Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 167/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 22, art. 165, 165a i 169
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lipca 2016 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 4 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od otrzymywanej emerytury I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika I Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 22 grudnia 2015 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 100,00 zł (sto złotych 00/100), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez G. P. (dalej Strona, Skarżący) jest wydane na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) - /dalej: O.p./ postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 4 marca 2016 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 22 grudnia 2015 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od otrzymywanej emerytury z Polski.

1. Przebieg postępowania przed organami.

1.1 Pismem z dnia 30 marca 2015 r. Strona zwróciła się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o zaprzestanie poboru i zwrot dotychczas niesłusznie pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymywanej z Polski emerytury, powołując się na art. 18 ust. 1 umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U. z 2005 r., Nr 12, poz. 90 ze zm.) /dalej zwanej : Umowa/.

W udzielonej odpowiedzi z dnia 12 maja 2015 r. nr [...] (k. 5 akt administracyjnych) organ wyjaśnił, że emerytura wypłacana w ramach obowiązkowego systemu ubezpieczeń społecznych jest płatnością z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych w rozumieniu art. 18 ust. 2 Umowy i jako taka podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Z kolei w myśl art. 19 ust. 2 lit. a, b tej Umowy wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych w Polsce są emerytury przyznane w związku z wykonywaniem funkcji publicznych i zwolnienie to dotyczy pracowników państwowych i osób otrzymujących emerytury z tytułu wykonywanej w przeszłości pracy najemnej dla Polski. Mając powyższe na uwadze, organ podatkowy I instancji poinformował, że jeśli Strona posiada dokumenty wskazujące, że pobierane świadczenie emerytalne pozostaje w związku z pełnieniem funkcji publicznych, to o zaprzestanie poboru miesięcznych zaliczek winna wnioskować do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...].

Odnosząc się natomiast do żądania zwrotu pobranego już w latach ubiegłych podatku, organ wskazał, iż stosownie do treści art. 75 § 2 pkt 1 lit. "a" oraz art. 75 § 3 O.p., należy zwrócić się do organu podatkowego I instancji, poprzez złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, ze wskazaniem kwoty nadpłaty i okresu jakiego dotyczy wniosek wraz z dołączoną korektą zeznania podatkowego.

Strona, nie zgadzając się z udzieloną odpowiedzią, w kolejnych pismach z dnia 3 września 2015 r. oraz z dnia 24 września 2015 r. - adresowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (określonego jako pozew) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (nazwanego zażaleniem) i przekazanych następnie Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, jako omyłkowo skierowane do Sądu - podtrzymała wniosek o natychmiastowe zaprzestanie pobierania podatku od emerytury z Polski oraz zwrot całej kwoty nienależnie pobranego podatku dochodowego za lata 2011-2015.

W obu tych pismach skarżący podniósł, że od 1994 r. zamieszkuje w Republice Federalnej Niemiec i pobiera emeryturę wypłacaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]. Wyjaśnił przy tym, że świadczenie to, po potrąceniu zaliczki na podatek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przesyła do Niemiec, jednocześnie informując tamtejszy organ finansowy o wysokości brutto jego przychodów z tego tytułu. Na podstawie tej informacji, organ finansowy w miejscu jego zamieszkania ponownie pobiera podatek od przychodu z tytułu emerytury. Dlatego też, ponieważ pobieranie w Polsce podatku od wypłacanej mu emerytury jest niezgodne z art. 18 ust. 1 Umowy, zasadne jest żądanie dotyczące zaprzestania pobierania podatku od emerytury wypłacanej z Polski oraz zwrot już pobranych z tego tytułu należności podatkowych.

W reakcji na pismo Strony z 3 września 2015 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu w piśmie z dnia 13 listopada 2015 r. nr [...] wyjaśnił (ponownie jak we wcześniejszym piśmie z dnia 12 maja 2015 r. nr [...]), iż w celu rozstrzygnięcia ewentualnego zwrotu podatku pobranego przez ZUS Oddział w [...] od wypłaconego świadczenia emerytalnego skarżący winien złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, wskazując w tym wniosku kwotę nadpłaty oraz rok, którego dotyczy. Wskazał przy tym, że do wniosku należy dołączyć zeznanie roczne PIT-37 i poinformował, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony wraz z zeznaniem wszczyna postępowanie podatkowe, które zakończone zostanie wypłatą nadpłaty bądź wydaniem stosownej decyzji, od której przysługuje odwołanie. Dopiero po przeprowadzeniu przez organ podatkowy II instancji postępowania odwoławczego i wydaniu decyzji, przysługiwać będzie prawo do wniesienia skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Następnie, postanowieniem z dnia 22 grudnia 2015 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, na podstawie art. 165a O.p., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wnioskowanego w piśmie Strony z dnia 3 września 2015 r. zaniechania poboru podatku dochodowego od otrzymywanej emerytury z Polski, wskazując, że zastosowanie przewidzianej w art. 22 § 1 O.p. instytucji zaniechania poboru podatków jest wyłączną kompetencją ministra właściwego do spraw finansów publicznych, który może, w drodze rozporządzenia, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników zaniechać w całości lub w części poboru podatków określając rodzaj podatku, okres, w którym następuje zaniechanie i grupy podatników, których dotyczy zaniechanie.

