Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 636/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 154 ust. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 581
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant ref. staż. Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, powołując się na art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 581 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" w zw. z art. 5 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1290) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania z dnia 11 grudnia 2015 r. wniesionego przez S. Sp. z o.o., zwaną dalej także "skarżącą", "stroną" od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] nieuwzględniającej odwołania skarżącej od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: okulistyka – hospitalizacja, okulistyczna – hospitalizacja B12, B13, B14, B15, okulistyka – hospitalizacja B04, B05, B06 na obszarze miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...] oraz powiatu [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 22 grudnia 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, leczenia szpitalnego w zakresie okulistyka – hospitalizacja w okresie od 1 lutego 2012 r. do 31 grudnia 2014 r. Wartość zamówienia została określona na kwotę nie większą niż 63.081.512 zł.

W postępowaniu konkursowym złożono 15 ofert.

W rankingu końcowym oferta skarżącej uzyskała 14 pozycje z łączną liczbą 37 punktów. Komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania nie wybrała oferty skarżącej z uwagi na niewystarczającą liczbę punktów w ocenie jej oferty. Oferty uznane za lepsze, zdobyły: pierwsza 86,034 punktów i uzyskała pierwsze miejsce w rankingu końcowym, jedenasta 50,646 punktów, zamykając jednocześnie listę wybranych w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na wyczerpanie łącznej wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu.

Odwołanie S. Sp. z o.o. od rozstrzygnięcia w przedmiotowym postępowaniu zostało oddalone decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że oferta skarżącej nie została wybrana, ponieważ nie uzyskała wystarczającej liczby punktów w ocenie oferty w rankingu, który był tworzony według kryteriów ustalonych w sposób jednolity dla wszystkich oferentów.

W następstwie złożonego odwołania od powyższej decyzji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] września 2012 r. na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o jej utrzymaniu w mocy.

Organ II instancji uznał, że stroną w postępowaniu jest wyłącznie podmiot, który odwołał się od rozstrzygnięcia konkursu ofert, natomiast oferty konkurentów nie są aktami tego postępowania i nie udostępnia się ich stronie skarżącej.

W skardze do sądu administracyjnego strona, wskazując szczegółowo na uchybienia zaskarżonej decyzji wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt VISA/Wa 2527/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę uwzględnił.

Sąd I instancji podzielił poglądy prawne wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA lub Sąd II instancji) z dnia 11 lipca 2012 r. o sygn. akt II GSK 121/12 (publik. LEX nr 1219230) i przyjął je za własne.

Sąd stwierdził, że w tej sprawie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ wadliwie przyjął, że badanie prawidłowości postępowania konkursowego ogranicza się tylko do czynności dotyczących strony odwołującej się. Wobec wniesienia przez S. odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert, a następnie odwołania od decyzji wydanej w I instancji organ miał prawny obowiązek wszechstronnego zbadania całego zgromadzonego materiału dowodowego, w którym powinny się znaleźć oferty wszystkich uczestników konkursu, bo wyłącznie w takim przypadku postępowanie ma charakter rzeczywisty, a nie iluzoryczny. Przyjęcie przez NFZ odmiennej interpretacji art. 152 ust. 1 i art. 154 ustawy o świadczeniach. uniemożliwiło wywiązanie się z obowiązków nałożonych przez art. 134 ust. 1 ustawy.

Sąd uznał za nietrafne stanowisko Prezesa NFZ, zgodnie z którym oferta konkurencyjnego świadczeniodawcy nie podlega ujawnieniu innym uczestnikom postępowania i wskazał, że w toku postępowania odwoławczego nie mogą podlegać ujawnieniu dane zawarte w ofercie będące tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe, w tym tzw. dane wrażliwe, niemniej w świetle treści art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach trudno byłoby wykazać naruszenia zasad prowadzenia postępowania w oparciu o materiał dowodowy, w którym by nie było danych wynikających z ofert konkurentów. W zależności od potrzeb akta postępowania konkursowego powinny zostać włączone do postępowania zainicjowanego odwołaniem przegranego oferenta. W sytuacji, gdy organ ma za zadanie skontrolować zgodność wyniku konkursu z zasadą równego traktowania, to musi porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców i skonfrontować te oceny z ofertami. Dlatego oferty i ich oceny powinny być włączone do akt postępowania administracyjnego, natomiast przepisy ustawy o świadczeniach nie dają podstaw do wyłączenia stosowania w tym zakresie art. 73-74 k.p.a.

