Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1744/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 13 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2015 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z [...] lipca 2014 r. Nr [...] (dalej "zaskarżona decyzja") Rada do Spraw Uchodźców (dalej również "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania D. M. (dalej również "skarżący" lub "cudzoziemiec") od decyzji z [...] maja 2014 r. Nr [...] Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej również "Szef") w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, utrzymała decyzję Szefa w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie zaskarżonej obecnie decyzji Rady, przedstawia się w sposób następujący:

1. D. M., obywatel R. deklarujący narodowość [...] w dniu 10 października 2012 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy z uwagi na prześladowania zagrażające jego życiu. Jednocześnie cudzoziemiec oświadczył, że był raz zatrzymany i pobity. Dodał, że nie brał udziału w działaniach wojennych, nigdy nie był aresztowany lub skazany wyrokiem sądu. Nie było prowadzone przeciwko niemu żadne postępowanie sądowe lub administracyjne. Nie należał do żadnej organizacji politycznej, kulturalnej, społecznej i etnicznej. Jest zdrowy, nie miał poważnych i przewlekłych chorób lub operacji, jest w pełni sprawy.

2. Decyzją z [...] listopada 2012 r. Szef umorzył postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec nie stawienia się cudzoziemca w ośrodku dla cudzoziemców w terminie 2 dni od dnia złożenia wniosku. Decyzją z [...] lipca 2013 r. Szef uchylił powyższą decyzję i podjął postępowanie na nowo.

3. Podczas wywiadu statusowego skarżący zeznał, że opuścił kraj pochodzenia ([...]) ponieważ w październiku 2012 r. został zabrany przez milicjantów i przewieziony w bliżej nieokreślone miejsce. Przetrzymywano go w piwnicy i przesłuchiwano. Pytano o M. M., jego ciotecznego brata, który brał udział w działaniach wojennych i zaginął w 1999 lub 2000 r. Wówczas namawiano cudzoziemca do współpracy w poszukiwaniu terrorystów oraz żądano podpisania jakichś dokumentów. Po kilkunastu godzinach presji psychicznej cudzoziemiec podpisał dokumenty i w dniu 4 października 2012 r. został zwolniony. Następnie w dniu 6 października 2012 r. wraz z matką L. E. wyjechał z C. O działaniach funkcjonariuszy milicji nie poinformował miejscowych organów sprawiedliwości w celu wyjaśnienia sprawy.

4. Decyzją z [...] maja 2014 r. Szef odmówił cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy, udzielanie ochrony uzupełniającej i nie udzielił zgody na pobyt tolerowany.

5. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Szefa. W odwołaniu podniósł, że organ błędnie ustalił datę jego wyjazdu z C. oraz stopień pokrewieństwa z zaginionym M. M.

III. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2014 r. Rada rozpoznała odwołanie skarżącego od decyzji Szefa, utrzymując decyzję Szefa w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, Rada wskazała w szczególności, co następuje:

1. Wymienione przez skarżącego przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia, takie jak domniemane zagrożenia ze strony bliżej nieokreślonych funkcjonariuszy milicji, rzekomo poszukujących jego zaginionego ciotecznego brata, czy też rzekome zmuszanie go do współpracy w ściganiu bojowników, nie zostały wiarygodnie uprawdopodobnione i nie stanowią podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, że w odniesieniu do cudzoziemca wystąpiły uzasadnione obawy przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej.

2. W ocenie organu zeznania cudzoziemca są bardzo ogólnikowe, pozbawione konkretnych danych i częściowo sprzeczne. Rzekome zatrzymanie w październiku 2012 r. nie zostało wiarygodnie uprawdopodobnione, co budzi uzasadnione wątpliwości, czy rzeczywiście miało miejsce.

3. Odnosząc się do zarzutów odwołania Rada wskazała, że składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec oświadczył, że wyjechał z C. w dniu 28 września 2012 r. Tę samą datę wskazała matka cudzoziemca, z którą cudzoziemiec podróżował. Z kolei podczas przesłuchania statutowego w dniu 14 listopada 2013 r. cudzoziemiec zeznał, że został zatrzymany w październiku 2012 r.

4. O ograniczonej wiarygodności cudzoziemca, zdaniem organu świadczy również fakt nielegalnego wyjazdu z Polski do F., a następnie do N. Wyjazd z Polski miał miejsce zaraz po złożeniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy w Polsce. Nie do przyjęcia jest wyjaśnienie cudzoziemca, że bał się zostać w Polsce, bo ktoś dzwonił do niego z groźbami. Ponadto matka cudzoziemca, podczas przesłuchania stwierdziła, że syn chciał jechać do F. W przypadku bezprawnego działania osób trzecich, w tym także funkcjonariuszy milicji, o ile takie działania rzeczywiście miały miejsce, cudzoziemiec i jego matka mogli wystąpić do miejscowych organów ścigania z wnioskiem o wyjaśnienie sprawy i udzielenie stosownej ochrony. Jednak nie podjęli żadnych działań w celu wyjaśnienia sprawy zatrzymania.

6. Rada podkreśliła, że cudzoziemiec opuścił kraj pochodzenia bez przeszkód i legalnie, na podstawie ważnego paszportu w marcu 2012 r. Podczas podróży po terytorium R. i B. nie napotkał się na żadne problemy.

7. W ocenie organu materiał dowodowy zebrany w sprawie nie wskazuje na żadne zindywidualizowane zagrożenie dla cudzoziemca. Rada podkreśliła, że obecnie w C. nie ma miejsca powszechnie stosowana przemoc wobec ludności cywilnej w sytuacji wewnętrznego konfliktu zbrojnego.

8. Ponadto cudzoziemiec nie spełnia przesłanek udzielenia ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany. Powrót do kraju pochodzenia nie zagrażałby w jakimkolwiek stopniu podstawowym prawom człowieka. Sytuacja w kraju pochodzenia nie jest całkowicie stabilna, ale rzadko dotyka przeciętnego mieszkańca kraju. Nie istnieją zatem przesłanki skłaniające do twierdzenia, że może dotknąć cudzoziemca.

IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję z [...] lipca 2014 r. Rady do Spraw Uchodźców, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:

– przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej również "k.p.a.", poprzez brak rozpatrzenia przez organy administracji całokształtu materiału dowodowego, przede wszystkim bezpodstawne uznanie, że składane w sprawie wyjaśnienia są niewiarygodne ze względu na nieistotne nieścisłości we wskazanych datach wyjazdu z C.,

–przepisów prawa materialnego, tj.

art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680 ze zm.), dalej również "ustawa", poprzez uznanie, że prześladowania za strony funkcjonariuszy nie oznacza, że skarżący jest osobą zagrożoną prześladowaniem w kraju pochodzenia,

ewentualnie art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez nie uwzględnienie okoliczności, że powrót skarżącego do C. będzie stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa, a nawet zdrowia i życia cudzoziemca.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i udzielenie ochrony międzynarodowej, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. ;

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał między innymi, co następuje:

1. Bezpośrednią przyczyną wyjazdu z terytorium R. było zatrzymanie skarżącego w pierwszych dniach października 2012 r. przez funkcjonariuszy milicji. Żądano wówczas od cudzoziemca, aby przekazał informacje o zaginionym krewnym M. M. i został informatorem. Po tym zdarzeniu skarżący wraz z matką podjęli natychmiastową decyzję o wyjeździe. Skarżący podniósł, że zeznania w tej kwestii nieznacznie różnią się z zeznaniami matki, albowiem nie informował jej szczegółowo o wszystkim, czego od niego żądano, aby jej dodatkowo nie denerwować.

2. W każdym z wniosków jakie skarżący składał ubiegając się o nadanie statusu uchodźcy (w Polsce i we F.), wskazywał, że przyczyną bezpośredniego wyjazdu z C. było powyższe zatrzymanie.

3. Skarżący podniósł, że organy orzekające w sprawie nie uwzględniły faktu, że obecnie na terenie C. dochodzi do masowych prześladowań byłych bojowników oraz członków ich bliższej i dalszej rodziny. Skarżący za błędne uważa stanowisko organów administracji, że nie istnieje prawdopodobieństwo doznania poważnej krzywdy w razie powrotu skarżącego do kraju pochodzenia. W C. nie są przestrzegane chociażby minimalne standardy praw człowieka. Sytuacja zaistniała przed wyjazdem stanowi naruszenie prawa skarżącego do wolności i bezpieczeństwa osobistego ze strony władz państwowych.

V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie i podtrzymała ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

VI. W piśmie z 31 sierpnia 2015 r. występująca w imieniu skarżącego kurator wskazała również na następujące nieprawidłowości przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji:

1. Decyzje organów obu instancji zostały wydane w oparciu o nieaktualne na dzień wydania materiały źródłowy dotyczące kraju pochodzenia cudzoziemca. Raporty zgromadzone w sprawie zostały opracowane na podstawie danych z lat 2009-2013, zaś decyzja organu pierwszej instancji została wydane 26 maja 2014 r.

