Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1330/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. I SA/Wa 1330/19 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2019r.,

nr [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018r., nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] potwierdził prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], na rzecz [...] w [...] części, [...] w [...] części, [...] w [...] części, [...] w [...] części oraz [...] w [...] części. Wysokość rekompensaty została określona na podstawie przedłożonego operatu szacunkowego na kwotę [...]. Dokumentem na okoliczność rodzaju i powierzchni pozostawionej nieruchomości organ I instancji uznał orzeczenie [...] z dnia [...] kwietnia 1947 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. [...] złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu wskazała, że organ w sposób nieprawidłowy ustalił, że powierzchnia pozostawionej nieruchomości wynosiła [...], zamiast [...].

Decyzją z dnia [...] września 2013r., nr [...] Minister Skarbu Państwa uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż wobec braku dowodów na dokonanie darowizny Wojewoda [...] dokonując oceny zebranego materiału dowodowego powinien był przyjąć, że majątek [...] pozostawał własnością [...], w związku z czym powinien był ocenić spełnienie przesłanek potwierdzenia prawa do rekompensaty również przez tę osobę, dokonawszy wcześniej oceny zakresu przedmiotowego wszystkich wniosków złożonych przez wnioskodawców. W ocenie Ministra Skarbu Państwa błędne określenie właściciela tego majątku lub brak możliwości wykazania, że nastąpiła zmiana jego właściciela nie oznacza, że wniosek stron w tym zakresie nie może być rozpatrzony.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2856/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa

nr [...] z dnia [...] września 2013 r.

W toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego akta przedmiotowej sprawy zostały uzupełnione m. in. o:

- postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt [...], sprostowanego postanowieniem tego sądu z dnia [...] kwietnia 2015 r., z którego wynika, że spadek po [...], nabyły córki: [...], po [...] części każda z nich,

- postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., sygn. akt [...], stwierdzające, że spadek po [...] nabył [...] w całości, natomiast spadek po [...] nabyli żona [...] oraz syn [...], po [...] części każde z nich,

- zaświadczenie z [...] Centralnego Archiwum Państwowego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r., z którego wynika, że właścicielką nieruchomości położonej w [...] o powierzchni [...] ziemi była [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] Wojewoda [...] potwierdził [...] prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. majątku [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...].

Od powyższej decyzji, [...] odwołała się pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. wnosząc o zmianę decyzji, poprzez przyjęcie, że majątek [...] pozostawiony był przez [...], a w konsekwencji zmianę orzeczenia w zakresie należnej wnioskodawcom rekompensaty, ewentualnie o jej uchylenie celem ponownego rozpoznania.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęły oświadczenia [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. o cofnięciu dokonanego przez nich wskazania [...], jako osoby uprawnionej do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...].

Decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powyższą decyzję [...], zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2304/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia [...] września 2018 r., nr [...] wskazując, że argumentacja organu nie pozwala uznać, że została ona podjęta po rozważeniu wszystkich przesłanek uprawniających do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, że uchylenie decyzji wojewody w stanie faktycznym sprawy uzasadniałoby jednoznaczne stwierdzenie organu, że oświadczenia woli [...] o cofnięciu wskazania skarżącej jako osoby uprawnionej są skuteczne i mają wpływ na wynik postępowania, a w konsekwencji na zmianę po jego stronie podmiotowej.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2019r.,

nr [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego pełnomocnik [...] przekazał nowe dowody w sprawie, które nie były znane organowi I instancji w trakcie wydawania rozstrzygnięcia merytorycznego, w postaci oświadczenia [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. o cofnięciu dokonanego przez nich wskazania [...], jako osoby uprawnionej do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...].

W wyroku z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2304/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że okoliczność tę organ II instancji winien ocenić we własnym zakresie.

W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożone oświadczenia o wskazaniu osoby uprawnionej do rekompensaty zostały skutecznie odwołane przez [...].

Podkreślono, że wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty przez złożenie oświadczenia jest kategorią prawa administracyjnego, stąd jego ocena jest dokonywana przez pryzmat przepisów prawa administracyjnego - zarówno procesowego jak

i materialnego. Zdaniem organu odwoławczego podobnie przez analogię, należy oceniać oświadczenie o cofnięciu wskazania. Skoro więc ważność oświadczenia o wskazaniu zależy od spełnienia wymogów, o których mowa w art. 3 ustawy zabużańskiej, to tym samym oświadczenie o cofnięciu wskazania należy badać przez pryzmat spełnienia wymogów, o których mowa w ww. przepisie. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowo - administracyjnym, zgodnie z którym "to prawo administracyjne wprowadza instytucję wskazania przez oświadczenie, stawiając temu oświadczeniu wyraźnie i enumeratywnie wyliczone wymogi i nie poddając go reżimowi prawa cywilnego.

Mając powyższe na względzie, wskazano, że oświadczenie [...] złożone w dniu [...] sierpnia 2018 r. o cofnięciu oświadczenia o wskazaniu [...] jako osoby uprawnionej do rekompensaty zostało złożone skutecznie, ponieważ zostało złożone z podpisami notarialnie poświadczonymi. Ponadto zostało ono złożone przed ostatecznym zakończeniem postępowania, co umożliwia jego uwzględnienie w ostatecznym orzeczeniu rozstrzygającym niniejszą sprawę co do istoty.

Ponadto odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu [...] wskazano, że Wojewoda [...] prawidłowo ustalił, że właścicielką majątku [...] była [...].

Dowodami potwierdzającymi powyższą okoliczność w ocenie organu są:

- zbiór dokumentów księgi wieczystej dóbr ziemskich [...] Nr hip. [...] wraz

z księgą hipoteczną nr hip [...] dóbr ziemskich [...],

- dowody ubezpieczeniowe Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych: nr [...]

z dnia [...] listopada 1935 r. oraz z dnia [...] listopada 1935 r., pochodzące z akt Państwowego Banku Rolnego [...], w którym wymienione są zabudowania majątku [...], zaświadczenie Strefowego Archiwum Państwowego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], z którego wynika, że w roku 1929 r. [...] w majątku [...], gmina [...], powiat [...], posiadała [...] ziemi, z czego w użytkowaniu rolnym [...] (z zaświadczenia tego wynika również, że [...] była właścicielką majątku [...], także w 1938 r.),

- wyciąg z wykazu hipotecznego Nr Hip. [...] dóbr ziemskich [...] z dnia [...] października 1933 r., z którego wynika, że [...] była właścicielem nieruchomości o powierzchni [...], położonej w [...],

- zaświadczenie o nieruchomości [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], zgodnie z którym [...], wg akt z lat 1928-1939r., posiadała [...] ziemi, w tym [...] użytków rolnych i [...] lasu,

- dokumenty z Księgi Hipotecznej Nr [...] Dworu w [...], tj. wpis w dziale II z dnia [...] maja 1927 r., wpis w dziale III z dnia [...] lutego 1937 r., oraz wpis w dziale IV także z dnia [...] lutego 1937 r.,

- wnioski Wydziału Kredytu Długoterminowego Oddziału Państwowego Banku Rolnego w [...] z dnia [...] lutego 1937 r. i z dnia [...] listopada 1937 r.,

- zaświadczenie Państwowego Banku Rolnego [...] z dnia [...] lutego 1939r.,

- wykaz istotnych warunków do układu oraz dane, dotyczące dłużnika ([...]) i zabezpieczeń, wg stanu na dzień 13 listopada 1935 r.

Zdaniem Ministra w przypadku dysponowania przez organ wojewódzki dokumentami urzędowymi określającymi osobę właściciela brak jest podstaw do uwzględnienia przedłożonych przez stronę oświadczeń świadków. Takie oświadczenia mogłyby stanowić dowód w sprawie tylko i wyłącznie w sytuacji braku dokumentów urzędowych dotyczących pozostawionej nieruchomości.

Podkreślono ponadto, że w wyroku z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 2304/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że uchylenie decyzji wojewody w stanie faktycznym sprawy uzasadniałoby jednoznaczne stwierdzenie organu, że oświadczenia woli [...] o cofnięciu wskazania skarżącej jako osoby uprawnionej są skuteczne i mają wpływ na wynik postępowania, a w konsekwencji na zmianę po jego stronie podmiotowej.

W świetle przytoczonych okoliczności faktycznych i prawnych, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zobowiązał Wojewodę [...] w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy do prawidłowego określenia stron postępowania z uwagi na skuteczność oświadczeń o cofnięciu wskazania złożonych przez [...]. W związku z powyższym organ I instancji w ocenie Ministra winien również przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu oceny spełnienia przez [...] przesłanek wskazanych w dyspozycji art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.

Sprzeciw od powyższej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2019 r. złożyła [...].

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 12 w związku z 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, organ II Instancji orzekł bowiem kasatoryjnie w sprawie, w której winien był wydać rozstrzygnięcie reformatoryjne, nie zachodziły bowiem przesłanki wskazane w decyzji, które uzasadniałyby konieczność wydania orzeczenia o charakterze kasacyjnym;

2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 15. w związku z 139 kodeksu postępowania administracyjnego, Organ II Instancji co do zasady orzekł bowiem na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 3 ust 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. poprzez przyjęcie, że w sprawie nastąpiło skuteczne cofnięcie wskazania osoby uprawnionej do rekompensaty.

Podnosząc wskazane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepisy określające prawo złożenia sprzeciwu w miejsce skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydawaną w trybie art. 138 § 2 k.p.a. zostały wprowadzone do ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) z dniem 1 czerwca 2017r. W tej dacie weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935 z 12 maja 2017 r.; dalej także: nowelizacja, ustawa zmieniająca). Nowelizacja ta zmieniła przepisy k.p.a.; do p.p.s.a. wprowadziła zaś nową instytucję procesową tj. uregulowany w rozdziale 3a p.p.s.a. - sprzeciw od decyzji. Otwierający ten rozdział art. 64a p.p.s.a. stanowi, że od decyzji o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Jak wskazano, przepisy w takim brzmieniu obowiązują od dnia 1 czerwca 2017r. i mają zastosowanie do nowych spraw zainicjowanych przed WSA, a więc do wszystkich wydawanych w trybie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji administracyjnych niezależnie od tego, w jakiej dacie zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Wynika to z art. 17 ustawy zmieniającej. Ustawodawca wskazał w tym przepisie, że do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych

i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. 1 czerwca 2017 r.), stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych już po dacie wejścia w życie nowelizacji, tj. gdy skarga została wniesiona najwcześniej w dniu 1 czerwca 2017r., mają zastosowanie przepisy p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym, a więc

i przepisy o sprzeciwie.

W kontrolowanej sprawie skarżąca wniosła sprzeciw, który Sąd rozpoznał na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem rozpoznania sprzeciwu jest jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64d § 1 i 64 e p.p.s.a.). Oznacza to, że co do zasady Sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym, ocenia jedynie, w kontekście istotnych dla wyniku sprawy przepisów prawa materialnego, zasadność zastosowania decyzji kasatoryjnej w określonym stanie faktycznym sprawy.

Dopuszczalność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia wymaga wystąpienia łącznie dwóch przesłanek: 1) naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów procesowych oraz - stanowiącego konsekwencję tego naruszenia - 2) zaniechania wyjaśnienia przez ten organ okoliczności faktycznych sprawy w stopniu wykraczającym poza uprawnienia organu odwoławczego, o których mowa w art. 136 k.p.a.. Użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy i nawiązuje do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co (zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego) - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.

Zaskarżona sprzeciwem decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydana została po uprzednim uchyleniu przez tutejszy Sąd decyzji ww. organu z [...] września 2018 r., uchylającej rozstrzygnięcie Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2304/18, wskazał, że istota problemu w niniejszej sprawie sprowadziła się do zaistnienia na etapie postępowania drugo-instancyjnego oświadczeń woli dwojga spadkobierców o cofnięciu wskazania skarżącej jako osoby uprawnionej w ich miejsce do uzyskania prawa do rekompensaty. Sąd wskazał, że uchylenie decyzji wojewody w stanie faktycznym sprawy uzasadniałoby zatem jednoznaczne stwierdzenie organu, że oświadczenia woli [...] są skuteczne i mają wpływ na wynik postępowania, a w konsekwencji na zmianę po jego stronie podmiotowej. Powyższego organ uprzednio rozpoznając sprawę nie "przesądził" i uchylił się od zajęcia merytorycznego stanowiska, naruszając tym samym art. 138 § 2 k.p.a..

Rozpatrując sprzeciw złożony w przedmiotowej sprawie Sąd podnosi, że organ

II instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Zarzuty sprzeciwu są nieuzasadnione, bowiem organ zastosował się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2304/18. Podkreślić należy, że postępowanie to prowadzone było według przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm. dalej jako ustawa)

Zgodzić należy ze stanowiskiem, że oświadczenia, o których mowa w art. 3 – wskazania przez współwłaścicieli – ust. 1, czy spadkobierców właściciela – ust. 2 mogły być skutecznie złożone do ostatecznego zakończenia sprawy. Termin 31 grudnia 2008r. wskazany w art. 5 ust. 1 ustawy jest istotny tylko dla złożenia wniosku o potwierdzenie prawa. Potwierdzenie prawa zależy od spełnienia różnych przesłanek przewidzianych w tej ustawie i dowody na zaistnienie tych przesłanek powinny być dołączone do wniosku. Do wniosku tego także powinno być dołączone oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej. Jednak nieprzedłożenie dokumentacji tak wykazującej zaistnienie przesłanek rekompensaty, jak i oświadczeń o wskazaniu nie dyskwalifikuje wniosku. Wymogiem jest, aby wniosek został złożony w terminie, natomiast w postępowaniu jest gromadzona pozostała dokumentacja. Zarówno zatem dowody na zaistnienie przesłanek potwierdzenia prawa, jak i oświadczenia o wskazaniu osoby uprawnionej do otrzymania rekompensaty mogą być składane aż do zakończenia postępowania, tj. wydania decyzji ostatecznej co do istoty sprawy.

Innymi słowy za słuszne uznać należy stanowisko co do daty złożenia oświadczeń w sprawie wskazania osoby uprawnionej, wyrażające pogląd, że mogą być one złożone aż do zakończenia postępowania, zatem albo do wydania decyzji przez organ I instancji, jeżeli stanie się ostateczna, albo do zakończenia postępowania odwoławczego, jeżeli takie zostanie wszczęte. Dotyczy to zarówno złożenia oświadczenia o wskazaniu osoby uprawnionej do rekompensaty, jak i odwołaniu takiego oświadczenia. Odwołać oświadczenie o wskazaniu można aż do zakończenia ostatecznego sprawy co do jej istoty.

Sąd podkreśla, że postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty rządzi się takimi samymi prawami jak wszystkie postępowania administracyjne, a naczelną zasadą jest zasada prawdy obiektywnej, sprowadzająca się do tego, że należy wszelkimi dostępnymi środkami wyjaśnić stan sprawy, aby można ją było rozstrzygnąć co do jej istoty. Istotą postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest przyznanie jej osobie uprawnionej, a takie rozstrzygnięcie może nastąpić po rozpatrzeniu wszystkich okoliczności, w tym, w przypadku współwłaścicieli czy wielości spadkobierców, kto jest uprawniony do otrzymania rekompensaty. Wyjaśnienie tej kwestii trwa przez całe postępowanie w obu instancjach.

Jednocześnie podnieść należy, że wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty przez złożenie oświadczenia jest kategorią prawa administracyjnego i musi być oceniane przez organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie rekompensaty w świetle przepisów tego prawa – materialnych i procesowych. Prawo do rekompensaty jest uzależnione od spełnienia przesłanek określonych w ustawie, a oceny tego spełnienia dokonuje organ prowadzący postępowanie. Jego zatem zadaniem jest ocena czy oświadczenie o wskazaniu osoby uprawnionej jest zgodne z przepisami. Zgodnie z art.3 ustawy wskazane w nim oświadczenie musi być złożone z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej. Od spełnienia tych warunków zależy ważność oświadczenia, przy tym oświadczenia o wskazaniu osoby upoważnionej, jak i jego cofnięcia. Nie ma żadnego powodu, aby kierować strony na drogę postępowania przed sądem powszechnym, skoro to prawo administracyjne wprowadza instytucję wskazania przez oświadczenie, stawiając temu oświadczeniu wyraźnie i enumeratywnie wyliczone wymogi i nie poddając go reżimowi prawa cywilnego. Prawidłowo zatem Minister dokonał oceny oświadczeń o cofnięciu wskazania i słusznie uznał je za skuteczne i nie podlegające prawu cywilnemu. (por. wyrok NSA z 20 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 1479/15).

Reasumując stwierdzić należy, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., bowiem słusznie ocenił, że okoliczność cofnięcia złożonych oświadczeń, która pojawiła się w sprawie ma znaczenie dla jej końcowego wyniku i prowadzi w konsekwencji do zmiany po jego stronie podmiotowej.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.