Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1041/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art 115 par 1 pkt 22
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi G. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podziału kwoty uzyskanej w egzekucji I. oddala wniosek o zawieszenie postępowania sądowego, II. uchyla zaskarżone postanowienie, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej G. w B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] postanowieniem z dnia 3.07.2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21.04.2015 r. znak: [...] w przedmiocie podziału kwoty [...] zł uzyskanej z realizacji prawa zbywalnego, do którego wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej z sądową, tj. zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu najmu pomieszczeń w [...] N. s.c. B. W., H. J., w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Przedsiębiorstwa [...] "E." Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej.

Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego (organ egzekucyjny) prowadził egzekucję administracyjną wobec majątku Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "E." Spółki z o.o. w likwidacji (zobowiązana) na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez następujących wierzycieli: Naczelnika Urzędu Skarbowego , Burmistrza Miasta i Gminy , Burmistrza Miasta i Gminy oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] Inspektorat .

W toku prowadzonej egzekucji, zawiadomieniami z dnia 22.11.2013 r., 13.12.2013 r. oraz 14.08.2014 r. oraz 24.11.2014 r. organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności zobowiązanej z tytułu najmu pomieszczeń u dłużnika zajętej wierzytelności - [...] N. s.c. B. W., H. J., z siedzibą przy ul. [...] (dalej zwana "dłużnikiem zajętej wierzytelności"). Do przedmiotowej wierzytelności egzekucję w trybie sądowym skierował również komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym. Postanowieniem z dnia 22.05.2014 r. sygn. akt I [...] Sąd Rejonowy rozstrzygnął, iż dalszą egzekucję z zajętego prawa ma prowadzić komornik sądowy. Na skutek złożonego zażalenia Sąd Okręgowy [...] Wydział [...] , postanowieniem z dnia 24.10.2014 r. sygn. akt [...] , zmienił powyższe rozstrzygnięcie i powierzył dalsze łączne prowadzenie egzekucji z przedmiotowej wierzytelności Naczelnikowi Urzędu Skarbowego . W dniu 21.11.2014 r. na rachunek bankowy organu egzekucyjnego wpłynęła kwota [...] zł tytułem realizacji zajęcia wierzytelności pieniężnej przez dłużnika zajętej wierzytelności.

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 27.11.2014 r. znak:[...] , stosownie do uregulowań art. 115 i art. 115a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", dokonał podziału kwoty [...] zł, uzyskanej z realizacji prawa zbywalnego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu najmu pomieszczeń przez [...] N. s.c. w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec P "E." Spółki z o.o. w likwidacji (obecnie w upadłości na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] [...] z dnia 11.12.2014 r. sygn. akt.[...]).

W zażaleniu wierzyciela - Gospodarczy Bank [...] (dalej zwany "wierzycielem", "stroną", "skarżącym", "bankiem"), wnosząc o jego uchylenie oraz przyznanie w całości kwoty [...] zł, zarzucił nieuwzględnienie okoliczności posiadania przez wierzyciela zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości dłużnika położonej przy ul. [...] . Zdaniem wierzyciela, od momentu zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, skoro stanowiła ona przedmiot obciążenia hipoteką, ww. kwota z podziału w całości była należna skarżącemu. Według wierzyciela w postępowaniu dotyczącym zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową został on bezprawnie pominięty mimo, iż składał odrębne wnioski o przeprowadzenie egzekucji sądowej ze spornej wierzytelności.

Dyrektor Izby Skarbowej [...] , postanowieniem z dnia 20.02.2015 r. nr [...] , uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, stosownie do treści art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r poz. 267 ze zm.) zwanego dalej "K.p.a." wskazując, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Organ odwoławczy wskazał na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia kręgu wierzycieli uprawnionych do uczestniczenia w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji oraz wierzytelności pieniężnych korzystających w tym planie, z pierwszeństwa zaspokojenia.

