Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 707/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 9 ust. 3, 9 i 12
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).
article: art. 27 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na rok 2018 oddala skargę


UZASADNIENIE

Pan A. Ś. (dalej powoływany także jako skarżący) złożył w dniu [...] czerwca 2018 r. za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2018, w którym ubiegał się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w tym o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach realizacji pakietu 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 49,66 ha. W dniu [...] lipca 2018 r. skarżący złożył zmianę do wniosku, w której zmniejszył deklarację realizacji pakietu 11 do powierzchni 49,07 ha, zaś w dniu [...] lipca 2018 r. złożył kolejną zmianę do wniosku, w wyniku której powierzchnia nie uległa zmianie.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił skarżącemu przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2018 w ramach realizacji pakietu 11 oraz odmówił przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych.

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Przyczyną uchylenia decyzji była konieczność ponownej weryfikacji ustaleń stanu faktycznego sprawy, w tym dokumentów zgromadzonych w aktach, w szczególności wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w 2018 roku, gdzie jednostka certyfikująca A. potwierdziła, że rolnik posiada zwierzęta.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) na rok 2018 w ramach realizacji pakietu 11, w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym.

Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ, po przytoczeniu przepisów regulujących postępowanie i zasady przyznawania płatności ekologicznej wskazał, że w sprawie ustalono, że skarżący ubiegał się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), w tym o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach realizacji pakietu 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 49,07 ha.

W odniesieniu do pakietu 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji organ odwoławczy ustalił, że skarżący nie posiada zwierząt gospodarskich zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, co wynika z informacji zawartych w bazie Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ) ARiMR, a zaświadczenie, o którym mowa w § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich lata 2014-2020 (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1784 ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem ekologicznym" zostało złożone w dniu 8 maja 2019 r., tj. po terminie o którym mowa w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przy ustalaniu spełniania warunków określonych w § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego wziął pod uwagę wyłącznie zwierzęta wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, posiadane przez skarżącego w okresie od dnia przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L 250 z 18.09.2008, str. 1, z późn. zm.), w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, do dnia przeprowadzenia kontroli w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności. Z wykazu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym wynika, że w okresie od dnia 5 września 2017 r. do dnia 14 sierpnia 2018 r. skarżący posiadał daniele w ilości 26,6626, zatem organ I instancji prawidłowo - mając na uwadze przepis § 9 ust. 10 pkt 3 rozporządzenia ekologicznego - obliczył współczynnik DJP na poziomie 3,19951 DJP.

Odnosząc się do złożonego odwołania organ stwierdził, że nie zawiera wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Odwołując się do zasad prowadzenia przez organy ARiMR postępowania dowodowego organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji nie miał obowiązku poszukiwania dowodów potwierdzających posiadanie przez skarżącego koni, ani też zwracania się czy to do skarżącego czy też do Wojewódzkiego Związku Hodowców Koni o nadesłanie takich dowodów. To skarżący, w terminie do 31 października 2018 r. zobowiązany był do przedłożenia wymaganego zaświadczenia o liczbie koni, którego to obowiązku nie dopełnił. Skarżący nie może zarzucać Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w B., że nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, skoro sam nie dopełnił ciążących na nim obowiązków.

Podobnie organ odwoławczy ocenił zarzuty dotyczące naruszenia § 2 w związku z § 9 ust. 3 i § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b) rozporządzenia ekologicznego. Zaświadczenie, o którym mowa w § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b) rozporządzenia ekologicznego zostało złożone przez skarżącego w dniu 8 maja 2019 r., tj. po terminie o którym mowa w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego, zatem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przy ustalaniu spełniania warunków określonych w § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego wziął pod uwagę wyłącznie zwierzęta wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. Powyższy termin ma charakter procesowy, zaś skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie złożył wniosku o przywrócenie czynności do dokonania tejże czynności. Tym samym skarżący nie wypełnił warunku formalnego otrzymania płatności w powyższym zakresie, bowiem nie złożył wymaganego zaświadczenia w terminie.

