Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1684/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40a ust. 1 pkt 4, art. 40a ust. 5 .
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 78.
journal: Dz.U. 2006 nr 171 poz 1225
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art, 8 ust. 1., art. 16, art. 17.
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w P. mocą, której na K. H. - prowadzącego Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B", skarżącego w niniejszej sprawie, została nałożona kara pieniężna w wysokości 10000 zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych środków spożywczych.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniach [...] maja 2011 r. oraz [...] - [...] czerwca 2011 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P., działając na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., wydanego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych przeprowadzili kontrolę w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "B" należącym do skarżącego w zakresie jakości handlowej przetworów owocowo - warzywnych, z uwzględnieniem produktów z grupy PREMIUM oraz kontrolę producentów, którzy wykorzystują określenia "bio", "eko" sugerujące stosowanie w produkcji ekologicznych metod wytwarzania. Z kontroli sporządzono w dniu [...] czerwca 2011 r. protokół nr [...]

W toku kontroli, w celu sprawdzenia oznakowania oraz do badań laboratoryjnych pobrano próbki z partii produktu: Szlachetna papryka Czorbadżijska Czuszka łagodna w słojach a' 480 g, oznaczenie partii: [...], wielkość partii magazynowej: 864 sztuki (414,72 kg), kraj pochodzenia: Bułgaria, data zakupu: [...].10.2010 r., wielkość partii zakupionej w celu sprzedaży: 8.352 sztuki (4.008,96 kg), wartość brutto zakupionej partii 33.324,48 zł (protokół z pobrania próbek nr [...] z dnia [...].06.2011 r., protokół z pobrania próbek w celu sprawdzenia oznakowania nr [...] z dnia [...].06.2011 r.).

W wyniku kontroli oznakowania ww. produktu stwierdzono następujące nieprawidłowości:

- w logo firmy i nazwie producenta użyto terminu E. (B.), co stanowi naruszenie art. 23 ust. 1 rozporządzenia rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia;

- brak dokładnego wskazania, w którym miejscu została umieszczona data minimalnej trwałości, co narusza przepis § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych.

Natomiast badania laboratoryjne w/w artykułu, przeprowadzone przez Centralne Laboratorium GIJHARS w P. wykazały następujące nieprawidłowości:

- zawartość chlorku sodu, kształtowała się w zakresie 1,53 % do 1,72 % wobec deklarowanych przez producenta 0,4 - 1,5 %,

- w zakresie masy odciekniętych warzyw (papryki), których poziom kształtował się na poziomie 232,9 g, 204,5 g, 242,0 g, 232,3 g, 223,2 g, 218,7 g, 221,0 g wobec deklarowanych min. 260 g (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].06.2011 r.).

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami z wprowadzeniem do obrotu produktu zafałszowanego Szlachetna papryka Czorbadzijska Czuszka łagodna Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P., wszczął postępowanie administracyjne.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych na podstawie art. 40 a ust. 1. pkt. 4 oraz ust. 4-8, w związku z art. 3 pkt 5 i pkt 10 lit. c. art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187. poz.1577 z późn. zm.), art. 46. ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914), art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15. t. 6, str. 463, ze zm.), art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady WE nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych (Dz. Urz. WE L 189. z dnia 20.07.2007 ze zm.), § 11 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2007 Nr 137, poz. 966 ze zm.) a także art. 104 k.p.a., z uwagi na niewłaściwe oznakowanie produktu o nazwie Szlachetna papryka Czorbadżijska Czuszka łagodna - w słojach a' 480 g, oznaczenie partii: [...] wielkość partii w magazynie: 864 sztuk tj. 414.72 kg, kraj pochodzenia Bułgaria, data zakupu [...].10.2010 r., wielkość partii zakupionej w celu sprzedaży: 8352 sztuk tj. 4008.96 kg. wartość brutto partii zakupionej 33324,48 złotych wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 10000 zł za wprowadzenie do obrotu przetworu warzywnego zafałszowanego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku analiz laboratoryjnych (Sprawozdanie z badań nr [...]) stwierdzono, że próbka nie spełnia wymagań deklarowanych przez przedsiębiorcę według załączonej Karty produktu pod względem zawartości chlorku sodu, którego poziom w poszczególnych słoikach kształtował się od 1.53 % do 1,72 %, wobec wymaganego maksimum 1,5% i nawet po uwzględnieniu niepewności pomiaru jest wyższy od deklarowanej górnej granicy. Próbka nie spełniała też wymagań pod względem masy netto odciekniętych warzyw, którą to masę zgodnie z § 13 ust 1 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych w oznakowaniu podano, a których zawartość w poszczególnych słoikach kształtuje się w przedziale od 204.5 g do 242.0 g, wobec deklarowanej w oznakowaniu produktu masy papryki po odcieku minimum 260 g, co narusza wymagania art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, według którego wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Organ wskazał, że Deklaracją producenta oprócz Karty Produktu, są również informacje podane w oznakowaniu wyrobu. Ponadto w logo firmy i nazwie producenta użyto terminu "E" poprzez zapis "B.", co stanowi naruszenie art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.Urz. WE L 189, 20.07.2007, ze zm.), zgodnie z którym termin "ekologiczne", jego pochodne lub wersje skrócone jak np. "BIO", "EKO" i "ECO" używane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty wyłącznie w znakowaniu produktów ekologicznych, a zakwestionowany produkt nie jest produktem rolnictwa ekologicznego.