Dlatego też, ze względu na brak w obowiązujących przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego, odmówiono wszczęcia postępowania we wnioskowanym przez Stronę zakresie, tj. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od otrzymywanej emerytury z Polski (zwolnienia od podatku).

1.2. W złożonym na powyższe rozstrzygnięcie zażaleniu z dnia 7 stycznia 2016 r. uzupełnionym pismem z dnia 1 lutego 2016 r., Skarżący wniósł o jego uchylenie, jako wydanego bez podstaw prawnych i opartego na nieprawidłowych przesłankach faktycznych. Ponowił też żądanie zaprzestania poboru miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od wypłacanego świadczenia emerytalnego oraz zwrot całej kwoty nienależnie pobranego podatku dochodowego z tego tytułu za lata 2011-2015.

W uzasadnieniu zażalenia zarzucił, że organ podatkowy I instancji nie odróżnia pojęcia emerytury od świadczenia socjalnego i stąd wynika jego błędna interpretacja obowiązujących przepisów. Według niego bezspornym w sprawie jest, że jeżeli od 1993 r. mieszka w Niemczech i jednocześnie pobiera świadczenie emerytalne z Polski, to tym samym, na podstawie art. 18 ust. 1 Umowy, wszystkie jego dochody, w tym z polskiej emerytury, podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech, jako w kraju, w którym obecnie zamieszkuje. Organ rentowy powinien zatem wypłacać należne mu świadczenie w pełnej wysokości, bez potrącania zaliczek na podatek dochodowy.

Tym bardziej, że jak zauważył, do urzędu finansowego w miejscu jego zamieszkania przesyłana jest nieprawdziwa informacja o osiągniętych dochodach z tytułu emerytury, w której podaje się jej wysokość w kwocie brutto, bez informacji o kwocie pobranego podatku ani faktycznym dochodzie. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2011 r. sygn. akt II UK 296/10.

1.3 Wskazanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, nie podzielając zarzutów zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I Instancji, w całości podzielając zawartą w nim argumentację faktyczną i prawną, wskazującą na zasadność odmowy wszczęcia postępowania podatkowego.

2. Postępowanie sądowe.

2.1 W skardze wniesionej do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także nakazanie organowi podatkowemu natychmiastowego zaprzestania pobierania od świadczenia emerytalnego zaliczek na podatek dochodowy i wypłaty mu kwoty 28.331,00 zł, jako niesłusznie pobranego podatku od emerytury w latach 2011 - 2015.

Zawarł też wniosek o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność oraz obciążenie organu podatkowego kosztami postępowania.

W uzasadnieniu skargi przywołał argumentację podnoszoną uprzednio w zażaleniu o bezpodstawności dokonywania potrąceń podatku dochodowego od otrzymywanej z Polski emerytury, w sytuacji, gdy od 1994 r. zamieszkuje on na stałe w Republice Federalnej Niemiec i tam też podlega obowiązkowi podatkowemu od całości uzyskiwanych dochodów. Na taki też tryb regulowania przez niego należności podatkowych od otrzymywanej emerytury wskazują zapisy art. 18 ust. 1 Umowy. Dalej wskazał, iż w tej sprawie występował bezskutecznie do organów podatkowych I i II instancji, zaś one odmówiły mu wszczęcia postępowania, zawile tłumacząc, dlaczego nie mogą tego uczynić. W ocenie Skarżącego jest to mataczenie mające na celu ukrycie bezprawnego poszerzenia grona podatników i co się z tym wiąże bezprawnego poboru podatku. Skoro bowiem jest on emerytem i pobiera emeryturę, a nie świadczenie socjalne, to podatek ma płacić w miejscu swojego zamieszkania. Do skargi załączono kserokopie deklaracji PIT-40A za lata 2011-2015.

2.2. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację i stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosząc o jej oddalenie w całości.

2.3. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - dalej jako: [p.p.s.a.] - w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

2.4 Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez Skarżącego.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a., zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub procesowego, w sposób odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. W przypadkach przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd obowiązany jest stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną.

Dokonana przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola zaskarżonego postanowienia, z uwzględnieniem uprawnień Sądu wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a. wykazała, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak też poprzedzające je postanowienie organu I instancji, naruszają zasady postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

2.4 Na wstępie dalej czynionych rozważań należy podkreślić, iż przedmiot zaskarżonego do Sądu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 4 marca 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 22 grudnia 2015 r. nr [...], stanowi odmowa wszczęcia postępowania w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od otrzymywanej emerytury z Polski.

Tym samym, na obecnym etapie rozpoznawania sprawy, istota sporu sprowadza się wyłącznie do oceny, czy istniały podstawy prawne do prowadzenia postępowania w przedmiocie objętym żądaniem Strony.

Stąd, poza zakresem rozważań Sądu musiała pozostać zarówno argumentacja skargi, jak i organów obu instancji, dotycząca opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych emerytury, w sytuacji, gdy pobierana jest ona przez osobę mającą miejsce zamieszkania na terenie Republiki Federalnej Niemiec. Z tych samych powodów Sąd nie odniósł się do żądań skargi wykraczających poza uchylenie zakażonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.

Z uwagi na procesowy charakter rozstrzygnięć organów obu instancji, a mianowicie odmowę wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie zaniechania poboru podatku dochodowego od otrzymywanej emerytury z Polski, w pierwszej kolejności niezbędnym jest odniesienie się do oceny prawidłowości, przyjętego przez nie przedmiotu postępowania, wynikającego ze zgłoszonego przez Stronę żądania.

Niewątpliwie pierwszym pismem w sprawie, złożonym przez Stronę w organie I instancji, było pismo z dnia 30 marca 2015 r. w którym zwróciła się ona do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o zaprzestanie poboru i zwrot dotychczas niesłusznie pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych od otrzymywanej z Polski emerytury, powołując się w tym względzie na regulację art. 18 ust. 1 umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzeczpospolitą Polską, a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku.

Kolejne jej pisma, w tym pismo z dnia 3 września 2015 r. adresowane już do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i określone jako pozew, przekazane następnie Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu, jako omyłkowo skierowane do Sądu, stanowiło jedynie podtrzymanie już wcześniejszego zgłoszonego żądania o natychmiastowe zaprzestanie pobierania podatku od emerytury z Polski oraz zwrot całej kwoty nienależnie pobranego podatku dochodowego za lata 2011-2015. Było też, co istotne, reakcją Skarżącego na pismo organu z dnia 12 maja 2015 r. nr [...] stanowiącego odpowiedz na jego pierwsze pismo z dnia 30 marca 2015 r., w której organ poinformował, że emerytura wypłacana w ramach obowiązkowego systemu ubezpieczeń społecznych jest płatnością z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych w rozumieniu art. 18 ust. 2 Umowy i jako taka podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W kwestii natomiast żądania zwrotu pobranego już w latach ubiegłych podatku organ wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 75 § 2 pkt 1 lit. "a" oraz art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej, należy zwrócić się do organu podatkowego I instancji, poprzez złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, ze wskazaniem kwoty nadpłaty i okresu jakiego dotyczy wniosek wraz z dołączoną korektą zeznania podatkowego.

W tej zaistniałej sytuacji, zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, iż pismem wszczynającym ewentualne postępowanie podatkowe, zgodnie z art. 165 O.p., jest pismo Skarżącego z dnia 30 marca 2015 r., w którym zwrócił się on do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu o zaprzestanie poboru i zwrot dotychczas niesłusznie pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2015, a nie, jak błędnie przyjęły organy obu instancji, jego kolejne pismo złożone w tej samej sprawie z dnia 3 września 2015 r.

Sposoby wszczęcia postępowania określone zostały w ramach art. 165 O.p. (na żądanie strony lub z urzędu). Przepis ten określa także formę wszczęcia postępowania podatkowego, a mianowicie postanowienia, dla wszczęcia postępowania z urzędu oraz doręczenia żądania organowi podatkowemu, w sytuacji postępowania wszczynanego na żądanie strony. W tym drugim przypadku regulacja z ta doznaje jednakże ograniczenia w art. 165a O.p., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. To właśnie na ten przepis powołały się organy obu instancji, stwierdzając, że zawarte w piśmie Strony z dnia 3 września, (wadliwie uznanym za pierwotny jej wniosek) żądanie dotyczy między innymi uregulowanej w art. 22 O.p. instytucji zaniechania poboru całości lub części podatku.

