem uczniów do nowej planowanej siedziby szkoły i w konsekwencji pogorszenia się warunków nauki. Budynek szkoły przy ul. [...] położony jest w odległości 700 m przystanku kolejki SKM - [...], (kursującej z częstotliwością 7-10 minut), z którego to środka transportu w głównej mierze korzystają mieszkańcy i młodzież dojeżdżający do pracy i nauki. Piesze pokonanie drogi od przystanku PKP do siedziby szkoły zajmuje w praktyce nie 21 minut, jak wskazuje MEN, lecz maksymalnie 9 minut (dane z https:/www.google.pl/maps). Nieprawdziwym jest również ustalenie organu, iż dojazd do szkoły "możliwy jest tylko SKM i na tej trasie jest utrudniony, co wymaga pokonywania części trasy pieszo". W bezpośredniej odległości od budynku szkoły znajduje się bowiem przystanek autobusowej i trolejbusowej komunikacji miejskiej obsługiwany zarówno przez ZTM [...] i ZTM [...], z której mogą i zapewne będą korzystać uczniowie, zarówno mieszkańcy miasta jak i okolic, w tym w szczególności mieszkańcy [...], zwolnieni stosowną uchwałą Rady Miasta [...] od ponoszenia opłat za korzystanie ze środków komunikacji miejskiej. Możliwy jest również bezpośredni przejazd komunikacją miejską miedzy budynkami szkoły przy ul. [...] i ul. [...]. Czas przejazdu w tym przypadku wynosi kilka minut.

Strona skarżąca podkreśliła, iż dwa niezależne podmioty, tj. PINB oraz biegły jednoznacznie wskazały i potwierdziły, iż budynek szkolny przy ul. [...] jest w zdecydowanie lepszym stanie technicznym niż przy ul. [...]. Zatem twierdzenie organu odwoławczego, iż "nieco lepszy stan techniczny budynku przy ul. [...] nie może być głównym powodem przekształcenia (...)" - nie oddaje rzeczywistej różnicy, która występuje w odniesieniu do stanu technicznego przedmiotowych budynków. Ponadto głównym powodem zamiaru zmiany lokalizacji Zespołu Szkół jest reforma ustroju szkolnego. W budynku przy ul. [...] obecnie funkcjonuje jednorodne Gimnazjum Nr [...], które na skutek obligatoryjnych zmian w systemie edukacji z dniem [...] sierpnia 2019 r. zostanie całkowicie wygaszone (zlikwidowane). Tym samym pozostaje do zagospodarowania budynek po gimnazjum i z tych względów trafną decyzją jest umiejscowienie Zespołu Szkół w proponowanej lokalizacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2018 r. negatywnie opiniujące zamiar przekształcenia: Branżowej Szkoły I Stopnia Nr [...] im. [...] w Zespole Szkół Handlowych w [...]; Szkoły Policealnej Nr [...] w Zespole Szkół Handlowych w [...]; Technikum Nr [...] im. [...] wchodzących w skład Zespołu Szkół Handlowych w [...] - polegający na zmianie siedziby z ul. [...] na ul. [...].

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 89 u.p.o. w zw. z art. 357 u.p.w.u.p.o.

Przepis art. 89 ust. 1 u.p.o. stanowi, że szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, a w przypadku publicznej szkoły artystycznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - po uzyskaniu pozytywnej opinii ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną może zostać zlikwidowana za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na jej założenie (ust. 3). Opinia, o której mowa w ust. 3, wydawana jest w drodze postanowienia, na które służy zażalenie do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania - w przypadku postanowienia wydanego przez kuratora oświaty (ust. 4 pkt 1). Opinia, o której mowa w ust. 3, jest wydawana w ciągu 30 dni od dnia doręczenia kuratorowi oświaty, a w przypadku publicznej szkoły artystycznej prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministrowi właściwemu do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, wystąpienia jednostki samorządu terytorialnego o wydanie takiej opinii (ust. 5). Przepisy ust. 1 - 8 i art. 88 stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki (ust. 9).

Kompetencja kuratora oświaty do wydawania wiążącej organ prowadzący szkołę opinii w zakresie likwidacji (przekształcenia) szkoły wynika z faktu, że pełni on w polskim systemie oświaty szczególną rolę organu administracji rządowej, odpowiedzialnego za realizację polityki oświatowej państwa na terenie właściwego województwa, a jednocześnie obarczonego obowiązkiem takiego współtworzenia i realizowania regionalnej i lokalnej polityki oświatowej, aby ta ostatnia pozostawała w zgodzie z polityką oświatową państwa. Na ten aspekt roli kuratora oświaty wskazał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt K 29/00 (publ. OTK-A 2002/3/30).

