Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 190/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Komisja Orzekająca~Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1-4
journal: Dz.U. 2007 nr 1 poz 3
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez  jednostki organizacyjne uczelni
article: art. 24 par. 1 pkt 5, art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M.K. H. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych doktorantów; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od "A" na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu 8 października 2013 r. M. H. złożyła na Wydziale Inżynierii Zarządzania wniosek o przyznanie jej stypendium dla najlepszych doktorantów na rok akademicki 2013/2014.

Decyzją z dnia [...] 2013 r., nr albumu [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] odmówiła przyznania M. H. stypendium dla najlepszych doktorantów na rok akademicki 2013/2014. Decyzja podpisana została przez Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] J. L..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 199 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 1 ust. 1 pkt. 3 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej doktorantom [...], doktorant może ubiegać się o pomoc materialną środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium dla najlepszych doktorantów. Z definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 18l ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wynika, że doktorantem jest uczestnik studiów doktoranckich.

Dalej wskazano, iż M. H. rozpoczęła studia doktoranckie 1 października 2008 r. i po zrealizowaniu przewidzianego w programie studiów zakresu kształcenia, udokumentowaniu wyników prac badawczych oraz złożeniu egzaminów przewidzianych programem studiów wystawiono jej świadectwo ukończenia studiów doktoranckich. Jak wynika z wystawionego w dniu 3 października 2013 r. świadectwa M. H. ukończyła studia doktoranckie w dniu 2 października 2013 r., a więc w chwili złożenia wniosku o przyznanie stypendium była już absolwentką studiów doktoranckich.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. H. reprezentowana przez pełnomocnika W. H.. Podniesiono, iż organ odmówił przyznania stypendium opierając się na błędnym założeniu, iż wnioskodawczyni ukończyła studia doktoranckie. Zdaniem strony wystawienie świadectwa ukończenia studiów z dnia 3 października 2015 r. odbyło się z naruszeniem przepisów: m. in. władze Wydziału Inżynierii Zarządzania uniemożliwiły M. H. otwarcie przewodu doktorskiego, tym samym nie zapewniły przewidzianego programem kształcenia przebiegu i zakończenia studiów, a także nie został rozpatrzony jej wniosek dotyczący przedłużenia studiów w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem do lat 4.

Decyzją z dnia [...] 2014 r. Rektor [...] utrzymał mocy zaskarżoną decyzję w mocy.

Po rozpoznaniu skargi M. H. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt II SA/Po 389/14 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Rektora [...]. Sąd wskazał, iż zaskarżoną decyzję wydał niewłaściwy organ. Rektor przekazał bowiem, na podstawie § 3 ust. 1 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej doktorantom [...], kompetencje do przyznawania stypendium Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] i to właśnie ten organ powinien rozpoznań odwołanie skarżącej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] decyzją z dnia 9 stycznia 2015 r., nr albumu [...] orzekła o utrzymaniu w mocy swojej decyzji z dnia 8 listopada 2013 r. o nieprzyznaniu M. H. stypendium dla najlepszych doktorantów na rok akademicki 2013/2014. Decyzja podpisana została przez Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] J. L..

W uzasadnieniu decyzji organ powtórzył argumentację zawartą w decyzji z dnia 8 listopada 2013 r., wskazując, iż skoro M. H. nie miała już statusu doktoranta na dzień złożenia wniosku o przyznanie stypendium dla najlepszych doktorantów na rok 2013/2014, nie miała również uprawnienia do ubiegania się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium dla najlepszych doktorantów zgodnie z art. 199 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 18l Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 1 ust. 1 pkt 3 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej doktorantom [...].

Skargę na powyższa decyzję wniosła M. H. podnosząc, iż organ przy jej wydaniu dopuścił się naruszenia art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a., poprzez wydanie decyzji pomimo braku prawomocnego, uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie został bowiem rozpoznany ostateczną decyzją wniosek strony z dnia 7 października 2013 r. o przedłużenie studiów doktoranckich z uwagi na konieczność sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem do 4 roku życia. Kwestia ta stanowi zagadnienie wstępne dla sprawy dotyczącej przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów.

