Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SAB/Kr 27/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
658
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: umorzono postępowanie sądowe, stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, par. 2 pkt 8, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 190, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 33 ust. 1, art. 32 ust. 6, art. 34 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Par. 8, par. 11 pkt 2, pkt 4, par. 14 ust. 3, par. 15
journal: Dz.U. 1999 nr 45 poz 453
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRÓW SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI ORAZ ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ z  dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A.W. na bezczynność Wójta Gminy B I. umarza postępowanie sądowe, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata R. P. Kancelaria Adwokacka w K ul. [...] kwotę 420,00 (słownie: czterysta dwadzieścia ) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 22 marca 2013 r. do sygn. akt I OSK 468/13 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej A. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt III SAB/Kr 8/10 o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy B postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 wskazujący, że wydanie, w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, o uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, ale – według tego Sadu - zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. - sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tej sprawie - uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. W tym też zakresie – zdaniem NSA - nie można powoływać się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, a stanowisko przyjęte w tej uchwale może być nadal aktualne w kwestii dotyczącej zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, albowiem tylko w tym przedmiocie, z uwagi na wydanie decyzji, postępowanie może stać się bezprzedmiotowe. Zdaniem tego Sadu, uznać należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tej sytuacji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie został zobowiązany do rozstrzygnięcia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z naruszeniem prawa, czy naruszenie to nie było rażące oraz do rozważenia kwestii wymierzenia organowi grzywny.

Powyższe rozstrzygniecie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 22 marca 2013 r. zostało poprzedzone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt III SAB/Kr 8/10, którym umarzono postępowanie w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy B. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że A. W. działająca przez pełnomocnika – matkę M. W., skargą datowaną na 27 kwietnia 2009 r. zarzuciła Wójtowi Gminy B bezczynność w sprawie o rozgraniczenie wszczętej postanowieniem Wójta z 9 kwietnia 2008 r. Uzasadniając skargę na bezczynność skarżąca podniosła, że jej wniesienie poprzedziła zażaleniem z 12 grudnia 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na niezałatwienie sprawy w terminie, który to organ postanowieniem z dnia 15 stycznia 2009 r., znak: [...] uznał zażalenie za uzasadnione wyznaczając Wójtowi Gminy B termin 60 dni do załatwienia sprawy, który nie został dotrzymany.

Skargę datowaną na 27 kwietnia 2009 r. i adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca wniosła dnia 30 kwietnia 2009 r. (data nadania przesyłki poleconej) za pośrednictwem Wójta Gminy B. Skarga wpłynęła do Urzędu Gminy B w dniu 4 maja 2009 r. lecz nie została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tego względu do sprawy III SO/Kr 13/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie rozpatrywany był wniosek A. W. z dnia 31 sierpnia 2009 r. o wymierzenie Wójtowi Gminy B grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a z powodu nieprzekazania w terminie Sądowi tej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Do sprawy III SO/Kr 13/09 Wójt Gminy B w dniu 13.10.2009 r. (data nadania) złożył wraz z aktami sprawy zawierającymi tę skargę odpowiedź na skargę A. W. w przedmiocie bezczynności wnosząc o jej odrzucenie (nie ustosunkowując się do wniosku o wymierzenie grzywny). Sprawa w przedmiocie wymierzenia Wójtowi Gminy B grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 27 kwietnia 2009 r. na bezczynność tego organu, zakończyła się postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10, którym oddalono zażalenie A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. III SO/Kr 13/09, którym wymierzono Wójtowi Gminy B grzywnę za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi na bezczynność organu.

Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 10 lutego 2010 r. z akt administracyjnych przy sprawie III SO/Kr 13/09 wyłączono skargę A. W. z dnia 27 kwietnia 2009 r. i założono akta niniejszej sprawy (o poprzedniej sygn. III SAB/Kr 8/10) o obecnej sygn. III SA/Kr 27/13. Same akta administracyjne dołączone zostały do sprawy po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie III SO/Kr 13/09.

W odpowiedzi na skargę (nadanej dnia 13.10.2009 r.) Wójt Gminy B skupił się na wyjaśnieniu okoliczności, z powodu których adresowaną do Sądu skargę potraktował jako skargę na działalność organu, w trybie przepisów k.p.a i przekazał do załatwienia Radzie Gminy.

Z rozpoznawanych w dniu 17 lutego 2010 r. spraw o sygn. III SO/Kr 13/09 oraz III SAB/Kr 51/09, z kolejnej skargi A. W. z dnia 27 lipca 2010 r. na bezczynność Wójta Gminy w tej samej sprawie, wynikało twierdzenie Wójta, że decyzją z dnia 30 czerwca 2009 r., znak [...] umorzył postępowanie administracyjne o rozgraniczenie nieruchomości Gminy B stanowiącej działkę Nr [...] z nieruchomościami stanowiącymi działkę [...] własności A. W. i działkę [...], której A. W. jest współwłaścicielką i orzekł o przekazaniu sprawy z urzędu Sądowi Rejonowemu do rozpoznania. Wójt Gminy B złożył do sprawy III SAB/Kr 51/09 kopię pisma z dnia 17.08.2009 r. znak: [...], przy którym przekazywał Sądowi Rejonowemu w/w decyzję z aktami administracyjnymi. W sprawie III SO/Kr 13/09 na posiedzeniu w dniu 17 lutego 2009 r. skarżąca podtrzymała stanowisko, że postępowanie wszczęte dnia 9 kwietnia 2008 r. mimo wydania decyzji z dnia 30 czerwca 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania nie zostało ukończone, gdyż została pominięta jako strona, nie została zapoznana z materiałami końcowymi i został złożony wniosek o "wznowienie tego postępowania", a decyzji umarzającej postępowanie nie doręczono pełnomocnikowi skarżącej – adwokatowi. W związku z powyższymi twierdzeniami przed rozprawą wyznaczoną na dzień 18 stycznia 2011 r., udzielono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akta sprawy [...] Sądu Rejonowego wraz z dokumentacją przedstawioną przez Wójta Gminy B przy piśmie z dnia 17.08.2009 r. Wobec odroczenia rozprawy z powodu konieczności rozpoznania złożonego na rozprawie wniosku o wyłączenie sędziego sprawozdawcy, na ponawiane kilkakrotnie żądanie Sądu Rejonowego o zwrot akt jako niezbędnych do dalszego postępowania, akta zwrócono po sporządzeniu uwierzytelnionych kserokopii dokumentów pochodzących z akt administracyjnych przekazanych Sądowi przez Wójta Gminy B.

Na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. Sąd z urzędu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił następujące dowody - na treść tych dokumentów - z:

1.oryginałów: pisma Wójta Gminy B z dnia 17.08.2004 r. znak: [...] skierowanego do Sądu Rejonowego oraz stanowiącej załącznik do tego pisma decyzji Wójta Gminy B z dnia 30 czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie i przekazanie z urzędu sprawy Sądowi Rejonowemu, znajdujących się przy aktach sprawy III SO/Kr 13/09, po ich uprzednim wyłączeniu ze sprawy III SAB/Kr 51/09,

2. akt sprawy III SO/Kr 13/09 i III SAB/Kr 51/09 na treść przedmiotu tych spraw i sposobu ich załatwienia,

3. akt administracyjnych [...] (część) już przedstawionych przy odpowiedzi na skargę w sprawie III SO/Kr 13/09,

4. uwierzytelnionych kserokopii dokumentów znajdujących się na kartach 2,3,4,140-142, 143-145, 146-221, 223-240 tomu I i na kartach 254, 257-259, 268, tomu II akt sprawy sygn. [...] Sądu Rejonowego z wniosku Gminy B o rozgraniczenie m.in. przy udziale A. W., udzielonej WSA w Krakowie przy piśmie z dnia 23.12.2010 r. (k. 61) i zwróconej na żądanie Sądu Rejonowego z dnia 25.03.2011 (k. 99) w dniu 22 kwietnia 2011 (k. 107),

5. uwierzytelnionej kserokopii akt administracyjnych operatu rozgraniczenia decyzją z dnia 30.06.2009 r., znak: [...] przedstawionych Sądowi Rejonowemu przy piśmie z dnia 17.08.2009 r. i znajdujących się przy sprawie [...].

