Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 862/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 105 par 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art 129 ust 5
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2019 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Wojewody z dnia 5 czerwca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej B. J. kwotę 697 zł ( słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 listopada 2018 r. znak [...] Prezydent Miasta K., na podstawie art. 105 §1 k.p.a. w zw. z art. 125 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami umorzył postępowanie z wniosku B. J. i W. G. w sprawie o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka [...] obr. [...]) jedn. ewid. K. objętą orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 19 września 1972 r. nr [...] o wywłaszczeniu na cele przebudowy ulicy [...], skierowanym do B. G..

Organ I instancji ustalił, że przed wywłaszczeniem parcela I. kat. [...] obj. Iwh [...] stanowiła w całości własność B. G.. Ustalił też, że we wskazanej decyzji wywłaszczeniowej mylnie wskazano liczbę wykazu hipotecznego dla przedmiotowej nieruchomości. Lwh [...] nie obejmował na karcie A ww. nieruchomości, a na karcie B jako właścicielka nie figurowała Pani B. G. (wskazane natomiast były inne osoby fizyczne). Wobec tego przyjęto, że wywłaszczona nieruchomość objęta była Iwh [...], gdzie jako właścicielka figuruje B. G.. B. J. i W. G. są spadkobiercami B. G..

Organ ustalił ponadto, że na jednym z ujawnionych egzemplarzy orzeczenia z dnia 19 września 1972 r. nr [...] przy pozycji 4 dotyczącej ww. nieruchomości widnieje odręczny zapis "zapł. orzecz. [...]". W związku z powyższym podjęto czynności mające na celu odszukanie archiwalnych akt wywłaszczeniowo - odszkodowawczych z b. gm. kat K. mających w o sygnaturze numer [...]. Na skutek tych czynności pozyskano akta Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr [...] w których odnaleziono orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 26 czerwca 1962 r. o wywłaszczeniu o na rzecz Państwa, w zarząd i użytkowanie Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych K. - Miasto l w K. m. in. nieruchomości oznaczonych jako parcela I. kat [...] pow. 8377 m2 z całkowitej pow. 8453 m2 oraz parcela I. kat [...] o pow. 8632 m2 z całkowitej pow. 8991 m2 obj. Lwh [...]. Ustalono również, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 28 maja1963 r. nr [...] (ostateczną z dniem 08 lipca1963 r.) orzeczono o odszkodowaniu na rzecz Pani B. G. w kwocie [...]zł. za parcele I. kat [...] i I. [...] o łącznej powierzchni 17 009 m2, co odpowiada powierzchni parcel l. kat [...], l. kat [...], l. kat [...] wywłaszczonych na rzecz DBOR.

W związku z powyższym organ I instancji uznał, że działka nr [...] pow. 858 m2 obr [...] powstała z działki nr [...] o pow. 7287 m2 obr [...], a ta, zgodnie z równoważnikiem z dnia 16 stycznia 2009 r. Nr Ks. Rob [...], powstała z parceli I. kat [...] [...]. W konsekwencji przyjął również, że za część powierzchni gruntu, oznaczonej jako działka nr [...] pow. 858 m2 obr. [...], zostało ustalone odszkodowanie na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 28.05.1963 r. Nr [...] właścicielce B. G., albowiem część parceli I. kat [...] (objętej wywłaszczeniem z 1962 r., w związku z którym ustalono i wypłacono odszkodowanie w 1963 r.) odpowiada działce nr [...] obr. [...]. W związku z istnieniem w obrocie prawnym decyzji ustalającej odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, organ uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzył je.

Odwołania od ww. decyzji wnieśli: Pani B. J. oraz Pan W. G. którzy zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów: art.7 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej, poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego, słusznego interesu obywateli i nie odniesienie się do okoliczności, że odszkodowanie me zostało wypłacone oraz nieuwzględnienie wniosku o jego ustalenie i wypłatę), art. 8 (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa), art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, w sytuacji, gdy nie doszło do ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz jej poprzedniej właścicielki, art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie w sposób prawidłowy i ustalenie, że za działkę nr [...] obr. [...]) jedn. ewid. K. zostało ustalone w decyzji i wypłacone odszkodowanie, w sytuacji, gdy do tego nie doszło.

Decyzją z dnia 5 czerwca 2019 r., znak [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 29 listopada 2018 r., opierając się zasadniczo na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji.

Organ II instancji przyjął, że działka nr [...] obr. [...] objęta była Lwh [...] gm. kat. K., w której ujawniona była jako właściciel B. G.. Wpisy na karcie B, ujawniony tam wykaz synchronizacyjny z dnia 16 stycznia 20019 r. potwierdzają, że działka nr [...] powstała z parceli l. kat. [...]. Organ wskazał, że do zbioru akt księgi wieczystej nr [...] złożono orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m. K. znak: [...] z 26 czerwca 1962 r., stanowiące podstawę prawa własności Skarbu Państwa. Ww. decyzją wywłaszczono z [...] o pow. całkowitej 8453 m2 część o powierzchni 8377 m2 oraz z l. kat. [...] o pow. 8991 m2 część o powierzchni 8632 m2. Wywłaszczone nieruchomości odpowiadały l. kat. [...] o pow. 8632 m2 i l. kat. [...] o pow. 8050 m2 (z której powstała m.in. działka nr [...]) oraz l. kat. [...] o pow. 327 m2, wywłaszczonym na rzecz Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w K. i wskazanym również w planie sytuacyjnym podziału parcel złożonym do składnicy geodezyjnej w dniu 8 lutego 1962 r. nr [...]

Wojewoda wskazał ponadto, że decyzją Prezydium Rady Narodowej m. K. znak: [...] z 28 maja 1963 r. orzekło o ustaleniu na rzecz B. G. odszkodowania w wysokości [...] zł, za całą nieruchomość położoną w K. gm. kat. K., obj. Iwh [...] oznaczoną jako [...], gm. kat. K. wywłaszczoną ww. decyzją PRN m. K. z dnia 26 czerwca 1962 r. Decyzja z 28 maja 1963 r. została opatrzona w dniu 8 lipca 1963 r. pieczęcią potwierdzającą jej ostateczność. Ponadto do akt sprawy złożono potwierdzenie odbioru ww. decyzji przez B. G.. Z powyższego organ wywiódł, że już w decyzji z 28 maja 1963 r. ustalono odszkodowanie za działką nr [...] (która powstała z podziału parceli l. kat. [...]). Fakt wypłacenia przedmiotowego odszkodowania potwierdza wzmianka naniesiona na decyzji Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 19 września 1972 r. znak: [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z nieruchomości oznaczonej jako parcela [...], gm. kat. K. o pow. 7287 m2, nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 858 m2, stanowiącej własność Pani B. G., w której odnotowano, że za nieruchomość "zapł. orzecz. [...]", co jest zresztą zgodne z treścią decyzji PRN m. K. z 28 maja 1963 r. i dokumentacją geodezyjną zawartą w aktach sprawy. Wskazano również, że w aktach znajduje się również kopia wezwania Urzędu Miasta K. znak: [...] z 5 marca 1974 r., skierowanego do B. G. o złożenie wyjaśnień "czy wywłaszczone nieruchomości stanowią jedyne źródło utrzymania, a na dowód przedłożyć zaświadczenie Wydziału Rol. Leśn. i Skupu Urzędu Dzieln. K.". Na podstawie przedmiotowego dokumentu można wnioskować, że dopiero na etapie ustalania odszkodowania ustalono, że działka nr [...] jest częścią parceli l. kat[...] gm. K.. K. wywłaszczonej decyzją PRN m. K. znak [...] z 26 czerwca 1962 r., za którą już uprzednio decyzją z 28 maja 1963. [...] ustalono i zapłacono odszkodowanie. Fakt ten, w ocenie organu II instancji, potwierdza również wpis w kw nr [...], zgodnie z którym dopiero na wniosek 15 maja 1974 r. przeniesiono działki: nr [...], nr [...] i nr [...] do księgi wieczystej nr [...] z lwh [...], na podstawie decyzji PRN m. K. z 26 czerwca 1962 r.

Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2003 r. sygn. akt I SA 3087/2001 i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 411/15, że w przypadku nieodnalezienia dowodu bezpośrednio wskazującego na ustalenie odszkodowania i wypłatę, konieczna jest kompleksowa ocena materiału dowodowego, w tym znajdujących się w nim dowodów pośrednich.

W związku z powyższym, wobec odnalezienia ww. dokumentów, w tym przede wszystkim decyzji Prezydium Rady Narodowej m. K. znak: [...] z 28 maja 1963 r., z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej, organ II instancji uznał, że postępowanie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę nr [...], obr. [...]) na rzecz spadkobierców Pani B. G.: Pani B. J. i Pana W. G. stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ponowne orzekanie w tej samej sprawie zakończonej już uprzednio decyzją ostateczną spowodowałoby wydanie nowej decyzji administracyjnej, która podlegałaby stwierdzeniu nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. ze względu na naruszenie wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych.

Skargę na decyzję Wojewody wniosła Pani B. J., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to:

- art. 138 §1 pkt 1 oraz art. 105 §. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy w części dotyczącej działki nr [...] obr[...]) jedn. ewid. K., nie doszło do ustalenia oraz waloryzacji, a w szczególności wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości,

- art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie w sposób prawidłowy i wadliwe przyjęcie, że odszkodowanie za wywłaszczenie działki nr [...] obr. [...]) jedn. ewid. K. zostało ustalone w decyzji i wypłacone, w sytuacji gdy nie miało to miejsca,

- art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności załatwienie sprawy z pominięciem podjęcia się wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, poprzez nieodniesienie się do okoliczności, że odszkodowanie nie zostało wypłacone i brak uwzględnienia wniosku o jego ustalenie i wypłatę,

- art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli, działanie w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej,

- art. 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną, nielogiczną i niekompletną ocenę materiału dowodowego i faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności brak rzetelnej analizy materiału dowodowego, występujące w nim sprzeczności, brak analizy innych spraw wywłaszczonej nieruchomości co do dowodów potwierdzających wypłatę odszkodowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że gromadząc i analizując materiał dowodowy organy nie zbadały innych akt dotyczących wywłaszczanych nieruchomości, której częścią była działka nr [...] celem ustalenia, czy w aktach tych nie znajdują się potwierdzenia wypłaty odszkodowania byłym właścicielom nieruchomości, a także co było podstawą adnotacji o wypłacie wynagrodzenia K. i J. B., znajdującej się w decyzji z dnia 19 września 1972 r. Skarżąca podkreśliła, że to strona zobowiązana do wypłaty odszkodowania powinna we własnym interesie zabezpieczyć dowód wypłaty odszkodowania. Zdaniem skarżącej dowodem wypłaty odszkodowania może być jedynie odpowiedni dokument (w tym np. dowód księgowy, przelew bankowy lub przekaz pocztowy), a w przypadku jego braku, ustalenie faktu wypłaty odszkodowania powinno być logicznym wynikiem prawidłowej oceny całokształtu okoliczności dowodów zgromadzonych w sprawie. Takiej całościowej oceny organy w niniejszej sprawie nie dokonały. Skarżąca wskazała, że w materiale dowodowym istnieje drugi egzemplarz (kopia) tej samej decyzji bez zapisków wykonanych ołówkiem. Skarżąca poddaje w wątpliwość, czy istnieją dwa oryginalne egzemplarze decyzji – jedna z adnotacją, druga bez zapisków. Skarżąca poddała również w wątpliwość fakt doręczenia decyzji 1962 r. B. G.. W ocenie skarżącej podpis widniejący na potwierdzeniu doręczenia wskazanej decyzji nie jest podpisem B. G..

Skarżąca zakwestionowała również stanowisko organów, zgodnie z którym decyzją z 1972 r. dokonano wywłaszczenia działki, co do której odszkodowanie miałoby zostać ustalone w decyzji sprzed 9 lat, tj. decyzją z 28 maja 1963 r. Byłoby to bowiem sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, logicznym rozumowaniem, ale także z ówcześnie obowiązującymi przepisami, w szczególności z przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, "która to przewiduje ustalenie odszkodowania w decyzji o wywłaszczeniu lub w decyzji wydanej na podstawie wspomnianej (co pozwala na uznanie, że zgodne z prawem było przyznanie odszkodowania najwcześniej w decyzji o wywłaszczeniu)."