Kurator oświaty, co należy zaznaczyć, nie jest organem nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, którymi są - zgodnie z art. 171 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - Prezes Rady Ministrów i wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych regionalne izby obrachunkowe. Opinia kuratora - wydawana w trybie art. 89 ust. 3 u.p.o. - nie jest więc opinią w ramach nadzoru, która mogłaby dotyczyć legalności podjętej uchwały o zamiarze przekształcenia szkoły. Opinię tę kurator wydaje jako organ realizujący na obszarze danego województwa politykę oświatową oraz jako organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad daną szkołą. Przy wydawaniu tej opinii kurator zobligowany jest więc do uwzględnienia tych aspektów, które odnoszą się do współtworzenia i realizacji regionalnej i lokalnej polityki oświatowej, jak i do zapewnienia uczniom właściwych warunków nauki, wychowania i opieki, co związane jest z realizacją zadań nadzoru pedagogicznego.

Nadzór pedagogiczny, w myśl art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o. polega na: obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek; ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek. We wskazanym wyżej zakresie nadzorowi podlega w szczególności zapewnienie uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki (ust. 2 pkt 6).

Podkreślić należy, że opinia kuratora oświaty w przedmiocie przekształcenia szkoły nie może mieć charakteru arbitralnego, lecz musi odnosić się do przepisów prawa nakładających na organ prowadzący szkołę wskazane powyżej obowiązki. Jednakże realizacja tych obowiązków, zwłaszcza w zakresie obejmującym aspekty związane z nadzorem pedagogicznym, sprowadza się do oceny skutków przekształcenia szkoły w kontekście zapewnienia uczniom odpowiednich warunków nauki, wychowania i opieki. W tym też przejawia się uznaniowość przedmiotowej opinii, co z oczywistych względów nie może oznaczać dowolności dokonanej przez kuratora oceny.

Jak już wyżej wskazano, opinia kuratora oświaty w sprawie przekształcenia szkoły przyjmuje formę postanowienia na które służy zażalenie. Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie wskazuje jednoznacznie na to, że do postępowania toczącego się przed organem oświaty mają zastosowanie przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a., jeżeli na postanowienie służy zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, a także gdy postanowienie wydane zostało na skutek zażalenia, winno ono zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie obejmuje ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa (art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.).

Zaznaczenia wymaga, że na organie sporządzającym uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia spoczywa obowiązek przedstawienia własnego stanowiska w sprawie i podania motywów tego stanowiska wraz z ich szczegółowym wyjaśnieniem. Organ powinien przy tym poddać rozwadze wszystkie podnoszone przez stronę w toku postępowania argumenty, odnieść je do norm wynikających z obowiązujących przepisów prawa i wskazać na powody takiego, a nie innego zastosowania tych przepisów.

Sporządzenie uzasadnienia jest silnie powiązane z realizacją zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania oraz zasadą zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej - określoną w art. 8 k.p.a. Motywy rozstrzygnięcia powinny być zatem tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Motywując rozstrzygnięcie, zwłaszcza negatywne dla strony, organ powinien odnieść się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Brak takiego odniesienia stanowi naruszenie prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji uchybiły wskazanym powyżej obowiązkom procesowym. Nie rozpatrzyły bowiem w sposób pełny i wnikliwy wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mogących mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, nie odniosły się również do istotnych argumentów strony skarżącej podnoszonych w toku postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2018 r. zostały więc wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] lutego 2018 r. Kurator powołał się na wyniki kontroli PINB przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2018 r., przedstawione w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r., w którym zawarto konkluzję, że uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy oraz własne ustalenia, PINB nie znalazł podstaw do podjęcia interwencji w przedmiocie stanu technicznego budynku przy ul. [...] na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), dalej: "u.p.b.", w szczególności nie stwierdził konieczności wyłączenia obiektu z użytkowania. PINB przedstawiając powyższe stanowisko powołał się na protokoły kontroli okresowych rocznych i pięcioletnich stanu technicznego budynku szkoły przy ul. [...].