W tym stanie rzeczy organ uznał, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, co skutkuje karą pieniężną. Organ wskazał, że ustalając wysokość kary uwzględnił stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spożywczych i wielkość jego obrotów (przychód skarżącego, jak wynika z nadesłanych przez niego informacji w roku 2010 wyniósł 2750536,26 zł).

W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 poprzez błędną wykładnię terminu "oznakowanie" oraz "nazwa firmowa", gdyż nie każde znakowanie w rozumieniu w/w rozporządzenia może być uznawane za znakowanie produktu i podlega kontroli, zwłaszcza że nazwa firmy skarżącego nie jest tożsama z "nazwą firmową", o której mowa w art. 2 lit. k rozporządzenia nr 834/2007 i nie obejmuje swym zakresem firmy w rozumieniu art. 435 kodeksu cywilnego,

- prawa materialnego, tj. art. 22 Konstytucji poprzez bezpodstawne nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej, co doprowadziło do ingerencji w sferę jego zachowań jako przedsiębiorcy działającego na zasadzie swobody gospodarczej, w szczególności w odniesieniu do nazwy firmy, która nie jest wykorzystywana do identyfikacji produktów, lecz stanowi określenie podmiotu i określenie jego formy prawnej, a nie wprowadza konsumentów w błąd, co narusza fundamentalną zasadę proporcjonalności,

- przepisów prawa procesowego, tj. art. art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak sporządzenia właściwego uzasadnienia decyzji, brak odpowiedniej analizy sprawy, co doprowadziło do niewłaściwej oceny stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia, a także brak wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego,

- art. 40a ust. 1 pkt 4 uraz ust. 4 - 8 w związku z art. 3 pkt 5 i pkt 10 lit. c w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez nałożenie kary nieadekwatnej do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia oraz zakresu naruszenia przez skarżącego przepisów w zakresie jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 3 pkt 5, 9 i 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości handlowej, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 rozporządzenia rady (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwie Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z dnia 01.02.2002 r., str. 1, z późn. zm.), art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych, art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2029/91 (Dz. U. L. 189 z 20.07.2007) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że produkt Szlachetna papryka Czorbadżijska Czuszka łagodna jest produktem zafałszowanym, gdyż niespełnia deklaracji producenta w zakresie zawartości głównego składnika produktu - papryki, a w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, co w istotny sposób narusza interes konsumenta. Organ odnosząc się do argumentów, iż przedsiębiorca nie prowadzi działalności w zakresie produkcji rolno - spożywczej, a więc nie jest producentem przedmiotowego artykułu podniósł, że przepis art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych definiuje producenta jako: "osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieoposiadającą osobowości prawnej, która produkuje lub paczkuje artykuły rolno - spożywcze, lub wprowadza artykuły rolno - spożywcze do obrotu, jeżeli działalność ta jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej. Zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu (WE) 178/2002 wprowadzanie na rynek oznacza "posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania".

Organ miał na uwadze, że z Protokołu przyjęcia oświadczenia z dnia [...] maja 2011 r., który został podpisany przez skarżącego, wynika że jego działalność polega na wprowadzaniu do obrotu przetworów owocowych i warzywnych produkowanych w Bułgarii i Macedonii. Organ wskazał również, że zgodnie z protokołem z pobrania próbek nr [...] z dnia [...].06.2011 r., próbki zakwestionowanej partii artykułów zostały pobrane z magazynu, a przeznaczeniem partii było wprowadzenie do obrotu handlowego w Polsce. Protokół ten został bez zastrzeżeń podpisany przez osobę upoważnioną przez skarżącego. W związku z powyższym, zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy o jakości handlowej, skarżący jest producentem zakwestionowanej partii produktu, a zarzuty strony w tym zakresie należy uznać za bezpodstawne.

