Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1422/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 6c
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Anna Armińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi C. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w O. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r. 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P.H. prowadzącego Kancelarię Adwokacką przy al. J. [...] w W., kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote) stanowiącą 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 rok dokonanego na rzecz C.Z. i pozostałych współwłaścicieli nieruchomości w położonej w O. przy ul. [...].

Z akt niniejszej sprawy wynika, że ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego dokonano na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków Biura Geodezji, Kartografii i Katastru Urzędu Miejskiego w O., z których wynikało, że zmianie uległa wielkość gospodarstwa rolnego oraz klasyfikacja jednej z działek.

W odwołaniu od powyższej decyzji, C.Z. wyjaśniła, że nie mogła poinformować organu o zmianach dotyczących obowiązku podatkowego od przedmiotowej nieruchomości, gdyż sama o nich nie wiedziała. Skarżąca wskazała, że z przedmiotowej decyzji nie wynika jaki fakt prawny był podstawą do wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu. Skarżąca wyjaśniła, że wobec uchylenia decyzji w przedmiocie nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości zajętej pod drogę, zarówno grunt którego dotyczyła ta decyzja jak również grunty określone w decyzji organu I instancji jako pozostałe o powierzchni 231 m2 nie mogą stanowić drogi publicznej, a zatem powinny zostać zaliczone do przylegających użytków rolnych i tak sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków oraz opodatkowane podatkiem rolnym. Skarżąca wskazała również, że w decyzji organu I instancji zmniejszono powierzchnię gospodarstwa rolnego oraz ilość budynków. Wyjaśniła, że gdy odpadła podstawa prawna do przejęcia z mocy prawa gruntów zajętych przez Miasto O. oraz zmiany klas użytków to na podstawie art. 6a ust. 7 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm. – dalej u.p.r.), Prezydent Miasta O. powinien zmienić decyzję dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego. Zdaniem Skarżącej, obecny stan faktyczny nie wskazuje na potrzebę dokonania zmiany łącznego zobowiązania w niniejszym postępowaniu. Skarżąca zarzuciła również, iż wbrew postanowieniom art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm. – dalej "Ordynacja podatkowa") decyzja organu I instancji nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, gdyż nie wskazuje ani gruntów podlegających obowiązkowi opodatkowania, ani ich powierzchni, za które powyższe kwoty zostały naliczone. Wskazała, że wyjaśnienia wymaga to od jakiej wielkości ogólnej została naliczona wartość 0,6022 ha przeliczeniowego, gdyż w decyzji dotyczącej zobowiązania podatkowego za 2006 r. wielkość ta wynosiła 0,6050 ha.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. W uzasadnieniu decyzji wskazało, iż ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntu jednoznacznie wynika, iż C.Z., E.M., M.S. oraz U.Z. są współwłaścicielkami gospodarstwa rolnego o powierzchni 1.0391 ha oraz gruntu o powierzchni 0.231 m2 sklasyfikowanego jako zurbanizowany teren niezabudowany, podlegający w związku z tym podatkowi od nieruchomości, podobnie jak posiadany przez C.Z. budynek mieszkalny o powierzchni 96 m2. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z poźn. zm.) podstawą wymiaru podatku od gruntów i budynków jest stan prawny tych gruntów i budynków wynikający z ewidencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za słuszny zarzut zaniżenia przez organ pierwszej instancji podstawy opodatkowania, gdyż zgodnie z odpisem z rejestru gruntów, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegały grunty o powierzchni 0.6159 ha a nie jak błędnie przyjął organ pierwszej instancji 0.6022 ha. Błąd ten jednakże nie miał wpływu na wysokość poszczególnych rat podatków, dlatego też uwzględnienie wskazanego zarzutu nie dawało podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Pozostałych zarzutów podnoszonych przez Skarżącą Kolegium nie uznało, ponieważ nie dotyczyły one przedmiotowego postępowania.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca wnosząc o jej uchylenie powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu i wskazała na brak podstawy prawnej do zmiany areału jej gospodarstwa rolnego o działkę numer 50589/2 o powierzchni 547 m2 oraz brak podstawy prawnej do zmiany klasyfikacji działki nr 50589/1 o pow. 231 m2 ,z gruntów rolnych na grunty objęte podatkiem od nieruchomości. Zarzuciła również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyznaczyło jej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz, że decyzja organu I instancji nie została doręczona pozostałym współwłaścicielkom nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Sąd uprawniony jest zatem do zbadania czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, lub też przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm ; powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji brany jest pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili jej wydawania. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.) co oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze. Rozstrzygniecie " w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Rozpoznając niniejszą sprawę na wskazanej wyżej płaszczyźnie, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, skutkujących takimi wadami zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta O., Zastępcę Skarbnika Miasta z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na 2007 r. na rzecz Skarżącej i współwłaścicieli w łącznej kwocie 128 zł., które wymagałyby wyeliminowania ich z obrotu prawnego a tym samym uwzględnienia skargi.