Ponadto zarzucono, iż zaskarżona decyzja zawiera błędne pouczenie dotyczące sposobu wniesienia skargi do sądu administracyjnego czym naruszono art. 129 § 1 k.p.a.

Zarzucono także naruszenia art. 15 k.p.a. tj. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, bowiem odwołanie skarżące zostało rozpoznanie przez ten sam organ, który wydał decyzję w dniu 8 listopada 2013 r. Organ ten nie rozpoznał ponownie sprawy, a jedynie przepisał decyzję, którą wydał Rektor [...] w dniu 13 stycznia 2014 r. Komisja Stypendialna nie odniosła się do argumentacji podniesionej w odwołaniu.

Odpowiadając na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 4 maja 2015 r. skarżąca rozszerzyła zarzuty wskazując, iż naruszono przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. bowiem w wydaniu decyzji z dnia 8 listopada 2013 r. oraz w wydaniu zaskarżonej decyzji z 9 stycznia 2015 r. brała udział ta sama osoba – J. L. Nadto naruszono art. 10 § 1 k.p.a. bowiem strona przed wydaniem zaskarżonej decyzji, nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. zarówno skarżąca, jak pełnomocnik organu podtrzymali uprzednio wyrażane stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu między innymi, gdy narusza przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W realiach niniejszej sprawy podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, publ. Lex 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, publ. Lex 146750).

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie można podzielić wszystkich podniesionych w niej zarzutów. Zaskarżona decyzja została bowiem podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...] 2015 r., nr albumu [...] utrzymująca w mocy decyzje tego samego organu z dnia [...] 2013 r. o nieprzyznaniu M. H. stypendium dla najlepszych doktorantów na rok akademicki 2013/2014, ze względu na ukończenie przez M. H. w dniu 2 października 2013 r. studiów doktoranckich.

Faktem niespornym pomiędzy stronami jest, iż M. H. studia doktoranckie na [...] podjęła 1 października 2009 r. Spornym między stronami pozostaje natomiast czy M. H. studia te zakończyła oraz znaczenie tego faktu dla orzekania w sprawie stypendium dla najlepszych doktorantów na rok akademicki 2013/2014.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie nie jest ocena zgodności z prawem aktu wystawienia dla skarżącej świadectwa ukończenia studiów doktoranckich i przebiegu tychże studiów, lecz tylko i wyłącznie decyzja w przedmiocie przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów na rok 2013/2014 co przesądza o tym, iż nie mogą stanowić przedmiotu oceny Sądu te zarzuty skarżącej podnoszone na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r., które dotyczą niezapewnienia jej przez uczelnię możliwości zrealizowania programu studiów.

Przechodząc do rozpoznania meritum sprawy wskazać trzeba, iż na dzień podjęcia studiów doktoranckich przez skarżącą obowiązywało rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz. U. Nr 1 poz. 3 z 2007 r.).

Rozporządzenie powyższe zostało następnie zastąpione przez rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz. U Nr 225, poz. 1351 z 2011 r.) stanowiące w § 29, że studia doktoranckie prowadzone w jednostkach organizacyjnych uczelni oraz w jednostkach naukowych w dniu 1 października 2011 r. prowadzi się zgodnie z dotychczasowymi przepisami do czasu ich zakończenia według programu tych studiów. Również w kolejnym rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U.2013, poz. 1581) utrzymana została zasada, że studia doktoranckie prowadzone w jednostkach organizacyjnych uczelni oraz w jednostkach naukowych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia prowadzi się zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu ich rozpoczęcia do czasu ich zakończenia według programu tych studiów (§ 16).

Powyższe oznacza, iż w niniejszej sprawie (jako dotyczącej przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów na rok 2013/2014) zastosowanie znajdą regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz. U. Nr 1 poz. 3 z 2007 r.), które w § 2 ust. 1 stanowiło, iż studia doktoranckie trwają nie dłużej niż 4 lata.

Wyjątki od powyższej zasady wskazano w kolejnych ustępach tego paragrafu, w tym w § 2 ust. 2 określono, iż kierownik studiów doktoranckich przedłuża okres odbywania studiów doktoranckich o okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego określonego w odrębnych przepisach.

W § 2 ust. 3 wskazano natomiast, że w uzasadnionych przypadkach kierownik studiów doktoranckich może przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich, zwalniając jednocześnie z obowiązku uczestniczenia w zajęciach, w szczególności w przypadku:

1) czasowej niezdolności do odbywania tych studiów spowodowanej chorobą,

2) sprawowania osobistej opieki nad chorym członkiem rodziny,

3) sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem do 4. roku życia lub dzieckiem o orzeczonej niepełnosprawności

- łącznie nie więcej niż o rok.

Wreszcie w ust. 4 tego samego § 2 wskazano, że kierownik studiów doktoranckich może przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich, zwalniając jednocześnie z obowiązku uczestnictwa w zajęciach, w przypadkach uzasadnionych koniecznością prowadzenia długotrwałych badań naukowych, na czas ich trwania, nie dłużej jednak niż o rok

W kontekście powyższej regulacji oczywistym jawi się, iż co do zasady studia doktoranckie prowadzone reżimie prawnym obejmującym obowiązującym skarżącą mogły trwać maksymalnie 4 lata, po upływie którego to okresu z mocy prawa następowało ich zakończenie niezależnie od tego czy dany student zrealizował, czy też nie ich program i uzyskał zaliczenia kolejnych lat tychże studiów. Inaczej rzecz ujmując bez znaczenia prawnego było czy po upływie wskazanego w tym przepisie okresu 4 lat doktorant uzyskał, bądź nie świadectwo ukończenia studiów doktoranckich i z jakich przyczyn świadectwa tego nie uzyskał, względnie czy świadectwo to zostało mu wystawione zgodnie z prawem.

Jedyne wyjątki od powyższej zasady prawodawca przewidział w § 2 ust. 2 do 4, w których wskazał obligatoryjne i fakultatywne przesłanki przedłużenia studiów doktoranckich.

W realiach niniejszej sprawy istotnym jest, że M. H. w piśmie datowanym na dzień 7 stycznia 2013 r., które wpłynęło do siedziby [...] w dniu 17 czerwca 2013 r., a więc w czasie gdy niewątpliwie pozostawała jeszcze doktorantem, zwróciła się do Rektora [...] o przedłużenie studiów doktoranckich o rok, jako podstawę zastosowania przedmiotowej instytucji podając fakt urodzenia dziecka w 2011 r. oraz sprawowania opieki nad dzieckiem, a także stan zdrowia i sytuację losową (rezygnacja opiekuna naukowego), jako przyczyny opóźnienia w pisaniu pracy doktorskiej.

Wniosek ten nie został przez właściwy organ ostatecznie rozpoznany zarówno na moment wydawania decyzji z dnia [...] 2013 r., jak i zaskarżonej decyzji z [...] 2015 r. Powyższe wprost wynika z prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 26 marca 2015 r., sygn. II SAB/Po 145/14, którym Sąd po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie przedłużenia studiów doktoranckich zobowiązał Rektora do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 7 stycznia 2013 r. w terminie 30 (trzydziestu) dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Okoliczność ta jest przy tym doniosła prawnie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia odmawiającego skarżącej przyznania stypendium dla najlepszych doktorantów na rok akademicki 2013/2014, albowiem to właśnie ukończenie z dniem 2 października 2013 r. studiów doktoranckich i co za tym idzie utrata z tą datą statusu doktoranta stanowiło jedyną wskazywaną przez organ przesłankę odmowy przyznania skarżącej powyższego świadczenia.

Oczywistym zaś jawi się, iż gdyby wniosek skarżącej z dnia 7 stycznia 2013 r. o przedłużenie studiów doktoranckich o rok został przez właściwy organ uczelni rozpoznany, to nie można wykluczyć, że skarżąca uzyskałaby powyższe przedłużenie i utrzymałaby status doktoranta również w roku akademickim 2013/2014. Powyższe skutkowałoby by zaś potrzebą merytorycznego rozpoznania jej wniosku o stypendium dla najlepszych doktorantów pod kątem spełnienia przesłanek innych niż samo posiadanie statusu doktoranta.

Zauważyć przy tym trzeba, iż zgodnie z § 6 ust. 1 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej doktorantom [...] (stanowiącego załącznik do Zarządzenia Rektora [...] z dnia 28 września 2012 r.) świadczenia pomocy materialnej, w tym stypendium dla najlepszych doktorantów, są przyznawane na wniosek doktoranta złożony w terminie ogłoszonym przez rektora, przy czym zgodnie z ust. 2 świadczenia te przyznawane są doktorantom, którzy złożyli kompletne wnioski i we właściwym terminie, a wnioski złożone lub uzupełnione po terminie są rozpatrywane do wyczerpania środków przeznaczonych na stypendia, przy czym w takim przypadku doktorant może nabyć prawo do stypendium od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożył kompletny wniosek.

Powyższe oznacza, iż w sytuacji braku rozpoznania jej podania o przedłużenie studiów doktoranckich skarżąca nie mogła oczekiwać ze złożeniem podania o stypendium dla najlepszych doktorantów do czasu rozpoznania podania o przedłużenie studiów, albowiem narażałoby to ją na utratę prawa do stypendium dla najlepszych doktorantów co najmniej za okres sprzed złożenia wniosku, a byc może definitywnie w przypadku wcześniejszego wyczerpania środków na te stypendia.

Stąd też uznać należy, iż organ rozpoznający wniosek o przyznanie stypendium dla najlepszych doktorantów w przypadku powzięcia informacji, iż nie został dotąd ostatecznie rozpoznany wniosek danej osoby o przedłużenie studiów doktoranckich winien na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesić swoje postępowanie do czasu rozpoznania tegoż wniosku.

Zgodnie z powyższą regulacją organ administracji publicznej obligatoryjnie zawiesza bowiem postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W realiach niniejszej sprawy takim odrębnym zagadnieniem było zaś rozpoznanie przez rektora, względnie kierownika studiów doktoranckich wniosku skarżącej o przedłużenie tych studiów, albowiem od sposobu rozpoznania tego wniosku zależał status M. H. jako doktoranta w roku akademickim 2013/2014, stwierdzenie braku którego to przymiotu uzasadniało w ocenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej odmowę przyznania skarżącej stypendium dla najlepszych doktorantów na rok akademicki 2013 /2014.

Tylko takie postępowanie gwarantowało bowiem, iż skarżąca nie poniesie negatywnych skutków niezgodnych z prawem działań organów uczelni polegających na bezczynności przy rozpoznawaniu jej wniosku o przedłużenie studiów doktoranckich.

Podkreślić przy tym trzeba, iż bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem orzeczeń Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] pozostaje podnoszona przez strony na rozprawie okoliczność, iż postępowanie w przedmiocie wniosku o przedłużenie studiów doktoranckich zostało umorzone decyzją kierownika studiów doktoranckich z dnia [...] 2015 r. jako bezprzedmiotowe.

Zauważyć bowiem należy, iż rozstrzygnięcie to zapadło już po wydaniu zaskarżonej decyzji i jak wynika ze zgodnych oświadczeń stron złożonych na rozprawie nie uzyskało do chwili obecnej przymiotu ostateczności.

Co za tym idzie procedujący nad wnioskiem skarżącej o przyznanie stypendium dla najlepszych doktorantów na rok akademicki 2013/2014 organ kolegialny w postaci Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] nie mógł zastępować innego organu uczelni – właściwego do rozpoznania wniosku M. H. o przedłużenie studiów doktoranckich – w rozpoznaniu tegoż wniosku i antycypować treści rozstrzygnięcia jakie w tym zakresie wyda kierownik studiów doktoranckich, a tym bardziej organ rozpatrujący ewentualne odwołanie od jego decyzji, tym bardziej że na czas wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] 2015 r. brak było rozstrzygnięcia w tym zakresie, co wynika wprost z prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 26 marca 2015 r. sygn. II SAB/Po 145/14.

