Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2614/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 6 i 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 8 maja 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Jerzy Siegień /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1197/11 w sprawie ze skargi L.P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [..] marca 2011 r. nr [..] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [..] marca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [..] stycznia 2011 r. nr [..]


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1197/11, oddalił skargę L.P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [..] marca 2011 r., nr [..], w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej.

Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 5 pkt 2 oraz art. 15 ust. 4 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, ze zm.), decyzją z dnia [..] stycznia 2011 r. cofnął L.P. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, przyznane na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Toruniu z dnia [..] czerwca 1995 r. Organ wskazał, że podstawą cofnięcia tego pozwolenia było powzięcie wobec L.P. uzasadnionej obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powyższe zdaniem organu wynikało z toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego m.in. o przestępstwo z art. 286 § 1 K.k. w zw. z art. 294 § 1 K.k. w zw. z art. 12 K.k. (oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości w warunkach czynu ciągłego). Ponadto powodem cofnięcia pozwolenia było również nieprzedstawienie przez L.P. orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających jego zdolność do dysponowania bronią. Strona miała bowiem obowiązek dostarczyć orzeczenia od upoważnionych: lekarza i psychologa, wpisanych do rejestru Komendanta Wojewódzkiego Policji, w terminie do dnia 12 kwietnia 2010 r.

Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu wniesionego przez L.P. odwołania, decyzją z dnia [..] marca 2011 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności osobie skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem organu z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że do okoliczności uzasadniających wskazaną w tym przepisie obawę należy sam fakt istnienia toczącego się postępowania o wymienione w nim przestępstwa. Tak więc ustalenie, że Prokuratura Okręgowa w Toruniu prowadzi przeciwko L.P. postępowanie karne, m.in. o czyn z art. 286 § 1 K.k., implikowało konieczność pozbawienia go prawa do broni. Komendant Główny Policji wskazał również, że zastosowanie w sprawie fakultatywnego przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji było także zasadne, gdyż L.P. nawet na etapie postępowania odwoławczego nie dołączył stosownych orzeczeń potwierdzających jego zdolność do dysponowania bronią.

W skardze na powyższą decyzję L.P. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracji oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił organom Policji naruszenie art. 7, art. 9, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez przyjęcie, iż do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni wystarczy ustalenie samego faktu wszczęcia postępowania karnego dotyczącego przestępstwa przeciwko mieniu, a co za tym idzie naruszenie również art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, określającego zasadę domniemania niewinności. Dodatkowo w piśmie procesowym skarżący wskazał, że z dniem 10 marca 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. Nr 38, poz. 195), która zmieniła ustawę o broni i amunicji, m.in. jej art. 15 oraz art. 18. Wprowadzoną zmianą ustawodawca przesądził, że przesłanką negatywną do posiadania broni jest wyłącznie fakt skazania prawomocnym wyrokiem skazującym.

Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zdaniem sądu pierwszej instancji istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny, czy zostały spełnione przez skarżącego przesłanki uzasadniające cofnięcie mu pozwolenia na broń palną bojową.

Dokonując interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji Sąd stwierdził, że przepis ten przewiduje dwie główne okoliczności przemawiające za cofnięciem pozwolenia na broń:

- cechy charakteru strony lub jej sposób życia i działania sprawiają, że zachodzi obawa użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego,

- strona jest skazana lub toczy się wobec niej postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, co powoduje powstanie obawy użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W ocenie Sądu sposób sformułowania ww. przepisu wskazuje na to, iż zaistnienie drugiej z powyższych przesłanek powoduje obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń. A zatem z samego faktu skazania lub toczenia się postępowania karnego odnośnie wskazanych rodzajów przestępstw, ustawodawca wywiódł skutek równoznaczny z pojawieniem się obawy, że dana osoba użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Pojawienie się zaś takiej obawy jest wystarczające do tego, aby odebrać stronie posiadane przez nią uprawnienie. Sąd zauważył również, że przepis ten nie zawiera żadnego rozróżnienia odnośnie tego, czy skazanie lub toczenie się postępowania dotyczącego przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, odnosi się do czynów popełnionych w sposób umyślny, czy też nieumyślny.

Przechodząc do realiów rozpoznawanej sprawy, Sąd wskazał, że okolicznością niesporną jest fakt, iż wobec skarżącego w chwili wydawania zaskarżonej decyzji toczyło się postępowanie karne dotyczące kwestii popełnienia m.in. czynu opisanego w art. 286 § 1 K.k. w zw. z art. 294 § 1 K.k. oraz art. 12 K.k. (tj. oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości w warunkach czynu ciągłego). Powyższa okoliczność sprawia, że spełniona była przesłanka z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uzasadniająca cofnięcie skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni. W ocenie Sądu sam fakt toczenia się postępowania karnego odnośnie popełnienia przedmiotowego przestępstwa, uzasadnia pojawienie się obawy, o jakiej mówi ustawodawca w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W związku z powyższym organ nie musiał wykazywać związku pomiędzy zarzucanym skarżącemu czynem, a pojawieniem się przedmiotowej obawy.

Zdaniem Sądu na rozstrzygniecie w przedmiotowej sprawie nie miała również wpływu okoliczność, że w dniu wydawania wyroku, postępowanie karne toczące się wobec skarżącego było już umorzone. Sąd wskazał, że bada on poprawność zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego istniejącego w dniu jej wydania, a w sprawie bezsporne jest, iż w chwili rozstrzygania przez organ drugiej instancji, postępowanie przeciwko skarżącemu znajdowało się w toku. Istniała więc przesłanka, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Ponadto Sąd pierwszej instancji uznał za zasadne stanowisko organu, że pozwolenia na posiadanie broni nie powinna mieć osoba, która nie poddała się wymaganym przez ustawodawcę badaniom lekarskim dla zweryfikowania zdolności psychofizycznych umożliwiających jej posiadanie takiego uprawnienia. Sąd stwierdził, że obowiązek przedstawienia badań lekarskich i psychologicznych obciąża posiadacza broni z mocy samego prawa, co wynika z treści art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Organ nie miał zatem obowiązku wzywania strony do przedstawienia stosownych wyników badań. Niezależnie od powyższego stwierdzenia, Sąd wskazał, że najpóźniej z chwilą otrzymania decyzji organu pierwszej instancji, skarżący posiadł wiedzę o konieczności przedstawienia przedmiotowych badań. Miał więc możliwość, uzyskania stosownych orzeczeń przed rozpoznaniem jego odwołania przez organ drugiej instancji. Niepodjęcie w tym zakresie odpowiednich kroków, świadczy w ocenie Sądu o utracie przez skarżącego możliwość sformułowania skutecznego zarzutu o braku wezwania go przez organ do wypełnienia omawianego obowiązku. A zatem brak przedstawienia wyników badań sprawia, że nie jest wiadomym, czy stan zdrowia danej osoby umożliwia jej bezpieczne dysponowanie bronią.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł również, że na zapadłe rozstrzygnięcie nie mają wpływu także zmiany legislacyjne odnoszące się do ustawy o broni i amunicji, gdyż nie znajdują one zastosowania w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. Sąd wskazał, że w myśl przepisów przejściowych zawartych w nowej ustawie, do postępowań rozpoczętych pod rządami dotychczasowej ustawy stosuje się przepisy starszego aktu prawnego. Tak więc skoro podstawą wydania zaskarżonej decyzji był przepis ustawy starej, bowiem ona w tym czasie obowiązywała, to Sąd nie mógł oceniać stanu faktycznego sprawy przez pryzmat nowych uregulowań prawnych.

Od powyższego wyroku L.P. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sądowi pierwszej instancji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 132, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 138, art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", poprzez:

- brak rozstrzygnięcia oraz całkowite pominięcie w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wniosku skarżącego zawartego w skardze o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji, z uwagi na fakt, że poprzez konieczność jej wykonania w określonym przez organ terminie, tj. do dnia 28 kwietnia 2011 r. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków,

- brak uzasadnienia zaskarżonego wyroku w przedmiocie wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych w skardze i ograniczenie rozstrzygnięcia do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa;

2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni wystarczy ustalenie samego faktu wszczęcia postępowania karnego dotyczącego przestępstwa przeciwko mieniu i w konsekwencji naruszenie również art. 42 ust. 3 Konstytucji, określającego zasadę domniemania niewinności oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji nakazującego jej bezpośrednie stosowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący nie zgodził się z argumentacją organu, zaakceptowaną przez Sąd, że jeżeli przepis ustawy o broni i amunicji nie nakłada na organ obowiązku informowania, w tym przypadku co do terminu ważności badań lekarskich, to obowiązek taki nie istnieje. Zdaniem skarżącego obowiązek ten wynika z przepisów ogólnych postępowania administracyjnego, określonych w art. 9 K.p.a. Tak więc przywołana przez organ w sposób pomocniczy podstawa do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń nie może być skuteczna z uwagi na okoliczność, że organ stosownie do art. 9 K.p.a. nie wezwał go do przedłożenia aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego w możliwym do wykonania terminie. Ponadto za chybiony i sprzeczny z logiką uznał skarżący podniesiony w wyroku argument, że za wezwanie do przedłożenia aktualnych badań lekarskich i psychologicznych można uznać decyzję organu pierwszej instancji cofającą pozwolenie na broń, gdyż wydanie takiej decyzji czyni niemożliwym i bezprzedmiotowym uzyskanie takiego zaświadczenia.

W skardze kasacyjnej skarżący zwrócił także uwagę na okoliczność zmiany stanu faktycznego leżącego u podstaw wydania decyzji przez organy administracji publicznej obu instancji. Skarżący zauważył, że głównym powodem wydania decyzji o cofnięciu mu pozwolenia na broń był sam fakt wszczęcia w stosunku do niego postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu znacznej wartości. Postępowanie to jednak, postanowieniem Sądu Okręgowego w Toruniu Wydział II Karny z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II K 78/11, zostało umorzone z powodu oczywistego braku fatycznych podstaw oskarżenia. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku Wydział II Karny z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II AKz 452/11. Oparcie zatem sprawy karnej na wątpliwych zarzutach i podstawach, powoduje, że samo wszczęcie postępowania karnego nie może być podstawą do cofnięcia pozwolenia na broń. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał, że organ powinien również badać i wykazać, że postawa strony może – w przypadku posiadania przez nią pozwolenia na broń – stanowić zagrożenie bezpieczeństwa publicznego, co w żaden sposób nie zostało w sprawie wykazane i tym samym stanowi naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem z wywiadu środowiskowego jaki przeprowadził organ wynika, że skarżący ma pozytywną opinię wśród sąsiadów i brak jest przesłanek wskazujących na jego skłonność do nadużywania alkoholu lub agresywnych zachowań wskazujących na niebezpieczeństwo użycia broni niezgodnie z prawem. A zatem Sąd pierwszej instancji wiążąc w sposób automatyczny fakt wszczęcia postępowania karnego dotyczącego przestępstwa przeciwko mieniu z przesłanką ogólną istnienia obawy użycia przez stronę broni w sposób niezgodny z prawem zagrażający bezpieczeństwu publicznemu dokonał interpretacji contra legem. Zdaniem skarżącego o dokonaniu niewłaściwej interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji świadczy również nowelizacja tej ustawy, dokonana ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 195), która w istotny sposób zmieniła art. 15 oraz art. 18 ustawy o broni i amunicji, na podstawie których wydana była decyzja organu administracji publicznej w przedmiotowej sprawie. W nowelizacji tej ustawodawca przesądził, że przesłanką negatywną dla uprawnienia do posiadania broni jest wyłącznie fakt skazania prawomocnym wyrokiem skazującym. Niemożliwe jest zatem wyciągniecie negatywnych konsekwencji prawnych dla strony tylko z samego faktu wszczęcia przeciwko niej postępowania karnego. Wprowadzone zmiany potwierdzają jedynie poprawną i właściwą interpretację przepisów sprzed ich zmiany.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.

Zasadniczym problemem w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń. W pierwszej kolejności należy zatem odnieść się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji - przez błędną wykładnię, w wyniku przyjęcia, że do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni wystarczy ustalenie samego faktu wszczęcia postępowania karnego dotyczącego przestępstwa przeciwko mieniu.

W chwili wydawania zaskarżonej decyzji wobec skarżącego toczyło się postępowanie karne dotyczące kwestii popełnienia m.in. czynu opisanego w art. 286 § 1 K.k. w zw. z art. 294 § 1 K.k. oraz art. 12 K.k. (tj. oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości w warunkach czynu ciągłego). Postępowanie to, prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II K 78/11, zostało następnie umorzone z powodu oczywistego braku fatycznych podstaw oskarżenia. W ocenie sądu pierwszej instancji sam fakt toczenia się postępowania karnego odnośnie popełnienia przedmiotowego przestępstwa, uzasadnia pojawienie się obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W związku z powyższym organ nie musiał wykazywać związku pomiędzy zarzucanym skarżącemu czynem, a pojawieniem się tej obawy.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Z powyższych przepisów wynika, że w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń niezbędne jest przeprowadzenie analizy czy sprawa dotyczy osoby, która popełniła przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, czy też doszło do skazania jej prawomocnym orzeczeniem sądu za któreś z ww. przestępstw albo czy toczy się w stosunku do niej postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.

W przypadku objętym rozpoznawana sprawą cofnięto pozwolenie na broń w związku z ustaleniem, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1277/09 oraz z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2553/11 w których stwierdzono, że okoliczność, iż w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, powinna być przez organ rozważona w toku postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń, na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie organy Policji były zobowiązane przeprowadzić postępowanie dowodowe, które umożliwiłoby dokonanie oceny istnienia, bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w szczególności zebrać i poddać wnikliwej ocenie wszystkie istotne w sprawie dowody, w tym znajdujące się w aktach administracyjnych opinie o skarżącym.