Skarżąca wskazała ponadto, że w zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się zapisek, w którym najprawdopodobniej wskazane jest wyliczenie odszkodowania za wywłaszczoną działkę [...] [...] kat o pow. 858 m2, dla której wyliczono odszkodowanie w wysokości 12.870, przyjmując cenę 12 (zł) za metr kwadratowy. Niestety, w ślad za zapiskiem nie została wydana decyzja przyznająca odszkodowanie, co w ocenie skarżącej oznacza, że odszkodowanie za wywłaszczoną działkę nr [...] nie zostało skonkretyzowane w drodze decyzji i nie zostało wypłacone.

Zdaniem skarżącej organy błędnie uznały, że decyzja Prezydium Rady Narodowej miasta K. o wywłaszczeniu z dnia 19 września 1972 r. (Nr [...]) dotyczy tej samej działki, której dotyczyła decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 26 czerwca 1962 r. Gdyby tak było, postępowanie zakończone decyzją z dnia 19 września 1972 r. powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, ze względu na istnienie w obrocie prawnym innej decyzji dotyczącej tej nieruchomości. Decyzja z dnia 19 września 1972 r. dotyczy działki o powierzchni 859 m2 (działka [...]), będącej częścią działki o powierzchni 7.287 m2 ([...] której nie można utożsamiać z działką o numerze [...] o powierzchni 8050 m2.

W piśmie z dnia 31 lipca 2019 r. Wojewoda udzielił odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu.

Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja zapadła po przeprowadzeniu postępowania na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Orzeczenie, co do którego skarżąca żądała ustalenia odszkodowania, zapadło w oparciu przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1974, nr 10, poz. 64). Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd dominujący w orzecznictwie, że art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie u.g.n., polegających na odjęciu, przejęciu bądź ograniczeniu prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. I OSK 23/16).

Z roszczeniem o ustalenie i wypłatę odszkodowania zwrócili się spadkobiercy B. G., która była adresatem orzeczenia Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 19 września 1972 r. nr [...] o wywłaszczeniu, jak też orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej o wywłaszczeniu z dnia 26 czerwca 1962 r. W ocenie Wojewody (podobnie i Prezydenta Miasta K.) rozstrzygnięcia obu decyzji dotyczyły tej samej części nieruchomości – w 1962 r. stanowiącej część działki l[...], zaś w 1972 r. stanowiącej część nieruchomości oznaczonej jako działka [...] Przyjęto również, że za całość wywłaszczonej w 1962 r. nieruchomości (obejmującej część działki l.kat. [...] zostało ustalone i wypłacone odszkodowanie. W konsekwencji powtórne orzekanie o odszkodowaniu (wskutek decyzji wywłaszczeniowej z 1972 r.) byłoby naruszeniem powagi rzeczy osądzonej i naruszeniem zasady trwałości decyzji.

W ocenie Sądu decyzja wydana została przedwcześnie. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje z największą możliwą pewnością, że działka nr [...] powstała z działki l. kat[...] a w konsekwencji, że działka nr [...] była przedmiotem decyzji o wywłaszczeniu z 1962 r. jako część działki l.kat. objętej wywłaszczeniem. Sąd podziela tym samym zarzuty skargi w części dotyczącej niewłaściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, tj. z naruszeniem art. 7, 77 §1, 80 k.p.a. Naruszenia te znalazły również swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, w którym Sąd dopatrzył się nieścisłości i skrótów myślowych, co stanowi naruszenie art. 107 §3 k.p.a. określającego wymogi uzasadnienia decyzji.

W szczególności należy wskazać, że istnieją rozbieżności w treści dokumentów przyjętych jako podstawa twierdzeń o tożsamości wyżej wymienionych działek, a rozbieżności te nie zostały należycie wyjaśnione. Rozbieżności te dotyczą m.in. powierzchni działki l. kat. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalono bowiem, że decyzją z 1962 r. wywłaszczono z l. kat[...] o pow. całkowitej 8453 m2 części o powierzchni 8377 m2 oraz z l. kat[...] pow. 8991 m2 części o powierzchni 8632 m2. Wywłaszczone nieruchomości odpowiadały l. kat. [...] o pow. 8632 m2 i l. kat. [...] o pow. 8050 m2 (z której powstała m.in. działka nr [...]) oraz l. kat. [...] o pow. 327 m2, wskazanym również w planie sytuacyjnym podziału parcel złożonym do składnicy geodezyjnej w dniu 8 lutego 1962 r. nr [...]. Równocześnie na podstawie informacji o wykazie synchronizacyjnym z dnia 16 stycznia 2009 r. zawartej w [...] organ przyjął, że z nieruchomości l. kat [...] powstały trzy działki: nr [...] o powierzchni 7287 m2, nr [...] o powierzchni 193 m2, nr [...] o powierzchni 543 m2, których łączna powierzchnia wynosi 8023 m2.

Na potwierdzenie prawidłowości swoich wywodów przywołano w zaskarżonej decyzji plan sytuacyjny projektu podziału nieruchomości. Projekt ten opatrzony został datą 7 lutego 1962 r., a zatem poprzedzał decyzję wywłaszczeniową z 26 czerwca 1962 r., której przedmiotem były niepodzielone działki [...] Organ nie wyjaśnił zależności pomiędzy tymi dokumentami.

Ani z uzasadnienia decyzji, ani z akt sprawy nie wynika w szczególności, by organy orzekające w sprawie zbadały treść księgi wieczystej nr [...], do której przeniesiono działki nr [...] z lwh [...].). Nie zbadano również wykazu synchronizacyjnego z dnia 16 stycznia 2009 r.

Oczywistym jest, że materiał dowodowy dotyczący spraw rozstrzyganych przed laty może zawierać luki. Nieścisłości i rozbieżności muszą być każdorazowo weryfikowane na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, za pomocą wszelkich dostępnych organowi środków dowodowych, a następnie wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji.

Jednak w sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu kluczowa jest ocena domniemania, na którym oparły się organu obu instancji, tj. domniemanie wadliwości orzeczenia o wywłaszczeniu z 1972 r. Domniemanie to doprowadziło do przyjęcia, że decyzja ta rozstrzygała sprawę wywłaszczenia nieruchomości, rozstrzygniętą uprzednio orzeczeniem z 1962 r., a następnie doprowadziło do pominięcia późniejszej decyzji jako wadliwej i "uznania ważności" jedynie decyzji z 1962 r. oraz wydanej w jej następstwie decyzji ustalającej odszkodowanie z 1963 r. Tymczasem wiążące dla organów administracji publicznej powinno być domniemanie przeciwne, tj. domniemanie ważności aktu administracyjnego, które znajduje swoje uzasadnienie w wartościach chronionych konstytucyjnie, w szczególności w zasadzie pewności prawa, a w Kodeksie postępowania administracyjnego opiera się na zasadzie trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1). Domniemanie to może być obalone wyłącznie przez właściwy organ we właściwym trybie ("Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych").

Skoro w kontrolowanej sprawie organy dostrzegły wadliwość decyzji z 1972 r. związaną z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej (tj. wydaniem decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną), powinny doprowadzić do weryfikacji prawidłowości tej decyzji w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności przeprowadzonym na podstawie przesłanki z art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. Dopiero wydana w tym postępowaniu decyzja stwierdzająca nieważność bądź decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 §2 k.p.a.) mogłaby przełamać domniemanie ważności aktu.

Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne w zakresie, w jakim korelują one z powyższymi rozważaniami. Zważywszy na podjęte rozstrzygnięcie, analiza pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesna, w szczególności w odniesieniu do kwestii ustalenia i wypłaty odszkodowania. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organu administracji będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, z uwzględnieniem zaprezentowanych wyżej ocen prawnych, w tym doprowadzenie do wyjaśnienia we właściwym trybie zagadnienia materialnoprawnego polegającego na ustaleniu, czy decyzja o wywłaszczeniu z 1972 r. obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a., co stanowi w przedmiotowej sprawie kwestię prejudycjalną.

Biorąc pod uwagę powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. – orzekł jak w pkt. I sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt. II na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.