Organ wskazał, ustosunkowując się do argumentu skarżącego, że wraz z wnioskiem o przyznanie płatności złożył stosowne zaświadczenie z rejestru koniowatych, że nie zasługuje on na uwzględnienie z dwóch powodów. Z informacji zawartych w aplikacji eWniosekplus wynika, że skarżący w dniu [...] czerwca 2018 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2018, w dniu [...] lipca 2018 r. - zmianę do wniosku, a w dniu [...] lipca 2018 r. - kolejną zmianę do wniosku, przy czym do żadnego ze złożonych dokumentów elektronicznych - oprócz materiału graficznego - nie zostały złożone żadne inne załączniki. Po drugie, ani w dniu [...] czerwca 2018 r., ani w dniach [...] i [...] lipca 2018 r., skarżący nie dysponował żadnym stosownym zaświadczeniem, ponieważ - mając na uwadze treść § 9 ust. 9 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego - zaświadczenie, o którym mowa w § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b) rozporządzenia ekologicznego obejmuje okres od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, zatem jego wydanie może nastąpić dopiero po dniu 30 września. Złożone wraz z odwołaniem zaświadczenie Wojewódzkiego Związku Hodowców Koni (choć nie wypełnia dyspozycji zawartej w § 9 ust. 11 rozporządzenia ekologicznego, ponieważ nie zawiera informacji o okresie posiadania poszczególnych koni i nie zostało wydane na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencje) zostało wydane w dniu 26 października 2018 r., a zaświadczenie 14/2019 Wojewódzkiego Związku Hodowców Koni zostało wydane dopiero w dniu 6 maja 2019 r.

Jednocześnie organ zaznaczył, że ewentualne problemy z działaniem aplikacji, które podnosił skarżący w odwołaniu nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej skarżącemu złożenie stosownego zaświadczenia w terminie osobiście, za pośrednictwem pełnomocnika czy też za pośrednictwem poczty. Z teczki aktowej niniejszej sprawy wynika, że z takiego rozwiązania skarżący skorzystał w odniesieniu do załączników wymaganych w sprawie o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.

Organ za niezasadne uznał również pozostałe zarzuty odwołania, w tym naruszenia art. 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego oraz art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zaskarżając ją w całości. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a. - art. 7 kpa - zasady obiektywizmu - poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez bezpodstawne zmniejszenie należnej płatności;

b. - art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, - polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, błędnej i wybiórczej jego ocenie, oparciu się na nielogicznych i sprzecznych wewnętrznie wnioskach - bezpodstawnym nie uwzględnieniu do płatności zwierząt (koni) które posiada skarżący zgodnie z zaświadczeniem z dnia 26 października 2019 r. złożonym za pośrednictwem aplikacji eWniosekplus;

c. - art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, - polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, błędnej i wybiórczej jego ocenie - bezpodstawnym nie uwzględnieniu złożonych wraz z odwołaniem z dnia 8 maja 2019 r. dokumentów (tj. zaświadczeń z WZHK w B.) potwierdzających fakt posiadania koni;

d. - art. 8 § 1 kpa poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej, przejawiające się w wybiórczej, stronniczej weryfikacji i ocenie materiału dowodowego, pominięciu przez Organ kwestii wadliwie działającej aplikacji eWniosekplus za pomocą której skarżący składał zaświadczenie o posiadanych koniach;

e. - art. 11 kpa poprzez nie wyjaśnienie skarżącemu przesłanek swego bezpodstawnego rozstrzygnięcia, nie wyjaśnienie powodów dla których organ nie podjął działań w celu ustalenia stanu faktycznego;

f - art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych i nie opartych na faktach stwierdzeń, nie wyjaśnieniu skarżącemu faktycznych powodów nie uwzględnienia wskazanych w załączonych do odwołania zaświadczeń o posiadanych zwierzętach a w konsekwencji nie uwzględnienia ich przy wyliczaniu płatności.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

g. - § 2 w związku z § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji kiedy skarżący spełnia wszystkie niezbędne przesłanki wymagane przepisami w tym również posiada zwierzęta (konie) wskazane w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w ilości pozwalającej na przyznanie płatności w pełnej wysokości tzn. skarżący posiada taką ilość zwierząt, która pozwala mu na przypisanie do każdego zadeklarowanego hektara gruntu co najmniej 0,3DJP (dużych jednostek przeliczeniowych) - a w konsekwencji otrzymanie płatności w pełnej wysokości;

