Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1253/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 marca 2013 r. E. M. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o sprawdzenie czy prace przy sąsiednim budynku gospodarczym prowadzone są w oparciu o udzielone pozwolenie. Podniósł też, że budowa komina w granicy działki na wspólnej ścianie wymaga uzgodnienia z sąsiadem i odbioru technicznego. Dodał też, że jest przeciwny zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego budynku.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości i w wyniku poczynionych ustaleń postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie legalności prowadzonych prac remontowo- budowlanych w celu zmiany użytkowania budynku gospodarczego (stodoły) położonego na działce nr 1 przy ulicy [...] w Z. na cele mieszkalne i usługowe.

W wyniku zażalenia E. M. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił w całości wymienione powyżej postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ powiatowy w analizowanej sprawie nie zajął się wszystkimi podniesionymi okolicznościami, m.in. kwestią zrealizowania okien i drzwi w przedmiotowym budynku. Nie ocenił też w sposób prawidłowy, czy w analizowanym budynku doszło do zmiany sposobu użytkowania.

Prowadząc ponownie postępowanie organ powiatowy dokonał powtórnych oględzin, przesłuchał wskazanych świadków, dołączył do akt sprawy nowe dokumenty a następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 81c ust. 2, art. 83 ust. 1 w związku z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na właścicieli budynku obowiązek przedstawienia oceny technicznej wraz z niezbędnymi rysunkami dla budynku gospodarczego położnego przy ulicy [...] w Z. Opinię taką zobowiązani przedłożyli przy piśmie z dnia 30 czerwca 2014 r.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu stwierdził, że w wyniku postępowania nie dotarto do dokumentów, z których wynikałoby, że budynek ten wybudowany został jako stodoła, a następnie zostały wykonano roboty polegające na zaadoptowaniu go na budynek mieszkalny. Na podstawie oględzin ustalono, że w budynku tym znajduje się jedna izba, jest klepisko, brak sanitariatów i pomieszczenia kuchennego. Znajduje się tam murowany komin, do którego nie zostało podłączone żadne urządzenie grzewcze. Nie dotarto do żadnej dokumentacji dotyczącej przeróbek w postaci zamurowania drzwi czy powstania otworów okiennych, nie ustalono daty ich powstania, stwierdzając jedynie, że powstały one przed zakupieniem budynku przez ich obecnych właścicieli. W dostarczonej opinii technicznej jej autor stwierdził, że zamurowanie otworów po wrotach wjazdowych do budynku, jak również otwory okienne oraz drzwiowy wykonano prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowalną, a komin spełnia wymagania normy PN. Budynek nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Nie znajdując zatem w takich okolicznościach podstaw do orzekania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, organ na podstawie cytowanego powyżej art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowania jako bezprzedmiotowe.

W wyniku złożonego przez E. M. odwołania, rozpatrujący sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił wymienioną powyżej decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie organu przedłożona w sprawie ocena jest niewiarygodna i zawiera sprzeczne ze sobą stwierdzenia. Ponadto przemilcza kwestię uszkodzeń budynku znajdującego się na działce nr 2 powstałych, zdaniem skarżącego, po wybudowaniu komina w pobliżu wspólnej ściany obu budynków. Kwestii tej w ogóle nie rozpoznał organ powiatowy, chociaż stanowiła ona główną przyczynę protestu. W ocenie organu nie została też zbadana dokładnie i brak udokumentowania kwestii legalności wykonania nowej konstrukcji i pokrycia dachu budynku gospodarczego.

W ponownym postępowaniu organ uzupełnił materiał dowodowy, przeprowadził kolejne oględziny nieruchomości, dołączył do akt dokumentację zdjęciową oraz nową ocenę stanu technicznego budynku gospodarczego na działce nr 1 (uzupełnienie) a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r., przywołując w podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu powtórzono dotychczasowe ustalenia co do stanu tego budynku, podkreślając, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Bezspornym jest, że w budynku doszło do zamurowania wrót wjazdowych do byłej stodoły, wykonaniu otworów okiennych i wybudowaniu komina. Zakres wykonanych robót wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, względnie zgłoszenia. Nie doszło jednak do zmiany konstrukcji dachu, a jedynie na podstawie dokonanego zgłoszenia, obecni jego właściciel dokonali wymiany pokrycia z papy na ondulinę.

