Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 111/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 134 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 200a, art. 70 § 8
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

J.K. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu w płatnościach wobec Gminy.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy.

W dniu 10 marca 2015 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza Miasta o wydanie zaświadczenia, iż za lata 1993-2003 nie posiada on zaległości w podatku od nieruchomości oraz nie posiada zaległości w podatku od środków transportowych za rok 2006. W motywach uzasadnienia wniosku skarżący wyjaśnił, że powyższe zaświadczenie potrzebne jest w celu przedłożenia w Sądzie Rejonowym Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w celu wykreślenia z działu IV (Hipoteka) nr [...] hipotek o nr [...]. Zaznaczył, że zabezpieczone ww. wpisami hipotecznymi zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. i wygasły zgodnie z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Burmistrz odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia o niezaleganiu w płatnościach.

Na skutek złożonego przez skarżącego zażalenia ww. postanowienie zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Burmistrz po raz kolejny odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia o niezaleganiu w płatnościach wobec Gminy za lata 1993-2003 w podatku od nieruchomości oraz za rok 2006 w podatku od ośrodków transportowych.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dokonał szczegółowych analiz terminów przedawnienia poszczególnych zobowiązań i właściwych obliczeń oraz określił wysokość zaległości podatkowych za poszczególne lata podatkowe, tj.:

- za lata 1993-1996 nr hipoteki [...], na kwotę -17.352,70zł, (należność 17.352,70zł pomniejszona o zapłacony podatek za 1993r., wobec czego zaległość obejmuje lata 1994 - 1996 na kwotę rzeczywistą 14.851,50zł, dotyczy podatku od nieruchomości,

- za lata 1997 - 1998 wpis hipoteki przymusowej nr [...] na kwotę - 22.025,60 zł, dotyczy podatku od nieruchomości,

- za lata 2003 III i IV rata i 2004 wpis hipoteki przymusowej nr [...] na kwotę 24.567,00zł, podatek od nieruchomości,

- za lata 2005 i za I i II rata 2006 wpis na hipotekę przymusową nr [...] na kwotę 24.623,00zł, podatek od nieruchomości

- za 2006 rok wpis na hipotekę przymusową nr [...] dotyczy środków transportu na kwotę 712,00zł,

- za lata 2006 III i IV rata i 2007 wpis na hipotekę przymusową nr [...] podatek od nieruchomości na kwotę 25.297,00zł,

- za 2008 rok podatek od nieruchomości wpis na hipotekę przymusowa nr [...] na kwotę 16.021,00 zł,

- za 2009 rok podatek od nieruchomości wpis na hipotekę przymusową nr [...] na kwotę 16.714,00 zł.

Nadto organ pierwszej instancji wskazał na dokumenty, na podstawie których dokonał powyższych ustaleń. Jednocześnie zaznaczył, że wszystkie czynności związane z wpisem hipoteki przymusowej dokonywane były pod nadzorem Sądu i przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych, co jednoznacznie poświadcza działania organu podatkowego zgodnie z obowiązującym prawem.

Burmistrz wskazał również na treść art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej po czym stwierdził, że do chwili obecnej przepisy Ordynacji podatkowej nie zmieniły się.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie domagając się jego uchylenia oraz wydania zalecenia Burmistrzowi, aby organ ten wydał zaświadczenie zgodne z treścią wniosku. Skarżący zaznaczył, że w treści zaskarżonego postanowienia organ nie ustosunkował się do orzeczeń sądów administracyjnych w sprawie stosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12. Nadto skarżący stwierdził, że art. 190 Konstytucji RP gwarantuje mu wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z jego wnioskiem.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżący wskazał, że zgłasza gotowość wzięcia udziału w rozprawie przed Kolegium rozpatrującym jego zażalenie oraz prosi o powiadomienie go o terminie i czasie rozprawy.

W odpowiedzi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. poinformowało skarżącego, że jego sprawa zostanie rozpatrzona w dniu 21 stycznia 2016 r. Jednocześnie wyjaśniło, iż zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych kolegium wydaje orzeczenia po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego, obejmującej dyskusję oraz głosowanie nad orzeczeniem i zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia. Wobec powyższego skarżący nie ma możliwości wzięcia udziału w posiedzeniu w przedmiotowej sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W ocenie organu odwoławczego organ podatkowy dokonał wcześniej we właściwym trybie oraz terminach zabezpieczenia przedmiotowych roszczeń, przysługujących Gminie od skarżącego oraz jego małżonki M.M. – K., poprzez wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi kw nr [...] (której wnioskodawca jest aktualnie jedynym użytkownikiem wieczystym).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, jakoby o jego racjach świadczyć miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8.10.2013 r. sygn. akt SK 40/12 Kolegium wyjaśniło, iż w ww. wyroku Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1.01.1998 r. do 31.12.2002 r. Cytowane orzeczenie nie odnosi się natomiast do mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. W takiej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie jest uprawniony do wydania wnioskodawcy zaświadczenia o żądanej przez niego treści albowiem takie zaświadczenie nie byłoby zgodne ze stanem faktycznym i prawnym.

Na powyższe postanowienie J.K. wniósł skargę żądając uznania jego wniosku o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatku od nieruchomości za lata 1993-2009 oraz rozstrzygnięcie zasadności odmowy jego uczestnictwa na rozprawie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym.

Zdaniem skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.04.2014r. II FSK 1197/12 wyjaśnia jednoznacznie sprawę art. 70 § 8 obecnie obowiązującej ordynacji podatkowej wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego z: dnia 8.10.2013r. (SK 40/12) i orzeka, że przepis ten (art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2003 r.), jako pozbawiony domniemania konstytucyjności, nie może stanowić podstawy prawnej do rozstrzygnięcia, iż nie uległo przedawnieniu zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką. Nadto, w ocenie skarżącego, Kolegium niezasadnie odmówiło mu działu na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że pismem z dnia [...].01.2016 r. Skarżący zgłosił gotowość wzięcia udziału w rozprawie, jednakże, wbrew dyspozycji przepisów art. 200 a §1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej, nie zawnioskował przy tym sam o przeprowadzenie rozprawy w zażaleniowym postępowaniu podatkowym, nie uzasadnił potrzeby jej przeprowadzenia, ani też nie wskazał jakie okoliczności sprawy powinny być wyjaśnione i jakie czynności powinny być dokonane na rozprawie. Zaś organ administracji publicznej nie widział potrzeby przeprowadzenia z urzędu rozprawy w toku postępowania zażaleniowego .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z regulacją art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 – powoływanej dalej jako "P.p.s.a") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2015 r. odmawiające skarżącemu wydania zaświadczenia o niezaleganiu w płatnościach wobec Gminy za lata 1993-2006 w podatku od nieruchomości oraz za rok 2006 w podatku od towarów i usług.

Skarżący uważa, iż jego zobowiązania, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 przedawniły się wobec czego domaga się wydania stosownego zaświadczenia. Organ zaś twierdzi, że przedmiotowy wyrok w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania.

Lektura skargi J.K. pozwala stwierdzić, że zarzuca on organowi zarówno naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 200a Ordynacji podatkowej (twierdzi bowiem, że organ niezasadnie odmówił mu uczestnictwa w rozprawie) jak i naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.

W tej sytuacji w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisu postępowania, bowiem do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2015 r. sygn. akt II GSK 2007/14 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać należy, że stosownie do treści art. 200a § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy przeprowadzi w toku postępowania rozprawę:

1) z urzędu - jeżeli zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez stronę w toku postępowania;

2) na wniosek strony.

Strona we wniosku o przeprowadzenie rozprawy uzasadnia potrzebę przeprowadzenia rozprawy, wskazuje jakie okoliczności sprawy powinny być wyjaśnione i jakie czynności powinny być dokonane na rozprawie (§ 2). Organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem (§ 3). W sprawie odmowy przeprowadzenia rozprawy wydaje się postanowienie (§ 4).

Analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wskazuje, że skarżący nie wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o przeprowadzenie rozprawy. W ocenie Sądu za taki wniosek nie może zostać uznane pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2016 r., w którym skarżący wskazał, iż zgłasza gotowość do wzięcia udziału w rozprawie oraz prosi o powiadomienie o terminie i czasie rozprawy, na której będzie rozpatrywane jego zażalenie. Zdaniem Sądu pismo to jedynie informuje organ, iż skarżący, w razie potrzeby, mógłby uczestniczyć w rozprawie nie wynika z niego jednak, że skarżący tej rozprawy żąda. Co więcej, jak słusznie zauważył organ, skarżący, wbrew dyspozycji art. 200a § 2 Ordynacji podatkowej nie uzasadnił w nim potrzeby przeprowadzenia rozprawy ani też nie wskazał, jakie okoliczności sprawy powinny być wyjaśnione i jakie czynności powinny być dokonane na rozprawie.

Nadmienić należy, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. Kolegium poinformowało skarżącego, że jego sprawa zostanie rozpatrzona w dniu 21 stycznia 2016 r. Jednocześnie powołując treść art. 17 ust. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych wyjaśniło skarżącemu, iż nie ma on możliwości wzięcia udziału w przedmiotowej sprawie. Tym samym skarżący miał świadomość, że organ odwoławczy nie widział potrzeby przeprowadzenia rozprawy z urzędu a mimo to nie złożył stosownego wniosku w tym zakresie.

W opinii Sądu w przedmiotowej nie zachodziła potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez stronę w toku postępowania sprawie, tym samym nie można zarzucić organowi braku przeprowadzenia rozprawy z urzędu.

Wobec powyższego za nietrafny należało uznać zarzut skarżącego jakoby organ niezasadnie odmówił mu Udziału w rozprawie.

Główny spór między stronami niniejszego postępowania sprowadza się natomiast do kwestii interpretacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12. W ocenie skarżącego wyrok ten należy uwzględniać również w odniesieniu do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) z kolei organ stoi na stanowisku, że orzeczenie to ma zastosowanie jedynie do art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1.01.1998r. do 31.12.2002 r .

Wskazać należy, że w wyroku z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł min., że art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

Zakwestionowany przez Trybunał przepis stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki.

Odpowiednikiem ww. art. 70 § 6 jest od dnia 1 stycznia 2003 r. obowiązujący art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, którego redakcja różni się od zakwestionowanego tylko dodaniem, obok zabezpieczenia hipotecznego, zastawu skarbowego. O tym, że można odnieść do niego te same wątpliwości co do zgodności z Konstytucją stwierdził sam Trybunał Konstytucyjny. W motywach uzasadnienia ww. wyroku wskazał bowiem, że choć zakwestionowany przepis od 1 stycznia 2003 r. nie miał już zastosowania do nowych zabezpieczeń należności podatkowych z uwagi na utratę mocy obowiązującej, zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 ordynacji podatkowej. Trybunał zaznaczył, że ten ostatni przepis nie był wprawdzie formalnie przedmiotem orzekania (nie stanowił bowiem podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej), lecz w sposób oczywisty mają do niego odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku. Z punktu widzenia Konstytucji, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. W ocenie Trybunału uzasadnia to konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji niniejszego wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego art. 70 § 8 ordynacji podatkowej z przyczyn wskazanych wyżej.

Wskazać należy, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Mają także charakter prawotwórczy, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (por. B. Banaszak Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009 s. 835-853).