Organ podkreślił, że zgodnie z obowiązującym prawem wspólnotowym, podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych warunków (art. 17 rozporządzenia 178/2002). W związku z powyższym nie można podzielić stanowiska, zgodnie z którym produkty znajdujące się w obrocie w innym państwie nie mogą być zakwestionowane na terenie Polski. Zdaniem organu przy znakowaniu i w reklamie żywych lub nieprzetworzonych produktów rolnych można stosować terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji wyłącznie wtedy, gdy wszystkie składniki tego produktu również zostały wyprodukowane zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007. Organ uznał więc za niedopuszczalną sytuację w której strona wprowadza do obrotu produkty konwencjonalne, opatrzone sformułowaniami sugerującymi ekologiczną metodę produkcji. Zdaniem organu, wywoływanie przez przedsiębiorcę skojarzeń produkowanych przez siebie produktów z żywnością ekologiczną, podczas gdy przedsiębiorca nie jest w żaden sposób powiązany z branżą produkcji ekologicznej, stanowi nieuczciwą praktykę i naruszenie przepisów prawa żywnościowego.

Organ wskazał ponadto, że Polska Norma PN-A-75101-15:1990 Przetwory owocowe i warzywne Przygotowanie próbek i metody badań fizykochemicznych, Oznaczanie masy netto i masy odciekniętych owoców i warzyw, nie zawiera wymagań dotyczących temperatury oraz czasu prowadzenia oznaczeń masy netto owoców lub warzyw. Niezrozumiałe są więc zarzuty skarżącego dotyczące niezachowania należytej staranności przez laboratorium w zakresie prowadzenia oznaczeń zawartości przedmiotowej papryki. Wszelkie zastrzeżenia odnośnie wtórnika próbki, powinny być zgłaszane podczas kontroli, a protokół z pobrania próbek został podpisany bez żadnych uwag przez osobę do tego upoważnioną.

Organ wskazał, że skoro przychody Spółki uzyskane w 2010 r. ze sprzedaży produktów i usług, wyniosły 2750536,26 zł, to kara w przedmiotowej sprawie mogłaby wynosić 275.053,6 zł, a więc kara w wysokości 10.000 zł stanowi tylko 3,6 % kary maksymalnej i jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 40a ust. 1 pkt 4 oraz ust. 4 - 8 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest bezzasadny.

W ocenie Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych całe postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą ujętą w k.p.a. i ustawie o jakości handlowej.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego

- art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w zw. z art. 23 ust. 1 w zw. z art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 (Rozporządzenie) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że skarżący posługując się w nazwie firmy terminem "e", znakuje produkt w sposób sugerujący jego pochodzenie z ekologicznych metod produkcji, w sytuacji gdy nie każde "znakowanie" w rozumieniu Rozporządzenia może być uznawane za "znakowanie produktu" i tym samym podlegać kontroli, a tym bardziej represji z tytułu wykorzystywania terminu "e", zwłaszcza, że "nazwa firmy" skarżącego nie jest pojęciem tożsamym z "nazwą firmową", o której mowa w art. 2 lit. k Rozporządzenia, odnoszącym się do marki, nazwy handlowej produktu, a co za tym idzie definicja "znakowania" nie obejmuje swym zakresem brzmienia firmy skarżącego w rozumieniu art. 435 kodeksu cywilnego;

- art. 3 pkt 5, 9 i 10 lit. c w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż Szlachetna papryka Czorbadżijska Czuszka łagodna jest produktem zafałszowanym, w sytuacji, gdy badania laboratoryjne, w wyniku których stwierdzono niezgodność masy odciekniętych warzyw z masą deklarowaną przez producenta, przeprowadzone były w sposób nieprawidłowy, tj. niezgodny z Normą PN-90 A-75101/15, w szczególności w zakresie czasu odcieku, o którym mowa w pkt 3.4. ww. Normy

- art. 40a ust. 1 pkt 4 i pkt 5 w zw. z art. 3 pkt 5, 9 i 10 lit. c w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej błędnie obliczonej, zbyt wygórowanej i nieadekwatnej do rodzaju oraz stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia oraz zakresu naruszenia przez skarżącego przepisów dotyczących jakości handlowej artykułów rolno- spożywczych, w sytuacji gdy Szlachetna papryka Czorbadżijska Czuszka łagodna nie jest produktem zafałszowanym, co oznacza, że nie powinna być nałożona kara z tego tytułu.

2) Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7, 75 §1, 77§1 i art. 80 k.p.a., polegające na:

- dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych przejawiających się w uznaniu skarżącego za producenta będącego przedmiotem postępowania produktu, w sytuacji gdy skarżący producentem nie był, a co za tym idzie nie on znakował produkt oraz nie on określał masę produktu, która widniała na etykiecie, zwłaszcza, że masę tę określa się przed zawekowaniem i sterylizacją produktu. Skarżący, jako dystrybutor ww. produktu, nie miał możliwości weryfikacji określonych przez producenta parametrów w tym zakresie i nie posiadał ani uprawnień, ani wyspecjalizowanego sprzętu, na którym badania masy odciekniętego produktu można by było przeprowadzić,

- niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i uznanie produktu za zafałszowany mimo niewyjaśnienia, czy badania laboratoryjne, na podstawie których organ I instancji dokonał ustaleń, przeprowadzone były w sposób prawidłowy, tj. zgodny z Normą PN-90 A-75101/15, zwłaszcza w zakresie czasu odcieku, o którym mowa w pkt 3.4. ww. Normy,

- braku wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i pominięcie wnioskowanych przez stronę dowodów w postaci powtórnego przeprowadzenia badań laboratoryjnych w sytuacji, gdy badania, na podstawie których organ stwierdził, iż badany produkt uznać należy za zafałszowany, przeprowadzone były w sposób nieprawidłowy, a co za tym idzie nie powinny stanowić podstawy nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tego tytułu.

Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P. nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Zgodnie z powołanym przepisem, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie niższej jednak niż 1000 zł. Obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy zatem każdego etapu obrotu i nie może być rozumiane tylko jako pierwsze wprowadzenie towaru na rynek. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z 30 grudnia 2006 r.) wydanym w trybie prejudycjalnym, w którym wskazano, że wprowadzający do obrotu może być odpowiedzialny za jakość nawet w sytuacji, gdy jako zwykły dystrybutor wprowadza do obrotu produkt w postaci dostarczonej od producenta. Podnoszona w skardze na uzasadnienie zgłaszanych zarzutów okoliczność, iż skarżący nie był producentem, a jedynie wprowadzającym do obrotu i że do stwierdzonych zafałszowań musiało dojść na etapie produkcji, nie stanowi zatem, wbrew przekonaniu strony, podstawy do wyłączenia strony z kręgu podmiotów wskazanych w art. 40a ust. 1 pkt 4 podlegających karze pieniężnej w przypadku wprowadzenia do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych. W rozumieniu powołanego przepisu, wskazany w decyzji produkt skarżący wprowadził do obrotu, a zatem zasadnie uznał, iż skarżący jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 9 powołanej ustawy. Podnoszona przez stronę okoliczność, iż inny podmiot wyprodukował produkt objęty kontrolą pozostaje w świetle powołanego przepisu bez istotnego znaczenia.

Podnieść przy tym należy, iż powołany przepis nie uzależnia nałożenia kary od stwierdzenia winy po stronie dystrybutora, we wprowadzeniu do obrotu zafałszowanego artykułu. Odpowiedzialność określona w tym przepisie ma charakter obiektywny i przesłanką przyjęcia tej odpowiedzialności jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu i stwierdzenie naruszenia jakości handlowej produktu.

Ustalenia co do tego, iż produkt Szlachetna papryka Czorbadżijska Czuszka łagodna był zafałszowany zostały poczynione przez organ na podstawie protokołu kontroli nr [...], sprawozdania z badań Nr [...] przeprowadzonych przez Centralne Laboratorium w P., z których to dokumentów wynika, iż ich ocena została dokonana z uwzględnieniem zasady określonej w art. 80 k.p.a. i wyprowadzone wnioski prowadzące do stwierdzenia zafałszowania artykułów znajdują w tym materiale dowodowym potwierdzenie. Skarżący zakwestionował normy według których powinny być prowadzone badania kontrolne i zarzucił organowi zarówno I jak i II instancji, że niezweryfikowały powyższej kwestii, co doprowadziło do zakwalifikowania badanego produktu jako zafałszowanego. Zarzut ten należy uznać za niezasadny.

Stosownie do art. 78 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a także przepisów rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Dz. UL. 191 s. 1 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) istnieje obowiązek wykonywania badań laboratoryjnych w ramach urzędowej kontroli żywności wyłącznie przez laboratoria akredytowane. Obowiązku takiego jednak nie wprowadzono w odniesieniu do metod badania. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, iż badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi. Warunki, jakim musi odpowiadać laboratorium wykonujące analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych zostały ustalone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 28 maja 2004 r., str. 1, Dz. U. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 tom 45).

Zgodnie z postanowieniami art. 12 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych.

Laboratoria te muszą funkcjonować, podlegać ocenie i być akredytowane zgodnie z normami europejskimi dotyczącymi akredytacji laboratoriów badawczych, przy czym akredytacja i ocena laboratoriów badawczych może odnosić się do pojedynczych badań i zestawów badań (art. 12 ust. 3 rozporządzenia).

Normą europejską bezwzględnie obowiązującą zgodnie z w/w przepisem, przy wyznaczaniu laboratoriów badawczych jest EN PN ISO/JEC 17025. Ogólne Centralne Laboratorium GIJHARS w P. posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji nr [...], jest więc w pełni uprawnione do przeprowadzania analizy próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych i nie ma żadnych podstaw, by wątpić w wyniki wykonanych badań.

Podkreślenia wymaga, iż Centralne Laboratorium w P. nie jest w żaden sposób uzależnione oraz nie podlega Wojewódzkiemu Inspektorowi Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P., w związku z czym zarzut dotyczący niezależności w/w laboratorium jest bezpodstawny.

Otrzymanie niekorzystnych, czy też niezgodnych z deklaracją wyników badań laboratoryjnych nie jest podstawą do podważenia rzetelności laboratorium, które posiada akredytację oraz specjalizuje się w badaniach artykułów rolno - spożywczych. Organ poinformował stronę o możliwości przebadania wtórników zabezpieczonych próbek oraz wskazał, iż strona może być obecna podczas badań laboratoryjnych. Do badania wtórników próbek nie doszło, ponieważ inspektorzy stwierdzili naruszenie zabezpieczenia oraz rozerwanie pudła, w którym znajdowały się próbniki, a to oznaczało ingerencję skarżącego w zabezpieczone próbki i spowodowało, iż odstąpiono od przekazania wtórników próbek do Specjalistycznego Laboratorium w B. W świetle powyższego nie ma podstaw, by podważać wiarygodność ujawnionych wyników badań i prawidłowość ustaleń organu poczynionych na ich podstawie, co do zafałszowania zakwestionowanych produktów, jako oznaczonych niezgodnie z prawem.

Podkreślić przy tym należy, że niezasadne są twierdzenia skarżącego, iż skoro naruszona została plomba w przypadku jednego z kartonów to brak było uzasadnienia dla odstąpienia od przeprowadzenia badań próbek zabezpieczonych w drugim kartonie. Nie ma bowiem wątpliwości co do tego, iż wtórnik próbki był jeden tyle, że składał się z dwóch kartonów, co oznacza, że uszkodzony został cały wtórnik, co jak trafnie wniosły organy, skutkowało odstąpieniem od przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego badania. Ingerencja w zabezpieczone próbki i doprowadzenie do uszkodzenia zabezpieczeń jest działaniem niedopuszczalnymi i czynionym na wyłączne ryzyko skarżącego. Skutkiem takiego działania, w tym przypadku prowadzące do odstąpienia od ponownego badania obciążają w całości stronę skarżącego. Wszelkie zaś zarzuty dotyczące wadliwości badania nie mogą zostać uwzględnione. Gdyby bowiem wtórnika nie naruszono, byłaby możliwość przeprowadzenia badania i ew. weryfikacji wcześniejszych wyników. Taki stan rzeczy nie mógł jednak mieć miejsca z przyczyn leżących po stronie skarżącego.

Skoro zatem artykuły wprowadzone przez skarżącego do obrotu były zafałszowane we wskazanym przez organy zakresie, to tym samym spełnione zostały przesłanki określone w powołanym przepisie do nałożenia kary pieniężnej. Podnieść przy tym należy, iż sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 o jakości handlowej i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi.

Podnieść przy tym należy, iż organ trafnie uznał, iż zgodnie z definicją pojęcia "znakowanie" zawarte w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007, oznaczenie firmy B. jest elementem znakowania produktu podlegającym z uwagi na element E. przepisowi art. 23 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym termin ten nie może być stosowany w znakowaniu produktu, który nie spełnia wymogów tego rozporządzenia. Przy znakowaniu produktów rolnych można stosować terminy odnoszące się do ekologicznej metody produkcji wyłącznie wtedy, gdy wszystkie składniki tego produktu zostały wyprodukowane zgodnie z wymogami powołanego rozporządzenia, a taka sytuacja w odniesieniu do kontrolowanego produktu nie zachodzi. Skarżący w tej mierze zresztą wątpliwości nie podnosi. Zasadnie zatem organ uznał, że nazwa firmy z uwagi na element E. jest objęta nakazem zastosowania zakazu oznakowania. Zarzuty w tym zakresie nie znajdują uzasadnienia.

Z tych względów Sąd uznał, iż zarzuty skargi tak co do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego są niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.