Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1353/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 134, art. 141 par. 4, art. 170,183,184,189
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 30,48
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 15 zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A S.A. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 959/18 w sprawie ze skargi A S.A. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...]lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 19 grudnia 2018 r., II SA/Sz 959/18 oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) z [...] lipca 2018 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że wskazaną wyżej decyzją [...]WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia odwołania A. S.A. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) z [...] maja 2018 r. znak: [...] nakazującą odwołującej spółce jako inwestorowi rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej A. S.A. nr [...] [...] wraz z zasilaniem usytuowanej na działce nr ew. [...], obręb [...], przy ul. [...] w [...]. Powyższe rozstrzygniecie wynikało z uznania przez organ, że maszt antenowy, niebędący tymczasowym obiektem budowlanym niepołączonym trwale z gruntem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., nie mógł zostać wykonany w oparciu o zgłoszenie, wymagał bowiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, którego to obowiązku inwestor nie dopełnił. [...]WINB stwierdził, że z dokonanych przez PINB ustaleń prawidłowo wynika, że faktycznie wykonany obiekt nie jest tożsamy z obiektem, którego posadowienie zostało zgłoszone Staroście [...] 4 września 2017 r., ponieważ w rzeczywistości stacja bazowa została usytuowana w innej lokalizacji niż na rysunkach dołączonych do zgłoszenia, a ruszt stalowy nie został ułożony na poziomie terenu, co jest niezgodne z przedłożonym przez inwestora opisem stanowiącym integralną część zgłoszenia. [...]WINB wyjaśnił, że po stwierdzeniu, iż stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest budowana ani w oparciu o zgłoszenie z 4 września 2017 r., ani na podstawie wymaganego pozwolenia na budowę, PINB był zobligowany do wstrzymania postanowieniem na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 p.b. robót budowlanych wraz z nałożeniem na inwestora obowiązku przedłożenia w oznaczonym terminie dokumentów umożliwiających ich legalizację. Po upływie zakreślonego terminu i stwierdzeniu, że wskazany obowiązek nie został wykonany, zgodnie z art. 48 ust. 4 p.b. organ był zobowiązany do zastosowania art. 48 ust. 1 p.b. poprzez nakazanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazanym wyżej wyrokiem nie uwzględnił skargi A. S.A., w której skarżąca spółka zarzuciła [...]WINB naruszenie art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 30 ust. 2 i art. 48 p.b. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że istota sporu powstałego w sprawie sprowadzała się do wyjaśnienia, czy budowana przez inwestora mobilna stacja bazowa jest tymczasowym obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., mogącym być realizowanym na podstawie zgłoszenia, czy też realizacja ww. stacji bazowej wymagała pozwolenia na budowę, jak uznał organ nadzoru budowlanego. Sąd I instancji zauważył, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 p.b., ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Definicja tymczasowych obiektów budowlanych została zawarta w art. 3 pkt 5 p.b. Stanowi ona, że tymczasowy obiekt budowlany jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także jest niepołączony trwale z gruntem (np. strzelnica, kiosk uliczny, pawilon sprzedaży ulicznej i wystawowej, przekrycie namiotowe i powłoka pneumatyczna, urządzenie rozrywkowe, barakowóz, obiekt kontenerowy). Wyliczenie tych obiektów ma jednak charakter przykładowy, przez co do tego rodzaju obiektów mogą być zaliczane także inne obiekty budowlane o analogicznych właściwościach. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania określonego obiektu do wymienionej wyżej kategorii, jak podkreślił Sąd I instancji, mają zarówno okoliczności faktyczne sprawy, jak i zamiar inwestora oraz konstrukcja obiektu. W tym kontekście Sąd I instancji zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 stycznia 2018 r., II OSK 848/16 uznał, iż budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na podstawie zgłoszenia, a więc bez udziału stron, o których mowa w art. 28 ust. 2 p.b. nie daje gwarancji prawidłowego wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 p.b.) oraz poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich posiadających nieruchomości w tym obszarze (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.). Roboty budowlane polegające na budowie (przebudowie lub rozbudowie) stacji bazowej telefonii komórkowej, jako takie, nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę przepisami art. 29 p.b. Z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych (wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., II OSK 613/17; wyrok NSA z 21 stycznia 2016 r., II OSK 1224/14; wyrok NSA z 4 lutego 2014 r., II OSK 1793/13; wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2400/11), jak wskazał Sąd I instancji, wynika, że stacja bazowa telefonii komórkowej nie jest obiektem budowlanym o charakterze tymczasowym. Zasadą pozostaje wykonywanie robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę, a wyjątkiem od zasady wykonywanie takich robót na podstawie zgłoszenia. Wyjątków od zasady nie można interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Jeżeli więc budowy stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymieniono w art. 29 ust. 1 p.b. ani też robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nie wymieniono wprost w art. 29 ust. 2 p.b., to nie można przyjmować, że tego typu zamierzenie budowlane można realizować na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 12 p.b. na podstawie zgłoszenia w przypadku określonym w art. 30 ust. 1 p.b. Zgodnie z art. 3 pkt 7 p.b., przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jak wynika ze zgłoszenia oraz z ustaleń poczynionych przez organ I instancji, budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga wykonania szeregu robót budowlanych i innych czynności technicznych mających na celu połączenie drogą kablową poszczególnych urządzeń wchodzących w skład stacji bazowej telefonii komórkowej. Urządzenia wchodzące w skład stacji bazowej telefonii komórkowej objęte projektem technicznym są telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005 r. Nr 219, poz. 1864 ze zm.). W rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519), dalej: p.o.ś., stacja bazowa telefonii komórkowej jest instalacją, zespołem stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, powodujących emisję fal elektromagnetycznych (art. 3 pkt 4 p.o.ś.). Fale elektromagnetyczne emitowane przez stację bazową telefonii komórkowej z zasady rozprzestrzeniają się poza obszarem, do którego inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 p.b.), co może potencjalnie wprowadzać na terenie wyznaczonym w otoczeniu tego obiektu ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy (art. 3 pkt 20 p.b.). Sąd I instancji zauważył, że zgłoszenie dokonane przez skarżącego 4 września 2017 r. dotyczyło inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę i wbrew intencjom spółki, nie mogło być uznane za zgłoszenie w rozumieniu art. 30 ust. 1 p.b. Po stronie inwestora istniał obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, którego to obowiązku inwestor nie wykonał. W tej sytuacji zasadnie organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów mogących doprowadzić do legalizacji samowoli budowlanej. Postanowienie PINB z [...] stycznia 2018 r. wydane w tym przedmiocie uzyskało walor ostateczności po tym jak [...]WINB utrzymał je w mocy postanowieniem z [...] marca 2018 r. znak [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 28 czerwca 2018 r., II SA/Sz 422/18, oddalił na nie skargę. Sąd I instancji podkreślił, że wykonywany obiekt o znacznej wysokości i znacznej masie całkowitej będzie umocowany w sposób stabilny i odporny na działanie czynników atmosferycznych, m. in. za pomocą odciągów, co wskazuje, że jest budowlą trwale związaną z gruntem i nie jest tożsamy z objętym zgłoszeniem tymczasowym obiektem budowlanym, niepołączonym trwale z gruntem i przewidzianym do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. Wskazują na to ustalenia poczynione przez organ I instancji w trakcie wizji lokalnej 19 października 2017 r., z których, jak zaznaczył Sąd, wynika inne niż w zgłoszeniu posadowienie przedmiotowej inwestycji, a także stwierdzenie, że ruszt stalowy został postawiony niezgodnie z opisem i rysunkami przedłożonym przez inwestora. Zdaniem Sądu I instancji, organy prawidłowo uznały w tych warunkach prowadzoną inwestycję za inną niż ta, która była przedmiotem zgłoszenia. W tej sytuacji znajdował zastosowanie tryb określony w art. 48 ust. 2 i 3 p.b. W przedmiotowej sprawie inwestor w zakreślonym terminie ani w terminie późniejszym nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, zatem zasadnie organ zastosował obwiązek wynikający z art. 48 ust. 4 p.b. i nakazał rozbiórkę realizowanego obiektu. W ocenie Sądu I instancji, przeprowadzone postępowanie nie naruszało przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji.

