Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 423/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 11, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 76 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi Gminy Z. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej na rzecz Gminy Z. kwotę 11 188 zł (słownie: jedenaście tysięcy sto osiemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Gmina Z. (dalej: "Gmina", "skarżąca", "strona") zwróciła się do Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") o przyznanie w roku 2014 środków finansowych z rezerwy ogólnej budżetu państwa na zakończenie realizacji zadania dotyczącego przystosowania budynku szkoły w G. W. na potrzeby Środowiskowego Domu Samopomocy w G. W. (dalej: "ŚDS") wraz z dobudową sali rehabilitacyjnej, (dalej także jako "Zadanie").

Pismem z 19 sierpnia 2014 r. Gmina została poinformowana, że Prezes Rady Ministrów zarządzeniem Nr 57 z 12 sierpnia 2014 r., zwiększył z ogólnej rezerwy budżetowej wydatki budżetowe w części, której dysponentem jest Wojewoda [...] o kwotę 1.400.000 zł z przeznaczeniem dla Gminy na dofinansowanie ww. zadania oraz że w celu otrzymania dotacji obowiązana jest m.in. do dokonania aktualizacji Programu inwestycji oraz dopełnienia wszystkich wymogów mających na celu zakończenie zadania do dnia 31 grudnia 2014 r.

Pismem z 27 sierpnia 2014 r. Gmina złożyła zobowiązanie do rzeczowego wykonania zadania i wykorzystania dotacji w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r., a także aktualizację Programu inwestycji zawierającą deklarację zrealizowania zadania w okresie wrzesień - grudzień 2014 r.

Decyzją z [...]września 2014 r. nr [...]Minister Finansów (dalej także jako "Minister") dokonał zwiększenia wydatków w budżecie państwa na rok 2014 w dziale 852, rozdz. 85203, § 6310 o kwotę 1.400.000 zł z przeznaczeniem dla Gminy na realizację zadania. Pismem z 23 września 2014 r. poinformowano Gminę, że dotacja zostanie przekazana po przedłożeniu pisma/wniosku o wypłatę dotacji wraz z dokumentami potwierdzającymi wykonanie zadania, w tym poprawnie opisanymi fakturami, protokołami odbioru robót/dostawy, umowami z wykonawcami/dostawcami oraz przelewami bankowymi (jeśli poniesiony wydatek został już zapłacony ze środków własnych).

W celu realizacji zadania, po przeprowadzeniu dwóch postępowań o zamówienia publiczne, Gmina zawarła następujące umowy:

1) nr [...] z [...] października 2014 r. pomiędzy Gminą a A. N., prowadzącym działalność gospodarczą pn. "[...]A. N." na wykonanie przedmiotowego zadania inwestycyjnego (zgodnie z § 1 ust. 3 ww. umowy wykonawca zobowiązał się do wykonania przedmiotu zamówienia w terminie do dnia [...] grudnia 2014 r.);

2) nr [...]z [...] listopada 2014 r. pomiędzy Gminą a J. F., prowadzącym działalność gospodarczą pn. "[...] II s.c. I. M. – F., J. F." na pełnienie nadzoru inwestorskiego przy realizacji przedmiotowej inwestycji.

Wnioskiem z 22 grudnia 2014 r. Gmina wystąpiła do [...]Urzędu Wojewódzkiego o uruchomienie środków finansowych w wysokości 1.008.604,14 zł załączając do pisma kopie następujących dokumentów: protokołu końcowego odbioru robót budowlanych z [...] grudnia 2014 r., faktury VAT Nr [...] z [...] grudnia 2014 r. na kwotę 972.604,14 zł za wykonanie robót budowlanych prowadzonych w ramach zadania, faktury VAT Nr [...]z [...] grudnia 2014 r. na kwotę 36.000 zł zapełnienie nadzoru inwestorskiego przy realizacji przedmiotowej inwestycji, umowy z [...] października 2014 r, nr [...]zawartej z wykonawcą robót budowlanych - firmą "[...] A. N.", umowy z [...] listopada 2014 r. nr [...]zawartej z firmą "[...] II s.c. I. M. – F., J. F." na wykonanie nadzoru inwestorskiego oraz dokumentu OT Przyjęcie Środka Trwałego z [...] grudnia 2014 r. nr [...].

Protokół końcowy odbioru robót spisany [...] grudnia 2014 r. potwierdzał zrealizowanie robót w okresie od [...] października 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. oraz dobrą jakość ich wykonania. Faktura VAT nr [...] z [...] grudnia 2014 r. na kwotę 972.604,14 zł w opisie zawierała potwierdzenie wykonania robót budowlanych w ramach zadania. Faktura VAT nr [...] z [...] grudnia 2014 r. na kwotę 36.000 zł w opisie zawierała potwierdzenie wykonania usługi nadzoru inwestorskiego w ramach zadania. Dowód OT [...] z [...] grudnia 2014 r. potwierdzał, że poniesione nakłady na rozbudowę środka trwałego w wysokości 1.008.604,14 zł przeksięgowano na zwiększenie jego wartości początkowej.

W związku z powyższym 29 grudnia 2014 r. Województwo [...] przekazało wnioskowaną kwotę dotacji na rachunek bankowy Gminy, zaś 30 grudnia 2014 r. Gmina Z. dokonała zapłaty za faktury wystawione przez firmę "[...] A. N." oraz firmę "[...]II s.c. I. M. – F., J. F.".

Pismem z 30 grudnia 2014 r. wezwano Gminę do przedłożenia rozliczenia wykorzystania dotacji, a pismem z [...] stycznia 2015 r. do przesłania kopii dziennika budowy, protokołów po przeprowadzeniu obowiązkowych kontroli przez uprawnione organy przed wydaniem decyzji pozwolenia na użytkowanie oraz pozwolenia na użytkowanie.

Pismem z [...] stycznia 2015 r. Gmina poinformowała, że jako inwestor nie uzyskała jeszcze decyzji właściwego organu Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie. Wystąpiono o wydłużenie terminu złożenia wnioskowanych dokumentów.

[...] Urząd Wojewódzki w Ł. wszczął kontrolę w Gminie oraz w miejscu realizacji zadania w zakresie prawidłowości wydatkowania środków budżetowych na realizację zadania. W dniu [...] stycznia 2015 r. zespół kontrolerów dokonał oględzin inwestycji i ustalił, że prace budowlane, wbrew przedstawionej dokumentacji, nie zostały zakończone. Wykonano roboty stanu surowego zamkniętego, w tym: roboty ziemne, roboty fundamentowe, ściany konstrukcyjne, elementy żelbetonowe, więźbę dachową, pokrycie dachowe bez blachy, ścianki działowe. Stwierdzono wykonanie tych prac w 100%. Stan zaawansowania prac przy realizacji inwestycji na dzień [...] stycznia 2015 r. utrwalony został również na zdjęciach i filmach nakręconych podczas oględzin obiektu, stanowiących załącznik do protokołu oględzin.

W wyniku przeprowadzonych [...] lutego 2015 r. powtórnych oględzin budynku ŚDS w G. W. stwierdzono wykonanie inwestycji, co znajduje potwierdzenie w protokole oględzin nr [...].

Pismem z 9 marca 2015 r. Gmina przekazała informację o wyborze najkorzystniejszej oferty, gwarancję bankową (zabezpieczenie należytego wykonania umowy), opis techniczny do dokumentacji technicznej oraz decyzję Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego z [...]lutego 2015 r. Pismem z 17 marca 2015 r. Gmina przekazała aneks do projektu Przebudowa i przystosowanie budynku szkoły pod potrzeby środowiskowego domu samopomocy, projekt budowlany, a także opis do projektu zagospodarowania terenu. Pismem z 18 marca 2015 r. Gmina skorygowała rozliczenie przekazane pismem z 20 lutego 2015 r. poprzez zmianę zapisu "Roboty budowlane zrealizowano zgodnie z projektem technicznym" na zapis: "Roboty budowlane zrealizowano zgodnie z projektem technicznym lecz niezgodnie z umową. Obecnie Gmina Z. oczekuje na uzyskanie przez użytkownika obiektu, tj. Stowarzyszenie [...] będące stroną w decyzji pozwolenie na budowę, decyzji pozwolenie na użytkowanie obiektu".

Pismem z 29 kwietnia 2015 r. [...] Urząd Wojewódzki przekazał Gminie projekt wystąpienia pokontrolnego, w którym stwierdzono, że udzielona Gminie dotacja celowa została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Pismem z 22 maja 2015 r. Gmina złożyła zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego. Pismem z 17 czerwca 2015 r. [...] Urząd Wojewódzki poinformował Gminę, że złożone zastrzeżenia zostały oddalone.

W wystąpieniu pokontrolnym z [...] czerwca 2015 r. Wojewoda zobowiązał Gminę do zwrotu, w terminie 15 dni od daty otrzymania wystąpienia pokontrolnego, dotacji celowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w łącznej kwocie 1.008.604,14 zł wraz z odsetkami.

Pismem z 17 lipca 2015 r. Wojewoda wezwał Gminę do zwrotu kwoty 1.008.604,14 zł wraz z należnymi odsetkami.

W związku z niedokonaniem zwrotu ww. kwoty, pismem z 11 sierpnia 2015 r. Wojewoda wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji celowej udzielonej z budżetu państwa Gminie na realizację zadania.

Decyzją z [...]listopada 2015 r. [...]Wojewoda określił Gminie kwotę dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu państwa, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 1.008.604,14 zł oraz określił termin, od którego nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Po rozpatrzeniu odwołania Gminy, decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Minister Finansów uchylił decyzję Wojewody z [...] listopada 2015 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Minister wskazał, że organ I instancji powinien ustalić, które części zadania nie zostały wykonane, a następnie określić ich wartość w celu dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] Wojewoda zobowiązał Gminę do zwrotu do budżetu państwa dotacji celowej, przekazanej Gminie Z. w roku 2014 na realizację zadania w kwocie 398.782,61 zł, jako dotacji celowej niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2014, wraz z odsetkami.

Po rozpatrzeniu odwołania Gminy, decyzją z [...]kwietnia 2017 r. nr [...] Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] grudnia 2016 r.

Na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] kwietnia 2017 r. Gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]z [...] grudnia 2016 r. oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1107/17 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...]kwietnia 2017 r. nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Gminy, decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] Minister Finansów uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] grudnia 2016 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Realizując wytyczne, zawarte w wyroku WSA w Warszawie z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1107/17, Minister stwierdził, że postępowanie dowodowo-wyjaśniające wymaga uzupełnienia. Ze względu na to, że Gmina zakwestionowała określoną przez powołanego biegłego w zakresie kosztorysowania budowlanego (R. A.) wartość robót, które nie zostały wykonane w całości zgodnie z obowiązującymi terminami, Wojewoda został zobowiązany do rozważenia celowości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem wszystkich stron postępowania oraz biegłego w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności dotyczących ustalenia rzeczywistego zakresu wykonania kosztorysu i ustalenia wartości robót pozostałych do wykonania dla przedmiotowej inwestycji. Ponadto Minister Finansów zwrócił uwagę na konieczność powtórnego zbadania i wyjaśnienia wątpliwości dotyczących pisma z [...] października 2016 r. sporządzonego przez [...] B. B., podpisanego przez R. A. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnobudowlanej, w kontekście wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawartym w wyroku, iż "Stroną umowy z Wojewodą [...] była B. B., a nie powołany postanowieniem organu I instancji na biegłego R. A., który w znajdującej się w aktach sprawy korespondencji mailowej z urzędem zobowiązał się do wykonania usługi, przedstawił cenę za usługę oraz warunki jej realizacji. R. A. nie zawarł z Wojewodą [...]umowy na realizację zlecenia, tj. wyceny w formie szczegółowego kosztorysu dotyczącego robót pozostałych do wykonania kontrolowanego zadania".

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], Wojewoda [...] zobowiązał Gminę Z. do zwrotu do budżetu państwa dotacji celowej, przekazanej Gminie Z. w roku 2014 na realizację zadania w kwocie 398.782,61 zł, jako dotacji celowej niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2014 wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin zwrotu niewykorzystanej dotacji, tj. od 1 lutego 2015 r. do dnia zapłaty.

Gmina złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2019 r.

Po rozpatrzeniu odwołania Gminy, Minister Finansów (dalej także jako "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "organ"), decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody z [...] sierpnia 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że dotacje celowe przyznane jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, w części niewykorzystanej w danym roku, podlegają zwrotowi do budżetu państwa w części, w jakiej zadanie nie zostało wykonane. Z dotacjami niewykorzystanymi mamy co do zasady do czynienia w przypadku gdy zadanie, na które otrzymano finansowanie (dofinansowanie) nie zostanie zrealizowane w całości lub w części, w przypadku niedokonania zapłaty w terminie określonym w umowie dotacyjnej albo w terminie do dnia 31 grudnia roku, na który przyznano dotację (w przypadku braku umowy), zapłaty za tzw. puste faktury. Organ wskazał, że Gmina w piśmie z 27 sierpnia 2014 r. złożyła zobowiązanie do rzeczowego wykonania zadania i wykorzystania dotacji do 31 grudnia 2014 r., a także przedstawiła aktualizację kosztów realizacji zadania inwestycyjnego do kwoty przyznanej dotacji oraz dokonała korekty programu inwestycji deklarując realizację zadania w okresie wrzesień - grudzień 2014 roku. Po otrzymaniu informacji o przyznaniu dotacji celowej, Gmina przeprowadziła postępowanie przetargowe na wyłonienie wykonawcy zadania, samodzielnie określając w podpisanej z wykonawcą umowie z [...] października 2014 r. nr [...]. termin jego wykonania na dzień [...] grudnia 2014 r. Pismem z 22 grudnia 2014 r. Gmina złożyła wniosek o wypłatę dotacji wraz z wymaganymi dokumentami, tj. m.in. protokołem końcowego odbioru robót budowlanych z [...] grudnia 2014 r. oraz faktury VAT nr [...]z [...] grudnia 2014 r. na kwotę 972.604,14 zł za wykonanie robót budowlanych prowadzonych w ramach zadania oraz nr [...] z [...] grudnia 2014 r. na kwotę 36.000 zł za pełnienie nadzoru inwestorskiego przy realizacji przedmiotowej inwestycji. W wyniku kontroli przeprowadzonej [...] stycznia 2015 r. w Gminie oraz w miejscu realizacji zadania stwierdzono, że prace budowlane polegające na realizacji zadania są w toku, wbrew przedstawionym wcześniej dokumentom (m.in. protokołowi końcowego odbioru robót budowlanych z [...] grudnia 2014 r.). Z oględzin został sporządzony protokół (podpisany przez Burmistrz Miasta Z.). Stan zaawansowania prac przy realizacji inwestycji na dzień [...] stycznia 2015 r. (dzień oględzin inwestycji) został uwidoczniony na zdjęciach i filmach nakręconych podczas oględzin obiektu. Ze zgromadzonej dokumentacji wynikało jednoznacznie, że na dzień [...] stycznia 2015 r. na terenie Środowiskowego Domu Samopomocy w G. W. trwały roboty budowlane, zespół kontrolerów stwierdził wówczas, że prace budowlane są w toku, wskazując szczegółowo w protokole prace, które nie zostały dokończone w terminie wynikającym z umowy z wykonawcą. Stan faktyczny budynku na dzień [...] stycznia 2015 r. bezsprzecznie potwierdza, że nie wykonano robót instalacyjnych oraz wykończeniowych, czyli budynek posiadał istotne wady, które powinny znaleźć odzwierciedlenie w protokole odbioru robót. Na niekorzyść strony świadczy także m.in. fakt podpisania [...] grudnia 2014 r. protokołu końcowego odbioru robót, w którym potwierdzono zrealizowanie robót w okresie od [...] października 2014 r. do dnia [...] grudnia 2014 r. oraz dobrą jakość wykonanych robót, zaś w punkcie 11, dotyczącym uwag stron, wpisano znak "Z" co oznacza, że strony nie wniosły uwag do protokołu końcowego odbioru robót. Za nieprawidłową Minister uznał także przedłożoną przez Gminę wraz z wnioskiem o wypłatę dotacji, fakturę VAT nr [...] r. z [...] grudnia 2014 r. na kwotę 972.604,14 zł, zawierającą opis wykonania robót budowlanych w ramach zadania. Zgodnie z paragrafem 1 ust. 7 umowy wykonawczej nr [...] r. z [...] października 2014 r. podstawą do wystawienia przez wykonawcę faktury VAT miał być podpisany bez uwag przez obie strony (...) protokół końcowego odbioru inwestycji wraz z prawomocna decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, natomiast w piśmie Gminy z [...] stycznia 2015 r. podano, że "Gmina Z. jako inwestor nie uzyskała jeszcze decyzji właściwego organu nadzoru budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie". Minister uznał, że na dzień 31 grudnia 2014 r. zadanie, na które Gmina otrzymała dotację celową, nie zostało w pełni zrealizowane, zaś dotacja została wykorzystana nieprawidłowo, poprzez pokrycie kosztów obejmujących prace niewykonane w momencie zapłaty i w okresie roku budżetowego. Środki dotacji zostały wykorzystane na realizację zadania, ale inwestycja została dokończona dopiero w 2015 r., decyzję o pozwoleniu na użytkowanie uzyskano 16 listopada 2015 r. Pomimo, że Gmina zapłaciła wynagrodzenie wykonawcom, to nie można tego uznać za wykorzystanie dotacji, gdyż zgodnie z art. 168 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869), dalej: "ufp", wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. Przepis ten nie przewiduje innego wykorzystania dotacji niż faktyczna zapłata za wykonane zadanie. Zatem skoro Gminie została udzielona