Z tej samej przyczyny jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy pozbawione są wywody pełnomocnika organu przedstawione na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. jakoby nierozpoznanie wniosku o przedłużenie studiów doktoranckich nie miało wpływu na decyzję w przedmiocie stypendium, bo postępowanie z tego wniosku musiało być umorzone. Orzekającemu w niniejszej sprawie Sądowi znane jest wprawdzie stanowisko, które pojawiło się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wskazujące, iż prawo do przedłużenia studiów odnosi się jedynie do doktoranta i z żądaniem takim może wystąpić osoba, która posiada status doktoranta. Co za tym idzie utrata statusu doktoranta, w związku z ukończeniem studiów doktoranckich, powoduje, iż wcześniejsze żądanie doktoranta, dotyczące przedłużenia studiów doktoranckich stało się bezprzedmiotowe, bo niecelowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1102/12, publ. na stronie internetowej www.nsa.gov.pl). Jednakże zauważyć należy, iż jest to jedynie pogląd prawny wyrażony w orzecznictwie i nie może on w konkretnej sprawie zastąpić ostatecznego orzeczenia organu uczelni właściwego do rozpoznania wniosku strony o przedłużenie studiów doktoranckich.

Z tych też przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na treści rozstrzygnięcia, albowiem w przypadku uwzględnienia przez właściwy organ wniosku skarżącej o przedłużenie studiów doktoranckich w sprawie zachodziłyby przesłanki do merytorycznego badania wniosku skarżącej o przyznanie jej stypendium dla najlepszych doktorantów na ten właśnie objęty przedłużeniem okres.

Nie zależnie od powyższych rozważań wskazać nadto należy, iż przedstawione Sądowi akta postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem są niekompletne i uniemożliwiają pełną kontrolę zapadłego rozstrzygnięcia.

Zauważyć bowiem należy, iż orzekająca w sprawie Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] jest organem kolegialnym, którego reguły procedowania określają odpowiednie postanowienia Regulaminu przyznawania pomocy materialnej doktorantom [...] stanowiącego załącznik do Zarządzenia Rektora [...] z dnia 28 września 2012 r. W § 3 tegoż Regulaminu wskazano, iż komisja ta składa się z minimum 5 osób (ust. 3), decyzje komisji zapadają większością głosów przy udziale przynajmniej połowy liczby członków (ust. 60). W § 4 ust. 1 wskazano natomiast, że decyzje wydawane przez Odwoławczą Komisję Stypendialną dotyczące świadczeń pomocy materialnej podpisują przewodniczący lub działający z jego upoważnienia wiceprzewodniczący. W przedstawionych Sądowi aktach sprawy brak zaś jakichkolwiek dokumentów wskazujących jaki był skład osobowy Odwoławczej Komisji Stypendialnej na dzień wydawania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 8 listopada 2013 r., oraz dokumentacji z prac Komisji, co uniemożliwia zweryfikowanie, nie tylko czy decyzje te podjęte zostały w obecności minimalnej wymaganej liczby członków, lecz wręcz czy w ogóle były one poddawane głosowaniu, czy tez zostały wydane "za Komisję" przez jej przewodniczącego. Powyższe jest o tyle istotne, iż wprawdzie okoliczność ta nie była podnoszona w skardze, to jednak może mieć wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej i musi być badana przez sąd administracyjny, który jak już wyżej wskazano sprawuje kontrolę generalną zaskarżonego aktu i ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

Za niezasadne uznać natomiast należy pozostałe podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty.

Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 207 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. polegającego na tym, iż w wydaniu decyzji z dnia 8 listopada 2013 r. oraz w wydaniu zaskarżonej decyzji z [...] 2015 r. brała udział ta sama osoba, to jest J. L., wskazać należy, iż zarzut ten jest oczywiście nietrafny, albowiem obie wskazane wyżej decyzję zostały wydane przez ten sam organ, to jest przez Odwoławczą Komisję Stypendialną [...], będąca jak wynika z prawomocnego orzeczenia tut. Sądu z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt II SA/Po 389/14 organem właściwym do rozpoznania sprawy. Odwoławcza Komisja Stypendialna występowała w sprawie jako odrębny organ uczelni o samodzielnych kompetencjach, a nie jako podmiot upoważniony do działania w imieniu Rektora [...]. Powyższe oznacza, iż do orzeczeń Komisji nie znajdą zastosowania przywoływane przez skarżącą wyroki sądów administracyjnych, bowiem zapadły one w innych okolicznościach faktycznych i prawnych, to jest w sytuacji wydawania orzeczeń przez osoby działające z upoważnienia rektora i w ramach jego władczej kompetencji.

Dalej wskazać należy, iż w stosunku do Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] brak jest w strukturze uczelni organu wyższego stopnia uprawnionego do rozpatrywania odwołań od jej orzeczeń, co oznacza, iż środkiem zaskarżenia od decyzji Komisji podjętej w "pierwszej instancji" jest jedynie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Pamiętać nadto trzeba, iż Komisja ta jest organem kolegialnym podejmującym decyzje większością głosów w składzie mogącym oscylować od połowy do pełnej liczby jej członków. Powyższe oznacza, iż Odwoławcza Komisja Stypendialna nie proceduje w składach orzekających, jak czynią to na przykład samorządowe kolegia odwoławcze, lecz każdorazowo wyłącznie jako Komisja sensu stricte.

Decyzje Komisji są następnie jedynie podpisywane (a nie podejmowane samodzielnie) przez przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego Komisji, to jest w niniejszej sprawie J. L.

Biorąc powyższe pod uwagę zauważyć należy, iż skład komisji i sposób jej procedowania uniemożliwia wyznaczenie zupełnie innego składu orzekającego, niż ten, który wydał pierwotne rozstrzygnięcie w sprawie o ile przy wydawaniu orzeczenia "pierwszoinstancyjnego" brałaby większa niż polowa liczba członków Komisji, w tym w szczególności gdyby Komisja ta liczyła minimalną wymaganą liczbę członków. Tym samym przyjęcie stanowiska skarżącej prowadziłoby w efekcie do paraliżu decyzyjnego.

Nie mogły także stanowić samodzielnej podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., art. 129 § 1 k.p.a. i art. 15 k.p.a. albowiem zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powodem uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny może być tylko takie naruszenie przepisów postępowania (niestanowiące przesłanki wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności orzeczenia), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takowego chociażby potencjalnego wpływu podnoszonych, a wskazanych wyżej naruszeń procedury na wynik sprawy strona skarżąca nie wykazała, a orzekający w sprawie Sąd nie dopatrzył się ich także z urzędu.

W szczególności strona skarżąca nie wykazała jaki choćby potencjalny wpływ na wynik sprawy mogło mieć niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu poprzez niezawiadomienie jej o zebraniu materiału dowodowego i umożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, w sytuacji gdy istotą występującego w sprawie problemu było i jest, nie zebranie materiału dowodowego i ustalenie stanu faktycznego, lecz dokonanie oceny prawnej niespornych między stronami okoliczności faktycznych. Skarżąca nie wykazała także jaki wpływ na treść rozstrzygnięcia mogło mieć użycie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sformułowań analogicznych jak w decyzji Rektora [...] z dnia [...] 2014 r., której nieważność stwierdzono ze względu na wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości.

Stąd też - w zakresie zapewnienia skarżącej czynnego udziału w sprawie oraz zapewnienia dwukrotnego rozpoznania sprawy - działania organów uczelni uznać należy za spełniające minimum standardów procedury administracyjnej niezbędne do załatwienia sprawy.

Analogicznie strona nie wykazała wpływu na wynik sprawy niewątpliwie wadliwego pouczenia odnośnie organu za pośrednictwem, którego winna wywieść skargę do sądu administracyjnego, którą to skargę mimo wadliwości tegoż pouczenia wywiodła skutecznie.

Reasumując Sąd doszedł do przekonania, iż zasadne było, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uwzględnienie skargi ze względu na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Procedując w przedmiocie wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] winna uwzględnić poglądy prawne Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku i zawiesić postępowanie do czasu zakończenia decyzją ostateczną sprawy z wniosku M. H. z dnia 7 stycznia 2013 r. o przedłużenie studiów doktoranckich. Nadto organ winien uzupełnić akta sprawy o niezbędną dokumentację z czynności Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] związanych z rozpoznawaniem wniosku skarżącej, pozwalającą na ocenę zgodności tych czynności z odpowiednimi postanowieniami Regulaminu przyznawania pomocy materialnej doktorantom [...].

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Wedle tego przepisu, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw.