Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 693/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt c, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Rektora Akademii [...] z dnia 16 lipca 2018 r. (bez numeru) w przedmiocie stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części orzekającej o utrzymaniu w mocy punktu drugiego postanowienia Dziekana Wydziału Matematyczno - Przyrodniczego Akademii [...] w S. z dnia 22 maja 2018 r. (bez numeru); 2. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 22 maja 2018 r., Dziekan Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii w S. na podstawie art. 61 § 1 i art. 152 § 1 k.p.a.:

- w punkcie pierwszym orzekł, że z dniem 1 maja 2018 r. wstrzymuje wykonanie decyzji nr [...] z dnia 10 listopada 2017 r.,

- w punkcie drugim wszczął z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznanego stypendium socjalnego - w kwocie 500,00 zł miesięcznie na okres 1 października 2017r. do 30 czerwca 2018 r.

W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonej wewnętrznej kontroli wydanych i prowadzonych decyzji administracyjnych w zakresie przyznania J. M. studentce I roku kierunku kosmetologia pierwszego stopnia studia niestacjonarne, stypendium socjalne przyznane w wysokości 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. decyzją z dnia 10 listopada 2017 r. stwierdzono nieprawidłowości w wyliczeniu miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie.

J. M. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu brak całkowitego wyjaśnienia sprawy poprzez opisanie na czym błędne wyliczenie dochodu w rodzinie miałoby polegać, co pozbawia ją realnej obrony jej praw. Przytoczyła również treść art. 8 i 9 k.p.a.

Postanowieniem z dnia 16 lipca 2018 r. Rektor Akademii [...] w S. utrzymał w mocy ww. postanowienie Dziekana Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego z dnia 22 maja 2018 r.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 5 czerwca 2018 r. pracownik Biura ds. Kształcenia i Studentów zadzwonił do studentki J. M. i poinformował ją, iż 24 maja 2018 r. wysłany został do niej list z postanowieniem Dziekana Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego, o wstrzymaniu wykonania decyzji nr [...] z dnia 10 listopada 2017 r. i że wszczyna się z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznanego stypendium socjalnego. Poinformował również, iż przeprowadzana jest kontrola wniosków stypendialnych w wyniku której stwierdzono, iż nieprawidłowo został wyliczony w jej przypadku dochód na osobę w rodzinie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła J. M., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości.

Przedmiotowemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.

a) art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony, które miało wpływ na ustalenie czy stypendium socjalne należy się skarżącej czy nie, w czasie, gdy złożyła wniosek o przyznanie tego stypendium,

b) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania oraz wydanie decyzji w czasie, gdy otrzymanie stypendium socjalnego było warunkiem koniecznym do podjęcia studiów przez skarżącą na Akademii [...].

W uzasadnieniu wskazała, iż stypendium otrzymała w drodze decyzji administracyjnej na podstawie złożonego przez nią wniosku. Do wniosku o przyznanie stypendium załączyła niezbędne dokumenty uzasadniające przyznanie jej pomocy uczelni. Wniosek motywowała faktem ciężkiej sytuacji materialnej, w efekcie czego, bez pomocy, nie byłaby w stanie kontynuować nauki na wybranym przez siebie kierunku studiów. Ponadto poinformowała, iż mieszka z bezrobotną mamą, a ojciec zmarł wiele lat temu.

Wskazała, iż nie jest winna w najmniejszym stopniu zaistniałej pomyłki osoby, która obliczała podstawę przyznania stypendium socjalnego. Ponadto wyjaśniła, że pieniądze te zostały już przez nią skonsumowane na bieżące potrzeby tj. wyżywienie, opłaty eksploatacyjne, środki higieniczne, materiały edukacyjne.

Podniosła, iż niezgodne z zasadami współżycia społecznego jest żądanie zwrotu w całości przyznanego jej stypendium socjalnego dopiero po prawie roku od jego przyznania, gdy tak jak wcześniej wskazała pieniądze te zostały wydane w całości na bieżące wydatki.

