Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1128/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 pkt 1 - 10, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2013 roku sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat A. Ł. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej K. P. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat A. Ł. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. oraz w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 1 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012 r. 1015), dalej u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. Nr [...], odmawiające uznania zarzutów zgłoszonych na postępowanie egzekucyjne, prowadzone wobec K.P. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 lutego 2012 r. Nr [...] wystawionego przez Wójta Gminy T.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu 13 lutego 2012 r. Wójt Gminy T. wystawił na K.P. tytuł wykonawczy Nr [...], obejmujący należność z tytułu grzywny za niestawienie się na rozprawę w kwocie 50,00 zł i skierował go celem przymusowej realizacji w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.

W dniu 23 maja 2012 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. wpłynęło pismo K.P. zatytułowane "Sprzeciw od tytułu wykonawczego z dnia 13 lutego 2012 r. Nr [...], który to otrzymałam w dniu 22 maja 2012 r. od Komornika Urzędu Skarbowego w T." W przedmiotowym piśmie strona zakwestionowała istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponadto podniosła zarzut niedopuszczalności egzekucji oraz niespełnienia przez przedmiotowy tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wierzyciel uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez stronę w piśmie z dnia 22 maja 2012 r. Na powyższe postanowienie zobowiązana złożyła dniu 14 czerwca 2012 r. zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Wójta Gminy T.

W związku z powyższym w dniu 6 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T., powołując się na stanowisko wierzyciela wyrażone w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] r. Nr [...] odmówił uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 lutego 2012 r. Nr [...].

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ egzekucyjny wskazał, iż grzywna została na skarżącą nałożona postanowieniem Wójta Gminy T. z dnia [...] r. Zobowiązana nie uiściła przedmiotowej grzywny, a zatem grzywna jest wymagalna. W zakresie natomiast zgłoszonego zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wyjaśnił, iż strona nie przedstawiła w tym zakresie żadnej argumentacji, nie uzasadniła podniesionego zarzutu, zatem brak było podstaw do ustosunkowania się przez organ egzekucyjny do tego zarzutu.

Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie. Zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia wskazując, iż udokumentowała fakt nieistnienia obowiązku. Odniosła się w tym zakresie do kwestii zasadności nałożenia na nią grzywny objętej tytułem wykonawczym z dnia 13 lutego 2012 r. Nr [...] i związanego z tym postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez Wójta Gminy T. Ponadto opisała w sposób bardzo szczegółowy przebieg korespondencji w tym zakresie.

W uzasadnieniu postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy powołał brzmienie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, iż w niniejszej sprawie rozpatrzeniu podlegały zarzutu, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6 oraz pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ odwoławczy powołał brzmienie art. 34 § 1 i art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, iż z uwagi na fakt, że organ egzekucyjny był związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. zasadnie podzielił argumentację Wójta Gminy T. w tym zakresie. Wskazał, iż grzywna za niestawienie się K.P. na rozprawie została nałożona przez Wójta Gminy T. ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...]. Postanowienie to było przedmiotem zaskarżenia i zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...]. W związku z tym, iż zobowiązana nie uregulowała grzywny wynikającej z postanowienia Wójta Gminy T. z dnia [...] r. Nr [...], zobowiązanie to nadal istnieje i jest wymagalne.

W zakresie pozostałych zarzutów zgłoszonych przez stronę na podstawie art. 33 pkt 6 oraz pkt 10 u.p.e.a. organ odwoławczy wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie jest związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu wydanym w trybie art. 34 § 1 ww. ustawy.

W odniesieniu do zarzutu, zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 6 u.p.e.a., tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.i zauważył, iż badanie dopuszczalności egzekucji (zgodnie z art. 29 § 1u.p.e.a.) następuje z urzędu i ma miejsce w momencie przyjmowania tytułu egzekucyjnego do realizacji. Badanie to obejmuje w szczególności ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Oznacza to, że przed kontrolą jakichkolwiek innych kwestii dotyczących postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny winien sprawdzić z urzędu formalne przesłanki, które określa się w ww. ustawie mianem "dopuszczalności egzekucji". W zakresie zgłoszonego w piśmie z dnia 23 maja 2012 r. zarzutu niedopuszczalności egzekucji organ wyjaśnił, iż podstawę wystawienia na zobowiązaną tytułu wykonawczego z dnia 13 lutego 2012 r. Nr [...] stanowiło ostateczne postanowienie Wójta Gminy T. z dnia [...] r. Nr [...] o nałożeniu grzywny. Jednocześnie należność objęta tym tytułem wykonawczym, na mocy art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podlegała egzekucji administracyjnej, a zatem tytuł ten został prawidłowo skierowany, celem jego realizacji, do administracyjnego organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.

W związku z powyższym zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi zgłoszony przez K.P. zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.

Z kolei, w odniesieniu do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podkreślił, że zobowiązana formułując zarzut o którym mowa w art. 33 pkt 10 ww. ustawy w żaden sposób nie wskazała na czym niespełnienie wymogów określonych w art. 27 tej ustawy polegało i jakich elementów tytułu wykonawczego zarzut dotyczy. W sprawie zarzutów zgłoszonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie można domniemywać zarzutów i niejako z urzędu oceniać poprawności wystawionego tytułu wykonawczego.