Z akt sprawy wynika, że w protokole z kontroli okresowej z maja 2013 r. oceniono poszczególne elementy budynku Zespołu Szkół Handlowych przy ul. [...] jako dostateczne i dobre. We wnioskach końcowych wskazano, że nie stwierdzono zastrzeżeń co do dalszej eksploatacji zgodnie z przeznaczeniem oraz, że należy w ramach otrzymywanych środków finansowych wykonywać prace remontowe. W protokole okresowej kontroli stanu technicznego budynku przy ul. [...] spisanym w kwietniu - maju 2015 r. wskazano, że budynek nadaje się do dalszej eksploatacji, jednak w bieżącym roku "należy wykonać remont schodów drewnianych i wymiany polepu w stropie dachu (pilne)". W protokole z kontroli okresowej rocznej stanu technicznego sali gimnastycznej przy ul. [...] z maja 2016 r. stwierdzono, iż obiekt pod względem konstrukcyjnym nadaje się do dalszej eksploatacji, jednak większość elementów budynku (w tym elementy konstrukcyjne: ściany, stropy, dach) wymaga remontu; w zaleceniach komisji wskazano, że obiekt wymaga kapitalnego remontu. W protokole rocznej kontroli stanu technicznego budynku Zespołu Szkół Handlowych spisanym w maju-czerwcu 2016 r. wskazano, że obiekt "nadaje się i wymaga kapitalnego remontu". PINB powołał się również na protokół z czerwca 2017 r., z którego wynikało, że większość elementów budynku szkoły przy ul. [...] wymaga remontu i wymiany. Z kolei z protokołu kontroli budynku przy ul. [...] przeprowadzonej przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w [...] z dnia [...] października 2016 r. wskazano, że w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych i warsztacie konserwatora znajdujących się w podpiwniczeniu budynku na ścianach pomieszczeń widoczne są odpryski i łuszcząca się farba, co wynika z zawilgocenia pomieszczeń.

W aktach sprawy znajduje się również pismo [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2014 r. z którego wynika, że w trakcie kontroli Zespołu Szkół Handlowych stwierdzono brak wentylacji we wszystkich pomieszczeniach w budynku głównym szkoły. Istnienie tej nieprawidłowości potwierdził również Wydział Inwestycji Urzędu Miasta [...] w trakcie przeglądu budynku szkoły w styczniu 2017 r. Dodatkowo przegląd budynku wykazał m.in. "brak na parterze toalet dla osób niepełnosprawnych, brak toalet (w ogóle) na pozostałych kondygnacjach, stropy nie spełniają wymagań w zakresie odporności ogniowej, szerokość drogi ewakuacyjnej niezgodna z WT". Powyższe informacje przekazane zostały organowi przez Prezydenta Miasta [...] m.in. w piśmie z dnia [...] maja 2017 r.

Do akt sprawy złożona została także ekspertyza techniczna z grudnia 2017 r. dotycząca oceny stanu technicznego oraz funkcjonalności budynku głównego Zespołu Szkół Handlowych w [...] przy ul. [...] oraz budynku położonego przy ul. [...], sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego dr. inż. arch. S. N.. W ekspertyzie tej stan techniczny budynku przy ul. [...] zakwalifikowany został jako bardzo dobry. Natomiast w budynku przy ul. [...] stwierdzono liczne wady, w tym brak wentylacji w salach lekcyjnych i w auli, zużycie większości elementów, brak termoizolacji ścian zewnętrznych i stropów, zawilgocenie ścian i przyziemia - widoczne wykwity na powierzchni tynków, odpadający tynk. Stwierdzono również, że jedyne sanitariaty w budynku znajdują się na parterze; pomieszczenie nie było remontowane; występuje stara armatura sanitarna i brudne ściany. W 2014 r. przeprowadzono badanie stopnia zawilgocenia ścian piwnicy, które wykazało, że mokre mury występują praktycznie na całej wysokości ścian piwnic a w wielu pomieszczeniach zawilgocenie wykazują również stropy nad pomieszczeniami. Pokrycie dachu z papy znajduje się w średnim stanie technicznym. Doraźne remonty spowodowały, że obecnie tylko ok. 50% powierzchni dachu ma nowe pokrycie z papy termozgrzewalnej. Podczas opadów dach przecieka.