Na powyższe rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] (sygn. akt sprawy I SA/Sz 523/15), który to Sąd skargę oddalił wyrokiem z dnia 30 września 2015 r. Orzeczenie nie jest prawomocne wskutek wniesionej skargi kasacyjnej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, nie znajdując podstaw ani przesłanek warunkujących dokonanie zmian w planie podziału kwoty uzyskanej z realizacji prawa zbywalnego co do ustalonego kręgu uczestników tego postępowania, jak i wysokości i kolejności wierzytelności pieniężnych korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie z dnia 21.04.2015 r. znak: [...] , w którym orzekł o podziale kwoty [...] zł uzyskanej z realizacji prawa zbywalnego, do którego wystąpił zbieg egzekucji, przy czym wierzytelność Gospodarczego Banku [...] , została uwzględniona w kategorii I, - zgodnie z przepisami art. 115 § 1 pkt 1 oraz art. 115 § 2 u.p.e.a., jedynie w zakresie zwrotu poniesionych wydatków w sprawie [...] w kwocie [...] zł oraz w sprawie w sprawie [...] w kwocie, [...] zł i [...] w kwocie [...] zł. Pierwszeństwo zaspokojenia przyznano zaś w kategorii II - stosownie do uregulowań art. 115 § 2 u.p.e.a. wierzytelnościom B. C., w sprawie [...] , tytułem należności za pracę, a w kategorii IV, zgodnie z art. 115 § 1 pkt 4 u.p.e.a. zaspokojono wierzytelności: Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego , Burmistrza Miasta i Gminy , Burmistrza Miasta i Gminy , Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] Inspektoratu .

W zażaleniu na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, wierzyciel wnosząc o jego uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie sumy uzyskanej z podziału po odliczeniu kosztów egzekucyjnych oraz kosztów upomnienia mieszczących się w kategorii I. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

rażące naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze ztn.), zwaną dalej: "ppsa" poprzez sporządzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kolejnego planu podziału na podstawie ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej [...] przed upływem terminu do sporządzenia odpowiedzi na skargę oraz przekazania skargi z dnia 26.03.2015 r. wraz z aktami administracyjnymi obu instancji do WSA w [...] , zwłaszcza mimo zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej [...] ;

nierozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 20.02.2015 r., co zdaniem Strony doprowadziło do sytuacji wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kolejnego planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji z dnia 21.04.2015 r., nr [...] ;

rażące naruszenie art. 115 § 2 u.p.e.a., które miało wpływ na niewłaściwy podział wyegzekwowanej sumy, poprzez podział sumy uzyskanej z egzekucji jako egzekucji z nieruchomości i na tej podstawie przyznanie w kategorii II pierwszeństwa w zaspokojeniu wierzycielowi z tytułu należności za pracę, podczas, gdy w meritum postanowienia wskazano, że podział dotyczy sumy uzyskanej z realizacji prawa zbywalnego, bowiem suma uzyskana z egzekucji, stanowi czynsz najmu budynków zlokalizowanych na nieruchomości;

rażące naruszenie art. 115 § 2 u.p.e.a., które miało wpływ na niewłaściwy podział wyegzekwowanej sumy, poprzez ponowny podział sumy [...] zł, podczas gdy część tej sumy została już wypłacona dotychczas ustalonym wierzycielom w dniu 29.11.2014 r. po sporządzeniu pierwszego planu podziału z dnia 27.11.2014 r.;

rażące naruszenie art. 115 § 2 u.p.e.a., które miało wpływ na nieprawidłowe prowadzenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego poprzez wypłatę części wyegzekwowanej sumy dotychczas ustalonym wierzycielom mimo nie ustalenia wszystkich wierzycieli uprawnionych do uczestniczenia w planie podziału;

naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez brak zawiadomienia wierzyciela hipotecznego jako uczestnika postępowania o zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz uniemożliwienia wypowiedzenia się w sprawie, co do zebranych dowodów i materiałów.

rażące naruszenie art. 115 u.p.e.a., które miało wpływ na błędny podział sumy uzyskanej z egzekucji z pominięciem ustawowych praw Banku [...] jako wierzyciela hipotecznego, w tym przede wszystkim:

naruszenie przepisu art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie do należności [...] jako wierzyciela posiadającego wierzytelności zabezpieczone hipoteką, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji i brak przyznania temu wierzycielowi należnej kwoty w kategorii III;

naruszenie przepisu art. 115 § 1 pkt 2a u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie do należności o świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem hipotecznym wpisanym w księdze wieczystej na rzecz [...] jako wierzyciela hipotecznego;

pominięcie w postanowieniu dokładnego określenia nieruchomości, na której wynajmowane są pomieszczenia przez [...] N. spółka cywilna, z podaniem jej księgi wieczystej, ustalenie zajęcia nieruchomości i [...] w [...] jako wierzyciela na którego rzecz zajęcie nieruchomości nastąpiło ze skutkiem wobec pożytków cywilnych rzeczy z tytułu umów najmu (art. 929 K.p.c.w związku z art. 88 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Dyrektor Izby Skarbowej [...], w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 kwietnia 2015 r.

W uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy wskazał, że zbieg egzekucji sądowej prowadzonej z wniosku B. C. i administracyjnych z wniosków Naczelnika Urzędu Skarbowego, Gminy został rozstrzygnięty prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego [...] z dnia 24.10.2014 r. sygn. akt [...] , a łączne prowadzenie egzekucji z zajętego prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu czynszu najmu pomieszczeń powierzono Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Wskazano także, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, iż w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym [...] dotyczącej ww. zbiegu komornik sądowy dokonał dalszych zajęć przedmiotowej wierzytelności z wniosków kolejnych wierzycieli cywilnoprawnych, w tym Gospodarczego Banku [...] w sprawach: [...] i [...] w dniu 8.01.2014 r., w sprawie [...] w dniu 24.10.2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej [...] stwierdził, że na mocy art. 773 § 3 K.p.c. dalsze zbiegi egzekucji do zajętego składnika majątkowego zobowiązanego, przejęte zostały przez organ egzekucyjny wyznaczony przy pierwszym zbiegu. Zbieg egzekucji do tej samej rzeczy albo prawa - według organu - nie oznacza jednak zbiegu prowadzonych postępowań egzekucyjnych (administracyjnego czy sądowego), w ramach których komornik sądowy i organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny. Zdaniem organu odwoławczego, zbieg to sytuacja odnosząca się do konkretnego, tego samego podmiotu oraz przedmiotu, rzeczy lub prawa, do którego skierowano egzekucję w trybie sądowym i administracyjnym. Natomiast kontrola, ocena i rozstrzygnięcie takiego zbiegu zostało poddane przez ustawodawcę sądowi powszechnemu.

Dalej w zaskarżonym postanowieniu, organ odwoławczy stwierdził, że plan podziału dokonany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, postanowieniem z dnia 21.04.2015 r. znak: [...], nie narusza obowiązujących przepisów u.p.e.a. uznając zarzut skarżącego rażącego naruszenia art. 115 § 2 u.p.e.a., za niezasadny.

Ponadto, zdaniem organu, wniesienie przez stronę skargi na rozstrzygnięcie organu II instancji, nie stanowi przesłanki negatywnej do wydania przez organ I instancji ponownego rozstrzygnięcia w przekazanej do uzupełnienia sprawie.

Dyrektor Izby Skarbowej [...], uznał także, że wskazywany przez stronę art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w korelacji z treścią § 5 tego przepisu ma zastosowanie w przypadku sprzedaży rzeczy albo realizacji prawa zbywalnego obciążonego. Dotyczy zatem egzekucji z nieruchomości, albowiem zabezpieczenie hipoteczne jest środkiem zabezpieczenia wierzytelności na nieruchomości dłużnika. W konsekwencji przyjął, że przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż dotyczy ona podziału kwoty uzyskanej z realizacji zajętej wierzytelności pieniężnej, zaś Naczelnik Urzędu Skarbowego nie prowadzi w trybie administracyjnym egzekucji z nieruchomości obciążonej hipoteką na rzecz Gospodarczego Banku [...]. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że strona pomimo wnioskowania o prowadzenie egzekucji w trybie sądowym inicjowała i podtrzymywała odrębne postępowanie egzekucyjne w trybie sądowym z przedmiotowej wierzytelności pieniężnej. W ocenie organu, takie działanie wierzyciela było nieuprawnione skoro sam skarżący twierdzi, iż z racji posiadanego zabezpieczenia pożytki z zajętej nieruchomości, w tym czynsz najmu lub dzierżawy winny być egzekwowane w egzekucji sądowej. Strona mogła zatem skarżyć czynności komornika sadowego w zakresie zajęcia wierzytelności, a nie je dalej inicjować, czym wprowadzała w błąd zarówno Sądy rozstrzygające zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową do wierzytelności, jak również innych uczestników postępowania egzekucyjnego, w tym dłużnika.

Organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów zażalenia ani też wniosku o wstrzymanie egzekucji w sytuacji ogłoszenia upadłości zobowiązanego i umorzenia postępowań egzekucyjnych z mocy prawa.

W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 3 lipca 2015 r. skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 kwietnia 2015 r. i umorzenie ponownego postępowania w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji jako niedopuszczalnego, a także o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej [...] na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący w skardze podniósł następujące zarzuty:

1. naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

2. naruszenia art. 124 § 1 i 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, naruszenie art. 130 § 1, art. 108 w zw. z art. 123 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ I Instancji i pominięcie odniesienia się do tego uchybienia przez organ II Instancji, polegającym na wypłacie sumy podlegającej podziałowi na podstawie nieostatecznego postanowienia organu I instancji nawet przed jego doręczeniem stronom, gdy przed upływem terminu do wniesienia odwołania istnieje zakaz wykonywania postanowienia nieostatecznego przez organ egzekucyjny i w braku nadania postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności;

3. rażące naruszenie art. 115 §1 pkt. 1 i pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie przez organ I instancji i podtrzymanie w zaskarżonym postanowieniu przez organ II instancji, poprzez przyznanie i zaspokojenie wierzycieli niezgodnie z zasadą uprzywilejowania i pierwszeństwa określoną w art. 115 § 2 u.p.e.a., a także poprzez zaspokojenie wszelkich kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia wobec dłużnika, a nie tylko kosztów związanych ze zbiegiem, nadto wierzycieli dalszych (kat.IV), z pominięciem należności zabezpieczonych hipotecznie, co naruszyło przepis art. 115 § 2 u.p.e.a.;

4. rażące naruszenie art. 138 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej [...] zaskarżonego postanowienia w sytuacji złożenia przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 20 lutego 2015 r., znak: [...] i to przed upływem terminu do sporządzenia przez organ odwoławczy odpowiedzi na skargę, co doprowadziło do sytuacji, że w tej samej w sprawie toczą się dwa postępowania, w tym jedno już zawisłe przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie pod sygn. I SA/ Sz 523/15;

5. rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a., poprzez sporządzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kolejnego planu podziału na podstawie ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej [...] przed upływem terminu do sporządzenia odpowiedzi na skargę oraz przekazania skargi z dnia 26.03.2015r. wraz z aktami administracyjnymi obu instancji do WSA [...], zwłaszcza mimo zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, brak zbadania przez Dyrektora Izby Skarbowej [...] przedmiotu zaskarżenia w granicach danej sprawy oraz brak ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym samym brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzucanego: naruszenia przepisu art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie do należności [...] jak wierzyciela posiadającego wierzytelności zabezpieczone hipoteką, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji i brak przyznania temu wierzycielowi należnej kwoty w kategorii III, naruszenia przepisu art. 115 § 2a u.p.e.a. w administracji, poprzez jego niezastosowanie do należności o świadczenia uboczne objęte zabezpieczenie hipotecznym wpisanym w księdze wieczystej na rzecz [...] jak wierzyciela hipotecznego,

6. naruszenia przepisu art. 115 § 5 u.p.e.a. w związku z art. 929 § 1 K.p.c. w zw. z art. 930 § 2 K.p.c., poprzez przyjęcie, iż plan podziału dotyczy realizacji prawa zbywalnego, obciążonego, gdy zgodnie z art. 929 § 1 K.p.c. w zw. z art. 930 § 2 K.p.c. rozporządzenie przedmiotami podlegającymi zajęciu razem z nieruchomością po ich zajęciu są nieważne,

7. naruszenia przepisu art. 115 § 6 u.p.e.a., poprzez przyznanie w planie podziału należności wierzycielom, których wierzytelności podlegają zaspokojeniu w dalszej kolejności i po zupełnym zaspokojeniu należności wcześniejszej kategorii, tj. [...] w [...] , wobec braku wystarczających środków na zaspokojenie w całości wszystkich należności,

8. naruszenie art. 929 K.p.c. w związku z art. 88 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez pominięcie w postanowieniu dokładnego określenia nieruchomości, na której wynajmowane są pomieszczenia przez [...] N. spółka cywilna, z podaniem jej księgi wieczystej, ustalenie zajęcia nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym na rzecz [...] w [...] jako wierzyciela hipotecznego ze skutkiem wobec pożytków cywilnych rzeczy z tytułu umów najmu,

9. nierozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 20.02.2015 r. nr [...] co doprowadziło do sytuacji wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kolejnego planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji z dnia 21.04.2015r. nr [...] ,

10. naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez brak zawiadomienia wierzyciela hipotecznego jako uczestnika postępowania o zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz nieumożliwienia wypowiedzenie się w sprawie co do zebranych dowodów i materiałów,

11. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że zajęta wierzytelność Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "E." spółka z o.o. w likwidacji z tytułu najmu nieruchomości nie stanowi należności objętej hipoteką;

12. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 115 § 1 pkt 5 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że wierzytelność zabezpieczona hipoteką może być zaspokojona jedynie w przypadku sprzedaży rzeczy (nieruchomości);

13. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 88 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niezastosowanie, co skutkowało przyjęciem przez organ, że wierzytelność Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "E." spółka z o.o. w likwidacji z tytułu najmu nieruchomości nie stanowi należności objętej hipoteką.