Okoliczność, że w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu nie przesądza samo przez się istnienia obawy, że broń może zostać użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Po stronie organu Policji nie aktualizuje się zatem automatycznie obowiązek cofnięcia posiadaczowi tego pozwolenia, gdyż konieczne jest dokonanie oceny, czy istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie można zatem zgodzić się z tezą, że sam fakt wszczęcia postępowania w sprawie popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, nawet gdy nie nastąpiło skazanie za to przestępstwo, automatycznie uzasadnia obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a co za tym idzie powinno powodować cofnięcie pozwolenia na broń. W takim ujęciu, cofnięcie pozwolenia na broń, nabierałoby charakteru kary dodatkowej, orzekanej w związku z samym wszczęciem dowolnego przestępstwa przeciwko mieniu, a taki pogląd byłby zbyt daleko idący w świetle przepisów ustawy o broni i amunicji, a w tym art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2.

Należy mieć również na uwadze, że uchwałą z dnia 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09 (ONSA i wsa z 2010 r., nr 1, poz. 5), Naczelny Sąd Administracyjny przesądzając o obowiązującym sposobie interpretowania art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji uznał, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu uchwały podniesiono, że z literalnego brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wynika, że ma on przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wskazanych w tym przepisie. W takim bowiem przypadku osoba, która została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt skazania za popełnienie takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni.

Jak wskazano w uzasadnieniu uchwały, przyjęcie przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji konstrukcji prawnej polegającej na użyciu słów "w szczególności", poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, że co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Tylko w tym zakresie organ Policji jest, więc zwolniony z obowiązku dokonywania powyższej oceny.

Pozwolenia na broń nie wydaje się zatem, a wydane cofa, osobom skazanym prawomocnym wyrokiem wymienionych po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy. Wprawdzie osoby, co do których wszczęto postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu także wymieniono po słowach "w szczególności", ale ich odmienne potraktowanie wynika z przeciwstawnego charakteru tej przesłanki. Nie sposób zatem obu tym przesłankom przyznać jednakową wartość, zwłaszcza, że ustawodawca wyraźnie oddzielił je spójnikiem "albo" stanowiącym alternatywę rozłączną , a nie jak stwierdził Komendant Główny Policji w piśmie z dnia 26 marca 2012 r. – alternatywę łączną. W konsekwencji nie można również przyjąć, że literalne brzmienie omawianego przepisu jest jednoznaczne i nie budzi żadnych wątpliwości.

W przypadku zatem jedynie wszczęcia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo przeciwko mieniu organy Policji nie są zwolnione z przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego oraz z dokonania kompleksowej oceny postawy skarżącego, jako osoby dysponującej pozwoleniem na broń. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie dla podjęcia decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń jest prawidłowe, zgodne z zasadami prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ustalenie że zachodzi "uzasadniona obawa" użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Zgadzając się ze stanowiskiem organów i sądu pierwszej instancji, które wskazuje na potrzebę reglamentacji dostępu do broni, wskazać należy jednak, że stosowanie przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie podstaw cofnięcia pozwolenia na broń nie może odbiegać od obowiązku przestrzegania zasad racjonalnej wykładni prawa. Orzekające w sprawie organy dopuściły się zatem naruszenia prawa materialnego, skoro za wystarczające dla pozbawienia skarżącego pozwolenia na broń uznały sam fakt wszczęcia postępowania karnego wobec niego.

Częściowo zasadny jest również zarzut naruszenia art. 18 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji wobec cofnięcia pozwolenia na broń z uwagi na nieprzedstawienie aktualnego orzeczenie lekarskiego i psychologicznego. Wprawdzie zasadnie przyjęły organy orzekające w sprawie, że przepisy ustawy o broni i amunicji nie dają podstaw do twierdzenia, iż ich obowiązkiem jest wezwanie przed wydaniem decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń do przedłożenia aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego w możliwym do wykonania terminie. Należy mieć jednak na uwadze, że zgodnie art. 18 ust. 5 pkt 2 tej ustawy właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 ustawy o broni i amunicji. Przepis powyższy stwarza zatem organowi możliwość a nie bezwarunkowy obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Skorzystanie zatem z powyższej możliwości wymaga wykazania w decyzji uwzględnienia przez organ wymogów wynikających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w tym wymogów wynikających z art. 9 K.p.a. Organy nie wykazały w rozpatrywanej sprawie, że wymogi te zostały spełnione.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedmiotowa skarga kasacyjna dostarcza usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej zarzutów, a zatem na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Pomimo powołania się w skardze kasacyjnej na naruszenie przepisów postępowania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w postępowaniu przed tym Sądem powinien znaleźć zastosowanie art. 188 P.p.s.a. Istota rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie sprowadza się bowiem do wyprowadzenia przez NSA odmiennych wniosków ze stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku (oddalającym skargę na decyzję administracyjną w przypadku, gdy na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku, skarga powinna zostać uwzględniona), co nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, o którym mowa w art. 188 P.p.s.a.; por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2004 r., OSK 81/04; OSP 2004, nr 11, poz. 135).

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.