Zagadnieniem spornym między podatniczką a organami podatkowymi jest sprawa wielkości opodatkowanej nieruchomości rolnej. Skarżąca twierdzi, że w decyzji organu I instancji zmniejszono powierzchnię jej gospodarstwa rolnego oraz ilość budynków. Zarzuca również brak podstawy prawnej do zmiany areału jej gospodarstwa rolnego o działkę nr 50589/2 o powierzchni 547 m2 oraz brak podstawy prawnej do zmiany klasyfikacji działki nr 50589/1 o powierzchni 231 m2 z gruntów rolnych na grunty określone jako zurbanizowany teren niezabudowany, podlegający podatkowi od nieruchomości. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy uznał za słuszny jedynie zarzut zaniżenia podstawy opodatkowania. Zarzut ten ma uzasadnioną podstawę prawną. Z ewidencji gruntów i budynków Biura Geodezji, Kartografii i Katastru Urzędu Miejskiego w O. wynika bezspornie, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty o pow. 0.6159 ha a nie jak błędnie przyjął organ pierwszej instancji o pow. 0.6022 ha. Słusznie jednak, zdaniem Sądu, przyjęło Kolegium Odwoławcze, że błąd ten nie miał wpływu na wysokość poszczególnych rat podatków. Wynikająca z tego błędu różnica w opodatkowaniu stanowi w naliczonym podatku kwotę 1 zł. 23 grosze, co w przeliczeniu na cztery raty podatku daje 30 groszy. Kwota ta nie ma wpływu na ustalone raty podatku, które wyniosły po 32 zł., gdyż zgodnie z zasadami zaokrąglania, końcówki kwot wynoszących mniej niż 50 groszy pomija się. Sąd przyznaje, że jest to uchybienie nie mające jednak wpływu na wynik sprawy.

Organ odwoławczy, wskazując na wypisy z ewidencji gruntów słusznie podnosi, że z wypisów tych jednoznacznie wynika, że C.Z., E.M., M.S. i U.Z. są współwłaścicielkami gruntów położonych na terenie miasta O., stanowiących gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 1.0391 ha. Na powierzchnię tę składają się grunty sklasyfikowane jako : ( RV- 0.356 ha, RVI- 0.2674 ha, PS IV- 0.0458 ha, PsV- 0.1102 ha, B – PS V 0.0100 ha, RIVa- 0.4459 ha i B-R IVa 0.1242 ha.) oraz grunt o pow. 0.231 ha sklasyfikowany jako zurbanizowany teren niezabudowany oznaczony symbolem Bp, który podlega podatkowi od nieruchomości. Nie ulega też wątpliwości, iż skarżąca C.Z. posiada budynek mieszkalny o pow. 96 m2.i od takiej też powierzchni wymierzono podatek od nieruchomości.

W sprawie zachodzi zatem spór, w którym podatniczka chce być opodatkowana od większej powierzchni nieruchomości rolnej niż to zrobiły organy podatkowe. Stanowisko skarżącej jest w pewnym sensie następstwem niezrozumienia istoty i znaczenia niniejszego postępowania. Skarżąca błędnie przypuszcza, że wymiar podatku od nieruchomości o powierzchni 0.231 ha i posiadanego gospodarstwa rolnego o łącznej pow. 1.0391 ha będzie miało przesądzający i negatywny wpływ na jej prawo własności. Trzeba jednak zaznaczyć, że organ podatkowy rozstrzygając w zakresie podatku od nieruchomości czy też w zakresie podatku rolnego nie przesądza o prawie własności. Organami powołanymi do rozstrzygania takich sporów są wyłącznie sądy powszechne.

Należy podkreślić, że podstawą zastosowania podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego jest stan prawny i faktyczny gruntów i budynków, wynikający z ewidencji wskazanej w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93, POP 1999, nr 2, s. 163). Oznacza to, że organy podatkowe, ustalając podatki czy to od nieruchomości czy też podatek rolny, nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te, które wynikają z ewidencji gruntów. Nie mogą również dokonywać zmian w tym operacie ewidencyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993 r., III SA 747/93, ONSA 1994, nr 4, poz. 163). Skoro więc z urzędowego rejestru gruntów wynika, że sporne działki gruntu mają wyżej wykazane powierzchnie i klasyfikację, to organy podatkowe zobowiązane były do uwzględnienia ich przy wymiarze podatku, nawet gdyby faktyczna powierzchnia bądź przeznaczenie gruntu różniło się od tej wskazanej w ewidencji gruntów.

Jak już wcześniej wspomniano, ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i w postępowaniu podatkowym. Jeżeli więc Skarżąca kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinna wystąpić o ich korektę, w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jej zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (zob. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., III SA 911/94, OSS 1994, nr 4-5, s. 164).

Jeżeli chodzi o zarzut, iż w poprzednim okresie podatkowym tj. w 2006 r. organ naliczył podatek od dwóch budynków, to stwierdzić należy, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że nie nastąpiła różnica w opodatkowaniu budynków. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania polegający na "niezachowaniu terminów" jak to ujęła Skarżąca, wskazać należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się postanowienie Prezydenta Miasta O. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w sprawie wyznaczenia siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, które to postanowienie odebrała jedynie Skarżąca i trzeba przyznać, że na postanowienie to nie zareagowała. Pozostali współwłaściciele pisma tego bądź nie odebrali w terminie, bądź odmówili jego przyjęcia. Słusznym jest zarzut Skarżącej, iż organ odwoławczy nie wezwał jej do zajęcia stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji, czym naruszył art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenie to jednak nie miało wpływu na wynik sprawy z przyczyn wyżej podniesionych przez Sąd. Podnieść także należy, że zarówno Skarżąca jak i pozostałe współwłaścicielki nieruchomości były wielokrotnie wzywane do zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie przez organ pierwszej instancji i nie reagowały na te wezwania. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że zasady czynnego udziału strony w postępowaniu nie można rozumieć w sposób, który będzie paraliżował działalność organów administracji publicznej.

Jeżeli chodzi o zarzut, że tylko Skarżąca otrzymała decyzję a nie otrzymały jej pozostałe w współwłaścicielki, wskazać należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika również, że decyzja została skierowana także do pozostałych współwłaścicielek nieruchomości i wróciła z adnotacją adresat odmówił przyjęcia ( tak w przypadku córki Skarżącej U. Z.).

Wskazać także należy na art. 6c powołanej wyżej ustawy o podatku rolnym, który stanowi, iż osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji. Zaś łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji, które wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli.

Pozostałe zarzuty Skarżącej nie mogą być przez Sąd uwzględnione, gdyż nie stanowią przedmiotu rozpoznawanej sprawy. Jak już Sąd podkreślił zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Rozstrzygniecie " w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W orzecznictwie podkreśla się, że sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych ( por . wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997 r., SA/ł 2572/95, Pr. Gosp. 1998, nr 5 s. 36).

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p,p,s,a, w związku z art. 132 p.p.s.a., skargę oddalił. Ponieważ postanowieniem z dnia 30 października 2007 r. Sąd zwolnił Skarżącą od kosztów sądowych, na podstawie § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ) Sąd nakazał wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz reprezentującego Skarżącą pełnomocnika, który jest adwokatem, kwotę 240 zł. oraz kwotę 52, 80 zł. Tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.