Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2023/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 2; art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 23 ust. 1; art. 25 ust. 1; art. 27 ust. 3; art. 28 ust. 1 lit. c; art. 28 ust. 2; art. 30 ust. 1; art. 68 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 7; art. 8; art. 9; art. 19; art. 20; art. 40 § 2; art. 75 § 2; art. 76 § 1; art. 77; art. 79; art. 80; art. 97 § 1 pkt 4; art. 107 § 1 i § 3; art. 124; art. 268a § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania P. W. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] (z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]) odmawiającej przyznania jednolitej płatności obszarowej i nakładającej sankcję Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przywołano m. in. następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu [...] kwietnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję nr [...], w której odmówił wnioskodawcy przyznania płatności na rok 2008, w tym jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 6104,19 zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W ocenie organu I instancji powierzchnia uprawniona do jednolitej płatności obszarowej została ustalona podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...].08.2008 r. i wyniosła 21,76 ha. W wyniku

różnicy procentowej między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku - 39,75 ha oraz powierzchnią stwierdzoną w kontroli, przekraczającej 50% powierzchni stwierdzonej, na mocy art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29.10.2004 r. odmówiono przyznania jednolitej płatności

obszarowej i nałożono sankcje odpowiadające stwierdzonej różnicy.

W ocenie organu odwoławczego powyższa decyzja jest prawidłowa.

Analizaując zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu podkreślono, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnościa zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie zaś z § 1 ust. 1 pkt 2 lit a) rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie minimalnych norm w przypadku łąk i pastwisk, grunty rolny uznaje sie za utrzymywany zgodnie z normami, jeśli pokrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 2 rozporzadzdenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 ustanawiające szczegółowe (...) trwałe użytki zielone oznaczają grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych lub powstałych w wyniku działalności rolniczej.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje zatem do łąk i pastwisk, utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r. oraz które raz w roku, w terminie do 31 lipca podlegały koszeniu, a skoszona pokrywa roślinna została usunięta. Przy czym grunt rolny winien być utrzymywany zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. W ocenie organu odwoławczego, konieczność utrzymywania gruntu rolnego przez cały rok kalendarzowy oznacza konieczność prowadzenia na takim gruncie działalności rolniczej zgodnie z normami w okresie od 1 stycznia danego roku do 31 grudnia tego roku. Tym samym, zaprzestanie prowadzenia uprawy zgodnie z normami w ciągu roku, czyli prowadzenia uprawy jako takiej w tym czasie, oznacza niespełnienie wymogu zapisanego w art. 7 ust. 1 pkt 2) ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Podkreślono ponadto, iż zgodnie z § 4 rozporządzenia MRiRW z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm, grunty rolne utrzymywane zgodnie z normami nie powinny być porośnięte drzewami.

Jak wynika z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności przyznawane są do gruntów rolnych, które zgodnie z art. 2 pkt 16 tejże ustawy oznaczają grunty, o których mowa w art. 124 ust. 1 akapit drugi, oraz grunty obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, o których mowa w art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 (dawniej art.143 b rozporządzenia nr 1782/2003). Zgodnie z art. 124 ust. akapit drugi grunty rolne, do których może być przyznana jednolita płatność obszarowa to powierzchnia zajmowana przez: grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe.

Odnosząc powyższe przepisy do stanu, który został ustalony w rozpatrywanej sprawie, tj. faktu dokonania zaorania gruntu-trwałego użytku zielonego przed wykonaniem zalesienia oraz faktu dokonania zalesienia powierzchni działki ewidencyjnej nr 62/3 oraz powierzchni 5,82 ha działki ewidencyjnej nr 46/1, stwierdzono, iż w świetle przepisów art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powierzchnie trwałego użytku zielonego, które przeorano i na których następnie wykonano zalesienie wiosną roku, w którym złożono wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, nie są uprawnione do przyznania tej płatności.