Odnosząc się do uszkodzeń budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce, organ wyjaśnił, że jego właściciel nie udostępnił budynku celem jego obejrzenia i stwierdzenia stanu technicznego ściany granicznej. Na podstawie oceny wizualnej stwierdzono, że omówione prace nie wpłynęły negatywnie na budynek skarżącego. Mogły natomiast taki wpływ mieć prace wykonywane na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę przez samego skarżącego, polegające na wymianie konstrukcji dachu jego budynku.

Reasumując organ uznał, że zakres wykonanych w budynku na działce nr 1 robót budowlanych, należy potraktować jako przebudowę, która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę względnie zgłoszenia właściwemu organowi. Biorąc jednak pod uwagę, że całość prac została zakończona, a w oparciu o załączoną ocenę techniczną - ustalono, że roboty wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami, organ nie znalazł podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.

Rozpatrując złożone odwołanie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Podniósł, iż organ pierwszej instancji winien był ustalić, czy ściana pomiędzy budynkami jest ścianą wspólną. Należało o oględzinach powiadomić strony, pod rygorem zastosowania sankcji karnych (art. 91 ust. 1 Prawa budowlanego). Nadto nie zbadano w ogóle zarzutu umiejscowienia budynku w strefie ochrony konserwatorskiej. Organ podkreślił też, że dotychczasowe żądania odwołującego nie zostały sprecyzowane w sposób jasny i jednoznaczny, wobec czego nie wiadomo czy żąda on rozbiórki części obiektu- np. komina, czy przywrócenia obiektu do poprzedniego stanu lub doprowadzenia go do odpowiedniego stanu technicznego.

W związku z powyższym brakiem powstały trudności w merytorycznym załatwieniu sprawy. Przy ponownym załatwianiu sprawy organ winien więc w pierwszej kolejności ustalić zakres żądania skarżącego oraz rozpatrzyć jego żądanie dotyczące wyłączenie od udziału w postępowaniu dotychczasowego referenta.

Uwzględniając powyższe wskazania organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. odmówił wyłączenia J. K. pracownika Inspektoratu w Z. od załatwienia sprawy, a następnie pismem z dnia [...] r. wezwał stronę do "wyartykułowania swojego żądania i wskazania co ma podlegać dalszym czynnościami administracyjnym ...." . Pismem z dnia 2 października 2015 r. E. M. wskazał, że " ... moje żądanie to rozbiórka komina w całości..". Organ przeprowadził też, po uprzednim zawiadomieniu, oględziny ściany budynku na działce nr 1, a ich ustalenia opisane zostały w protokole z dnia [...] r. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] r. nazwanym zażaleniem, oprócz wyrazu niezadowolenia z dotychczas prowadzonego przez organ powiatowy postępowania, wnioskujący sprecyzował, że jego żądanie dotyczy: "rozebrania komina, zamurowania okien zgodnie z pierwotnym wzorem, wykonanie otworu na wrota wjazdowe, odchudzenie murów ściany od ulicy [...] do grubości 24 cm.".

Wobec ustalenia, że teren na którym znajduje się przedmiotowy budynek leży w obrębie strefy "B" wyznaczonej na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z., organ zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, który pismem z dnia [...] r. nie wniósł uwag do przeprowadzonych prac.