We wnioskach i zaleceniach ww. ekspertyzy wskazano, że oba budynki nie spełniają standardów stawianych obecnie budynkom użyteczności publicznej. Jednak budynek przy ul. [...] spełnia więcej wymagań stawianych tego typu budynkom w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) i jest lepiej przystosowany do pełnienia funkcji oświatowej. Sale lekcyjne są przestronne, dobrze wyposażone i wentylowane, co ma niebagatelny wpływ na zdrowie i samopoczucie uczniów. Budynek jest ocieplony, posiada nową stolarkę okienną i drzwiową, wymienione pokrycie dachowe. Budynek posiada również nowoczesne zaplecze sportowe: salę gimnastyczną połączoną z budynkiem szkoły łącznikiem i przystosowaną dla osób niepełnosprawnych; boisko szkolne; nowo wyposażone szatnie dla uczniów. W podsumowaniu stwierdzono, że budynek przy ul. [...] jest bardziej funkcjonalny i bezpieczny niż obiekt przy ul. [...], gdzie występują zbyt wąskie korytarze oraz drewniane schody i stropy.

Do ekspertyzy została załączona obszerna dokumentacja zdjęciowa mająca potwierdzać przedstawione przez rzeczoznawcę stanowisko.

W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy nie rozważyły w sposób pełny i wnikliwy przedstawionego powyżej materiału dowodowego, odnoszącego się do stanu technicznego budynków położonych przy ul. [...] oraz przy ul. [...].

Z uzasadnienia postanowienia Kuratora wynika, że organ I instancji nie poddał analizie ww. protokołów kontroli z okresu 2013 - 2017, a także zmarginalizował znaczenie ww. ekspertyzy z grudnia 2017 r. wskazując jedynie na wybrane jej elementy. Powołując się natomiast na stanowisko PINB z dnia [...] stycznia 2018 r. organ I instancji akcentował przede wszystkim brak podstaw do konieczności wyłączenia obiektu z użytkowania nie analizując w istocie stanu technicznego budynku. Natomiast Minister w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził wprost, że za pozostawieniem siedziby technikum w lokalizacji przy ul. [...] przemawia "dobry stan techniczny budynku", co pozostaje w opozycji zarówno do wniosków płynących z ww. ekspertyzy, jak i do stanowiska PINB, który powoływał część z ww. protokołów kontroli, a także wskazywał na własne ustalenia, podkreślając, że szereg elementów w ww. budynku wymaga bieżącej konserwacji, remontu i wymiany, co wynika ze znacznego okresu użytkowania, zużycia eksploatacyjnego oraz wpływu warunków atmosferycznych. PINB wskazywał również, że w części pomieszczeń kondygnacji piwnicy stwierdzono uszkodzenia tynków ściennych i posadzki, powstałe w wyniku zawilgocenia i zagrzybienia.

W ocenie Sądu konieczność zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki pozostaje bardzo istotna z punktu widzenia ich prawidłowego rozwoju psychicznego i fizycznego oraz wychowania. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ww. kwestie mieszczą się w zakresie nadzoru pedagogicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o. Tymczasem w niniejszej sprawie organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób przekonujący - zwłaszcza w kontekście przedstawionego powyżej materiału dowodowego - z jakich względów uznały, że warunki nauczania mogłyby ulec pogorszeniu w następstwie planowanej zmiany organizacyjnej.

Zarówno Kurator jak i Minister akcentowali w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć brak dostosowania bazy dydaktycznej - pomieszczeń do kształcenia zawodowego - nowej siedziby Zespołu Szkół Handlowych do potrzeb kształcenia w tejże placówce. Wskazywali, że w obecnym stanie w budynku przy ul [...] nie ma żadnego zaplecza do kształcenia zawodowego. Baza dydaktyczna ww. budynku jest dostosowana wyłącznie do kształcenia ogólnego realizowanego na etapie gimnazjalnym, a organ prowadzący nie podjął żadnych konkretnych działań mających na celu adaptację tej bazy do potrzeb kształcenia zawodowego. Jednocześnie jednak organy obu instancji nie wypowiedziały się konkretnie o jaką bazę dydaktyczną chodzi (tj. o jakie pracownie oraz o jakie sprzęty i narzędzia, które miałyby stanowić wyposażenie tychże pracowni). Tymczasem strona skarżąca wielokrotnie w toku postępowania podnosiła, że podjęcie konkretnych działań mających na celu adaptację budynku przy ul. [...] do potrzeb kształcenia zawodowego - możliwe, celowe i racjonalnie ekonomiczne - będzie dopiero w chwili wydania pozytywnej opinii w sprawie zamiaru przeniesienia siedziby Zespołu Szkół. Wcześniejsze dostosowanie bazy dydaktycznej do potrzeb kształcenia w Zespole Szkół może narazić organ prowadzący na zarzut niegospodarności w przypadku wydania negatywnej opinii w przedmiocie przekształcenia szkół wchodzących w skład Zespołu.

