Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 103/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla ( spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VIISA/Wa 103/16

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...].09.2015 r., na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r.( poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wolnostojącego nośnika reklamowego (nr tablicy [...]), usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w rejonie skrzyżowania ulic [...] i [...] w [...] nakazał inwestorowi [...] Sp. z o.o., całkowita rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o łącznej wysokości ok. 6,6m, w postaci podświetlanej tablicy reklamowej (obecny nr ident. – [...]) o wymiarach ok. 3 x 6 m, zamontowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w bloku fundamentowym zagłębionym w gruncie, w rejonie skrzyżowania ul. [...] i ul. [...] w [...], na działce nr ew. [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu powiatowy organ nadzoru budowlanego wskazał, że w dniu [...].03.2015r. przeprowadził kontrolę w rejonie skrzyżowania ul. [...] i ul. [...] w [...], w trakcie której ustalił, że w ww. miejscu zlokalizowane są dwa wolnostojące nośniki reklamowe. Odnośnie nośnika reklamowego o numerze identyfikacyjnym [...] ustalono, że posiada on tablicę reklamową o wymiarach 3m x6 m mocowaną do słupa stalowego o średnicy ok. 40cm, obudowanego panelem aluminiowym, utwierdzonego w bloku fundamentowym zagłębionym w gruncie. Tablica jest podświetlana z zewnątrz lampą na wysięgniku. Całkowita wysokość nośnika to 6,6m. Odległość słupa reklamy od krawędzi jezdni ul. [...] wynosi 13,5m.

Pismem z dnia [...].04.2015 r. organ nadzoru budowlanego zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] o informacje, czy wpłynęło zgłoszenie wykonania robót budowlanych, bądź zostało wydane pozwolenie na budowę nośników reklamowych przy ul. [...] w [...], w tym dla przedmiotowego wolnostojącego nośnika reklamowego firmy [...] Sp. z o.o.

Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] przesłał dokumenty dotyczące nośników reklamowych znajdujących się w rejonie ulic [...], [...] i Al. [...] w [...]. W zakresie nośnika reklamowego o numerze identyfikacyjnym [...], przekazano kopię zgłoszenia firmy [...] Sp. z o.o. z dnia [...].09.2003r. (data wpływu do Biura Naczelnego Architekta [...] – [...].10.2003r.), do którego Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...].11.2003r. wniósł sprzeciw, uzasadniając, że planowana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Ww. decyzją nałożono również na inwestora obowiązek ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Od powyższej decyzji odwołała się firma [...] Sp. z o.o., bowiem zaskarżona decyzja wydana została po upływie ustawowego terminu 30 dni przysługującego na wniesienie sprzeciwu przez organ I instancji.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", władająca nieruchomością - dz. nr ew. [...] z obrębu [...] - przedstawiła umowę najmu z dnia [...].07.2014r. zawartą z firmą [...] Sp. z o.o. którą oddano w najem część ww. nieruchomości, i zezwolono na usytuowanie nośników reklamowych. Pismem z dnia [...].12.2014 doszło do częściowego wypowiedzenia umowy najmu z dnia [...].07.2014r., z uwagi na konieczność demontażu nośników reklamowych posadowionych w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi.

Zawiadomieniem z dnia [...].06.2015 r. organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z budową wolnostojącego nośnika reklamowego, przy budynku Al. [...] w [...], na dz. nr ew. [...] z obrębu [...] z jednoczesnym powiadomieniem stron o wyznaczeniu terminu oględzin na dzień [...].07.2015r.

W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w wyznaczonym terminie, bez udziału stron postępowania, upoważniony przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] stwierdził występowanie przy skrzyżowaniu ulic [...] i [...], w pobliżu budynku mieszkalnego przy ul. [...], nośnika reklamowego firmy [...] Sp. z o.o., w postaci tablicy reklamowej (nr [...]) o wymiarach 6 x 3 m, zamocowanej do słupa stalowego, o przekroju prostokątnym, obudowanego panelem aluminiowym, utwierdzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie. Tablica jest oświetlana lampą na wysięgniku, zamontowaną do górnej krawędzi tablicy. Słup nośnika położony jest w odległości od krawędzi jezdni drogi wewnętrznej ok. 2 m, a od krawędzi jezdni ul. [...] o ponad 10 m.