W tym stanie rzeczy WSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] września 2012 r., a formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd polecił organowi dokonanie analizy porównawczej ofert konkurentów w oparciu o kompletny materiał dowodowy, z uwzględnieniem kwestii posiadania przez oferentów stosownych polis ubezpieczeniowych odpowiedzialności cywilnej na rzecz pacjenta z tytułu zdarzeń medycznych lub umów przedwstępnych w tym zakresie bądź również oświadczeń, że umowy takie zostaną zawarte na czas obowiązywania kontraktu z Funduszem.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, domagając się jej uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie lub uchylenie wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1515/13 skargę kasacyjną oddalił, uznając podniesione w niej zarzuty za niezasadne.

W następstwie wyroków, wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i Naczelny Sąd Administracyjny sprawa została przekazana do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia celem rozpoznania odwołania skarżącej od decyzji nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 r.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Prowadząc ponowne postępowanie administracyjne w sprawie, Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podjął działania w celu umożliwienia skarżącej, podczas postępowania administracyjnego, wglądu do dokumentacji ofertowej wszystkich podmiotów konkurencyjnych, w takiej formie, która nie będzie doprowadzała do naruszenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego zakazujących przekazywania danych wrażliwych chronionych prawnie. Jednocześnie włączono do akt sprawy dokumentację ofertową (na płycie CD) złożoną do postępowania nr [...] przez oferentów konkurencyjnych wobec skarżącej. Następnie pismem z dnia 15 lipca 2015 r., organ I instancji poinformował stronę o przysługującym prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w kwestii zebranych dowodów.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w następstwie rozpoznawania odwołania wydał w dniu [...] sierpnia 2015 r. decyzję nr [...], w której nie uwzględnił odwołania skarżącej, wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Na skutek odwołania skarżącej od decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję nr [...] z dnia [...] października 2015 r., w której uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Organ II instancji uznał zarzuty odwołania za zasadne, albowiem Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. z uwagi na to, że prowadząc ponownie postępowanie administracyjne nie ustalił w bezsporny sposób, czy w trakcie prowadzenia postępowania konkursowego [...] posiadał umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych, określonych w przepisach w prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta ważną na dzień obowiązywania umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne, a następnie także przez cały okres jej realizowania, czy też wskazanej umowy tej oferent nie posiadał.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał w dniu [...] grudnia 2015 r. decyzję nr [...], w której ponownie nie uwzględnił odwołania skarżącej, wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Od powyższej decyzji pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżąca złożyła odwołanie, w którym ponownie podniosła zarzut niewyjaśnienia przez organ I instancji wszystkich istotnych okoliczności w sprawie (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) tj. kwestii posiadania przez inne podmioty lecznicze, uczestniczące w postępowaniu ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że na podstawie zarządzenia nr 54/2011/DSOZ Prezesa Funduszu, w oparciu o które oferty zostały ocenione, oferta skarżącej mogła uzyskać:

- w kryterium jakości:

• za personel - maksymalnie 25 punktów;

• za sprzęt i aparaturę medyczną - maksymalnie 15 punktów;

• wybrane parametry architektoniczne i sanitarne miejsc udzielania świadczeń - maksymalnie 5 punktów;

• za zewnętrzną ocenę jakości - maksymalnie 5 punktów;

• za wyniki kontroli przeprowadzonych przez Narodowy Funduszu Zdrowia - maksymalnie 0 punktów (minimalnie - 5 punktów);

- w kryterium kompleksowości:

• za możliwość kompleksowej realizacji świadczeń w danym zakresie, uwzględniając wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji (w tym diagnostyczne i terapeutyczne) - maksymalnie 10 punktów;

• za wymagania formalne - maksymalnie 5 punktów;

- w kryterium dostępności:

• za dostęp dla osób niepełnosprawnych ruchowo - maksymalnie 5 punktów;

- w kryterium ciągłości:

• za ciągłość procesu diagnostycznego lub terapeutycznego w innych rodzajach lub zakresach - maksymalnie 10 punktów;

- w kryterium ceny - maksymalnie 20 punktów.