Dodatkowo skarżący wniósł o:

1. zawieszenie postępowania wywołanego niniejszą skargą do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 20.02.2015 r., nr [...] w przedmiocie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji, sygn. akt: I SA/ Sz 523/15,

2. zażądanie i dołączenie do akt niniejszego postępowania następujących dokumentów: akt komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym L. W. [...] i [...] prowadzonych w sprawach egzekucyjnych z wniosku Gospodarczego Banku Spółdzielczego przeciwko P E. sp. z o.o. w likwidacji — na okoliczność wszczęcia egzekucji z nieruchomości dłużnika objętej KW nr [...] przez Bank [...] jako wierzyciela hipotecznego, pominięcia [...] przy rozstrzyganiu zbiegu egzekucji sądowej z administracyjną i pominięcie tego faktu przez organ I i II instancji; akt księgi wieczystej nieruchomości dłużnika objętej KW nr [...] Sądu Rejonowego - na okoliczność wszczęcia egzekucji z nieruchomości dłużnika objętej KW nr [...] przez Bank [...] jako wierzyciela hipotecznego, pominięcia [...] przy rozstrzyganiu zbiegu egzekucji sądowej z administracyjną i pominięcie tego faktu przez organ I i II instancji; akt Sądu Okręgowego [...] Wydział [...] z dnia 24.10.2014r. sygn. akt [...] i poprzedzających go akt o sygn. I [...] Sądu Rejonowego — na okoliczność pominięcia [...] przy rozstrzyganiu zbiegu egzekucji sądowej z administracyjną i pominięcie tego faktu przez organ I i II instancji; akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] w sprawie ze skargi Gospodarczego Banku [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 20.02.2015 r., nr [...] w przedmiocie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji, sygn. akt: I SA/ Sz 523/15.

Dyrektor Izby Skarbowej [...], w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są uzasadnione.

Przede wszystkim wskazać należy, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. (art. 138 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz z art. 18 u.p.e.a.)

Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy zawisłej przed organem I instancji. Dlatego rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania przez ten organ.

Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] wydane zostało z naruszeniem tej zasady. Zasada dwuinstancyjności jest zasadą konstytucyjną ustanowioną w art. 78 Konstytucji RP, który stanowi: "Każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Ustanowiona w Konstytucji RP zasada dwuinstancyjności jest realizowana w postępowaniu administracyjnym, które przyjmuje w art. 15 k.p.a. zasadę ogólną. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta orzeczeniem organu I instancji podlega w wyniku wniesienia zażalenia, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie zażaleniowe, którego przedmiotem nie jest weryfikacja orzeczenia, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast.). A zatem ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest przede wszystkim ustalić w oparciu o przepis prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie zakres postępowania wyjaśniającego niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (załatwienia wniosku), później poddać ocenie materiał dowodowy zebrany i zbadany przez organ I instancji oraz dokonane przez ten organ ustalenia, a następnie jeśli takie stwierdzi, usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ niższej instancji (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, s. 606 oraz powołane tam orzecznictwo). Organ odwoławczy w postępowaniu egzekucyjnym działa jako organ egzekucyjny i jest uprawniony do wydawania także orzeczeń reformatoryjnych określonych w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym tj. wskazanie odwołującej się stronie dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych w odwołaniu zarzutów.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że działanie organu odwoławczego naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania, która wymaga aby postępowanie przed organem II instancji miało wymiar w pełni merytoryczny, a nie tylko kontrolny. Organ II instancji jest bowiem zobowiązany rozpoznać i ustalić we własnym zakresie prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie. Do realizacji tej zasady nie wystarczy przytoczenie obowiązujących przepisów oraz ich interpretacja a także opisanie przebiegu przeprowadzonego dotychczas przez organ I instancji postępowania. Ze względu na treść art. 18 u.p.e.a. postanowienie powinno spełniać wymogi określone w art. 123 k.p.a.

Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez organ. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie postanowienia wydawanego przez organ odwoławczy winno nadto zawierać ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w zażaleniu.

W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie kwestią podstawową, wymagającą wyjaśnienia było to, czy skarżący Bank (wierzyciel hipoteczny nieruchomości) jest uprzywilejowanym wierzycielem w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji prawa majątkowego (czynszu najmu z nieruchomości obciążonej hipoteką).

Zauważyć należy, że w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, skarżący wskazując na rażące naruszenie przepisów dotyczących podziału kwoty uzyskanej z egzekucji tj. art. 115 § 2 u.p.e.a., art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a., podniósł jego niezastosowanie do należności skarżącego Banku jako wierzyciela posiadającego wierzytelności zabezpieczone hipoteką, art. 115 § 1 pkt 2a u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie do należności o świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem hipotecznym wpisanym w księdze wieczystej na rzecz skarżącego Banku jako wierzyciela hipotecznego; pominięcie w postanowieniu dokładnego określenia nieruchomości, na której wynajmowane są pomieszczenia przez [...] N. spółka cywilna, z podaniem jej księgi wieczystej, ustalenie zajęcia nieruchomości i skarżącego [...] w [...] jako wierzyciela na którego rzecz zajęcie nieruchomości nastąpiło ze skutkiem wobec pożytków cywilnych rzeczy z tytułu umów najmu (ort. 929 k.p.c. w związku z art. 88 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Analizując zaskarżone postanowienie nie sposób przyjąć, że organ odwoławczy dokonał tak rozumianego – o którym była mowa- rozstrzygnięcia w sprawie. Organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów zażalenia w tym zakresie, bo trudno za odniesienie się do tych zarzutów uznać stanowisko organu, że działanie wierzyciela, który wystąpił o zajęcie wierzytelności, które to, zdaniem wierzyciela, posiadał z racji posiadanego zabezpieczenia hipotecznego - wprowadzało w błąd zarówno Sądy rozstrzygające zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową do wierzytelności, jak również innych uczestników postępowania egzekucyjnego, w tym dłużnika i, że skarżący Bank winien skarżyć czynności komornika sądowego w zakresie zajęcia wierzytelności, a nie je dalej inicjować, a nadto, że administracyjny organ egzekucyjny nie prowadzi egzekucji z nieruchomości.

Z jednej strony zatem organ odwoławczy dysponuje zarzutami i wiedzą o zabezpieczeniu hipotecznym nieruchomości, rozważa jedynie je w oparciu o art. 773 k.p.c. w zw. z art. 62 k.p.a., nie podejmując w ogóle żadnych rozważań w zakresie zabezpieczenia hipotecznego, jak też oceny wpisu do księgi wieczystej, zajęcia nieruchomości i wpływu na plan podziału kwoty uzyskanej z prawa majątkowego dotyczącego tej nieruchomości.

Bezspornie zgodnie z art. 88 ustawy o księgach wieczystych hipoteka poza nieruchomością rozciąga się także na roszczenia należne okresowo właścicielowi z tytułu czynszu najmu lub dzierżawy (art. 53 § 2 i art. 55 k.c.), zajęcie obejmuje nieruchomość i to wszystko, co według przepisów prawa rzeczowego stanowi przedmiot obciążenia hipoteką (art. 929 § 1 k.p.c.).

Wskazać w tym miejscu należy, że podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił art. 115a u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli następuje podział kwoty uzyskanej ze sprzedaży rzeczy lub z realizacji prawa zbywalnego, do których wystąpił zbieg egzekucji, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji, na które wierzycielom przysługuje zażalenie. Przepis powyższy reguluje skutki zbiegu egzekucji w zakresie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji, w razie zbiegu egzekucji zasadne będzie wydanie postanowienia w sprawie podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży rzeczy lub realizacji prawa zbywalnego (materialnych i niematerialnych). Przy podziale kwot uzyskanych egzekucji z ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych mają zastosowanie przepisy dotyczące wierzycieli uczestniczących w podziale sumy (art. 115 u.p.e.a.).

Bezsporne w niniejszej sprawie było, że wystąpił zbieg egzekucji, wobec zobowiązanego prowadzone było kilka postępowań egzekucyjnych zarówno w trybie administracyjnym jak i sądowym. Nie ulega wątpliwości, że wystąpił także zbieg tych postępowań w sensie przedmiotowym, gdyż zajęć wierzytelności zobowiązanej z tytułu najmu pomieszczeń u dłużnika zajętej wierzytelności dokonał Naczelnik Urzędu Skarbowego i Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym , w tym m.in. na rzecz skarżącego Banku. Wskutek tego zbiegu prowadzenie egzekucji z przedmiotowej wierzytelności, na mocy postanowienia Sądu Okręgowego [...] Wydział [...], z dnia 24.10.2014 r. sygn. akt [...] , zostało powierzone Naczelnikowi Urzędu Skarbowego .

W rozpoznawanej sprawie dla skarżącego Banku sporna była kwestia nieuwzględnienia przez organ egzekucyjny w rozstrzygnięciu posiadania uprzywilejowanego prawa do zabezpieczenia hipotecznego, w kontekście zastosowania ww. przepisu.

Z uwagi na ustanowione zasady zaspokajania wierzycieli (kolejność i pierwszeństwo), postępowanie w przedmiocie podziału sumy uzyskanej z egzekucji musi być przeprowadzone w sposób prawidłowy i wnikliwy, a wszystkie kwestie związane z zaspokojeniem poszczególnych wierzycieli jak i podjęte w tym zakresie czynności organu powinny być szczegółowo wyjaśnione i opisane w postanowieniu rozstrzygającym o podziale. Jakkolwiek art. 115a u.p.e.a., nie wskazuje szczegółowo na czynności organu egzekucyjnego, które jest zobowiązany podjąć zmierzając do podziału kwot uzyskanych z egzekucji prowadzonej ze zbywalnego prawa majątkowego, to nie może ulegać wątpliwości, że najważniejsze są czynności zmierzające do ustalenia kręgu wierzycieli jak i wierzytelności, w tym które korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia.

Organ egzekucyjny ma zatem obowiązek, ustalić wszystkie wierzytelności i prawa osób uczestniczących w podziale.

Dopiero, prawidłowo przeprowadzone ustalenia co do kręgu wierzycieli i charakteru poszczególnych wierzytelności pozwala na przejście do ostatniego etapu postępowania i obowiązku organu jakim jest obliczenie, przy uwzględnieniu tych ustaleń, w jakiej wysokości i kategorii (a zatem kolejności) zostaną zaspokojone zgłoszone należności.

Analiza zarzutów zażalenia wskazuje, że te ustalenia kwestionuje skarżący Bank. Stan faktyczny sprawy bowiem budził wątpliwości w zakresie ustalenia kręgu wierzycieli i wierzytelności korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia, zwłaszcza w kontekście wskazywanego konsekwentnie przez skarżący Bank zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości (art. 88 ustawy o księgach wieczystych) i jego konsekwencje wynikające z zajęcia - art. 929 k.p.c.

Nie budzi zatem wątpliwości, że zarzuty zażalenia są przedmiotowo istotne dla prawidłowości rozstrzygnięcia.

Zadaniem organu II instancji w postępowaniu administracyjnym było zatem rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć czy utrzymać lub zmienić rozstrzygnięcie organu I instancji. Stąd istotne jest odniesienie się do również do zarzutów zażalenia. Brak odniesienia się do przedmiotowo istotnych zarzutów zażalenia przez organ odwoławczy godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe strony. Z jednej strony organ odwoławczy w zasadzie nie zajmuje własnego stanowiska w rozpoznawanej sprawie ograniczając się do opisu przebiegu postępowania i przytoczenia przepisów a z drugiej strony nie ustosunkowuje się do zgłoszonych w zażaleniu zarzutów. Jest to tym bardziej rażące, iż zarzuty te były sformułowane w sposób jasny a dotyczyły istotnych problemów związanych z postępowaniem o ustalenie prawa do udziału w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji prawa majątkowego z nieruchomości obciążonej hipoteką.

Brak ustosunkowania się przez organ II instancji do podnoszonych w zażaleniu kwestii, a które to kwestie są prawnie doniosłe, jest uchybieniem noszącym cechę uchybienia rażącego.

Konsekwencją naruszenia w rozpoznawane sprawie zasady dwuinstancyjności postępowania jest naruszenie przez organ odwoławczy także zasady prawdy obiektywnej oraz reguł prawidłowego uzasadnienia postanowienia, które powinno w sposób pełny wyjaśniać motywy i przesłanki, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Stosownie natomiast do treści art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne,

A zatem prawidłowe uzasadnienie, to takie które zawiera ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazuje, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. Organ powinien zatem należycie uzasadnić, jak rozumie przepisy mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie i dlaczego należy je zastosować do konkretnych warunków stanu faktycznego danej sprawy oraz dlaczego skarżący Bank nie ma prawa do udziału w podziale kwoty uzyskanej w egzekucji prawa majątkowego pomimo posiadanego zabezpieczenia. Brak w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia ustaleń oraz jakiegokolwiek rozważenia okoliczności związanych z przedmiotem postępowania stanowi naruszenie dyspozycji art. 124 § 2 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wadliwe uzasadnienie nie pozwala również na ocenę, czy przy wydaniu postanowienia organ nie dopuścił się dowolności lub zaniechania przy wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy.