h. - § 9 ust. 9 pkt. 1 lit b rozporządzenia ekologicznego - poprzez jego nie zastosowanie, tj. nie uwzględnieniu do płatności ekologicznej zwierząt pomimo ich posiadania i pomimo tego, że zostały one wpisane do rejestru koniowatych i wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych;

i. - § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego - poprzez jego błędne zastosowanie - w sytuacji kiedy skarżący spełniając warunki otrzymania płatności ekologicznej w pełnej wysokości tj. do każdego deklarowanego hektara, powinien otrzymać wyższą kwotę zwrotu kosztów transakcyjnych;

j. - art. 64 ust. 2 i 77 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013 poprzez ich nie zastosowanie w sytuacji kiedy istnieją przesłanki do nie nakładania kar administracyjnych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że skarżący nigdy nie twierdził, że w dniach złożenia wniosku, tj. [...] czerwca 2018 r., oraz [...] i [...] lipca 2018 r. składał jakiekolwiek zaświadczenie o posiadaniu koni. Takie zaświadczenie złożył w dniu 26 października 2018 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekplus, jednakże najprawdopodobniej z uwagi na nieprawidłowe działanie aplikacji, organ zmiany do wniosku i tegoż zaświadczenia nie otrzymał. Zdaniem skarżącego nie powinien on ponosić winy za nieprawidłowo działającą aplikację obsługującą wnioski.

Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny zasadności odmowy przyznania skarżącemu przez organy ARiMR płatności ekologicznej za 2018 r., w ramach realizacji pakietu 11, w zakresie posiadanych przez skarżącego koniowatych. Organy przyznały skarżącemu płatność ekologiczną jedynie w zakresie zwierząt wymienionych w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (stada danieli), zaś nie uwzględniły posiadanych przez skarżącego koniowatych, z uwagi na nieprzedłożenie przez skarżącego wymaganego zaświadczenia we właściwym terminie.

W pierwszym rzędzie wskazać przede wszystkim należy, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627 ze zm. - dalej zwaną "ustawą"). Zgodnie z jej art. 4 z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149), chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednocześnie w myśl art. 27 ust. 1 tejże ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. W myśl zaś art. 27 ust. 2 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przepisów tych wynika zatem, że wprawdzie w postępowaniach o płatności organy ARiMR stoją na straży praworządności i obowiązane są w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy sprawy, to jednak zawarto w nich istotne odstępstwa od ogólnych zasad przewidzianych w k.p.a., podkreślając w szczególności obowiązek (ciężar) aktywnego uczestniczenia w tym postępowaniu przez wnioskodawcę, w tym przez nałożenie obowiązku przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień zgodnie z prawdą. We wskazanym też w ust. 1 pkt 3 i 4 zakresie, aktywność organów ARiMR uzależniona jest od złożenia przez wnioskodawcę stosownego żądania. Oznacza to, że w postępowaniach dotyczących przyznawania pomocy zostały zmienione, a w zasadzie nawet odwrócone zasady obowiązujące na gruncie k.p.a. Inicjatywa dowodowa i obowiązek dostarczenia dowodów w sprawie nie spoczywa tak jak w k.p.a. na organie prowadzącym sprawę, lecz na osobie, która z udowodnienia faktu wywodzi skutki prawne (także stronie postępowania). Organowi pozostaje jedynie w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy – a zatem materiał, który przedstawi strona postępowania.

Zatem w kontekście zarzutów skargi Sąd winien był rozważyć, czy skarżący w myśl wyżej wskazanych zasad dostarczył organowi właściwe dowody potwierdzające, że w 2018 roku był posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego (koni).

Reguły ustalające zasady przyznawania płatności ekologicznej zawarte zostały zarówno w przepisach prawa krajowego, jak i w prawodawstwie wspólnotowym.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym";

4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Na podstawie powołanej regulacji stwierdzić należy, że realizowanie 5-letniego zobowiązania ekologicznego stanowi jedną, ale nie jedyną przesłankę przyznania płatności. Zgodnie z pkt 4 powołanego § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego rolnik spełniać również musi warunki przyznania płatności określone w ramach określonych pakietów lub ich wariantów.

We wniosku na rok 2018 skarżący ubiegał się o przyznanie płatności ekologicznej w ramach Pakietu 11: Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji (wariant 11.1) - powierzchnia deklarowana 49,07 ha (§ 4 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia ekologicznego).

Zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego, w brzmieniu obowiązującym na kampanię w 2018 r., w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto (ponad warunki przyznania płatności określone w innych przepisach rozporządzenia) rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów.

Zgodnie z § 9 ust. 9 rozporządzenia ekologicznego przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 i 4 bierze się pod uwagę zwierzęta:

1) posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru:

a) zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz i owiec,

b) koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni;

1a) posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 16 października roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej do dnia 15 października roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru, o którym mowa w pkt 1 lit. a - w przypadku świń;

2) wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia:

a) przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. Urz. UE L 250 z 18.09.2008, str. 1, z późn. zm.), w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, do dnia przeprowadzenia kontroli w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 i 1a, utrzymywanych przez rolnika lub jego małżonka, którzy zostali objęci systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, nie później niż w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej,

b) objęcia systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej do dnia przeprowadzenia kontroli w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1 i 1a, utrzymywanych przez rolnika lub jego małżonka, którzy zostali objęci systemem kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia nr 834/2007, w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b), rolnik składa do kierownika biura powiatowego ARiMR do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (§ 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego).

Z akt sprawy wynika, że organy ARiMR przy ustalaniu spełniania warunków określonych w § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego wzięły pod uwagę wyłącznie zwierzęta wymienione w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, posiadane przez skarżącego w okresie od dnia przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie płatności ekologicznej, do dnia przeprowadzenia kontroli w roku złożenia wniosku o przyznanie tej płatności. Z tegoż wykazu wynikało, że skarżący w okresie od 5 września 2017 r. do 14 sierpnia 2018 r. posiadał daniele w ilości 26,6626, a zatem wyliczony współczynnik DJP był na poziomie 3,19951 DJP. Organy nie uwzględniły posiadanych przez skarżącego koniowatych, gdyż skarżący w terminie do 31 października 2018 r. nie złożył wymaganego zaświadczenia – złożył je dopiero wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji w dniu 8 maja 2019 r. Z kolei skarżący argumentował, że wymagane zaświadczenie złożył za pośrednictwem aplikacji eWniosekplus w dniu 26 października 2018 r, bezpośrednio po otrzymaniu zaświadczenia z Wojewódzkiego Związku Hodowców Koni.

W ocenie Sądu, w powyższym zakresie nie można skutecznie zarzucić organom naruszenia prawa. Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących, że skarżący w dniu 26 października 2018 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekplus wysłał do organu wymagane zaświadczenie, o którym mowa w § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b.) rozporządzenia ekologicznego. Powyższe nie wynika z treści dokumentów znajdujących się w dyspozycji organu.

Skarżący podnosząc powyższy argument, wskazywał przy tym na niedziałającą lub błędnie działającą aplikację eWniosekplus, w wyniku czego organ mógł nie otrzymać dołączonego zaświadczenia. Zdaniem Sądu, skarżący dostatecznie nie wykazał, że powyższa aplikacja nie działała w dniu 26 października 2018 r. W aktach sprawy znajduje się co prawda informacja o nieczynnej aplikacji (k. 37 akt adm.), ale dotyczyła ona 10 lipca 2018 r., a nie dnia, w którym skarżący rzekomo wysłał zaświadczenie do organu ARiMR. Wskazać przy tym należy, że skarżący składając wniosek [...] czerwca 2018 r. oraz korekty do tegoż wniosku w dniach [...] i [...] lipca 2018 r., korzystał z ww. aplikacji i wniosek został przyjęty. Istotne jest również, że dołączony przez skarżącego do wniosku załącznik – materiał graficzny obrazujący poszczególne uprawny – znalazł się w aktach sprawy, dlatego też nie można przyjąć, że aplikacja działała w sposób nieprawidłowy.

Sąd podziela przy tym stanowisko organu odwoławczego, że zakładając nawet że we wskazanym przez skarżącego dniu 26 października 2018 r. rzeczywiście zachodziły problemy z działaniem aplikacji eWniosekplus, to okoliczności te nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej uzupełnienie wniosku w tradycyjnej formie, czy to poprzez osobiste stawiennictwo skarżącego w organie, czy też za pośrednictwem pełnomocnika lub poczty. Skarżący, uzyskując informacje o niedziałającej aplikacji w dniu 10 lipca 2018 r., za pośrednictwem poczty w dniu 16 lipca 2018 r. uzupełnił złożony wniosek o niezbędne załączniki wymagane w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Nic nie stało zatem na przeszkodzie, aby także w zakresie przyznania płatności ekologicznej, skarżący uzupełnił wniosek o niezbędne zaświadczenie o podobny sposób.

Podkreślić należy, w o czym była już mowa na wstępie uzasadnienia, że to obowiązkiem skarżącego było dostarczenie wymaganego zaświadczenia o liczbie posiadanych koni, w terminie do 31 października 2018 r., którego to obowiązku skarżący nie dopełnił. W świetle zasad prowadzenia postępowania o przyznanie płatności, organy ARiMR nie miały obowiązku poszukiwania dowodów potwierdzających posiadanie przez skarżącego koni z urzędu, ani też zwracania się do skarżącego czy też podmiotu prowadzącego rejestr koniowatych, o nadesłanie niezbędnych dokumentów potwierdzających te okoliczności.

Mając na uwadze powyższe, za niezasadne należało uznać zarzuty skargi naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi, nie można zarzucić organom, że nie rozpatrzyły całego posiadanego materiału dowodowego, bowiem organy nie mogły uwzględnić zaświadczenia dostarczonego przez skarżącego po upływie przewidzianego terminu tj. 31 października 2018 r. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji, spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a. Organ szczegółowo przedstawił podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia oraz przytoczył przepisy, które w sprawie miały zastosowanie. Odniósł się także wyczerpująco do zarzutów odwołania i dowodów przedstawionych przez skarżącego wraz z odwołaniem.

Powyższej oceny nie może zmienić, podnoszona przez skarżącego okoliczność, że był posiadaczem koni, w okresie wymaganym przez rozporządzenie ekologiczne dla przyznania płatności. Zaznaczyć należy, że przepisy rozporządzenia ekologicznego uzależniają przyznanie płatności nie tylko od faktu posiadania odpowiednich zwierząt, ale również właściwego udokumentowania tegoż faktu – czy to niezbędnymi zaświadczeniami czy też ujęciem tych zwierząt w odpowiednich rejestrach lub wykazach (§ 9 ust. 9 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie skarżący, mimo iż uzyskał w dniu 26 października 2018 r. zaświadczenie z Wojewódzkiego Związku Hodowli Koni o liczbie posiadanych koni na dzień 15 marca 2018 r. i dzień 30 września 2018 r. (k. 76-78 akt adm.) to jednak nie przedłożył tegoż zaświadczenia właściwemu organowi w terminie do 31 października 2018 r., a zatem nie spełnił warunku wynikającego z § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego. Przyjąć zatem należy, że skarżący, mimo iż posiadał w 2018 r. konie, to nie udokumentował powyższego faktu, w wymaganej przepisami rozporządzenia ekologicznego formie i terminie. Nie wypełnienie powyższego obowiązku skutkowało pozbawieniem skarżącego części płatności ekologicznej, w tym kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych.

Przechodząc do oceny charakteru terminu przewidzianego w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego, przypomnieć należy, nawiązując do tradycyjnego podziału dziedzin prawa w literaturze prawniczej, że wymienia się terminy materialne i terminy procesowe. Terminami materialnymi są te terminy, z którymi związane są skutki prawne w płaszczyźnie prawa materialnego, a więc w zakresie praw i obowiązków podmiotów stosunków prawnych, natomiast terminami procesowymi są okresy do dokonania czynności procesowej przez uczestników postępowania administracyjnego bądź sądowego.

Różnica pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym sprowadza się do skutków prawnych ich uchybienia. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym, natomiast uchybienie terminowi procesowemu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu. Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być, co do zasady, oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin w ustawie materialnej czy ustawie procesowej. Jednak w polskim systemie prawnym prawodawca z różnych względów nie przestrzega rozdziału regulacji materialnej i regulacji procesowej, zamieszczając w ustawach materialnych normy procesowe i vice versa. "Dlatego też założenie to nie może być uznane za wyłącznie miarodajne, a zatem w kwestiach wątpliwych winien być oceniany skutek prawny uchybienia terminu. W takich przypadkach zatem przesądzać powinno to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego, czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, co tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki." (por.: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1997, s.287-288). W pierwszym przypadku mamy do czynienia z terminem materialnym, a w drugim z terminem procesowym. Istnieje także pojęcie terminów instrukcyjnych (zwanymi także porządkowymi), którymi nazywa się terminy ustawowe mające zapewnić sprawny przebieg określonego działania lub ciągu działań (np. postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego). Charakterystyczną cechą tych terminów jest to, że ich uchybienie przez organ (sąd) nie daje stronom uprawnień do kwestionowania czynności organu. Do istoty terminu porządkowego należy to, że nie powoduje on utraty prawa lub możności dokonania czynności w postępowaniu przed odpowiednim organem. W konsekwencji niezachowanie terminu porządkowego nie powoduje ujemnych konsekwencji procesowych.

Wskazać należy, że w zakresie charakteru terminu z § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego wypowiedział się NSA w wyrokach z dnia 14 kwietnia 2018 r., I GSK 247/18 oraz z dnia 24 października 2019 r., I GSK 1422/18. Wyrażone tam poglądy sąd w pełni akceptuje i przyjmuje je jako własne. NSA jednoznacznie wypowiedział się, że powyższy termin jest terminem procesowym. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie, przedłożenie przez skarżącego zaświadczenia z dnia 26 października 2018 r. organowi dopiero w dniu 8 maja 2019 r. było bezskuteczne i nie mogło wywrzeć żadnego skutku w jego sytuacji procesowej. Skoro skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności procesowej, organy ARiMR nie miały podstaw do uwzględnienia nadesłanego zaświadczenia, przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawie i jego oceny.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego - poszczególnych przepisów rozporządzenia ekologicznego - należało uznać je za niezasadne. Skoro skarżący nie przedstawił organowi ARiMR w terminie do 31 października 2018 r. wymaganego zaświadczenia o liczbie posiadanych koni w okresie od 15 marca do 30 września 2018 r., zwierzęta te nie zostały uwzględnione przy wyliczeniu płatności. Organy w tym zakresie zasadnie oparły się jedynie o średnią liczbę zwierząt (danieli) będących w posiadaniu skarżącego, a wynikającą z wykazu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. Zaznaczyć przy tym należy, że powyższy wykaz stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów k.p.a., a zatem dane przekazane przez jednostkę certyfikującą korzystają z domniemania zgodności ze stanem rzeczywistym.

Błędne jest przy tym stanowisko skarżącego, niewłaściwego przyjęcia do wyliczenia płatności wartości 26,6626, jako ilości sztuk danieli, a nie liczby 26 lub 27 sztuk. Wskazać bowiem należy, że stosownie do ust. 10 pkt 1, liczbę DJP oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt i współczynnika przeliczenia zwierząt na DJP, który jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego odpowiednio w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9, przy czym w przypadku, o którym mowa w: 1) ust. 3 pkt 1, liczba zwierząt jest wskazana w wykazie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym. Wartość 26,6626 jest średnią wartością liczby danieli posiadanych przez skarżącego w okresie objętym wykazem, dlatego też przyjęcie przez organy do wyliczenia płatności tejże wartości, a nie zaokrąglonej liczby danieli (26 lub 27 sztuk) było prawidłowe.

Podobnie należało ocenić zarzuty nieprawidłowego wyliczenia kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego - § 16 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego. Wysokość kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego ustala się zgodnie z załącznikiem nr 9 do rozporządzenia, w którym są określone koszty transakcyjne, z tym że nie może ona przekraczać 20% wysokości płatności ekologicznej. Skoro płatność ta wynosi maksymalnie 20% wysokości płatności ekologicznej, a ta została w wyliczona na kwotę 5 964,53 zł (bez uwzględnienia liczby posiadanych koni), to przyznana przez organ kwota 1 192,91 zł została wyliczona w sposób prawidłowy.

Brak jest także podstaw do uwzględnienia zasadności zarzutu naruszenia art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organy ARiMR nie nałożyły na skarżącego żadnych kar administracyjnych, a zatem organy nie mogły naruszyć powyższych przepisów bowiem ich w ogóle nie stosowały.

Z przytoczonych powyżej względów, nie znajdując podstaw do uchylenia decyzji, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 poz. 2325 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.