Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 436/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 27 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] roku nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy (w wyniku uchylenia jego wcześniejszej decyzji z dnia [...] r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.), Specjalista Pracy Socjalnej działający z upoważnienia Wójta Gminy W. orzekł wobec S.J. o obowiązku zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymanych przez M.J. w okresie od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r., w wysokości 933,63 zł, obejmującej należne odsetki, w kwocie 54,21 zł. W podstawie prawnej decyzji powołany został art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 3 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ administracyjny podniósł, że decyzją z dnia [...], nr [...] wierzycielowi alimentacyjnemu – M.J. przyznano świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r., w kwocie 400 zł miesięcznie. W wykonaniu tego aktu, wypłacono na rzecz uprawnionego następujące kwoty:

- za październik 2011 r., 400 zł - w dniu 12 października 2011 r.;

- za listopad 2011 r., 400 zł - w dniu 21 listopada 2011 r.;

- za grudzień 2011 r., 400 zł - w dniu 12 grudnia 2011 r.;

- za styczeń 2012 r., 400 zł - w dniu 16 stycznia 2012 r.;

- za luty 2012 r., 400 zł - w dniu 13 lutego 2012 r.;

- za marzec 2012 r., 400 zł - w dniu 12 marca 2012 r.;

- za kwiecień 2012 r., 400 zł - w dniu 16 kwietnia 2012 r.;

- za maj 2012 r., 400 zł - w dniu 14 maja 2012 r.;

- za czerwiec 2012 r., 400 zł - w dniu 11 czerwca 2012 r.;

- za lipiec 2012 r., 400 zł - w dniu 10 lipca 2012 r.;

- za sierpień 2012 r., 400 zł - w dniu 10 sierpnia 2012 r.

- za wrzesień 2012 r., 400 zł - w dniu 12 września 2012 r.

Łączna kwota wypłacona w ramach powyższych świadczeń wyniosła zatem 4.800 zł. W tym miejscu podkreślono, iż zgodnie z przywołanym art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami, które po myśli ust. 1a tego przepisu są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń, do dnia spłaty. Obliczona w ten sposób łączna kwota odsetek ustawowych (według stawki wynoszącej 13% w stosunku rocznym) wyniosła 134,06 zł. Równocześnie organ pierwszej instancji wywiódł, że S.J. spłacał należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń oraz odsetki od tych należności w kwotach odpowiednio:

- w dniu 12 grudnia 2011 r.; 396,14 zł i 3,86 zł;

- w dniu 3 lutego 2012 r.; 590,14 zł i 12,53 zł;

- w dniu 13 lutego 2012 r.; 194,83 zł i 2,93 zł;

- w dniu 13 marca 2012 r.; 393,26 zł i 6,74 zł;

- w dniu 10 kwietnia 2012 r.; 389,44 zł i 10,56 zł;

- w dniu 11 maja 2012 r.; 390,57 zł i 9,43 zł;

- w dniu 12 czerwca 2012 r.; 393,64 zł i 6,36 zł;

- w dniu 12 lipca 2012 r.; 392,74 zł i 7,26 zł;

- w dniu 13 sierpnia 2012 r.; 391,87 zł i 8,13 zł;

- w dniu 11 września 2012 r.; 387,95 zł i 12,05 zł

Uwzględniwszy powyższe wskazano, iż zobowiązany spłacił ogółem 4.000,43 zł, z czego na spłatę należności głównej zaliczono 3.920,58 zł, a na spłatę odsetek 79,85 zł. Należność do zwrotu ustalono zaś jako różnicę pomiędzy kwotami wypłaconymi osobie uprawnionej, powiększonej o odsetki, a sumą kwot spłaconych przez stronę.

Od opisanej wyżej decyzji S.J. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dając wyraz swojemu niezadowoleniu z tego rozstrzygnięcia. Odwołujący się podniósł, że alimenty w kwocie 400 zł na rzecz M.J. są co miesiąc wypłacane do rąk jego matki – K.B. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ż., a w rezultacie żądanie od niego spłaty wypłaconych jej świadczeń uważa za niezrozumiałe i bezzasadne.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy akt stanowiący przedmiot odwołania. Organ odwoławczy podzielił ustalenia oraz wnioski organu pierwszej instancji. Powołując się na treść art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. zaakcentował, iż dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Organ właściwy wierzyciela wydaje w tym zakresie decyzję po zakończeniu okresu świadczeniowego, przy czym decyzja taka ma obejmować jeden okres świadczeniowy, którym w niniejszej sprawie był czas pomiędzy 1 października 2011 r. a 30 września 2012 r., kiedy uprawniony – M.J. otrzymywał świadczenia w kwocie po 400 zł miesięcznie.

W tym miejscu Kolegium odnotowało, iż pismem z dnia 15 grudnia 2011 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ż. poinformował Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w W. o tym, że egzekucja względem S.J. okazała się skuteczna, w związku z czym zażądał, aby zaprzestać wypłacania uprawnionemu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ pierwszej instancji nie zaaprobował jednak tego stanowiska i na podstawie zgromadzonych dokumentów stwierdził, iż na dzień 19 grudnia 2011 r. (data wpływu przywołanego wyżej pisma do Ośrodka), zadłużenie S.J. wynosiło 7.732,35 zł i dlatego świadczenia za okres 2011/2012 były nadal wypłacane aż do końca tego okresu, zaś suma wypłat z niniejszego tytułu wyniosła 4.800 zł (400 zł * 12 wypłat). Jakkolwiek bowiem w tym samym okresie Komornik Sądowy przekazał do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. kwotę ogółem 6.074,56 zł, to jednak dwie pierwsze spośród składających się na nią wpłat, a mianowicie 1.042,50 zł (wpłata z 12 października 2011 r. oraz 1.031,63 zł (wpłata z 14 listopada 2011 r.) zostały - zgodnie z art. 28 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - zaliczone na spłatę zadłużenia za poprzedni okres świadczeniowy (2010/2011). W tym stanie rzeczy organ odwoławczy podniósł, że ustalenia dokonane w postępowaniu administracyjnym należało uznać za trafne. Słusznie bowiem przyjęto, iż pierwszą wpłatą Komornika na poczet spłaty zadłużenia za okres 2011/2012 była dopiero ta zrealizowana przezeń w dniu 12 grudnia 2011 r. W konsekwencji, kwota objęta obowiązkiem zwrotu, w wysokości 933,63 zł, którą określono w kwestionowanej przez stronę decyzji została obliczona w prawidłowej wysokości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (pismo z dnia 9 kwietnia 2013 r. zatytułowane jako "odwołanie") S.J. oświadczył, iż nie zgadza się z decyzją organu odwoławczego. Skarżący zakwestionował prawidłowość wezwania go - już po raz drugi - do zwrotu spornej należności, podkreślając, że pierwsza orzekająca w tym zakresie decyzja Wójta Gminy W. została uchylona przez Kolegium z uwagi na liczne nieprawidłowości. Równocześnie zaznaczył, że co miesiąc, alimenty w kwocie 400 zł są przekazywane do GOPS w W. przez Komornika w ramach realizacji tytułu wykonawczego Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), a tym samym nakładanie na niego obowiązku zwrotu należności z tego tytułu jest bezzasadne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie i powołując się na argumentację analogiczną do podniesionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziło, iż nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, iż zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca je decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym.

Materialnoprawną podstawę obu wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawniony do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.). Stosownie do treści art. 27 ust. 1 tej regulacji, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Zgodnie zaś z ust. 2 przywołanego unormowania, organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego – S. J. (zobowiązanego do alimentacji na rzecz M.J. mocą wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] r.; sygn. akt [...] - karta nr 52 akt administracyjnych) należności z tytułu wypłaconych na rzecz uprawnionego w okresie od 1 października 2011 r. do 30 września 2012 r., świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Podstawą wypłaty tych świadczeń była decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] r., nr [...] (karta nr 43 akt administracyjnych).