Powyższa argumentacja - w istocie racjonalna z punktu widzenia gospodarowania majątkiem publicznym - została całkowicie pominięta przez organy orzekające w sprawie. Ma to tym większe znaczenie, że - jak podnosiła storna skarżąca - adaptacja bazy dydaktycznej do potrzeb kształcenia zawodowego w nowej planowanej siedzibie szkoły nie wymaga długotrwałych czasowo działań i przedsięwzięć i może ona zostać dokonana w planowanym uchwałą terminie przeniesienia siedziby Zespołu Szkół Handlowych, tj. do rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019. Obecnie bowiem Zespół Szkół funkcjonuje w budynkach, które poza pracownią informatyczną nie dysponują jakąkolwiek inną pracownią zawodową. Taka sytuacja - jak wskazywała strona skarżąca - nie przeszkadzała dotychczas w realizacji kształcenia zawodowego. Warto w tym miejscu zauważyć, że Miasto [...] wielokrotnie w toku postępowania podnosiło, m.in. w piśmie z dnia [...] stycznia 2018r., iż w tegorocznym budżecie zabezpieczono środki finansowe na prace adaptacyjno-remontowe, mające na celu zwiększenie o 4 liczby pomieszczeń do nauki oraz zainstalowanie zmodernizowanej sieci informatycznej i internetowej (Plan budżetu Miasta na rok 2018 - k. 640 akt admin., tom 1). Podkreślało przy tym, że dostosowanie sal lekcyjnych i przygotowanie pracowni do potrzeb uczniów, nie generuje po stronie organu prowadzącego szkołę żadnych trudności i przeszkód technicznych lub organizacyjnych.

Warto w tym miejscu wskazać, że z "Arkusza do przeprowadzenia wizji lokalnej w szkole w zakresie bazy szkoły" przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2018r. przez Kuratorium Oświaty w [...] wynika, że w Technikum nr [...] w [...] przewidziane są następujące zawody/profile kształcenia: technik obsługi turystycznej; technik hotelarstwa; technik logistyk; technik informatyk; technik eksploatacji portów i terminali; technik ekonomista. Z opisu bazy lokalowej wynika, że w budynku przy ul. [...] znajduje się 12 sal dydaktycznych ogółem oraz aula, w tym 4 sale przeznaczone do kształcenia zawodowego. Wśród rodzajów pracowni wymieniono: 4 pracownie komputerowe, aulę, sale dydaktyczne/klasopracownie. Natomiast w budynku przy ul. [...] bazę lokalową stanowi 10 sal dydaktycznych, w tym 2 sale przeznaczone do kształcenia zawodowego. Wśród rodzajów pracowni wymieniono: pracownię hotelarską, sale dydaktyczne/klasopracownie. Gdy chodzi natomiast o wyposażenie bazy lokalowej i pomoce dydaktyczne (w budynku przy ul. [...]) wskazano: pracownie komputerowe - stanowiska komputerowe dla uczniów i stanowisko dla nauczyciela; wyposażenie pozostałych klasopracowni - tablica multimedialna, zestawy komputerowe dla nauczycieli, rzutniki, ekrany oraz mapy geograficzne, historyczne, plansze tematyczne do nauczania poszczególnych przedmiotów, bryły, szkielety brył. Z kolei w budynku przy ul. [...] wskazano: pracownia hotelarska - pracownia zorganizowana w dwóch salach: sala 1 - lada hotelowa z zastawą stołową, zestaw komputerowy dla nauczyciela, rzutnik i ekran; sala 2 - pokój hotelowy z łazienką i z niepełnym wyposażeniem (bez łóżka); wyposażenie pozostałych klasopracowni - zestawy komputerowe dla nauczycieli lub laptopy, rzutniki, ekrany i pomoce dydaktyczne; w salach 9 i 10 tablice multimedialne; w sali nr 7 telewizor i odtwarzacz DVD.