Organ zaznaczył, iż bez wpływu na ocenę zgłoszonych zarzutów pozostają podniesione przez skarżącą kwestie związane z merytorycznymi okolicznościami dotyczącymi przebiegu postępowania i podjętych rozstrzygnięć w sprawach dotyczących nieprawidłowości w przedmiocie wezwania strony przez Wójta Gminy T. na rozprawę.

Na powyższe postanowienie K.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i kwestionując działania pracownika Urzędu Gminy T.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, powtarzając stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej popierał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn.Dz. U. 2012.270 ) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U. 2012.1015 ) - dalej - u.p.e.a. - stanowi, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, których podstawą może być jedna, bądź kilka z wymienionych enumeratywnie w tym przepisie przesłanek.

A zatem w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany, kwestionując prowadzenie postępowania egzekucyjnego, może wnieść zarzuty wyszczególnione w przepisie art. 33 pkt 1 – 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów.

W niniejszej sprawie skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku objętego wystawionym tytułem wykonawczym, niedopuszczalności prowadzonej względem niej egzekucji oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a.

Zasadnie zatem przyjęły organy, iż zarzuty w niniejszej sprawie zgłoszone zostały na podstawie art. 33 pkt 1, 6 i 10 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 33 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; [...]; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego [...]; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27, który określa wymogi stawiane przez ustawę tytułom wykonawczym.

Powyższe zarzuty skarżąca podnosiła na etapie postępowania egzekucyjnego, nie powtórzyła ich natomiast w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniosła jedynie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzuciła nieprawidłowość działania pracownika Urzędu Gminy T.

Rozpoznając skargę we wskazanym powyżej zakresie Sąd, po dokonaniu kontroli postępowania organów administracji w niniejszej sprawie, doszedł do przekonania, że nie istnieją podstawy uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. , zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 - 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W myśl art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie wierzycielem jest Wójt Gminy T., który postanowieniem z dnia 4 czerwca 2012 r. uznał, iż zgłoszone przez skarżącą zarzuty są nieuzasadnione. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] r.

Organ egzekucyjny prowadzący niniejsze postępowanie – Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. – był związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie złożonych zarzutów opartych na przepisie punktu 1 art. 33 u.p.e.a.

W rozpoznawanej sprawie egzekucja administracyjna prowadzona jest na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 13 lutego 2012 r. nr [...] wystawionego przez Wójta Gminy T. Jego podstawę stanowiło nałożenie przez ten organ na skarżącą, postanowieniem z dnia [...] r. grzywny za niestawiennictwo na rozprawie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r.

Zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2012 r., sygn. II FSK 1221/11, LEX nr 1113569).

W tym miejscu wskazać należy, że - jak wynika z akt przedmiotowej sprawy - grzywna nałożona na skarżąca nie została do chwili obecnej zapłacona. Tym samym zasadnie uznały organy obu instancji, że zobowiązanie obciążające skarżącą nadal istnieje i jest wymagalne. Wynika ono z postanowienia Wójta Gminy T. z dnia [...] r., cały czas funkcjonującego w obrocie prawnym.

Zasadnie również uznały, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut niedopuszczalności środka egzekucyjnego. Środek egzekucyjny jest bowiem niedopuszczalny wówczas, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, albo został wprawdzie przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 26/12, LEX nr 1145231). W rozpoznawanej sprawie należność w postaci grzywny, objęta tytułem wykonawczym z dnia 13 lutego 2012 r. nr RF.316.01/2012, podlegała egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej). Egzekucja należności skierowana została do realizacji przez organ egzekucyjny, jakim w niniejszej sprawie był Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. Nie było zatem podstaw by uznać, że w niniejszej sprawie prowadzenie egzekucji nie jest dopuszczalne.

Co zaś do zarzutu wynikającego z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. wskazać należy, że art. 27 u.p.e.a. określa ustawowe wymogi stawiane tytułom wykonawczym, będącym podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny jest zobowiązany z urzędu badać, czy tytuł zawiera wszystkie treści określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., a w przypadku niespełnienia ustawowych wymogów organ ten nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W niniejszej sprawie skarżąca nie sprecyzowała, jakich wymogów przewidzianych wskazanym przepisem nie spełnia wystawiony na nią tytuł wykonawczy. Zasadnie jednak, po przeprowadzeniu jego analizy w zakresie spełnienia wymogów formalnych organ odwoławczy wskazał, że zawierał on wszystkie wymagane prawem elementy. Tym samym spełniał wymogi wskazane przez art. 27 u.p.e.a. Prawidłowo zatem nie uwzględniono zarzutu, którego podstawą był art. 33 pkt 10 u.p.e.a.

Wskazać ponadto należy, iż w skardze K.P. zakwestionowała prawidłowość wykonywania przewidzianych prawem zadań przez pracownika Urzędu Gminy T. W odpowiedzi na wezwanie organu do sprecyzowania argumentów dotyczących tej kwestii, skarżąca nadesłała pismo, które organ potraktował jako odrębny wniosek, dotyczący działań pracowników Urzędu Gminy i na podstawie art. 65 § 1 w związku z art. 223 k.p.a. przekazał go do załatwienia zgodnie z właściwością miejscową Radzie Gminy T. Artykuł 223 § 2 k.p.a. wprowadza zasadę odpowiedzialności pracownika za niewłaściwe i nieterminowe załatwienie skarg i wniosków. W istocie jest to przepis odsyłający do reżimów odpowiedzialności porządkowej, dyscyplinarnej, albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa.

Sąd uznał, iż organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.

bg