Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 456/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 1 i pkt 23, art. 40 ust. 1, 3 i 12
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 17 czerwca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 roku sprawy ze skargi A Spółki jawnej w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 4 pkt 1, pkt 23, art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3, ust. 6, ust. 8, ust. 11, ust. 12, ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013r, poz.260), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. Nr 140, póz. 1481), § 1 pkt 3, § 4 pkt 3 Uchwały Rady Powiatu Zgierskiego nr XXXVII/370/13 z dnia 28 maja 2013r. w sprawie stawek opłat za zajmowanie pasa drogowego dróg powiatowych na cele nie związane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (Dz.Urz.Woj. Łódzkiego z 2013r., poz. 3441),utrzymało w mocy decyzję Zarządu Powiatu Z. z dnia [...] r., Nr [...] o nałożeniu na A. Spółka jawna w J. kary pieniężnej w kwocie 10.944 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi powiatowej ul. B. w Z. w celu umieszczenia trzech reklam.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] r. Zarząd Powiatu Z. nałożył na A. Spółkę jawną w J. karę pieniężnej w wysokości 10.944 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego drogi powiatowej Nr [...] E ul. B. w Z. przez trzy reklamy o pow. 3,80 m2 każda w okresie od dnia 16 października 2014r. do dnia 2 grudnia 2014r. Reklamy stacji paliw o treści [...] były zlokalizowane: dwie w pasie drogi powiatowej Nr [...] E ul. B. w obrębie skrzyżowania z ul. C. z ul. D. oraz jedna w pasie drogi powiatowej Nr [...] E przy posesji nr 19. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po uprzednim zawiadomieniu strony, został przeprowadzony dowód z oględzin terenu pasa drogowego, z udziałem przedstawiciela stacji paliw, a ustalenia zawarto w protokole oględzin z dnia 2 grudnia 2014r. W toku kontroli stwierdzono ustawienie trzech reklam - dwóch w pasie drogi powiatowej Nr [...] E ul. B. w obrębie skrzyżowania ul. C. z ul. D. oraz jednej w pasie drogi powiatowej przy posesji ul. B. nr 19. Wszystkie trzy reklamy były dwustronne, o wymiarach jednej strony 0,96m x 1,98m , co stanowi 3,80m2. W protokole w wyjaśnieniach zawarto zapis, że reklamy są ustawione w pasie od dnia 16 października 2014r. Protokół został odczytany i podpisany przez osoby biorące udział w oględzinach. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne organ stwierdził, że w spornym okresie strona nie posiadała zezwolenia zarządcy drogi, a ponadto dwie reklamy zlokalizowane w obrębie skrzyżowania wpływały na bezpieczeństwo ruchu drogowego poprzez ograniczenie widoczności.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony skarżącej złożył odwołanie, w którym wniósł o umorzenie postępowania jako prowadzonego z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. Zdaniem strony skarżącej w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest dokumentów, które w sposób bezsporny potwierdzałyby, że przedmiotowe nośniki informacji naruszały pas drogowy drogi powiatowej Nr [...] E. Wydanie decyzji, która wywołuje poważne skutki finansowe powinny poprzedzić co najmniej czynności dokonane przez uprawnionego geodetę, które pozwoliłyby na stwierdzenie lub wykluczenie stwierdzonego naruszenia. Takie dowody nie znajdują się w aktach sprawy, co stanowi naruszenie wskazanych powyżej przepisów postępowania i świadczy o tym, że materiał dowodowy nie został zgromadzony w sposób wyczerpujący. Wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy powoduje, że organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy i naruszył również art. 107 § 3 K.p.a.

