Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1103/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi P. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. w pozostałym zakresie odrzuca skargę.


UZASADNIENIE

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej: "RWKL"), działając na podstawie art. 5 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2018 r., poz. 172), § 4, § 11, § 16 pkt 1 i pkt 2 oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 2015 r., poz. 761 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z 3 czerwca 2015 r."), § 5 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z [...] sierpnia 2012 r."), wydała w dniu [...] stycznia 2019 r. orzeczenie nr [...] w przedmiocie zdolności młodszego chorążego P. P. (dalej: "skarżący") do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W pkt 8 ww. orzeczenia RWKL rozpoznała u skarżącego:

A. schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej:

1. cukrzyca typ II leczona skojarzeniowo - § 54 pkt 4,

2. zaburzenia adaptacyjne - § 67 pkt 2,

3. [...]

B. schorzenia współistniejące:

1. 35 % utraty zdolności żucia - § 24 pkt 1,

2. choroba zwyrodnieniowo-dyskopatyczna kręgosłupa C5-C6, L4-L5 - § 34 pkt 5,

3. lewostronne skrzywienie kręgosłupa - § 34 pkt 1,

4. leukocyturia - § 48 pkt 10,

5. blizna skóry pleców po usunięciu ropnia - § 3 pkt 1.

RWKL orzekła, że skarżący jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej - kategoria N zał. 1 grupa II. Ustaliła jednocześnie, iż schorzenia wymienione w punktach od 1 do 8 nie pozostają w związku ze służbą wojskową.

Skarżącego zaliczono od stycznia 2019 r. do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Nie zaliczono go do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową oraz do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Jednocześnie orzeczono, że badany jest zdolny do pracy. Kontrolne badanie wyznaczono na styczeń 2020 r. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że właściwości i warunki służby wojskowej nie miały wpływu na powstanie schorzeń ujętych w pkt 1 - 8 rozpoznania. Skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej przy zachowanej zdolności do pracy.

Od orzeczenia RWKL skarżący odwołał się do Centralnej Wojskowej Komisji

Lekarskiej w [...] (dalej: "CWKL"), wnosząc o uznanie rozpoznanych u niego jednostek chorobowych za pozostające w związku ze służbą wojskową. Orzeczenie RWKL uznał za niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Skarżący podkreślił, że ma ponad 24 lata służby wojskowej (nigdzie indziej nie pracował). Był uczestnikiem sześciu misji, w tym czterech bojowych; obsługiwał ciężki sprzęt. Pod koniec 2016 r., na poligonie na [...], na skutek niedopełnienia przez przełożonych obowiązków służbowych w zakresie organizacji poligonu, doszło do wypadku zagrażającego zdrowiu, a nawet życiu skarżącego. Skarżącemu groziła amputacja nogi i w dalszym ciągu się leczy. Pozostaje też pod opieką psychiatry.

Orzeczeniem z [...] marca 2019 r. nr [...], działając na podstawie § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z [...] sierpnia 2012 r., a także § 7 pkt 1 oraz § 23 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r., CWKL utrzymała w mocy orzeczenie RWKL.

W uzasadnieniu orzeczenia drugoinstancyjnego CWKL opisała dotychczasowy przebieg postepowania orzeczniczego. W tym kontekście wskazała, że [...] lipca 2017 r. skarżący został skierowany przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] do RWKL w celu orzeczenia zdolności do zawodowej służby wojskowej na zajmowanym stanowisku służbowym w związku z długotrwałym przebywaniem na zwolnieniu lekarskim, brakiem kontaktu z żołnierzem i brakiem wglądu do dokumentacji medycznej.

W toku postępowania orzeczniczego skarżący przedstawił oświadczenie z [...] lipca 2017 r. o stanie zdrowia, w którym podał, że jest leczony z powodu cukrzycy m. in. insuliną, a w grudniu 2016 r. rozpoznano martwicę palucha stopy prawej i ropowicę przodostopia. Wyjaśnił, iż podczas wykonywania obowiązków na [...], w czasie jazdy pojazdem wojskowym STAR, wkładka uszkodziła duży palec prawej stopy. Wdała się infekcja, która doprowadziła do amputacji prawej stopy.

RWKL zleciła szereg badań (w tym zdjęcia rtg klatki piersiowej, kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego – badania te wykonano [...] sierpnia 2017 r.) oraz konsultacji (m.in. dermatologiczną, okulistyczną, psychologiczną i psychiatryczną, które przeprowadzono [...] sierpnia 2017 r., jak również internistyczną, neurologiczną, ortopedyczną i chirurgiczną, które odbyły się [...] sierpnia 2017 r.).

Pismem z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] wezwała skarżącego do dostarczenia kserokopii orzeczeń lekarskich z Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] i Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], a także dokumentacji lekarskiej z Poradni Zdrowia Psychicznego (dalej: "PZP") oraz dotyczącej leczenia cukrzycy. W odpowiedzi skarżący w dniu [...] września 2017 r. przedłożył: orzeczenia wydane przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w [...] w roku 2008 i 2010; orzeczenie wydane w 2013 r. przez Rejonową Wojskową Komisję Morsko-Lekarską w [...], dokumentację z leczenia w poradni diabetologicznej w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej "[...] " w [...] z [...] października 2015 r.; kartę informacyjną leczenia szpitalnego w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...] z [...] grudnia 2016 r., w której wskazano, że [...] grudnia 2016 r. wykonano amputację palucha prawego z częścią pierwszej kości śródstopia z powodu martwicy rozpływnej palucha prawego z rozległą ropowicą przodostopia); opinię lek. psych. K. S. z Prywatnego Gabinetu Psychiatrycznego z [...] września 2017 r., w której jako rozpoznanie podano zespół stresu pourazowego występujący u żołnierzy. Jednocześnie skarżący oświadczył, iż zagubił orzeczenia z Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...].

RWKL ustaliła, że w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...] przeprowadzono postępowanie powypadkowe, przy czym dokumentacja została przesłana w dniu [...] września 2017 r. do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...].

Powołane na wstępie orzeczenie RWKL z [...] stycznia 2019 r. nr [...] (utrzymane w mocy zaskarżonym w niniejszej sprawie orzeczeniem CWKL) poprzedzały następujące orzeczenia:

● orzeczenie RWKL z [...] października 2017 r. nr [...], którym uznano skarżącego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczono do trzeciej grupy inwalidztwa od października 2017 r. W grupie schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej RWKL wskazała: zaburzenia adaptacyjne - § 67 pkt 2, a do schorzeń współistniejących zaliczyła: przebytą amputację palucha stopy prawej - § 80 pkt 1; 35% utraty zdolności żucia - § 24 pkt 1; cukrzycę typu II - § 54 pkt 4; chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczną kręgosłupa C5-C6, L4-L5 - § 34 pkt 5; lewostronne skrzywienie kręgosłupa - § 34 pkt 1; leukocyturię - § 48 pkt 10 (w zast.); bliznę skóry pleców po usunięciu ropnia - § 3 pkt 1. RWKL stwierdziła brak związku ze służbą wojskową wszystkich ww. schorzeń poza przebytą amputację palucha stopy prawej, której związku ze służbą wojskową nie ustalono z uwagi na wszczęte postępowanie BHP. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, CWKL orzeczeniem z [...] grudnia 2017 r. nr [...] uchyliła ww. orzeczenie RWKL z uwagi na niewystarczająco precyzyjne ustalenie występowania u skarżącego poszczególnych schorzeń oraz stopnia ich nasilenia. Z tego względu CWKL zaleciła wykonanie dodatkowych badań i konsultacji (diabetologicznej, psychologicznej i psychiatrycznej) – zalecenia te wykonano w dniach [...] - [...] stycznia 2018 r.;