Nie sposób bowiem poznać argumentacji organu czy podstawą odmowy uwzględnienia skarżącego Banku w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji przy uwzględnieniu istniejącego zabezpieczenia/zajęcia jest fakt, że administracyjny organ egzekucyjny nie prowadzi egzekucji z nieruchomości ponieważ zabezpieczenie hipoteczne jest środkiem zabezpieczenia wierzytelności na nieruchomości dłużnika, zatem przepis art. 115 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (art. 115 § 2 u.p.e.a.) nie ma zastosowania do podziału kwoty uzyskanej z realizacji zajętej wierzytelności pieniężnej czy też okoliczność, że Bank pomimo posiadanego zabezpieczenia/zajęcia podejmował kolejne kroki w postępowaniu egzekucyjnym wprowadzając w błąd organy i sąd.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie rozpoznał przedmiotowej sprawy, do czego był zobowiązany, ani nie wyjaśnił dlaczego, jego zdaniem, postanowienie organu I instancji jest prawidłowe i zasługuje na uwzględnienie, organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów wskazanych w zażaleniu.

Sąd podziela natomiast stanowisko organu co do oceny zarzutu naruszenia

art. 10 § 1 k.p.a. i podziela w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego.

Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do czasu rozpoznania sprawy o sygn. akt I SA/Sz 523/15 ze skargi Banku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 20.02.2015 r. przez tutejszy Sąd, wskazać należy, że wyrokiem z dnia 30.09.2015 r. WSA [...] oddalił skargę Banku.

Wskazać też należy, że Sąd w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 523/15 dnia 28 maja 2015 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia ostatecznego Dyrektora Izby Skarbowej [...] .

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest natomiast postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 3.07.2015 r. nr [...] , który utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21.04.2015 r. znak: [...] w przedmiocie podziału kwoty [...] zł uzyskanej z realizacji prawa zbywalnego.

Sąd dokonuje oceny legalności tych rozstrzygnięć na dzień ich wydania. Zauważyć zatem należy, że w dacie rozstrzygania przez organy administracyjne nie było przeszkód prawnych do orzekania w sprawie podziału kwoty uzyskanej z egzekucji – postanowienie z dnia 20.02.2015 r. było ostateczne, nie było wstrzymane jego wykonanie.

W wypadku zaś, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego postępowania administracyjnego (ogólnego lub podatkowego), sądowoadministracyjnego, sądowego (w tym także przed TS – zob. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2011 r., II FZ 278/11, OSP 2012, z. 7–8, poz. 73, z glosą Z. Czarnika i L. Żukowskiego, tamże) lub przed TK, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. Nie można więc łączyć § 1 zastosowania pkt 1 komentowanego artykułu z regulacją zawartą w § 2 odnoszącą się jedynie do hipotezy opisanej w § 1 pkt 2.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie mamy przede wszystkim do czynienia z prejudycjalnością.

Ponadto celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana zarówno z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem tj. w niniejszej sprawie postanowieniem - a takim jest art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że wniosek Banku o zawieszenie postępowania sądowego w rozpoznawanej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do wniosku skargi o zażądanie i dołączenie do akt niniejszego postępowania wskazanych dokumentów, podnieść należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Postanowienie to należy rozumieć w ten sposób, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten Sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać Sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Oznacza to, że Sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżonym postanowieniem.

W orzecznictwie przyjęty został pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z dnia 25.09.2000 r. sygn. akt FSA 1/00 nie publ.).

Na obecnym etapie postepowania, wobec stwierdzonych uchybień natury procesowej, czyni ocenę potrzeby uzupełniania materiału dowodowego przedwczesną.

Rozstrzygając ponownie sprawę organ powinien wydać postanowienie eliminujące wymienione uchybienia tj. rozpoznać ponownie sprawę merytorycznie oraz ustosunkować się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów, które pozwolą dokonać oceny legalności podjętego rozstrzygnięcia, w tym oceny zasadności nie uwzględnienia wierzytelności Banku w podziale kwoty uzyskanej w egzekucji z prawa majątkowego dotyczącego nieruchomości obciążonej hipoteką Banku.

Stwierdzone naruszenie procesowe powoduje, że odniesienie się przez Sąd do zarzutów merytorycznych skargi, związanych z prawidłowością dokonanego podziału kwoty uzyskanej z egzekucji jest przedwczesne.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd uznał, że organ II instancji, nie rozpoznając należycie sprawy i sporządzając nieprawidłowe uzasadnienia postanowienia, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 124 § 2 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i z tych też przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt.1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490), Sąd zasądzając od Dyrektora Izby Skarbowej [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: [...] zł – wpis sądowy, 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 240 zł – wynagrodzenie pełnomocnika.