Z przedstawionych dokumentów m.in. wynika, że:

1. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r., znak: [...] Wójt Gminy B z urzędu wszczął postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości Gminy B objętej KW [...] stanowiącej działkę [...] z nieruchomościami sąsiednimi a to:

- działką [...] obj. KW [...],

- działką [...] obj. KW [...],

- działką [...] obj. KW [...],

- działką [...] obj. KW [...] własności skarżącej A. W. oraz

- działką [...] obj. KW [...] współwłasności A. W. z innymi osobami,

położonymi w obrębie D.

2. W postępowaniu rozgraniczeniowym skarżącą reprezentowała jej matka M. W., na podstawie pełnomocnictwa dnia 26 maja 2004 r. udzielonego na okres do 1 czerwca 2010 r., z notarialnie poświadczonym podpisem za nr Rep.A.I. [...]. Pełnomocnictwo to nie zawiera umocowania ustanowionych pełnomocników (rodziców skarżącej) do ustanowienia dalszych pełnomocników – odpis (k. 207 akt [...]).

3. Wójt Gminy pismami z dnia 12.05.2009 r. i 29.05.2009 r. (k. 199 i 208) zawiadamiał m.in. M. W. jako pełnomocnika skarżącej odpowiednio o: możliwości zapoznania się z aktami sprawy dotyczącymi rozgraniczenia w/w wskazanych nieruchomości oraz przedłużeniu rozpatrzenia sprawy w terminie do 30 czerwca 2009 r.

4. W dniu 10 czerwca 2009 r. M. W. przeglądała (k. 201) akta sprawy. Pracownicy urzędu nie dopuścili do czynności przybyłego z M. W. adwokata B. K., który przedstawił pełnomocnictwo z dnia 10 czerwca 2009 r. (k. 203) do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu rozgraniczeniowym udzielone przez M. W. powołującą się na umocowanie pełnomocnictwem z dnia 26 maja 2004 r.

5. Decyzją z dnia 30 czerwca 2009 r., znak: [...], Wójt Gminy B z powołaniem m.in. na przepis art. 34 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne orzekł o:

- umorzeniu postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej działkę [...] własności Gminy B z nieruchomościami stanowiącymi działki [...] własności A. W. i [...] współwłasności tej skarżącej. Odpisy tej decyzji wraz z pouczeniem o dopuszczalności, terminie i sposobie odwołania skierowano m.in. do M. W. jako pełnomocnika skarżącej oraz do innych współwłaścicieli działki [...]. Złożona w aktach decyzja zawiera stwierdzenie, że wobec niezaskarżenia decyzja stała się ostateczna z dniem 14 lipca 2009 r. (akta rozgraniczenia).

6. Organ Gminy nie uwzględnił złożonego w piśmie z dnia 22 lipca 2009 r. z daty wpływu 24.07.2009 wniosku adwokata B. K. o wyznaczenie nowego terminu do zaznajomienia się z aktami sprawy, przy którym przedłożono datowane na 16 czerwca 2009 r. (k. 213) pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą A. W. bezpośrednio temu adwokatowi do występowania w postępowaniu rozgraniczeniowym między działką [...] będącą własnością Gminy, a działką [...] własności skarżącej zawiadamiając adwokata o treści decyzji znak: [...] z dnia 30 czerwca 2009 r., (k. 211-216 akt sądu powszechnego).

7. Inną decyzją z dnia 30 czerwca 2009 r. znak: [...] Wójt Gminy B na podstawie art. 105 § 1 k.p.a w zw. z art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne umorzył jako bezprzedmiotowe, wobec zawarcia przed geodetą ugód mających moc ugody sądowej, postępowanie o rozgraniczenie działki [...] własności gminy, z innymi nieruchomościami a to stanowiącymi działki [...], [...] i [...] objętymi postanowieniem o wszczęciu postępowania z dnia 9 kwietnia 2008 r. Ta decyzja nie była kierowana do skarżącej (akta rozgraniczenia).

8. Akta sprawy o rozgraniczenie przekazane przy piśmie Wójta Gminy B z dnia 17.08.2009 r. wraz z decyzją znak [...] z dnia 30 czerwca 2009 r. wpłynęły do Sądu Rejonowego w dniu 25 sierpnia 2009 r., a sprawa otrzymała sygnaturę akt [...] jako sprawa z wniosku Gminy B o rozgraniczenie z udziałem skarżącej oraz innych współwłaścicieli działki [...].

