Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 514/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie NSA Maria Czapska - Górnikiewicz NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1709/06 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, gazową i sportową 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. P. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 listopada 2006 r. (sygn. VI SA/Wa 1709/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi J. P. (Skarżący) na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, gazowej i sportowej, oddalił skargę.

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W związku z uzyskaną przez Komendanta Wojewódzkiej Policji w R. informacją o prowadzeniu przez Komendę Powiatową Policji w S. postępowania przygotowawczego przeciwko J. P. podejrzanemu o popełnienie przestępstwa z art. 18 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) w związku z art. 286 § 1 K.k. i art. 294 § 1 K.k., pismem z dnia [...] wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, które następnie zawieszono postanowieniem z dnia [...] ze względu na niezakończenie prowadzonego przeciwko Skarżącemu postępowania przed Sądem Rejonowym w S..

Postępowanie administracyjne podjęto dnia [...] po otrzymaniu przez organ wyroku Sądu Rejonowego w S. (sygn. akt [...]) uznającego J. P. winnym popełnienia zarzuconego mu czynu i skazującego go na karę dwóch lat pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości podanej w orzeczeniu. Uzyskano ponadto informację z Krajowego Rejestru Karnego (KRK), że w stosunku do J. P. w sprawie zapadł wyrok Sądu Rejonowego w M. (sygn. akt [...]) uznający go winnym popełnienia czynów z art. 292 § 1 K.k. i art. 85 w związku z art. 86 § 1 i art. 71 K.k. i skazującym Skarżącego na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu na [...] lata oraz karę grzywny. Powołane wyroki uprawomocniły się odpowiednio [...] i [...].

Decyzją z dnia [...] Komendant [...] Policji, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) cofnął J. P. pozwolenie na broń palną myśliwską, powołując jako uzasadnienie wydany przeciwko niemu wyrok Sądu Rejonowego w S., pozwalający uznać, iż należy on do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W dniu [...] Komendant [...] Policji wszczął także postępowanie w przedmiocie cofnięcia J. P. pozostałych, posiadanych przez niego pozwoleń na broń, tj. pozwolenia na broń sportową i gazową.

W wyniku odwołania Skarżącego od wydanej decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń sportową, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W decyzji organ zwrócił uwagę, że informacja z KRK dotyczy innego przestępstwa, tj. dwukrotnego czynu z art. 292 § 1 K.k., za które wyrokiem sądu J. P. skazany został na karę inną, niż opisana w zaskarżonej decyzji. Powyższe, zdaniem organu, świadczyło o pobieżnym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego bez ustalenia całości stanu faktycznego w sprawie. Potwierdzeniem takiej oceny jest wszczęcie odrębnego postępowania zmierzającego do cofnięcia stronie jeszcze dwóch pozwoleń na broń palną sportową i gazową, w sytuacji gdy z niezrozumiałych powodów postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń wszczęte w [...] r. zawieszono tylko w odniesieniu do broni myśliwskiej, nie rozstrzygając w zakresie broni gazowej i sportowej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Komendant [...] Policji, decyzją z dnia [...], cofnął J. P. pozwolenie na broń palną sportową, myśliwską i gazową.

W odwołaniu od powyższej decyzji organu I instancji z dnia [...], Skarżący powołując się na wyrok SO w S.., twierdził że wyrok Sądu Rejonowego w M. nie jest prawomocny. Nadto wskazał, ze wyrok wydany w zawieszeniu nie czyni z niego przestępcy, a on sam nie rozumie powodów istnienia w stosunku do niego obawy, że użyje broni w sposób sprzeczny z interesem porządku i bezpieczeństwa publicznego.

Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a KPA oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...], wskazując w uzasadnieniu m.in., że podstawą zaliczenia Skarżącego do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, był fakt dwukrotnego dopuszczenia się przez niego popełnienia przestępstw przeciwko mieniu, co potwierdza prawomocny od dnia [...] wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia [...], uznający go winnym dwukrotnego popełnienia czynu z art. 292 § 1 K.k. i skazujący skarżącego na karę łączną [...] roku [...] miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na [...] lata oraz na karę grzywny.

Organ II instancji wskazał ponadto, że wiadomość o prawomocnym wyroku skazującym organy powzięły z Krajowego Rejestru Karnego oraz z Sądu Rejonowego w M., zatem reprezentowane w odwołaniu przez skarżącego twierdzenie o nieprawomocności wyroku karnego nie znajdują potwierdzenia.

Decyzję powyższą zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P., nie stawiając organowi zarzutów naruszenia prawa a stwierdzając jedynie, iż wyrok karny nie czyni z niego przestępcy, a Komendant Policji ukarał go surowiej, niż to uczynił sąd karny. Podniósł ponadto, że jako posiadacz [...] ha gospodarstwa rybackiego musi mieć prawo dysponowania bronią dla zwalczania szkodników, ponieważ jest to niezbędne dla prowadzenia prawidłowej gospodarki rolnej.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazywał, że w jego ocenie okoliczność oraz rodzaj popełnionego przestępstwa umyślnego przeciwko mieniu potwierdzonego prawomocnym, skazującym wyrokiem sądu karnego w pełni uzasadniają zaliczenie Skarżącego do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji, tj, wzbudzających obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 20 listopada 2006 r. skargę oddalił, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. WSA wskazał, że cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 2-6 ma charakter obligatoryjny. Decyzja w tym przedmiocie nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, ale decyzją o charakter związanym, tj. organ administracji publicznej przy zaistnieniu sytuacji przewidzianej przepisami prawa zobligowany jest wydać decyzję określonej treści, nie kierując się przy tym zasadami współżycia społecznego. Sąd powołując się na orzecznictwo NSA (wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1173/01), stwierdził, iż obawa, że posiadacz broni użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie może być bowiem realniej zarysowana niż poprzez skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary. Sąd przyjął, że na ocenę organu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu okoliczność, iż skarżący posiada dobrą opinię w miejscu zamieszkania, w środowisku łowieckim, jak też działalność skarżącego w związku z prowadzonym gospodarstwem rybnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł również, że wyrok, jaki zapadł w sprawie karnej w stosunku do skarżącego za przestępstwo przeciwko mieniu dał organowi pełną podstawę do oceny, że skarżący jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a twierdzenia skarżącego dotyczące surowszego, niż to uczynił sąd powszechny (karny) w wyroku skazującym, ukarania go poprzez odebranie mu prawa do posiadania broni i uniemożliwienia w ten sposób prowadzenia prawidłowej gospodarki rolnej nie mogły znaleźć uznania Sądu i prowadzić do uwzględnienia skargi.

Sąd I instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie w sytuacji, gdy organ Policji otrzymał informację z Krajowego Rejestru Karnego o fakcie skazania Skarżącego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] (sygn. akt [...]) za przestępstwo przeciwko mieniu, określone w art. 292 § 1Kodeksu karnego, miał on nie tylko uprawnienie, ale obowiązek cofnięcia skarżącemu wydanych uprzednio pozwoleń na broń - zarówno palną sportową, jak też na broń myśliwską i gazową.

Powyższy wyrok skargą kasacyjną zaskarżył J. P., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji polegająca na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż zastosowanie przez Komendanta Głównego Policji powołanego przepisu i cofnięcie na jego podstawie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku stwierdzenia, że dana osoba należy do kategorii osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądowym za przestępstwa przeciwko mieniu.

Wskazując na powyższą podstawę, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenie od strony przeciwnej – Komendanta Głównego Policji kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, Skarżący stwierdził, że nie sposób zgodzić się z poglądem WSA, iż cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.

Podniesiono także, ze w świetle brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni wynika, iż zawarte tam wskazanie na określone kategorie przestępstw - przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu ma charakter przykładowy. Oznacza natomiast - zdaniem Skarżącego - że w każdej sprawie konieczne jest badanie całokształtu okoliczności przeważających za odebraniem pozwolenia na broń lub za jego utrzymaniem. przez organ zarówno charakteru czynu, za który został skazany posiadacz broni, jak i okoliczności osobistych dotyczących posiadacza broni, w tym czy posiadanie broni przez sprawcę koliduje z interesami bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Na poparcie swoich twierdzeń Skarżący odwołał się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2004 r. (sygn. akt III SA/Wa 258/02). Skarżący podniósł, że w postępowaniu administracyjnym organy nie badały, czy popełnione przez niego przestępstwa w wystarczającym stopniu uzasadniają obawę, że w przyszłości użyje on broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy nie wzięły także pod uwagę, że przestępstwo popełnione przez J. P. nie było związane z użyciem broni ani też z innymi bezprawnymi formami przemocy. Wskazano także, że okolicznością wskazującą na brak obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego jest fakt posiadania dobrej opinii w miejscu zamieszkania oraz w środowisku myśliwskim.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, wskazując w uzasadnieniu, iż prawo do posiadania broni nie jest prawem obywatelskim zagwarantowanym w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie znajduje również zakotwiczenia w prawie międzynarodowym i prawie europejskim. Podniesiono, że gwarancją nieposługiwania się bronią w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego jest przestrzeganie przepisów prawa.

Organ stwierdził ponadto, że z woli ustawodawcy w przypadku popełnienia przestępstw, wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zasadna jest obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podniesiono również, że w świetle brzmienia przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, organ w sytuacji zaistnienia przesłanek, o których mowa w powoływanym art. 15 ust. 1 ustawy ma bezwzględny obowiązek orzec o cofnięciu pozwolenia na broń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), co oznacza, że Strona, wnosząca skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, jest zobowiązana wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały naruszone (art. 174 i 176 p.p.s.a.). Wskazanie naruszonych przepisów następuje poprzez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Obowiązek wskazania przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia został powiązany z wymogiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 p.p.s.a.) albo przez osoby wymienione w art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a..

Wskazanie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów wskazanych w przytoczonych podstawach kasacyjnych. W tym znaczeniu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z przyczyn określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., te zaś w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Materialnoprawną podstawą decyzji zaskarżonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i ocenianej przez ten Sąd co do jej legalności, jest przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z nim, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

W związku z argumentami podnoszonymi w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a opierającymi się m.in. na zapadłym jeszcze na tle przepisów ustawy o broni i amunicji w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004 r., wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2004 r. (sygn. akt III SA 2258/02), należy wskazać, że obecne, obowiązujące po powołanej wyżej dacie, brzmienie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni wprowadzone zostało art. 1 pkt 16 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. (Dz. U. Nr 52, poz. 451) o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu jest inne niż uprzednio. W obecnym brzmieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawodawca nałożył na właściwe organy obowiązek niewydawania pozwolenia na broń osobom: "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa".

Trzeba też podnieść, że wobec tak zmienionej treści przepisu powoływanej regulacji katalog przestępstw uległ poszerzeniu, ponieważ ustawodawca wymienia obecnie m.in. wszystkie przestępstwa przeciwko mieniu, podczas, gdy przed dniem 1 stycznia 2004 r. chodziło, w przypadku przestępstw przeciwko mieniu, przede wszystkim o te przestępstwa, które zostały popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Takie rozszerzenie dokonane przez ustawodawcę wskazuje, iż jego celem było zaostrzenie wymogów stawianych osobom starającym się i posiadającym już pozwolenie na broń, jako że pozwolenie takie jest uprawnieniem reglamentowanym, szczególnego rodzaju i od osób je posiadających wymagane jest przestrzeganie przepisów prawa.

Należy podkreślić, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprowadzoną bowiem z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, iż obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Nadto ustawodawca nie zróżnicował skutku popełnienia i skazania za przestępstwo prawomocnym wyrokiem dla dopuszczalności dalszego posiadania broni od charakteru popełnionego przestępstwa, tj. czy miało ono charakter kryminalny czy np. gospodarczy oraz czy popełnione przestępstwo związane było z użyciem broni lub z innymi bezprawnymi formami przemocy.

Należy zatem przyjąć, że wyrok skazujący i to bez względu na określony w nim wymiar kary, również w zawieszeniu, jest niejako dowodem istnienia wobec skazanego obawy, że posiadacz broni palnej użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (zob. podobnie wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2003 r., sygn. akt III SA 1173/01, niepublikowany).

W wyroku z dnia 25 października 2005 r. (sygn. II OSK 128/05), NSA stwierdził, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie, nie będący wyrokiem skazującym nie przesądza o istnieniu obawy o której mówi art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy o broni. Zdaniem Sądu w niniejszym składzie, z powyższego stanowiska wynika a contrario, iż orzeczenie o charakterze wyroku skazującego, w tym zawieszającego wykonanie orzeczonej kary, przesądza o istnieniu obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 wyżej powołanej ustawy.

Słusznie stwierdził Sąd I instancji, iż decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie jest decyzją uznaniową, lecz związaną, co oznacza, iż organ przy spełnieniu określonych prawem przesłanek, ma obowiązek cofnąć uprzednio udzielone pozwolenie, nie mając możliwości ważenia interesu publicznego i interesu strony, w tym brania pod uwagę i przydawania decydującego dla rozstrzygnięcia znaczenia takim okolicznościom, jak dobra opinia w miejscu zamieszkania, w środowisku łowieckim czy tez działalność Skarżącego podejmowana w związku z prowadzonym gospodarstwem rybnym.

Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 listopada 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1709/06) stwierdził legalność zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji w W., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji (Komendanta [...] Policji w W.) w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową, myśliwską i gazową osobie skazanej prawomocnym wyrokiem sądu karnego za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu.

Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.