W piśmie z dnia 17 stycznia 2015r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymując zarzut naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. wskazał, że wbrew twierdzeniom organu w czasie wizji w terenie nie potwierdziło się, że reklamy są usytuowane w pasie drogowym. W toku postępowania nie zostało wyjaśnione, czy reklamy były usytuowane w pasie drogowym, gdyby bowiem nie naruszały terenu pasa drogowego podlegałyby przepisom Prawa budowlanego. Z uwagi na fakt, że reklamy zostały już usunięte pełnomocnik wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazało, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz.260). Wymóg uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego wynika z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Przepis ten stanowi, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową , przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym; 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzaniu drogami lub potrzebami ruchu drogowego; 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. Według definicji ustawowej zawartej w art. 4 pkt 23 ustawy - reklama oznacza nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustanowionym przez gminę. Według definicji reklamą jest każdy nośnik informacji wizualnej, a zatem widocznej dla użytkowników drogi. Forma tego nośnika informacji nie została przez ustawę w żaden sposób ograniczona. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 1 pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Definicja ustawowa wskazuje, że pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią.

Z powołanych przepisów wynika, że zajęcie pasa drogowego, w tym również umieszczenie w pasie drogowym reklamy, wymaga uprzedniego wystąpienia do zarządcy drogi i uzyskanie zezwolenia. Zarządcą dróg powiatowych jest zarząd powiatu ( art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych). W niniejszej sprawie zarządcą drogi jest Zarząd Powiatu Z. We wniosku o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego wnioskodawca wskazuje gdzie reklama ma być umieszczona, wymiary reklamy i w jakim terminie. Szczegółowe warunki wydawania zezwoleń określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004r. (Dz.U. Nr 140, poz. 1481). Zarządca drogi, po rozpatrzeniu wniosku, wydaje decyzję, w której orzeka o udzieleniu, bądź odmowie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest związane z ustaleniem opłaty (art. 40 ust.3) obliczonej odpowiednio dla celu na jaki jest udzielane. Zgodnie z art. 40 ust. 6 - opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia reklamy (art. 40 ust. 2 pkt 3) ustala się jako iloczyn liczby m2 (...) powierzchni reklamy, liczby dni zajmowanego pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego.

Na podstawie załączonej do akt sprawy dokumentacji w postaci wydruku z mapy ewidencyjnej i z rejestru gruntów ustalono linie graniczne działek geodezyjnych, szerokość pasa drogi powiatowej i umieszczenie reklamy na ul. B. w Z. (dz. nr 120/2) naprzeciwko stacji paliw oraz dwie reklamy ustawione na ul. B. przy skrzyżowaniu ul. C. i ul. D. w Z. (dz. nr 238/1). Z informacji z rejestru gruntów wynika, że działka nr 120/2 i działka nr 238/1 stanowią użytek oznaczony symbolem "dr", którego właścicielem jest Powiat Z., a władającym Zarząd Powiatu Z. Teren działki 120/2 i 238/1 ulicy B. - stanowiącej drogę powiatową - określony został jako pas drogowy. Taka kwalifikacja terenu oznacza, że umieszczenie reklamy na tym terenie stanowi zajęcie pasa drogowego i wymaga stosownego zezwolenia zarządcy drogi.

Odwołując się do przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010r, Nr 193, poz. 1287 ze zm.), organ podkreślił, że do danych podlegających ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków należą, w szczególności, dane co do rodzaju użytków gruntowych ( art.20 ust. 1 ustawy). Zgodnie natomiast § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., nr 38, poz. 454 ze zm.), użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy: 1) grunty rolne, 2) grunty leśne , 3) grunty zabudowane i zurbanizowane, 4) użytki ekologiczne, oznaczone symbolem złożonym z litery "E" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego określającego sposób zagospodarowania lub użytkowania terenu, np. E-Ws, E-Wp, E-Ls, E-Lz, E-N, E-Ps, E-R, 5) uchylony, 6) grunty pod wodami, 7) tereny różne oznaczone symbolem -Tr. Dalsza klasyfikacja użytków gruntowych obejmuje poszczególne grupy i podziały w obrębie tych grup. Według zapisu w § 68 ust. 3 - Grunty zabudowane i zurbanizowane podlegają takiemu podziałowi co wskazano pod pozycją 7a - tereny komunikacyjne, w tym: a) drogi, oznaczone symbolem - dr. Zgodnie z § 68 ust. 6 - zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik Nr 6 do rozporządzenia. Załącznik nr 6 wymienia w pkt 18 Tereny komunikacyjne Drogi -dr. Do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z powołanych przepisów wynika, że w ewidencji gruntów jako drogi ("dr") ujawniane są grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych.

W rozpatrywanej sprawie użytek gruntowy o symbolu "dr" droga, oznaczony w ewidencji gruntów jako działka o nr ewid. 120/2 i 238/1 ulica B. w Z. ma wyraźnie oznaczone granice i powierzchnię, co oznacza, że tak określony grunt stanowi pas drogowy, o jakim mowa w art. 4 pkt 1 ustawie o drogach publicznych. Załączony do akt sprawy wydruk z fragmentem mapy z oznaczeniem granic działek, zawiera oznaczenie działki drogowej 120/2 i 238/1 jako terenu, gdzie stwierdzono umieszczenie przedmiotowych reklam. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne potwierdziły, zdaniem organu umieszczenie w spornym okresie trzech reklam w pasie drogowym, co do których strona nie miała zezwolenia zarządcy drogi. Stwierdzenie braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego powoduje, że zarządca drogi wymierza karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 12 ustawy, za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi — zarządca wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10 — krotności opłaty. Wysokość kary pieniężnej wymierzona zaskarżoną decyzją została prawidłowo obliczona przez zarządcę drogi. Stawki opłat za zajęcia pasa drogowego określają przepisy uchwały Rady Powiatu Zgierskiego nr XXXVII/370/13 z dnia 28 maja 2013r. w sprawie stawek opłat za zajmowanie pasa drogowego dróg powiatowych. Uwzględniając powierzchnię trzech dwustronnych reklam, liczbę dni zajmowania pasa bez zezwolenia oraz stawkę opłaty 2,00zł/m2 - kara pieniężna jako stanowiąca 10-krotność opłaty wyniosła 10.944zł.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu Kolegium wskazało, że to nie działanie zarządcy powoduje wyznaczanie granic terenu pasa drogowego, ale jak już wyżej wspomniano, zapisy w ewidencji gruntów. Organy administracji nie mają podstaw prawnych do samodzielnego wytyczania granic pasa drogowego. Brak jest również podstaw do uznania wniosku o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na usunięcie reklam, ponieważ w spornym okresie strona ustawiła reklamy nie mając zezwolenia zarządcy drogi. Nie ma znaczenia okoliczność, że przedmiotowe reklamy miały charakter tymczasowy i nie były związane z gruntem. Definicja ustawowa reklamy wskazuje, że reklamą jest każdy nośnik informacji widocznej dla użytkowników drogi. Przepisy ustawy o drogach publicznych w przypadku zajęcia pasa drogowego bez stosownego zezwolenia zarządcy drogi i w wyniku tego wymierzenie kary pieniężnej przez zarządcę drogi, są wiążące zarówno dla zarządcy drogi jak i dla organu odwoławczego. Istotne jest, że dla podmiotu zajmującego pas drogowy bez zezwolenia ustawodawca przewidział odpowiedzialność opierającą się wyłącznie na stwierdzeniu faktu naruszenia prawa. Stwierdzenie braku zezwolenia na zajęcie pasa drogowego obliguje zarządcę drogi do orzeczenia kary pieniężnej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zaskarżając powyższą decyzję w całości zarzucił naruszenie;

1) art. 4 pkt 1 i 23, art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 6, ust. 8, ust. 11 do 13 ustawy z dnia o drogach publicznych przez przyjęcie, że istnieją podstawy do obciążenia skarżącego karą za korzystanie z pasa drogi w sytuacji, gdy istniejące na gruncie urządzenia reklamowe skarżącego znajdowały się w całości poza pasem;

2) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przez dowolne przyjęcie, że urządzenie reklamowe stanowiło własność skarżącego, a także szczególnie korzystną dla organu interpretację art. 6 ustawy o drogach publicznych, gdyż naliczając należność za zajęcie pasa drogowego organ dał wiarę tylko dowodom, które sam zgromadził w sposób bardzo pobieżny i w oparciu o te dokumenty wydał decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył korzystne dla siebie fakty w celu naliczenia kary.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że będące przedmiotem niniejszego postępowania reklamy posadowione były poza pasem drogowym, a powyższa okoliczność uniemożliwia obciążenie kogokolwiek karą za korzystanie z pasa drogi. Jeżeli bowiem urządzenie znajduje się poza pasem drogowym, to trudno uznać, by można było obciążyć skarżącego karą za bezprawne zajęcie pasa drogowego. Zdaniem pełnomocnika organy obydwu instancji okoliczność, iż reklama znajduje się w pasie drogowym przyjęły całkowicie dowolnie przy bardzo pobieżnym zebraniu materiału dowodowego. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych pełnomocnik podkreślił, że wydanie decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego musi był zawsze poprzedzone dokonanymi z urzędu ustaleniami co do przebiegu granic pasa drogowego. Takie ustalenie wymaga sięgnięcia do ewidencji gruntów oraz ewidencji drogowej. Dokumentem, w oparciu o który należy dokonać ustaleń dotyczących parametrów pasa drogowego, a więc również jego szerokości, jest przede wszystkim książka drogi, o której mowa w § 10 rozporządzenia z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie sposobu numeracji i ewidencji dróg publicznych, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz rejestru numerów nadanych drogom, obiektom mostowym i tunelom (Dz. U. Nr 67, póz. 582). W kolumnie nr 35 książki drogi podawane są dane dotyczące szerokości i powierzchni pasa drogowego. By niespornie ustalić, czy dany obiekt znajdował się w pasie drogi publicznej, należy w pierwszej kolejności na mapie geodezyjnej wykazać - opierając się na treści książki drogowej - jaki jest przebieg granic pasa drogowego. Na tak przygotowanej mapie winna zostać przedstawiona kolizja umieszczonego w pasie obiektu z liniami granicznymi pasa. Tym samym błędne jest stanowisko SKO, że o tym czy reklama stoi, czy też nie stoi w pasie drogowym decydują wyłącznie przepisy prawne. Bezsprzecznie zaś organy przed wymierzeniem kary żadnej książki drogi nie analizowały. Osoby dokonujące oględzin w imieniu zarządcy drogi przeprowadziły je wadliwie i mało profesjonalnie w konsekwencji czego organy błędnie uznały, że pylon cenowy stoi w pasie drogowym.

Ponadto organy prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie a priori i dowolnie uznały, że to skarżący jest właścicielem reklam.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013r. poz.260 z późn. zm.), dalej u.d.p. oraz przepisy uchwały nr XXXVII/370/13 Rady Powiatu Zgierskiego z dnia 28 maja 2013r. w sprawie opłat za zajmowanie pasa drogowego dróg powiatowych na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (Dz.Urz. Woj. Łódzkiego z 2013r. poz.3441).

Zgodnie z treścią art.4 pkt1 wymienionej ustawy pas drogowy oznacza wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą;

W myśl art.4 pkt.23 u.d.p. reklama oznacza nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę.

Zgodnie z treścią art.40 ust.1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z treścią art.40 ust.3 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę.

W myśl art.40 ust.6 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.

Zgodnie z treścią art.40 ust.12 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego:

1) bez zezwolenia zarządcy drogi,

2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi,

3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi

- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10 krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

W myśl § 1 pkt.3 uchwały nr XXXVII/370/13 uchwała określa stawki opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych na obszarze Powiatu Z. w celu umieszczenia w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.

Zgodnie z treścią § 4 pkt.3 wymienionej uchwały ustala się następujące stawki opłat za każdy dzień zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej w celu, o którym mowa w § 1 pkt.3: za 1 m2 powierzchni reklamy – 2 zł.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w okresie od 16 października 2014r. do 2 grudnia 2014r. strona skarżąca, nie posiadając zezwolenia zarządcy drogi, zajmowała pas drogowy drogi powiatowej pod trzy reklamy, przy czym jedna reklama była usytuowana na działce nr 120/2 przy ul. B. naprzeciwko stacji paliw oraz dwie reklamy znajdowały się na działce nr 238/1 na ul. B. przy skrzyżowaniu z ul. C. i z ul. D. w Z.

Należy zaznaczyć, że trzy sporne obiekty umieszczone w pasie drogowym były reklamami w rozumieniu art.4 pkt.23 u.d.p. Zawierały bowiem informacje o cenach paliw na stacji [...] oraz wskazywały gdzie stacja się znajduje a także umieszczono je w polu widzenia użytkowników drogi. Spełnione zatem zostały przesłanki pojęcia "reklama". o których mowa w art.4 pkt.23 u.d.p.

Wszystkie trzy reklamy znajdowały się w pasie drogowym ul. B. Jedna reklama została umieszczona na działce nr 120/2 zaś pozostałe dwie na działce nr 238/1. Z informacji z ewidencji gruntów i budynków wynika, że użytek faktyczny obu wymienionych działek to "dr" co oznacza droga (§ 68 ust.3 pkt. 7a. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz.U. z 2015r. poz.542). Zgodnie zaś z treścią punktu 18 podpunkt 1 załącznika nr 6 do rozporządzenia z 29 marca 2001r. do użytku gruntowego o nazwie "droga" zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Skoro zatem wszystkie trzy reklamy znajdowały się na działkach, których użytkiem faktycznym jest droga to znajdowały się one w pasie drogowym w rozumieniu art.4 ust.1 u.d.p. Należy zaznaczyć, że w aktach administracyjnych znajdują się wyrysy działek nr 120/2 i nr 238/1 z mapy ewidencyjnej z rejestru gruntów oraz szkice graficzne drogi powiatowej ul. B. z zaznaczonymi granicami działek oraz miejscami lokalizacji reklam. Organy administracji dokładnie wyjaśniły kwestię granic pasa drogowego i usytuowania trzech reklam. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie trzy reklamy znajdowały się w pasie drogowym ulicy G. w Z.

Organy administracji prawidłowo określiły okres zajęcia pasa drogowego od 16 października do 2 grudnia 2014r. Jeżeli chodzi o datę początkową to oparto się na oświadczeniu przedstawiciela strony skarżącej uczestniczącego w oględzinach w dniu 2 grudnia 2014r, który wyjaśnił, że reklamy są umieszczone w pasie drogowym od dnia 16 października 2014r. Jako końcową datę przyjęto dzień oględzin (2 grudnia 1014r.). Okres zajęcia pasa drogowego nie był kwestionowany przez stronę skarżącą.

Organy administracji trafnie również wyliczyły wysokość kary pieniężnej. Okolicznością niesporną jest, że strona skarżąca nie posiadała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Pomiaru reklamy dokonano w czasie oględzin w dniu 2 grudnia 2014r. (0,96m x 1,98m = 1,90m2 x 2 strony = 3,80m2). Trzy reklamy to powierzchnia 11,40 m2 (3,80 m2 x 3) zaś stawka opłaty za każdy dzień zajęcia pasa drogowego to 2 zł za 1 m2 ( § 4 pkt.3 uchwały nr XXXVII/370/13 z 28 maja 2013r.). Wysokość opłaty wyniosła zatem 1094,40 zł (11,40m2 x 2 zł/m2 x 48 dni) zaś kara pieniężna to dziesięciokrotność opłaty – 10944 zł. Strona skarżąca nie kwestionowała prawidłowości wyliczenia kary pieniężnej.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że reklamy zostały posadowione poza pasem drogowym zaś ustalenia organów administracji są dowolne i oparte na pobieżnym zebraniu materiału dowodowego. W ocenie strony skarżącej parametry pasa drogowego winny być obliczone w oparciu o książkę drogi a organy administracji analizy takiej nie przeprowadziły.