2. Zgormadzone przez organy materiały źródłowe w większości dotyczą ogólnej sytuacji na terytorium R. i C., a nie indywidulanych powodów ubiegania się przez cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, tj. bezprawnego zatrzymania cudzoziemca, tortur i gróźb, związanych z pokrewieństwem z bojownikiem [...] oraz wymuszeniem współpracy z organami siłowymi w C.

3. Organy orzekające w sprawie w ogóle nie odniosły się do zagrożenia cudzoziemca polegające na wymuszeniu podpisania oświadczeń, z którymi nie mógł się zapoznać, jak również nie przeprowadził rzetelnej analizy odnośnie rzeczywistej i realnej ochrony w kraju pochodzenia przed nieuprawnionymi działaniami funkcjonariuszy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 przywołanej ustawy, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.".

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady prowadzi do następujących wniosków:

1. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy po pierwsze, musi ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Po drugie, musi być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania (art. 13 ust. 3 ustawy).

Nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest zatem wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. Stosownie bowiem do treści art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy, cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości wykazać zasadność tej obawy. W tym względzie nie wystarcza jedynie stan uczuć osoby zainteresowanej i jej subiektywne przekonanie, lecz konieczne jest aby obawa ta została potwierdzona obiektywną oceną sytuacji cudzoziemca w odniesieniu do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Innymi słowy ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

2. Podkreślić należy, że oprócz wykazania uzasadnionej obawy prześladowania, wymaga się dodatkowo, aby takie prześladowanie miało za podstawę rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne uchodźcy. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną wnioskodawcy, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status. O ile intencje tego rodzaju są bezsprzecznie zrozumiałe z życiowego punktu widzenia, o tyle winny być realizowane przez cudzoziemca w innych trybach, umożliwiających obywatelom państw obcych legalne przebywanie, czy też pracę na terenie Polski, nie zaś w trybie zarezerwowanym dla uchodźców. Ustawowe przesłanki, których wystąpienie jest konieczne do objęcia cudzoziemców ochroną, nie mogą być zatem interpretowane w sposób dowolny, nadmiernie zliberalizowany.

3. Postępowania administracyjne, których przedmiotem jest nadanie statusu uchodźcy wymagają przede wszystkim przeprowadzenie oceny oświadczeń ubiegającego się o tą ochronę cudzoziemca. W postępowaniu takim organy orzekające, co do zasady, napotykają bowiem na istotne utrudnienia w kompletowaniu materiału dowodowego. Brak jest realnych możliwości dokonywania przez organ bezpośrednich, samodzielnych ustaleń w odniesieniu do sytuacji cudzoziemca w kraju jego pochodzenia poprzez np. przesłuchanie świadków, dokonanie oględzin, itd. Wobec tego, że zasadniczym elementem materiału w sprawie są zeznania ubiegającego się o status uchodźcy cudzoziemca, organ zeznania te musi szczególnie wnikliwie zweryfikować i rozważyć w kontekście sytuacji, którą określają.

4. W tym miejscu należy również wskazać, na inne instrumenty ochrony międzynarodowej, z których ewentualnie powinny skorzystać organy w ramach procedury uchodźczej. Instrumenty te podobnie jak nadanie statusu uchodźcy mają ściśle określony cel, jakim jest - w szerokim ujęciu - ochrona osób zagrożonych w swoich krajach pochodzenia różnego rodzaju nieuzasadnionymi i dolegliwymi represjami, godzącymi w ich podstawowe prawa. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w wypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Ponadto organy obowiązane są do oceny przesłanek pozwalających na zastosowanie w sprawie art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, zgodnie z którymi cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP gdy jego wydalenie: 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; 1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu; 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca. Przy czym, stosownie do treści art. 514 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, w decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy nie orzeka się o wydaleniu cudzoziemca z Polski.

6. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że zebrany materiał dowodowy w sprawie dawał podstawę do wydania decyzji w sprawie. Prawidłowe jest stanowisko Rady, iż zeznania skarżącego złożone w postępowaniu administracyjnym nie dają podstaw aby przyjąć, że zasadnie żywi on obawę przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej i w związku z powyższym, aby nie mógł lub nie chciał korzystać z ochrony tego kraju. Sąd w całości podziela ocenę organów azylowych zarówno co do niskiej wiarygodności skarżącego jako strony postępowania, jak i co do tego, że jego zeznania dotyczące przyczyn opuszczenia kraju pochodzenia i grożących mu represji sformułowane są w sposób ogólnikowy i odznaczają się małą wiarygodnością.