● orzeczenie RWKL z [...] lutego 2018 r. nr [...] rozpoznające w pkt 8 orzeczenia - jako schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej - cukrzycę niewyrównaną - § 54 pkt 4 oraz zaburzenia adaptacyjne - § 67 pkt 2. Natomiast za schorzenia współistniejące uznano: przebytą amputację palucha stopy prawej - § 80 pkt 1; 35% utraty zdolności żucia - § 24 pkt 1; chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczną kręgosłupa C5-C6, L4-L5 - § 34 pkt 5; lewostronne skrzywienie kręgosłupa - § 34 pkt 1; leukocyturię - § 48 pkt 10 (w zast.); bliznę skóry pleców po usunięciu ropnia - § 3 pkt 1. RWKL orzekła, że skarżący jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej, a wszystkie schorzenia - za wyjątkiem przebytej amputacji palucha stopy prawej - nie pozostają w związku ze służbą wojskową, zaś związku ww. amputacji ze służbą wojskową nie ustalono ze względu na toczące się postępowanie BHP. RWKL zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia od października 2017 r. Powyższe orzeczenie RWKL zostało ono uchylone orzeczeniem CWKL z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] (w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego). CWKL wytknęła RWKL brak jakiejkolwiek dokumentacji z PZP i hospitalizacji z powodu stresu pourazowego. Nakazała RWKL zgromadzenie stosownej dokumentacji, zlecenie stosownych badań i konsultacji oraz ustalenie (w oparciu o rozpoznane schorzenia) stopnia upośledzenia sprawności ustroju i związków tych schorzeń ze służbą wojskową. Konsultację neurologiczną przeprowadzono [...] września 2018 r., a pozostałe konsultacje (diabetologiczną, ortopedyczną, psychiatryczną i psychologiczną) oraz badania laboratoryjne wykonano [...] września 2018 r.

Rozpoznając odwołanie skarżącego od orzeczenia RWKL z [...] stycznia 2019 r., organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji. Jak podkreśliła CWKL, w trakcie służby wojskowej skarżący pełnił służbę poza granicami państwa, a mianowicie: w [...] (od [...] października 2007 r. do [...] kwietnia 2008 r.) i w [...] (od [...] czerwca 2008 r. do [...] listopada 2008 r. oraz od [...] kwietnia 2010 r. do [...] października 2010 r.). Po zakończeniu misji zagranicznych był każdorazowo badany i wówczas nie rozpoznano u niego żadnych schorzeń stanu psychicznego, a zwłaszcza zespołu stresu pourazowego (PTSD). Objawy takie skarżący manifestował dopiero w 2017 r. CWKL wyjaśniła również, iż w świetle współczesnej wiedzy medycznej oraz obowiązujących kryteriów diagnostycznych, powszechnie jest wiadomo, że wystąpienie silnego stresu nie musi powodować PTSD. W zdecydowanej większości przypadków (70-80%) osób, u których wystąpiły objawy ostrego stresu, następuje powrót do pełnego zdrowia. Tylko u pewnego odsetka osób reakcje stresowe mogą skutkować wystąpieniem pełnoobjawowego PTSD, ale zależy to od wielu innych czynników oraz predyspozycji

genetycznych. W rozpoznaniu PTSD niezwykle istotne jest kryterium czasowe, które pozwala, przy stwierdzeniu kryterialnych objawów tego zaburzenia, diagnozować PTSD w okresie od kilku tygodni do kilku miesięcy od zadziałania stresora, rzadko jednak jest to okres dłuższy niż 6-12 miesięcy. Dlatego w przedmiotowej sprawie nie należy brać pod uwagę PTSD, a postępowanie RWKL w tym zakresie było prawidłowe.

Organ II instancji zwrócił też uwagę, iż zgromadzona dokumentacja, w tym odpis przebiegu służby i charakterystyka stanowiska służbowego z [...] maja 2017 r., nie zawiera żadnych danych o pełnieniu przez skarżącego służby w 2016 r. na [...]. Nadto skarżący nie przedstawił dokumentacji medycznej, o którą zwracał się do niego organ. Z dokumentów dostarczonych przez skarżącego wynika, że leczenie cukrzycy od [...] października 2015 r. odbywało się nieregularnie, a z powodu rozpoznania w 2016 r. stopy cukrzycowej z powikłaniem pod postacią ropowicy stopy, skarżącego leczono chirurgicznie, a w wyniku stwierdzenia martwicy rozpływnej w dniu [...] grudnia 2016 r. wykonano amputację palucha prawego z częścią pierwszej kości śródstopia. Powyższe dane nie wskazują na tło powypadkowe schorzenia, lecz na powikłanie choroby metabolicznej - źle kontrolowanej cukrzycy. Zgodnie z orzecznictwem wojskowym, przebyte amputacje (braki palców stóp) z uszkodzeniem kości śródstopia (tak jak w tym przypadku) w grupie II (żołnierzy zawodowych) należy kwalifikować do § 80 pkt 3 i orzekać bezwzględnie kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Konsultacja chirurgiczna z [...] sierpnia 2017 r. wskazuje na zniekształcenie całego przodostopia po stronie prawej z powodu ww. amputacji, zaś konsultacja ortopedyczna z [...] września 2018 r. wykazała deficyt propulsji chodu na skutek amputacji. Zatem RWKL miała podstawy do zastosowania w tym przypadku kwalifikacji schorzenia do § 80 pkt 3. Stwierdzone zaburzenia adaptacyjne oraz cukrzycę typu II leczoną skojarzeniowo zakwalifikowano odpowiednio do § 67 pkt 2 oraz § 54 pkt 4, zaliczając te schorzenia do grupy schorzeń powodujących niezdolność do zawodowej służby wojskowej.

Skarżący nie przedstawił kwalifikacji prawnej Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, ani dokumentacji medycznej dotyczącej wypadku w trakcie pełnienia służby na [...] - dlatego brak jest przesłanek do ustalenia rozpoznania w tym zakresie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżył powyższe orzeczenie CWKL w całości, wnosząc o jego uchylenie. Podważył zgodność zaskarżonego orzeczenia ze stanem faktycznym i prawnym. Akcentując ponad 24-letni okres służby wojskowej, w tym udział w sześciu misjach (czterech o charakterze bojowych, gdzie wielokrotnie znajdował się pod ostrzałem i użytkował ciężki sprzęt bojowy), skarżący sformułował retoryczne pytanie: gdzie nabył rozpoznane jednostki chorobowe (skoro poza wojskiem nie posiadał innego miejsca pracy)?

Zdaniem skarżącego, RWKL nie wykonała zaleceń CWKL i nie przeprowadziła z nim wywiadu.

Ustosunkowując się do twierdzenia CWKL, że skarżący nie przedstawił kwalifikacji prawnej Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego i dokumentacji medycznej odnośnie zdarzenia na poligonie na [...], stwierdził, że to "nie może rozstrzygać o rozpoznaniu". Podkreślił, iż było zagrożenie zdrowia, a nawet życia. Groziła mu amputacja nogi, a wynikało to z niewłaściwego zabezpieczenia poligonu. Dokumentacja dotycząca amputacji znajduje się w aktach sprawy.

Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy i psychologa w zakresie specjalizacji związanych z rozpoznanymi jednostkami chorobowymi.

W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o odrzucenie skargi – jako niedopuszczalnej - w części dotyczącej związku ustalonych schorzeń skarżącego ze służbą wojskową i ustalenia grupy inwalidztwa oraz oddalenie skargi w pozostałym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Z kolei w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarga na orzeczenie CWKL z [...] marca 2019 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL z [...] stycznia 2019 r. w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego.

Podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej: "NSA" zawarty w wyroku z 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazać należy, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej.

Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, określające ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1430 ze zm.) czy ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.). Orzeczenia tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego.

Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne, wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby, ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz inwalidztwa - skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w judykaturze pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide uchwała składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99; publ. OSNP 2000/5/167). Analogiczne stanowisko zajął NSA w postanowieniu z 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/00 (publ. ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje.

W niniejszej sprawie, jak wynika z treści skargi, skarżący zaskarżył w całości orzeczenie CWKL z [...] marca 2019 r., a więc także w zakresie dotyczącym ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia grupy inwalidztwa. Na tę kategorię orzeczeń CWKL, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, a zatem Sąd obowiązany był stwierdzić niedopuszczalność skargi w ww. zakresie i odrzucić ją w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Uznając natomiast za dopuszczalną skargę na orzeczenie CWKL z [...] marca 2019 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL z [...] stycznia 2019 r. w części dotyczącej określenia zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej, tut. Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie jest nieuzasadniona. Sąd wziął pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności dokumentację lekarską.

Zaznaczenia wymaga, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."). Natomiast przepisy rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r. jako lex specialis regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.

Zgodnie z § 11 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r., przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr [...] do rozporządzenia.

W myśl § 17 ust. 1 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r., wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 9, tj. dokumentów dołączonych do skierowania do wojskowej komisji lekarskiej, które dotyczą stanu zdrowia żołnierza zawodowego, w szczególności na podstawie: odpisu przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego, informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich, historii chorób leczenia szpitalnego, karty badań profilaktycznych i okresowych, książki zdrowia żołnierza zawodowego, akt postępowania powypadkowego.

Przepis § 18 ust. 1 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r. stanowi, że wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: (1) rozpoznanie, (2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową (§ 19 ust. 1 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r.).

Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do CWKL za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia (§ 22 ust. 1 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r.). CWKL rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2 rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r.).

Podkreślić należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a także weryfikację, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Natomiast sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony m.in. na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.

W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził uchybień w postępowaniu zakończonym wydaniem orzeczenia CWKL z [...] marca 2019 r. Organ I instancji dokonał bowiem prawidłowej kwalifikacji rozpoznania określonego w pkt 8 ad. 1) – ad. 8) do odpowiednich paragrafów załącznika nr [...] (grupa II obejmująca żołnierzy zawodowych) do rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r., zaś zaliczenie skarżącego do kategorii N – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej, znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy. Również CWKL zasadnie uznała, że zaskarżone orzeczenie organu I instancji odpowiada prawu. Podejmując rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia, CWKL należycie uzasadniła swe stanowisko. Zatem nie sposób zakwestionować tej części orzeczenia CWKL i to tym bardziej, że Sąd nie dostrzega w powyższej części uzasadnienia jakichkolwiek naruszeń prawa.

W zaskarżonym orzeczeniu CWKL przedstawiła zebrany w sprawie materiał dowodowy, a następnie dokonała prawidłowej subsumpcji, czyli zastosowała właściwe przepisy do ustalonego stanu faktycznego. W ramach ustaleń faktycznych organ odwoławczy uwzględnił w szczególności wyniki badań i przeprowadzone konsultacje. Trafnie organ odwoławczy dostrzegł, że skarżący każdorazowo po zakończeniu służby poza granicami państwa był kwalifikowany przez właściwą wojskową komisję lekarską jako zdolny do zawodowej służby wojskowej – kategoria "Z" (vide orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]: z [...] maja 2008 r. nr [...] wydane po zakończeniu służby skarżącego w [...] oraz z [...] listopada 2008 r. nr [...]wydane po zakończeniu przez skarżącego pierwszej misji w [...]). Po drugiej misji w [...], Rejonowa Wojskowa Komisja Morsko-Lekarska w [...] orzeczeniem z [...] maja 2013 r. nr [...] uznała skarżącego za zdolnego do służby poza granicami państwa (kategoria "Z") we wszystkich strefach klimatycznych. W żadnym z ww. orzeczeń nie stwierdzono jakichkolwiek schorzeń stanu psychicznego, w szczególności PTSD.

Stosownie do § 67 pkt 3-5 załącznika nr [...] do rozporządzenia z [...] czerwca 2015 r., zaburzenia stresowe pourazowe (PTSD) są reakcją na przeżycie traumatycznego wydarzenia lub sytuacji traumatycznej (oddziałujących krótko lub długo) bezpośrednio zagrażających utratą życia lub zdrowia, np. ataku terrorystycznego, katastrofy, pobytu w niewoli. O rozpoznaniu decyduje:

1. potwierdzony protokołem powypadkowym, dokumentacją medyczną lub innymi obiektywnymi dowodami fakt przeżycia ekstremalnej sytuacji traumatycznej;

2. stwierdzenie na podstawie wywiadów, dokumentacji medycznej i służbowej następujących stanów:

a) nawracającego przeżywania stresora,

b) unikania okoliczności przypominających stresor lub występowania tzw. emocjonalnego odrętwienia,

c) uporczywych objawów zwiększonej psychologicznej wrażliwości,

d) istotnego klinicznego cierpienia lub upośledzenia funkcjonowania psychospołecznego,

e) początku objawów a-c w ciągu 6 miesięcy od traumatycznego wydarzenia.

Rozpoznanie należy ustalać po obserwacji i leczeniu w wojskowym oddziale psychiatrycznym oraz w PZP. Osoby, które mimo leczenia i innych oddziaływań readaptacyjnych trwających 9 miesięcy nie rokują odzyskania zdolności do służby, należy kwalifikować jako niezdolnych.

Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby skarżący był obserwowany bądź leczony w wojskowym oddziale psychiatrycznym lub w PZP. U skarżącego zespół stresu pourazowego został stwierdzony jedynie w prywatnej opinii psychiatrycznej wydanej [...] września 2017 r., a więc po prawie 7 latach od zakończenia ostatniej misji zagranicznej. Prawidłowo zatem organy obu instancji nie przypisały tej opinii istotnego znaczenia.

Nadto skarżący w żaden sposób nie wykazał podnoszonej okoliczności pełnienia służby na [...] w 2016 r., podczas której – jak wskazuje – doszło do wypadku skutkującego amputacją prawej stopy (vide oświadczenia skarżącego z [...] lipca 2017 r. o stanie zdrowia i załączone do niego oświadczenie). Nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego taki wypadek (np. odpisu protokołu powypadkowego), mimo wezwań RWKL w tym przedmiocie (vide wezwanie ostateczne z [...] sierpnia 2018 r.). Jedynie w odpowiedzi na pismo CWKL z [...] stycznia 2018 r. (stanowiącego odpowiedź na skargę na przewlekłość postępowania), skarżący (w piśmie z [...] stycznia 2019 r.) podniósł, iż "wypis z uzdrowiska, jak i cała dokumentacja została dostarczona. Nadto RWKL ma możliwość ściągnięcia całej mojej dokumentacji, jako żołnierza zawodowego, w systemie elektronicznym."

Według odpisu przebiegu służby, od [...] listopada 2016 r. skarżący pełnił służbę w [...] Brygadzie Zmechanizowanej w [...] (Jednostka Wojskowa nr [...]) jako technik kompanii – dowódca grupy. Charakterystyka stanowiska służbowego skarżącego, sporządzona [...] maja 2017 r., wskazuje, że skarżący m.in. uczestniczy w przedsięwzięciach trwających bez przerwy przez kilka, a nawet kilkanaście dób (zajęcia taktyczne ćwiczenia wojsk, szkolenia poligonowe). Jego stanowisko zostało uznane za wymagające zwiększonego wysiłku fizycznego.

Nadto z akt administracyjnych sprawy wynika, iż nieprzerwanie od [...] stycznia 2017 r. do [...] maja 2017 r. skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich. Nie ma zaś żadnej wzmianki o wyjeździe na [...].

W oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadnie CWKL stwierdziła, iż przeprowadzona u skarżącego amputacja palucha prawego z częścią pierwszej kości śródstopia wskazuje na powikłanie choroby metabolicznej - nieprawidłowo kontrolowanej cukrzycy, a nie na schorzenie powypadkowe.

W kwestii zawartego w skardze wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy i psychologa (w zakresie specjalizacji związanych z rozpoznanymi jednostkami chorobowymi), należy stwierdzić, iż zawnioskowany środek dowodowy jest niedopuszczalny w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, iż w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające - ograniczone wyłącznie do dowodów z dokumentów. Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu z zeznań świadków, przesłuchania stron, oględzin, czy też – jak chciałby skarżący – dowodu z opinii biegłych, jest niedopuszczalne.

Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, obejmuje niezbędne badania lekarskie, a dokonana kwalifikacja zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej jest trafna.

W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżone orzeczenie CWKL utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL z [...] stycznia 2019 r., kwalifikujące skarżącego jako trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, nie narusza prawa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Natomiast w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie - jak w punkcie drugim sentencji wyroku.