Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1094/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 57 § 1 pkt 1, art. 3 § 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1-3, art. 13a, art. 6 ust. 1 i 3, art. 14, art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1260
law: Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1260
Teza: Rozstrzygnięcie o naborze na wolne stanowisko urzędnicze, podjete na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1282 ze zm.), jest aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.)

TEZY

Rozstrzygnięcie o naborze na wolne stanowisko urzędnicze, podjete na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1282 ze zm.), jest aktem w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.)


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędzia del. WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik po rozpoznaniu w dniu 30 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 878/19 w sprawie ze skargi G.B. na czynność Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 878/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, dalej również jako "WSA", odrzucił skargę G.B.na czynność Prezydenta Miasta [...], dalej jako "Prezydent Miasta", z dnia [...] sierpnia 2019 r., w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze oraz zwrócił skarżącemu G.B. kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. G.B. złożył skargę do WSA wobec niezatrudnienia go na stanowisko [...] w Wydziale [...] w Urzędzie Miasta [...], numer ogłoszenia [...], mimo że w trakcie naboru wykazał się wystarczającą wiedzą z zakresu administracji publicznej, pozwalającą na uzyskanie zatrudnienia na stanowisku pracy, o którą się ubiegał, a także mimo posiadania odpowiednich kwalifikacji.

Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie jako niezasadnej.

W uzasadnieniu powołanego na wstępie postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że za przedmiot skargi uznał informację Prezydenta Miasta o wyniku naboru na wolne stanowisko urzędnicze. Sąd pierwszej instancji uznał, że czynności polegającej na sporządzeniu i ogłoszeniu w BIP Urzędu Miasta [...] informacji Prezydenta Miasta o wyniku naboru na wolne stanowisko urzędnicze dot. ogłoszenia nr [...] nie można uznać za czynność z zakresu administracji publicznej o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (tym samym nie podzielił odmiennych poglądów wyrażanych w orzecznictwie). Uzasadniając swoje stanowisko powołał się na fakt, że nabór na wolne stanowisko urzędnicze został przeprowadzony w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1282 ze zm.), dalej jako "u.p.s." i wewnętrznej regulacji Prezydenta Miasta, tj. Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2019 r. w sprawie ustalenia procedury naboru na wolne kierownicze stanowisko urzędnicze oraz wolne stanowiska urzędnicze w Urzędzie Miasta [...]. Podkreślił, że zasady naboru, wyłonienia kandydatów i informacje o wyniku naboru określone zostały w przepisach rozdziału 2 u.p.s. zatytułowanym "Nawiązanie z pracownikiem samorządowym zatrudnianym na podstawie umowy o pracę stosunku pracy i zmiana tego stosunku pracy". W ocenie WSA już sam tytuł rozdziału sugeruje, że przepisy w nim zamieszczone regulują zasady nawiązania i zmiany stosunku pracy, a więc stosunku o charakterze stricte cywilnoprawnym. Uznał zatem, że Prezydent Miasta działał w imieniu pracodawcy za jednostkę samorządową (urząd gminy), co znajduje oparcie w art. 7 ust. 1 u.p.s. WSA podkreślił także, że przepisy u.p.s. nie przewidują jakiejkolwiek formy prawnej dla informacji o wyniku naboru ani nie określają podmiotu który taką informację ma udostępnić. Wskazał, że w ramach kompetencji kierownika jednostki (pracodawcy) przepisy nie przypisują takiemu organowi uprawnienia do władczego rozstrzygnięcia w postaci zatwierdzenia czynności komisji konkursowej. Dalej zaakcentował, że procedura wyboru kandydata na wolne stanowisko urzędnicze prowadzona w oparciu o przepisu u.p.s. jest odmienna od procedur, które dotyczą wyboru kandydatów na niektóre stanowiska kierownicze, z których objęciem wiążą się również samodzielne kompetencje o charakterze władczym. W przypadku zaś procedury wyłonienia kandydata na wolne stanowisko urzędnicze przepisy u.p.s. nie przewidują kompetencji Prezydenta do zatwierdzenia albo odmowy zatwierdzenia wyników konkursu czy też weryfikacji poszczególnych czynności przeprowadzonych przez komisję konkursową, a podejmowane przez niego czynności w ramach przeprowadzonego konkursu mają wyłącznie pomocniczy charakter.