W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 83 ust.1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 290) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił nakazania: "rozbiórki komina, zamurowania okien, wykonania otworu na wrota wjazdowe, odchudzenia murów ściany od ulicy [...] do grubości 24 cm" w istniejącym budynku usytuowanym na działce nr 1 przy ulicy [...] w Z. stanowiącym własność A. i R. J. W obszernym uzasadnieniu po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ stwierdził, że wniosek skarżącego jest bezzasadny. Rozstrzygnięcie o rozbiórce obiektu budowlanego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane jest rozwiązaniem ostatecznym i może mieć miejsce jedynie w sytuacji, kiedy nie ma możliwości doprowadzenia obiektu czy to stanu poprzedniego bądź do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie inwestor w zakreślonym terminie złożył inwentaryzację z oceną techniczną wykonanych robót przy budowie komina oraz pozostałych robót, z której wynika, że roboty, pomimo ich samowolnego charakteru, nie naruszają przepisów prawa. Do zakresu wykonanych robót nie wniósł także zastrzeżeń Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. Organ wyjaśnił, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie w rozdziale 5 "Przewody kominowe" nie zawierają żadnego przepisu regulującego odległość usytuowania komina od budynków znajdujących się na działkach sąsiednich. Przedmiotowy komin spełnia wymagania, o których mowa w §140 i § 142 rozporządzenia. W ocenie organu nie doszło w sprawie do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nie został potwierdzony fakt spękania ściany południowej budynku, gdyż komin został wykonany, według oświadczenia skarżącego -w 2010 r., natomiast skarżący dopiero po upływie trzech lat złożył wniosek do organu w sprawie spękania ściany poprzez obciążenie jej przez wybudowany komin. Z ustaleń organu wynika, że komin znajduje się w odległości 30cm od tej ściany. W ocenie organu na pogorszenie użytkowe bądź stanu technicznego budynku skarżącego mogą mieć wpływ roboty, jakie zostały wykonane na tym obiekcie. Organ potwierdził, że E. M. wykonał na przełomie lat roboty polegające na zaadoptowaniu części budynku gospodarczego na mieszkalny, jego rozbudowę, przebudowę, a w oparciu o decyzję z dnia [...] r. wykonano zmianę konstrukcji dachu na całości budynku. Zakres tych robót, obciążenie nową konstrukcją dachu, mogło spowodować powstanie ewentualnych pęknięć.

W obliczu poczynionych ustaleń organ stwierdził, że złożony w sprawie wniosek jest bezzasadny, a ewentualne roszczenia w kwestii wpływu ewentualnego negatywnego wpływu na własność skarżącego ma charakter cywilnoprawny i może być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył E. M. Nie zgodził się z wydaną decyzją i podniósł, iż domaga się by decyzja była sprawiedliwa i bezstronna. Domaga się aby:

- skierować do Wydziału Architektury o zmianę wpisu w rejestrze budynku mieszkalnego pod numerem [...] na budynek gospodarczy;

- nałożyć nakaz złożenia przez inwestorów wniosku wraz z opracowaniem projektowym na wykonanie otworów okiennych i zamurowanie wrót wjazdowych w celu uzyskania pozwolenia na budowę;

- wydania nakazu rozbiórki komina;

- wydania nakazu likwidacji warsztatu [...] w omawianym budynku;

- nałożenia kary finansowej z tytułu łamania przepisów Prawa budowlanego.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu po dokładnym przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania organ odwoławczy podkreślił, iż w ponowionym postępowaniu organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy w sposób umożliwiający podjęcie rozstrzygnięcia. Oględziny budynku na działce nr 1 oraz oględziny uszkodzonej ściany budynku mieszkalnego na działce nr 2, dołączona do akt dokumentacja zdjęciowa oraz sporządzona w sprawie ocena techniczna budynku gospodarczego na działce nr 1 wykazały, że budowa wewnętrznego komina w budynku gospodarczym nie mogła mieć żadnego wpływu na zarysowania i spękania ściany budynku mieszkalnego na działce odwołującego. Przyczyn uszkodzenia ceglano- kamiennej ściany należy poszukiwać w naturalnym jej zniszczeniu w wyniku działania czynników atmosferycznych bądź wadliwego jej wykonania. Uszkodzenia mogły też powstać w wyniku robót budowlanych w ramach zmiany konstrukcji dachu na wymienionym budynku. Zdaniem organu odwoławczego budowa komina w budynku gospodarczym w odległości 0.3m od narożnika ściany budynków małżonków M. nie mogła mieć żadnego wpływu na stan techniczny tej ściany. Organ dodał też, że usytuowanie wylotów tego komina nie narusza przepisów PN-89/B-10425. W tych okolicznościach żądanie rozbiórki wymienionego komina należało uznać za bezzasadne. Za całkowicie bezzasadne uznać też należało zamurowanie okien i wykonanie otworu na wrota wjazdowe w tym budynku. W świetle przedstawionej oceny technicznej, przygotowanej przez osobę uprawnioną do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcji budowlanych, roboty polegające na zamurowaniu fragmentów otworów w miejscu dawnych bram wjazdowych po obu stronach budynku i wykonanie otworów okiennych w ścianie frontowej oraz otworu drzwiowego w ścianie tylnej tego budynku - zostały wykonane prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną. Do wykonanych robót nie wniósł też zastrzeżeń [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. Za całkowicie niezrozumiałe i pozbawione jakiegokolwiek umocowania w przepisach uznano żądanie "odchudzenia murów ściany od ulicy [...] do 24 cm". :

