Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1686/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 3 ust 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania M. J. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2010 r., nakładającą karę pieniężną na M. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], będącego odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie, w wysokości [...] zł - w części opisanej w punkcie 2 i 3 powyższej decyzji, w pozostałym zakresie decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, z dnia [...] maja 2010 r. nakładającą karę pieniężną na M. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], będącego odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie, w wysokości [...] zł., utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Z analizy dokumentów będących w posiadaniu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, iż w dniu [...] sierpnia 2008 r. podczas rewizji celnej związanej z procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci uszkodzonego motocykla marki [...], o numerze ramy [...], Oddział Celny L. stwierdził nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów. W trakcie weryfikacji zgłoszenia zgromadzono następujące dokumenty: dokument SAD, ocena techniczna Nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. wykonana przez rzeczoznawcę samochodowego H. Z., wydruk aukcji internetowej, dokument zakupu, Formularz wydania aktu Własności [...].

Podczas kontroli ustalono, że przemieszczenie w/w odpadu odbywało się bez stosownych zezwoleń na przywóz odpadów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Biorąc pod uwagę, że doszło do nielegalnego przemieszczania odpadu, Urząd Celny w L., Oddział Celny w L. przekazał całą dokumentację do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, z wnioskiem o wydanie decyzji.

W dniu [...] lutego 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, kary pieniężnej M. J., jako odbiorcy odpadu w postaci przedmiotowego motocykla, przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, decyzją znak: [...] z dnia [...] maja 2010 r., nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł, na M. J., prowadzącego działalność gospodarczą pod w/w adresem, jako odbiorcę odpadu w postaci motocykla przywiezionego nielegalnie na terytorium Polski. Jako podstawę wydania decyzji organ powołał art. 32 ust. 1 i art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 3 ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył okoliczności ujawnienia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadu.

W uzasadnieniu decyzji organ instancji wskazał, iż przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej kierował się treścią art. 34 powyższej ustawy, uwzględnił ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okolicznością braku uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia Nr 1013/2006.

W uzasadnieniu odwołania od powyższej decyzji M. J. wyjaśnił, że w momencie zakupu był na miejscu aukcji i nie stwierdził, że przedmiotowy motocykl jest odpadem oraz, że jest nienaprawialny. Jednocześnie Strona podkreśliła, że odbierając ten motocykl [...] w G. jego stan nie był adekwatny do tego z dnia zakupu. Wskazał, że przedmiotowy motocykl poddano ocenie uprawnionemu rzeczoznawcy, który nie stwierdził przeciwwskazań do naprawy i dalszej eksploatacji. Ponadto odwołujący się wskazał, że każda firma ubezpieczeniowa daje możliwość poszkodowanemu, że poszkodowany otrzymuje rekompensatę za powstałe szkody i sam naprawia pojazd lub zwraca poszkodowanemu cenę wartości rynkowej pojazdu. Podkreślił, że dokonał zakupu innych pojazdów od tego samego ubezpieczyciela, a nie zostały one uznane za odpady. W dalszej części odwołania M. J. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz poinformował o fakcie zaprzestania prowadzenia przedmiotowej działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nałożona kara jest nierealna do spłaty.

Rozpatrując złożone odwołanie Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że M. J. złożył w Oddziale Celnym w L. zgłoszenie celne związane z procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci uszkodzonego motocykla marki [...], o numerze ramy [...]. Na podstawie zgromadzonych dokumentów m.in. dokumentu SAD oraz dokumentów zakupu określono, że wysyłającym przedmiotowy motocykl była firma [...]. Organ odwoławczy stwierdził że przedmiotowe dokumenty świadczą o tym, że M. J., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] był odbiorcą przedmiotowego uszkodzonego motocykla.

W materiale dowodowym znajdują się tłumaczenia ww. dokumentów. W dokumencie nr [...] znajduje się zapis, "Akt własności na ten pojazd został wydany, a ten unieważniony przez Ministerstwo Transportu [...] dnia [...].10.2007 ze wzglądu na niemożliwość zreperowania tego pojazdu". Z tłumaczenia dokumentu dotyczącego aukcji przedmiotowego motocykla zleconego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, wynika, iż dokument ten to wydruk "Aukcja powypadkowych pojazdów z firm ubezpieczeniowych". Tłumaczenia powyższych dokumentów wykazują, że przedmiotowy motocykl posiadał uszkodzenia oraz, że unieważniono akt własności przedmiotu postępowania i wydano dokument dla ww. pojazdu świadczący o nienaprawialności. Żaden z przedstawionych dokumentów nie stanowi odpowiednika dowodu rejestracyjnego przedmiotowego motocykla, który pozwalałyby na zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.), a co za tym idzie, który pozwalałyby na dopuszczenie tego pojazdu do ruchu na terytorium Polski. Powyższe wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, zgodnie z którym rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie, między innymi, dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W związku z brakiem możliwości zarejestrowania przedmiotowego pojazdu na terytorium Polski, pojazd ten nie mógł być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem.

Zdaniem organu odwoławczego z powyższego wynika, iż poprzedni właściciel przedmiotowego motocykla, nie znajdując dla niego dalszego zastosowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, pozbył się go na rzecz firmy ubezpieczeniowej, a ww. pojazd utracił dowód rejestracyjny bezpowrotnie i w związku z tym utracił możliwość użytkowania go zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Ostatecznie przedmiotowego pojazdu pozbył się podmiot [...], który nie znajdując dla niego dalszego zastosowania i możliwości użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, pozbył się go jako nienaprawialnego na rzecz odbiorcy M. J.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że powyższe jest dowodem na to, iż poszczególne podmioty zbywając, przedmiotowy pojazd, który ostatecznie zbyto na rzecz strony, mieli świadomość, iż nie nadaje się on do użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Przedmiot postępowania został zbyty na rzecz strony, jeszcze na terenie [...], gdzie bezpowrotnie utracił możliwość użytkowania go zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Poprzedni właściciel tj. podmiot z terenu [...] nie widząc możliwości użytkowania go zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem pozbył się przedmiotowego pojazdu na rzecz skarżącego.

W świetle powyższego przedmiotowy pojazd stanowi odpad bowiem zgodnie z definicją odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21) każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

Organ odwoławczy powołał się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 982/09 i wskazał, że decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za odpad ma nie tylko jego stan w momencie sprowadzenia na terytorium Polski, ale również wola jego poprzedniego posiadacza. W przedmiotowym wyroku Sąd odnosił się do przypadku, gdy pojazd posiada dokument świadczący o nienaprawialności. "W ocenie Sądu decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za odpad ma jego stan w chwili sprowadzenia na terytorium Polski oraz wola jego poprzedniego posiadacza. Sporny pojazd - jak to wynika z dokumentu urzędowego wystawionego przez władze [...] - był nienaprawialny, co bezsprzecznie oznacza, iż w stanie przywiezionym nie mógł poruszać się po drogach, w istocie stracił dotychczasowe przeznaczenie. Z kolei to, że możliwa byłaby jego naprawa, w wyniku której powróciłby do swoich cech użytkowych, nie wpływa na zmianę oceny, że w czasie przewożenia przez granicę kraju stanowił odpad. Również poprzedni właściciel mając świadomość, że pojazd jest nienaprawialny, zatem nie będzie mógł go już używać w sposób jaki nakazuje jego przeznaczenie, wyzbył się go. Innymi słowy pozbycie się pojazdu było umotywowane okolicznością jego nienaprawialności, co by znaczyło że właściciel pozbywał się czegoś co było pojazdem, a przestało nim być na skutek nienaprawialności. Pozbycie to (które stanowi przesłankę do uznania danego przedmiotu za odpad) w istocie oznacza więc zmianę sposobu dotychczasowego użytkowania przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to jego przeznaczeniem, a nowy sposób użytkowania mógłby wywołać niekorzystne oddziaływanie na środowisko".

Organ odwoławczy wskazał również, że w wyroku z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-194/05 Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, iż "zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako odpadu w rozumieniu art. 1 lit. a dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156, wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia pojęcia "usuwać". Pojęcia te należy interpretować nie tylko w świetle celu dyrektywy, którym zgodnie z motywem trzecim jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez zbieranie, transport, unieszkodliwianie, magazynowanie oraz składowanie odpadów, ale również w świetle art. 174 ust. 2 WE, który stanowi, że polityka Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i że opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego. Wynika stąd, że pojęcia te, a co za tym idzie pojęcie "odpady" nie mogą być interpretowane w sposób zawężający. Fakt, że dana substancja jest rzeczywiście "odpadem" w rozumieniu art. 1 lit a dyrektywy 75/442 w sprawie odpadów, zmienionej dyrektywą 91/156, winien być potwierdzony w świetle wszystkich okoliczności, z uwzględnieniem celu tej dyrektywy i jej skuteczności, która nie może zostać podważona. Pewne okoliczności mogą zatem stanowić wskazówkę występowania działania polegającego na "usuwaniu", zamiaru "usunięcia" lub zobowiązania do "usunięcia" substancji lub przedmiotu w rozumieniu tego przepisu".

Organ drugiej instancji wskazał, że przywołana w powyższym wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dyrektywa 75/442 w sprawie odpadów, zmieniona dyrektywą 91/156, w chwili obecnej nie jest aktem obowiązującym. Obecnie zagadnienia związane z gospodarką odpadami reguluje dyrektywa z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy. Dyrektywa została przyjęta z uwzględnieniem Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, a w szczególności jego art. 175 ust. 1, stanowiącym, że Rada decyduje o działaniu służącym osiągnięciu celów określonych w art. 174, które ma być podjęte przez Wspólnotę. Głównym celem dyrektywy z 2008 r. w sprawie odpadów jest zmniejszenie negatywnych skutków wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi dla art. 175 ust. 1 WE pojęcie "usuwać" także należy interpretować w świetle zapisu art. 174 ust. 2 WE. Zatem przytoczony wyżej wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma swoje zastosowanie także w odniesieniu do zapisów obecnie obowiązującej dyrektywy z 2008 r. w sprawie odpadów.

W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, mając na uwadze wyżej przytoczony wyrok, a także wyżej przywołane dowody i okoliczności, w przedmiotowej sprawie przedmiot postępowania wypełniał definicję odpadu zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), obowiązującej w dacie przemieszczenia, według której "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany". Wyżej przedstawiony status przedmiotowego pojazdu stanowi podstawę do zakwalifikowania przedmiotu postępowania do kategorii Q2 - "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym". Nadto, brak możliwości użytkowania przedmiotowego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem daje podstawę do zakwalifikowania go do kategorii Q6 - "przedmioty lub ich części nienadające się do użytku (np. usunięte baterie, zużyte katalizatory itp.)" określonych w załączniku nr 1 do powyższej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Przedmiotowy pojazd stanowił odpad także w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

Odnosząc się do wyjaśnień skarżącego, że osobiście uczestniczył w oględzinach pojazdu podczas aukcji i nie stwierdził, żeby pojazd był odpadem oraz był nienaprawialny organ odwoławczy podniósł, że dla uszkodzonego motocykla marki [...], o numerze ramy [...], został wystawiony dokument nr [...] z następującym zapisem, "Akt własności na ten pojazd został wydany, a ten unieważniony przez Ministerstwo Transportu [...] dnia [...]. 10.2007 ze względu na niemożliwość zreperowania tego pojazdu". Unieważniając akt własności przedmiotowego pojazdu kompetentne władze [...] zapewne wzięły pod uwagę stan techniczny pojazdu, co spowodowało wystawienie przedmiotowego dokumentu. Ważny jest fakt, że określony został status i przeznaczenie przedmiotowego pojazdu, nadany przez właściwe władze [...], a który świadczy o braku możliwości użytkowania spornego pojazdu zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem niezależnie od stanu technicznego pojazdu oraz technicznej możliwości jego naprawy.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że załączona do akt ocena techniczna wykonana po sprowadzeniu motocykla na terytorium kraju, wykazuje, że w przedmiotowym motocyklu praca silnika jest prawidłowa. W świetle powyższego – zdaniem organu odwoławczego – brak jest podstaw do uznania, że przedmiotowy pojazd już na terenie [...] został osuszony i zdemontowany. W związku z powyższym organ uznał, że przedstawiony przez stronę dokument w postaci faktury Nr [...] świadczący o rozebraniu i osuszeniu przedmiotowego motocykla, jest niewiarygodny.

W trakcie postępowania prowadzonego w sprawie zagospodarowania odpadu M. J. nie wskazywał na fakt rozebrania i osuszenia przedmiotu postępowania, a wprost przeciwnie wskazywał na uszkodzenia powstałe podczas transportu powstałych niezależnie od niego i deklarował chęć naprawy przedmiotowego pojazdu. Również w przedmiotowym odwołaniu Strona nie wskazywała na fakt dokonania rozebrania i osuszenia przedmiotowego motocykla.

Jak podkreślił Główny Inspektor Ochrony Środowiska zarówno w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, jak i w sentencji organ pierwszej instancji wykazał, iż międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 w/w rozporządzenia procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają wszystkie odpady, jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania, a także:

- odpady wyszczególnione w załączniku IV, który obejmuje między innymi opady wyszczególnione w aneksach II i VII Konwencji Bazylejskiej;

- odpady wyszczególnione w załączniku IVA;

- odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV i IVA;

- mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA,

jeżeli mają być poddane procesom odzysku.

Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), odpady zużytych pojazdów klasyfikuje się pod kodem 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy lub pod kodem 16 01 06 - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów". Motocykl marki [...], o numerze ramy [...], posiadał m.in. silnik zasilany olejem silnikowym. Z tej przyczyny należy stwierdzić, że posiadał właściwości niebezpieczne, zatem powinien być sklasyfikowany pod kodem 16 01 04*. Odpady o kodzie 16 01 04* nie są sklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV i IVA. Z tego względu międzynarodowe przemieszczenie odpadu w postaci powyższego pojazdu do Polski winno się odbyć w zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów. Przywołując treść art. 2 pkt 35 lit. a w/w rozporządzenia, w myśl którego przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgadnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie, transport przedmiotowego odpadu na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów.

Odpowiednio do art. 2 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; (...) Z analizy dokumentów sprawy, a w szczególności dokumentu zakupu oraz zgłoszenia celnego, wynika, iż M. J. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: [...], jest odbiorcą przedmiotowego odpadu.

Zdaniem organu drugiej instancji w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, który obliguje wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska do nałożenia na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Ustalając wysokość kary należy zastosować kryteria określone w art. 34 w/w ustawy, tj. należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia Nr 1013/2006.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska ustalił karę w wysokości [...] zł, a uzasadniając tę wysokość wyjaśnił, iż kierował się treścią art. 34 ww. ustawy. Organ uwzględnił ilość odpadów, (tj. jeden uszkodzony pojazd) o kodzie 16 01 04* (tj. o niebezpiecznym charakterze), a także nie stwierdzenie, aby odpad spowodował zanieczyszczenie środowiska oraz fakt braku uprzedniego naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy i rozporządzenia Nr 1013/2006. Powyższe spowodowało wymierzenie kary w minimalnej wysokości ustawowej tj. [...] zł.

W ocenie organu drugiej instancji kierując się kryteriami określonymi w art. 34 ww. ustawy, tj. ilością przedmiotowych odpadów (jeden pojazd), jego niebezpieczny charakter, nie stwierdzenie, aby odpad spowodował zanieczyszczenie środowiska, a tym samym brak wystąpienia zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez odpad oraz brak uprzedniego naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy i rozporządzenia Nr 1013/2006, jest podstawą do tego, aby na stronę, jako odbiorcę nielegalnie przywiezionych odpadów nałożyć karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że w podstawie prawnej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nie przywołał art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Przepis ten, jako podstawa prawna wskazująca prawidłowo ustalonego odbiorcę odpadu w przedmiotowej sprawie, winien być przywołany przez organ w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.

W punkcie 2. sentencji decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał M. J. rachunek bankowy, na który winien dokonać wpłaty kary pieniężnej, a także ustalił termin dokonania tej wpłaty, tj. 14 dni od dnia, w którym zaskarżona decyzja stanie się ostateczna. Ponadto w punkcie 3. wskazał, że po upływie tego terminu (określonego w punkcie 2.) kara pieniężna podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Według art. 35 ust. 2 i 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, karę pieniężną wnosi się na rachunek wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który wydał decyzję w przedmiocie nałożenia kary, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Zapis, iż karę wnosi się w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja o wymiarze kary stała się ostateczna jest niezgodny z treścią w/w przepisu prawa. Ponadto treść art. 32 ust. 1 ww. ustawy uprawnia i zarazem obliguje w/w organ do dokonania czynności polegającej tylko i wyłącznie na nałożeniu kary pieniężnej w wysokości, którą organ ustali w oparciu o art. 34 ww. ustawy. Zdaniem organu odwoławczego nie istnieje przepis prawa, który uprawniałby w/w organ do wskazania terminu i rachunku bankowego oraz informacji o trybie ściągania kary, w sentencji decyzji nakładającej karę pieniężną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu, zatem organ ten nie miał prawa zamieścić takich treści w części decyzji stanowiącej rozstrzygnięcie. Określenie terminu i sposobu wykonania obowiązku nałożonego na stronę dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego, stanowiący materialną podstawę prawną decyzji administracyjnej, przewiduje możliwość określenia terminu i sposobu wykonania obowiązku. Na potwierdzenie swoich racji, organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1140/08 i Uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 1998 r. (OPS 2/98), wskazując, że termin i sposób uiszczenia kary wynika wprost z powszechnie obowiązującego prawa, tj. ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) i wobec uregulowania całokształtu obowiązków płatniczych nałożonych decyzją wydaną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy, brak jest przedmiotu który organ mógłby uregulować indywidualnie w drodze decyzji. Zaskarżoną decyzję w punkcie 2. oraz w punkcie 3. jej sentencji organ odwoławczy uchylił.

Jednocześnie, w ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, stanowi odzwierciedlenie stanu faktycznego i wydanie rozstrzygnięcia nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a tym samym pozwala na dokonanie rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Uchybienie organu pierwszej instancji w postaci wskazania w sentencji decyzji punktów odnośnie terminu i rachunku bankowego oraz informacji o trybie ściągania kary, nie narusza przepisów postępowania w stopniu wymagającym wyeliminowania w/w decyzji z obrotu prawnego.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. J., zaskarżonej decyzji zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że sprowadzony przez skarżącego motocykl stanowi odpad w rozumieniu w/w przepisu mimo tego, że w okolicznościach niniejszej sprawy w żaden sposób nie można było przyjąć, że poprzedni właściciel motocykla sprowadzonego przez skarżącego pozbył się go z uwagi na nienaprawialność i niemożność korzystania z niego zgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 i 80 kpa poprzez zupełnie dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w szczególności dotyczące ustalenia tego, czy sprowadzony przez skarżącego pojazd był osuszony przed sprowadzeniem go na terytorium Polski i bezpodstawne odmówienie wiary przedstawionej przez skarżącego faktury dotyczącej tej okoliczności.

Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2010 r.,

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że stanowisko organu odwoławczego, iż motocykl z uwagi na brzmienie dokumentu nr [...] nie mógł być naprawiony, a zatem nie nadawał się do zastosowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem jest sprzeczne z pozostałym, zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Z opinii biegłego rzeczoznawcy dokonanej po sprowadzeniu motocykla na terytorium Polski wynika, że silnik jest kompletny, bez widocznych uszkodzeń mechanicznych, a jego praca jest prawidłowa. Skarżący powołując się na orzecznictwo sądowe wskazał, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka "pozbycia się" danego przedmiotu warunkująca uznanie go za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach.

Zdaniem skarżącego nieuzasadnione jest stanowisko organu administracji, który zakwestionował udowodniony przez skarżącego fakt, że sprowadzony przez niego motocykl był osuszony. Skarżący złożył do akt postępowania fakturę z [...] wraz z tłumaczeniem, z której wynikało, że w przedmiotowym motocyklu nastąpiło spuszczenie płynów. Okoliczności, że przedmiotowy motocykl był osuszony nie przeczy fakt, że w opinii biegłego rzeczoznawcy znajduje się zapis, że praca silnika jest prawidłowa. Nie można wykluczyć faktu, że płyny silnikowe zostały w celach badań wprowadzone przez biegłego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego, natomiast argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, organ administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej jego oceny.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor Ochrony Środowiska w przedmiotowej sprawie był uprawniony do stwierdzenia, że przedmiot postępowania jest odpadem sprowadzonym do Polski nielegalnie, a za jego sprowadzenie odpowiedzialność ponosi skarżący. Przepisy ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów regulują obowiązki m.in. odbiorcy odpadów oraz organów administracji w zakresie międzynarodowego przemieszczenia odpadów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 powyższej ustawy, odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie jest każda osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Odbiorcy odpadów są obciążeni przede wszystkim obowiązkami o charakterze reglamentacyjnym, związanymi z przestrzeganiem sposobów postępowania z odpadami. Międzynarodowe przemieszczanie odpadów jest szczególnym rodzajem działalności objętym systemem prawa gospodarki odpadami. W prawie UE zagadnienia te są przedmiotem rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. W akcie tym określone są procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów, w zależności od pochodzenia, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia.

Należy uznać, że organ udowodnił, że odpad znajduje się w dyspozycji skarżącego. Z tego powodu Główny Inspektor Ochrony Środowiska w oparciu o tak ustalony stan faktyczny w sposób prawidłowy wydał zaskarżoną decyzję. W tych okolicznościach nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów

Kluczowym elementem definicji pojęcia "odpad" jest "pozbycie się", gdyż przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza (M. Górski, Gospodarowanie odpadami w świetle wymagań prawa wspólnotowego i polskiego prawa wewnętrznego, Poznań 2005, s. 41.). Pojęcie to jest podstawowym elementem treści normatywnej pojęcia "odpad". Z definicji ustawowej tego pojęcia wynika, że odpadem jest substancja lub przedmiot. Ta szczególna natura odpadu jest związana z określonymi zachowaniami posiadacza odpadów. Polegają one na: pozbywaniu się odpadów, zamiarze pozbycia się odpadów lub obowiązku pozbycia się odpadów.

Czynność polegającą na pozbyciu się odpadu możemy odnosić do pojęcia subiektywnej lub obiektywnej wartości substancji lub przedmiotu, którą ona przedstawia dla posiadacza odpadów. Z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wynika, że zakres pojęcia "odpad" zależy od interpretacji pojęcia "pozbywać się" (Wyrok ETS z 18 grudnia 1997 r. w sprawie C-129/96 oraz wyrok ETS z 8 września 2005 r. w sprawie C-121/03.).

Pojęciem "pozbycia się" użytego w powołanym przepisie zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt 960/08 uznając, że "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (tak też NSA w wyroku z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11, zbiór internetowy orzeczeń NSA – w bazie CBOIS).

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma to, iż z uwierzytelnionego tłumaczenia dokumentu nr [...] – Formularz Wydania Aktu Własności [...], z którego wynika, że motocykl objęty przedmiotowym postępowaniem został uznany za nienaprawialny – "Akt własności na ten pojazd został wydany, a ten unieważniony przez Ministerstwo Transportu [...] ze względu na niemożliwość zreperowania tego pojazdu".

Z dokumentu SAD wynika, iż [...] sierpnia 2008 r. przedmiotowy motocykl został zgłoszony do procedury celnej w Urzędzie Celnym w L. Według ww. zgłoszenia skarżący, jest odbiorcą przedmiotowego motocykla, a nadawcą [...]. Adnotacja o nienaprawialności motocykla, zamieszczona w dokumencie Formularz Wydania Aktu Własności [...], wskazuje bezsprzecznie, iż przedmiotowy motocykl znajdował się w stanie uszkodzonym i nie nadawał się do naprawy na terenie [...]. Powyższe dowodzi, iż pojazd ten nie mógł być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem już na terytorium [...]. Podstawowym dokumentem uprawniającym posiadacza pojazdu do jego zarejestrowania na terytorium [...] jest Akt (Tytuł) Własności (Certificate of Title). Dla przedmiotowego motocykla skarżący nie posiada żadnego dokumentu stanowiącego odpowiednik dowodu rejestracyjnego. Z tych powodów przedmiotowy motocykl nie podlega rejestracji także na terytorium Polski i nie może być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Dodatkowo wskazać należy, że wydruk ze strony internetowej przedstawiając ofertę sprzedaży przedmiotowego motocykla na aukcji zawiera wskazanie "Non - repairable" - "nienaprawialny".

Mając powyższe na uwadze organ w sposób prawidłowy uznał przedmiotowy pojazd za odpad. Z powodu nienaprawialności przedmiotowego motocykla na terytorium [...], organ pierwszej instancji uprawniony był do stwierdzenia, iż poprzedni jego właściciel, nie widząc dla przedmiotowego pojazdu dalszego zastosowania pozbył się pojazdu (motocykla) na rzecz skarżącego, co stanowiło przesłankę pozbycia się w rozumieniu definicji pojęcia "odpady". Z tych przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi i argumentów w niej zawartych i uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w skardze, że nieuzasadnione jest stanowisko organu administracji, który zakwestionował udowodniony przez skarżącego fakt, że sprowadzony przez niego motocykl był osuszony to wskazać należy, że organ odwoławczy szczegółowo opisał dlaczego nie dał wiary przedstawionej przez skarżącego fakturze i nie odniósł jej do przedmiotowego motocykla. Przede wszystkim faktura nie zawiera szczegółowych danych pozwalających na identyfikację motocykla, wskazuje jedynie jego markę [...], co ma szczególne znaczenie w kontekście informacji skarżącego, że zakupił w [...] jeszcze kilka pojazdów od tej samej firmy ubezpieczeniowej. Warto podkreślić, że skarżący na każdym etapie postępowania przedstawiał inną wersję stanu technicznego zakupionego motocykla, deklarując ostatecznie, że uszkodzenia powstały podczas transportu do Polski i "jego stan z dnia dzisiejszego nie odpowiada temu w jakim stanie pojazd ten znajdował się w [...]".

Odnosząc się do oceny technicznej Nr [...] sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego H. Z. to wskazać należy, że przedstawia ona stan techniczny pojazdu, wskazując na braki w wyposażeniu i uszkodzenia. Opinia niniejsza ma w sprawie marginalne znaczenie ponieważ nawet gdyby przyjąć, że istnieje techniczna możliwość dokonania naprawy w/w motocykla, to jednak w sprawie najistotniejsze znaczenie ma status "nienaprawialności" orzeczony przez właściwe władze [...], a więc przez państwo wywozu motocykla.

Mając z kolei na uwadze, iż wymierzona została najniższa możliwa kara, jaka mogła być zastosowana w oparciu o art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29.06.2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, należy stwierdzić, że organ uwzględnił wymienione w art. 34 tej ustawy okoliczności. Ta okoliczność dodatkowo przesądza za prawidłowością podjętego rozstrzygnięcia.

Uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie narusza prawa, zaś argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.