dotacja na realizację konkretnego zadania inwestycyjnego, to dla jej uzyskania i prawidłowego wydatkowania, zadanie inwestycyjne powinno zostać zrealizowane w całości. W sprawie zadanie inwestycyjne nie zostało zrealizowane w całości w terminie do 31 grudnia 2014 r., ale środki przeznaczone na ten cel w całości zostały wydatkowane. Zapłacono również za roboty niewykonane, ale objęte zakresem dotacji i niezbędne do uznania, że cel dotacji został zrealizowany. Obejmował on pełny zakres rzeczowy inwestycji, który w dacie wydatkowania dotacji nie został osiągnięty. W ocenie Ministra niezasadny jest zarzut, iż "nastąpiło celowe działanie zmierzające do uszczuplenia dochodów Gminy Z, poprzez uprzednie celowe udzielenie dotacji w terminie uniemożliwiającym właściwe wykorzystanie (...)". Organ podkreślił, że zadaniem beneficjenta dotacji jest dokonanie samodzielnej oceny możliwości wykorzystania dotacji zgodnie z postawionymi warunkami, tj. zakończenia realizacji zadania do [...] grudnia 2014 r. wraz z uzyskaniem prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz wykorzystanie dotacji do 31 grudnia 2014 r. Gmina posiadała wiedzę i rozeznanie co do możliwości zrealizowania dotowanego zadania w ustalonym terminie i dobrowolnie zobowiązała się do zakończenia inwestycji w tym terminie (umowa z wykonawcą nr [...] z [...] października 2014 r.) oraz wykorzystania dotacji do końca roku (pismo Gminy z 27 sierpnia 2014 r. zawierające zobowiązanie do rzeczowego wykonania zadania i wykorzystania dotacji w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r. i aktualizację programu inwestycji zawierającą deklarację zrealizowania zadania w okresie wrzesień - grudzień 2014 r.). Jeżeli w ocenie władz Gminy brak było możliwości wykonania zadania w tym terminie, to Gmina mogła złożyć oświadczenie o rezygnacji z wykorzystania dotacji bądź jej części, czego nie uczyniła. Dokumenty w sprawie realizacji zadania m.in. wniosek o wypłatę dotacji, umowa z wykonawcą na wykonanie zadania były podpisane przez Burmistrz Miasta Z., a więc osobę posiadającą wiedzę z zakresu finansów publicznych, znającą zasady dysponowania środkami publicznymi oraz uprawnioną do wydatkowania tych środków. Tym samym organ uznał też, że nie ma racji bytu zawarte w odwołaniu wskazanie, że: "Ważnym jest ustalenie dlaczego i na jakiej podstawie prawnej został określony dzień [...] grudnia 2014 r. jako ostateczna data rozliczenia dotacji, co w konsekwencji oznaczało również dla Gminy Z. konieczność wskazania terminu wykonania umowy na dzień [...] grudnia 2014 roku". W sprawie nie wystąpiło też zjawisko przeniesienia obowiązku finansowego budżetu państwa na jednostkę samorządu terytorialnego, lecz wyłącznie określenie, wynikającego z art. 168 ust. 1 i 6 u.f.p., obowiązku zwrotu dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego. Wykorzystanie dotacji celowej ze środków publicznych po upływie wyznaczonego terminu jest przekroczeniem upoważnienia do dokonania wydatku. Minister zwrócił uwagę, że działając zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji Ministra Finansów z [...]kwietnia 2016 r. nr [...], w celu ustalenia wartości robót pozostałych do wykonania dla przedmiotowej inwestycji, Wojewoda wezwał Gminę do przedstawienia kosztorysu różnicowego, sporządzonego w oparciu o przyjęty do realizacji kosztorys ofertowy firmy [...] A. N. , który określiłby wartość niewykorzystanej do końca 2014 r. dotacji celowej. Gmina nie przedstawiła takiego rozliczenia tłumacząc to przyczynami niezależnymi od Gminy. Wobec tego Wojewoda poinformował beneficjenta, że w oparciu o dokumentację z przeprowadzonych oględzin obiektu w dniu [...] stycznia 2015 r., dokumentację budowy oraz dokumentację z przeprowadzonych ponownie oględzin obiektu w dniu [...] lutego 2015 r., dokonano ustaleń dotyczących zakresu robót wykonanych przez Gminę, który pozwolił określić wartość dotacji niewykorzystanej do końca 2014 r. Ze względu na zakwestionowanie przez Gminę przedstawionego wyżej sposobu określenia wartości robót, które nie zostały wykonane w całości, do określenia koszów niewykonanych robót, Wojewoda powołał biegłego w zakresie kosztorysowania budowlanego – R. A.. Na podstawie umowy nr [...] (§ 1 ust. 1 umowy) zawartej [...] lipca 2016 r. pomiędzy Wojewodą a [...] B. B., reprezentowaną przez R. A., zamawiający powierzył wykonawcy sporządzenie wyceny w formie kosztorysu szczegółowego dotyczącego robót pozostałych do wykonania dla zakończenia inwestycji realizowanej przez Gminę w 2014 roku w ramach spornego Zadania według stanu zaawansowania na dzień [...] stycznia 2015 roku. W § 5 ust. 5 ww. umowy wskazano R. A. jako osobę odpowiedzialną ze strony wykonawcy za wykonanie przedmiotu umowy. W dniu 22 sierpnia 2016 r. biegły złożył w [...] Urzędzie Wojewódzkim wycenę w formie szczegółowego kosztorysu dotyczącego robót pozostałych do wykonania przedmiotowego zadania, określając wartość robót do wykonania w wysokości 362.782,61 zł. Mając z kolei na uwadze zalecenia zawarte w decyzji Ministra Finansów z [...] września 2018 r. nr [...], uwzględniające wytyczne wskazane w wyroku WSA w Warszawie z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1107/17, Wojewoda, przeprowadził dowód z przesłuchania biegłego R. A., przy udziale pełnomocnika Gminy, w dniu 23 maja 2019 r. w [...] Urzędzie Wojewódzkim. Biegły zeznał, że wykonuje samodzielnie funkcje techniczne w budownictwie. Przygotowując kosztorys robót niewykonanych w zakresie przedmiotowej inwestycji opierał się na otrzymanych od zleceniodawcy materiałach, tj. projekcie budowlanym, kosztorysie ofertowym wykonawcy, protokole