W zakresie żądania zmiany zapisu w rejestrze jako budynek gospodarczy - to organy nadzoru budowlanego nie są właściwe w przedmiocie dokonywania zmian w ewidencjach geodezyjnych. W tym zakresie należy zwrócić się do Starosty [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe rozstrzygnięcie, złożył E. M. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, które obligują organy do zebrania materiału dowodowego i oceny całokształtu materiału dowodowego. Uzasadniając skargę przypomniał, iż złożył wniosek o sprawdzenie legalności wykonanych prac remontowo - budowlanych w celu zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkalne i usługowe. Budynek ten został wybudowany w 1938 r., w roku 2000 był bez okien, bez komina, a zamiast drzwi były wrota wjazdowe. Pomimo uchylania rozstrzygnięć organu pierwszej instancji, sprawa nadal nie został wyjaśniona do rozstrzygnięcia. Pominięte zostały podane informacje, iż do czasu nabycia nieruchomości przez obecnych ich właścicieli - budynek pełnił funkcję stodoły. W jego ocenie nie są właściwe ustalenia organu pierwszej instancji, iż prace przy zamurowaniu bram wjazdowych i wykonaniu otworów okiennych i drzwiowego wykonali obecni właścicieli budynku, gdyż nabyli ten budynek dopiero w 2009 r. (co wynika to z aktu notarialnego). Pominięto jego oświadczenia, że prace te wykonywane przed tą datą, kiedy budynek należał jeszcze do siostry obecnej właścicielki. Zdaniem skarżącego organy pominęły także następujące fakty:

- inwestorzy nie przedstawili pozwolenia na wykonanie tych robót;

- budynek znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej, co wymaga uzgodnienia z Konserwatorem Zabytków;

- w ocenie technicznej nie była zawarta ocena stanu fundamentów jak dla budynku mieszkalnego;

- brak także oceny wpływu komina wybudowanego przy ścianie o szerokości 25 cm.

Skarżący zarzucił błędne ustalenie daty powstania komina, a także podniósł, że inwestorzy korzystają z niego bez odbioru technicznego. Podkreślił, że czynności kontrolnych dokonywała osoba bez odpowiedniego fachowego przygotowania (kierowca). Wyjaśnił, że intencją jego było doprowadzenie obiektu do stanu pierwotnego. Dodał, że stanowisko Konserwatora Zabytków "brak uwag w sprawie" nie oznacza, że jest to dokument zezwalający na uzyskanie pozwolenia dla inwestora. Wskazując na fakt zmiany parametrów technicznych i użytkowych obiektu, stwierdził, iż w takiej sytuacji niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Podkreślił, że niezrozumiale jest stwierdzenie organu, że inwestorzy wykonali takie roboty budowlane bez uzyskania pozwolenia na budowę, ale wobec ich wykonania znikły podstawy do ich wstrzymania. Dodał, że nie domagał się wstrzymania robót budowlanych a jedynie uznania ich za wykonane bez pozwolenia na budowę, a w związku z tym przedstawienia wymaganych dokumentów. Domagał się likwidacji zakładu usługowego ([...]), a pomimo to zakład dalej działa.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi.