Zawiadomieniem z dnia [...].07.2015r. poinformowano strony o kontynuacji postępowania w sprawie dotyczącej wolnostojącego nośnika reklamowego (nr tablicy [...]), usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy skrzyżowaniu ulic [...] i [...] w [...] oraz poinformowano o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

W dniu [...].07.2015r. w siedzibie inspektoratu stawił się przedstawiciel firmy [...] Sp. z o.o., i przedstawił kopię pisma z dnia [...].10.2003r.- zgłoszenia montażu nośnika reklamowego na terenie Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" przy Al. [...]/ul. [...]/ul. [...].

Organ stwierdził, że przedmiotowy nośnik reklamowy (nr ident. – [...]) stanowi budowlę, czyli techniczno-użytkową całość, o której mowa w art. 3 pkt 1 pkt b Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe.

Nośnik reklamowy posiada solidną konstrukcję, fundament betonowy o znacznych gabarytach, posadowiony na głębokości 1,0m poniżej terenu, skutecznie opiera się sile wiatru. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia slupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru. (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt: II OSK 735/08). Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada na tyle trwałe posadowienie, że stanowi przeciwwagę dla czynników zewnętrznych, zapewniając urządzeniu stabilność i skuteczne oparcie dla siły wiatru.

Realizacja nośnika, nie mieści się w pojęciu instalowania tablic i urządzeń reklamowych, na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie jest wymagane pozwolenie na budowę.

Instalacja może dotyczyć robót budowlanych, polegających na umocowaniu jakiegoś elementu do istniejącej konstrukcji, ustawienia niewielkich rozmiarów urządzenia na istniejącym obiekcie - robót o małym stopniu technicznego skomplikowania. W ustępie 1 art. 29 ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r,, poz. 1409 z późn. zm.) ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, zaś w ust. 2 jako zwolnione z tego obowiązku wymienione zostały roboty budowlane inne niż budowa obiektu budowlanego.

W związku z powyższym zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych, polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych. Z definicji robót budowlanych zawartych w art. 3 pkt 7 Praw a budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy natomiast rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11.09.2008 r., sygn. akt II OSK 982/07).

Ponadto zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008 r., sygn. II OSK 982/07 - wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w tym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Przedmiotowy nośnik reklamowy ze względu na swoje gabaryty i stopień skomplikowania musiał być wykonany na miejscu w docelowej lokalizacji, po uprzednim przygotowaniu podłoża.

Powyższa kwalifikacja inwestycji pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

Organ przypomniał, że Wojewoda [...] uchylił decyzję o sprzeciwie wydaną przez Prezydenta [...] dnia [...].11.2003r. nr [...], ale wyłącznie ze względów proceduralnych. Podkreślił, że do budowli będących wolnostojącymi trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi nie może mieć zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, ponieważ wykonanie tego typu urządzeń reklamowych nie można uznać za instalowanie. W konsekwencji konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę wymagającego rozstrzygnięcia w trybie art. 28 ww. ustawy.

Pomimo tego, inwestor zrealizował inwestycję bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W świetle tych okoliczności zastosowanie w sprawie ma przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, wobec budowy obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Nośnik reklamowy został usytuowany na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...], zatwierdzonym uchwalą Rady [...] Nr [...] z dnia [...].11.2014 r. Zgodnie z § 15 ust. 1 ww. m.p.z.p.: dopuszcza się nośniki reklamowe o powierzchni reklamowej do 3m2 z jednej strony. Wybudowany nośnik reklamowy nie spełnia ww. ustaleń planu miejscowego.

Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jeżeli budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna między innymi z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i przeprowadza postępowanie legalizacyjne.

Z uwagi na niezgodność inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak jest możliwości usankcjonowania bytu prawnego zrealizowanego nośnika reklamowego, wobec czego, zgodnie z art. 48 ust. 1 - organ nakazał, rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

[...] Sp. z o.o. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2015 r.

W uzasadnieniu wskazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził w dniu [...] lipca 2015 r. oględziny bez udziału pełnomocnik z uwagi na błędne poinformowanie o miejscu oględzin. W zawiadomieniu poinformowano, że oględziny mają odbyć się przy budynku Al. [...]. Pełnomocnik twierdził, że przybył na miejsce oględzin określone w zawiadomieniu ale brak było w okolicy urządzenia reklamowego o nr tablicy ekspozycyjnej [...] jak też brak było przedstawiciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wskutek tego domagał się ponowienia oględzin.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nie rozpatrzył tego wniosku i nie przeprowadził ponownych oględzin.

Przepis art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego do 1997 r. stanowił: Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na;

(...) instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw z cytowanego przepisu wykreśliła wyrazy wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych. Wolą ustawodawcy było, żeby do wykonania urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem jak i nietrwale związanego z gruntem wystarczyło zgłoszenie.

W zaskarżonej decyzji przedstawiono pogląd prawny jawnie sprzeczny z wolą ustawodawcy. Ani organy administracji, ani sądy nie mogą dokonywać zmiany treści przepisu, który jest jasny i nie budzi wątpliwości.

Organ wadliwie zastosował art. 48 Prawa budowlanego, gdyż do instalacji przedmiotowego urządzenia reklamowego wymagane było tylko zgłoszenie.

Nadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nie przeprowadził postępowania legalizacyjnego. Urządzenie reklamowe będące przedmiotem powstępowania powstało 11 lat przed uchwaleniem miejscowego planu miejscowego na podstawie legalnego i skutecznego zgłoszenia.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].09.2015 r., nakazującej rozbiórkę nośnika reklamowego znajdującego się na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że organ powiaty prowadził postępowanie co do nośnika reklamowego z tablicą ekspozycyjną w wymiarach 6 x 3 m na terenie działki położonej przy Al. [...]/ ul. [...]/ ul. [...] w [...].

Ze zgromadzonej dokumentacji wynikało, że w dniu [...].10.2003 r. [...] Sp. z o.o. złożyła do organu administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenie zamiaru realizacji ww. inwestycji budowlanej opatrzone datą [...].09.2003 r.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...].11.2003 r. nr [...] wniósł sprzeciw wobec tego zgłoszenia, wskazując, że zgłoszone przedsięwzięcie inwestycyjne wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

Natomiast Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].02.2004 r. uchylił zaskarżoną przez [...]. decyzję Prezydenta [...] z [...].11.2003 r. nr [...] z przyczyn formalnoprawnych. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda [...] zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że przedmiotowa inwestycja ze względu na znaczne rozmiary, rodzaj konstrukcji i trwałe połączenie z gruntem należy do kategorii budowli, co w konsekwencji pociąga za sobą wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

W dniu [...].07.2015 r. przedstawiciel PINB [...] dokonał oględzin nośnika reklamowego oznaczonego nr [...], potwierdzając dotychczasowe ustalenia. Jednocześnie w protokole uszczegółowiono, że nośnik ten usytuowany jest w rejonie skrzyżowania ul. [...] i ul. [...] w [...], w pobliżu budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], przy drodze dojazdowej wewnętrznej (stanowiącej działkę nr ewid. [...]). Nośnik ten znajduje się na terenie chodniku w odległości ok. 2,00 m od krawędzi jezdni drogi wewnętrznej.

O zamiarze przeprowadzenia oględzin powiadomiono [...] Sp. z o.o. pismem z dnia [...].06.2015 r., które zostało skutecznie doręczone w dniu [...].06.2015 r.

Przedmiotem postępowania administracyjnego był wolnostojący nośnik reklamowy o łącznej wysokości ok. 6,60 m, składający się z podświetlanej tablicy reklamowej o wymiarach 3,00 x 6,00 m (oznaczonej nr ident. [...]), przymocowanej do stalowego słupa, przytwierdzonego do bloku fundamentowego zagłębionego w gruncie, znajdujący się na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], położonej w rejonie skrzyżowania ul. [...] i ul. [...] w [...].

Nośnik należy do [...] Sp. z o.o. Usytuowany jest chodniku w pobliżu budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], w odległości ok. 2 m od krawędzi jezdni drogi wewnętrznej stanowiącej działkę nr ewid. [...], oraz odległości ok. 13,50 m od krawędzi jezdni ul. [...] w [...].

Działka nr ewid. [...] należy do Miasta [...], zaś użytkownikiem wieczystym tego terenu jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...]. Działka ta stanowi drogę dojazdową do działek nr [...] i [...], przy czym działka nr ewid. [...] zabudowana jest budynkiem, którego adres administracyjny to "Al. [...], [...]".

W ocenie organu wojewódzkiego, organ powiatowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał szczegółowej i wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w wyniku której właściwie zakwalifikował przedmiotowy nośnik na gruncie ustawy Prawo budowlane jako trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, stanowiące budowlę, której budowa wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Nośnik reklamowy objęty niniejszym postępowaniem stanowi bowiem wieloprzestrzenną oświetloną konstrukcję stalową o znacznych gabarytach, z tablicą ekspozycyjną o powierzchni 18 m2, zawiązaną trwale z gruntem, tworząc budowlaną i techniczno-użytkową całość. W niniejszym przypadku inwestor nie dysponuje decyzją o pozwoleniu na budowę tego nośnika reklamowego.

W dniu [...].10.2003 r. [...] Sp. z o.o. złożyła (opatrzone datą [...].09.2003 r.) zgłoszenie zamiaru realizacji nośnika reklamowego z tablicą ekspozycyjną w wymiarach 6 x 3 m na terenie działki położonej przy Al. [...]/ul. [...]/ul. [...] w [...]. Do zgłoszenia załączony został załącznik mapowy nr 1 z naniesioną lokalizacją tego nośnika oraz projekt architektoniczno-budowlany, sporządzony w marcu 2001 r. przez mgr inż. T. B., sprawdzony przez inż. J. S.

Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...].11.2003 r. wniósł sprzeciw wobec tego zgłoszenia, wskazując, że zgłoszone przedsięwzięcie inwestycyjne wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.

Z kolei Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].02.2004 r. uchylił decyzję Prezydenta [...] nr [...] o sprzeciwie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Wojewoda [...] w uzasadnieniu wydanej decyzji zajął stanowisko, że przedmiotowa inwestycja ze względu na znaczne rozmiary, rodzaj konstrukcji i trwałe połączenie z gruntem należy do kategorii budowli, co w konsekwencji pociąga za sobą wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

Inwestor, przystępując do realizacji ww. nośnika reklamowego, miał świadomość, że tego rodzaju przedsięwzięcie inwestycyjne wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Jego działanie stanowiło próbę obejścia prawa.

PINB [...] prawidłowo do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zastosował przepisy art. 48 Prawa budowlanego. Natomiast tryb przewidziany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane byłby możliwy do zastosowania jedynie w przypadku, gdyby organ administracji architektoniczno-budowlanej przyjął zgłoszenie poprzez milczącą zgodę, a działanie zgłaszającego nie stanowiłoby próby obejścia prawa. W niniejszym przypadku nie jest to taka sytuacją.

Przeszkodą do zalegalizowania tego nośnika reklamowego jest to, że lokalizacja nie spełnia wymogów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka nr ew. [...], na której posadowiony jest nośnik reklamowy objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. [...], zatwierdzonym uchwałą Rady [...] Nr [...] z dnia [...].11.2014 r.

Przepisy § 15 ww. planu określają zasady rozmieszczania reklam i nośników reklamowych - nie stanowiących integralnej części budowli objętej zatwierdzonym projektem budowlanym. Z. pkt 1 § 15 ww., planu wynika, że dopuszcza się umieszczanie nośników reklamowych o powierzchni reklamowej do 3 m2 z jednej strony. Powierzchnia tablicy ekspozycyjnej tego nośnika reklamowego przekracza dopuszczalną wielkość tablicy reklamowej, określoną w normach obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W świetle art. 48 ustawy Prawo budowlane jednym z nieodzownych warunków legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązujących na dzień orzekania przez organ nadzoru budowlanego. Drugim z tych warunków jest nienaruszenie przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji stwierdzenia przeszkód do wdrożenia procedury legalizacyjnej, nie wzywa się inwestora do przedkładania określonych dokumentów.

Do [...] Sp. z o.o. zostało wysłane zawiadomienie o zamiarze dokonania oględzin przedmiotowego nośnika reklamowego. W treści zawiadomienia z dnia [...].06.2015 r. stwierdzono, że oględziny mają być przeprowadzone na działce nr [...] z obrębu [...], wskazano przy tym adres: Al. [...] w [...]. Działka nr ew. [...] stanowi drogę dojazdową do nieruchomości nr ew. [...], położonej przy Al. [...] w [...]. Spółka, będąca inwestorem i właścicielem nośnika reklamowego winna być zorientowana, o które urządzenie reklamowe chodzi.

Nadto zawiadomienie PINB [...] z dnia [...].06.2015 r. zostało doręczone [...] w dniu [...].06.2015 r., podmiot ten miał wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do udziału w oględzinach, jakie odbyły się w dniu [...].07.2015 r.

Ponadto przedstawiciel Spółki stawił się w siedzibie organu powiatowego w dniu [...].07.2015r., i miał możliwość zapoznania z materiałem dowodowym dotychczas zgromadzonym w aktach administracyjnych.

Organ I instancji pismem z dnia [...].07.2015 r. udzielił odpowiedzi na opatrzone datą [...].07.2015 r. pisemne wystąpienie pełnomocnika Spółki. Wyjaśniono, że wskazane w zawiadomieniu dane adresowe są jednym z elementów specyfikacji adresowej określonej przez inwestora w zgłoszeniu opatrzonym datą –[...].09.2003 r. oraz w dokumentacji projektowej.

[...] Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] listopada 2015 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w:

1) art. 3 ust. 6 w związku z art. 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, przez niewłaściwą wykładnię, co doprowadziło do zastosowania art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane,

2) art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie nakazu rozbiórki pomimo tego, że instalacja została wykonana na podstawie skutecznego zgłoszenia,

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy:

1) art. 16 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych albowiem sprawa została już rozstrzygnięta, a spółka mogła wykonać nośnik zgodnie ze zgłoszeniem,

2) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

[...] domagała się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że brak było podstaw do zastosowania art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ponieważ instalacja przedmiotowego nośnika reklamowego została wykonana na podstawie skutecznie wniesionego zgłoszenia. Do zgłoszenia organ wniósł sprzeciw, ale decyzja wnosząca sprzeciw została następnie uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r., co wyklucza możliwość zastosowania przez PINB art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i uniemożliwia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.

Organy wskazały, że decyzja uchylająca sprzeciw została wydana z powodów naruszeń formalnych. W decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. uchylającej sprzeciw, wskazano jednak, że niewniesienie sprzeciwu w terminie jest rozstrzygnięciem co do istoty, gdyż kończy to sprawę w danej instancji. W związku z tym decyzja która wniesiono sprzeciw do zgłoszenia jest bezskuteczna, ponieważ sprawa została już rozstrzygnięta przez milczenie organu.

Uzasadnienie decyzji Wojewody [...] upoważniało skarżącą do wykonania nośnika zgodnie ze zgłoszeniem. Wobec tego organy wydając decyzję rozbiórkową naruszyły art. 16 § 1 k.p.a.

Objęte zgłoszeniem roboty zostały prawidłowo zakwalifikowane jako wymagające tylko zgłoszenia, a nie uzyskania pozwolenia na budowę. Art. 29 ust. 2 pkt. 6 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zgłoszenia stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonania robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Przepis ten uzależnia możliwość dokonania zgłoszenia (zwolnienia z potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę) nie od tego, czy obiekt odpowiada pojęciu budowli, lecz od tego czy urządzenie reklamowe będzie instalowane, czy też będzie poddane procesowi budowy. W związku z powyższym, instalacja przedmiotowej reklamy objęta jest obowiązkiem zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy prawo budowlane. Organ I instancji w tym zakresie uznał nośnik za budowlę trwale związaną z gruntem i na tej podstawie stwierdził obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Skarżącego kwestia uznania za budowlę, a także trwałe związanie z gruntem nie ma znaczenia dla kwalifikacji robót jako wymagających jedynie uzyskania zgłoszenia.

Przepis art. 29 ust. 2 pkt. 6 ustawy Prawo budowlane zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie tylko tablice reklamowe, ale również urządzenia reklamowe, co oznacza całość urządzenia reklamowego, a więc także elementów konstrukcyjnych do mocowań samej tablicy reklamowej.

Bezpodstawne jest stanowisko, że do budowli będących wolnostojącymi trwale związanymi z gruntem urządzeniami reklamowymi nie może mieć zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy prawo budowlane, a roboty budowlane związane z wykonaniem urządzenia objętego zgłoszeniem wymagają uzyskania pozwolenia na budowę oraz pogląd, że instalowaniem nie można określać budowy samodzielnej konstrukcji (budowli) na własnym fundamencie.

Nakaz rozbiórki został wydany na podstawie art. 48 ust. 1 podczas, gdy skarżący dokonał skutecznego zgłoszenia zamiaru instalacji nośnika, w takich sytuacjach przepisy dopuszczają wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.

W ocenie Skarżącego niezgodność z planem miejscowym pozostaje bez znaczenia, ponieważ plan miejscowy na który powołuje się organ został przyjęty po zainstalowaniu nośnika na podstawie skutecznego zgłoszenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego (1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo (2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Przepisy art. 48-49 ustawy Prawo budowlane, przewidują możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, przy czym konieczne jest przy tym łączne spełnienie warunków: budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - inwestor przedkłada stosowne dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3, i uiszczona zostaje opłata legalizacyjna. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków skutkuje nakazem rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, natomiast w art. 30 ust. 1 tej ustawy, ustawodawca określił katalog inwestycji, których wykonanie wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Nie budzi wątpliwości, że instytucja zgłoszenia jest złagodzeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w stosunku do określonych w ustawie robót budowlanych.

W rozpatrywanej sprawie organy prawidłowo uznały, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Mając na uwadze definicję budowli określoną w treści przywołanego przepisu, stwierdzić należy, iż urządzenie reklamowe, wolno stojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela wyrażany już niejednokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dla określenia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność zagłębienia w gruncie czy też posadowienia na nim obiektu ani technika w jakiej tego dokonano. Istotny dla rozstrzygnięcia jest stopień trwałości połączenia oraz to czy konstrukcja opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru. (wyroki NSA z 1 marca 2012 r., II OSK 2558/10, z 5 stycznia 2011 r., II OSK 25/10, z 10 października 2010 r., II OSK 1596/09, z 1 października 2009 r., II OSK 1461/08, z 12 maja 2009 r., II OSK 735/08 oraz z 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05, orzeczenia publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 a Prawa budowlanego obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa jego konstrukcji. Bezpieczeństwo konstrukcji przedmiotowej tablicy reklamowej zapewnia m. in. betonowy fundament powodujący trwałe związanie jej z gruntem. (wyrok NSA z 11 grudnia 2015 r., II OSK 954/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sporny nośnik reklamowy posiada tablicę reklamową o wymiarach 3m x 6m mocowaną do słupa stalowego o średnicy ok. 40 cm, obudowanego panelem aluminiowym, utwierdzonego w bloku fundamentowym zagłębionym w gruncie. Tablica jest podświetlana z zewnątrz lampą na wysięgniku. Całkowita wysokość nośnika to 6,6m.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić zatem należy, że wielkość opisanego urządzenia reklamowego, jak i sposób jego osadzenia, świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawo budowlane. Obiekt bezspornie jest trwale związany z gruntem, bowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych np. wiatru.

W konsekwencji należało podzielić pogląd organów, iż przedmiotowy nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem, a więc zgodnie z ogólnie przyjętą i wyżej omówioną linią orzecznictwa sądów administracyjnych budowa urządzeń reklamowych wolnostojących trwale związanych z gruntem wymaga pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy (wyroki NSA: z 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05 oraz z 28 czerwca 2006 r, II OSK 931/05). Tym samym nie można się zgodzić z zawartym w skardze zarzutem naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędne uznanie, że w sprawie wymagane było jedynie dokonanie zgłoszenia, a nie pozwolenie na budowę.

Parametry techniczne inwestycji przedstawione w materiale dowodowym nie pozwalają na odmienną kwalifikację i uznanie - jak wskazuje skarżąca - że wybudowanie tego urządzenia reklamowego stanowiło roboty budowlane polegające na instalacji wymienionej w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Urządzenia reklamowe, o których mowa w tym przepisie to urządzenia wolno stojące niezwiązane trwale z podłożem, stosunkowo lekkie, przenośne o małych gabarytach.

