Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3515/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 135 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej Pabianice od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 329/18 w sprawie ze skargi A. B., L. K., T. Z., B. K. i E. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; 2) zasądza solidarnie od A. B., L. K., T. Z., B. K. i E. D. na rzecz Gminy Miejskiej Pabianice kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 329/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi A. B., L. K., T. Z., B. K. i E. D., uchylił decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w Pabianicach z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

W dniu 27 grudnia 2012 r. na wniosek A. B., L. K., T. Z., B. K. i E. D. zostało wszczęte przed Starostą Pabianickim wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w Pabianicach przy ul. [...], oznaczonych w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działki nr: [...] o pow. [...]ha, [...] o pow. [...]ha, [...] o pow. [...]ha, [...] o pow. [...]ha i [...] o pow. [...]ha.

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Starosta Pabianicki wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej orzekł, na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.g.n.", o odmowie zwrotu wymienionych wyżej działek, podnosząc w uzasadnieniu, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Odwołanie od powyższej decyzji skutecznie wnieśli A. B. i L. K.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Wojewoda Łódzki, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1960 r. nr [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa m.in. część nieruchomości o pow. [...]m2 oznaczonej na planie sytuacyjno-pomiarowym nr [...]. Właścicielami wywłaszczonej nieruchomości byli F. D. i K. C. Wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 2, 3 i 20 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70). Jak wskazano w ww. orzeczeniu m.in. nieruchomość oznaczona nr [...] przeznaczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego.

Zaświadczeniem lokalizacyjnym Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia [...] stycznia 1958 r. wyrażono zgodę na lokalizację szczegółową budownictwa na terenie położonym w Pabianicach w obrębie ulic: [...], [...], [...] i [...]. Zgodnie z wnioskiem [...] o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości m.in. ww. nieruchomość była niezbędna dla realizacji budynków mieszkalnych. Jednocześnie powołano się na ww. zaświadczenie lokalizacyjne. Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] lipca 1960 r. utrzymała w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi Urząd Spraw Wewnętrznych nr [...]. Organ II instancji zauważył, że co prawda w decyzji z dnia [...] października 2016 r. przywołano decyzję Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1965 r., która odnosiła się do odszkodowania, a nie wywłaszczenia, to jednak nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.

Wojewoda wyjaśnił następnie, że z zaświadczenia Prezydium Rady Narodowej w Pabianicach Miejskiej Pracowni Geodezyjnej z dnia 3 kwietnia 1965 r. wynika, że część działki oznaczonej na planie "Geoprojekt" nr [...] (L.dz. [...]), stanowiącym podstawę do wywłaszczenia powierzchni [...]m2 miała faktycznie powierzchnię [...]m2, która była powierzchnią obowiązującą. W aktach organu I instancji znajduje się zaświadczenie Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Pabianicach z dnia [...] sierpnia 2016 r., z którego wynika, że działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], położone w Pabianicach w obrębie [...] przy ul. [...] stanowią część nieruchomości o pow. [...]m2, oznaczonej na planie geodezyjnym L. dz. ewid. [...] numerem [...].

Organ II instancji stwierdził, że w toku prowadzonego przed organem I instancji postępowania przeprowadzono oględziny nieruchomości, objętych wnioskiem o zwrot, oznaczonych jako działki nr [...], z których wynika, że działka nr [...] zabudowana jest pawilonem handlowym. Działki nr [...] i część działki nr [...] od strony północnej utwardzone są chodnikiem z płyt chodnikowych oraz płytami betonowymi jumbo. Na części działki nr [...] znajduje się urządzony trawnik. Część działek nr [...] i nr [...] utwardzona płytami jumbo stanowi dojazd do pawilonu od strony północnej. Dwa wejścia do pawilonu znajdują się od strony południowej, a jedno od strony północnej. W bezpośrednim sąsiedztwie pawilonu handlowego od strony południowej, wschodniej i zachodniej znajdują się budynki mieszkalne wielorodzinne.

Wojewoda wskazał także, że Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Pabianicach - Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej decyzją z [...] marca 1966 r. orzekło o nieodpłatnym przekazaniu w użytkowanie [...] części działki ziemi niezabudowanej będącej w administracji [...] o obszarze [...]m2 położonej w Pabianicach przy ul. [...], pochodzącej z większej nieruchomości zabudowanej, położonej w Pabianicach przy ul. [...] o ogólnym obszarze [...]m2 z przeznaczeniem części omawianego terenu pod budowę pawilonu handlowego, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...], wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Pabianicach z dnia [...] grudnia 1965 r. Jednocześnie wskazano, iż pozostała część działki z budynkiem mieszkalnym w Pabianicach przy ul. [...] pozostaje nadal w administracji [...]. Z kolei z protokołu zdawczo - odbiorczego części nieruchomości, z dnia 30 marca 1966 r., zawartego pomiędzy [...] a [...] wynika, że na podstawie ww. decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Pabianicach - Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1966 r. - [...] przekazał nieodpłatnie w użytkowanie [...] z dniem 1 stycznia 1966 r. część działki o obszarze [...]m2 położonej w Pabianicach przy ul. [...], pochodzącej z większej nieruchomości zabudowanej położonej w Pabianicach przy ul. [...] o ogólnym obszarze [...]m2. Omawiana część działki niezbędna była [...] pod budowę pawilonu handlowego, przeznaczonego do sprzedaży artykułów mięsno - wędliniarskich.

Mając na uwadze powyższe, Wojewoda stwierdził, że budowa pawilonu handlowego jest kontynuacją założeń planu realizacyjnego osiedla mieszkaniowego, gdyż osiedle mieszkaniowe to nie tylko bloki mieszkalne, ale również niezbędna infrastruktura, inwestycje oraz urządzenia służące mieszkańcom osiedla mieszkaniowego, co wskazuje, że nie tylko tereny, na których posadowione zostały bloki mieszkalne będą uznane za wykorzystane na cel wywłaszczenia.

Organ odwoławczy podkreślił także, że na działkach nr [...] i części działki nr [...] od strony północnej znajduje się chodnik. Na części działki nr [...] znajduje się urządzony trawnik. Część działek nr [...] i nr [...] stanowi dojazd do pawilonu od strony północnej. W bezpośrednim sąsiedztwie pawilonu handlowego od strony południowej, wschodniej i zachodniej znajdują się budynki mieszkalne wielorodzinne. Nieruchomości będące przedmiotem niniejszego postępowania objęte są umową dzierżawy z dnia 17 czerwca 2015 r., zawartą pomiędzy Gminą Miejską Pabianice a "S." w P.

Zdaniem Wojewody, w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że została spełniona przesłanka zwrotu nieruchomości. Sporne działki znajdują się na terenie osiedla mieszkaniowego położonego między ulicami [...], [...], [...] i [...] (dawniej [...]) i zostały zaadaptowane na potrzeby mieszkańców. Organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania występował do Starosty Pabianickiego wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o wyjaśnienie czy działka nr [...] o pow. [...]ha wchodziła w skład nieruchomości o pow. [...]m2, oznaczonej na planie geodezyjnym L. dz. ewid. [...] numerem [...], bowiem organ I instancji w zaskarżonej decyzji wskazał, że z zaświadczenia Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Pabianicach z 26 sierpnia 2016 r. wynika, że działki nr: [...], położone w Pabianicach w obrębie [...] przy ul. [...] stanowią część ww. nieruchomości. Po dokonaniu przez organ odwoławczy analizy materiału dowodowego, ustalono na podstawie mapy sytuacyjnej z projektem podziału zaewidencjonowanej w dniu 14 stycznia 1994 r., za nr [...], że działka nr [...] o pow. [...]ha wywodzi się z pl. nr 8. Organ I instancji w odpowiedzi na powyższe wezwania wskazał, że zaświadczenie z dnia 26 czerwca 2016 r. zostało wydane na podstawie złej jakości materiałów dołączonych przez Wydział Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Pabianicach do pisma z 18 sierpnia 2016 r. przez co omyłkowo wpisano, że działka numer [...] wchodziła w skład nieruchomości o pow. [...]m2 oznaczonej na planie geodezyjnym L. dz. ewid. [...] numerem [...].

W związku z powyższy organ II instancji stwierdził, że skoro działka nr [...] nie wywodzi się nieruchomości wywłaszczonej od poprzedników prawnych stron postępowania nie powinna być objęta niniejszym postępowaniem. Organ I instancji winien w stosunku do ww. działki umorzyć postępowanie. Jednakże z uwagi na fakt, że umorzenie postępowania przed organem I instancji odnośnie działki nr [...] prowadziłoby w konsekwencji również do braku możliwości zwrócenia ww. działki, organ odwoławczy zdecydował się na utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Na powyższą decyzję skargę złożyli A. B., L. K., T. Z., B. K. i E. D., zarzucając naruszenie:

- art. 137 w zw. z art. 136 ust. 3 oraz art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n.;

- art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a., art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 80 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględniając skargę wskazał, że w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia wymagało czy wystąpiły przesłanki z przepisu art. 137 ust. 1 ustawy, tj. zbędności nieruchomości (oznaczonej obecnie jako działki nr [...]) będącej przedmiotem wywłaszczenia dla osiągnięcia celu wywłaszczenia. Jeśli bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany na działce objętej wnioskiem, zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja tego celu nastąpiła.

Sąd zwrócił uwagę, że z akt sprawy wynika, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło na wniosek [...] z dnia 19 stycznia 1960 r. We wniosku wskazano, że m.in. nieruchomość położona w Pabianicach przy ul. [...], oznaczona geodezyjnym nr [...] została przeznaczona pod budowę budynków mieszkalnych nr [...] w granicach osiedla mieszkaniowego w Pabianicach przy dworcu, zgodnie z zaświadczeniem lokalizacyjnych nr [...] z dnia [...] stycznia 1958 r. wydanym przez Prezydium Wojewódzkiego Rady Narodowej w Łodzi, Wojewódzki Zarząd Architektoniczno – Budowlany.

Orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia [...] kwietnia 1960 r. wskazuje ogólnie na przeznaczenie wywłaszczonych na rzecz Państwa nieruchomości pod budowę osiedla mieszkaniowego, odwołując się wszakże do wniosku [...], jako uzasadniającego dokonane wywłaszczenie. O ile zatem Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów, że realizacja na terenie przeznaczonym, wedle decyzji wywłaszczeniowej, pod budowę osiedla mieszkaniowego infrastruktury służącej powstałemu w otoczeniu osiedlu (jak np. pawilonu handlowego) nie niweczy celu wywłaszczenia, o tyle infrastruktura ta winna być związana z obsługą istniejącego osiedla i jako taka pozostawać jednym z elementów celu, dla którego dokonano wywłaszczenia.

W ocenie Sądu, wniosek o wywłaszczenie wskazywał jedynie na konieczność lokalizacji na wywłaszczanym gruncie bloków mieszkalnych o określonych numerach, odwołując się do zaświadczenia lokalizacyjnego, którego poszukiwania organy zaniechały w niniejszej sprawie (w aktach sprawy znajduje się jedynie kopia odpisu wspomnianego zaświadczenia, sporządzonego przez [...]). Nie jest jasne, czy wspomniana lokalizacja obejmowała wyłącznie bloki mieszkalne (jak podano we wniosku) czy również i ewentualnie jakie inne obiekty towarzyszące osiedlu. Zdaniem Sądu okoliczności tej organy nie próbowały wyjaśnić, uznając że budowa pawilonu handlowego, służącego mieszkańcom osiedla, w następstwie późniejszej decyzji lokalizacyjnej stanowi realizację celu wywłaszczenia. Konkluzja ta, bez choćby próby ustalenia rzeczywistego celu wywłaszczenia, wydaje się, na obecnym etapie postępowania, nieuprawniona. Dostrzegając starania organów, zmierzające do zgromadzenia dokumentacji archiwalnej, Sąd stwierdził, że nie można nie zauważyć, że ograniczały się one do poszukiwania wyłącznie akt wywłaszczeniowych (które zachowały się, jak wynika z pism Archiwum Państwowego i Urzędu Miasta Pabianice, jedynie w części). Kwestii, w oparciu o jakie akty wydane zostało zaświadczenie lokalizacyjne, o którym mowa we wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego (i jaka była treść samego zaświadczenia, ponieważ kopia jego odpisu, z uwagi na urwane w części zdanie – "(...) stanowiącym własność" - oraz dokonane skreślenie, wskazywać może na niekompletność), nie badano, poprzestając na ogólnym sformułowaniu orzeczenia wywłaszczeniowego. W kontekście zarzutów skargi, zaniechanie to Sąd uznał za uzasadniające zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Bez podjęcia próby ustalenia treści zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia 23 stycznia 1958 r. i ewentualnie aktów, w oparciu o które zaświadczenie to zostało wydane, nie jest możliwe odniesienie się do zarzutu, związanego z wybudowaniem pawilonu handlowego na wywłaszczonej nieruchomości jedynie "przy okazji" dokonanego wywłaszczenia.