Należy zaznaczyć, że dla wykazania, iż konkretny grunt jest pasem drogowym konieczne jest odwołanie się do zapisów w ewidencji gruntów i budynków oraz przepisów ustawy o drogach publicznych. Jak już była o tym mowa we wcześniejszej części rozważań skoro w ewidencji gruntów jako drogi (dr) ujawniane są grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych w rozumieniu przepisów u.d.p. stosownie zaś do tej ustawy pasem drogowym jest wydzielony liniami granicznymi grunt, w którym zlokalizowana jest droga i obiekty związane z potrzebami zarządzania drogą, to oznacza, że normatywnie gruntowi określonemu jako pas drogowy w u.d.p. odpowiada wiernie użytek gruntowy o nazwie "drogi". o którym mowa w § 68 ust.3 pkt.7a i punkt 18 ppkt.1 załącznika nr 6 do rozporządzenia z 29 marca 2001r. (por. wyrok WSA w Lublinie z 10 stycznia 2013r. w spr. III SA/Lu 544/12, z 17 lutego 2012r. w spr. I SA/Lu 56/12 i z 17 października 2008r. w spr. III SA/Lu 338/08). W niniejszej sprawie użytek faktyczny działek nr 120/2 i nr 238/1 został określony jako droga a więc obie działki są pasami drogowymi w rozumieniu art.4 pkt.1 ustawy z 21 marca 1985r. Organy administracji dokładnie wyjaśniły kwestie dlaczego uznały, że trzy reklamy zostały zlokalizowane w pasie drogowym ulicy G. Załączono informację z rejestru gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej z rejestru gruntów oraz szkice graficzne z zaznaczeniem granic pasa drogowego ulicy G. oraz miejsc usytuowania reklam. Wyjaśnienia organów w tym zakresie są wyczerpujące, logiczne i przekonujące. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są zasadne.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że organy administracji nie wyjaśniły kto dokonał zajęcia pasa drogowego przez umieszczenie w nim trzech reklam. Zdaniem strony skarżącej nie jest ona właścicielem trzech reklam.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że wymieniony zarzut został podniesiony po raz pierwszy w skardze. W postępowaniu administracyjnym strona skarżąca nie kwestionowała faktu, że to ona umieściła trzy reklamy w pasie drogowym. Analiza całego materiału dowodowego wskazuje, że to strona skarżąca zajęła pas drogowy przez ustawienie w nim trzech reklam. Należy podkreślić, że wszystkie trzy reklamy informowały o cenach paliw na stacji [...] prowadzonej przez spółkę A. W czasie oględzin jakie przeprowadzono w dniu 2 grudnia 2014r. przedstawiciel spółki oświadczył, że, reklamy zostały ustawione w dniu 16 października 2014r. We wniosku z dnia 12 grudnia 2012r. strona skarżąca podniosła, że reklamy zostały postawione tymczasowo i zostały już usunięte. Nadto w piśmie tym podniesiono, że spółka czyni przygotowania do ponownego ustawienia reklam po uprzednim uzyskaniu zezwolenia w Starostwie Powiatowym w Z. Również w odwołaniu spółka podniosła, że reklamy zostały już usunięte. Na żadnym etapie postępowania administracyjnego strona skarżąca nie kwestionowała, że to ona ustawiła trzy reklamy oraz, że reklamy te nie są jej własnością. Zarzuty w tym zakresie zostały podniesione dopiero w skardze. Brak jest zatem podstaw do uznania, że organy administracji nie wyjaśniły kto dokonał zajęcia pasa drogowego. Analiza całego materiału dowodowego wskazuje, że to strona skarżąca dokonała takiego zajęcia. Zarzuty podniesione w skardze, że reklamy nie są własnością spółki nie zostały wykazane przez stronę skarżącą. W związku z czyn nie zasługuje on na uwzględnienie.

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w okresie od 16 października do 2 grudnia 2014r. strona skarżąca bez wymaganego zezwolenia zajmowała pas drogowy drogi powiatowej ul. B. umieszczając w nim trzy reklamy. Uzasadniało to wymierzenie kary pieniężnej, o której mowa w art.40 ust.12 ustawy o drogach publicznych. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.

D. S.