6.1. Za chybione Sąd uznał zarzuty skargi w zakresie niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, w zakresie ustalenia daty opuszczenia C. oraz uznania, braku pokrewieństwa z M. M.

Zdaniem Sądu wskazywanie przez skarżącego różnych dat opuszczenia kraju pochodzenia budzi uzasadnione wątpliwości do wiarygodności składanych przez skarżącego oświadczeń, a w kontekście całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie i zachowań skarżącego po wszczęciu procedury uchodźczej pozwala przyjąć, że przedstawiona przez skarżącego historia wydarzeń jest niespójna i nieprzekonywująca.

Przy składaniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy wskazał, że C. opuścił 28 września 2012 r. (analogiczną datę wskazał podróżująca z nim matka). Z kolei podczas przesłuchania statutowego wskazał, że po czterodniowym zatrzymaniu w październiku 2012 r. (został zwolniony 4 października 2012 r.) wyjechał z matką do K. i był tam do 6 października 2012 r. Do Polski podróżował pociągiem relacji A.-M., według oświadczenia przez Ukrainę. W dniu 10 października 2012 r. po przekroczeniu granicy polsko-[...] (B. –T.) złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Skarżący nie neguje, że w jego wyjaśnieniach znalazły się nieścisłości, jednakże w jego ocenie nie mają one istotnego znaczenia. Ani w toku postępowania administracyjnego, ani w złożonej skardze skarżący nie wyjaśnił skąd wynikała rozbieżność dat wyjazdu z kraju pochodzenia. Ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia, że C. opuścił 7 października 2012 r. po zwolnieniu przez milicję (odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji). Podanie dokładnej daty opuszczenia kraju pochodzenia miało istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy i możliwe było jego uprawdopodobnienie, a nawet udowodnienie (np. dowód z biletu, wniosek dowodowy z zatrzymanego paszportu na okoliczność przekraczania granicy: [...]-[...],[...]-[...]i [...]-polskiej).

Pamiętać należy, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, na składającym wniosek o nadanie statusu uchodźcy spoczywa obowiązek przedstawienia informacji niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz udostępnienia posiadanych dowodów potwierdzających okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że cudzoziemiec składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy.

W tym miejscu należy przypomnieć, że skarżący zaraz po złożeniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie udał się do ośrodka dla cudzoziemców, lecz opuścił terytorium Polski i udał się do F.. Tam 12 października 2012 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, a następnie uzyskał informację o procedurze dublinowskiej. Następnie wyjechał do N., gdzie 27 lutego 2013 r. został zatrzymany przez policję i przekazany do Polski w dniu 11 lipca 2013 r. Takie zachowanie w sposób uzasadniony pozwala wyprowadzić wniosek, że skarżący nie był zainteresowany pozostaniem w Polsce i - jak słusznie przyjęły organy - wskazuje na ogólną niewiarygodność skarżącego jako strony postępowania.

Oceny tej nie zmienia oświadczenie skarżącego o groźbach telefonicznych, jakie miały miejsce po wyjeździe z C. a przed przekroczeniem granicy polsko-[...] (B.). Okoliczności tej skarżący nie zasygnalizował na etapie składania wniosku o nadanie statusu uchodźcy po przekroczeniu granicy, np. w pisemnym oświadczeniu o istotnych zdarzeniach będących przyczyną ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy, sporządzonym przez cudzoziemca (w języku [...]) jako załącznik nr 1 do wniosku.

Zdaniem Sądu organ dołożył wszelkich starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizował wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach. Organy uczyniły zadość wymogom wynikającym z przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a., opierając swoją ocenę na przekonujących podstawach, przedstawiając obszerną argumentację w swoich rozstrzygnięciach. Odmawiając wiarygodności oświadczeniom skarżącego, organy uczyniły to po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny.

6.2. W ocenie Sądu organy azylowe zasadnie uznały, że skarżący nie uprawdopodobnił zarówno realności i dolegliwości grożących mu prześladowań, jak też niemożliwości uzyskania ochrony ze strony organów ścigania kraju pochodzenia. Tym samym organy prawidłowo przyjęły, że cudzoziemiec nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej.