Jeżeli natomiast chodzi o prawidłowość rozstrzygnięcia w odniesieniu do działki nr [...], Sąd zgodził się z tym, że ewentualne ustalenie, że działka ta nie była częścią, wywłaszczonej od poprzedników prawnych skarżących, nieruchomości, winno skutkować umorzeniem postępowania w tym zakresie z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina Miejska Pabianice, zarzucając naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. przez błędną wykładnię i tym samym uznanie, że nie zaistniały przesłanki uznania do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;

2) przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że dowody, na podstawie których organy orzekły o odmowie zwrotu nieruchomości, były niewystarczające.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi;

2) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;

3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. B., L. K., T. Z., B. K. i E. D. wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.), po wcześniejszym przesłaniu stronom informacji o zamiarze wyznaczenia posiedzenia niejawnego i umożliwieniu złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie na piśmie.

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji o odmowie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Jak wynika z uzasadniania wyroku powodem uchylenia zaskarżonych decyzji było nieustalenie w oparciu o jakie akty wydane zostało zaświadczenie lokalizacyjne, o którym mowa we wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, jaka była jego treść ponieważ kopia jego odpisu może wskazywać na niekompletność, a w konsekwencji bez ustalenia treści zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia 23 stycznia 1958 r. i ewentualnie aktów w oparciu o które zostało wydane, nie jest możliwe odniesienie się do zarzutu związanego z wybudowaniem pawilonu handlowego na wywłaszczonej nieruchomości jedynie "przy okazji" dokonanego wywłaszczenia.

W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania. W zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną wykładnię i tym samym uznanie, że nie zaistniały przesłanki uznania odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Natomiast w zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazano na naruszenie art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że dowody na podstawie których organy orzekły o odmowie zwrotu nieruchomości, były niewystarczające. Skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu tego zarzutu wskazywał między innymi na dowody zawarte w aktach sprawy, które przy wydawaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zostały pominięte.

W takich okolicznościach sprawy należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty materialnoprawne można rozważać dopiero wówczas gdy ustalenia w sprawie są bezsporne.

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy, oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy i stanowiącego podstawę faktyczną wydania zaskarżonego aktu. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem. Naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. jest więc takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które doprowadzi do przedstawienia przez wojewódzki sąd administracyjny stanu sprawy w sposób nie uwzględniający materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych sprawy.

Odnosząc się do wskazanego w uzasadnieniu wyroku powodu uchylenia decyzji, to przede wszystkim zauważyć należy, że w aktach administracyjnych (karta 57) znajduje się kopia zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia 23 stycznia 1958 r. Na tej kopii zaświadczenia znajduje się oryginalny dopisek o treści "Oryginał w aktach arch. sprawy [...]" oraz oryginalna pieczątka Inspektor w Wydziale Gospodarki Nieruchomościami mgr A. L. i podpis, oraz oryginalna pieczątka Starostwa Powiatowego w Pabianicach Wydział Gospodarki Nieruchomościami. W takich okolicznościach, a nadto mając na uwadze znaczny upływ czasu nie można pomijać opisanej wyżej kopii zaświadczenia lokalizacyjnego.

Nadto zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego oceniając zebrany materiał dowodowy nie można nie uwzględniać okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym przypadku okoliczności związanych z upływem czasu. Zaświadczenie lokalizacyjne ma datę 23 stycznia 1958 r., wniosek o wywłaszczenie z dnia 19 stycznia 1960 r. w którym powołano wskazane zaświadczenie lokalizacyjne został złożony w dniu 20 stycznia 1960 r., orzeczenie o wywłaszczeniu zostało wydane [...] kwietnia 1960 r., a wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony 27 grudnia 2012 r. W takich okolicznościach, mając na uwadze, że od daty wydania zaświadczenia lokalizacyjnego do daty złożenia wniosku o zwrot nieruchomości minęły 54 lata, jak również zasady przechowywania akt archiwalnych, zebranie pełnego materiału dowodowego niejednokrotnie może być niemożliwe. Dlatego też dokonując oceny, czy organ administracji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w danej sprawie nie można nie dostrzegać tak znacznego upływu czasu, istotne jest czy w takich okolicznościach organ podjął wszelkie możliwe czynności pozwalające na wyjaśnienie stanu sprawy. W niniejszej sprawie najważniejsze dokumenty pozwalające organowi na orzekanie były w jego posiadaniu.

W takich okolicznościach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest zasadny.

Natomiast odniesienie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego na tym etapie sprawy jest przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie skargę dokona kontroli zaskarżonej decyzji uwzględniając cały materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.