Skargą kasacyjną A. S.A. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania:

1) art. 29 ust 1 pkt 12 p.b. przez uznanie, że stacja bazowa nie jest obiektem budowlanym o charakterze tymczasowym bez analizy tego, czy powyższy obiekt budowlany nie będzie połączony trwale z gruntem i będzie przewidziany do rozbiórki po upływie terminu wskazanego w zgłoszeniu, a zatem bez analizy ustawowych wymogów uznania danego obiektu za obiekt tymczasowy;

2) art. 48 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 5aa oraz ust. 6 i 7 p.b. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że roboty objęte niniejszym postępowaniem prowadzone są bez wymaganego pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy roboty te prowadzone były w oparciu o prawidłowo dokonane zgłoszenie, względem którego Starosta [...] nie zgłosił sprzeciwu, a tym samym organy orzekające w sprawie nie były władne dokonywać oceny charakteru robót, tj. tego, czy prace te wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, czy też nie, jako że organem właściwym do tej oceny był Starosta [...];

3) art. 134 § 1 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rzeczywistego odniesienia się przez Sąd I instancji do zarzutów skarżącego, że inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania stanowi tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, albowiem właściwa analiza podniesionych przez skarżącego argumentów powinna doprowadzić do przyjęcia odmiennej oceny, a tym samym i do wydania odmiennego wyroku.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, jak również uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonej opinii technicznej dotyczącej zagadnienia trwałości związania z gruntem masztów przestawnych na okoliczność wykazania sposobu posadowienia stacji bazowych jako tymczasowych obiektów budowlanych oraz na okoliczność wykazania różnicy w sposobie posadowienia tymczasowej stacji bazowej (niepołączonej trwale z gruntem) i tzw. stałej stacji bazowej (trwale z gruntem połączonej).

Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania A. C. wniosła o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 16 stycznia 2022 r. uczestnik postępowania M. Z. wskazała, że stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Nie mógł odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze kasacyjnej przez jej autora zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. wynikający z wadliwego uznania przez Sąd I instancji, że sporna stacja bazowa telefonii komórkowej (A. S.A. nr [...] [...]) zlokalizowana na działce nr ew. [...], obręb [...] w [...] nie jest obiektem budowlanym o charakterze tymczasowym. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, jakkolwiek Sąd I instancji wskazał na sposób definiowania tymczasowych obiektów budowlanych, to dokonana w wyroku analiza nie została przełożona na okoliczności występujące w rozpatrywanej sprawie, w której strona, kwestionując zasadność stanowiska organów nadzoru budowlanego, przedstawiła szereg argumentów nakazujących uznanie, że stacja bazowa jest tymczasowym obiektem budowlanym niepołączonym trwale z gruntem w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. i w związku z tym mogła być posadowiona na podstawie zgłoszenia w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b.

Tak sformułowany zarzut, którego istotą jest akcentowanie prawidłowości dokonanego Staroście [...] zgłoszenia z 4 września 2017 r., a w konsekwencji jego skuteczności prawnej, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostaje w kontrolowanej sprawie jednakże w całości nieuprawniony, albowiem przy jego ocenie nie mogła zostać nieuwzględniona ta okoliczność, która ma związek z prawomocnym charakterem postanowienia [...]WINB z [...] marca 2018 r. znak [...], którym organ wstrzymał sporne roboty budowlane i nałożył na skarżącego w związku ze stwierdzonym wykonywaniem samowolnych robót budowlanych obowiązek przedłożenia: 1) zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy stacji bazowej telefonii komórkowej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; 2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczania o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających projekt; 3) oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Postanowienie, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., ma charakter postanowienia zaskarżalnego w związku z wprowadzeniem przez ustawodawcę na mocy art. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255) prawa do wniesienia na niego zażalenia. Skarżący skorzystał z tego uprawnienia procesowego, jak również z możliwości poddania kontroli sądowej postanowienia wydanego w toku instancji przez organ zażaleniowy, co znalazło swój formalny wyraz we wniesieniu przez spółkę skargi na postanowienie [...]WINB z [...] marca 2018 r., które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 28 czerwca 2018 r., II SA/Sz 422/18 oddalił. Sąd I instancji w zaskarżonym w niniejszej sprawie wyroku trafnie zwrócił uwagę na fakt uprzedniego dokonania oceny legalności aktu administracyjnego, który doprowadził do wdrożenia względem skarżącego postępowania legalizacyjnego i nałożenia na niego obowiązków, których sposób spełnienia stanowi przedmiot weryfikacji umożliwiającej wydanie decyzji kończącej to postępowania na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 p.b. Rozważając prawidłowość przyjętej przez Sąd I instancji oceny prawnej objętej zakresem zaskarżenia, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł nie mieć na uwadze, że wywiedziona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 28 czerwca 2018 r. skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2021 r., II OSK 3541/18.

Wniosek powyższy ma związek z zakresem związania, jaki wynika z prawomocnego oddalenia skargi na postanowienie [...]WINB z [...] marca 2018 r. Jakkolwiek w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji nie zawarł szczegółowych wyjaśnień odnośnie do związku zachodzącego pomiędzy postanowieniem wydawanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. a decyzją administracyjną, o której mowa w art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b., to nie może ulegać wątpliwości ścisła łączność pomiędzy wskazanymi aktami administracyjnymi, mająca charakter nie tylko proceduralny, ale również materialnoprawny. Powoduje ona, że ocena legalności wstrzymania robót budowlanych i nałożenia na inwestora obowiązku wymienionego w art. 48 ust. 3 p.b., oparta na uznaniu przez sąd administracyjny samowoli budowlanej, której dopuścił się inwestor, za sytuację opisaną w art. 48 ust. 1 p.b. (budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia), nie pozwala decyzji nakazującej rozbiórkę wskazanego obiektu budowlanego lub jego części wydanej na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b. skutecznie podważyć poprzez odwołanie się do argumentu, że zainicjowane postępowanie legalizacyjne nie znajdowało podstaw, albowiem roboty budowlane zostały podjęte zgodnie z zasadami określającymi prawny sposób ich reglamentacji.