9. W sprawie podjęte zostały czynności procesowe. Na rozprawie w dniu 7 września 2010 r. skarżącą reprezentowała M. W. na podstawie nowego pełnomocnictwa udzielonego 25 maja 2010 r. przez skarżącą przebywającą wówczas za granicą; podnosiła, że organ administracyjny nie zakończył postępowania administracyjnego "gdyż nie przesłał adwokatowi K.i ustanowionemu przez skarżącą, decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy do sądu" (k. 143, 140 akt sądu).

10. Na zapytanie Sądu Rejonowego, Wójt Gminy pismem z dnia 17.11.2010 r., (k. 259, tom II akt sądowych) wyjaśniał, że decyzja z 30.06.2009 r. [...] jest ostateczna i nie toczy się żadne postępowanie administracyjne w sprawie tej decyzji.

W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że w dacie doręczenia Wójtowi Gminy B skargi na bezczynność tego organu w załatwieniu sprawy o rozgraniczenie wszczętej postanowieniem z 9 kwietnia 2008 r., tj. w dniu 4 maja 2009 r., nie istniał akt odpowiadający formą, sposobom załatwienia sprawy o rozgraniczenie. W dacie wniesienia zatem skargi na bezczynność Wójta Gminy B, organ ten pozostawał w bezczynności i na ten stan skarga była uzasadniona.

Z akt wynika, że dnia 30 czerwca 2009 r. Wójt Gminy B wydał z powołaniem m.in. na przepis art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), decyzję umarzającą postępowanie wszczęte postanowieniem Wójta z 9 kwietnia 2008 r. o rozgraniczenie nieruchomości Gminy B (działka [...]) z nieruchomościami stanowiącymi własność (działka [...]) lub współwłasność (działka [...]) skarżącej i przekazującą sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Takie rozstrzygnięcie jest jednym z ustawowo przewidzianych sposobów załatwienia sprawy o rozgraniczenie na etapie postępowania administracyjnego. W myśl przepisu art. 34 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podejmuje się je wówczas, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody a organ uzna, że zebrane dowody lub brak zgodnego oświadczenia stron nie dają podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu. W takiej sytuacji upoważniony geodeta dokonuje czynności opisanych w art. 34 ust. 1 ustawy, a wójt (burmistrz, prezydent miasta) – jako ustawowo wyznaczony do przeprowadzenia rozgraniczenia organ (art. 30 ust. 1), wydaje decyzje opartą na przepisie art. 34 ust. 2 ustawy.

Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. strona skarżąca domagała się stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter rażący oraz wniosła o wymierzenie Wójtowi Gminy B grzywny, przy czym – z uwagi na charakter bezczynności w okresie od października 2008 r. do wydania przez organ decyzji w czerwcu 2009 r. - grzywna ta powinna być "dosadna".

Pełnomocnik organu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. wniósł o oddalenie skargi powołując się na konieczność wypełnienia przez organ dyspozycji art. 34 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei z treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów i jest dopuszczalna wtedy, gdy organ nie załatwia w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w trybie art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej k.p.a.) sprawy w formie: 1) decyzji administracyjnej (pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a); 2) postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (pkt 2 art. 3 § 2 p.p.s.a), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3 art. 3 § 2 p.p.s.a), innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4 art. 3 § 2 p.p.s.a), czy też pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w indywidualnej sprawie (pkt 4a art. 3 § 2 p.p.s.a.).

W orzecznictwie dotychczas przyjmowano, że o bezczynności organu można mówić wtedy, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Skarga na bezczynność ma natomiast na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej.

Sąd orzekający zwraca uwagę, że art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. stanowi:

"Art. 190. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny."

W niniejszej sprawie Sąd orzekający przyjął przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy i stwierdził, że Wójt Gminy B nie załatwił w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w trybie art. 36 k.p.a. sprawy o rozgraniczenie, którą wszczął z urzędu postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wskazane przepisy k.p.a. stanowią:

"Art. 35. § 1. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

§ 2. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

§ 3. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

§ 4. Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3.

§ 5. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Art. 36. § 1. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

§ 2. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu."

Mając na względzie treść przytoczonych wyżej przepisów art. 35 i 36 k.p.a. należy ponownie zwrócić uwagę na następujące kwestie:

- Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wójt Gminy B wszczął postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości będącej drogą i stanowiącej działkę nr [...] własności Gminy B z szeregiem innych nieruchomości, w tym z działką nr [...] własności A. W. i działką nr [...] będąca współwłasnością A. W. i w tym samym dniu wydał postanowienie o upoważnieniu geodety mgr inż. J. S. do ustalenia przebiegu granic.

- Pismem z dnia 17 kwietnia 2008 r. M. W., działająca w imieniu A. W. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego "zażalenie" na postanowienie Wójta Gminy B z dnia 9 kwietnia 2008 r. upoważniające geodetę mgr inż. J. S. do ustalenia przebiegu granic. Postanowieniem z dnia 9 maja 2008 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdziło niedopuszczalność tego zażalenia.

- Upoważniony przez Wójta Gminy geodeta zobowiązany był do przeprowadzenia prac przygotowawczych, o których mowa w § 8 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), które zostało wydane w oparciu o art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.):

"§ 8. W toku prac przygotowawczych geodeta wykonuje następujące czynności:

1) zgłasza pracę geodezyjną w ośrodku dokumentacji,

2) przeprowadza analizę informacji zawartych w dokumentach uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz znajdujących się w księgach wieczystych, a także w dokumentacji uzyskanej od strony,

3) sporządza, w razie potrzeby, szkic zawierający informacje o przebiegu granic, uzyskane w wyniku wcześniej wykonywanych pomiarów,

4) określa termin rozpoczęcia czynności ustalenia przebiegu granic i doręcza stronom wezwania do stawienia się na gruncie."

- Powyższe czynności upoważniony geodeta wykonał do września 2008 r., kiedy to został wyznaczony termin 2 października 2008 r. godz. 10:00 stawienia sie stron na gruncie.

- W wyniku czynności ustalenia przebiegu granic na gruncie w dniu 2 października 2008 r. geodeta mgr inż. J. S. sporządził ugody likwidujące spór co do przebiegu granicy z właścicielami wszystkich działek, za wyjątkiem A. W. będącej właścicielką działki nr [...] i współwłaścicielką działki nr [...].

- W związku z zawarciem ugód i sporządzeniem przez geodetę aktu ugód z niektórymi właścicielami zadaniem geodety było – zgodnie z § 14 ust. 3 cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r.:

"§ 14. (...)

3. Po sporządzeniu aktu ugody geodeta wykonuje czynności, o których mowa w § 11 pkt 2 i 4.

§ 11. Jeżeli przebieg granicy został ustalony na podstawie zebranych dowodów, geodeta wykonuje następujące czynności:

(..)

2) stabilizuje punkty graniczne,

(...)

4) wykonuje pomiar granicy, a także trwałych elementów zagospodarowania terenu mających znaczenie dla określenia jej przebiegu."

- Natomiast w stosunku do dwóch działek będących własnością lub współwłasnością A. W., co do których nie nastąpiło zawarcie ugody, geodeta był zobowiązany do podjęcia działań określonych w § 15 omawianego rozporządzenia:

"§ 15. Jeżeli przebieg granicy nie może być ustalony na postawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron, a strony nie zawarły ugody, geodeta:

1) wykonuje tymczasowe utrwalenie i pomiar granic:

a) wskazanych przez strony,

b) określonych na podstawie dokumentów,

c) przebiegających według ostatniego spokojnego stanu posiadania, a w razie braku możliwości jego określenia - zgodnie ze stanem istniejącym na gruncie,

2) sporządza protokół graniczny,

3) opracowuje opinię dotyczącą przebiegu granic."

- W dniu 12 grudnia 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło zażalenie A. W. na bezczynność Wójta Gminy B w postępowaniu o rozgraniczenie.

- Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło 60-cio dniowy termin do załatwienia sprawy licząc od dnia otrzymania przez organ I instancji tego postanowienia. W uzasadnieniu SKO wskazało m.in. na obowiązek poinformowania stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.

- Wójt Gminy B otrzymał powyższe postanowienie wraz z aktami sprawy w dniu 19 stycznia 2009 r.

- Pismem z dnia 19 marca 2009 r. (k. 12 akt tut. Sądu sygn. III SAB/Kr 51/09) Wójt Gminy B, w oparciu o art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił A. W. o braku dokumentacji z rozgraniczenia, na podstawie której organ zakończy postępowanie wyznaczając termin rozpatrzenia sprawy do dnia 29 maja 2009 r.

