Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1407/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust 1 pkt 44
journal: Dz.U. 2011 nr 74 poz 397
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1407/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r., sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej w K., na interpretację indywidualną Ministra Finansów, z dnia 14 maja 2012 r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych - skargę oddala -


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 10 lutego 2012r. Wspólnota Mieszkaniowa "N" ul. Z. w K. zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zwolnienia z opodatkowania jednorazowego wynagrodzenia za zajęcie terenu i przeprowadzenie przyłączy sieci infrastruktury podziemnej oraz ustanowienie ograniczonych praw rzeczowych w postaci służebności przesyłu (obciążających nieruchomość) na rzecz zakładów dostarczających media.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Na sąsiedniej względem wnioskodawcy działce ewidencyjnej deweloper, realizuje budynek mieszkalny wielorodzinny wraz z infrastrukturą techniczną. W celu zapewnienia nowej inwestycji właściwego podłączenia do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania i energetycznej, niezbędne jest uzyskanie przez inwestora zgody wspólnoty na przeprowadzenie przyłączy sieci infrastruktury podziemnej przez części działki wspólnoty, zajęcie jej na czas realizacji inwestycji oraz ustanowienie ograniczonych praw rzeczowych w postaci służebności przesyłu obciążających nieruchomość na rzecz zakładów dostarczających media.

Wspólnota na wniosek dewelopera aktem notarialnym z dnia 7 lipca 2011 r. zawarła porozumienie w myśl którego, wyraziła zgodę na przeprowadzenie przez jej działkę przyłączy sieci infrastruktury podziemnej: wody, kanalizacji ogólnospławnej, ciepłowniczej i energetycznej w celu podłączenia realizowanego budynku mieszkalnego do istniejącej infrastruktury podziemnej. Ponadto, wyraziła zgodę na zajęcie części innej działki na czas realizacji robót oraz zobowiązała się do ustanowienia, na wezwanie dewelopera na czas nieoznaczony, w formie aktu notarialnego służebności przesyłu na rzecz zakładów dostarczających media, zgodnie z ich wymaganiami, jeżeli okaże się to konieczne. Porozumienie zostało zawarte na podstawie podjętej uchwały właścicieli z dnia 28 czerwca 2011 r. W dniu 28 listopada 2011 r. deweloper dokonał przelewu kwoty 290.000,00 zł na rachunek wspólnoty, natomiast wspólnota w dniu 29 listopada 2011r. wydała zgodę na dysponowanie gruntem na cele budowlane na rzecz dewelopera i zakładów branżowych, a także zobowiązała się do ustanowienia służebności przesyłu. W grudniu 2011 r. deweloper zajął część działki tj. drogę wewnętrzną, zatoki postojowe, chodniki z kostki betonowej, trawniki wchodzące w skład zasobu mieszkaniowego oraz przystąpił do realizacji robót przyłączeniowych, które trwają do dnia dzisiejszego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

czy uzyskany przez wspólnotę w/w dochód z tytułu jednorazowego wynagrodzenia za zajęcie terenu i przeprowadzenie w/w przyłączy sieci infrastruktury podziemnej oraz ustanowienie ograniczonych praw rzeczowych w postaci służebności przesyłu obciążających nieruchomość, na rzecz zakładów dostarczających media, który zostaje przeznaczony w całości na wydatki związane z utrzymaniem zasobu mieszkaniowego, jest zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych?

Zdaniem wnioskodawcy, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm), dochody wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej, uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi są zwolnione z podatku. Zdaniem wspólnoty w świetle interpretacji ogólnej Ministra Finansów Nr [...] z dnia 5 marca 2008 r., budynek mieszkalny, teren stanowiący działki, sieci uzbrojenia terenu, droga wewnętrzna, zatoki postojowe, trawniki stanowią zasób mieszkaniowy wspólnoty i w związku z tym dochód uzyskany w opisanym stanie faktycznym winien korzystać ze zwolnienia podatkowego.

Interpretacją indywidualną z dnia 14 maja 2012r. znak: [...], Minister Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) uznał, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe.

W uzasadnieniu organ wskazując na art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazał, iż opodatkowaniu podlegają:

1) dochody uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, które nie zostały przeznaczone na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, oraz

2) dochody uzyskane z innej działalności niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Ustawa nie zawiera definicji "zasobów mieszkaniowych" oraz "gospodarki zasobami mieszkaniowymi". Zakresu tych pojęć nie da się także wywieść z przepisów ustawy o własności lokali, tym samym zasadne jest skorzystanie w tym zakresie z reguł wykładni językowej. W języku potocznym, pojęcie "gospodarka" - oznacza dysponowanie i zarządzanie czymś. "Zasób" zaś to m.in. pewna nagromadzona ilość czegoś. Natomiast pojecie "mieszkanie" jest równoznaczne w swojej treści z pomieszczeniem, w którym się mieszka (vide: Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, http://sjp.pwn.pl). Przymiotnik "mieszkaniowy", "mieszkaniowych" określa rzeczy związane z mieszkaniem. W konsekwencji, z interpretacji językowej pojęcia "gospodarka zasobami mieszkaniowymi" wynika, że gospodarka ta obejmuje dysponowanie i zarządzanie zgromadzonymi rzeczami związanymi z zamieszkiwaniem.

Przez "zasoby mieszkaniowe", należy natomiast rozumieć nie tylko lokale mieszkalne, ale również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego, lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, a także ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające sprawne jego funkcjonowanie oraz administrowanie. Do "zasobów mieszkaniowych" należy zaliczyć również grunty, na których posadowione są budynki mieszkalne bądź inne budynki, których istnienie jest niezbędne do prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, np. budynki administracyjno-gospodarcze.

W związku z tym organ uznał, iż dochód uzyskany od dewelopera nie może być zaliczony do dochodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, ponieważ wydzielona część gruntu wspólnoty będzie przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej przez dewelopera - będzie wykorzystywana w celu umożliwienia budowy przez niego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną, tak więc korzystanie prze dewelopera z przedmiotowej działki nie ma związku z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty. Stąd dochód uzyskany przez wspólnotę z tego tytułu nie może być zaliczony do dochodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Powyższe odnosi się również do dochodu z tytułu ustanowienia ograniczonych praw rzeczowych w postaci służebności przesyłu na rzecz zakładów dostarczających media, gdyż ustanowienie służebności przesyłu również ma związek z inwestycją prowadzoną przez inny podmiot. Nie służy zatem mieszkańcom wspólnoty, tym samym dochód z tego tytułu nie stanowi dochodu z gospodarki zasobem mieszkaniowym. Nieistotne w przedmiotowej sprawie jest to, że uzyskany dochód będzie przeznaczony w całości na cele związane z utrzymaniem zasobu mieszkaniowego, bowiem nie został spełniony warunek, co do źródła jego pochodzenia, czyli z gospodarki zasobami mieszkaniowymi.

Pismem z dnia 29 maja 2012r. wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

Organ pismem z dnia 29 czerwca 2012r. udzielił odpowiedzi na w/w wezwanie, stwierdzając brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

Wspólnota Mieszkaniowa "N" ul. Z. w K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą interpretację, zarzucając naruszenie:

- art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, a tym samym niezakwalifikowanie uzyskanego wynagrodzenia do dochodów uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi;

- art. 7 k.p.a poprzez wydanie interpretacji z naruszeniem prawa oraz bez uwzględnienia słusznych interesów strony, jak również przedłożenie bliżej nieokreślonego interesu społecznego nad interes strony;

- art. 8 oraz art. 11 k.p.a. poprzez błędne zinterpretowanie przepisów prawa, a co za tym idzie

- niewyjaśnienie w sposób jasny i czytelny dla skarżącej przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej interpretacji;

- art. 77 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez arbitralne, a nie racjonalne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a tym samym sporządzenia nieadekwatnego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej interpretacji.

Uzasadniając powyższe zarzuty wskazano, że w/w art. 17 ust. 1 pkt 44 wprowadza warunek, aby dochód był uzyskany z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, oraz iż dochód należy przeznaczyć na ściśle określony cel, czyli na utrzymanie zasobów mieszkaniowych. Istotny jest tutaj więc podmiot uzyskujący dochody, źródło ich uzyskania oraz cel, na który zostaną one wydane. Tylko łączne spełnienie tych przesłanek daje prawo do zwolnienia uzyskanego dochodu z podatku dochodowego na podstawie przytoczonego wcześniej art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o p.d.o.p.

Zdaniem skarżącej, nie budzi wątpliwości, iż chodzi o dochód uzyskany przez Wspólnotę Mieszkaniową, a zatem pierwsza z przesłanek do skorzystania z ulgi została spełniona. Następnie podpierając się wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów z dnia 5 marca 2008 r. Znak: [...] oraz z dnia 22 grudnia 2006 r. Znak: [...] Skarżąca stwierdziła, że źródłem uzyskania dochodu jest gospodarka zasobem mieszkaniowym. Zdaniem skarżącej dochód uzyskany od dewelopera związany jest z gospodarką zasobami mieszkaniowymi wspólnoty, gdyż wynikał z pozwolenia wspólnoty na wykorzystanie części zagospodarowanej działki gruntu należącej do jej członków. W opinii skarżącej również przesłanka przeznaczenia dochodu na utrzymanie zasobów mieszkaniowych została zrealizowana ponieważ podjęcie decyzji przez wspólnotę o wyrażeniu odpłatnej zgody na wykorzystanie jej zasobów mieszkaniowych podyktowane było potrzebą uzyskania środków finansowych na remonty, a także podjęcia działań zmierzających do sprawdzenia, jakości i sprawności działania infrastruktury. Uzyskanie przychodu, który zostanie przeznaczony na remont spowoduje, iż obniżą się koszty utrzymania zasobów mieszkaniowych, warunkiem udzielenia zgody było dokonanie przez dewelopera szeregu przedsięwzięć, m.in.: wykonanie inspekcji telewizyjnej stanu sieci kanalizacji i uzyskania zapewnienia o prawidłowym funkcjonowaniu sieci, w przypadku podłączenia kolejnego odbiorcy. Dochód miał zostać wykorzystany na fundusz remontowy.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. W wypadku zaś nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu , nie doszło bowiem do wskazywanych przez skarżącą naruszeń prawa ważących dla prawidłowości przyjętego rozstrzygnięcia. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie ogniskuje się wokół określenia zakresu zwolnienia podatkowego przewidzianego przez art. 17 ust.1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Już choćby w doktrynie akcentowane jest stanowisko o ograniczeniu od 1 stycznia 2007r. zakresu zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. W komentarzu do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych pod redakcją W. Nykiela (wyd. II, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr, Gdańsk 2007, s. 751) wskazano, że "w przeciwieństwie do zwolnienia obowiązującego do końca 2006r., zwolnieniu nie podlegają wszelkie dochody wydatkowane na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, lecz wyłącznie pochodzące z gospodarki tymi zasobami". Zatem, aby podatnik mógł skorzystać ze zwolnienia określonego w powołanym przepisie muszą być spełnione dwie przesłanki: po pierwsze dochód ten musi być uzyskany z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, po drugie musi być przeznaczony na cele związane z utrzymaniem tych zasobów. Słusznie więc uczynił organ opierając swe rozważania na definicji pojęcia "gospodarki zasobami mieszkaniowymi". Istotnie w żadnym z przepisów prawa podatkowego nie sprecyzowano tego terminu. Uprawnia to do wykładni ( tak: WSA w Krakowie w wyroku z 17.06.2009r. , sygn. akt I SA/Kr 581/09 ) przy użyciu potocznego sposobu rozumienia powyższego sformułowania, a to poprzez odwoływanie się do innych przepisów operujących podobną terminologią tj. np. "zasobów mieszkaniowych" w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 31 poz.266). Organ nie przekroczył więc reguł interpretacyjnych nawiązując do "mieszkalnego" charakteru lokali. (pomieszczeń) W konsekwencji prawidłowo przyjęto w wydanej interpretacji, że przez "zasoby mieszkaniowe", o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. należy rozumieć nie tylko lokale mieszkalne, ale również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego, lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, jak również ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające sprawne jego funkcjonowanie oraz administrowanie. Pogląd taki znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA: z dnia 28 grudnia 2007r. sygn. akt I SA/Po 1331/07, z dnia 7 grudnia 2007r. sygn. akt I SA/Bk 516/07, oraz z dnia 13 listopada 2007r. sygn. akt I SA/Bd 641/07). W związku z przywołanymi orzeczeniami należy wskazać, że zgodnie z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Powołany przepis ustanawia zasadę powszechności opodatkowania. W wyroku 8 czerwca 1994r. sygn. akt SA/Po 692/04 (publ. Monitor Podatkowy1995/5/151) Naczelny Sąd Administracyjny zauważał, za wyrokiem z dnia 19 marca1992 r. sygn. akt SA-P- 902/92, (Orzecznictwo NSA Nr 1/1993 poz. 18), że wszelkie przywileje podatkowe, są naruszeniem jednej z kluczowych zasad podatkowych, a mianowicie zasady sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechności opodatkowania oraz równości podatkowej, wymagając od wszystkich jednomiernej ofiary na cele publiczne. Niedopuszczalnym zatem w świetle obowiązujących norm konstytucyjnych jest to, by pewna grupa obywateli (podmiotów) mogła korzystać (bez szczególnego i zupełnie wyjątkowego uzasadnienia) z praw (przywilejów), których nie ma większość (por. wyrok NSA z 8 listopada 2004r. sygn. akt FSK 594/04; Monitor Podatkowy z 2004 r., z. 12; wyrok SN z dnia 7 maja 1997 r., sygn. akt III RN 22/97, POP 1999, nr 6, poz. 170). Konsekwencją powyższych orzeczeń sądów administracyjnych jest położenie akcentu na zasadzie ścisłego interpretowania wszelkich ulg i zwolnień podatkowych. W związku z powyższym prezentowana przez stronę skarżącą celowościowa wykładnia przepisu art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p, jest niedopuszczalna, jako zmierzająca do rozszerzenia zakresu zwolnienia podatkowego. Dochód uzyskany od developera , co słusznie zauważa organ – nie może być zaliczony do dochodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, gdyż wydzielona część gruntu wspólnoty będzie przeznaczona do prowadzenia działalności gospodarczej developera, tak więc korzystanie przezeń z działki nie ma związku z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych członów wspólnoty. Podobnie ocenić należy dochody z tytułu ustanowienia służebności , ich byt ma wszak oczywisty związek z inwestycją zewnętrzną w relacji do gospodarki wspólnoty. Kontrolując przedmiotową sprawę sąd nie dopatrzył się innych naruszeń prawa , w tym reguł postępowania uzasadniających uchylenie zaskarżonej interpretacji. Nie mogą odnieść skutku zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o ustawę z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, nie zaś w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze orzec należało jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.