Okolicznością niesporną w sprawie pozostaje, że w przywołanym wyroku z 24 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowość postanowienia [...]WINB z [...] marca 2018 r. powiązał z kwalifikacją prawną spornych robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej A. S.A. nr [...] [...], nakazującą uznać je za wymagające pozwolenia na budowę. W oparciu o zebrany materiał dowodowy, na który składał się opis przedmiotowej stacji bazowej, załączone szkice obrazujące wielkość planowanego obiektu (wysokość całkowita konstrukcji masztu - 27 m), jak i sposób jego osadzenia na gruncie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedsięwzięcie to wskazuje na spełnienie warunku jego trwałego powiązania z nim. Wniosek ten uzasadniał przyjęcie stanowiska o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., a więc uznania przedmiotowej stacji bazowej za tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu (przed upływem 180 dni). W tych okolicznościach nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji niezastosowania powyższego przepisu, jeżeli podstawą tego działania miałoby stać się stanowisko interpretacyjne zamieszczone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nadające znaczeniu normatywnemu wyrażenia "niepołączonych trwale z gruntem" (art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b.) treść oczywiście sprzeczną z już uprzednio sformułowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do spornego obiektu budowlanego. Powyższe względy czyniły równocześnie całkowicie niezasadnym wniosek o dopuszczenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. jako dowodu z dokumentu załączonej do skargi kasacyjnej opinii technicznej odnoszącej się do zagadnienia trwałości związania z gruntem ww. masztu.

W konsekwencji powyższych ustaleń nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 5aa oraz ust. 6 i 7 p.b. Skoro bowiem dokonane przez inwestora zgłoszenie kontrolowanej inwestycji dotyczyło inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, to wbrew intencjom skarżącego, dokonane zgłoszenie nie mogło wywoływać skutków przewidzianych dla tej instytucji. O tym, czy po stronie inwestora istnieje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, czy też dokonania zgłoszenia, decyduje kwalifikacja prawna obiektu budowlanego, a nie zamiar inwestora, który niezależnie od rodzaju planowanej budowy, wybiera uproszczoną formę reglamentacji robót budowlanych. Dokonanie zgłoszenia przez inwestora i brak reakcji organu w terminie 21 dni od tej daty (art. 30 ust. 5 p.b.), czy nawet wydanie na podstawie art. 30 ust. 5aa p.b. zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, nie może stanowić podstawy uznania za legalną inwestycji, której realizacja powinna być poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę.

Co w kontrolowanej sprawie istotne, ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez organy nadzoru budowlanego wskazywały, że różnice zachodzące pomiędzy treścią dokonanego przez skarżącego zgłoszenia a wykonanymi robotami nakazywały inwestycję budowlaną, której dotyczy zaskarżona do Sądu decyzja, traktować jako inną niż ta, która była przedmiotem wcześniejszego zgłoszenia. Na takim wniosku oparte zostało również stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku z 28 czerwca 2018 r., co nie pozwala w ocenie prawnej zamieszczonej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku rozważającej zastosowanie art. 48 ust. 1 i 4 p.b. dostrzec jakiegokolwiek błędu, jeżeli elementami rozumowania Sądu było, po pierwsze, uznanie, że skarżący robót stanowiących przedmiot postępowania nie zgłosił, po drugie, stwierdzenie, że celem ich legalizacji w toku procedury uruchomionej przez PINB zostało doręczone skarżącemu postanowienie nakładające na niego obowiązek przedłożenia dokumentacji potwierdzającej możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, i po trzecie, ustalenie, że w wyznaczonym terminie (do 28 marca 2018 r.). skarżący odstąpił od podporządkowania się wskazanemu nakazowi.

Należy przypomnieć, że w myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika (por. wyrok NSA z 17 lutego 2022 r., II OSK 720/19; wyrok NSA z 24 marca 2021 r., II OSK 2713/20; wyrok NSA z 29 października 2020 r., II OSK 2110/18).

Za niezasadny należało uznać ponadto zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy przepis określa granice rozpoznania skargi przez sąd I instancji, które wyznacza przedmiot skargi wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku, nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi. Z żadną z tych sytuacji nie mamy do czynienia w kontrolowanym postępowaniu. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ brak jest powodów, by podzielić pogląd skarżącego w zakresie, w jakim wskazuje on, że Sąd I instancji nie zbadał spełnienia przez stronę wymogów opisanych w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., a sformułowana w uzasadnieniu wyroku ocena nie pozwala prześledzić toku rozumowania Sądu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie konieczne elementy i poddaje się kontroli instancyjnej, a zatem odpowiada przywołanym powyżej wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a.

W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).