Jak słusznie zauważyły organy podatkowe, zgodnie z art. 22 § 1 O.p. to wyłącznie minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników: 1) zaniechać w całości lub w części poboru podatków, określając rodzaj podatku, okres, w którym następuje zaniechanie, i grupy podatników, których dotyczy zaniechanie; 2) zwolnić niektóre grupy płatników z obowiązku pobierania podatków lub zaliczek na podatki oraz określić termin wpłacenia podatku i wynikające z tego zwolnienia obowiązki informacyjne podatników, chyba że podatnik jest obowiązany do dokonania rocznego lub innego okresowego rozliczenia tego podatku.

Natomiast, czego już organy nie zauważają, zgodnie z przepisem art. 22 § 2 O.p organ podatkowy, na wniosek podatnika, może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku, jeżeli: 1) pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji, lub 2) podatnik uprawdopodobni, że pobrany podatek byłby niewspółmiernie wysoki w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy. Stosownie zaś do art. 22 § 2a tej ustawy organ podatkowy, na wniosek podatnika, może ograniczyć pobór zaliczek na podatek, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że zaliczki obliczone według zasad określonych w ustawach podatkowych byłyby niewspółmiernie wysokie w stosunku do podatku należnego od dochodu przewidywanego na dany rok podatkowy.

Na podstawie art. 22 § 5 O.p. w przypadku wydania decyzji na podstawie § 2 organ podatkowy określa termin wpłacenia przez podatnika podatku lub zaliczki na podatek, chyba że podatnik jest obowiązany do dokonania rocznego lub innego okresowego rozliczenia tego podatku.

Zaistniały w sprawie problem nie sprowadza się jednakże do oceny, czy organy podatkowe prawidłowo dokonały oceny swojej właściwości w aspekcie obu przywołanych wyżej zakresów przedmiotowych objętych regulacją art. 22 O.p., ale do prawidłowości odczytania żądania Skarżącego, z którym zwrócił się on do organów, domagając się podjęcia z ich strony określonych działań prawnych.

Istotnym bowiem w sprawie jest fakt, że skarżący od samego początku, czyli od pisma z dnia 30 marca 2015 r. poprzez kolejne jego pisma z dnia 3 września 2015 r. i 24 września 2015 r., jak również w zażaleniu, a końcowo także w samej skardze, nie domaga się zaniechania poboru czy też zwolnienia z podatku z uwagi na istnienie uzasadnionego interesu publicznego lub ważnego interesu podatników (§ 1 art. 22 O.p.) bądź zagrożenia jego własnego ważnego interesu, a w szczególności jego egzystencji (§ 2 art. 22 O.p.), ale konsekwentnie neguje obowiązek ponoszenia w Polsce obciążeń podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu otrzymywanej z kraju emerytury.

Zatem skoro Skarżący uważa, że nie ciąży na nim żadne zobowiązanie, trudno w tej sytuacji mówić o jakimkolwiek żądaniu przez Stronę udzielenia mu ulgi w płatności podatku, a taką formę pomocy stanowi regulacja art. 22 O.p. Dopóki też nie zostanie w formie procesowej przesądzone merytorycznie istnienie obowiązku podatkowego Skarżącego, które on konsekwentnie kwestionuje, to rozważanie o udzieleniu bądź odmowie udzielenia mu jakiejkolwiek przewidzianej prawem formy pomocy w płatności podatku jest co najmniej przedwczesne.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że w sytuacji, gdy organy obu instancji konsekwentnie odmawiają wszczęcia postępowania podatkowego, a takie rozstrzygnięcie ma charakter wyłącznie procesowy, niedopuszczalnym jest zawarcie w ich uzasadnieniu ocen merytorycznych co do zakresu obowiązywania regulacji art. 18 ust. 1 umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Takie rozważania wykraczają już bowiem pozą zakres przedmiotowy wyznaczony regulacją art. 165a O.p., w ramach której organy władne są jedynie do oceny istnienia wskazywanych w tym przepisie przeszkód do skutecznego wszczęcia postępowania podatkowego.

Sąd zauważa jednocześnie, że wbrew obecnemu stanowisku organów co do charakteru żądania Strony - nazywanego wprawdzie przez nią jako "zaprzestanie pobierania zaliczek" czy też "zaniechania pobierania podatku" - w udzielonej Stronie odpowiedzi z dnia 12 maja 2015 r. nr [...] na jej faktyczny wniosek z dnia 30 marca 2015 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu trafnie rozpoznał rzeczywistą treść żądania, jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku oraz nadpłaty podatku pobranego nienależnie przez płatnika. Nieprawidłowe było natomiast działanie organu sprowadzające się wyłącznie do udzielenia Stronie informacji o trybie składania wniosków o stwierdzenie nadpłaty, w przypadku kwestionowania przez podatnika zasadności pobrania podatku przez płatnika albo jego wysokości czy też żądania stwierdzenia nadpłaty podatku za lata ubiegłe.

Należy bowiem zauważyć, że w sytuacji, gdy złożony wniosek nie spełnia wymogów formalnych, a do tego de facto sprowadzała się informacja udzielona Skarżącemu, organ podatkowy winien uruchomić tryb umożliwiający podatnikowi uzupełnienie stwierdzonych braków formalnych, pod określonymi w art. 169 § 1 O.p. rygorami. Jeżeli zatem, według organu, podanie (wniosek) nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, wzywa on wnoszącego podanie do usunięcia braków w określonym terminie, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.

Brak takiego pouczenia, a w konsekwencji nieuzupełnienie stwierdzonego braku formalnego wniosku, nie może skutkować, a tak stało się w niniejszej sprawie, dorozumianym uznaniem przez organy podatkowe, że ponieważ Skarżący "nie złożył wskazanych przez organ podatkowy I instancji dokumentów i informacji koniecznych w postępowaniu o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, lecz konsekwentnie w ww. pismach z dnia 3 września 2015 r. oraz z dnia 24 września 2015 r. podtrzymał wniosek o natychmiastowe zaprzestanie pobierania podatku od emerytury z Polski oraz zwrot całej kwoty nienależnie pobranego podatku dochodowego za lata 2011 -2015 " to "w przedmiotowej sprawie - zgodnie z wolą Podatnika - należało rozpatrzyć wniosek o zwolnienie od podatku, a więc o zaniechanie poboru podatku".

Sąd nie podziela przy tym, ze wskazanych już wyżej przyczyn, dalszej konstatacji organów, iż "również w zażaleniu Pan G. P. wskazuje, że jego intencją jest zaprzestanie poboru podatków, co wskazuje na prawidłowość trybu rozpatrzenia wniosku Podatnika przez organ podatkowy I instancji".

Jeżeli natomiast, według organu, Skarżący w kierowanych do organów pismach, wskazuje na różne, sprzeczne ze sobą żądania (nienależny podatek i należny ale podlegający zaniechaniu) to rolą organów było dokładne wyjaśnienie intencji wnioskodawcy, przedmiotu i zakresu zgłoszonego przez niego żądania.

Reasumując powyższe, zdaniem Sądu, z uwagi na istniejące poważne wątpliwości co do treści samego wniosku, zamiaru strony, skutku jaki chce ona poprzez złożenie wniosku osiągnąć, należało w pierwszej kolejności podjąć stosowne działania zmierzające do ich wyjaśnienia. Rozstrzygnięciu tych wszystkich kwestii, z czego jednakże nie skorzystano, służy wezwanie w trybie art. 169 § 1 O.p., a także uzupełnienie braków formalnych wniosku, gdyby w ponownym rozpoznaniu sprawy organy uznały, podobnie jak w piśmie z dnia 12 maja 2015r., że jego przedmiotem jest stwierdzenie nadpłaty.

Niewyjaśnienie powyższych wątpliwości co do zamiaru strony narusza przepis art. 122 O.p., gdyż ustalenie stanu faktycznego obejmuje również ustalenie rzeczywistej treści żądania strony.

Końcowo Sąd zwraca uwagę, że w sytuacji, gdy Skarżący domaga się od organów określonego działania, jego obowiązkiem jest dostosowanie się do procedury obowiązującej w Polsce, albowiem to ona ma zastosowanie przez krajowymi organami podatkowymi. Dlatego też, zarówno kierowane pod ich adresem wnioski i żądania, jak i tryb postępowania przed organami, musi uwzględniać polską procedurę postępowania podatkowego. Niewątpliwie jej dochowanie umożliwi a co najmniej ułatwi ostateczne rozpoznanie sprawy, bez względu na jej końcowy wynik.

W konsekwencji poczynionych w sprawie ustaleń, zdaniem Sądu, doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów znajduje oparcie w treści art. 200 P.p.s.a.