Skarżący oświadczył, że obawia się prześladowań i zagrożenia życia ze strony władz K. Wskazał, że na początku października 2012 r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy milicji, a następnie przetrzymywany i bity. Według oświadczenia cudzoziemca podczas zatrzymania był rozpytywany o M. M., według oświadczenia skarżącego ciotecznego brata. Skarżący podniósł, że M. M. zaginął bez wieści w 1999 r. podczas walk w C. i jego nazwisko figuruje na internetowej liście osób zaginionych na północnym [...] poszukiwanych przez [...]. Skarżący nie podał jednak żadnych konkretnych informacji co do zaginionego brata, czy jego rodziny (np. czyim jest synem: czy cioci mieszkającej w K., czy wuja mieszkającego w D.).

Ponadto według oświadczenia skarżącego podczas zatrzymania nakłaniano go do współpracy ("podrzucanie narkotyków") oraz zmuszono do podpisania dokumentów bez zapoznania się z ich treścią. Skarżący w obawie przed prześladowaniami, kilka dni po zatrzymaniu opuścił C.

Przedstawiony przez skarżącego przebieg wydarzeń nie pozwala określić czy zatrzymaniu należy przypisać cechy prześladowania, a jeśli tak to na jakim tle. Niezasadny jest zarzut skargi, że organ zdawkowo ocenił zagrożenie cudzoziemca wynikające z przymusowego podpisania oświadczenia. Skoro sam skarżący lakonicznie opisuje powody z jakich opuścił kraj pochodzenia i nie potrafi spójnie określić zagrożenia, tj. czy wynika ono z pokrewieństwa z bojownikiem [...] czy wiąże się z obawą przed współpracą narkotykową, to nie można oczekiwać, aby organy domyślały się i samodzielnie definiowały co grozi (groziło) skarżącemu w kraju pochodzenia.

Skarżący nie wyjaśnił również dlaczego nie ubiegał się o pomoc miejscowych organów pochodzenia oraz dlaczego odrzucił możliwość schronienia w innej części kraju. Zarzut skargi, że organy powinny sprawdzić, np. na podstawie dostępnych raportów organizacji pozarządowych i międzynarodowych, czy cudzoziemiec otrzymałby lub nie ochronę w kraju pochodzenia i mógł z niej korzystać jest nieuprawnionym przenoszeniem ciężaru dowodzenia na organ.

6.3. Prawidłowe jest również stanowisko organu, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie mu ochrony międzynarodowej w postaci ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany. Wbrew twierdzeniom skarżącego (pismo kuratora z 31 sierpnia 2015 r.) organy ustaliły sytuację w kraju pochodzenia o aktualne na dzień orzekania materiały źródłowe i zasadnie przyjęły, że z okoliczności faktycznych sprawy nie wynika, aby cudzoziemcowi w kraju pochodzenia groziłaby kara śmierci lub egzekucja. Brak było również podstaw do uznania, że skarżący winien obawiać się represji, o których mowa w art. 15 pkt 2 ustawy (tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie). Z akt sprawy nie wynika też, aby skarżący podlegał tego rodzaju represjom w okresie poprzedzającym wyjazd z kraju pochodzenia. Z racji tego, że kraj pochodzenia skarżącego nie był areną międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, nie zachodziły przesłanki do uznania, że skarżącemu grożą prześladowania, o których mowa w art. 15 pkt 3 ustawy.

6.4. Sąd stwierdził ponadto, że decyzja organu odwoławczego nie narusza przepisu art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu okoliczności sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że w razie powrotu do kraju pochodzenia skarżący stałby w obliczu zagrożeń wymienionych w art. 97 pkt 1 ustawy. Ponownie podkreślić należy, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby cudzoziemcowi groziły tego rodzaju represje w dacie opuszczenia kraju i aby stan ten uległ zmianie w chwili obecnej. Sąd orzekający w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że organy administracji przeanalizowały sytuację skarżącego pod kątem każdej z powyższych przesłanek.

Mając na uwadze powyższe skład orzekający uznał, że rozpatrywana sprawa została dostatecznie przez organ wyjaśniona. Strona miała zapewnioną możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, uzupełnienia go oraz złożenia wniosków i oświadczeń. W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, w istocie sprowadzają się do próby zakwestionowania wniosków i ocen jakie wyprowadziły organy azylowe z zebranego materiału dowodowego.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.