W piśmie z dnia 28 lutego 2017 r. stanowisko w sprawie wyrazili A. i R. J. Wyjaśnili, że kiedy kupowali budynek, graniczący z budynkiem D. i E. M. w 2009 r. wyglądał on tak jak obecnie, tzn. miał cztery okna, drzwi, do budynku był przyłączony prąd i był w nim komin. Wyjaśnili, że skarżący podaje różne daty budowy komina, podnosząc, że jest on przyczyną pęknięć jego ściany i żąda jego rozbiórki. W ich ocenie problemy z pękaniem ścian zaczęły się wtedy, gdy skarżący "rozpoczął przebudowy na swoim obiekcie, na które nie miał żadnych pozwoleń". Pozwolenie na zmianę konstrukcji dachu wydane zostało po rozpoczęciu (a nawet po zakończeniu) robót. Zatwierdzony projekt nie przewidywał dwuspadowego dachu ich budynku, co doprowadziło do wzruszenia ich dachu, a w rezultacie jesienią w porze deszczowej zaczął on przeciekać, a budynek zaczął być zalewany, co spowodowało zgłoszenie tego faktu organowi nadzoru budowlanego. Stąd też w rewanżu skarżący sprowadza na nich liczne kontrole. Stwierdzili, że zarzut, jakoby w budynku gospodarczym prowadzona była działalność gospodarcza jest nieprawdziwy, na dowód czego przesłali dowody opłat za niskie zużycie prądu, co w ich ocenie dowodzi, nie jest tam prowadzana żadna działalność. W zakresie korzystania z komina przesłali protokół odbioru przewodów kominowych z dnia 15 lipca 2015 r. Podsumowali, że dla skarżącego każda decyzja wydana nie po jego myśli jest niewłaściwa i oszukańcza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mogący spowodować jej uchylenie.

Kontrolowane w sprawie decyzje wydane zostały w sprawie dotyczącej badania legalności i prawidłowości wykonania robót budowlanych na działce nr 1 położonej w Z. przy ulicy [...]. W wyniku złożonego wniosku przez skarżącego E. M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przeprowadził postępowanie, które w wyniku wskazań organu drugiej instancji, wobec rozpatrywania kolejnych rozstrzygnięć i uchylania sprawy do ponownego rozpatrzenia, zgromadziło wyczerpujący materiał dowodowy niezbędny do merytorycznego załatwienia sprawy. W toku prowadzonego postępowania doszło też do sprecyzowania wniosku skarżącego, który kwestionując legalność zamurowania wrót wjazdowych do budynku (stodoły), wykonania otworów okiennych i otworu drzwiowego oraz wybudowanie komina, domagał się rozbiórki tegoż komina, oraz zamurowania okien i wykonania otworu na wrota wjazdowe. Pojawiło się też niezrozumiałe żądanie odchudzenia murów budynku od ulicy [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy budynek został zrealizowany prawdopodobnie w latach 30- 40 ubiegłego wieku. Nie odnaleziono żadnego dokumentu, który w sposób jednoznaczny potwierdzałby fakt wybudowania go jako stodoła, a dopiero następczo wykonano roboty budowlane polegające na zaadoptowaniu go jako budynek gospodarczy. Stwierdzono na podstawie oględzin, że składa się z jednej izby, w której jest klepisko, a ponadto brakuje pomieszczenia kuchennego i sanitariatów, ale jest komin. Nie potwierdzono w żaden sposób zmiany sposobu jego użytkowania z funkcji pomieszczenia gospodarczego na funkcje mieszkalne.

Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno - budowlanej, chyba, że dane roboty budowlane wymagają jedynie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowalnej (art. 29 w związku z art. 30 tej ustawy). Wyjaśnić przy tym trzeba, że jeśli dane roboty zostały już wykonane i zakończone, to postępowanie prowadzone jest nie przez organy administracji architektoniczno- budowlanej w kierunku udzielenia pozwolenia na budowę lub przyjęcia zgłoszenia, ale przez organy nadzoru budowlanego w kierunku ich ewentualnej legalizacji. Do rozbiórki takiego obiektu dochodzi jedynie w sytuacji, kiedy brak jest możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. Organ - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. ustalił, że szereg robót budowlanych w budynku wykonanych zostało bez pozwolenia na budowę czy zgłoszenia i bez nadzoru osoby uprawnionej. Zakwalifikował wykonane roboty jako przebudowę. Wprawdzie nie doszło do zmiany charakterystycznych parametrów budynku, ale podniesiono parametry techniczne obiektu. W takich warunkach dla doprowadzenia do stanu zgodności z prawem należało zastosować procedurę przewidzianą w art. 51 cytowanej ustawy. Przepis ten dotyczy legalizacji wykonanych robót budowlanych i przewiduje trzy wzajemnie wykluczające się sposoby prowadzenia postępowania naprawczego. Z pierwszym mamy do czynienia gdy występuje brak możliwości naprawy (ust. 1 pkt 1) - niedająca się usunąć niezgodność z przepisami skutkuje nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części. Decyzja taka kończy postępowanie. W drugim przypadku następuje nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót (ust. 1 pkt 2) – doprowadzenie do stanu zgodnego w sytuacji gdy nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę – najczęściej jest to naruszenie innych przepisów lub warunków bezpieczeństwa, a trzeci przypadek dotyczy sytuacji, gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (art. 1 pkt 3 ), o którym mowa w art. 36a. Organ nakłada wówczas na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.

