Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Ka 1639/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, WSA Małgorzata Jużków (spr.), Protokolant Joanna Spadek, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na zasadzie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) oraz §§ 1, 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 z późn. zm.) Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. Z. choroby skóry o etiologii zawodowej – wymienionej w pozycji 10 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do wyżej powołanego rozporządzenia. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Przychodni Chorób Zawodowych [...] Centrum Medycznego w K. z dnia [...] r. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. które nie stwierdziły u skarżącego zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia skory.

W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że zgodnie z treścią § 7 i § 10 wyżej wskazanego rozporządzenia jedną z koniecznych przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej jest jej medyczne rozpoznanie przez właściwą placówkę służby zdrowia, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała.

W odwołaniu od tej decyzji J. Z. podniósł, że jest ona błędna gdyż jego choroba jest następstwem warunków w jakich pracował. Podkreślił, ze stwierdzone u niego zapalenie skory jest następstwem kontaktu przez 19 lat w miejscu pracy z substancją szkodliwą "[...]".

[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] r nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art.138 § 1 pkt 1 kpa.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy zawodowej J. Z. poczynione przez organ pierwszej instancji. Bezspornym jest, że pracował on w latach 1972-1991 w "A" w T. na stanowisku betoniarza. W czasie tego zatrudnienia był eksponowany na bezpośredni kontakt z gumą, cementem, wapnem oraz preparatem "[...]", który wchodził w skład obudowy gumowej wibratora głębinowego.

Zawodowej etiologii jego schorzenia nie stwierdziły jednak u J. Z. uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych placówki medyczne I i II szczebla. Orzeczenia tych placówek są przy tym w tym względzie zbieżne.

W skardze od tej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. Z. domagała się uchylenia niekorzystnej dla niego decyzji i o stwierdzenie u niego choroby zawodowej. Zarzucił, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, gdyż to kontakt z preparatem "[...]" spowodował wystąpienie u niego trwałego i aktualnie leczonego uszkodzenia skóry. Podkreślił, że odmawiając orzeczenia o chorobie zawodowej obie placówki służby zdrowia nie podały jakie mogą być inne, poza zawodowymi przyczyny stwierdzonego u niego schorzenia.

Wyrokiem z dnia 19 lipca 2001 r sygn. akt II SA/Ka 2069/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do ostatecznego rozstrzygnięcia, które to uchybienie procesowe mogło mieć istotny wpływ na jej wynik w rozumieniu art.22 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz.368 ze zm.). W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu odwołania organ II instancji, w pierwszej kolejności uzyska od Przychodni Chorób Zawodowych IMPiZŚ w S. uzupełniające orzeczenie lekarskie, wyjaśniające w jednoznaczny sposób przyczynę nie uznania schorzenia skarżącego za chorobę zawodową. W miarę istniejących możliwości w orzeczeniu tym wskazana placówka powinna jednocześnie wskazać jakie jest ewentualnie inne pozazawodowe tło stwierdzonego schorzenia.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., po uprzednim uzupełnieniu materiału dowodowego, ponownie rozpatrzył sprawę i odwołania nie uwzględnił. Decyzją z dnia [...] r nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na art.138 § 1 pkt 1 kpa.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podniósł, że J. Z. został poddany w okresie od [...]-[...]r oraz [...]-[...] r w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy w S. obserwacji w kierunku zawodowej etiologii zmian skórnych rąk i stóp. Po jej zakończeniu, w wydanym orzeczeniu z dnia [...]r. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii zmian skórnych. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, ze badany nie pracuje od 1991 r., a aktualnie w badaniu fizykalnym stwierdzono pojedyncze grudki na skórze owłosionej głowy, poronne złuszczenie i lichenizację skóry rąk, ogniska wzmożonego rogowacenia na kolanach oraz wzmożone rogowacenie pięt. Dalej wskazano na negatywne wyniki wykonanych testów skórnych z potencjalnymi alergenami środowiska pracy, w tym z preparatem "[...]" i parafenylenodwuaminą. Reasumując wyniki obserwacji, wywiad chorobowy, badanie fizykalne, dostarczoną dokumentację lekarską oraz ujemne wyniki testów z alergenami zawodowymi nie rozpoznano zawodowej etiologii schorzenia skóry.

Wobec braku rozpoznania choroby zawodowej- w rozumieniu § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji i stwierdzenia u J. Z. choroby zawodowej skóry, wymienionej w pozycji 10 wykazu chorób zawodowych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2002 r. J. Z. wniósł o uchylenie niekorzystnej dla niego decyzji i zobowiązanie organu inspekcji sanitarnej do stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Zarzucił, że pomimo zobowiązania wynikającego z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2001 r. wydanego w niniejszej sprawie organ Inspekcji Sanitarnej nie wskazał w jednoznaczny sposób przyczyny nie uznania jego schorzenia za chorobę zawodową oraz nie wskazano innego źródła choroby. Nie udzielono odpowiedzi na pytanie co jest przyczyną choroby jeżeli nie jest ona związana z wykonywanym zawodem?

W odpowiedzi na skargę organ Inspekcji Sanitarnej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w uzasadnieniu wskazując na brak rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaprezentowane w niej zarzuty, jak i zarzuty brane pod rozwagę z urzędu nie potwierdziły wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

Na wstępie należy zauważyć, ze z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie reforma sądownictwa administracyjnego i z tą datą skargi na decyzje administracyjne rozpatrują wojewódzkie sądy administracyjne.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesionego do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, w skrócie p.s.a.). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz.652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Rozpatrując skargę trzeba przede wszystkim zauważyć, że stosownie do art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie § 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uznaje się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Z konstrukcji tego przepisu wynika w sposób jednoznaczny, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest pozytywne ustalenie, iż rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie. Ustalenia takie powodują, że istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie (zobacz wyrok SN z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/ 98, OSNAPiUS 1999 r. nr 6, poz. 192).

Rozpatrywana skarga zwiera zarzut niewyjaśnienia sprawy i wadliwej oceny dowodów, co siłą rzeczy wskazuje na naruszenie legalności omawianej decyzji. Sąd rozpatrujący przedmiotowa skargę nie dopatrzył się aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem, obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w aspekcie sposobu postępowania organów administracyjnych w kierunku wyjaśnienia działania czynników szkodliwych, z uwzględnieniem ich rodzaju, stopnia oraz czasu narażenia zawodowego, sposobu wykonywanej pracy, bezpośredniego z nimi kontaktu. Przeprowadzone zgodnie z § 5 powołanego rozporządzenia dochodzenia epidemiologiczne w środowisku pracy skarżącego wykazały, że pracował jako betoniarz w pełnym wymiarze czasu pracy w latach 1972- 1991, do czasu przejścia na rentę ze względu na chorobę wieńcowa i dyskopatie. W czasie pracy narażony był na działanie czynnika szkodliwego- Preparatu "[...]" oraz gumy ( buty gumowe, gumowa osłona węża wibratora głębinowego). Skarżący był badany trzykrotnie przez uprawnione placówki medyczne, które nie rozpoznały u niego choroby zawodowej skóry. W orzeczeniach Przychodni Chorób Zawodowych GCZ w K. z dnia [...] r. oraz Przychodni Chorób Zawodowych IMPiZŚ w S. z dnia [...] r. rozpoznano wyprysk potnicowy rąk i hyperkeratozę kolan. Nie stwierdzono jednak zawodowej etiologii schorzenia. Słusznie też organ Inspekcji Sanitarnej wskazał na orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] r. wydane po przeprowadzeniu obserwacji klinicznej J. Z.. Lekarze orzecznicy placówki II szczebla uzasadniając brak podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii zmian skóry wskazali na zaostrzenie się zmian chorobowych po kilku latach od przerwaniu pracy zawodowej i wyniki ujemne testów skóry z potencjalnymi alergenami środowiska pracy, w tym z [...] i parafenylenodwuaminą oraz aktualne poronne zmiany na rękach , wzmożone rogowacenie w obrębie kolana prawego i pięt. Podkreślili, że skarżący w czasie całego zatrudnienia sporadycznie korzystał z porad dermatologa (8 razy). Po przejściu na rentę, od 1991 do 1994 r. nie leczył się u dermatologa, a hospitalizowany w Oddziale Dermatologicznym Szpitala Wojewódzkiego w T. był w roku 1998. Zauważono, że przerwanie pracy nie spowodowało ustąpienia zmian skóry, a wręcz przeciwnie zanotowano zaostrzenie choroby. W roku 1995 oraz 2002 wykonano testy skory z alergenami środowiska pracy, które wypadły ujemnie co dodatkowo potwierdziło poza zawodowe źródło schorzenia skóry skarżącego. Testy te obejmowały wskazany przez niego preparat [...]. W konsekwencji dodatkowych ustaleń dowodowych, a w szczególności orzeczenia z dnia [...] r., organ odwoławczy orzekł, że brak jest podstaw do stwierdzenia u J. Z. choroby zawodowej- choroby skóry, wymienionej w pozycji 10 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. nie uznał zawodowej etiologii rozpoznanego u S. K. schorzenia skóry. Sąd orzekający nie dopatrzył się wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Za chybione uznał zarzuty skargi, gdyż organ szczegółowo wyjaśnił przyczyny nie uznania schorzenia za chorobę zawodową. Nie wskazanie zaś konkretnego, poza zawodowego tła schorzenia i przyczyny choroby nie stanowi przesłanki jej orzeczenia. Organ Inspekcji Sanitarnej w toku przeprowadzonego postępowania wykluczył zawodowy kontakt skóry z czynnikiem uczulającym. Praca w warunkach ekspozycji na działanie czynnika szkodliwego dla zdrowia nie jest wystarczającym uzasadnieniem do stwierdzenia choroby zawodowej. Niezbędne jest ustalenie, że chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych spowodował tenże czynnik. Na koniec Sąd zauważa, że zgodnie z poglądem judykatury orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art.84 § 1 kpa. Bez tej opini lub sprzecznie z ta opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art.80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.(zobacz wyrok NSA z dnia 5.11. 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, LEX nr 45833).

Mając na względzie powyższe na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.