W dniu [...].10.2003 r. [...] Sp. z o.o. złożyła (opatrzone datą [...].09.2003r.) zgłoszenie zamiaru realizacji nośnika reklamowego z tablicą ekspozycyjną w wymiarach 6 x 3 m na terenie działki położonej przy Al. [...]/ul. [...]/ul. [...] w [...]. Do zgłoszenia załączony został załącznik mapowy nr 1 z naniesioną lokalizacją nośnika oraz projekt architektoniczno-budowlany.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...].11.2003 r., nr [...] wniósł sprzeciw wobec tego zgłoszenia, wskazując, że w tym przypadku wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Z kolei Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].02.2004 r. uchylił decyzję Prezydenta [...] nr [...] o sprzeciwie z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Wojewoda [...] podzielił pogląd, że przedmiotowa inwestycja ze względu na znaczne rozmiary, rodzaj konstrukcji i trwałe połączenie z gruntem należy do kategorii budowli, co pociąga za sobą wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

Zdaniem Sądu inwestor, przystępując do realizacji ww. nośnika reklamowego, miał pełną świadomość, że tego rodzaju przedsięwzięcie inwestycyjne wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Jego działanie stanowiło ewidentną próbę obejścia prawa.

Dlatego PINB [...] prawidłowo zastosował przepisy art. 48 Prawa budowlanego. Tryb przewidziany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane byłby możliwy do zastosowania, gdyby organ administracji architektoniczno-budowlanej przyjął zgłoszenie poprzez milczącą zgodę, a działanie zgłaszającego nie stanowiłoby próby obejścia prawa. W tym przypadku było odmiennie.

Słusznie organy ustaliły, że przeszkodą do zalegalizowania ww. nośnika reklamowego jest to, że jego parametry nie spełniają wymogów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka nr ew. [...], na której posadowiony jest nośnik reklamowy objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. Towarowej, zatwierdzonym uchwałą Rady [...] Nr [...] z dnia [...].11.2014 r.

Przepisy § 15 ww. planu określają zasady rozmieszczania reklam i nośników reklamowych - nie stanowiących integralnej części budowli objętej zatwierdzonym projektem budowlanym. Z pkt 1 § 15 ww., planu wynika, że dopuszcza się umieszczanie nośników reklamowych o powierzchni reklamowej do 3 m2 z jednej strony. Powierzchnia tablicy ekspozycyjnej przedmiotowego nośnika reklamowego przekracza dopuszczalną wielkość tablicy reklamowej, określoną w normach obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Biorąc zatem pod uwagę brak możliwości zalegalizowania spornego nośnika reklamowego z uwagi na ograniczenia wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodzić się należy z organami, że w spawie zastosowanie znajduje jedynie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Sąd nie podziela również podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów procesowych, zwłaszcza co do zawinionego przez organ pominięcia inwestora w przeprowadzeniu dowodu z oględzin.

Należy bowiem przypomnieć, że do skarżącego zostało wysłane zawiadomienie o dniu dokonania oględzin przedmiotowego nośnika reklamowego. W treści zawiadomienia z dnia [...].06.2015 r. organ stwierdził, że oględziny mają być przeprowadzone na działce nr [...] z obrębu [...], wskazano przy tym adres: Al. [...] w [...]. Działka nr ew. [...] stanowi drogę dojazdową do nieruchomości nr ew. [...], położonej przy Al. [...] w [...]. Spółka, będąca inwestorem i właścicielem nośnika reklamowego w sposób oczywisty posiada wiedzę w zakresie konkretnej lokalizacji jej urządzeń reklamowych, nawet jeśli w zawiadomieniu wskazano przybliżony adres z numerem policyjnym, ale niewątpliwie wskazano właściwą działkę ewidencyjną.

Organ I instancji wyjaśnił również, że wskazane w zawiadomieniu dane adresowe pochodziły ze specyfikacji adresowej określonej przez inwestora w zgłoszeniu opatrzonym datą –[...].09.2003 r., oraz w dokumentacji projektowej.

Zawiadomienie PINB [...] z dnia [...].06.2015 r. zostało doręczone [...] w dniu [...].06.2015 r., pełnomocnik skarżącej miał wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do udziału w oględzinach, jakie odbyły się w dniu [...].07.2015 r.

Dodatkowo przedstawiciel Spółki stawił się w siedzibie organu powiatowego w dniu [...].07.2015r. i mógł zapoznać z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku oględzin.

W ocenie Sądu kontrola zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji wykazała, iż nie naruszają one prawa. Organy przeprowadziły postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono prawidłowo. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest obszerne i spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organy w sposób nie budzący wątpliwości przytoczyły fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśniły jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres analizowanych ustaleń.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.