Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 639/96
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 1997-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2 i 3, art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: 1. Użycie w art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ sformułowania "zobowiązania z tytułu podatków" jest przejawem nieprecyzyjności ze strony ustawodawcy. Odpowiedzialność wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być bowiem orzeczona dopiero, gdy spółka nie uiści podatku w terminie jego płatności. Orzeczenie o odpowiedzialności tego wspólnika za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych jest sprzeczne z art. 40 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

2. Przepis art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zawiera kategoryczne sformułowanie "organ podatkowy odstąpi od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej". Oznacza to, że gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy podatkowe powinny ustalić, czy zachodzą w sprawie ważne względy społeczno-gospodarcze i czy uzasadniają one odstąpienie od nałożenia odpowiedzialności podatkowej.

TEZY

1. Użycie w art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ sformułowania "zobowiązania z tytułu podatków" jest przejawem nieprecyzyjności ze strony ustawodawcy. Odpowiedzialność wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być bowiem orzeczona dopiero, gdy spółka nie uiści podatku w terminie jego płatności. Orzeczenie o odpowiedzialności tego wspólnika za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych jest sprzeczne z art. 40 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

2. Przepis art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zawiera kategoryczne sformułowanie "organ podatkowy odstąpi od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej". Oznacza to, że gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy podatkowe powinny ustalić, czy zachodzą w sprawie ważne względy społeczno-gospodarcze i czy uzasadniają one odstąpienie od nałożenia odpowiedzialności podatkowej.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 40 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o zobowiązaniach podatkowych "za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby trzecie jeżeli zachodzą przewidziane w ustawach okoliczności".

Ustawą w rozumieniu powyższego przepisu jest także ustawa o zobowiązaniach podatkowych. Dlatego jeżeli zajdą okoliczności określone w art. 47 ust. 2 tej ustawy, to wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiada za zaległości podatkowe spółki. Natomiast użycie w art. 47 ust. 2 sformułowania "zobowiązania z tytułu podatków" jest przejawem nieprecyzyjności ze strony ustawodawcy. Odpowiedzialność tego wspólnika może być bowiem orzeczona dopiero, gdy spółka nie uiści podatku w terminie jego płatności.

Analogiczne stanowisko zajęto m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego FPS 5/96 z dnia 9 marca 1996 r. /ONSA 1996 Nr 4 poz. 150/, w której odstąpiono od odmiennego stanowiska wyrażonego w wyroku tegoż Sądu III SA 1221/93 z dnia 2 lutego 1994 r.

W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe kierowały się zaś stanowiskiem zajętym w ostatnim z powołanych orzeczeń.

Orzeczenie przez te organy o odpowiedzialności skarżącego za odsetki za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług jest zatem sprzeczne z art. 40 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wyłączającego odpowiedzialność tzw. osób trzecich za te odsetki.

Dodać można tylko, iż gdy ustawodawca pragnie rozciągnąć odpowiedzialności tzw. osób trzecich na odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne, to czyni to w sposób wyraźny.

Ilustracją może być tutaj art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 119 poz. 561 ze zm./: "Kupujący lub przejmujący przedsiębiorstwo odpowiada za zobowiązania podatkowe ujawnione w bilansie zamknięcia przedsiębiorstwa.

W stosunku do kupującego lub przejmującego przedsiębiorstwo nie stosuje się ograniczeń z art. 40 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 31 /czyli ustawy o zobowiązaniach podatkowych - uwaga Sądu/".

Organy podatkowe także wbrew postanowieniom art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie rozważyły, czy nie należy odstąpić od nałożenia na skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze.

Przepis ten zawiera kategoryczne sformułowanie "organ podatkowy odstąpi od nałożenia odpowiedzialności podatkowej".

Oznacza to, że gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy podatkowe powinny ustalić czy zachodzą w sprawie ważne względy społeczno-gospodarcze i czy uzasadniają one odstąpienie od nałożenia odpowiedzialności podatkowej.

W tym stanie rzeczy skarga jest uzasadniona.

Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji.