Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 851/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 18 czerwca 2015 r., skarżący M. W. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu od skargi w kwocie 100 zł.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i synem (uczniem liceum ogólnokształcącego), małżonkowie nie posiadają żadnego majątku, od marca br. nie osiągają żadnych dochodów, skarżący od marca 2014 r. leczy chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych, był rehabilitowany i dwukrotnie operowany, z uwagi na brak efektów zastosowanego leczenia został skierowany na kolejną operację (co potwierdza dokumentacja medyczna znajdująca się w aktach podatkowych), ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie podjąć pracy, obecnie skarżący i jego rodzina otrzymują pomoc od rodziców skarżącego, którą określił "na poziomie poniżej minimum egzystencji".

Referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącego za niewystarczające do dokonania oceny jego możliwości płatniczych i zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego (przez pełnomocnika) do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: 1/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych małżonków za 2014 r. (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości dochodów osiągniętych przez każdego z małżonków za te lata; 2/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), maklerskich i innych, na których są gromadzone środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie przez każdego z małżonków; 3/ oświadczenia, czy małżonkowie są zarejestrowani jako osoby bezrobotne; jeśli tak – przedłożenia decyzji/zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy; 4/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu/domu, w tym za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz odpadów, ogrzewanie, telefon, internet, TV itp.) oraz wydatków ponoszonych przez skarżącego na odpłatne leczenie (w tym zakup leków, rehabilitację); 5/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); 6/ w związku z brakiem dochodów oraz zasobów pieniężnych oświadczenia, czy skarżący lub jego żona w okresie ostatnich sześciu miesięcy ubiegali się o przyznanie oraz czy otrzymali jakiekolwiek świadczenia z pomocy społecznej; w przypadku odpowiedzi twierdzącej skarżący winien przedłożyć kopie dokumentów potwierdzających charakter tej pomocy oraz jej wysokość (odpis decyzji); 7/ oświadczenia w przedmiocie otrzymywanej przez małżonków pomocy od rodziców skarżącego – wskazania jej wysokości, rodzaju i częstotliwości wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (oświadczenie osoby udzielającej pomocy); 8/ dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia skarżącego wobec urzędu skarbowego, banków i innych podmiotów oraz dowodów dotyczących egzekucji aktualnie prowadzonej na majątku skarżącego.

Wyjaśniono także skarżącemu, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 17 lipca 2015 r. wniósł o przedłużenie do dnia 7 sierpnia 2015 r. terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów. Wyjaśnił, że nie ma możliwości skontaktowania się ze skarżącym, który prawdopodobnie przebywa na leczeniu bądź na urlopie. Wskazał, że nie dysponuje żądaną obszerną dokumentacją; wymaga ona zgromadzenia i przeanalizowania z udziałem skarżącego.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału przedłużono skarżącemu termin do wykonania zarządzenia z dnia 23 czerwca 2015 r. do dnia 10 sierpnia 2015 r., o czym pełnomocnik został poinformowany.

Pomimo przedłużenia terminu do złożenia dokumentów szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 23 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego nie nadesłał żadnego z wymaganych dokumentów. Natomiast do sprawy o sygn. akt I SA/Gd 848/15 przedłożył jedynie:

- kopie wyciągów z rachunku bankowego skarżącego o numerze [...] za okres od 20 marca do 19 lipca 2015 r., na którym we wskazanym okresie nie dokonano żadnych transakcji i którego saldo wynosiło 74,05 zł;

- mało czytelne kopie zdjęć stron internetowych banków obrazujących stan konta w [...] za okres od 1 kwietnia do 21 sierpnia 2015 r., na którym jedynymi księgowanymi operacjami były opłaty bankowe oraz stan konta o numerze [...] za okres od 1 kwietnia do 21 sierpnia 2015 r., którego saldo końcowe było ujemne i wynosiło 0,52 zł, przy czym z dowodów tych nie sposób wywieść kto jest posiadaczem ww. rachunków;

- kopię wniosku o rozliczenie konta płatnika składek RD-3, złożonego przez skarżącego w ZUS w dniu 23 lipca 2015 r.;

- kopie pisma i zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego, z których wynika, że zaległości podatkowe skarżącego wynoszą 292.406,70 zł.

Dokumenty te referendarz sądowy wziął pod uwagę podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

W tak ustalonym stanie sprawy referendarz sądowy stwierdził, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy, gdyż nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Dokonanie rzetelnej i pełnej oceny jego sytuacji finansowej wciąż nie jest możliwe z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych (kluczowych) okoliczności. Skarżący w żaden sposób nie odniósł się do tej części wezwania, która pozwoliłaby ustalić, czy małżonkowie faktycznie nie dysponują żadnymi środkami pieniężnymi a ich sytuacja finansowa i życiowa jest tak trudna jak zostało to opisane we wniosku – skarżący nie przedstawił bowiem wyciągów z rachunków bankowych swojej małżonki, pominął kwestię, czy małżonkom zostały przyznane świadczenia z pomocy społecznej i czy w ogóle o taką pomoc się ubiegali oraz nie wyjaśnił charakteru pomocy udzielanej małżonkom przez swoich rodziców, nie przedstawił także dokumentów obrazujących kwotę wydatków związanych z kosztami eksploatacji zajmowanego domu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że prawidłowa ocena sytuacji finansowej strony możliwa jest jedynie wówczas, gdy strona udokumentuje nie tylko dochody i oszczędności (bądź ich brak) swoje, ale także osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym (w tym przypadku żony) oraz gdy przedstawi wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie własne i rodziny.

W niniejszej sprawie okoliczności te nie zostały przez skarżącego wykazane. Raz jeszcze należy podkreślić, że zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy.

Natomiast mając na uwadze dokumenty przedstawione przez pełnomocnika w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 848/15 należy uznać, że skarżący przedstawił i udokumentował swoje możliwości płatnicze w taki sposób, aby przemawiały one za uznaniem, że poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych w niniejszej sprawie wywoła skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Udokumentowane okoliczności (długotrwała niemożność świadczenia pracy spowodowana leczeniem, brak środków na rachunkach bankowych oraz zobowiązania podatkowe w znacznej kwocie) prowadzą także do wniosku, że świadomym zamiarem skarżącego było zobrazowanie swojej sytuacji majątkowej w taki sposób, aby orzekający uznał, że nie ma on możliwości uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie ani w całości ani też w części.

Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.