W ocenie WSA "procedura wyłonienia spośród kandydatów danej osoby na stanowisko urzędnicze zakończona informacją (czynnością) o wyborze albo o nierozstrzygnięciu naboru, tak jak i czynności mogące poprzedzać rozwiązanie takiego stosunku pracy, nie stanowi czynności o charakterze publicznoprawnym, nie rozstrzyga żadnej indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej". Co więcej w jego ocenie informacja o nierozstrzygnięciu konkursu na wolne stanowisko urzędnicze nie wywołuje skutków czynności prawnej, nie wpływa na prawa i obowiązki osób kandydujących na wolne stanowisko pracy, a samo prawo obywatela do ubiegania się o wolne stanowisko pracy w urzędzie niczym nie różni się od prawa do ubiegania się o wolne miejsce pracy u niesamorządowego pracodawcy i nie może być samoistnym źródłem stosunku o charakterze administracyjnoprawnym.

Zdaniem WSA fakt umieszczenia informacji o wynikach naboru w Biuletynie Informacji Publicznej, nie stanowi czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, a jedynie informację publiczną o naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2010 r. poz. 1429), dalej jako "u.d.i.p.". Oprócz tego czynność z zakresu administracji publicznej musiałaby mieć charakter zewnętrzny, tj. powinna być skierowana do podmiotu indywidualnego a nie stanowić informację kierowaną do nieokreślonego kręgu adresatów. WSA przychylił się też do poglądów, zgodnie z którymi żaden z przepisów u.p.s. nie przewiduje prawnego obowiązku zatrudnienia jednego z kandydatów na stanowisku co do którego prowadzono nabór.

G.B. wniósł na powyższe postanowienie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając je w całości. W skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi na czynność w przedmiocie rozstrzygnięcia naboru na wolne stanowisko urzędnicze.

Wniósł przy tym o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Szczecinie do merytorycznego rozpoznania. Pełnomocnik Skarżącego wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa wynagrodzenia za pomoc prawną, oraz oświadczył, że koszty udzielonej pomocy nie zostały pokryte ani w całości, ani w części.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie sposób zgodzić się z zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem, a zwłaszcza stwierdzeniem, że zaskarżona czynność nie wpływa na prawa i obowiązku osób kandydujących na wolne stanowiska pracy. W ocenie skarżącego postępowanie rekrutacyjne zmierzające do wyłonienia kandydata na wolne stanowisko w służbie publicznej jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej, bowiem stosunek pomiędzy prowadzącym konkurs organem administracji publicznej a uczestnikami tego konkursu nie jest oparty na zasadzie równorzędności podmiotów. Wydając informację o wyniku naboru organ administracji dokonuje władczego rozstrzygnięcia. Czynność ta jest zatem aktem stosowania prawa i kształtuje sytuację prawną wszystkich uczestników konkursu. Ponadto jest ona skierowana do zindywidualizowanego podmiotu i wyznacza określoną sytuację prawną tego podmiotu w zakresie uprawnień wynikających z przepisów prawa. Wynik postępowania konkursowego w sposób prawnie wiążący wpływa na sytuację prawną osób uczestniczących w naborze, wywołując skutek, jaki wiąże się z tym wynikiem, tj. możliwością objęcia określonego stanowiska w administracji publicznej. Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem, jakoby zaskarżona przez niego czynność nie miała zindywidualizowanych adresatów, a była informacją ogłaszaną publicznie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Istota problemu w sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy akty lub czynności podejmowane w toku procesu naboru na wolne stanowisko urzędnicze, w trybie u.p.s., mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Udzielenie odpowiedzi na tak postawione pytanie wymaga przeprowadzenia analizy regulacji u.p.s.

Przepisy art. 11-15 u.p.s. zobowiązują do przeprowadzenia naboru na wolne stanowisko urzędnicze w organach administracji samorządowej. W ramach przeprowadzonego postępowania podejmowane są czynności dotyczące konkursu na wolne stanowisko urzędnicze. Polegają one m.in. na upowszechnieniu informacji o wolnym stanowisku urzędniczym (ogłoszenie umieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej oraz tablicy informacyjnej), określeniu wymagań, jakie mają spełnić osoby ubiegające się o to stanowisko (wymagania niezbędne i dodatkowe), powołaniu komisji konkursowej i określeniu jej składu, rozstrzygnięciu konkursu i podaniu informacji o wyniku naboru.

Stosownie do art. 12 ust. 1 u.p.s., wolnym stanowiskiem urzędniczym, w tym wolnym kierowniczym stanowiskiem urzędniczym, jest stanowisko, na które, zgodnie z przepisami ustawy albo w drodze porozumienia, nie został przeniesiony pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, posiadający kwalifikacje wymagane na danym stanowisku lub nie został przeprowadzony na to stanowisko nabór albo na którym mimo przeprowadzonego naboru nie został zatrudniony pracownik. W ramach naboru na wolne stanowisko urzędnicze można wyodrębnić trzy etapy: ogłoszenie o naborze (art. 13 u.p.s.), wyłonienie najlepszego kandydata (art. 13a i art. 14 u.p.s.) oraz podanie do publicznej wiadomości wyników naboru (art. 15 u.p.s.).