Mimo, iż sąd jest związany, na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, przepisami ustaw i Konstytucji i w razie wątpliwości co do zgodności z Konstytucją przepisu ustawy będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, powinien skierować do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne (art. 193 Konstytucji RP) należy uznać, iż nie ma to charakteru bezwzględnego o czym świadczy bogate już orzecznictwo sądwoadministracyjne (por. wyroki : WSA we Wrocławiu I SA/Wr 1827/13, I SA/Wr 801/13, I SA/Łd 1168/13, I SA/Łd 808/13). Pogląd ten zasługuje na akceptację gdy ustawodawca albo milczy albo wprowadza w nowym przepisie rozwiązanie prawne uznane już przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z aktem wyższej rangi lub przepis ustawy jest w oczywisty sposób niezgodny z Konstytucją (por. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 2/2008 s. 71-73 oraz J. Wegner "O stosowaniu Konstytucji przez sądy administracyjne", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 4/2008, s. 55-61, a także R. Hauser i J. Trzciński "Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego", LexisNexis Warszawa 2008). Za takim poglądem przemawia również art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Ponadto stosownie do treści art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Przepisy te umożliwiają odstąpienie przez Sąd od obowiązku kierowania pytań do Trybunału Konstytucyjnego w sytuacji, gdy Trybunał wyraził już swoją opinię w przedmiocie konstytucyjności normy prawnej chociaż, związany granicami pytania prawnego odniósł się do mającej zastosowanie w sprawie regulacji stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż w oczywistych sytuacjach nie można wymagać by sądy uruchamiały procedurę pytań prawnych gdyż takie działanie byłoby nieracjonalne i naruszałoby prawo strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (por. uchwała 7 Sędziów NSA z 16 października 2006r. sygn. akt I FPS 2/06 ; R. Hauser i A. Kabat, Glosa do wyroku NSA z dnia 14 lutego 2002 r., I SA/Po 461/01 - Orzecznictwo Sądów Polskich 2003 z. 2 poz. 17 str. 74-75; wyrok NSA z 24 października 2000 r. sygn. V SA 613/00; wyrok SN z 7 kwietnia 1998 r. sygn. I PKN 90/98 , także J. Wegner op.cit.).

Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. był niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji, gdyż różnicował w istotny sposób zakres czasowy odpowiedzialności podatników w zależności od arbitralnego i przypadkowego kryterium, tj. posiadania lub nieposiadania składników majątkowych pozwalających na ustanowienie zabezpieczenia w formie hipoteki przymusowej, to stwierdzić należało, zresztą za jednoznacznie w tym zakresie zajętym przez Trybunał Konstytucyjny stanowiskiem, że powtórzenie uchylonej normy art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, od 1 stycznia 2003 r. w ramach art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, powoduje, że przepis ten nie odpowiada powyższemu wzorcowi konstytucyjnemu (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt I FSK 949/14 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym nie można podzielić prezentowanego przez Kolegium poglądu wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu jakoby wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 nie odnosił się do mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej.

Zgodzić się natomiast należy ze skarżącym, który powołując się na wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 1197/12 stwierdził, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2003 r., jako pozbawiony domniemania konstytucyjności, nie może stanowić podstawy prawnej do rozstrzygnięcia, iż nie uległo przedawnieniu zobowiązanie podatkowe zabezpieczone hipoteką.

Podkreślić należy, co również zaakcentował Trybunał Konstytucyjny, że posiadanie majątku i jego forma (nadająca się do założenia hipoteki przymusowej lub nie) najczęściej nie ma związku z genezą zobowiązania podatkowego - stosowanie tej instytucji nie jest bowiem zastrzeżone dla należności z tytułu podatku od nieruchomości lecz może służyć wykonaniu wszystkich bez wyjątku zobowiązań podatkowych zabezpieczonych na podstawie ordynacji podatkowej. Brak zatem podstaw by właściciele nieruchomości mieli dożywotnio odpowiadać za należności podatkowe. Odpowiedzialność podatnika podatku od nieruchomości nie może być wyższa niż podatników mających zobowiązania podatkowe z tytułu innych podatków.

Zaznaczyć jednak trzeba, że wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie Sąd nie przesądził kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych skarżącego wobec Burmistrza. Niniejsze orzeczenie wskazuje organowi jedynie kierunek interpretacji art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 40/12.

Wykładnia art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej dokonywana przez pryzmat zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12 zastrzeżeń dotyczących bezpośrednio art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w jego brzmieniu do 31 grudnia 2002 r., prowadzi do wniosku, że art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej należy ocenić jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Zatem ustanowienie hipoteki na nieruchomości nie wykluczyło przedawnienia należności podatkowych zabezpieczonych hipoteką, co oznacza, że termin ich przedawnienia biegł na zasadach ogólnych.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić wskazania Sądu wyrażone w niniejszym orzeczeniu i ustalić determinujący przedmiot postępowania stan zaległości podatkowych objętych wnioskiem skarżącego, a następnie dokonać oceny zaistnienia przesłanek z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a uchylił zaskarżone postanowienie. Z uwagi na brak wniosku skarżącego w tym zakresie Sąd nie orzekał o kosztach postępowania.