Grunty zalesione nie stanowią bowiem gruntów rolnych, a przede wszystkim nie były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek. Wykonanie przeorania gruntu, nie jest uznawane za utrzymywanie takiego gruntu zgodnie z normami, w przypadku łąk i pastwisk, a z tego rodzaju gruntem mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Ponadto przeorania gruntu dokonano w celu dokonania nasadzeń sadzonek drzew, zalesienia tego gruntu, nie zaś w celu utrzymywania gruntu zgodnie z normami.

Co również istotne, wniosek o przyznanie płatności obszarowych został nadany w dniu 18.04.2008 r., a czynności związane z zasadzeniem sadzonek drzew w celu zalesienia zakończono w dniu 28.04.2008 r. (oświadczenie o wykonaniu zalesienia z dnia 21.05.2008 r.). Powyższe, oraz fakt przeorania gruntu zgodnie z planem zalesienia i wykonanie tego zalesienia w niewielkim przedziale czasowym od złożenia wniosku świadczy o tym, iż w dniu złożenia tego wniosku P. W. wiedział, iż grunt nie będzie wykorzystywany pod uprawę (JPO_TUZ). Wykonanie bowiem prac polegających na przeoraniu gruntu oraz zasadzeniu drzew na łącznej powierzchni ponad 17 ha jest czasochłonne.

Mimo zatem świadomości, iż grunt nie będzie wykorzystywany do uprawy rolniczej, w dniu 18.04.2008 r. P. W. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowej. Podkreślono, iż wniosek taki może być wycofany przez rolnika w całości lub części. Rolnik zgodnie z oświadczeniem zawartym w części VIII wniosku (oświadczenia i zobowiązania) winien jednak informować organ administracji na piśmie o każdej zmianie, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych i wielkości powierzchni upraw.

Z akt sprawy nie wynika, aby strona postępowania złożyła stosowną zmianę do wniosku lub wycofanie jego części w związku ze zmianą wykorzystywania deklarowanych do płatności obszarowych gruntów i wielkości uprawy (JPO_TUZ).

Po dokonaniu zalesienia, grunt zadeklarowany do przyznania płatności obszarowych nie był już zatem gruntem rolnym w rozumieniu przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (nie był gruntem ornym, trwałym użytkiem zielonym, uprawą trwałą, czy też ogródkiem przydomowym).

Odpowiednia zmiana do wniosku o przyznanie płatności obszarowej bądź wycofanie jego części winna być zatem złożona przez rolnika w takiej sytuacji.

P. W. złożył natomiast stosowne dokumenty (oświadczenie o wykonaniu zalesienia z 21.05.2008 r. zaświadczenie z 14.05.2008 r. nadleśnictwa o wykonaniu zalesienia) w sprawie zalesieniowej, w celu uzyskania płatności zalesieniowej, nie zaś w celu poinformowania organu administracji o zmianie swego wniosku o przyznanie płatności obszarowej.

Organ I instancji przeprowadzając kontrolę administracyjną, która polega również na weryfikacji w ramach tzw. Kontroli krzyżowej, czy działki zgłoszone do płatności obszarowych zostały zgłoszone przez do innych płatności wykluczających przyznanie płatności obszarowej (w tym do płatności na zalesianie gruntów) stwierdził nieprawidłowości i wystosował wezwanie do złożenia wyjaśnień. W związku z tym wezwaniem zainteresowany złożył oświadczenie, iż wniosek o przyznanie płatności jest zgodny z wypisem z rejestru gruntów z 04.06.2008 r. Odnośnie działek ewidencyjnych nr 46/1 i 62/3 stwierdził, iż zostały one w roku 2008 zalesione.

Zważywszy na powyższe podkreślono, że zmiana do wniosku, w sytuacji kiedy rolnik został poinformowany o nieprawidłowościach (a taką informacje zawiera treść wezwania do złożenia wyjaśnień z dnia 25.09.2008 r. ) zgodnie z art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004 z 21.04.2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej (...) nie może być uznana (nie jest wręcz dozwolona odnośnie działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości).