Orzekające w sprawie organy zastosowały wobec skarżącego cytowane wyżej przepisy i określiły kwotę do zwrotu w wysokości 933,63 zł stanowiącej różnicę pomiędzy sumą świadczeń wypłaconych wierzycielowi w powyższym okresie zasiłkowym (4.800 zł), powiększoną o ustawowe odsetki, w wysokości 134,06 zł, a sumą kwot wyegzekwowanych przez Komornika Sądowego i przekazanych na konto Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w ramach spłaty tych należności, przyjętą jako 4.000,43 zł.

S.J. wywodził, że nałożenie na niego obowiązku zwrotu wspomnianej kwoty jest bezzasadne, gdyż spłacił on wszystkie zaległości i zobowiązania alimentacyjne wobec wierzyciela reguluje na bieżąco.

Z dołączonego do akt administracyjnych zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ż. wynika przy tym, że w ciągu okresu zasiłkowego objętego kwestionowaną decyzją, to jest od października 2011 r. do września 2012 r., wyegzekwowano od niego kwotę większą niż przyjęły organy, a mianowicie 6.074,56 zł, która przekracza kwotę świadczeń wypłaconych w okresie 2011/2012.

Różnica pomiędzy sumą wyegzekwowanych spłat uwzględnioną w zaskarżonej decyzji (4.000,43 zł), a wspomnianą wyżej kwotą (6.074,56 zł) wynosi 2.074,13 zł, na co składają się dwie spłaty, przekazane przez Komornika na rachunek Ośrodka w dniach 12 października i 14 listopada 2011 r., w kwotach odpowiednio 1.042,50 zł oraz 1.031,63 zł. Orzekające w sprawie organy nie wzięły pod uwagę tych dwóch kwot przy ustalaniu zobowiązania dotyczącego okresu zasiłkowego 2011/2012, albowiem przyjęły, iż stanowią one spłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych za poprzedni okres zasiłkowy.

Zdaniem Sądu stanowisko takie - co do zasady - posiada swoje umocowanie w przepisach prawa. Kolejność przeznaczania kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego określona została w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r., który szereguje należności podlegające zaspokojeniu w następującej sekwencji:

1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,

2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,

3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,

4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia - po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 Kodeksu postępowania cywilnego.

Z treści tego unormowania wynika zatem jednoznacznie, że zaspokojenie należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej ma bezwzględne pierwszeństwo przed innymi należnościami, w tym w szczególności przed należnościami wierzyciela. Przepisy cytowanej ustawy nie regulują przy tym wprawdzie kolejności zaliczania wyegzekwowanych od dłużnika kwot na poczet należności powstałych w skutek wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego z tytułu świadczeń wypłaconych w kilku okresach zasiłkowych, jednak za trafny trzeba uznać pogląd, zgodnie z którym w takim przypadku wyegzekwowane środki należy zarachować w pierwszej kolejności na poczet tych świadczeń, które zostały wypłacone osobie uprawnionej najwcześniej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 68/11 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). Sąd zgadza się również ze stanowiskiem, że to organ właściwy wierzyciela, a nie komornik decyduje (uwzględniając oczywiście wskazania płynące z przywołanego art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r.) o tym, na poczet których należności zarachować środki pozyskane przez organ egzekucyjny.

Jakkolwiek jednak zaprezentowany wyżej - przyjęty przez organy obydwu instancji - tok rozumowania, można co do zasady, uznać za trafny, to wydane w sprawie rozstrzygnięcie narusza obowiązujące prawo, albowiem ustalenia, na których zostało oparte nie czynią zadość zasadzie prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 §1 K.p.a.

W tym miejscu trzeba zaakcentować, że stosowanie instytucji zwrotu świadczeń zgodnie z celem ustawy z dnia 7 września 2007 r., jakim niewątpliwie jest uzyskanie regresu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, dotyczyć może takich świadczeń, których wypłata - oceniana w dniu rozstrzygania o zobowiązaniu dłużnika alimentacyjnego do zwrotu - była zasadna, a wypłacone świadczenie należne. Tylko bowiem takie świadczenia z funduszu, które zostały prawidłowo przyznane oraz wypłacone podlegają zwrotowi na podstawie art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy (patrz: wyroki tutejszego Sądu: z dnia 7 czerwca 2011, sygn. akt IV SA/Gl 765/10 oraz z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 158/13 - oba orzeczenia dostępne w CBOSA).

W ocenie Sądu, ustalenia poczynione przez orzekające w sprawie organy nie potwierdzają w sposób jednoznaczny, aby powyższa przesłanka została w niniejszym przypadku spełniona.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że istnieją w tym zakresie wątpliwości, które powinny zostać usunięte. Po pierwsze, w piśmie z dnia 15 grudnia 2011 r. (karta nr 38 akt administracyjnych), Komornik Sądowy wnosząc o zaprzestanie wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla M.J. przyznanych decyzją z dnia [...] r. poinformował organ pierwszej instancji o tym, że egzekucja przeciwko skarżącemu okazała się skuteczna w wyniku dokonanego zajęcia wynagrodzenia, zaś wierzycielka w dniu 12 grudnia 2011 r. otrzymała kwotę 114,45 zł tytułem zaległych alimentów i - co warto podkreślić - "na dzień dzisiejszy nie posiada zaległości". Po drugie zaś - w datowanym na 5 lutego 2013 r. odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, S.J. podkreślał, że "alimenty w kwocie 400 zł są wypłacane wierzycielce K.B. przez Komornika Sądowego w Ż.".

Powyższe może zatem wskazywać, że z dniem 15 grudnia 2011 r. zadłużenie alimentacyjne S.J. zostało spłacone, a tym samym ustała przesłanka warunkująca prawo M.J. do pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zaś od tego momentu Komornik przekazywał wyegzekwowane kwoty bezpośrednio do rąk matki uprawnionego. Z drugiej strony jednak, wnioski takie pozostają w sprzeczności z oświadczeniem K.B. z dnia 29 grudnia 2011 r. (karta nr 34 akt administracyjnych), gdzie wywodziła ona wyraźnie, iż "nie pobrała żadnej kwoty 114,45 zł" tytułem alimentów. W uzasadnieniach swoich decyzji organy obydwu instancji nie wyjaśniły tej sprzeczności. Nie zbadały także, czy wyżej wymieniona otrzymywała w tych ramach od Komornika środki pieniężne w okresie późniejszym, to jest pomiędzy 15 grudnia 2011 r. a 30 września 2012 r., do kiedy pobierała świadczenie na syna objęte decyzją z dnia [...] r.

Na marginesie przyjdzie zauważyć, że organ pierwszej instancji, po otrzymaniu od Komornika przy Sądzie Rejonowym w Ż. pisma z dnia 15 grudnia 2011 r. informującego, że egzekucja względem dłużnika alimentacyjnego S.J. okazała się skuteczna, a dłużnik nie posiada zaległości, nie podjął prawem przewidzianych działań zmierzających do uchylenia decyzji przyznającej osobie uprawnionej świadczenie z funduszu alimentacyjnego z uwagi na brak występowania kluczowej przesłanki warunkującej otrzymywanie tegoż świadczenia, a mianowicie bezskuteczności egzekucji. Takim postępowaniem organ pierwszej instancji nie tylko nie postąpił zgodnie z przepisami prawa lecz naraził skarżącego na dodatkowe koszty, a tym samym straty finansowe, które nie mają umocowania w przepisach prawa.

Obok sygnalizowanego problemu związanego z nierespektowaniem informacji przekazanej przez Komornika przy Sądzie Rejonowym w Ż., organy administracji orzekające w sprawie nie wypowiedziały się w sposób jednoznaczny, czy trzy pierwsze wpłaty dokonane przez Komornika w ramach spłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, dokonane odpowiednio w dniach 12 października, 14 listopada i 12 grudnia 2011 r., w kwotach odpowiednio 1.042,50 zł, 1.031,63 zł i 400 zł doprowadziły do całkowitego zaspokojenia zadłużenia istniejącego z tytułu rzeczonych świadczeń wypłaconych na rzecz M.J. w okresie zasiłkowym 2011/2012.

W tym miejscu przyjdzie zwrócić uwagę na to, że w przypadku wypłacania osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego (w danym okresie świadczeniowym), wyegzekwowane przez komornika sądowego środki przekazywane są nie osobie uprawnionej lecz organowi administracji wypłacającemu świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Zatem ustawodawca zakłada tożsamość czasową między wypłacaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a egzekwowaniem środków finansowych przez komornika sądowego od dłużnika alimentacyjnego. Sytuacja ta ulega zmianie po upływie okresu świadczeniowego, ponieważ zmianie ulegają podstawy prawne i organy prowadzące postępowanie egzekucyjne względem dłużnika alimentacyjnego. Po okresie świadczeniowym wierzycielem dla dłużnika staje się wyłącznie organ wypłacający świadczenia z funduszu alimentacyjnego i on dochodzi od dłużnika alimentacyjnego stosownych należności, przy czym dokonuje tego w drodze egzekucji administracyjnej. Zatem egzekucji alimentów dokonuje komornik funkcjonujący przy sądzie rejonowym, natomiast dochodzenie zwrotu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej przynależy do kompetencji organów egzekucyjnych prowadzących egzekucję administracyjną.

Mając na uwadze powyższe, konieczne było jednoznaczne ustalenie, czy Komornik przy Sądzie Rejonowym w Ż. obok spłaty zadłużenia z omawianego tytułu dokonywał w ciągu okresu świadczeniowego równolegle spłaty należności wobec wierzyciela alimentacyjnego - co nawiasem mówiąc mogłoby kolidować z zasadą kolejności spłat wynikającą z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. Druga z wymienionych należności (wskazana w pkt 3 przywołanego przepisu) mogłaby być bowiem spłacana dopiero po całkowitym zaspokojeniu pierwszej (wymienionej w pkt 1 tego unormowania).

O ile na dzień 15 grudnia 2011 r. doszłoby do całkowitej spłaty zadłużenia z obu powyższych tytułów (czyli gdyby wspomniane wyżej trzy pierwsze wpłaty dokonane przez Komornika na rachunek Ośrodka niwelowały całkowicie zadłużenie z tytułu świadczeń, a jednocześnie - jak potwierdza cytowane wyżej pismo komornika datowane na 15 grudnia 2011 r., spłacie uległoby także zadłużenie alimentacyjne wobec wierzyciela), oznaczałoby to, że egzekucja stała się skuteczna, a tym samym brak było podstaw do dalszej wypłaty świadczeń, gdyż organ powinien uchylić decyzję o ich przyznaniu w trybie art. 24 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W takim przypadku, świadczenia wypłacane po tej dacie nie mogłyby zostać uznane za wypłacone zasadnie, a tym samym brak byłoby podstaw do żądania ich zwrotu od dłużnika.

Bezzasadne byłoby także żądanie od dłużnika spłaty należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych za ten sam okres, za który Komornik wyegzekwował od niego alimenty i przekazał wierzycielowi. Nie można bowiem zaakceptować sytuacji, gdy za ten sam okres osoba uprawniona otrzymywała alimenty z dwóch źródeł. Automatyczne przeniesienie skutków ewentualnych nieprawidłowości w działaniach organu prowadzącego postępowanie administracyjne, czy też egzekucyjne na płaszczyznę sprawy o zwrot należności przez dłużnika mogłoby powodować nałożenie obowiązku zwrotu mimo całkowitego wywiązania się przezeń ze zobowiązań alimentacyjnych. Dlatego też w ramach postępowania o zwrot należności dłużnik może wykazywać, że wierzycielowi wypłacono świadczenia z funduszu bezpodstawnie. Natomiast organ zobowiązany jest do oceny, czy wypłata świadczeń była zasadna, a wypłacone świadczenie było należne. Tylko wówczas istniałyby bowiem podstawy do żądania jego zwrotu.

Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy W. uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego wyroku i uzupełni postępowanie dowodowe usuwając opisane wyżej braki dostrzeżone przez Sąd.

Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 132, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Nadto Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, rozstrzygając w tym zakresie na podstawie art. 152 p.p.s.a.