Z powyższego wynika, że w sytuacji gdy pracownia hotelarska umiejscowiona jest w budynku przy ul. [...], dostosowanie bazy dydaktycznej Zespołu Szkół sprowadza się w istocie do zapewnienia pracowni komputerowych wyposażonych w sprzęt komputerowy, sieć informatyczną i internetową, czego zdają się nie dostrzegać organy orzekające w niniejszej sprawie. Jak trafnie podniesiono w skardze, w analizowanym przypadku typowych sal lekcyjnych (czy klasopracowni) nie sposób definiować - jak czynią to organy - jako specjalistycznych pracowni zawodowych, których utworzenie lub przeniesienie w inne miejsce wymagałoby znacznego nakładu czasowego jak i finansowego. Stanowisko to potwierdza dokumentacja zdjęciowa załączona do skargi, z której dowód Sąd przeprowadził w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a.

Warto również w tym miejscu wskazać, że - jak już wyżej wskazano - środki na dostosowanie ww. bazy dydaktycznej do potrzeb kształcenia zawodowego zostały zarezerwowane w budżecie Miasta, natomiast środki unijne pozyskane w ramach zatwierdzonego i przyjętego przez Urząd Marszałkowski w [...] projektu unijnego "[...]" w wysokości 2 mln zł strona skarżąca - jak wskazała - planuje przeznaczyć m.in. na doposażenie szkoły zawodowej w poszczególne pracownie zawodowe (zarówno w budynku przy ul. [...] jaki i [...]), wykonanie prac remontowo-adaptacyjnych w pomieszczeniach szkolnych oraz na wzbogacenie oferty kształcenia zawodowego (kursy zawodowe, nauka języka obcego, itd.).

Z ww. "Arkusza do przeprowadzenia wizji lokalnej w szkole (...)" wynika, że wykorzystywana baza lokalowa w budynku przy ul. [...] obejmuje 12 sal dydaktycznych ogółem (w tym 4 sale do kształcenia zawodowego) oraz aulę, a w budynku przy ul. [...] - 10 sal dydaktycznych ogółem (w tym 2 sale do kształcenia zawodowego). W budynku przy ul. [...] wykorzystywaną bazę lokalową stanowi 17 sal dydaktycznych ogółem (w tym 0 sal do kształcenia zawodowego). Nie można zatem przyjąć, że w wyniku planowanego przeniesienia siedziby szkoły baza lokalowa uległaby zmniejszeniu. Tym bardziej, że - jak podnosiła strona skarżąca - w planie budżetu Miasta [...] przewidziane są środki finansowe na prace adaptacyjne mające na celu zwiększenie o 4 liczby sal dydaktycznych. Strona skarżąca wskazywała również, że planuje rozbudowę budynku wolnostojącego przy głównym budynku szkolnym (przy ul. [...]) i w rezultacie zwiększenie liczby pełnowymiarowych sal dydaktycznych do 25 wraz z nowoczesną infrastrukturą sportowo-rekreacyjną. Z powyższych względów nie znajduje uzasadnienia stanowisko Ministra, iż na skutek zmiany siedziby Zespołu Szkół "zubożeniu ulegnie baza materialna szkoły".

Nie jest również trafny argument organu, że prace remontowo-budowlane związane z przyszłą rozbudową budynku przy ul. [...] będą wpływać na bezpieczeństwo uczniów. Oczywistym jest bowiem, że konieczny do przeprowadzenia "kapitalny remont" budynku przy ul. [...], spowodowałby dużo większe dolegliwości dla uczniów, związane również z zagrożeniem bezpieczeństwa, aniżeli prace remontowo - budowlane budynku wolnostojącego, odrębnego od budynku obecnej szkoły przy ul. [...].

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy stwierdził w odniesieniu do Branżowej Szkoły I Stopnia im [...] oraz Szkoły Policealnej Nr [...] wchodzących w skład Zespołu Szkół Handlowych, że nie ma uczniów w roku szkolnym 2017/2018, jednak nie można stwierdzić jaki będzie nabór uczniów na rok 2018/2019, dlatego nie można stwierdzić ile pomieszczeń będzie niezbędnych do nauki i czy po dokonaniu naboru ilość pomieszczeń dydaktycznych będzie wystarczająca do zapewnienia kształcenia uczniów w Zespole Szkół. W konsekwencji nie można stwierdzić bez żadnych wątpliwości, że nie nastąpi pogorszenie warunków nauki uczniów szkoły w związku ze zmianą jej siedziby. Tymczasem z ww. "Arkusza do przeprowadzenia wizji lokalnej w szkole (...)", którą przeprowadziło Kuratorium Oświaty w [...] wynika w sposób jednoznaczny, że do Branżowej Szkoły I Stopnia, (Branżowej Szkoły II Stopnia) oraz do Szkoły Policealnej nie będzie przeprowadzany nabór w kolejnych latach - do 2024 r. Z prognozy dotyczącej liczby oddziałów w kolejnych pięciu latach szkolnych wynika, że w roku szkolnym 2018/2019, 2019/2020, 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023, 2023/2024 prognozowana liczba oddziałów w ww. szkołach wyniesie 0. Również w piśmie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. wprost stwierdzono, że w ostatnich latach nabór organizowany jest tylko do Technikum Nr [...]. W roku szkolnym 2018/2019 rekrutacja do klas pierwszych przeprowadzona zostanie dla 5 oddziałów Technikum, tak jak w roku szkolnym 2019/2020. W kolejnych latach Miasto [...] planuje nabór do 20 oddziałów Technikum, a w roku szkolnym 2023/2024 - do 24 oddziałów Technikum. Wskazano również, że docelowo dla Zespołu Szkół planuje się jedną lokalizację (przy ul. [...]) lub dwie (przy ul. [...] oraz ul. [...]). Liczba lokalizacji będzie uzależniona od rzeczywistego naboru do klas pierwszych Technikum w kolejnych latach.

W świetle powyższego argumentacja przedstawiona przez Ministra odnośnie naboru uczniów do pozostałych szkół wchodzących w skład Zespołu nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Motywując zaskarżone postanowienie Minister podniósł również, że uczniowie wybierając tę szkołę jako miejsce nauki, kierowali się jej lokalizacją w centrum miasta, w bliskiej odległości od dworca PKP (250 m) oraz łatwością dojazdu do niej. Po przeniesieniu siedziby szkoły na ul. [...] (2,4 km od dworca PKP), uczniowie zmuszeni będą pokonywać znacznie dłuższą trasę w stosunku do obecnej, zaś dojazd ograniczony zostanie do SKM. Minister stwierdził także, że obecnie piesze przemieszczanie się pomiędzy budynkami, w których realizowane są zajęcia, zajmuje około 5 minut (450 m), zaś po zmianie siedziby przemieszczanie zostałoby znacznie utrudnione. Czas niezbędny do pokonania odległości między budynkami (1,9 km) wydłuży się bowiem do 25 minut. Spowoduje to trudności w przemieszczaniu się nie tylko uczniów, ale również nauczycieli. To z kolei oznacza pogorszenie warunków dostępu do nauki w szkole. Organ nie rozważył przy tym stanowiska strony skarżącej, podnoszonego m.in. w piśmie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., że przewidywana nowa lokalizacja siedziby Zespołu Szkół w żaden sposób nie utrudni i nie ograniczy możliwości dojazdu lub korzystania z oferty edukacyjnej szkoły uczniom zamieszkałym w [...], jak i poza [...]. Budynek przy ul. [...] znajduje się bowiem w pobliżu przystanku SKM [...] oraz w bezpośrednim sąsiedztwie przystanków autobusowych komunikacji miejskiej. Nadto podniesiono, że 41% obecnych uczniów Zespołu Szkół dojeżdża na co dzień z terenów północnych ([...],[...],[...] itp.), a zatem czas dojazdu dla tych uczniów uległby skróceniu. Dla pozostałych uczniów Miasto [...] gotowe jest zrekompensować finansowo poniesione dodatkowe koszty z tego tytułu.

Odnosząc się do trudności związanych z przemieszczeniem się uczniów w trakcie zajęć między budynkami szkoły, strona skarżąca argumentowała, że nie istnieją i nie istniały żadne przeszkody, aby zajęcia ogólne i zawodowe mogły odbywać się wyłącznie w jednej lokalizacji, dla jednego lub dwóch kierunków kształcenia zawodowego. Plan zajęć zostanie ułożony przy uwzględnieniu dobra uczniów, tak aby młodzież miała zajęcia danego dnia w jednej lokalizacji, bez konieczności przemieszczania się między budynkami położonymi w różnych lokalizacjach. Tym samym planowana zmiana siedziby szkoły w żaden sposób nie wpłynie negatywnie na bezpieczeństwo uczniów z tego powodu, że będą oni zmuszeni do przemieszczania się pomiędzy budynkami oddalonymi względem siebie o 2 km.

