Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 775/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par  1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. W. i W. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010r. na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po przeprowadzeniu na wniosek W. i Z. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności

- stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...].

Organ wyjaśnił w uzasadnieniu, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazał Z. i W. S. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,0 m x 5,15 m i wysokości 2,0-2,60 m posadowionego na stopach fundamentowych 30x30 cm zagłębionych na ok. 1,0 m poniżej poziomu terenu, zadaszonego konstrukcją na belkach drewnianych opartych na słupach stalowych, zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] [...] w [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2010r., Nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu stopnia powiatowego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...].

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że W. i Z. S. dokonali pismem z dnia [...] kwietnia 2003 r., zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Zgodnie ze zgłoszeniem planowane roboty budowlane miały polegać na remoncie istniejącego budynku gospodarczego poprzez wymianę pokrycia dachowego z eternitu na pokrycie z blachy trapezowej oraz wymianie wrót wejściowych. Jednakże inwestorzy wykroczyli poza zakres objęty zgłoszeniem i dokonali rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, a następnie pobudowali nowy obiekt budowlany. Z istniejącego dotychczas budynku gospodarczego pozostały ściany osłonowe drewniane od strony wschodniej i południowej, zaś inwestor wykonał 6 stóp betonowych, w których zakotwił 6 słupów stalowych, na których zamocowano belki drewniane, do których przykręcono blachę trapezową. Ponadto wykonano wrota wejściowe ze sklejki wodoodpornej na konstrukcji stalowej.

Organ wyjaśnił, iż w licznych wyrokach sądów administracyjnych zapadłych w niniejszej sprawie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2005 r., VII SA/Wa 867/04 oraz wyrok z dnia 1 lutego 2008 r. VII SA/Wa 1507/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2006 r., II OSK 1040/05 oraz wyrok z dnia 1 października 2009 r., II OSK 1466/08) w sposób jednoznaczny przesądzono, że wykonane roboty, w szczególności zabetonowanie słupów stalowych zamiast drewnianych, jest czynnością zmieniającą konstrukcję przedmiotowego obiektu budowlanego, a zatem nie stanowiły one remontu. Tym samym na ww. roboty budowlane inwestor winien był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Sądy administracyjne przesądziły, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym w postaci budynku gospodarczego, nie zaś z wiatą oraz, że tryb postępowania zastosowany przez organy nadzoru budowlanego (art. 51 ustawy Prawo budowlane) jest właściwy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z [...] lipca 2005r. jako podstawę nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wskazał brak możliwości legalizacji ze względu na ustalenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta i Stołecznego Uzdrowiska [...] (zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] stycznia 1987 r.) oraz ze względu na niezgodność przedmiotowego budynku gospodarczego z przepisami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690). Stanowisko to podtrzymał organ stopnia wojewódzkiego w decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...].

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił w uzasadnieniu, iż § 12 ww. rozporządzenia w dacie orzekania przez organ stopnia powiatowego, istotnie uniemożliwiał legalizację przedmiotowego budynku gospodarczego. W dacie wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji tj. w dniu [...] czerwca 2010 r. § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych miał inną treść niż w dacie orzekania przez organ stopnia powiatowego. Zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271- 273, dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5.5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.

Z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy ma wymiary 4,0 m x 5,15 m i wysokość 2,0-2,60 m. Tym samym przepis § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego, nie stał na przeszkodzie w legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego.

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. Utrzymanie bowiem w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2005 r. poprzez powołanie się na te same okoliczności prawne, co organ stopnia powiatowego, w sytuacji zmiany stanu prawnego (zmiana brzmienia § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, brak aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) stanowi rażące naruszenie art. 7 i 77 § kpa, co w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia 138 § 1 pkt 1 kpa.

Ponadto z ustaleń Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego działka nr [...] w obrębie [...] przy ulicy [...] [...] w [...] nie była objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. w stopniu rażącym narusza także regulację art. 107 § 3 Kpa. Organ bowiem sporządził uzasadnienie bez przywołania stosownych przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz odpowiednich fragmentów treści planu zagospodarowania przestrzennego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku A. i W. W. oraz E. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2010r., znak: [...].

W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa.

Odnosząc się do zarzutów skarżących podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że zmiana przepisu § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jest zmianą istotną dla rozstrzygnięcia sprawy przedmiotowej inwestycji. Podstawą do wydania nakazu rozbiórki budynku była jego niezgodność z § 12 ww. rozporządzenia. Niemniej w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego brzmienie ww. przepisu nie stało na przeszkodzie w zalegalizowaniu przedmiotowego budynku, a zatem jest to kwestia prawna istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Odnosząc się do zarzutu, że w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w brzmieniu przed zmianą wprowadzoną rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r. organ stwierdził, że zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie:

1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów;

2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budową. Wprawdzie inwestorzy pismem z dnia [...] kwietnia 2003 r. dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, to jednakże, mając na uwadze zakres wykonanych robót oraz zapadłe w sprawie wyroki sądów administracyjnych, organ stwierdził, że wykonane roboty budowlane były samowolą budowlaną nieobjętą ww. zgłoszeniem. Tym samym przepis § 2 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r., nie będzie miał w niniejszej sprawie zastosowania, a zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien był uwzględnić brzmienie § 12 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych obowiązujące w dacie wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...].

Organ odwoławczy podniósł ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia października 2009 r., II OSK 1466/08 stwierdził wprawdzie, że w sprawie nie zaszły żadne zmiany w przepisach prawa i faktach istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, które by powodowały, że ocena stanu prawnego i faktycznego wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2006 r. (sygn. akt II OSK 1040/05) stałaby się nieaktualna, jednakże powyższe stwierdzenie odnosi się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego zmiany brzmienia art. 29 ustawy Prawo budowlane, nie zaś zmiany § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Ponadto powyższe twierdzenie Sądu odnosiło się do zarzutu skargi kasacyjnej, że zmiana brzmienia art. 29 Prawa budowlanego uzasadniała odstąpienie od definicji wykonanych w niniejszej sprawie prac budowlanych przyjętej w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2006 r. W ocenie organu odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 października 2009 r. podtrzymał jedynie stanowisko wyrażone we wcześniejszych wyrokach zapadłych w sprawie, że na roboty budowlane wykonane przez W. i Z. S. było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, nie przesądzając przy tym, czy możliwa jest legalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. W. i W. W., wnosząc o jej uchylenie.

Przedmiotowej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 138 kpa w związku z naruszeniem art. 6, 7, 8, 16 i 77 kpa, polegającym na błędnym uznaniu, iż nastąpiła zmiana stanu prawnego która miałaby skutkować wadliwością decyzji organu stopnia powiatowego nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej,

- art. 153 p.p.s.a, polegającym na błędnym uznaniu, iż nastąpiła zmiana stanu prawnego skutkująca brakiem związania organów administracji publicznej oceną dokonaną przez sądy w tej samej sprawie,

- art. 107 § 3 kpa poprzez przyjęcie, iż organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego nie przytoczył w sposób niebudzący wątpliwości podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Naruszenie przepisów prawa, w szczególności:

- art. 51 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie, iż podstawą do orzeczenia rozbiórki był brak możliwości legalizacji z uwagi na niezgodność inwestycji z przepisami,

- § 2 rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 marca 2009r. (DZ.U. Nr 56, poz.461) poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie powinien mieć zastosowanie § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym po 12 marca 2009r.

Strona skarżąca w skardze w obszerny sposób przedstawiła zapadłe w sprawie orzeczenia organów nadzoru budowlanego i wyroki sądu administracyjnego.

Skarżący podnieśli, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza prawo, bowiem nie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 §1 kpa umożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdził, iż w licznych wyrokach sądów administracyjnych, zapadłych w niniejszej sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2005r., wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2008r., wyrok NSA z dnia 7 września 2006r. oraz wyrok NSA z dnia 1 października 2009r.) przesądzono w sposób jednoznaczny, że roboty wykonane przez inwestorów były czynnością wymagającą pozwolenia na budowę, że w sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym w postaci budynku gospodarczego a nie wiatą oraz że tryb postępowania zastosowany przez organy nadzoru (art. 51 ustawy Prawo budowlane) jest właściwy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził jednakże, iż [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był związany oceną dokonaną przez sądy administracyjne ze względu na zmianę przepisów prawa, a konkretnie ze względu na zmianę § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZU z 2002r. Nr 75, poz.690)

Zdaniem skarżących stanowisko takie jest nieprawidłowe i nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 153 p.p.s.a. nie stanowi, że dokonana przez sąd administracyjny ocena prawna nie ma mocy wiążącej w przypadku zmiany przepisów prawa po jej wyrażeniu. Użyty w tym przepisie zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej.

Zdaniem skarżących podstawą nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego nie był brak możliwości legalizacji, ale fakt wykonania przez inwestora robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Decyzja [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r. jest decyzją kontrolną w stosunku do decyzji [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005r. Organ stopnia wojewódzkiego sprawdził, czy prawidłowo został ustalony stan faktyczny oraz czy właściwie ustalono i zastosowano podstawę prawną rozstrzygnięcia. Przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 51 ust.1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane) nie uległy zmianie. Stan faktyczny w sprawie również nie uległ zmianie.

Zdaniem strony skarżącej późniejsza zmiana przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Orzeczenia sądów wydawane były bowiem przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w sprawie. Przepisy prawa mające zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy nie uległy zmianie, zatem ocena prawna wyrażona przez sądy w tejże sprawie jest w pełni aktualna, a sądy i organy orzekające w tej sprawie są nią związane. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokując w sprawie już po zmianie § 12 ww. rozporządzenia, w wyroku z dnia 1 października 2009r. przesądził, iż nie zaszły takie zmiany w przepisach prawa i faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które by powodowały, że oceny stanu prawnego i faktycznego wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2006r. stałyby się nieaktualne.

Skarżący podnieśli, iż zmiana przepisów prawa polegająca na zmianie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie miała znaczenia w niniejszym postępowaniu również z innego powodu. Zmiana brzmienia tego przepisu wprowadzona bowiem została Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 marca 2009r. (Dz.U. Nr 56, poz.461), które to rozporządzenie w swoim § 2 stanowi, iż:

1) przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie: został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów;

2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Przesądzona jest zatem kwestia, iż do spraw rozpoczętych w którykolwiek z powyższych sposobów przepisów rozporządzenia nie stosuje się. W sprawie niniejszej dokonano zgłoszenia robót budowlanych, które okazało się być niewystarczającym. Jednak pozostało w obrocie prawnym skutkując między innymi zastosowaniem art. 51 Prawa budowlanego (a nie art. 48 Prawa budowlanego). Całkowicie błędne jest zatem stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż § 2 rozporządzenia zmieniającego nie ma zastosowania.

W ocenie skarżących chybiony jest również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 kpa, polegającego na niewystarczającym przytoczeniu treści planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów technicznych dotyczących usytuowania budynków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zwartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowym była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2010r., którą organ stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r.

Na wstępie rozważań wskazać należy, iż kontrolowane przez Sąd decyzje organów administracji zostały wydane w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.

Jak wynika z akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż kontrolowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Utrzymanie bowiem w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2005r. poprzez powołanie się na te same okoliczności prawne, co organ stopnia powiatowego, w sytuacji zmiany brzmienia § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i braku aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowiło rażące naruszenie art. 7 i 77 § kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

W ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to kwalifikowana wada dotykająca istoty rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Tej rangi naruszenie cechuje decyzję o treści pozostającej w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i że charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyr. NSA z 7 czerwca 2001 r., III SA 907/00 cyt. Za B. Gruszczyńskim (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2007 r., s. 753). Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w razie oczywistej, jawnej i rażącej sprzeczności decyzji z literą przepisu (wyr. WSA w Warszawie z 27 stycznia 2009 r., III SA/Wa 2705/08). Postawienie zarzutu rażącego naruszenia prawa musi być związane z konkretnym przepisem, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową (wyr. WSA w Szczecinie z 9 lipca 2008 r., I SA/Sz 210/08 - LEX nr 479265).

W konsekwencji, stwierdzenie występowania przesłanki nieważności decyzji odnosi się do takiego działania organu (w toku postępowania lub rozstrzygnięcia sprawy w decyzji), gdy nie odpowiada ono w ogóle nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustanowione (wyrok WSA w Gliwicach z 5 maja 2008 r., I SA/Gl 913/07).

Mając na uwadze przytoczone wyżej rozważania dotyczące problematyki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa należy dojść do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Bezspornym jest w rozpatrywanej sprawie, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako podstawę nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wskazał brak możliwości legalizacji ze względu na ustalenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta i Stołecznego Uzdrowiska [...] oraz ze względu na niezgodność przedmiotowego budynku gospodarczego z przepisami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690). Decyzję rozbiórkową utrzymał w mocy organ II instancji mimo, iż w dacie wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Nr [...], tj. w dniu [...] czerwca 2010r., § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych miał inną treść niż w dacie orzekania przez organ stopnia powiatowego i bez względu na brak aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Jak słusznie wskazał organ administracji zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271- 273, dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5.5m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Okoliczność ta umożliwiała zatem ewentualną legalizację inwestycji.

W tym miejscu za niezasadny uznać należy zarzut skargi, iż przepisy ww. rozporządzenia w nowym brzmieniu nie powinny mieć w sprawie zastosowania. Zgodnie § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2009, nr 56, poz. 461): przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie:

1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów;

2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Podkreślić należy, iż przepis ten nie będzie miał w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy on prac wykonanych zgodnie ze zgłoszeniem lub pozwoleniem na budowę, nie dotyczy zaś samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie, inwestorzy co prawda dokonali zgłoszenia w dniu [...] kwietnia 2003r., jednakże od niego odstąpili wykonując prace nie objęte jego zakresem, a które wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, tym samym wykonane roboty uznać należało za samowolę budowlaną. Powyższe przesądziły zapadłe w sprawie wyroki sądów administracyjnych w sprawie rozbiórki.

W tych warunkach organ odwoławczy, rozpoznając sprawę i wydając decyzję w drugiej instancji nie uwzględniając zmiany przepisów powołanego rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji naruszył rażąco art. 7 i 77 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa co skutkować musiało stwierdzeniem nieważności decyzji drugoinstancyjnej. Należy mieć na względzie, iż charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zawisłej przed organem pierwszej instancji. Dlatego rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz organ ten obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dopiero całokształt zebranego materiału dowodowego może stanowić podstawę oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Wykonanie wymogów wynikających z przywołanych przepisów jest konieczne dla prawidłowego ustalenia normy prawnej znajdującej zastosowanie w danej sprawie, a w konsekwencji, ustalenia sytuacji prawnej stron postępowania, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym.

Jeśli w dacie orzekania obowiązują już inne przepisy to organ odwoławczy musi orzekać biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania ostatecznego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 18.09.2008, II OSK 138/07, LEX 508498). Niezrealizowanie tego obowiązku łączy się z uchybieniem zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. zgodnie, z którego brzmieniem w dacie orzekania przez organ administracji, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyrokach, wydanych przez sądy administracyjne i to zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji sądy wskazywały, że na prace jakie wykonali inwestorzy niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę, a nie samo zgłoszenie. Żaden z wyroków nie przesądził czy możliwa jest legalizacja samowolnie wykonanych prac, stąd też nie może być mowy o naruszeniu powołanego przepisu. Ocena prawna w powinna być rozumiana jako wyjaśnienie w uzasadnieniu orzeczenia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekający w sprawie podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić