Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 785/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 66, art. 71, art. 73, art. 79 ust.1, art. 80 ust.1, art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Dnia 10 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi E. H. i Z. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], znak: [...] Wójt Gminy D. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: "K.p.a."), art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 84 i art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – dalej także jako: "ustawa"), § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010r., Nr 213, poz. 1397), po rozpatrzeniu wniosku A Sp. Jawna, o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopalin ze złoża kruszywa naturalnego – piasku "A" położnego w obrębie działek nr 111, 112, 113, 114, 115 i 116 gmina D. – po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., a także po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowej inwestycji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli między innymi R. K. i H. K., E. H. i Z. H.. E. H. podniosła przede wszystkim, iż z zaskarżonej decyzji wynika, że samochody z ładunkiem z wyrobiska będą poruszały się po nieutwardzonej drodze w bezpośrednim sąsiedztwie jej zabudowań. Nadto przejazd kilkunastotonowych ciężarówek nie pozostanie bez wpływu na stan techniczny budynków. Dodała, iż nikt nie konsultował inwestycji z mieszkańcami od strony skutków jej prowadzenia, a na poczet inwestycji wykupiono 10ha gruntów, co świadczy o długoterminowej działalności.

Z kolei R. K., H. K., Z. H. oraz ponownie E. H. w piśmie z dnia 20 kwietnia 2013r. zarzucili naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie stosownych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy tj. wpływu transportu kruszywa na zabudowę mieszkaniową B. na odcinku od skrzyżowania dróg do wsi J., stanu dróg gminnych, którymi ma być transportowane kruszywo oraz pominięcie słusznego interesu społecznego, a uwzględnienie wyłącznie interesu przedsiębiorcy. Nadto naruszenie przepisu art. 8 K.p.a. przez działania skutkujące utratą zaufania do organów, zlekceważenie mieszkańców w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, art. 9 K.p.a. przez nieudzielanie mieszkańcom pełnych informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć znaczenie dla sprawy, tak aby ewentualna nieznajomość prawa nie spowodowała szkody dla miejscowej społeczności. Odwołujący zarzucili także naruszenie art. 10 K.p.a. przez niezapewnienie mieszkańcom czynnego udziału w każdym stadium postępowania i podejście do sprawy w sposób stricte formalny tj. zamieszczenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń w budynku urzędu, ale nie przysłanie zawiadomienia mieszkańcom, którzy wystąpili do Wójta z negatywnymi uwagami odnośnie inwestycji. Zdaniem odwołujących takie działanie organu należy traktować jako niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu okolicznym mieszkańcom. Wskazali także na naruszenie art. 11 K.p.a. przez brak przekonywującego uzasadnienia dla wydanej decyzji, nie wyjaśnienie przesłanek, którymi kierowano się przy ustalaniu warunków transportu kruszywa, dopuszczalnego natężenia ruchu pojazdów oraz trasy przejazdu dla ciężarówek, art. 28 K.p.a. przez nieprzyznanie mieszkańcom statusu strony mimo, iż decyzja dotyczy w sposób istotny ich interesu nie tylko faktycznego, ale i prawnego związanego z prawną gwarancją do bezpiecznego zamieszkiwania i spokojnego funkcjonowania, art. 39 i art. 40 K.p.a. przez niedoręczenie mieszkańcom zaskarżonej decyzji, art. 107 § 3 K.p.a. przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego dla przyjętych ustaleń w zakresie przejazdu samochodów z kruszywem.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 3 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 82 ust. 1 i ust. 3 ustawy:

- umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniami H. K., R. K., Ł. K., M. M., J. M., I. W., T. W., Ł. D., K. D., Z. W., K. Ł., M. H., W. H., H. Z., K. Z., W. Z., P. Z., I. S., L. S. (pkt 1 decyzji), oraz

- utrzymało w mocy decyzję organu I instancji (pkt 2 decyzji).

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach:

postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust. 1. Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania decyzji. Wydanie powyższej decyzji następuje przed uzyskaniem decyzji wymienionych enumeratywnie w art. 72 ust. 1 ustawy. W przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, organ właściwy do wydania takiej decyzji stwierdza, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W postanowieniu tym określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko (art. 63 ust. 1 i ust. 4 ustawy). Postanowienie w sprawie obowiązku przeprowadzenia powyższej oceny – w myśl art. 64 ust. 1 ustawy – wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w przypadku przedsięwzięć określonych w art. 72 ust. 1 pkt 1 – 3, 10, 11, 13 i 15 – 17. Wypowiadając się w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organy opiniujące, w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby, określają także zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko (art. 64 ust. 3 ustawy). Jeżeli w postępowaniu o wydanie decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to – w myśl art. 77 ust. 1 ustawy – przed wydaniem decyzji organ właściwy do jej wydania:

uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska;

zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 – 3 i pkt 10 – 19.

Dalej organ wskazał, iż przed wydaniem wnioskowanej decyzji organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 w związku z art. 33 ust. 1 i art. 38 ustawy) poprzez podanie do publicznej wiadomości informacji o:

1) przystąpieniu do przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;

2) wszczęciu postępowania;

3) przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie;

4) organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień;

5) możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu;

6) możliwości składania uwag i wniosków;

7) sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21 – dniowy termin ich składania;

8) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków;

9) terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona;

10) postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone.

Organ administracji podaje również do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji i możliwościach zapoznania się z jej treścią.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Kolegium stwierdziło, że zarówno oceniana decyzja, jak i poprzedzające ją postępowanie administracyjne, odpowiada wszystkim wskazanym wyżej wymaganiom. Planowane przedsięwzięcie polegać będzie na eksploatacji złoża kruszywa naturalnego, piasku ze złoża "A", położonego w obrębie geodezyjnym [...]. Wydobycie będzie się odbywało na działkach geodezyjnych oznaczonych nr ewid. 111, 112, 113, 114, 115, 116 o łącznej powierzchni 7,11ha, zaś powierzchnia wydobycia wyniesie 6,82ha. Podczas prowadzenia robot górniczych na działkach oznaczonych nr 220 i 221, sąsiadujących z obszarem górniczym od strony wschodniej, zlokalizowane zostanie zaplecze socjalne, wobec czego całkowita powierzchnia terenu zajętego pod potrzeby kopalni wyniesie 9,99ha. Teren inwestycji jest oddalony od najbliższej zabudowy wsi J. o 110 – 140m. Złoże zostanie otwarte w południowo – zachodnim narożniku i będzie eksploatowane w kierunku północnym. Eksploatacja kruszywa odbywać się będzie metodą odkrywkową, systemem ścianowym, w wyrobiskach stokowo – wgłębnych, dwoma piętrami eksploatacyjnymi, suchym i zawodnionym, z jednego lub dwóch poziomów. Przewiduje się, że wydobycie kopaliny nie przekroczy 20.000m3 na rok. Głębokość wyrobiska wynosić będzie od około 5m do 13,0m. Wydobyta kopalina nie będzie poddawana procesowi przeróbki na terenie kopalni. Złoże nie będzie odwadniane. Wydobycie prowadzone będzie z uwzględnieniem nachylenia ścian nieprzekraczającym 60°. Skarpy eksploatacyjne posiadać będą kąt nachylenia ścian koło 45° w warstwie suchej i około 27° w warstwie zawodnionej. W celu ochrony terenów przyległych zastosowane zostaną pasy ochronne wykonane z nadkładu gromadzonego w granicach terenu górniczego w formie zwałowisk o szerokości około 10m i wysokości co najmniej 4m. W pierwszej kolejności zostaną usypane nasypy ziemne od strony najbliższej zabudowy (od północy). Nadkład zgromadzony na zwałowiskach zostanie wykorzystany do przyszłej rekultywacji terenów poeksploatacyjnych. Organ wskazał także, że przedsięwzięcie, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, należy do przedsięwzięć, dla których może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Organ podkreślił, iż dla terenu objętego planowanym przedsięwzięciem nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (zaświadczenie z dnia 5 grudnia 2012r. Wójta Gminy D.). Dalej organ przytoczył, iż postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy D. – po uprzednim uzyskaniu pozytywnej opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia 30 grudnia 2011r. nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz określił jego szczegółowy zakres. W dniu 16 listopada 2012r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wobec czego organ I instancji zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z wnioskiem o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o wyrażenie opinii w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanego przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał pozytywną opinię, wskazując równocześnie wymagania w zakresie ochrony środowiska geologiczno – gruntowego, ochrony środowiska wodnego, atmosferycznego oraz gospodarki odpadami, konieczne do uwzględnienia przy realizacji planowanego przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Ł., po uprzednim uzupełnieniu na jego żądanie ustaleń raportu wydał w dniu [...], postanowienie, w którym uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określając równocześnie warunki jego realizacji.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż w oparciu o powyższy materiał (raport o oddziaływaniu i jego uzupełnienie, oraz uzgodnienia właściwych organów) Wójt Gminy D. wydał w dniu [...] decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. W decyzji tej uwzględnił uwarunkowania określone przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. zawarte w postanowieniu uzgadniającym oraz wskazania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. zawarte w opinii sanitarnej, jak również zawarł wszystkie elementy wymagane przepisami art. 82 ust. 1 i ust. 3 ustawy.

Kolegium ustaliło, że organ I instancji zapewnił stronom udział w postępowaniu poprzez zawiadamianie o decyzjach i innych czynnościach postępowania w formie pisemnej (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 7 grudnia 2011r., zawiadomienie o zgromadzeniu całego materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z jego treścią oraz zgłoszenia żądań i wniosków z dnia 6 marca 2013r.) oraz poprzez doręczenie wydanej decyzji. Nadto zapewnił społeczeństwu udział w postępowaniu poprzez podanie do publicznej wiadomości informacji o wszczęciu postępowania oraz złożonym raporcie, uzgodnieniach i opiniach organów specjalistycznych, wydanej decyzji oraz miejscu i terminie zapoznania się z treścią powyższych dokumentów poprzez ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta w D. (art. 10 K.p.a. oraz art. 79 ust. 1 i art. 85 ust. 3 ustawy).

Dalej organ wskazał, iż inwestor, w ramach podejmowanego przedsięwzięcia, planuje zastosowanie szeregu rozwiązań chroniących środowisko, mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnego oddziaływania na środowisko. W celu ochrony atmosfery oraz ochrony przed hałasem inwestor zastosuje sprzęt w dobrym stanie technicznym, paliwa spełniające normy technologiczne, jak również przeprowadzać będzie okresowe przeglądy techniczne i konserwację urządzeń. Eksploatacja prowadzona będzie wyłącznie w porze dziennej. Źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza będą pracujące przy załadunku koparki i ładowarki, poruszające się po terenie kopalni pojazdy samochodowe i agregat prądotwórczy. Inwestor założył w sporządzonym raporcie około 40 kursów dziennie samochodów przeznaczonych do wywozu urobku, pracę dwóch koparek gąsiennicowych o mocy 139,7kW, dwóch ładowarek kołowych o mocy 183,85kW i 125,0kW oraz jednego agregatu prądotwórczego o mocy 450kW, zapewniającego zasilanie kontenerowego zaplecza socjalno – biurowego oraz oświetlenie kopalni. Praca kopalni odbywać się będzie od poniedziałku do piątku, tj. około 170 dni w roku. Dla wskazanych wyżej założeń inwestor przeprowadził obliczenia w zakresie emisji do powietrza pyłów i gazów i ustalił, że stężenia emitowanego do powietrza dwutlenku azotu, węglowodorów alifatycznych, węglowodorów aromatycznych, tlenku węgla, benzenu, dwutlenku siarki oraz pyłu zawieszonego nie przekroczą dopuszczalnych stężeń tych substancji do powietrza.

Organ wskazał także, że oddziaływanie hałasu emitowanego przez maszyny i urządzenia pracujące na terenie kopalni zbadane zostało w odniesieniu do dopuszczalnych poziomów hałasu dla terenu zabudowy zagrodowej, tj. 55 dB dla pory dnia i 45 dB dla pory nocy. Związane jest to z charakterystyką otoczenia planowanego przedsięwzięcia. Sąsiedztwo terenu inwestycji stanowią bowiem, od północy tereny rolne oraz w odległości około 110m licząc od granicy terenu inwestycji znajduje się zabudowa zagrodowa, od wschodu tereny rolne i leśne, od południa tereny rolne i leśne oraz od zachodu droga gminna, zaś dalej tereny rolne i leśne. Dla tak scharakteryzowanego otoczenia planowanego przedsięwzięcia, przy założeniu emisji hałasu związanego z ruchem samochodów po terenie oraz hałasu związanego z pracą ciężkiego sprzętu (koparek, ładowarek i agregatu prądotwórczego), jak również przy założeniu prowadzenia eksploatacji w dwóch etapach (wydobycie powierzchniowe w pierwszym piętrze – l etap oraz wydobycie powierzchniowe w kolejnym piętrze – II etap, emitowany poziom dźwięku obliczony dla terenu zabudowy zagrodowej na działce nr ewid. 91 wyniesie w porze dnia dla etapu l – 47,8 dB oraz dla etapu II – 43,3 dB, zaś obliczony dla terenu zabudowy zagrodowej na działce nr ewid. 107 wyniesie w porze dnia dla etapu l – 46,4 dB oraz dla etapu II – 44,0 dB. Konkludując organ wskazał, iż wykonane obliczenia równoważnego poziomu hałasu w punktach obserwacji na terenach chronionych akustycznie (zabudowa na działkach nr 91 i 107) wykazały, że normy dopuszczalnego poziomu hałasu nie zostaną przekroczone.

Organ wskazał także, że w zakresie ochrony środowiska geologiczno – gruntowego zostaną zastosowane działania ochronne i prewencyjne polegające na systematycznym kontrolowaniu skarp zewnętrznych, aby nie doszło do naruszenia ich stateczności, tankowaniu sprzętu poza terenem złoża, na działkach o nr ewid. 220 i 221, bezpośrednio z cystern, na podłożu utwardzonym za pomocą płyt betonowych i przy zastosowaniu sorbentów. Ponadto wierzchnia warstwa nadkładu, stanowiąca część glebową, zostanie zmagazynowana i wraz z pozostałą częścią nadkładu zostanie użyta do rekultywacji terenu po zakończeniu eksploatacji. Zachowane zostaną pasy ochronne stosownej szerokości, odpowiedni kąt nachylenia skarp eksploatacyjnych (do 60°) oraz poeksploatacyjnych (do 45° w warstwie suchej i 27° w warstwie zawodnionej). Eksploatacja złoża nie naruszy stanu wód i nie wpłynie na stosunki wodne w jego sąsiedztwie. Na analizowanym terenie nie występują urządzenia melioracji wodnej, a woda nie będzie wykorzystywana do celów wydobywczych. Wody opadowe będą swobodnie filtrować w głąb wyrobiska. Ścieki sanitarne powstałe w związku z pracą ludzi będą zbierane do szczelnego zbiornika i opróżniane przez specjalistyczną firmę posiadającą zezwolenie na opróżnianie zbiorników bezodpływowych oraz transport nieczystości ciekłych. Wody gruntowe będą zabezpieczone przed przedostawaniem się olejów w sposób dostosowany dla ochrony gruntu.

Organ podkreślił, iż analizowany teren nie stanowi miejsca występowania roślinności o wysokich walorach przyrodniczych ani siedliska rzadkich gatunków. Teren objęty planowanym przedsięwzięciem jest typowo rolniczy, o glebach klasy VI i w niewielkim stopniu klasy V, zajęty pod uprawę zbóż. Obszary podlegające ochronienie przyrodniczej położone są w dużej odległości od terenu przedsięwzięcia (od 15,1 km – SSOS "B" do 22,7 km – "C"). Po zakończeniu eksploatacji zostanie przeprowadzona rekultywacja terenu, w ramach której przewiduje się przemieszczenie zwałowisk powstałych w wyniku eksploatacji do wyeksploatowanego wyrobiska w celu złagodzenia zmian terenu, jak również usunięcie wszelkich utwardzeń powstałych podczas eksploatacji. Rekultywacja terenu poeksploatacyjnego zostanie przeprowadzona w kierunku wodno – leśnym.

W raporcie przeanalizowane zostały warianty realizacji planowanego przedsięwzięcia, tj. wariant zerowy, polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz dwa warianty alternatywne, z których każdy przewiduje inną drogę transportu wydobytego kruszywa oraz lokalizację zaplecza socjalno – biurowego. W wyniku porównania wariantów realizacji przedsięwzięcia autorzy raportu wskazali do realizacji wariant polegający na eksploatacji złoża dwoma piętrami: suchym i zawodnionym, przy założeniu wywozu urobku drogami gminnymi położonymi od strony północnej złoża, z pominięciem terenów zabudowy zagrodowej, samochodami o ładowności od 20 do 40Mg. We wskazanym wariancie przewiduje się pracę kopalni od 6°° do 22°°, przy zatrudnieniu 8 osób. Usytuowanie zaplecza socjalno – biurowego planuje się na działkach oznaczonych nr ewid. 220 i 221, położonych poza granicami złoża.

Konkludując organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzona przez inwestora analiza oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykazała, iż planowane przedsięwzięcie, przy zastosowaniu założonych rozwiązań technicznych i organizacyjnych, nie będzie oddziaływać ponadnormatywne na środowisko, zarówno w zakresie emisji gazów i pyłów do powietrza, jak również oddziaływania akustycznego. Planowane przedsięwzięcie nie będzie również oddziaływać na obszary przyrodniczo chronione oraz na zabytki, ponieważ jest zlokalizowane w znacznej odległości od terenów ich występowania. W wyniku realizacji planowanego przedsięwzięcia nie wystąpi konieczność ustanowienia terenu ograniczonego użytkowania, jak również nie przewiduje się wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach Kolegium stwierdza, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiały dowodowego, należy je uznać za bezzasadne. Po pierwsze zauważyć należy, że w wydanej decyzji zawarte zostały uwarunkowania dotyczące drogi transportu wydobytego kruszywa oraz natężenia ruchu pojazdów transportujących urobek. Transport urobku odbywać się będzie od strony wschodniej złoża drogą gminną w kierunku północnym i północno – zachodnim (przebieg drogi transportu został uwidoczniony na kopii mapy ewidencyjnej załączonej do pisma Wójta Gminy D. z dnia 6 lutego 2012r. skierowanego do inwestora). Wskazana droga transportu omija tereny zabudowy zagrodowej, położone głównie przy drodze oznaczonej jako działka o nr ewid. 197 (w kierunku zachodnim). Ponadto natężenie transportu zostanie ograniczone do 25 pojazdów ciężarowych dziennie, poruszających się z maksymalną prędkością 20 km/h i o ładowności do 27Mg. Organ przypomniał także, że inwestor przeprowadzając badania w zakresie natężenia hałasu przyjął dzienne natężenie ruchu pojazdów transportowych do 40 przejazdów. Oznacza to, że rzeczywiste natężenie hałasu, przy ruchu do 25 pojazdów dzienne, będzie niższe od założonego w raporcie. Inwestor został również zobowiązany do zachowania właściwego stanu technicznego drogi przez cały okres funkcjonowania kopalni, jak również do przywrócenia stanu technicznego dróg po zakończeniu eksploatacji. Ponadto inwestor został zobowiązany do stosowania zabezpieczenia w postaci plandek okrywających wywożony urobek, w celu ograniczenia pylenia, jak również do zraszania nawierzchni drogi w dni suche i słoneczne. Organ podkreślił, iż drogi transportu są drogami gminnymi przeznaczonymi do użytku publicznego i znajdują się we władaniu Gminy D. W celu zabezpieczenia terenów sąsiadujących z terenem kopalni inwestor został zobowiązany do zachowania pasów ochronnych wokół terenu kopalni o szerokości od strony północnej co najmniej 6,6m, od strony zachodniej i wschodniej co najmniej 10m oraz od strony południowej co najmniej 6,7m, a także do wykonania wałów ziemnych wokół terenu kopalni. Przyjęte rozwiązania w zakresie organizacji transportu wydobytego kruszywa oraz zabezpieczenia terenu kopalni przez negatywnym wpływem na otoczenie – zdaniem organu – uwzględniają interes mieszkańców wsi położonej w sąsiedztwie kopalni oraz właścicieli działek położonych w bezpośrednim sąsiedztwie terenu objętego planowaną inwestycją. Wybór drogi transportu przebiegającej możliwie najdalej od siedzib ludzkich oraz utworzenie pasów ochronnych i wałów wokół terenu eksploatacji ma na celu zniwelowanie ujemnych skutków działania kopalni oraz transportu związanego z jej funkcjonowaniem.

Organ odwoławczy podkreślił, iż wbrew twierdzeniom odwołujących organ I instancji zapewnił stronom czynny udział w prowadzonym postępowaniu poprzez zawiadomienie o podejmowanych czynnościach oraz doręczenie wydanej decyzji, jak również zapewnił społeczeństwu udział w prowadzonym postępowaniu, zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy, czego potwierdzeniem są uwagi i zastrzeżenia wniesione przez strony oraz społeczeństwo w toku prowadzonego postępowania (pisma: z dnia 30 grudnia 2011r., z dnia 23 stycznia 2012r., z dnia 14 i 18 marca 2013r.).

W świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych zarzuty odwołania Kolegium uznało za bezzasadne, tym bardziej, iż odwołujący E. H. i Z. H. zostali prawidłowo uznani za strony postępowania. Odwołujący są właścicielami działki nr 110 przylegającej do terenu przedsięwzięcia. Jak wykazała analiza przeprowadzona w raporcie oddziaływania na środowisko, oddziaływanie akustyczne oraz emisja substancji do powietrza nie będzie wykraczać poza teren objęty przedsięwzięciem.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli mieszkańcy wsi B., a tym E. H. i Z. H. Zaskarżyli oni decyzję organu odwoławczego w całości i wnieśli o jej uchylenie zarzucając naruszenie art. 28 K.p.a. oraz przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r.. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie rozpoznał istoty sprawy, bezpodstawnie przyjmując spełnienie warunków dla prawidłowego ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji. Nie zgodzili się z praktyką, w której udział społeczeństwa przewidziany ustawą ma polegać na spełnieniu wyłącznie czynności formalnych takich jak wywieszenie zawiadomienia, czy zamieszczenie informacji na stronie internetowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi, wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013r. skarżący poparli skargę i oświadczyli, iż są właścicielami wszystkich gruntów w pobliżu projektowanej kopalni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, a więc nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 25 września 2009r., w sprawie sygn. akt I OSK 1403/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego (piasku). Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tejże ustawy.

W niniejszej sprawie obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, zgodnie z art. 63 ust. 1, w związku z art. 64 ust. 1 ustawy, a także § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, organ I instancji stwierdził, w drodze postanowienia po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz właściwego organu sanitarnego, określając jednocześnie szczegółowe uwarunkowania dotyczące: rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia; usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych, rodzaju i skali możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do ww. uwarunkowań. Ponadto zgodnie z art. 63 ust. 4, art. 64 ust. 3 oraz art. 66 tejże ustawy, w postanowieniu, o którym mowa, organ I instancji określił również zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Następnie należy wskazać, iż stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (art. 71 ust. 1 ustawy). Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o czym stanowi art. 71 ust. 2 ustawy. Natomiast z kolei art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, wydobywanie kopalin ze złóż, podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji oraz podziemne składowanie odpadów – wydawanej na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. – Prawo geologiczne i górnicze.

Wreszcie podkreślenia wymaga to, że co do zasady postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia (art. 73 ust. 1 ustawy). Zatem to inwestor jest podmiotem inicjującym wszczęcie postępowania celem realizacji założonego przez siebie przedsięwzięcia, które należy rozumieć jako zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin (art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy). Jednakże samo uzyskanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przesądza jeszcze o tym, czy inwestor przystąpi do realizacji planowanego przedsięwzięcia. Skoro bowiem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa szczegółowe warunki realizowania zamierzonego przedsięwzięcia na danym terenie, to do inwestora będzie należała decyzja, czy przy spełnieniu nałożonych decyzją warunków inwestycja nadal będzie dla niego opłacalna. Należy również pamiętać, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jednym z etapów realizacji inwestycji i wcale nie musi oznaczać, że w przypadku pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zainteresowany podmiot uzyska również pozostałe, wymagane odrębnymi przepisami pozwolenia umożliwiające mu realizację zamierzonego przedsięwzięcia. Zgodzić się w tym miejscu należy ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w postanowieniu z dnia 1 lutego 2010r., w sprawie sygn. akt II OZ 35/10, zgodnie z którym decyzja w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, jako etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie koncesji na wydobycie kopalin. Nie stanowi ona aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw osób trzecich i nie prowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków (vide: Wspólnota 2010/8/26). Z tego punktu widzenia nietrafny jest zarzut pominięcia przez organy administracji – w toku ferowania zaskarżonych decyzji – interesów właścicieli działek znajdujących się w sąsiedztwie projektowanej kopalni. Okoliczność, iż właściciele nieruchomości znajdujących się w szeroko ujętym sąsiedztwie projektowanej kopalni, nie zgadzają się na jej powstanie, nie stanowi samodzielnie dostatecznej podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej.

Pamiętać również należy o tym, iż czym innym jest określenie warunków środowiskowych dla realizacji planowanego przedsięwzięcia, a czym innym jest przestrzeganie przez inwestora ustaleń decyzji. Wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie można bowiem z góry zakładać, że wynikające z tej decyzji ustalenia i warunki nie będą przez inwestora przestrzegane. Jeżeli jednak tak się stanie, to będzie to podstawą do wszczęcia odrębnego postępowania, którego celem będzie ustalenie, czy inwestor przestrzega decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też postępuje w sposób sprzeczny z jej ustaleniami. Z tego punktu widzenia nie jest możliwe odnalezienie związku pomiędzy tymi zarzutami skargi, które wskazują – jak należy zakładać – przeszły sposób funkcjonowania kopalni. Kwestie te dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie mają istotnego znaczenia, bowiem kwestionowana decyzja formułuje warunki, które w przyszłości winien spełniać inwestor, o ile podejmie się realizacji – opisanego we wniosku – zamierzenia inwestycyjnego.

W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż organ I instancji miał podstawy do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przeprowadzone postępowanie, stosownie do treści art. 79 ust. 1 ustawy, zapewniało możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Złożony przez inwestora raport o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia wraz z jego późniejszym uzupełnieniem zawiera szczegółową ocenę przewidywanego wpływu eksploatacji złoża na środowisko przyrodnicze i zdrowie ludzi, a także zawiera określenie skutków przestrzennych prowadzenia tej działalności. Nadto zawiera informacje o środowisku, analizę warunków geologicznych i hydrologicznych obszaru lokalizacji złoża, a także istotnych elementów zagospodarowania terenu mających znaczenie dla właściwego prowadzenia robót wydobywczych i ograniczenia wpływu kopalni na środowisko. Ponadto w przedmiotowym raporcie opisane są warunki jakie winny być spełnione dla zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i ochrony poszczególnych elementów środowiska. Co więcej raport jest wykonany zgodnie z warunkami określonym w postanowieniu organu I instancji oraz z przepisami art. 66 ust. 1 ustawy. Zawiera on charakterystykę przedmiotowego przedsięwzięcia oraz warunki użytkowania terenu w czasie jego budowy, eksploatacji i likwidacji, ponadto wskazuje przewidywane ilości i rodzaje zanieczyszczeń wynikających z jego funkcjonowania, a także przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów i uzasadnienie proponowanego wariantu ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko. Obejmuje również opis metod prognozowania oraz opis przewidywanych oddziaływań na środowisko, a także zawiera analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z zamierzeniem. Raport zawiera także określenie przewidywanego oddziaływania hałasu na środowisko i stopnia zanieczyszczenia powietrza, a także określenie wpływu przedsięwzięcia na gatunki roślin, zwierząt oraz siedliska przyrodnicze. Wynika z niego jednoznacznie, że planowane przedsięwzięcie na obecnym etapie przewiduje rozwiązania najlepsze z możliwych, w ramach dostępnych środków, uwzględniające technologie i uwarunkowania gwarantujące bezpieczeństwo dla środowiska i życia ludzi.