W pierwszym etapie, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.s., ogłoszenie o wolnym stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym oraz o naborze kandydatów na to stanowisko umieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej, zwanym dalej "Biuletynem", o którym mowa w u.d.i.p. oraz na tablicy informacyjnej w jednostce, w której jest prowadzony nabór. Z kolei aktem określającym warunki, jakie winien spełniać kandydat na wolne stanowisko urzędnicze jest ogłoszenie o naborze. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.p.s. ogłoszenie o naborze powinno zawierać: nazwę i adres jednostki; określenie stanowiska; określenie wymagań związanych ze stanowiskiem zgodnie z opisem danego stanowiska, ze wskazaniem, które z nich są niezbędne, a które dodatkowe; wskazanie zakresu zadań wykonywanych na stanowisku; informację o warunkach pracy na danym stanowisku; informację, czy w miesiącu poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w jednostce, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wynosi co najmniej 6%; wskazanie wymaganych dokumentów; określenie terminu i miejsca składania dokumentów. Ustawa określa również, że wymagania niezbędne to wymagania konieczne do podjęcia pracy na danym stanowisku, a wymagania dodatkowe to pozostałe wymagania, pozwalające na optymalne wykonywanie zadań na danym stanowisku (art. 13 ust. 2a pkt 1 i 2 u.p.s.). Do kandydatów na wolne stanowisko urzędnicze stosuje się również art. 6 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym pracownikiem samorządowym może być osoba, która jest obywatelem polskim z zastrzeżeniem art. 11 ust. 2 i 3; ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych; posiada kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 3 u.p.s. pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na stanowisku urzędniczym może być osoba, która: posiada co najmniej wykształcenie średnie; nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe i cieszy się nieposzlakowaną opinią. Natomiast termin do składania dokumentów określony w ogłoszeniu o naborze, nie może być krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania tego ogłoszenia w Biuletynie (art. 13 ust. 3 u.p.s.).

W drugim etapie w toku naboru na wolne stanowisko urzędnicze, komisja wyłania nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe, których przedstawia się kierownikowi jednostki celem zatrudnienia wybranego kandydata (art. 13a ust. 1 u.p.s.). Jeżeli w jednostce wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych (...), jest niższy niż 6%, pierwszeństwo w zatrudnieniu na stanowiskach urzędniczych, z wyłączeniem kierowniczych stanowisk urzędniczych, przysługuje osobie niepełnosprawnej, o ile znajduje się w gronie osób, o których mowa w ust. 1 (art. 13a ust. 2 u.p.s.). Z przeprowadzonego naboru kandydatów sporządza się protokół, który zawiera: określenie stanowiska, na które był przeprowadzany nabór, liczbę kandydatów oraz imiona, nazwiska i miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów wraz ze wskazaniem kandydatów niepełnosprawnych ,o ile do przeprowadzonego naboru stosuje się przepis art. 13a ust. 2, przedstawianych kierownikowi jednostki; liczbę nadesłanych ofert na stanowisko, w tym liczbę ofert spełniających wymagania formalne; informację o zastosowanych metodach i technikach naboru; uzasadnienie dokonanego wyboru i skład komisji przeprowadzającej nabór (art. 14 u.p.s.). Etap ten kończy się rozstrzygnięciem, w którym kierownik jednostki wyłania najlepszego kandydata do pracy na danym stanowisku urzędniczym.

W trzecim etapie, niezwłocznie po przeprowadzonym naborze należy podać do publicznej wiadomości informację o wyniku naboru przez umieszczenie jej na tablicy informacyjnej w jednostce, w której był przeprowadzany nabór, oraz opublikowanie w BIP przez okres co najmniej 3 miesięcy (art. 15 ust. 1 u.p.s.).

Według art. 11 ust. 1 u.p.s. nabór kandydatów na wolne stanowisko urzędnicze jest otwarty i konkurencyjny. Owe idee służą odzwierciedleniu konstytucyjnego wymogu zapewnienia obywatelom polskim korzystającym z pełni praw publicznych równego dostępu do służby publicznej (art. 60 Konstytucji RP). Nabór kandydatów na wolne stanowisko urzędnicze jest otwarty, co zatem oznacza, że przybiera postać sformalizowanego postępowania rekrutacyjnego, a każdy spełniający warunki przewidziane ogłoszeniem o naborze, może zgłosić swoją kandydaturę. Otwartość naboru zostaje zachowana jeśli spełniony jest wymóg jawności i przejrzystości postępowania konkursowego. Jawność naboru jest zagwarantowana poprzez obowiązek upowszechnienia informacji o wolnym stanowisku urzędniczym w Biuletynie Informacji Publicznej i na tablicy informacyjnej urzędu, w którym prowadzony jest nabór. Realizacji tej zasady służy również art. 13 ust. 3 u.p.s., przewidujący, że termin do składania dokumentów określony w ogłoszeniu o naborze nie może być krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania tego ogłoszenia w Biuletynie.

Pojęcie "naboru" w doktrynie prawa urzędniczego oznacza przewidzianą przez prawo lub w inny przyjęty powszechnie sposób czynność oceny formalnego przygotowania kandydata oraz sprawdzenia rzeczywistej wiedzy i przydatności do wykonywania określonych funkcji połączoną z czynnością wyboru, na podstawie dokonanej oceny, kandydata najwłaściwszego przy założeniu określonego celu (tak. np. T. Górzyńska, J. Łętowski, Urzędnicy administracji państwowej, Warszawa 1986 r., s. 36). Należy również podkreślić, że nie tylko samo ogłoszenie o naborze, ale też dokonanie wyboru musi być jawne zarówno co do wyników, zastosowanej metody selekcji, jak i argumentów, które wpłynęły na podjęcie decyzji.

Z przedstawionej analizy wynika, że postępowanie w przedmiocie naboru jest ciągiem prawem określonych działań i czynności aparatu administracyjnego zwieńczonych rozstrzygnięciem o naborze, które podlega upowszechnieniu.

W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało ustalić przedmiot skargi, a zatem ustalić, które działanie lub akt zostało zaskarżone i czy tak określony przedmiot podlega kognicji sądu administracyjnego. Biorąc pod uwagę treść skargi do Sądu I instancji, rubrum, a także uzasadnienie postanowienia Sądu I instancji, można mieć wątpliwość, czy przedmiot zaskarżenia został określony zgodnie z intencją Skarżącego. Zwrócić bowiem należy uwagę, że G.B. w skardze do Sądu I instancji wskazuje, że skarży pominięcie w zatrudnieniu w toku naboru. Z kolei Sąd I instancji określa w rubrum przedmiot zaskarżenia jako: "rozstrzygnięcie naboru na wolne stanowisko urzędnicze", natomiast w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia jest mowa o "informacji Prezydenta Miasta [...] o wyniku naboru na wolne stanowisko urzędnicze.." (strona 3 uzasadnienia).

Z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności. Niesporne jest, że sąd I instancji nie wzywał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu skargi, poprzez określenie aktu lub czynności, której ona dotyczy. Wskazanie przez stronę zaskarżonego aktu i organu, działania którego skarga dotyczy - wobec obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady skargowości - jest dla sądu wiążące (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2010 r., I OSK 1523/10, LEX nr 741558).

Jak się wydaje intencją G.B. było zaskarżenie wyniku konkursu ogłoszonego w BIP. Wniosek taki można wysnuć z treści skargi do Sądu I instancji. W każdym razie w skardze tej nie ma żadnej wzmianki o tym, jak to przyjęto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżący kwestionuje ogłoszenie o wyniku naboru, a nie wynik naboru. Jeśli jednak Sąd I instancji miał wątpliwość odnośnie przedmiotu zaskarżenia, to powinien ją rozwiać we wskazanym powyżej trybie.