końcowym odbioru robót, umowie zawartej z wykonawcą, protokole oględzin z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Wojewódzki z [...] stycznia 2015 r., a także projekcie wystąpienia pokontrolnego, zastrzeżeniach do projektu oraz wystąpieniu pokontrolnym. Biegły zeznał, że przy sporządzaniu kosztorysu opierał się także na dokumentacji fotograficznej, ponieważ w czasie wykonywania kosztorysu obiekt budowlany był już wykończony oraz miał pozwolenie na użytkowanie. Biegły wyjaśnił, że dokonał analizy i sprawdził rzetelność kosztorysu ofertowego, który w jego opinii nie posiadał uchybień pomiarowych. Kosztorys ofertowy wydawał się zrobiony rzetelnie, wobec czego w oparciu o wystąpienie pokontrolne oraz dokumentacje fotograficzną biegły wyjął z kosztorysu roboty, które nie zostały wykonane. Prace, których braku wykonania biegły nie mógł z całą stanowczością stwierdzić, przyjął na korzyść inwestora jako wykonane. W trakcie prowadzonego przez organ I instancji przesłuchania strona kierowała pytania do biegłego w zakresie sporządzonego kosztorysu. Na pytania w zakresie nieprzeprowadzenia wizji lokalnej oraz inwentaryzacji, biegły wyjaśnił, że brak było możliwości wykonania inwentaryzacji wstecznej. W czasie, kiedy zlecono wykonanie kosztorysu, obiekt miał już pozwolenie na użytkowanie i był fizycznie użytkowany, jedyne co można by zrobić, to ewentualnie określić, czy obiekt został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, ale do tych celów wyznaczone są inne służby, takie jak nadzór budowlany. Na pytanie dotyczące możliwości skorygowania projektu poprzez wizję lokalną, biegły wyjaśnił, że ani ze strony inwestora, ani organów uprawnionych do odbioru budynku nie było żadnych uwag, wobec czego nie było podstaw do korygowania z uwagi, iż obiekt wykonano zgodnie z projektem, mogły istnieć usterki, lecz one nie miałyby wpływu na wykonaną wycenę. W odpowiedzi na pytanie pełnomocnika Gminy o posiadanie uprawnień w zakresie kosztorysowania prac branżowych, biegły zeznał, że prace przeprowadzane wewnątrz takich budynków są robotami prostymi, nie wymagającymi specjalnych uprawnień, wystarczające są uprawnienia takie jakie posiada. Uprawnienia branżowe są niezbędne do takich robót jak sieci kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków, ciepłownicze, transformatory. W przypadku przygotowania przedmiotowego kosztorysu wystarczyło, że na zdjęciach widoczne było, że danej instalacji nie było na ścianach i to dawało możliwość wyjęcia całej pozycji z kosztorysu. Natomiast jeżeli na zdjęciach nie było widać miejsc określonych prac np. rozdzielni, to zgodnie z kolejnością wykonywania prac instalacyjnych, biegły przyjął, że zostały one wykonane. Z protokołu przesłuchania wynika, że biegły odpowiedział także na pytania pełnomocnika strony w zakresie przyjętych metod sporządzenia wyceny robót pozostałych do wykonania w przedmiotowej inwestycji (m.in.: na jakiej podstawie biegły przyjął koszt jednostkowy, jakie inne techniki były zastosowane, na jakiej podstawie biegły przyjął narzuty). Protokół przesłuchania został odczytany osobiście przez każdego uczestnika czynności, nie zgłoszono uwag ani zarzutów co do przebiegu i wyników przesłuchania, ani co do treści protokołu. Protokół został podpisany przez wszystkie osoby biorące udział w czynnościach przesłuchania biegłego. Organ II instancji uznał, że zostały również wyjaśnione wątpliwości dotyczące pisma z [...] października 2016 r. sporządzonego przez [...] B.] B. i podpisanego przez R. A., w kontekście wskazanym przez WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1107/17. Organ odwoławczy wskazał, że umowa z [...] lipca 2016 r. nr [...], którą zlecono sporządzenie wyceny w formie kosztorysu szczegółowego dotyczącego robót pozostałych do wykonania w zakresie przedmiotowej inwestycji, została podpisana z przedsiębiorcą [...] B. B., w imieniu której działał pełnomocnik R. A., wskazany w umowie jako wykonawca kosztorysu (§ 1 ust. 5 umowy), czyli osoba, która w ramach posiadanych wiadomości specjalnych (uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnobudowlanej), sporządziła kosztorys oraz podpisywała korespondencję dotyczącą kosztorysu. Organ podał, że umowa o sporządzenie opinii w charakterze biegłego może zostać zawarta również z przedsiębiorcą, który w umowie wskaże imiennie osobę z nim współpracującą, jako wykonawcę zleconej opinii/ekspertyzy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące kwestię przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, nie odnoszą się bowiem do zagadnienia dotyczącego formy powołania oraz zlecenia biegłemu sporządzenia opinii (rodzaju i treści nawiązanego z nim stosunku prawnego). Na podstawie § 1 ust. 5 ww. umowy, R. A., wskazany jako wykonawca przedmiotu umowy, działał również jako pełnomocnik przedsiębiorcy [...] B. B., podpisując omawianą umowę w jego imieniu, a zatem miał uprawnienia do podpisywania wszelkiej korespondencji dotyczącej umowy, w tym dokonywania wiążących w sprawie ustaleń. Organ odwoławczy powołał się na wpis zawarty w Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że R. A. działa jako pełnomocnik przedsiębiorcy [...] B. B.. W ocenie Ministra Wojewoda słusznie uznał, że w następstwie zawartej umowy miał prawo współpracować bezpośrednio z biegłym R. A., który z kolei miał prawo pisemnie, na papierze opatrzonym pieczęcią firmową strony umowy, tj. [...] B. B., składać uzupełniające wyjaśnienia do sporządzonego przez siebie kosztorysu i bezpośrednio kontaktować się z organem w każdym innym zakresie dotyczącym umowy. Minister podzielił stanowisko Wojewody, że R. A. może być biegłym w zakresie sporządzenia umówionego kosztorysu, gdyż posiada wiadomości specjalne, którymi w jego przypadku są uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnobudowlanej, w zakresie których posiada już ponad 30-letnią praktykę zawodową i sprawuje samodzielnie funkcje techniczne w budownictwie, w obowiązkach których jest sporządzanie wycen i kosztorysów. Potwierdza to decyzja Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w [...] z [...] lipca 1978 r. o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w której stwierdzono, że R. A. technik budowlany, posiada przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na dołączenie do akt sprawy prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego w S. z [...] czerwca 2017 r. sygn. akt. II K [...], z [...] czerwca 2017 r. sygn. akt II K [...], z [...] czerwca 2017 r. sygn. akt II K [...], z [...] maja 2017 r. sygn. akt II K [...], z [...] maja 2017 r. sygn. akt II K [...]. Organ ustalił, że w ww. wyrokach sąd orzekł, iż osoby w nich wskazane udzieliły pomocy w posłużeniu się przez osoby reprezentujące Gminę nierzetelnymi i poświadczającymi nieprawdę dokumentami w celu uzyskania dofinansowania w kwocie 1.008.604,14 zł. w ramach przyznanej przez Wojewodę dotacji. Sąd wskazał przy tym, że mimo iż oskarżeni zdawali sobie sprawę ze stanu prac, gdyż tych wykonanych po [...] grudnia 2014 r. nie można uznać jedynie za usuwanie usterek, z braku decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przekazali ww. dokumenty poświadczające nieprawdę w celu uruchomienia środków finansowych z dotacji. Ponadto z powołanych wyroków wynika, że oskarżeni przyznali się do popełnienia zarzucanych im czynów (wyroki sygn. akt II K [...] i II K [...]). Minister wyjaśnił, że prawomocne wyroki skazujące co do popełnienia przestępstwa, stanowią szczególnego rodzaju dokumenty urzędowe sporządzone przez powołane do tego organy władzy publicznej - sądy i to, co zostało w nich urzędowo stwierdzone w kwestii popełnienia przestępstwa, nie może być weryfikowane w innym trybie, niż wynikający z procedury karnej. W przypadku okoliczności związanych z popełnieniem przestępstwa stwierdzonych w takich wyrokach niedopuszczalne byłoby przeprowadzenie przeciwdowodu w toku postępowania administracyjnego. Powyższe rozwiązanie eliminuje potrzebę prowadzenia podwójnego postępowania dowodowego dla ustalenia tych samych faktów. Z powyższych powodów Minister uznał za zbędne przeprowadzenie wnioskowanych przez Gminę dowodów w postaci przesłuchania M. M. (inspektora nadzoru budowlanego), A. N. (wykonawcę inwestycji) na okoliczność m.in. czynności podejmowanych w celu wykonania całej inwestycji, terminu wykonania przedmiotu umowy, przesłuchania W. P. (Kierownika Referatu Rozwoju, Spraw Komunalnych i Ochrony Środowiska w Urzędzie Miejskim w Z.), C. P. (Zastępcę Burmistrza Miasta Z.) na okoliczność braku zainteresowania ze strony kontrolujących notatkami służbowymi z [...] grudnia 2014 r., z [...] stycznia 2015 r. i z [...] lutego 2015 r., pomimo wskazania przez pracowników Gminy istotnego znaczenia tych notatek dla ustaleń trwającej kontroli. Według organu II instancji ww. notatki stoją w sprzeczności z ustaleniami zawartymi w wyrokach Sądu Rejonowego w S., bowiem mowa jest w nich o usterkach podlegających usunięciu, natomiast sąd jednoznacznie wskazał, że prac wykonanych po [...] grudnia 2014 r. nie można uznać jedynie za usuwanie usterek. Za zbędny organ uznał także wniosek dowodowy dotyczący przesłuchania wszystkich osób biorących udział w czynnościach kontrolnych na okoliczność m.in. przyczyn kontroli przeprowadzonej w określonym terminie oraz wniosek o wniosek dot. przeprowadzenia oględzin nieruchomości położonej w G. W., Środowiskowego Domu Samopomocy na okoliczność wyjaśnienia przebiegu poszczególnych etapów procesu inwestycyjnego oraz odbioru inwestycji w datach wynikających z dokumentów (trzech notatek służbowych). Według organu odwoławczego przeprowadzenie po ponad czterech latach od zakończenia robót budowlanych, dowodu z oględzin nieruchomości, której celem miałoby być "wyjaśnienie poszczególnych etapów procesu inwestycyjnego" w nawiązaniu do ww. notatek służbowych jest działaniem nieracjonalnym i niecelowym. Organ uznał ponadto, że inspektor nadzoru nie dopełnił swoich obowiązków, w ramach wykonywania (na podstawie umowy nr [...] z [...] listopada 2014 r.) nadzoru inwestorskiego w związku z przedmiotowym zadaniem, poprzez odebranie robót pomimo faktycznego niedokończenia całości zadania, czy też brak książki obmiarów robót faktycznie wykonanych zgłoszonych do odbioru, do sporządzenia której obowiązany jest inspektor nadzoru. W związku z tym organ określił do zwrotu, oprócz kwoty 362.782,61 zł obejmującej wartość robót pozostałych do wykonania dla zakończenia inwestycji, a wynikającą z ekspertyzy biegłego, także kwotę 36.000 zł z tytułu niedopełnienia obowiązków przez inspektora nadzoru, a tym samym niezrealizowanie postanowień umowy z [...] listopada 2014 r. nr [...] na wykonanie nadzoru inwestorskiego. Łącznie do zwrotu do budżetu państwa określono kwotę 398.782,61 zł.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na decyzję Ministra Finansów z [...] listopada 2019 r. strona zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1) art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu strony, jak również naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa oraz pozbawienie strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak zawiadomienia skarżącego, przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie i możliwości ustosunkowania się do niego;