Powyższe oznacza, że w toku przedmiotowego postępowania każda z ofert mogła uzyskać maksymalnie 100 punktów.

Dalej Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podniósł, że analiza oferty złożonej przez skarżącą do przedmiotowego postępowania wykazała, iż nie uzyskała ona maksymalnej możliwej do zdobycia ilości punktów ponieważ:

- w kryterium jakości:

• skarżąca nie zapewniała dodatkowo równoważnika co najmniej 2 etatów - specjalista okulistyki - w związku z powyższym jego oferta nie uzyskała 25,000 pkt, które mogła uzyskać, gdyby skarżąca spełniała wskazany warunek;

• skarżąca nie zapewniała witrektomu - w lokalizacji - w związku z powyższym jej oferta nie uzyskała 7,500 pkt, które mogła uzyskać, gdyby strona spełniała wskazany warunek;

• skarżąca nie posiadała certyfikatu Centrum Monitorowania Jakości oraz certyfikatu ISO w zakresie usług medycznych, ważnych w dniu zawarcia umowy - w związku z powyższym jej oferta nie uzyskała 5,000 pkt, które mogła uzyskać, gdyby strona posiadała wyżej wskazane certyfikaty;

- w kryterium kompleksowości:

• skarżąca nie zapewniała realizacji badań: RM, angiografii i/lub cyfrowej angiografii subtrakcyjnej (DSA) oraz histopatologicznych śródoperacyjnych - w lokalizacji, a także:

- nie zapewniała realizacji zadań związanych z koordynacją przeszczepów - w wymiarze czasu pracy nie mniej niż 1/4 etatu;

- nie spełniała warunków dodatkowo wymaganych dla realizacji świadczeń z grupy BO1, wymienionych w załączniku nr 3 do Zarządzenia Prezesa NFZ w ppkt 32.5;

- nie spełniała wszystkich warunków dodatkowo wymaganych dla realizacji świadczeń z grup T01, T02, T03, T04, T05, T06, T08, T09 wymienionych w załączniku nr 3 ppkt od 32.9 - 32.10.3 do Zarządzenia Prezesa NFZ;

- nie spełniała wszystkich warunków dodatkowo wymaganych dla realizacji świadczeń z grupy B04, B05, B06 wymienione w załączniku nr 3 do Zarządzenia Prezesa NFZ w ppkt 32.6 - 32.7.2;

- nie spełniała wszystkich warunków dodatkowo wymaganych dla realizacji świadczeń 5.52.01.0001476, 5.52.01.0001477, wymienionych w załączniku nr 3 do Zarządzenia Prezesa NFZ w ppkt 32.8;

- nie posiadała wpisu w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą: część VIII kodu resortowego 4260 Oddział anestezjologii i intensywnej terapii lub 4264 Oddział intensywnej terapii – w związku z powyższym oferta skarżącej nie uzyskała 5,500 pkt, które mogła uzyskać, gdyby strona spełniała wskazane powyżej warunki;

- w kryterium ciągłości:

• skarżąca nie posiadała wpisu w rejestrze: część VIII kodu resortowego 1602 poradnia leczenia jaskry - w związku z powyższym oferta jej nie uzyskała 5,000 pkt, które mogła uzyskać, gdyby posiadała wskazany wpis;

- w kryterium ceny:

• skarżąca wskazała cenę jednostki rozliczeniowej za udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: okulistyka - hospitalizacja, okulistyka - hospitalizacja B12, B13, B14, B15, okulistyka - hospitalizacja B04, B05, B06 na obszarze: miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu bieruńsko - lędzińskiego oraz powiatu [...] w wysokości 52,00 zł. W związku z powyższym oferta skarżącej nie uzyskała 20,00 punktów za kryterium ceny, które mogła uzyskać, gdyby oferent zaproponował cenę jednostki rozliczeniowej w wysokości nie wyższej niż wysokość ceny minimalnej - 46,80 zł (ustalonej zgodnie ze wzorem wskazanym w załączniku nr 2 do zarządzenia 54/2011/DSOZ).