Zdaniem Sądu organy wydały decyzję nie tylko z uwzględnieniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale również z uwzględnieniem przepisów omawianej ustawy, w tym w zgodzie z jej art. 80 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1. Do decyzji załączona jest również charakterystyka przedsięwzięcia, stosownie do art. 82 ust. 3 ustawy. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia ponadto zarówno wymogi art. 107 § 3 K.p.a., jak również zawiera elementy, o których mowa w art. 82 ustawy.

Sąd nie podzielił w związku z tym podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które w ocenie strony skarżącej mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem jasno wskazać, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego może stanowić podstawę wzruszenia zaskarżonej decyzji, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Aby taki zarzut mógł doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, konieczne jest ustalenie, że gdyby nie doszło do wskazanego naruszenia przepisów postępowania, to zaskarżona decyzja mogłaby być odmienna. Dopiero wykazanie, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia przepisów postępowania uzasadniającego uchylenie zaskarżonego aktu (vide: wyrok NSA z dnia 24 maja 2007r., w sprawie sygn. akt GSK 4/07; wyrok NSA z dnia 2 września 2009r., w sprawie sygn. akt II OSK 1317/08 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W realiach niniejszej sprawy brak jest okoliczności, które usprawiedliwiałyby stanowisko, iż naruszenie przepisów postępowania uniemożliwiło stronie skarżącej podjęcie jakiejś konkretnie wskazanej czynności. W toku postępowania administracyjnego, ale także w skardze do sądu skarżący nie wskazali jakiejkolwiek konkretnej czynności, którą organy winny przeprowadzić dla wykazania, że wydana decyzja winna mieć odmienną treść.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut pominięcia interesów społeczności lokalnej, a w szczególności konfliktu społecznego na tle powstania kopalni piasku. Okoliczności powyższe były elementem analizy organów administracji przed ferowaniem kwestionowanych decyzji. Ich nieuwzględnienie oznacza tylko tyle, że organy rozważając powyższą kwestie nie uznały dominacji interesów społeczności lokalnej nad interesami inwestora. W sytuacji kiedy interesy obu stron konfliktu społecznego były rozbieżne i nie istniała możliwość zbliżenia stanowisk, organ rozpoznając konkretną sprawę administracyjną winien uznać prymat racji jednej ze stron. Wybór dokonany w niniejszej sprawie bazuje na wszechstronnym rozważeniu okoliczności zgromadzonych w toku niniejszego postępowania i odpowiada przepisom omawianej ustawy. Ponadto wskazać należy, iż istnienie konfliktu społecznego wywołanego projektowaną inwestycją nie jest samodzielnie dostatecznym powodem do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji.

Zasadnicze powody konfliktu społecznego wypływają nie tyle z istnienia samej projektowanej kopalni, co z faktu transportowania urobku drogami położonymi w pobliżu domostw. Powyższe elementy stanu faktycznego sprawy zostały przez organy obu instancji poddane wszechstronnej analizie, a wnioski z niej znalazły odbicie w treści wydanej decyzji. Na wstępie należy wskazać, iż transport piasku nie będzie odbywał się drogą przez wieś, pomiędzy zabudowaniami zagrodowymi, lecz będzie omijał strefę zabudowy. Ponadto transport ten będzie odbywał się po ogólnie dostępnych drogach publicznych, przy użyciu środków transportu dopuszczonych do ruchu na takich drogach. Wreszcie warunki owego transportu określone w decyzji środowiskowej są reglamentowane w sposób precyzyjny i z całą pewnością uwzględniają interesy miejscowej ludności.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

LS