2) art. 15 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji oraz oparcie się w znacznej części na ustaleniach organu I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji;

3) art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 art. 79 § 1 i 2 i art. 80 k.p.a. poprzez:

a) ich niewłaściwe zastosowanie i brak wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, brak zebrania całości materiału dowodowego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji;

b) ich niewłaściwe zastosowanie i błędne ustalenie, że opinia biegłego została wydana przez właściwy podmiot tj. biegłego R. A., podczas gdy umowa na wydanie przedmiotowej opinii została zawarta z B. B. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] B. B. z siedzibą w Ł.;

c) ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że nieuwzględnienie wniosku pełnomocnika skarżącego o zobowiązanie biegłego do sporządzenia pisemnej opinii uzupełniającej było zasadne, podczas gdy biegły nie ustosunkował się do wszystkich zastrzeżeń tam podnoszonych, co w konsekwencji doprowadziło do braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ I instancji;

4) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą przy piśmie z 26 lutego 2019 r., uzupełnione pismem z 2 kwietnia 2019 r., nie spełniają wymogów ww. przepisu, podczas gdy pełnomocnik skarżącej przedstawił w ww. pismach okoliczności, na które zgłoszone zostały poszczególne wnioski dowodowe, które to wnioski miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ I instancji;

5) art. 85 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości dotyczącej przedmiotowej inwestycji na okoliczność wyjaśnienia przebiegu poszczególnych etapów procesu inwestycyjnego oraz odbiorów inwestycji nie umożliwi wyjaśnienia tej kwestii, podczas gdy przeprowadzenie wnioskowanego dowodu uznać należy w przedmiotowej sprawie za podstawową kwestię, jaką winien dokonać organ I instancji, a dokumenty powstałe po dokonaniu oględzin powinny zostać przekazane również biegłemu na potrzeby wydania opinii;

6) art 168 ust. 1, 4 i 5 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że dotacja nie została wykorzystana w terminie, podczas gdy do 31 grudnia 2014 r. doszło do zapłaty, która korespondowała z konkretnym celem, na który środki pochodzące z dotacji zostały udzielone, a więc dotacja została przeznaczona na finansowanie zadania wspieranego środkami publicznymi oraz została dokonana w terminie, w jakim zadanie na które dotacja została przyznana miało zostać zrealizowane;

7) art. 149 ust. 1 u.f.p. i art. 49 ust. 5 w zw. z art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 listopada 2006 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, art. 8 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 167 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 168 ust. 1 i art. 168 ust. 6 u.f.p, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w sprawie o zwrot dotacji nie ma znaczenia fakt udzielenia dotacji udzielonej po terminie uniemożliwiającym jej terminowe wykorzystanie oraz że dokonanie zwrotu dotacji udzielonej po terminie uniemożliwiającym terminowe jej wykorzystanie nie stanowi naruszenia zasady bezwzględnego zakazu finansowania zadań zleconych z dochodów własnych gminy;

8) art. 168 ust. 1, 4 i 5 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że zwrot części dotacji następuje w wysokości obejmującej również zapłacony podatek VAT.