W niniejszej sprawie organ po stwierdzeniu wykonania robót budowlanych i ustaleniu, że brak jest jakiejkolwiek dokumentacji tych robót, przyjął, że zostały one wykonane w warunkach samowoli. Wprawdzie samowoli budowlanej nie można domniemywać, ale stwierdzenie organu poparte zostało szczegółową analizą całości zgromadzonego materiału dowodowego. W takich przypadkach zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego organ podejmuje próbę legalizacji wykonanych robót. W tym celu w niniejszej sprawie organ w pierwszej kolejności zobowiązał właścicieli przedmiotowego budynku do przedłożenia oceny jego stanu technicznego. Autor tej oceny we wnioskach końcowych stwierdził, że zamurowanie otworów po wrotach wjazdowych do budynku jak również sklepienia otworów okiennych oraz drzwiowych wykonano prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną. Nie wniósł także żadnych zastrzeżeń do stanu technicznego komina, wskazując, że jego wysokość i stan techniczny spełnia warunki określone w warunkach technicznych i w Polskiej Normie - PN. W takich okolicznościach sprawy, powiatowy organ nadzoru budowlanego nie miał więc podstaw do zastosowania w sprawie żadnego z trzech powyżej wymienionych sposobów postępowania.

Podkreślić trzeba, że celem postępowania legalizacyjnego jest doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Rozbiórka, jak wskazano powyżej, może nastąpić dopiero wówczas, gdy brak jest możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Skoro w tej sprawie w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że wykonane roboty budowlane doprowadziły do powstania obiektu budowlanego, który spełnia wymagania określone w obowiązujących przepisach (czy to w ustawie Prawo budowlane, czy w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie), to organ nie mógł nałożyć na właścicieli żadnych obowiązków, czynności czy robót budowlanych w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, gdyż roboty te ocenione zostały jako zgodne z prawem. Skoro zatem nie było podstaw do zastosowania w sprawie sankcji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2, to tym bardziej brak było podstaw do orzeczenie żądanej przez skarżącego rozbiórki - komina, czy doprowadzenia do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworów okiennych i odtworzenie bram wjazdowych (sankcji z art. 51 ust. 1 pkt 1). Wbrew bowiem zarzutom skarżącego tak komin, jak i otwory okienne i drzwiowe nie naruszają obowiązujących przepisów. Jak wytłumaczył organ pierwszej instancji sporny komin spełniał wymagania określone w rozdziale 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. pt. "przewody kominowe", a także wymagania Polskiej Normy. Stąd też brak podstaw do nakazania żądanej rozbiórki. Organ rozpatrzył też wnikliwie jego ewentualny wpływ na spękanie, znajdującej się w niewielkiej odległości, ściany należącej do budynku skarżącego i nie dopatrzył się związku pomiędzy postawieniem komina a stwierdzonymi pęknięciami. Zastrzeżeń i uwag w stosunku do wykonanych robót budowlanych nie wniósł także [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego, iż organ, pomimo złożonego wniosku, nie rozpatrzył sprawy pod kątem zmiany sposobu użytkowania, to także w tym zakresie trzeba podzielić stanowisko zaprezentowane w sprawie przez organy, iż wobec nie stwierdzenia takiego stanu rzeczy brak było podstaw do orzekania w tym zakresie. Z kolei kwestia zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków wymaga odrębnego postępowania przed odrębnym organem, gdyż w tym zakresie organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji. W tym celu należy złożyć odrębny wniosek do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków - czyli w tym przypadku do Starosty [...].

Mając na względzie powyższe argumenty, nie stwierdzając naruszenia prawa skutkującego uznaniem skargi za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi