Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1265/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 43
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2012 I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.

Decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Dyrektor OR ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Kierownik BP ARiMR) z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], mocą której przyznano J. K. (dalej: rolnik, strona, skarżący) płatność rolnośrodowiskową za rok 2012.

Z akt sprawy wynika, że - wnioskiem z dnia [...] maja 2012 r. - rolnik zwrócił się

o przyznanie kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Zadeklarował realizację następujących pakietów i wariantów programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013: pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne: wariant 2.1. - uprawy rolnicze

(z certyfikatem zgodności) - 59,45 ha, wariant 2.9. - uprawy sadownicze + jagodowe

(z certyfikatem zgodności) - 34,43 ha; pakiet 6 - zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie: wariant 6.2. - produkcja nasienna towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych - 5,57 ha. Wskazaną na wstępie decyzją, Kierownik BP ARiMR przyznał rolnikowi płatność rolnośrodowiskową za 2012 r. ([...]zł). W ramach wariantów 2.9. i 6.2. płatność przyznał zgodnie z wnioskiem. Odnośnie wariantu 2.1. płatność zredukował do 40,06 ha, z uwagi na fakt, że wniosek miał charakter kontynuacyjny a ostatecznie ustalona powierzchnia dla tej płatności obejmowała taki właśnie areał. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił, że rolnik złożył swój pierwszy wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w 2005 r., dlatego zobowiązanie rozpoczęło się 1 marca 2005 r. i powinno się zakończyć 28 marca 2010 r. W 2007 r., na mocy § 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), włączył do programu nową działkę rolną, a zatem zobowiązanie rozpoczęło bieg [...] marca 2007 r. W dniu [...] maja 2009 r., złożył wniosek kontynuacyjny na 2009 r., obejmujący cztery działki rolne do realizacji programu "Rolnictwo ekologiczne" w ramach wariantów: uprawy rolnicze

z certyfikatem zgodności na obszarze 40,23 ha i uprawy sadownicze, w tym jagodowe, na obszarze 55,17 ha (w ramach upraw sadowniczych zgłosił 1 działkę rolną - A, na której zadeklarował porzeczkę czarną na powierzchni 55,17 ha). Ostateczną decyzją z [...] października 2011 r., rolnik otrzymał płatność jedynie do 34,43 ha ekologicznych upraw sadowniczych. Powodem nieprzyznania pomocy do areału 19,09 ha było przerwanie realizacji na tym areale zadań w ramach utrzymania plantacji sadowniczej, bowiem jesienią 2009 r. część istniejącej tam wcześniej plantacji porzeczki czarnej została zlikwidowana. W czwartym roku realizacji programu (2010 r.), rolnik złożył wniosek na "nowy" program rolnośrodowiskowy, zgodnie z § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm. - dalej: rozporządzenie), w ramach tzw. "przejścia". Wniosek obejmował areał 19,09 ha, wykluczony z płatności w 2009 r. Był to obszar, który został zadeklarowany jako uprawa rolnicza (orkisz). Na mocy ostatecznych decyzji z 2012 r., rolnik uzyskał do pakietu rolnictwo ekologiczne płatność jedynie do łącznej powierzchni 74,49 ha (w tym 40,06 ha do wariantu 2.1. i 34,43 ha do wariantu 2.9.). Skarga rolnika na decyzję w przedmiocie przyznania płatności w pomniejszonej wysokości została oddalona wyrokiem WSA we Wrocławiu z [...] grudnia 2012 r. ([...]). W 2011 r., tj. w drugim roku realizacji nowego programu, rolnik ponownie złożył wniosek obejmujący areał 19,09 ha, a oba ww. organy - decyzjami z 2012 r. - przyznały płatność do pakietu rolnictwo ekologiczne jedynie do łącznej powierzchni 74,49 ha. Skarga na decyzję ostateczną w przedmiocie przyznania płatności na 2011 r.

w pomniejszonej wysokości także została oddalona wyrokiem WSA we Wrocławiu

z [...] lutego 2013 r. ([...]). W ocenie organu odwoławczego, przyznanie spornej płatności do ww. 19,09 ha

- na 2012 r. - stanowiłoby niedopuszczalne zwiększenie powierzchni zobowiązania

w ramach pakietu 2. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 1 rozporządzenia, powierzchnia użytków rolnych, na których jest realizowany program rolnośrodowiskowy, nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu. Od zasady tej przewidziane są wyjątki określone

w ust. 1 pkt 1-5 tego przepisu, jednakże nie zaistniały one w rozpoznawanej sprawie. Organ odwoławczy wskazał również, że za powierzchnię objętą zobowiązaniem wieloletnim w programie rolnośrodowiskowym trzeba przyjmować powierzchnię, za którą producent otrzymał płatność w pierwszym roku uczestnictwa w programie przy czym:

1. dla wniosku, który nie był objęty kontrolą na miejscu w pierwszym roku uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym, należy przyjmować powierzchnię wnioskowaną do płatności;

2. dla wniosku, który był objęty kontrolą na miejscu w pierwszym roku uczestnictwa

w programie rolnośrodowiskowym, należy przyjmować powierzchnię stwierdzoną

w kontroli na miejscu;

3. dla wniosku, w którym w kolejnych latach dokonano zwiększenia powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię, do której przyznano płatność po zwiększeniu, przy czym zapisy punktu 1 i 2 stosuje się odpowiednio;

4. dla wniosku, w którym w kolejnych latach stwierdzono zmniejszenie powierzchni, na której jest realizowany program rolnośrodowiskowy, należy przyjmować powierzchnię po zmniejszeniu, do której przyznano płatność, przy czym zapisy punktu 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Wskazując na orzecznictwo, organ podkreślił, że rolnik może realizować zadania przewidziane w programach rolnośrodowiskowych na działkach, do których nie uzyskał pomocy finansowej, jednak wówczas nie można mówić o jakimkolwiek zobowiązaniu, czy to podjętym na podstawie przepisów rozporządzenia z 20 lipca 2004 r., czy też rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. Podniósł przy tym, że bez znaczenia jest fakt, że

- wykonana w latach poprzednich - kontrola na miejscu potwierdziła zgodność deklaracji rolnika ze stanem w terenie, zaś kontrola jednostki certyfikującej gospodarstwa ekologiczne stwierdziła, że produkty producenta rolnego z gospodarstwa mogą być wprowadzone do obrotu, jako produkty rolnictwa ekologicznego i spełniają wymagania zawarte w rozporządzeniu Rady nr 834/2007 i przepisach wykonawczych, skoro dany obszar nie może zostać zakwalifikowany do płatności w świetle ograniczeń, jakie wprowadza § 5 ust. 1 rozporządzenia. Na - wydaną w trybie odwoławczym - decyzję Dyrektora OR ARiMR rolnik złożył skargę do WSA we Wrocławiu. Zarzucił, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego przez wydanie jej bez podstawy prawnej. Wskazał na - mający wpływ na treść orzeczenia - błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że zgłoszenie powierzchni 19,09 ha do programu rolnośrodowiskowego nie czyni zadość wymaganiom z § 43 ust. 1 rozporządzenia oraz przez uznanie, że przyznanie dopłat do powierzchni za 2009 r., na podstawie wcześniejszych decyzji organów, ma bezpośredni wpływ na wielkość powierzchni, za którą organ przyznał płatność za 2010 r., podczas kiedy decyzja ta dotyczyła zmniejszenia dopłaty do upraw sadowniczych za 2009 r., wobec przyjęcia, że producent rolny nie uprawiał do końca roku pełnej obsady porzeczki i nie dotyczy przypadku braku utrzymania powierzchni, na której prowadzi rolnictwo ekologiczne, bo taka powierzchnia nie uległa zmniejszeniu, a producent rolny przez cały okres zobowiązania rolnośrodowiskowego prowadził na całej powierzchni uprawę ekologiczną, zgodną z wymogami. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia [...] listopada 2013 r. ([...]), WSA we Wrocławiu - podzielając stanowisko Dyrektora OR ARiMR i nie uwzględniając zarzutów skargi - skargę rolnika oddalił. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej rolnika, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) - wyrokiem z [...] kwietnia 2015 r. ([...]) - uchylił wyrok WSA i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania. NSA zauważył, że istota spornego w rozpatrywanej sprawie zagadnienia odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził, że płatność rolnośrodowiskowa na rok 2012 nie mogła zostać przyznana do powierzchni większej niż powierzchnia, za którą producent rolny otrzymywał płatność w latach poprzednich. Wskazał, że - zdaniem Sądu I instancji - w takiej sytuacji nie można przyjąć, aby została spełniona jedna z koniecznych przesłanek ujętych w § 43 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia, jaką jest realizowanie w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego dotychczasowych pakietów "na tej samej powierzchni gruntów rolnych", która odnosi się do powierzchni, na której producent dotychczas faktycznie realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Podniósł, że Sąd I instancji podkreślił przy tym, że dotychczasowa powierzchnia faktycznej realizacji przez rolnika zobowiązania rolnośrodowiskowego została stwierdzona w decyzji przyznającej rolnikowi tę płatność na 2010 r. a nie odnosi się do hipotetycznej jedynie powierzchni działki zadeklarowanej we wniosku na kolejny rok. Podał, że - w ocenie rolnika - kryterium przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest realizacja w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego takiej samej liczby pakietów i na tej samej powierzchni gruntów rolnych ale bez odniesienia się do jakiejkolwiek poprzedzającej płatności. Stanowisko Sądu I instancji, NSA ocenił jako nieprawidłowe, a postawiony

w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni § 43 i § 43a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013" za usprawiedliwiony. W punkcie wyjścia, NSA przypomniał, że zgodnie z § 43 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia - w 2009 r., na wniosek, o którym mowa w § 17 ust. 1, złożony przez rolnika, który realizuje co najmniej przez 3 lata program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), w zakresie pakietów: rolnictwo ekologiczne - jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 (pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne), jeżeli rolnik ten spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej i w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego będzie realizował taką samą liczbę pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych oraz dodatkowo rozpocznie w ramach tego zobowiązania realizację co najmniej jednego z pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 i 7. Ponadto § 43a rozporządzenia stanowił, że - w 2010 r. - do przyznawania płatności rolnośrodowiskowej stosuje się przepis § 43 (...). Zdaniem NSA, z powyższego unormowania wynika, że obowiązkiem rolnika, który złoży wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach przejścia z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 na Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, będzie realizacja w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego takiej samej liczby pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych. Innymi słowy, o możliwości otrzymania płatności rolnośrodowiskowej decyduje to, czy rolnik: co najmniej przez trzy lata realizuje program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. oraz to, czy będzie realizował tą samą liczbę pakietów na tej samej powierzchni gruntów. Według NSA, trafnie wywodzi autor skargi kasacyjnej, że przepis ten nie daje podstaw do przyjęcia, że to ostatnia płatność, przyznana do powierzchni realizowanej w ramach PROW 2004-2006, określa powierzchnię przejścia na nowy PROW (2007-2013) oraz sposób jego realizacji. NSA podkreślił, że brak przyznania pełnej płatności do powierzchni gruntów

- objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym - nie oznacza przerwania realizacji tego zobowiązania, ponieważ rolnik ma obowiązek jego realizacji przez cały pięcioletni okres, o czym stanowi § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, a uprzednio § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. Podniósł, że zauważa to również Sąd I instancji, opisując charakter zobowiązania rolnośrodowiskowego, podkreślając, że jest ono zobowiązaniem wieloletnim, dotyczącym realizacji celów w perspektywie przynajmniej kilku lat oraz stanowi zobowiązanie ciągłe, wymagające od producenta rolnego sekwencyjnych, następujących po sobie działań, jednak wyciąga z tego niewłaściwy wniosek. W opinii NSA, wskazać należy, że przepisy rozporządzania z dnia 26 lutego 2009 r. przewidują sytuacje, w których może dochodzić do zmniejszenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej w danym roku w części dotyczącej działek rolnych, nie oznacza to jednak przerwania wieloletniego zobowiązania. Przykładowo, zgodnie z § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości,

w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Załącznik nr 7, w ramach pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, przewiduje pomniejszenia w wysokości 20%, 40% i 100%. Zaistnienie opisanej sytuacja nie oznacza jednak, że rolnik nie realizuje danego pakietu, a oznacza jedynie tyle, że powstało zaniedbanie skutkujące pomniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej w danym roku. Taki przypadek nie będzie jednak automatycznie

w każdej sytuacji wykluczał z możliwości skorzystania przez rolnika z uprawnienia wynikającego z § 43 rozporządzenia. W związku z powyższym, w ocenie NSA, należy przyznać rację autorowi skargi kasacyjnej, że powierzchnia gruntów, o jakiej mowa w § 43 rozporządzenia, odnosi się do tej, która była deklarowana w poprzednim wniosku, czyli rolnik ma realizować nowe zobowiązanie na tych samych działkach rolnych co w starym programie, niezależnie od tego, czy otrzymał do takiej powierzchni płatność. NSA za niesłuszny uznał zarzut skargi kasacyjnej dotyczący nieprawidłowego przyjęcia przez Sąd I instancji, że wytyczne i zapisy punktów 1, 2 i 4, powołane

w uzasadnieniach decyzji obu instancji, były efektem dokonanej przez organy wykładni § 43 ust. 1 rozporządzenia. Stwierdził, że Sąd I instancji trafnie przyjął, że podstawą wydania decyzji organów obu instancji był powołany tamże m.in. § 43 rozporządzenia, który - jak wskazano wyżej - został nieprawidłowo zinterpretowany. Sąd kasacyjny uznał, że uzależnienie rozpoznania wniosku kontynuacyjnego

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej od kwoty płatności, jaka została przyznana do powierzchni objętej tym zobowiązaniem w latach poprzednich, jest nieprawidłowe także z tego względu, że nie zawsze sprawa wcześniejszej płatności będzie prawomocnie rozstrzygnięta. Zauważył, że sprawie wyroki WSA we Wrocławiu z [...]grudnia 2012 r. ([...]) i z [...]lutego 2013 r. ([...]), na które powołał się Sąd I instancji - dotyczące wniosków skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 i 2011 - zostały przez NSA, wyrokami z [...] września 2014 r. ([...]i [...]) uchylone. Tak więc argumentacja Sądu

I instancji o oddaleniu skarg na decyzje Dyrektora OR ARiMR o płatność na rok 2010

i 2011 stała się bezprzedmiotowa. Konkludując, NSA stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zasadne

a zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego. W tym stanie rzeczy, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Wskazał, że - rozpoznając sprawę powtórnie - Sąd I instancji oceni zgodność

z prawem zaskarżonej decyzji, mając na uwadze to, że przepis § 43 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. nie uzależnia przyznania kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej od powierzchni, do jakiej rolnik uzyskał płatność w latach poprzednich. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy sprawdzić, czy faktycznie - na zadeklarowanych i objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym gruntach - rolnik prowadzi uprawę ekologiczną. W tym celu, trzeba zweryfikować jego twierdzenia, że przeprowadzone w gospodarstwie kontrole potwierdzały fakt, że prowadzona uprawa spełnia standardy uprawy ekologicznej od zadeklarowanej od pierwszego roku powierzchni. Przy weryfikacji pomocne będzie rozważenie przyczyn pomniejszenia dopłaty do powierzchni 19,09 ha w 2009 r. (decyzja Dyrektora OR ARiMR we W. z [...] października 2011 r. i prawomocny wyrok NSA z [...] grudnia 2012 r., [...]).

Wojewódzki Sąd Administracyjny - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie zaakcentować należy, że w związku z tym, że w sprawie WSA we Wrocławiu wydał wyrok, który został zaskarżony skargą kasacyjną, uwzględnioną przez NSA, ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę zostały ograniczone rozstrzygnięciami zapadłymi wcześniej w sprawie. Zauważa się bowiem, że stosownie do regulacji art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.): "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej, od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 u.p.p.s.a., trzeba rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, który może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania

z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji.

WSA we Wrocławiu, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż dokonana przez NSA w wyroku z [...] kwietnia 2015 r. ([...]) wykładnia prawa jest dla niego wiążąca. Sąd, w składzie rozpoznającym ponownie sprawę, mógłby odstąpić od zawartej w orzeczeniu sądu kasacyjnego wykładni prawa wyłącznie wtedy, jeżeli stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległby tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie miałyby zastosowania przepisy wyjaśnione przez ten Sąd, ewentualnie, jeśli po wydaniu orzeczenia przez Sąd kasacyjny zmieniłby się stan prawny. Żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie.

W konsekwencji, WSA we Wrocławiu - przyjmując za własną argumentację Sądu II instancji - uznał, że skarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania, w sposób rzutujący na ostateczny wynik sprawy.

Za Sądem Kasacyjnym, WSA zauważa, że istota spornego w rozpatrywanej sprawie zagadnienia odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska organu rolnego (Dyrektora OR ARiMR), który stwierdził, że płatność rolnośrodowiskowa na rok 2012 nie mogła zostać przyznana do powierzchni większej niż powierzchnia, za którą producent rolny otrzymywał płatność w latach poprzednich. WSA wskazuje, że - zdaniem skarżącego (rolnika) - kryterium przyznania płatności rolnośrodowiskowej jest realizacja w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego takiej samej liczby pakietów na tej samej powierzchni gruntów rolnych ale bez odniesienia się do jakiejkolwiek poprzedzającej płatności. Stanowisko organu rolnego, zgodnie z sugestią NSA, trzeba ocenić jako nieprawidłowe, a postawiony w skardze zarzut naruszenia § 43 i § 43a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013" za usprawiedliwiony. Za NSA przypomnienia na wstępie wymaga, że w myśl § 43 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia - w 2009 r., na wniosek, o którym mowa w § 17 ust. 1, złożony przez rolnika, który realizuje co najmniej przez 3 lata program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), w zakresie pakietów: rolnictwo ekologiczne - jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 (pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne), jeżeli rolnik ten spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej i w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego będzie realizował taką samą liczbę pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych oraz dodatkowo rozpocznie w ramach tego zobowiązania realizację co najmniej jednego z pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 i 7. Ponadto § 43a rozporządzenia stanowił, że - w 2010 r. - do przyznawania płatności rolnośrodowiskowej stosuje się przepis § 43 (...). Zdaniem WSA, z powyższego unormowania wynika, co przesądził NSA, że obowiązkiem rolnika, który złoży wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej

w ramach przejścia z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 na Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, będzie realizacja w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego takiej samej liczby pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych. Innymi słowy, o możliwości otrzymania płatności rolnośrodowiskowej decyduje to, czy rolnik: co najmniej przez trzy lata realizuje program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. oraz to, czy będzie realizował tą samą liczbę pakietów na tej samej powierzchni gruntów. Według WSA, trafnie wywodzi autor skargi, że przepis ten nie daje podstaw do przyjęcia, że to ostatnia płatność, przyznana do powierzchni realizowanej w ramach PROW 2004-2006, określa powierzchnię przejścia na nowy PROW (2007-2013)

i sposób jego realizacji. Za NSA podkreślić trzeba, że brak przyznania pełnej płatności do powierzchni gruntów - objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym - nie oznacza przerwania realizacji tego zobowiązania, ponieważ rolnik ma obowiązek jego realizacji przez cały pięcioletni okres, o czym stanowi § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia,

a uprzednio § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2004 r. Zauważenia wymaga, co podniósł NSA, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe, z uwagi na jego charakter, jest zobowiązaniem wieloletnim, dotyczącym realizacji celów w perspektywie przynajmniej kilku lat oraz stanowi zobowiązanie ciągłe, wymagające od producenta rolnego sekwencyjnych, następujących po sobie działań. Wskazać należy, że przepisy rozporządzania z dnia 26 lutego 2009 r. przewidują sytuacje, w których może dochodzić do zmniejszenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej w danym roku w części dotyczącej działek rolnych, nie oznacza to jednak przerwania wieloletniego zobowiązania. Przykładowo, zgodnie z § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Załącznik nr 7, w ramach pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, przewiduje pomniejszenia w wysokości 20%, 40% i 100%. Zaistnienie opisanej sytuacja nie oznacza jednak, że rolnik nie realizuje danego pakietu - oznacza jedynie tyle, że powstało zaniedbanie skutkujące pomniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej

w danym roku. Taki przypadek nie będzie jednak automatycznie w każdej sytuacji wykluczał z możliwości skorzystania przez rolnika z uprawnienia wynikającego z § 43 rozporządzenia. W związku z powyższym, w ocenie WSA, należy przyznać rację autorowi skargi, że powierzchnia gruntów, o jakiej mowa w § 43 rozporządzenia, odnosi się do tej, która była deklarowana w poprzednim wniosku, czyli rolnik ma realizować nowe zobowiązanie na tych samych działkach rolnych co w starym programie, niezależnie od tego, czy otrzymał do takiej powierzchni płatność. Tym samym trzeba uznać, że skarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, tj. § 43 i § 43a ww. rozporządzenia. Niesłuszny jest natomiast zarzut skargi dotyczący braku wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd stwierdza, że podstawą prawną wydania decyzji organów obu instancji był powołany tamże m.in. § 43 rozporządzenia, który - jak wskazano wyżej - został nieprawidłowo zinterpretowany i zastosowany w stanie faktycznym sprawy. Sąd uznał, co pierwotnie uczynił NSA, że uzależnienie rozpoznania wniosku kontynuacyjnego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej od kwoty płatności, jaka została przyznana do powierzchni objętej tym zobowiązaniem w latach poprzednich, jest nieprawidłowe także z tego względu, że nie zawsze sprawa wcześniejszej płatności będzie prawomocnie rozstrzygnięta. Zauważyć trzeba, że wyroki WSA we Wrocławiu

z [...] grudnia 2012 r. ([...]) i z [...] lutego 2013 r. ([...]), dotyczące wniosków skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 i 2011, zostały przez NSA, wyrokami z [...] września 2014 r. ([...]i [...]), uchylone. Rozpoznając sprawę powtórnie, organ rolny zastosuje się do zaprezentowanej wyżej wykładni § 43 rozporządzenia, która nie uzależnia przyznania kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej od powierzchni, do jakiej rolnik uzyskał płatność w latach poprzednich. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy sprawdzić, czego dotychczas nie uczyniono, a co stanowi o naruszeniu przepisów procesowych (m.in. art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm./), czy faktycznie - na zadeklarowanych i objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym gruntach - rolnik prowadzi uprawę ekologiczną.

W tym celu, trzeba zweryfikować jego twierdzenia, że przeprowadzone

w gospodarstwie kontrole potwierdzały fakt, że prowadzona uprawa spełnia standardy uprawy ekologicznej od zadeklarowanej od pierwszego roku powierzchni. Przy weryfikacji pomocne będzie rozważenie przyczyn pomniejszenia dopłaty do powierzchni 19,09 ha w 2009 r. (decyzja Dyrektora OR ARiMR we W. z [...] października

2011 r. i prawomocny wyrok NSA z [...] grudnia 2012 r., [...]).

Biorąc pod uwagę omówione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 u.p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora OR ARiMR. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 u.p.p.s.a.