W odpowiedzi na skargę Rektor Akademii [...] w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejsza sprawę w świetle tych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje w części na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia przez J. M. (dalej jako - "skarżąca") w niniejszej sprawie jest postanowienie Rektora Akademii [...] w S. z dnia 16 lipca 2018 r., którym utrzymał w mocy postanowienie Dziekana Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego wydanego w zakresie:

1. wstrzymania z dniem 1 maja 2018 r. wykonania decyzji nr [...] z dnia 10 listopada 2017 r.

2. wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznanego stypendium socjalnego w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 1 października 2017r. do 30 czerwca 2018 r.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa jego przedmiot, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte nie na wniosek strony, lecz z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.) z uwagi na stwierdzenie nieprawidłowości w wyliczeniu miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie J. M..

Przepisy prawa nie przewidują wydania odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wszczęcia postępowania. Wyjątkiem jest wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia, które następuje w formie postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.).

Dopiero wydanie przez organ takiego postanowienia oznacza wszczęcie postępowania wznowieniowego. Postanowienie to otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Pomimo, że od takiego postanowienia nie służy zażalenie, to taka okoliczność nie zwalnia organu z formy pisemnej tego aktu administracyjnego, do czego zobowiązuje zasada pisemności, jak również rozwiązanie przyjęte w art. 61 § 4 k.p.a., które nakłada na organ obowiązek zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania.

W związku z powyższym wskazać należy, iż organ II instancji błędnie utrzymał w mocy punkt drugi postanowienia z dnia 22 maja 2018 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznanego stypendium socjalnego, albowiem rozstrzygnięcie to jest niezaskarżalne i nie przysługuje na nie zażalenie. Organ winien był zatem stwierdzić niedopuszczalność wniesionego zażalenia, czego jednak nie uczynił, stosownie do unormowania art.134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1996 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., w skrócie - "k.p.a.").

Zgodnie z treścią przepisu art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

W świetle powołanego przepisu przesłankę wstrzymania decyzji stanowią okoliczności sprawy, które wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Ustawodawca zatem nie przewidział w tym przypadku obowiązku udowodnienia istnienia takich okoliczności.

Dziekan Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego przyjął, że istnieją okoliczności uprawdopodobniające uchylenie decyzji z dnia 10 listopada 2017 r. przyznającej J. M. stypendium socjalne, czemu dał wyraz w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia 22 maja 2018 r. Podobnie, jak Rektor Akademii [...] w S. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, z którego stanowiskiem należy się zgodzić, co jednak nie przesądza na tym etapie postępowania o zasadności in meriti decyzji wydanej w związku z wznowieniem postępowania.

Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedstawionych Sądowi, decyzją nr [...] z dnia 6 czerwca 2018 r. Dziekan Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego uchylił w całości decyzję o przyznaniu skarżącej stypendium socjalnego nr [...] z dnia 10 listopada 2017 r. Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy przez Rektora Akademii [...] decyzją z dnia 8 sierpnia 2018 r., nr [...].

Tym samym należy przyjąć, że istniały podstawy do wstrzymania przedmiotowej decyzji.

Zarzuty oraz ich uzasadnienie, które podnosi skarżąca w we wniesionej skardze, naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. odnoszą się niewątpliwie do merytorycznego rozstrzygnięcia zapadłego w przedmiocie przyznanego jej stypendium socjalnego i nie mogą mieć tym samym znaczenia w niniejszej sprawie. Nie odnoszą się bowiem do zasadności wstrzymania wykonania decyzji nr [...] z dnia 10 listopada 2017 r. Zarzuty te są analogiczne jak w skardze wniesionej do tutejszego Sądu przez skarżącą na decyzję Rektora Akademii [...] utrzymującą w mocy decyzję o uchyleniu stypendium socjalnego w sprawie sygn. akt III SA/Gd 756/18.

Niemniej należy na marginesie wyjaśnić skarżącej, że zarzuty przez nią podnoszone będą przedmiotem badania Sądu podczas rozpoznawania merytorycznego sprawy pod sygn. akt III SA/Gd 756/18, które jak już podniesiono dotyczy stypendium socjalnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. uchylił w punkcie pierwszym zaskarżone postanowienie w części orzekającej o utrzymaniu w mocy punktu drugiego postanowienia Dziekana Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii [...] w S. z dnia 22 maja 2018 r., zaś w punkcie drugim oddalił skargę na podstawie art.151 p.p.s.a.