Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1726/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.) Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla osób bezrobotnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] - przywołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 ze zm, dalej: "ustawa o promocji zatrudnienia") - utrzymał w mocy decyzję Starosty G. (dalej "Starosta") z [...] grudnia 2020 r. nr [...] w zaskarżonej części - odmowie przyznania p. J. M. (dalej: "Wnioskodawca") prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- Wnioskodawcę zarejestrowano z dniem [...] grudnia 2020 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. (dalej; "PUP") jako osobę bezrobotną; Starosta decyzją z [...] grudnia 2020 r., uznał Wnioskodawcę za osobę bezrobotną oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych,

- w odwołaniu podniesiono zarzuty: obrazy art. 2 i 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: "Konstytucja RP") poprzez naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej, interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, błędnej wykładni art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia oraz brak korelacji miedzy przepisami dotyczącymi przyznawania prawa do zasiłku dla bezrobotnych a przepisami dotyczącymi skutków niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia; Wnioskodawca [...] października 2020 r. złożył powództwo do sądu kwestionując rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy; w jego sytuacji organ powinien wydać decyzję zaliczkową do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd; organ miał możliwość zastosowania wykładni celowościowej art. 71 ust. 1 w zw. z art. 78 ust. 1 ww. ustawy o promocji zatrudnienia,

- zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia,

- dopiero stwierdzenie spełniania warunków do przyznania prawa do zasiłku, pozwala zastosować rygor nieprzysługiwania zasiłku z powodów określonych w art. 75 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia; Starosta w wydanej decyzji wskazał niepełną podstawę prawną; uchybienie to nie stanowi podstawy do jej uchylenia, bowiem ulega ono uzupełnieniu w postępowaniu odwoławczym,

- Wnioskodawca w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji legitymuje się okresem uprawniającym do przyznania prawa do zasiłku wynoszącym co najmniej 365 dni; udokumentował łącznie 517 dni zaliczanych do okresów uprawniających do zasiłku i spełnia przesłanki do przyznania świadczenia,

- jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy świadectwa pracy z G. Spółdzielni Mieszkaniowej, stosunek pracy rozwiązano z dniem [...] października 2020 r. bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 w zw. z art. 100 § 1 i 2 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks Pracy); skoro bezrobotny w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w PUP spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy bez wypowiedzenia, to - zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia - prawo do zasiłku nie przysługuje; można je przyznać Wnioskodawcy nie wcześniej, niż przed upływem 180 dni od dnia zarejestrowania,

- odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że przepisy Konstytucji RP nie stanowią podstaw roszczeń, a są źródłem gwarancji, których materializacja znajduje się w ustawach - w przypadku zasiłków dla bezrobotnych w ustawie o promocji zatrudnienia; przepisy tej ustawy są bezwzględnie obowiązujące i organ nie może odstąpić od ich stosowania; ustawodawca nie pozostawił organowi swobody czy uznania oraz nie przewidział możliwości przyznawania zasiłku zaliczkowego osobie, jak i wyjątkowego przyznania zasiłku osobie, która wniosła powództwo do sądu gdy podważa ona zasadność rozwiązania stosunku pracy z winy pracownika bez wypowiedzenia; przyznanie zasiłku Wnioskodawcy od dnia rejestracji byłoby złamaniem prawa i prowadziłoby do nieważności decyzji.

W skardze Wnioskodawca podniósł tożsame zarzuty jak we wniesionym odwołaniu oraz wskazał, że - w swojej ocenie - spełnia przesłanki uzyskania świadczenia. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a także o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o treści: "Czy art. 75 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w zakresie jakim ogranicza wypłatę zasiłku dla bezrobotnego przez okres 180 dni osobie bezrobotnej, która wniosła powództwo do sądu pracy o uznanie za niezgodne z prawem rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz uzyskała prawomocne orzeczenie o niezgodności z prawem tego wypowiedzenia lub zawarła ugodę przed sądem o zmianie treści świadectwa pracy - jest zgodny z art. 67 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r."

W uzasadnieniu podniósł, że ustawodawca nie przewidział korelacji pomiędzy przepisami dotyczącymi zasiłku dla bezrobotnych a przepisami prawa pracy, dotyczącymi skutków niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia. Nie ma również wyraźnego przepisu określającego sposób postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy. Art. 75 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia - w zakresie jakim ograniczają one wypłatę zasiłku dla bezrobotnych przez okres 180 dni osobie, która wniosła powództwo do sądu pracy i uzyskała prawomocne orzeczenie o niezgodności z prawem tego wypowiedzenia lub zawarta ugodę o zmianie treści świadectwa pracy - są niezgodne z art. 67 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a także podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 14 czerwca 2021 r. Wnioskodawca, w odpowiedzi na wniosek organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zwrócił się o przeprowadzenie rozprawy, a także o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej niezgodnego z prawem rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia, zawisłej przed Sądem Rejonowym w P. ([...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn.. akt [...]), a także podtrzymał argumentację przedstawioną w skardze.

Postanowieniem z 7 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego.

W piśmie procesowym z 14 października 2021 r. Wnioskodawca wskazał, że z powodów zdrowotnych nie może stawić się na rozprawie osobiście, a także nie posiada technicznych możliwości udziału w rozprawie na odległość za pomocą komunikatora Webex, wobec czego wniósł o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność, a także podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd zważył, co następuje.

Skargę oddalono. Nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Prawidłowe jest stanowisko organu administracji, prezentowane w zaskarżonym akcie, co do uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Zasadnie wskazano, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek powodująca możliwość przyznania Wnioskodawcy zasiłku dla bezrobotnych. Trafnie odniesiono się do realiów niniejszej sprawy, jak i dokonano subsumcji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Wobec uprzedniego szczegółowego zreferowania argumentacji organu, jej powtarzanie byłoby zbędne i Sąd przyjmuje ją za własną.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ trafnie przywołał istotne okoliczności sprawy, które w ocenie Sądu nie budzą wątpliwości. Stan faktyczny sprawy administracyjnej jest niesporny. Sprzeczność stanowisk stron dotyczy znaczenia sporu, co do legalności rozwiązania z Wnioskodawcą stosunku pracy z jego winy, bez wypowiedzenia.

Mianowicie organy obu instancji orzekały uwzględniając stan sprawy na dzień wydania decyzji - istnienie świadectwa pracy, gzie wskazano określoną podstawę rozwiązania stosunku zatrudnienia z Wnioskodawcą. Tymczasem ten stoi na stanowisku, że skoro kwestionuje podstawę wypowiedzenia (toczy się sprawa przed sądem powszechnym) to orzekanie jest przedwczesne. Trafne jest jednak stanowisko organu, co wynika z poniższych uwarunkowań prawnych i faktycznych..

Podstawą prawną skarżonej decyzji stały się oprócz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., przepisy ustawy o promocji zatrudnienia. Słusznie organ wskazuje, że ustawodawca nie pozostawił mu w sprawach tego rodzaju swobody działania w ramach uznania administracyjnego, a obowiązujące przepisy nie pozwalają odstąpić od ich stosowania. Organ wydaje w tym zakresie decyzję związaną - na mocy art. 75 ust. 1 pkt 3 wzw. z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia.

Według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, organ nie miał podstaw do odmiennego przyjęcia, niż że stosunek pracy Wnioskodawcy uległ rozwiązaniu z jego winy, bez wypowiedzenia. Wynika to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Powyższa okoliczność wypełnia dyspozycję normy zawartej w art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia, co obligowało organ do wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja ta odpowiada prawu. Zrozumiałe jest przy tym niezadowolenie Wnioskodawcy, którego umowa o pracę została rozwiązana z jego winy, bez wypowiedzenia, co jak twierdzi jest bezzasadnie. Efektem powyższego jest zawisły spór sądowy przed Sądem Rejonowym w P. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Powyższa okoliczność w świetle przywołanych przepisów ustawy o promocji zatrudnienia nie może jednak powodować, że organ administracji publicznej, wyda decyzję zgodną z oczekiwaniami Wnioskodawcy, a zarazem sprzeczną z przepisami tego aktu i niezgodną z możliwymi do ustalenia (wedle dostępnych dokumentów) w sprawie okolicznościami. Powodowałoby to bowiem jej nieważność, jako decyzji wydanej bez podstawy prawnej.

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że zgłoszony przez skarżącego wniosek o zawieszenie postępowania nie został uwzględniony, bowiem stwierdzenie przez Sąd Rejonowy w P. za zgodne bądź niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę Wnioskodawcy przez jego pracodawcę, nie jest okolicznością uzasadniającą zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Tego rodzaju sprawy bowiem, jako mające istotne znaczenie społeczne, a także dotyczące praw podstawowych Wnioskodawcy - prawa do zabezpieczenia społecznego - winny być procedowane szybko, uwzględniając sprawny przebieg w danej instancji. Nie oznacza to jednocześnie, że podstawowe prawa Wnioskodawcy, w tym prawo do Sądu w kwestii sporu o podstawę wypowiedzenia, zostaną naruszone. W przypadku bowiem uznania jego powództwa przez Sąd Rejonowy w P., okoliczność ta stanowiłaby podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania Wnioskodawcy prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał za bezzasadne zarzuty skargi dotyczące istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również dotyczące naruszenia jego praw podstawowych wyrażonych w art. 2 i 67 Konstytucji RP. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd nie znalazł podstaw do powzięcia wątpliwości, co do zgodności z Konstytucją RP wskazanych w skardze regulacji ustawy o promocji zatrudnienia, w szczególności w kontekście art. 2 oraz 67 Konstytucji RP. W art. 67 ust. 2 Konstytucji KP ustrojodawca określił, że obywatel pozostający bez pracy, nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania, ma prawo do zabezpieczenia społecznego. W Polsce na temat zabezpieczenia społecznego i sposobu rozumienia tego terminu wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny, wskazując, że "pojęcie to obejmuje całokształt świadczeń, jakie ze środków publicznych są przyznawane obywatelowi znajdującemu się w potrzebie" (za: Orzeczenie TK z 19 listopada 1996 r., K 7/95, OTK 1996, str. 416). W art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, mówiąc o zabezpieczeniu społecznym i nadając mu powszechny charakter, wyraża się zatem nakaz ustanowienia systemu tego zabezpieczenia i określenia systemu jego finansowania, którego zakres i formy określa ustawa. Zatem praw określonych we wskazanym przepisie można dochodzić tylko w granicach określonych przez ustawę, a ta, w niniejszej sprawie, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji odmownej wobec ziszczenia się ustawowej przesłanki opisanej w art. art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia.

Za bezzasadny należało więc uznać wniosek o skierowanie przez Sąd stosownego pytania do Trybunału Konstytucyjnego. Powyższe nie zamyka natomiast możliwości wywiedzenia stosownej skargi do tegoż Trybunału przez Wnioskodawcę, w myśl art. 79 § 1 Konstytucji RP.

Wobec powyższego Sąd nie dostrzegł - w świetle argumentacji skargi ani z urzędu - wad w zaskarżonej decyzji, które przemawiałyby za jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.