- W dniu 7 maja 2009 r. do Urzędu Gminy B wpłynął operat pomiarowy z rozgraniczenia przeprowadzonego przez geodetę w wyniku Postanowienia Wójta Gminy B z dnia 9 kwietnia 2008 r. wraz z protokołem granicznym i opinią biegłego geodety.

- Pismem z dnia 29 maja 2009 r. (k. 10 akt tut. Sądu sygn. III SAB/Kr 51/09) Wójt Gminy B w oparciu o art. 36 § 1 k.p.a., zawiadomił m.in. A. W., że ze względu na brak zwrotnych potwierdzeń odbioru zawiadomienia z dnia 15 maja 2009 r. w sprawie zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji nie jest możliwe zakończenie postępowania w wyznaczonym terminie i wyznaczył nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 czerwca 2009 r.

- W dniu 30 czerwca 2009 r. Wójt Gminy B wydał decyzję w przedmiocie rozgraniczenia – o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy do Sądu, która nie została zaskarżona.

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że naruszenie przez Wójta Gminy B przepisów art. 35 i 36 k.p.a. miało miejsce w zasadzie do chwili Postanowienia z dnia 15 stycznia 2009 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznającego za uzasadnione zażalenie na bezczynność Wójta Gminy B.

Zdaniem Sądu bezczynność Wójta Gminy B w załatwieniu sprawy rozgraniczeniowej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem przepisów prawa albowiem zaraz po upoważnieniu przez Wójta geodety do podjęcia przez niego stosownych czynności przygotowawczych strona skarżąca niezasadnie kwestionowała to postanowienie przedłużając postępowanie. Następnie należy stwierdzić, że wykonanie przez geodetę czynności przygotowawczych, do których był zobowiązany przytoczonym wyżej przepisem § 8 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. jest czasochłonne i mogło być wykonane w terminie faktycznego wykonania przez geodetę, chociaż nie zwalniało to organu od zawiadomienia stron o powodach trwania postępowania ponad 2 miesiące (zgodnie z art. 35 i 36 k.p.a.). Również kolejne czynności geodety po dniu 2 października 2008 r. – dokonane według przytoczonych wyżej przepisów § 14 i § 15 omawianego rozporządzenia należą do czynności niezwykle pracochłonnych i czasochłonnych, a nadto w znacznej mierze uzależnionych od warunków pogodowych, które w Polsce w okresie od października do marca każdego roku nie należą do warunków sprzyjających dokonywaniu pomiarów i czynności na gruncie rozmokłym, zamarzniętym lub pokrytym pokrywą śnieżną. Wykonanie więc czynności przez geodetę do maja 2009 roku nie można uznać za rażące naruszenie jakiegokolwiek terminu, przy czym, co ponownie należy zaznaczyć - Wójt Gminy B od marca 2009 roku konsekwentnie i rzeczowo (choć może zbyt lakonicznie jak dla strony nieobeznanej z materią rozgraniczenia, czy – w sytuacji nieprowadzenia gospodarstwa rolnego - nieobeznanej z warunkami panującymi na gruncie w okresie jesienno-zimowym) informował strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Nadto Sąd podkreśla, że rację ma organ podnosząc, że w związku z niedojściem do ugody w dniu 2 października 2008 r. zobowiązany był do wypełnienia dyspozycji art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, który to przepis stanowi:

"Art. 34. 1. Jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta)."

"Art. 33. 1. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron."

W związku z tym, że zarzucony organowi stan bezczynności ustał, jeśli nie z chwilą przekazywania informacji o powodach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczeniu kolejnego terminu, to z całą pewnością z datą wydania w dniu 30 czerwca 2009 r. decyzji umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe i przekazującej sprawę sądowi powszechnemu, orzeczono o umorzeniu postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a - jak w pkt I wyroku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, zobowiązany przytoczonym wyżej przepisem art. 190 p.p.s.a., stwierdza w oparciu o powyższe ustalenia i rozważania, że bezczynność Wójta Gminy B nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a zatem orzeczono w tym zakresie – jak w pkt II wyroku.

Na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., Nr 461) Sąd orzekł w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – jak w pkt III wyroku.