Za organem I instancji organ odwoławczy wskazał również że - jak wynika z akt sprawy - w nowej siedzibie Zespołu Szkół nie ma wyposażenia do realizacji zadań ośrodka egzaminacyjnego do przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie. Minister jednak całkowicie pominął stanowisko strony skarżącej przedstawione w zażaleniu, że Miasto [...] nie widzi żadnych przeszkód organizacyjnych i formalnoprawnych, ograniczających możliwość funkcjonowania ośrodka egzaminacyjnego w nowej siedzibie Zespołu Szkół, bądź przeniesienia ośrodka do Centrum Kształcenia Ustawicznego w [...], które dysponuje odpowiednią bazą dydaktyczną i posiada odpowiednie warunki techniczne. Organ nie rozważył również dodatkowej argumentacji zawartej w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r., gdzie strona skarżąca wskazała, że Miasto [...] dla potrzeb przeprowadzenia egzaminów zawodowych może w każdej chwili udostępnić dodatkową bazę dydaktyczną w tym zakresie (5 pracowni komputerowych) w Centrum Kształcenia Ustawicznego ([...], ul. [...]), czyli w obiekcie bezpośrednio sąsiadującym z obecnym budynkiem Zespołu Szkół przy ul. [...].

Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji narusza powołane wyżej przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wydając rozstrzygnięcia w sprawie organy orzekające nie odniosły się bowiem do - wskazanych powyżej - ważkich argumentów i zarzutów strony skarżącej, przemawiających, w jej ocenie, za przeniesieniem siedziby szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół Handlowych. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że z punktu widzenia dobra uczniów konieczne jest zapewnienie im jak najlepszych - bezpiecznych i higienicznych - warunków nauki, wychowania i opieki, organy zaś nie rozważyły w oparciu o całość dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (opisowej i zdjęciowej), która lokalizacja szkoły - przy ul. [...], czy też przy ul. [...] - takie właśnie warunki zapewnia. Organy obu instancji nie rozważyły również w sposób należyty, że w analizowanym przypadku zapewnienie właściwej bazy dydaktycznej sprowadza się w istocie do adaptacji sal i wyposażenia pracowni w sprzęt komputerowy oraz sieć informatyczną i internetową. Pominęły przy tym argumentację strony skarżącej w tym zakresie, dotyczącą zarówno aspektu finansowego, jak i organizacyjnego, podnoszoną wielokrotnie w toku postępowania administracyjnego.

Nie ulega wątpliwości, że ww. kwestie te mieszczą się w zakresie nadzoru pedagogicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o. i wymagają rzetelnego rozważenia przez organ, zarówno w kontekście "Arkusza do przeprowadzenia wizji lokalnej w szkole (...)", ekspertyzy porównawczej budynków przy ul. [...] i ul. [...], stanowiska PINB, jak i pozostałego, obszernego materiału dowodowego. Pełną i rzetelną analizę i ocenę tego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu dokonanej powyżej oceny prawnej, organ przeprowadzi rozpoznając ponownie niniejszą sprawę.

Jak już wskazano powyżej, organ administracji publicznej - wydając akt zawierający elementy uznaniowości - zobowiązany jest do wszechstronnej analizy i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Wyniki tej analizy i oceny powinny znaleźć wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.). W niniejszej sprawie Kurator oraz Minister uchybili powyższym obowiązkom, co skutkowało uchyleniem obu wydanych w sprawie postanowień. Uchybienia te stosownie do dokonanej powyżej oceny prawnej organ zobowiązany będzie usunąć przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Końcowo, mając na względzie obszerną argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę, wskazać należy, że odpowiedź na skargę jest aktem odrębnym niż akt zaskarżony i nie podlega kontroli Sądu. Odpowiedź na skargę jest bowiem pismem procesowym w rozumieniu art. 45 p.p.s.a., w którym organ powinien odnieść się do zarzutów i wniosków skargi. W treści odpowiedzi na skargę nie mogą natomiast zostać zawarte elementy uzupełniające zaskarżoną decyzję (postanowienie), poprzez zamieszczenie ocen i rozważań, które - w ocenie organu - powinny były się znaleźć w treści uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 257/03, publ. Legalis; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1991 r., sygn. akt III SA 1838/91, publ. ONSA 1992, Nr 2, poz. 45).

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.