Gmina wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że została ona wydana z naruszeniem art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 p.p.s.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik postępowania.

Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dokumentem urzędowym jest w szczególności wyrok sądowy. W Kodeksie postępowania administracyjnego brak jest regulacji prawnej, z której wynikałoby, że ustalenia dokonane w postępowaniu sądowym stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu wiążą organ administracji publicznej, jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że wynikająca z art. 11 p.p.s.a. zasada, związania sądu administracyjnego ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa, powinna być analogicznie stosowana przez organ w toku postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA: z 25.06.1993 r. sygn. akt III SA 262/93, z 8.04.2011 r. sygn. akt II FSK 2070/09, z 4.02.2020 r. sygn. akt II OSK 825/18, z 17.01.2020 r. sygn. akt II GSK 2002/17). Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" zgodnie z art. 11 p.p.s.a. rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. To, co przesądził w sposób prawomocny skazujący wyrok karny nie może być już odmiennie dowodzone w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, natomiast okoliczności potwierdzone w sentencji tego wyroku należy uznać za udowodnione.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił, że w stosunku do pięciu osób, które podpisały protokół końcowego odbioru robót z [...] grudnia 2014 r., zapadły prawomocne skazujące wyroki karne co do poświadczenia nieprawdy w tym protokole. W opisach znamion czynu zawartych w sentencjach tych wyroków sąd karny zawarł ustalenia, z których wynika, że osoby skazane poświadczyły nieprawdę, podpisując protokół odbioru końcowego datowany na dzień [...] .12.2014 r. wskazując, iż wszystkie roboty budowlane wykonano w okresie od [...] .10.2014 r. do q.12.2014 r. o łącznej wartości 972 604,14 złotych brutto oraz, że jakość wykonanych prac była dobra, poświadczając tym samym zakończenie prac budowlano-remontowych na obiekcie Szkoły Podstawowej w G. W. w terminie do [...] .12.2014 r., podczas gdy w rzeczywistości do [...] .12.2014 r. nie zakończono wszystkich prac na wskazanym obiekcie, bowiem do realizacji pozostały jeszcze roboty budowlane na dzień [...] stycznia 2015 r. o wartości 251 151 złotych, a prace były kontynuowane do dnia 16 listopada 2015 r. kiedy to uzyskano pozwolenie na użytkowanie obiektu. W sentencjach powołanych wyroków karnych stwierdzono ponadto poświadczenie nieprawdy co do zakończenia wszystkich robót do [...].12.2014 r. poprzez wpisy w dzienniku budowy, wystawienie przez wykonawcę faktury z [...].12.2014 r. za wykonanie robót budowlanych o wartości 972 604,14 złotych brutto oraz wystawienie przez inspektora nadzoru inwestorskiego faktury z [...].12.2014 r. za sprawowanie nadzoru inwestorskiego o wartości 36 000,00 zł brutto.

Organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie uwzględniły zawartego w sentencjach prawomocnych wyroków skazujących opisu znamion czynu, obejmującego m.in. wartość prac niewykonanych na dzień [...] stycznia 2015 r., ustalonych na kwotę 251 151 zł, natomiast dokonały ustaleń faktycznych na podstawie opinii biegłego R. A., z której dowód został przeprowadzony w postępowaniu administracyjnym i który ustalił wartość niewykonanych prac na dzień [...] stycznia 2015 r. na kwotę 362 782,61 zł. Powyższe stanowi naruszenie art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 p.p.s.a., gdyż zawarte w sentencjach skazujących wyroków karnych ustalenie sądu karnego, co do wartości niewykonanych robót na dzień [...] stycznia 2015 r., było wiążące dla organów. Organ administracji publicznej nie może dowolnie odrzucić, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, o którym mowa w art. 76 § 3 k.p.a., istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, a w rozpoznawanej sprawie organy takiego przeciwdowodu nie przeprowadziły. Opinia biegłego R. A. nie może być uznana za taki przeciwdowód ponieważ, jak wynika z akt administracyjnych, powstała ona przed wydaniem powołanych wyżej wyroków karnych i była ona znana sądowi karnemu w momencie wyrokowania, gdyż sąd ten wcześniej zwracał się do organów o wydanie odpisu tej opinii.

Wynikające z art. 153 p.p.s.a. związanie organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku WSA w Warszawie z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1107/17, a dotyczącymi usunięcia uchybień proceduralnych popełnionych przy przeprowadzaniu dowodu z opinii biegłego R. A. i dokonywaniu przez organy ustaleń faktycznych na podstawie tej opinii, nie stanowi przeszkody do uwzględnienia przez organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy wiążących ustaleń wynikających z sentencji skazujących wyroków karnych, o których istnieniu zarówno organy jak i sąd administracyjny nie wiedziały w momencie wydawania wyroku z 6 czerwca 2018 r.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy, mając na uwadze przedstawioną powyżej ocenę prawną sądu, dokona ponownie ustalenia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem istotnych dla sprawy okoliczności stwierdzonych w treści sentencjach prawomocnych skazujących wyroków karnych Sądu Rejonowego w S.: z [...] czerwca 2017 r. sygn. akt. II K [...], z [...] czerwca 2017 r. sygn. akt II K [...], z [...] czerwca 2017 r. sygn. akt II K [...], z [...] maja 2017 r. sygn. akt II K [...], z [...] maja 2017 r. sygn. akt II K [...].

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi – 3 988 zł, wynagrodzenie radcy prawnego – 7 200 zł.