Oferta złożona do przedmiotowego postępowania nr [...] przez skarżącą uzyskała w sumie 37,000 pkt. Na tę ocenę składały się następujące czynniki:

- w kryterium jakości:

• skarżąca zapewniła:

- laser okulistyczny argonowy lub diodowy lub NdYAG - w lokalizacji,

- stację mycia i dezynfekcji łóżek,

- w każdym oddziale co najmniej jeden pokój jednoosobowy z węzłem sanitarnym lub izolatkę,

- na każdej kondygnacji dostępnej dla świadczeniobiorców, co najmniej jedno z pomieszczeń higieniczno - sanitarnych ogólnodostępnych, przystosowane dla osób niepełnosprawnych, w związku z czym jej oferta uzyskała 12,500 pkt;

- w kryterium kompleksowości:

• skarżąca zapewniła realizację badań: TK, endoskopowych tomografii wielorzędowej (WRTK) - w lokalizacji, a także strona,

- spełniała warunki dodatkowo wymagane dla realizacji świadczeń z grupy B11, B12, B13, B14, B15, B72, B73, B74, wymienione w załączniku nr 3 do Zarządzenia Prezesa NFZ w ppkt 32.4,

- posiadała Aptekę szpitalną/zakładową, wpisaną w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą: część VIII kodu resortowego: 4920, w związku z czym jej oferta uzyskała 4,500 pkt;

- w kryterium dostępności:

• skarżąca zapewniała dostęp dla osób niepełnosprawnych ruchowo zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie prawa budowlanego, w związku z czym jej oferta uzyskała 5,000 pkt;

- w kryterium ciągłości:

• skarżąca posiadała wpis w rejestrze: część VIII kodu resortowego 1600 poradnia okulistyczna, w związku z czym jej oferta uzyskała 5,000 pkt;

- w kryterium ceny - ofercie strony przyznano 10,000 pkt na 20 punktów możliwych do uzyskania w tym kryterium, gdyż skarżąca wskazała cenę jednostki rozliczeniowej za udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne w zakresie: okulistyka - hospitalizacja, okulistyka - hospitalizacja B12, B13, B14, B15, okulistyka - hospitalizacja B04, B05, B06 na obszarze: miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], miasta [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...], powiatu [...] oraz powiatu [...] w wysokości 52,00 zł, która to cena była wyższa od ceny minimalnej ustalonej zgodnie ze wzorem wskazanym w załączniku nr 2 do zarządzenia 54/2011/DSOZ.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że ilość punktów, które zostały stronie przyznane nie wystarczała aby została ona wybrana w toku przedmiotowego postępowania. Komisja konkursowa dokonała wyboru ofert 11 podmiotów, które uzyskały w rankingu końcowym co najmniej 50,646 pkt. Oferta strony nie została wybrana, gdyż w rankingu końcowym zajęła 14 miejsce uzyskując 37 pkt.

Według oceny organu II instancji Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dokonał szczegółowo porównania oferty skarżącej z każdą z wybranych ofert podczas postępowania konkursowego.

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej odnośnie niewyjaśnienia, czy każdy z oferentów posiadał umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, której brak skutkowałby odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lit. b w zw. z art. 212 i 221 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 618 ze zm.) podmiot leczniczy jest obowiązany m.in. zawrzeć w zakresie określonym umową ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w przypadku podmiotu leczniczego prowadzącego szpital. Przytoczony wyżej przepis wszedł w życie od dnia 1 lipca 2011 r., natomiast należało go stosować od 1 stycznia 2012 r.

Organ II stopnia wskazał, iż zgodnie z art. 206 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 618, ze zm.) podmioty prowadzące zakłady opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, dostosują swoją działalność do przepisów ustawy w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. Tym samym podczas postępowania konkursowego nr [...], każdy podmiot udzielający świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne, który nie prowadził zakładu opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 1 lipca 2011 r., powinien posiadać zawartą umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Ewentualny brak posiadania przedmiotowej umowy ubezpieczenia przez oferentów (którzy nie prowadzili zakładu opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 1 lipca 2011 r.), a biorących udział w postępowaniu nr [...], ważnej na dzień obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, a następnie także przez cały okres jej realizowania, jest brakiem spełnienia warunku wymaganego stawianego świadczeniodawcom, prowadzącym szpital.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia przypomniał, że już w swojej decyzji z dnia [...] października 2015 r. wskazał, że 10 oferentów spośród 11 wybranych w postępowaniu konkursowym prowadziło zakład opieki zdrowotnej w dniu 1 lipca 2011 r. Tym samym wskazanych 10 oferentów podczas postępowania konkursowego nie było zobowiązanych do posiadania zawartej umowy ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o Prawach Pacjenta, gdyż wobec powyższych oferentów miał zastosowanie art. 206 ustawy o działalności leczniczej, który wskazuje, że podmioty prowadzące zakłady opieki zdrowotnej w dniu wejścia w życie ustawy dostosują swoją działalność do przepisów ustawy w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. Jednocześnie analiza akt sprawy wskazuje, że [...] rozpoczął działalność leczniczą od dnia 17 października 2011 r., co oznacza, że podmiot ten nie prowadził działalności leczniczej w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Przytoczona wyżej okoliczność znalazła potwierdzenie w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r., w której wskazuje się, że [...] uzyskał rejestrację w rejestrze zakładów opieki zdrowotnej i rozpoczął działalność po 1 lipca 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że nie zanegował powyższego ustalenia mimo, że decyzja z 31 sierpnia 2015 r. została uchylona decyzją z [...] października 2015 r. z tym, że organ II instancji zlecił Dyrektorowi [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia poczynienie bardziej szczegółowych ustaleń odnośnie zawarcia przez [...] umowy ubezpieczenia pacjentów od zdarzeń medycznych. Organ I instancji w dalszym toku postępowania zwrócił się do Wojewody [...] o podanie informacji odnośnie posiadania przez ww. podmiot umowy ubezpieczenia i uzyskał odpowiedź, że do organu rejestrowego nie została przedłożona umowa ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r. Do akt rejestrowych zostało złożone oświadczenie podmiotu leczniczego Pana T. L. z dnia 17 lutego 2012 r. o rozpoczęciu procedury z PZU o zawarcie ubezpieczenia z tytułu zdarzeń medycznych. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że podmiot [...] w czasie postępowania konkursowego nie posiadał umowy ubezpieczenia. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia dalej przytoczył rozważania organu I instancji z których wynika, że ewentualne odrzucenie podczas postępowania konkursowego oferty [...] nie skutkowałoby wybraniem oferty strony skarżącej. Organ II instancji poparł stanowisko Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia i uznał, że interes prawny skarżącej nie został naruszony i z tych względów zarzuty odwołania należy uznać za niezasadne.

Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2016 r. S. Sp. z o.o. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:

1. przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, a to poprzez brak sprawdzenia czy wszystkie podmioty, które w okresie prowadzenia konkursu nie były samodzielnymi publicznymi zakładami opieki zdrowotnej i czy posiadały one polisę od zdarzeń medycznych, nie dokonania tego ani na wniosek strony ani z urzędu,

2. przepisu art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a to poprzez brak zebrania i rozpatrzenia informacji od podmiotów biorących udział w konkursie w zakresie posiadania umów ubezpieczenia od zdarzeń medycznych,

oraz prawa materialnego, a to:

1. przepisu art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez brak zapewnienia równego traktowania świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób nie gwarantujący zachowania uczciwej konkurencji poprzez ocenianie podmiotów nie posiadających wymaganych przepisami prawa dodatkowego ubezpieczenia,

2. naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez zawarcie umów z podmiotami, których oferty winny być odrzucone.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o:

1) uchylenie skarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, a w konsekwencji uchylenia decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ jako sprzecznych z prawem i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji,

2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawiają wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sąd bada zaskarżone decyzje, postanowienia, tudzież inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej mając na uwadze przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego, nie kieruje się natomiast przy orzekaniu względami celowości czy też słuszności. Poza tym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Skarżąca wskazuje w niej naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

W takim przypadku Sąd odnosi się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż ocena poprawności zaskarżonej decyzji w zakresie stosowania przepisów materialnych może mieć miejsce przy stwierdzeniu, że w postępowaniu administracyjnym nie doszło do naruszenia prawa procesowego. Zasadnie strona wywodzi, że organy Funduszu dopuściły się obrazy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. z uwagi na to, że w sposób dostateczny nie zebrały i nie rozpatrzyły informacji od podmiotów biorących udział w konkursie w zakresie posiadania umów ubezpieczenia od zdarzeń medycznych. Tym samym organy te nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt VISA/Wa 2527/12, od którego skarga kasacyjna Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie II GSK 1515/13.

Swoim działaniem organy Funduszu naruszyły więc art. 153 p.p.s.a. W wymienionym wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że niewystarczające jest stwierdzenie organu, że § 13 ust. 1 zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 września 2011 r. nr 46/2011/DSOZ pozwalał na to, żeby oferent złożył umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym także oświadczenie stwierdzające, że umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Rzecz w tym, jak podkreślił Sąd, że powyższe okoliczności nie zostały wykazane w zaskarżonej decyzji i w tym zakresie postępowanie winno być uzupełnione a następnie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia obowiązany będzie do ponownej analizy całego materiału dowodowego, które pozwoli na podjęcie właściwej decyzji zgodnej z treścią przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych. Powyższe zalecenia Sądu zostały wykonane tylko częściowo. A mianowicie organy Funduszu poczyniły jedynie ustalenia co do pomiotu, który zajął pierwsze miejsce w konkursie – [...].

Podmiot ten, jak wynika z zaskarżonej decyzji został wpisany do rejestru po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej tj. po 1 lipca 2011 r., a więc na datę przeprowadzania konkursu winien mieć zawartą umowę ubezpieczenia na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Skoro jej nie posiadał jego oferta powinna być odrzucona. Jednakże ewentualne odrzucenie podczas postępowania konkursowego oferty [...] nie skutkowałoby wybraniem oferty skarżącej. Co do pozostałych 10 podmiotów, wybranych w konkursie organ stwierdził, że na dzień 1 lipca 2011 r. prowadziły Zakład Opieki Zdrowotnej, a więc stosownie do art. 206 ustawy o działalności leczniczej podmioty te na dzień przeprowadzania konkursu nie musiały mieć zawartej umowy ubezpieczeniowej.

Niemniej jednak, Sąd zauważa, że organ stosownie do § 13 ust. 1 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 16 września 2011 r., nr 46/2011/DSOZ winien był ustalić w przypadku braku polisy ubezpieczeniowej czy owe 10 podmiotów złożyły umowę przedwstępną lub inny dokument, w tym oświadczenie stwierdzające, że umowa ubezpieczenia od zdarzeń medycznych zostanie zawarta na okres obowiązywania umowy. Od wyjaśnienia tej sprawy w powyższym zakresie organy obu instancji ewidentnie się uchyliły, nie stosując się tym samym do zaleceń Sądu oraz ignorując pisma pełnomocnika skarżącej, który wielokrotnie w pismach procesowych zarzucał, że podmioty wymienione w pkt 1-3 i 6-9 ogłoszenia o rozstrzygnięciu konkursu nie wypełniły obowiązku nałożonego na nie przepisami prawa odnośnie zawarcia umowy ubezpieczenia od zdarzeń medycznych na rzecz pacjenta.

Niewyjaśnienie powyższych okoliczności jest powtórnym stwierdzonym przez Sąd uchybieniem procesowym organu, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem rzutuje na przestrzeganie w postępowaniu konkursowym art. 134 i 149 ust. 1 pkt 2 i 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Z tych wszystkich względów Sąd zaskarżoną decyzją uchylił stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie dowodowe w kierunku wskazanym przez Sąd i w zależności od poczynionych ustaleń wyda nową decyzję, którą uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.