Istotnym faktem mającym również znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy była kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie wnioskodawcy w dniu 26.09.2008 r. Kontrola ta została przeprowadzona przez – Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w O. sp. z o.o. – Wykonawcę Usługi, któremu powierzono wykonanie kontroli zgodnie z rozporządzeniem MRiRW z 14.03.2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzenie kontroli dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. nr 57, poz.383).

Przedmiotowa kontrola stwierdziła, iż cała powierzchnia 17,13 ha działki ewidencyjnej nr 62/3 była zalesiona lub stanowiła nieużytek, zaś na działce ewidencyjnej nr 46/1 obszar zalesiony wyniósł 5,82 ha.

Uwzględniając wyniki tej kontroli, organ rozpatrujący sprawę, (w ocenie organu odwoławczego) prawidłowo dokonał wykluczenia części działki rolnej A deklarowanej na działce ewidencyjnej nr 62/3, tj. 12,28 ha oraz powierzchni 5,82 ha' z części działki rolnej A deklarowanej na działce ewidencyjnej 46/1.

Obszar zalesiony ze względu na fakt, iż nie jest gruntem rolnym (w rozumieniu przepisów dotyczących przyznawania płatności utrzymywanym zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy) nie spełnia warunku przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Wskazano jednocześnie, iż kontrola na miejscu przeprowadzona w roku 2010 nie stwierdziła stanu faktycznego w roku 2008 i z tych powodów nie może być uznana jako przedstawiająca stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie (dotyczącej płatności bezpośrednich na rok 2008).

Ponadto jak wynika z pisma Naczelnika Wydziału Kontroli Terenowych w [...] OR ARiMR nr [...] z [...].06.2010 r. , podczas prac terenowych stwierdzono, że nie ma możliwości określenia stanu istniejącego na działce rolnej A w roku 2008.

Przypomniano, że art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednoznacznie określa wymogi odnośnie powierzchni uprawnionych do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Wymogów tych nie spełniają powierzchnie gruntów zalesione na wiosnę danego roku jako nie utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy oraz nie będące gruntem rolnym w rozumieniu przepisów Ustawy. Z przytoczonych wyżej przepisów, wprost wynika, iż nie jest możliwe przyznanie płatności obszarowej do gruntu zalesionego, na którym nie jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z normami w danym roku kalendarzowym. Zaprzestanie działalności rolniczej na zalesionej powierzchni potwierdza także skarżący (w odwołaniu na stronie 9).

Poza tym fakt wykonania zalesienia na danej powierzchni oznacza zaprzestanie prowadzenia uprawy rolnej jako takiej. Podkreślono również, że zalesienie gruntu rolnego, na mocy przepisów rozporządzenia MRiRW z dnia 18 czerwca 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 114, poz. 786 z późn. zm) ma na celu wyłączenie tej powierzchni z produkcji rolnej.

Rolnik otrzymuje zatem premię zalesieniową będącą rekompensatą z tytułu utraty dochodów w związku z zaniechaniem produkcji rolniczej na gruncie.

Przyznanie jednocześnie płatności obszarowej do zalesionego gruntu pozostaje zatem w sprzeczności z przepisem § 4 rozporządzenia MRiRW z 12.03.2007 r. Jest zatem oczywistym, iż grunt rolny, na którym wykonano zalesienie nie jest użytkowany rolniczo, i w tym sensie nie jest prowadzona na nim uprawa. Grunt taki jako nieuprawniony do przyznania jednolitej płatności obszarowej nie powinien być zgłaszany we wniosku o przyznanie tej płatności.

Wskazano również, że zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1973/2004 z dnia 29.10.2004 r. jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu dopłat za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50 %. rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy miedzy areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Przypomniano raz jeszcze, że w ocenie organu P. W. złożył wymagane w przepisach dotyczących zalesiania gruntów rolnych stosowne dokumenty, ale w sprawie zalesieniowej (w celu uzyskania płatności zalesieniowej), nie zaś w celu poinformowania organu administracji o zmianie swego wniosku o przyznanie płatności obszarowej.

Stosowna zmiana do wniosku, w związku ze zmianą wykorzystywania deklarowanych do płatności obszarowych gruntów i wielkości uprawy (JPO_TUZ) na formularzu wniosku opracowanym przez ARIMR, nie została przez wnioskodawcę złożona.

Ponadto co również istotne - w planie zalesieniowym z 05.10.2007 r. przewidziano przygotowanie gleby przez orkę pługiem leśnym z pogłębiaczem. Wykonana zatem orka gruntu, o której wspomina również skarżący w odwołaniu, została wykonana zgodnie z planem zalesienia - w celu wykonania tego zalesienia, nie zaś w celu wykonania zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów jak utrzymuje skarżący w odwołaniu.

Zatem zgłoszenie do dopłat działek rolnych, które producent zalesił w dniu złożenia wniosku, winno skutkować wykluczeniem takich działek z wniosku o przyznanie płatności obszarowych i zastosowaniem ewentualnych sankcji. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, iż w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca składając wniosek o przyznanie płatności obszarowej wiedział, iż działki nie będą wykorzystywane rolniczo (utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy). Wiedział bowiem, iż działki te będą zalesione niebawem lub też były już w trakcie zalesiania. W ocenie organu, czynności zalesiania powierzchni około 17 ha gruntów, związane z przygotowaniem gruntu i wykonaniem nasadzeń odpowiedniej ilości sadzonek (2-6 tysięcy sztuk drzew /1 ha według planu zalesienia z dnia 05.10.2007 r.), wymaga dużych nakładów pracy i czasu, który może trwać więcej niż 10 dni, a tyle wynosi różnica czasu między złożeniem wniosku (18.04.2008 r.) i zakończeniem zalesiania (28.04.2008 r.).

W ocenie organu odwoławczego, wniosek o przyznanie płatności obszarowych zawierający deklarację działek rolnych zalesionych lub będących w trakcie zalesiania, nie jest wnioskiem zgodnym ze stanem faktycznym. Jak wskazuje skarżący w odwołaniu (strona 10 akapit 2) w sposób błędny wypełnił on wniosek/formularz. Należy uznać, iż to wnioskodawca jest winny stwierdzonych przez organ nieprawidłowości we wniosku polegających na zadeklarowaniu nieuprawnionych powierzchni do przyznania płatności obszarowych.

Odnosząc się do rozważań skarżącego w złożonym odwołaniu wskazano, iż w sytuacji kiedy do organu nie wpłynęłyby wymagane w sprawie zalesieniowej dokumenty, organ nie wydał by w tej sprawie decyzji o przyznaniu płatności zalesieniowej, przyznając jednocześnie płatność obszarową zgodnie z ustalonym stanem faktycznym.

Wnioskodawca złożył zatem błędny wniosek i nie dokonał odpowiedniej jego zmiany w sposób do tego przewidziany (na formularzu opracowanym przez ARiMR) oraz przed poinformowaniem przez organ o wykrytych w tej sprawie nieprawidłowościach. Różnica procentowa między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku i stwierdzoną w kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu przekracza 50%, co w związku z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 skutkuje odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji wieloletnich w wysokości odpowiadającej stwierdzonej różnicy. Wskazano również, że w piśmie MRiRW nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. stwierdzono, iż dopuszcza się przyznanie płatności bezpośredniej, do powierzchni, na której dokonano zalesienia jesienią danego roku. W rozpatrywanej sprawie zalesienia dokonano jednak w miesiącu kwietniu, który z pewnością do miesięcy jesiennych nie należy.

Co do zarzutu, iż nie poinformowano pełnomocnika strony o terminie kontroli gospodarstwa, przez co naruszono art. 79 k.p.a. wskazano, iż na mocy art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia, w związku z czym organ ARiMR nie ma obowiązku powiadamiania o kontroli, a kontrola wykonana bez obecności strony jest ważna.

Odnośnie zarzutu, iż raport z kontroli na miejscu został przekazany stronie przez Uniwersytet [...] w O. pismem podpisanym przez dr inż. A. C., wyjaśniono, iż wykonawca kontroli (Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w O. sp. z o.o. z/s w O.) zleconej przez ARiMR miał obowiązek przekazania raportu z kontroli stronie. Raport ten został stronie przekazany, w związku z czym nie doszło do ograniczenia jej praw.

Wyjaśniono również, że brak ponumerowania stron dokumentów, w sytuacji kiedy z treści decyzji wynika, iż jest ona kompletna, nie rodzi skutków mogących uzasadniać konieczność uchylenia takiej decyzji, podobnie jak błędy oczywiste i literowe istniejące w wydanej decyzji.

Odnośnie braku możliwości powielenia dokumentów w Biurze Powiatowym ARiMR, wskazano, iż zgodnie z art. 73 k.p.a. strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Ponadto może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W prowadzonym postępowaniu strona zapoznała się z aktami sprawy i miała możliwość sporządzenia notatek.

Odnośnie kwoty wyliczonej w zaskarżonej decyzji wyjaśniono, iż powstała ona poprzez pomnożenie stawki płatności JPO na rok 2008, w wysokości 339,31 zł (rozporządzenie MRiRW z 5.11.2008 r. - Dz.U. nr 201, poz. 1242) oraz różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, tj. 39,75 ha oraz powierzchnią stwierdzoną w postępowaniu, tj. 21,76 ha.

Przypomniano również, że A. W. złożył wniosek dowodowy o uwzględnienie w prowadzonym postępowaniu Wyroku WSA z 26.05.2011 r. –sygn. akt V S.A./Wa 2785/10 oraz zawieszenie postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pismem z dnia 17.06.2011 r. poinformowano stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz możliwości sporządzenia kserokopii dokumentów z akt sprawy, realizując tym samym wyrok WSA z 26.05.2011 r. Do dnia wydania decyzji w sprawie strona nie skorzystała jednak z możliwości wykonania kserokopii dokumentów, o których kopie wnosiła podczas prowadzonego przez organ 1 instancji postępowania.

Decyzję organu II instancji zaskarżył w całości P. W. wnosząc o:

• stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zgodnie z art. 135 p.p.s.a., poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego w [...];

• w przypadku uznania, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji - uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego w [...];

• określenie, że jednolita płatność obszarowa do powierzchni działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności, złożonym w dniu [...] kwietnia 2008 r., przysługuje do powierzchni 39,75 ha lub do powierzchni 19,93 ha, tzn. powierzchni stanowiącej różnicę między powierzchnią zadeklarowaną w dniu 18 kwietnia 2008 r. (39,75 ha) a powierzchnią zalesioną na działkach nr 46/1 (8,38 ha) i nr 62/3 (11,44 ha), jeżeli Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzna, iż tylko do takiej powierzchni przysługują dopłaty;

• zasądzenie na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego - według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy:

1) art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników przez niedokonanie skutecznej kontroli zweryfikowania zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc;

2) art.25 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004, przez nieuzasadnione zaniechanie powiadomienia Strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli;

3) art. 27 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004, przez brak w aktach sprawy informacji o powodach wyboru Strony do kontroli na miejscu;

4) art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 796/2004, przez niedokonanie pomiarów całości sprawdzanych działek; zmierzono tylko z błędami teren zalesiony;

5) art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004, przez uniemożliwienie Stronie zgłoszenie spostrzeżeń do Raportu z kontroli oraz brak doręczenia tego Raportu przez właściwy organ ARiMR lub podmiot właściwie upoważniony przez ten organ;

6) art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004, przez nieprawidłowe określenie powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności bezpośrednich, w tym zastosowanie metod wykluczenia powierzchni działki zgłoszonej do płatności nie przewidzianych ani w przepisach Unii Europejskiej ani w przepisach prawa krajowego;

7) art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego przez niezastosowanie tych przepisów;

8) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego zgodnie, z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

9) art. 8 K.p.a., przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa;

10) art. 9 K.p.a., przez naruszenie zasady pełnego dostępu do informacji o okolicznościach prawnych

i faktycznych w sprawie;

11) art. 19 - 20 K.p.a., przez niedoręczenie Raportu z kontroli przez właściwy organ AR i MR lub upoważniony właściwie przez ten organ podmiot;

12) art. 40 § 2 K.p.a., przez doręczanie poszczególnych wersji Raportu z kontroli Stronie, a nie ustanowionemu przez Stronę pełnomocnikowi;

13) art. 75 § 2 K.p.a., przez nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez Stronę;

14) art. 76 § 1 K.p.a., przez nieuwzględnienie wielkości powierzchni zalesionej na działkach nr 46/1 i nr 62/3 wynikającej z ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego w [...] dot. zalesienia;

15) art.77 K.p.a., przez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez Stronę dowodów, oraz nieuwzględnienie faktów znanych organowi z urzędu, które nie wymagają dowodu;

16) art. 79 K.p.a., przez niezawiadomienie Strony o terminie przeprowadzenia oględzin działek Strony;

17) art.80 K.p.a., przez niedokonanie oceny czy okoliczności przedstawione przez Stronę należy uznać za udowodnione;

18) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., przez niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 2785/10 z dnia 26 maja 2011 r.;

19) art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., przez niepowołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisu zakazującego udzielania w jednym roku dopłat bezpośrednich i dopłat z tytułu zalesienia oraz przez brak w tej decyzji właściwego uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego;

20) art. 124, w związku z art. 268a § 1 K.p.a., przez podpisanie zaskarżonej decyzji przez osobę, która może być niewłaściwie upoważniona do tego podpisania.

2. Naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich;

2) § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej (Dz. U. Nr 201, poz. 1242);

3) § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46 poz. 306 ze zm.);

4) art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L.2004.345.1);

5) art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Sąd zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna i jako taka została oddalona.

Na wstępie przypomnieć należy, iż ustawa z dnia 26 stycznia 2004 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 170/2008 poz. 1051- tekst jedn. z późn. Zm.) stanowi w art. 7 ust. 1, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określone dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym, że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Podkreślenia wymaga, że powyższy przepis przewiduje możliwość uzyskania płatności obszarowej do powierzchni gruntów rolnych. Takimi gruntami (rolnymi) nie są ponad wszelką wątpliwość grunty zalesione bądź będące w trakcie zalesiania.

Przy określeniu tego, czy grunty rolne używane są zgodnie z normami, ustawodawca odsyła do § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. (Dz.U. nr 44 z 2008 r. poz. 266).

Przepis ten stanowi, że:

1) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami jeżeli:

a) w przypadku gruntów ornych – jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;

b) w przypadku łąk i pastwisk – okrywa roślinna jest koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.

W ocenie sądu wykładnia w/w przepisów dokonana przez organ odwoławczy jest prawidłowa, albowiem organ ten zasadnie twierdzi, że konieczność utrzymywania gruntu rolnego przez cały rok kalendarzowy oznacza konieczność prowadzenia na takim gruncie działalności rolniczej zgodnie z normami w okresie od 1 stycznia danego roku do 31 grudnia tego roku.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej przypomnieć trzeba, iż skarżący w roku, w którym wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności obszarowej dokonał zaorania części gruntu, na którym znajdował się trwały użytek zielony, a którego także ów wniosek dotyczył, a następnie zalesił go. Oznacza to tym samym, iż nie mógł spełnić wymogów przewidzianych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach (...).

Wbrew temu co sugerowała strona skarżąca celem zaorania (przeorania) gruntu nie była likwidacja chwastów, albowiem zaraz po tym zabiegu dokonano nasadzeń sadzonkami drzew. Niezwykle istotne są tu terminy dokonania powyższych czynności. Organ zasadnie podnosi, że wniosek o przyznanie płatności obszarowych został nadany 18 kwietnia 2008 r. a zalesianie gruntu zakończono 28 kwietnia 2008 r. Przeorania gruntu dokonano zatem po to aby przygotować go pod przyszłe nasadzenia drzewami. Nie sposób pominąć także i tego, że wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie został złożony przez skarżącego już w październiku 2007 r.

Zdaniem sądu brak było podstaw do uznania, iż wniosek o przyznanie płatności obszarowych wycofany został przez skarżącego w całości bądź w części. Sugestia, iż nastąpiło to w chwili złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie została słusznie odrzucona. W sprawie zalesieniowej skarżący składał bowiem stosowne dokumenty, ale dotyczące tej sprawy. Nie wskazywał wówczas expresis verbis, iż stanowią one jednocześnie podstawę do wycofania całości, bądź części wniosku o przyznanie płatności obszarowych.

Mało tego sam przyznał, iż błędnie wypełnił wniosek o przyznanie płatności obszarowych, albowiem zawarł w nim także deklaracje działek rolnych zalesionych lub będących w trakcie zalesiania (zob. str. 10 odwołania).

Niezwykle istotne jest również to, że nieprawidłowości w omawianej kwestii wykryte zostały przez organ, a to oznacza, iż próba ewentualnej korekty wnioskiem nie mogła być skuteczna.

Z akt sprawy wynika, że wykryto je w następstwie dokonanej na gruncie kontroli, która została przeprowadzona przez uprawiony podmiot (Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w O. sp. z o.o.,) który uzyskał od organu stosowne zlecenie (por. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie warunków jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzenia kontroli dotyczących płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Dz.U. nr 57 poz. 383).

W ocenie sądu wyników tej kontroli nie sposób podważać, a już na pewno nie podważa jej skutecznie skarżący. Są one miarodajne nie tylko dlatego, że dokonał jej kompetentny podmiot, ale i dlatego, że miała ona miejsce we właściwym miejscu i czasie. Powtórzenie jej w latach późniejszych byłoby bezprzedmiotowe. To wszystko bowiem co można byłoby stwierdzić na gruncie, później nie obrazowałoby stanu istniejącego w latach wcześniejszych. Potwierdzeniem powyższego jest także pismo Naczelnika Wydziału Kontroli Terenowych [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2010 r., z którego wynika, iż podczas prac terenowych stwierdzono, iż nie ma możliwości określenia stanu istniejącego na nieruchomości (na działce rolnej A) w roku 2008.

Nie było błędem także to, iż skarżący nie został powiadomiony o terminie kontroli. Zasadą jest bowiem, iż kontrole na miejscu przeprowadzone są bez uprzedzenia. Wynika to w oczywisty sposób z art. 25 zd. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady (...).

Przypomnieć wreszcie należy, że pomimo dwukrotnego przesłania raportu skarżący nie kierował do organu zastrzeżeń co do wyników zawartej w nim kontroli, a tylko on (organ) mógł być ich adresatem.

Zdaniem sądu przedmiotowa sprawa została wyjaśniona w taki sposób, który pozwalał na jej ostateczne rozstrzygnięcie, stąd zarzut naruszenia art. 7 kpa uznać należało na bezzasadny. Podobnie należało ocenić także pozostałe zarzuty skargi. Ich szczegółowe omawianie oraz ocena zważywszy na powyższe rozważania nie jest zdaniem sądu niezbędne.

Podstawą wyroku jest art. 151 ppsa.