Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1689/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi G. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej G. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] znak: [...] o ustaleniu w stosunku do G. Z. jednorazowej opłaty adiacenckiej na rzecz Gminy Miasta J. w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w J. przy ul. M., oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr [...] w obrębie [...] pow. 2.918 m2 objętej KW nr [...]. Skarga na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydanym w dniu z dnia 20 lipca 2011 r. pod sygn. akt. I SA/Wa 378/11. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 5 października 2011 r.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. pełnomocnik G. Z. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Żądanie wznowienia postępowania zostało oparte na przesłance wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.). Jako okoliczność uzasadniającą wniosek pełnomocnik strony wskazał powzięcie w dniu 28 marca 2013 r. informacji, że w stosunku do T. S., biegłej sporządzającej operat szacunkowy w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. w trybie dyscyplinarnym została przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej orzeczona kara nagany, a stwierdzone nieprawidłowości w pracy biegłej dotyczyły operatu stanowiącego dowód w przedmiotowej sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej jako organ/SKO) decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. odmówiło wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...], wskazując, iż wniosek został złożony przez pełnomocnika strony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a., a ponadto z uwagi na to, że pełnomocnik nie przedstawił wymaganego orzeczenia o popełnieniu fałszerstwa a przy tym nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ wskazał, że z pism Ministra TBiGM wynika, że przy sporządzaniu operatu zostały popełnione błędy, ale nie można mówić o fałszerstwie zwłaszcza że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie jest uprawniona do orzekania o sfałszowaniu danego operatu szacunkowego. W ocenie organu w sprawie nie zostało wykazane, iż zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

W wyniku wniosku G. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało w dniu [...] kwietnia 2014 r. na podstawie art. 127 § 3, art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) postanowienie nr [...], którym uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2013 r. oraz odmówiło wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...]. W uzasadnieniu ww orzeczenia organ wskazał przede wszystkim, iż uchylone rozstrzygnięcie zostało wydane w błędnej formie decyzji, podczas gdy zgodnie z treścią art. 149 § 1 i 3 k.p.a. wznowienie postępowania lub odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia, co musiało skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Przechodząc zaś do meritum sprawy, organ podtrzymał stanowisko, wedle którego wniosek G. Z. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] został złożony z uchybieniem terminu określonego w ustawie. Uzasadniając powyższe, organ wskazał, że o okoliczności stanowiącej przesłankę do wznowienia postępowania strona dowiedziała się z pisma Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 stycznia 2013 r. Pismo to informowało bowiem, że w związku ze złożoną przez pełnomocnika strony skargą na rzeczoznawcę majątkowego została nałożona kara nagany, natomiast pismo z dnia 21 marca 2013 r. zawierało jedynie dodatkowe informacje dotyczące błędów w sporządzonym operacie.

Zatem, zdaniem organu, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania powinien być liczony co najmniej od dnia 15 lutego 2013 r., ponieważ w tym dniu pełnomocnik strony złożył pismo do Ministra z prośbą o przesłanie uzasadnienia decyzji o ukaraniu T. S. karą nagany. Skoro zaś wniosek został złożony w dniu 9 kwietnia 2013 r., a więc z uchybieniem określonego w art. 148 § 1 k.p.a. miesięcznego terminu, to należało orzec o odmowie wznowienia postępowania. Jednocześnie organ wskazał, że nie mógł z własnej inicjatywy zmienić wskazanej przez skarżącą podstawy wniosku o wznowienie postępowania, co wykluczało sugerowaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy możliwość zastosowania podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi G. Z. (dalej jako skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca domagała się jego uchylenia oraz zobowiązania organu do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] i wydania nowej decyzji merytorycznej.

Organowi zarzucono naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Uzasadniając powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej ponownie opisał stan faktyczny sprawy a odnosząc się zaś do twierdzeń SKO podkreślił, iż nie można przyjąć daty otrzymania przez pełnomocnika skarżącej pisma Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 stycznia 2013 r. jako początku terminu do złożenia wniosku o wznowienie spornego postępowania administracyjnego gdyż nie wynikało z niego jednoznacznie, czy orzeczona w stosunku do rzeczoznawcy majątkowego kara nagany miała związek ze sprawą sporządzenia operatu szacunkowego w sprawie skarżącej. Dopiero pismo Ministra z dnia 21 marca 2013 r. w sposób jednoznaczny wskazywało, że kara została orzeczona w związku z nieprawidłowościami przy sporządzaniu operatu dotyczącego nieruchomości skarżącej, stąd jej zdaniem termin do sformułowania żądania wznowienia postępowania administracyjnego powinien być liczony od dnia 28 marca 2013 r., tj. od daty doręczenia pisma z dnia 21 marca 2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej zawarte mają uzasadnione podstawy.

Postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] kwietnia 2014 r. przeprowadzone było w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jest to warunek formalny niezbędny do rozpoczęcia procedowania przez organ administracji.

W niniejszej sprawie organ przyjął, że strona skarżąca uchybiła określonemu powyżej terminowi gdyż o okoliczności mogącej stanowić podstawę wniosku dowiedziała się z pisma Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 stycznia 2013 r., informującego, że w stosunku do rzeczoznawcy majątkowego T. S. została orzeczona kara nagany, w związku ze złożoną przez pełnomocnika skarżącej skargą na ww. biegłą.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela ww stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Prosta analiza treści pisma Ministra z dnia 31 stycznia 2013 r. nr [...], prowadzi do wniosku, iż zawierało ono jedynie informację o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary nagany. Informacja ta dotyczyła konkretnej osoby biegłego, który sporządzał w ww. sprawie operat szacunkowy, nie odnosiła się natomiast w jakimkolwiek zakresie do samego operatu, użytego jako dowód w sprawie dotyczącej ustalenia opłaty adiacenckiej. Dopiero w piśmie z dnia 21 marca 2013 r. nr [...] Minister poinformował pełnomocnika skarżącej, że w sprawie został potwierdzony zarzut jego skargi, w piśmie tym po raz pierwszy opisano błędy stwierdzone w operacie, będącym podstawą kwestionowanej decyzji. Informację o tej okoliczności strona skarżąca powzięła – wedle oświadczenia – w dniu 28 marca 2013 r., a w dniu 9 kwietnia 2013 r. , a więc z zachowaniem ustawowego, miesięcznego terminu, wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Stwierdzenie przez Sąd złożenia wniosku o wznowienie postępowania z zachowaniem terminu, o którym mowa art. 148 § 1 k.p.a., skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia SKO w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...].

Uchyleniu podlegała również decyzja SKO w W. z dnia [...] maja 2013r. nr [...], albowiem jak słusznie zauważono, rozstrzygniecie to zostało wydane z naruszeniem formy przewidzianej w art. 149 § 3 k.p.a. Przy pierwotnym rozpoznawaniu wniosku organ całkowicie dowolnie, i wbrew zasadom procedury administracyjnej, ocenił w jednym akcie administracyjnym zarówno formalne przesłanki warunkujące wznowienie postępowania (poprzez wskazanie, że nie dochowano terminu z art. 148 § 1 k.p.a.) i jednocześnie ocenił merytorycznie wniosek o wznowienie postępowania odnosząc się do określonej we wniosku przesłanki wznowieniowej. Tymczasem postępowanie dotyczące wznowienia postępowania winno przebiegać w dwóch etapach. W pierwszym z nich właściwy w sprawie organ administracji bada przesłanki formalne warunkujące uruchomienie nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Gdy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, badaniu podlega wskazanie przyczyny warunkującej wznowienie postępowania (art. 145 § 1 k.p.a. , art. 145 k.p.a.) oraz zachowanie terminu określonego przepisami procedury (art. 148 § 1 k.p.a.). W przypadku przyjęcia zachowania wymogów formalnych wniosku, w pierwszej kolejności organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) i dopiero po oficjalnym wszczęciu postępowania nadzwyczajnego badać czy faktycznie zaistniała określona we wniosku przesłanka wznowieniowa (art. 149 § 2 k.p.a.). W wyniku tak przeprowadzonego postępowania może dopiero zapaść merytoryczna decyzja w sprawie (art. 151 k.p.a.). W przypadku natomiast stwierdzenia, że strona uchybiła terminowi z ustawy bądź nie wskazała na określoną w art. 145 § 1 k.p.a. podstawę wznowienia postępowania – organ winien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postepowania (art. 149 § 3 k.p.a.)

Uwzględniając, że Sąd w sprawie niniejszej przesądził okoliczność dotyczącą złożenia przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania z zachowaniem określonego w art. 148 § 1 k.p.a. terminu, rozpoznając ponownie sprawę, organ powinien ponownie zbadać wniosek strony skarżącej z dnia 9 kwietnia 2013 r. pod względem spełnienia dalszych wymogów formalnych a więc co do wskazania we wniosku podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 k.p.a., a w przypadku pozytywnego ustalenia w tym zakresie – wznowić postępowanie postanowieniem i dopiero wówczas procedować odnośnie do zasadności zarzutów, a zatem rozpoznać sprawę merytorycznie (art. 149 § 2 k.p.a. i art. 151 k.p.a.).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.