W ocenie NSA w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przedmiotem skargi może być rozstrzygnięcie o naborze na wolne stanowisko urzędnicze, jako akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wieńczący procedurę wyłonienia kandydatów na wolne stanowisko urzędnicze. Przyjąć bowiem można, że w tego rodzaju konstrukcjach prawnych przedmiotem zaskarżenia powinien być "efekt końcowy" owego łańcucha działań prawem przewidzianych, chyba że takiemu rozwiązaniu sprzeciwia się zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu. Problem dopuszczalności skarżenia poszczególnych etapów procedur konkursowych był już przedmiotem pogłębionej analizy orzecznictwa. Na kanwie przepisów o postępowaniu konkursowym na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki NSA w uchwale z 13.04.2015 r., sygn. akt I OPS 5/14, stwierdził, że uchwała komisji konkursowej o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora szkoły podjęta na podstawie § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373, ze zm.) nie jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W motywach uchwały wskazano, że brak możliwości zaskarżenia uchwały komisji konkursowej nie zamyka kandydatowi możliwości kwestionowania wyniku konkursu przed sądem administracyjnym, a jedynie prawo do obrony zostaje przesunięte w czasie, bowiem przedmiotem skargi może być rozstrzygnięcie organu samorządowego o powołaniu na stanowisko dyrektora. Z kolei w doktrynie wskazywano, że w zakresie skarżenia poszczególnych czynności składających się na całość jakiejś procedury wyboru czy powołania na stanowisko można wyróżnić trzy koncepcje: pierwsza wynikająca z istoty związku prawnego pomiędzy poszczególnymi aktami organu prowadzącego szkołę, sprowadza się do tego, że każdy kolejny akt jest konsekwencją prawną poprzedniego, a wyeliminowanie z obrotu prawnego jednego z aktów w sekwencji działań organu uruchamia procedury usunięcia z obrotu prawnego aktów następnych, wydanych po tym akcie, ale i będących w związku prawnym z tym aktem. Zaletą tej konstrukcji jest wywołanie efektu domina, bowiem każda kolejna czynność prawna podjęta w ciągu działań byłaby eliminowana z obrotu prawnego, czy też mogłaby być uznana za niewywołującą skutków prawnych z uwagi na związek prawny z czynnością wyeliminowaną z obrotu prawnego przez sąd. Druga możliwa konstrukcja to przyjęcie dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jedynie na akt kończący postępowanie konkursowe z możliwością skutecznego podniesienia zarzutów przeciwko aktom lub czynnościom wydanym wcześniej w toku procedury konkursowej. Uznanie zasadności zarzutów wobec aktów wcześniejszych niweczy je, czy też powoduje ich bezskuteczność prawną, a także aktów następnych, związanych z aktem wyeliminowanym z obrotu prawnego. Trzecia konstrukcja zakłada dopuszczalność złożenia skargi na każdy akt organu prowadzącego podejmowany w toku procedury konkursowej, o ile podmiot skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego i akt ten mieści się w katalogu aktów podlegających kognicji sądów administracyjnych (por. M. Wincenciak, Prawo do sądu w zakresie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły publicznej, w: Racjonalny ustawodawca. Racjonalna administracja. Pamięci profesora Eugeniusza Smoktunowicza, red. D. R. Kijowski, A. Budnik, A. Miruć, Białystok 2016, s. 378-379).

Według doktryny akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.: 1) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia; 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Lexis Nexis, komentarz do art. 3 p.p.s.a.).

Rozstrzygnięcie o naborze spełnia ww. przesłanki aktu. Ma bowiem charakter władczy w tym sensie, że rozstrzyga o tym który z kandydatów jest najlepszy w stawce ubiegających się o zatrudnienie. Dotyczy sprawy indywidualnej, gdyż określa konkretnych adresatów: "zwycięzcę" i w domyśle "przegranych" w danym postępowaniu konkursowym. Ma charakter publicznoprawny bo, biorąc pod uwagę wcześniejsze rozważania, jest podejmowane w sprawie publicznej i przez organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Ponadto dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa, bowiem określenie "zwycięzcy" w procedurze naboru daje podstawy, ale nie roszczenie, do zawarcia z nim stosunku pracy i jednocześnie oznacza, że kolejny kandydat na liście naboru może być potencjalnie zatrudniony, jeżeli w ciągu 3 miesięcy od dnia nawiązania stosunku pracy z osobą wyłonioną w drodze naboru istnieje konieczność ponownego obsadzenia tego samego stanowiska (art. 15 ust. 3 u.p.s.).

Trzeba też wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych sprawy dotyczące sytuacji prawnej uczestników naboru na wolne stanowisko urzędnicze w trybie u.p.s., uznaje się za mieszczące w zakresie aktów lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 184/11; postanowienie NSA z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2883/12; wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 516/07; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 191/13; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 613/1).

Postępowanie konkursowe w przedmiotowej sprawie zmierzało do wyłonienia kandydata na wolne stanowisko [...] w Wydziale [...], było prowadzone w oparciu o przepisy u.p.s. oraz Regulaminu pracy komisji ds. naboru na wolne stanowisko urzędnicze w Urzędzie Miasta [...] stanowiącym załącznik nr [...] do Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. W świetle poczynionych rozważań uznać należało, że na rozstrzygnięcie Prezydenta [...] o naborze przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Ponownie prowadząc postępowanie Sąd I instancji zastosuje się do wskazań zawartych w niniejszym postanowieniu, a także zawiadomi o tym postępowaniu kandydata, który wygrał nabór ( por. wyrok NSA z dnia 27.05.2020 r., sygn. akt I OSK 1705/19).

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.