Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 621/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 2, art 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch sędzia del. WSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.) Protokolant Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] w R. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1324/08 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] w R. S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1324/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skarg Przedsiębiorstwa [...] w R. S.A. oraz Prezydenta Miasta Rzeszowa na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddalił skargę Przedsiębiorstwa [...] w R. S.A., ze skargi Prezydenta Miasta Rzeszowa uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego Prezydenta Miasta Rzeszowa kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] Wojewoda Podkarpacki działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w dniu wydania tej decyzji – Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Państwowe Przedsiębiorstwo [...] w R. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Rzeszowie, oznaczonego jako działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 1790 m2 oraz nieodpłatne nabycie własności budynku stacji transformatorowej usytuowanej na działce nr [...]. Wnioskiem z dnia [...] września 2006 r. Prezydent Miasta Rzeszowa wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody Podkarpackiego w odniesieniu do działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], tj. w zakresie działek zajętych pod drogi publiczne – [...] i ul. [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody Podkarpackiego, w części odnoszącej się do działek nr [...],[...] i części działki nr [...], a w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Minister Budownictwa stwierdził, iż według akt sprawy część działki nr [...] była objęta al. [...] (część bezpośrednio przyległa do tej ulicy i objęta pasem drogowym), natomiast działki nr [...] i [...] były objęte ul. [...] (dawniej [...]). Skoro te działki były zajęte pod drogi publiczne, to były zarządzane ex lege przez ówczesnego zarządcę drogi i nie znajdowały się w wyłącznym zarządzie uwłaszczonej jednostki. Przedsiębiorstwo [...] w R. S.A. oraz Prezydent Miasta Rzeszowa złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury (jako organ, który przejął kompetencję Ministra Budownictwa), po rozpatrzeniu wniosków Przedsiębiorstwa [...] w R. SA oraz Prezydenta Miasta Rzeszowa uchylił ww. decyzję Ministra Budownictwa w części odnoszącej się do działek nr: [...],[...],[...],[...],[...] i działki nr [...] i w tym zakresie stwierdził nieważność decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] listopada 2001 r., natomiast w pozostałym zakresie, kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy. Minister Infrastruktury ustalił, że w świetle akt sprawy działki objęte powołaną decyzją uwłaszczeniową tj. działki nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiły własność Skarbu Państwa na podstawie umów sprzedaży oraz orzeczeń administracyjnych o wywłaszczeniu. Zarząd na rzecz Przedsiębiorstwa [...] w R. został wywiedziony, jak wynikałoby z akt uwłaszczeniowych, z wpisu w KW Nr [...] o treści: "Skarb Państwa – [...] w R.". Z załączonej do akt sprawy dokumentacji oraz mapy ewidencyjnej z dnia [...] lipca 2001 r. wynika, że działki nr [...],[...] i część działki nr [...] (róg al. [...]) były zajęte pod drogi publiczne: ulice [...] i al. [...]. Skoro wymienione działki zostały zajęte pod drogi publiczne, oznacza to, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., zarządcami dróg publicznych były organy administracji wymienione w tym przepisie. Ponadto w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy została ujawniona ostateczna decyzja Kierownika Wydziału Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rzeszowie nr ZGT[...] z dnia [...] lutego 1972 r. o wygaśnięciu użytkowania przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] Oddział I w R. w stosunku do działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], wobec przewidywanej inwestycji pod budowę planowanej ulicy [...]. Tym samym, w stosunku do tych działek jednostka uwłaszczona nie posiadała prawa zarządu. Wpis w KW Nr [...], mogący wskazywać na prawo zarządu, nie został skorygowany, jednakże nie może on stanowić wystarczającego dokumentu co do prawa zarządu, wobec istniejącej w obiegu prawnym w/w decyzji z dnia [...] lutego 1972 r. o wygaśnięciu użytkowania. Oznacza to, że decyzja uwłaszczeniowa w powyższym zakresie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, tj. rażącym naruszeniem art. 200 ust. 1 i 4 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ze względu na brak prawa zarządu lub prawa osób trzecich. Z akt sprawy nie wynika również aby zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 K.p.a. Wobec powyższego stwierdzono nieważność decyzji uwłaszczeniowej w stosunku do działek nr [...],[...] i części działki nr [...] (róg al. [...]), co już wynikało z zaskarżonej decyzji Ministra Budownictwa oraz w stosunku do działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] (wydzielonej z działki nr [...]), natomiast nie stwierdzono nieważności decyzji uwłaszczeniowej w stosunku do pozostałej części działki nr [...], nie obejmującej działki nr [...] i części objętej al. [...]. Z powyższym rozstrzygnięciem Ministra Infrastruktury nie zgodziło się zarówno Przedsiębiorstwo [...] w R. SA jak i Prezydent Miasta Rzeszowa wnosząc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przedsiębiorstwo w swojej skardze zarzuciło brak podania podstawy prawnej stwierdzającej nieważność decyzji jak również naruszenie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzenie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120) przez pominięcie faktu ujawnienia prawa zarządu w księdze wieczystej. Skarżący ponadto zakwestionował ustalenie, iż decyzja Kierownika Wydziału Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia [...] lutego 1972 r. jest decyzją prawomocną. Zdaniem skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Prezydent Miasta Rzeszowa w swojej skardze zarzucił natomiast wyłącznie rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności w "części działki nr [...] objętej al. [...]". Zdaniem skarżącego organ nie ustalił stanu faktycznego w sposób wystarczający do oceny jaka część działki nr [...] powinna była zostać objęta uwłaszczeniem na rzecz [...] SA. Skarżący wskazał, że cała działka nr [...] nie powinna stać się przedmiotem uwłaszczenia. Organ nie może orzec bowiem o nieważności decyzji "w części działki nr [...] (róg al. [...])" czy też w "części działki nr [...] objętej al. [...]", ponieważ ta część działki nie jest prawnie wydzielona i decyzja zawierająca takie stwierdzenie nie będzie mogła stanowić podstawy do wykreślenia prawa użytkowania wieczystego. W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że zaakceptował ustalony w sprawie stan faktyczny, który w istocie był bezsporny. Sąd podzielił też pogląd przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do niedopuszczalności uwłaszczenia w odniesieniu do działek nr [...],[...],[...],[...],[...]. Niedopuszczalność uwłaszczenia w tym zakresie wynikała z faktu wydania w dniu [...] lutego 1972 r. decyzji o wygaśnięciu użytkowania. Decyzja ta jest jednoznaczna w swojej treści, a protokół z dnia [...] marca 1972 r. o przekazaniu tych działek przez ówczesne Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] w R. na rzecz Zarządu Gospodarki Terenami przy Wydziale Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rzeszowie potwierdza, że decyzja była wprowadzona do obrotu prawnego i wykonana przez poprzednika prawnego skarżącego przedsiębiorstwa. Dlatego też w tym kontekście musi być oceniany wpis w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej dla przedmiotowych działek przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie potwierdzający zarząd Przedsiębiorstwa. Wpis ten został dokonany przed wydaniem decyzji o wygaśnięciu użytkowania (wpisy z lat 1964-1966). Nie budzi również żadnych wątpliwości, co skarżące Przedsiębiorstwo przyznało m.in. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że część działek znajduje się w pasie dróg publicznych. Mianowicie działki nr [...],[...] i części działki nr [...] zostały zajęte przed dniem 5 grudnia 1990 r. pod drogę publiczną, a więc z mocy prawa zostały objęte zarządem przez zarząd drogi. Z tego względu skarga Przedsiębiorstwa – kwestionująca stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej – jako niezasadna podlegała oddaleniu. Sąd stwierdził, iż nie ma możliwości orzec na niekorzyść skarżącego, jeżeli zaskarżona decyzja nie zawiera wady powodującej jej nieważność – a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Z tych względów Sąd orzekł w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Natomiast skarga Prezydenta Miasta Rzeszowa została uznana za zasadną. Minister nie powinien bowiem orzekać o stwierdzeniu nieważności niewydzielonej geodezyjnie części działki. Konieczne było w tym przypadku przed wydaniem decyzji nadzorczej wydzielenie z działki nr [...] tej części, która jest zajęta pod drogę publiczną.

Dodatkowo Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za chybione posłużenie się numerem działki nr [...], która nie istniała zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej, jak również w dniu wydania decyzji stwierdzającej nieważność. Organ nie powinien posługiwać się takim oznaczeniem nieruchomości, ponieważ jest niemożliwie określenie granic i położenia tej nieruchomości. Sąd zalecił zbadanie czy podana działka nr [...] w decyzji z dnia [...] lutego 1972 r. nie odpowiada całej działce nr [...] – co można ustalić w oparciu o porównanie powierzchni działek. Jeżeli wynik tych ustaleń będzie negatywny, to należy ograniczyć stwierdzenie nieważności wyłączenie do tej części działki, która została zajęta pod drogę publiczną.

W tym stanie faktycznym obowiązkiem Ministra było zatem dokładne wyjaśnienie stanu ewidencyjnego działki nr [...] i dopiero po geodezyjnym wydzieleniu części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną i odpowiadającą działce nr [...] - dopuszczalne będzie wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji uwłaszczeniowej.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c oraz art. 152 p.p.s.a.

Od powyższego wyroku Przedsiębiorstwo [...] w R. S.A. złożyło skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła, iż za podstawę swego rozstrzygnięcia Sąd przyjął dwa dokumenty, tj. decyzję Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rzeszowie z dnia [...] lutego 1972 r. nr [...] o wygaśnięciu użytkowania przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo P[...] Oddział I w R. nieruchomości położonej w Rzeszowie przy projektowanej ulicy "[...]" oraz jej przejęciu, a także protokół o przekazaniu działek składających się na przedmiotową nieruchomość przez ówczesne Wojewódzkie Przedsiębiorstwo P[...] w R. na rzecz Zarządu Gospodarki Terenami przy Wydziale Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rzeszowie. Dokumenty te zostały dołączone do akt sprawy przez drugą stronę tj. Skarb Państwa – Prezydenta Miasta Rzeszowa na potrzeby prowadzonego postępowania w częściach (nie jednorazowo). O istnieniu takich dokumentów strona skarżąca nie wiedziała przed wniesieniem skargi na decyzję Ministra Infrastruktury ponieważ ich nie posiadała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaaprobował wadliwe ustalenia organu administracji co do stanu faktycznego, uznając decyzję Kierownika Wydziału Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rzeszowie nr [...] z dnia [...].02.1972 r. jako ostateczną i naruszając w ten sposób interes prawny strony skarżącej.

Decyzja z dnia [...] lutego 1972 r. nie posiada stwierdzenia, iż jest prawomocna albowiem nigdy się nie stała prawomocną. Uznanie przez Sąd, iż protokół z dnia [...] marca 1972 r. potwierdza, iż decyzja była wprowadzona do obrotu prawnego i wykonana przez poprzednika prawnego skarżącego przedsiębiorstwa, jest niewłaściwe albowiem przedmiotowy protokół podpisany został przez osoby ze strony poprzednika prawnego skarżącego przedsiębiorstwa, nie posiadające pełnomocnictw do tego rodzaju działań. Zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem § 4 ust. 2 pkt 7 regulaminu organizacyjnego Oddziału I P[...] w R., Dyrektor Oddziału mógł zawierać w imieniu Oddziału wszelkiego rodzaju umowy z wyjątkiem zastrzeżonych do decyzji Zarządu Przedsiębiorstwa (dotyczy Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa P[...] w R.). Zastrzeżenie dotyczyło wszelkich umów dotyczących zobowiązań finansowych, zakupu taboru samochodowego i obrotu nieruchomościami. Żadna z osób, które podpisały przedmiotowy protokół nie posiadała stosownych upoważnień do tego rodzaju czynności, skutkujących przekazaniem posiadanych nieruchomości. Zatem protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] marca 1972 r. z mocy prawa jest nieważny albowiem podpisany został przez osoby nie mające upoważnienia do podejmowania tego rodzaju zobowiązań. Skoro protokół zdawczo-odbiorczy został podpisany po stronie ówczesnego poprzednika prawnego skarżącego przedsiębiorstwa przez osoby nie posiadające stosownych pełnomocnictw od Zarządu Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa P[...] w R., tym samym wydana decyzja z dnia [...] lutego 1972 r. nie posiadająca stwierdzenia, iż jest prawomocna, nie mogła być wprowadzona do obrotu prawnego albowiem nie została wykonana przez poprzednika prawnego skarżącego przedsiębiorstwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sąd drugiej instancji rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie doszło do naruszenia wskazanego w podstawie zaskarżenia przepisu prawa procesowego.

Prawidłowo Sąd I instancji przyjął, że w postępowaniu administracyjnym nie doszło do takich naruszeń prawa procesowego, które miałyby skutkować uwzględnieniem skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit. c p.p.s.a.

W szczególności Sąd Wojewódzki miał podstawy, aby zaakceptować zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenia co do okoliczności związanych z zarządem przedmiotowych działek. W konsekwencji zasadnie Sąd stwierdził, że dla ustalenia stanu prawnego uwłaszczonej nieruchomości nie była decydująca treść wpisów

w księdze wieczystej, na którą powoływała się strona skarżąca, lecz treść decyzji Kierownika Wydziału PMRN w Rzeszowie z dnia [...] lutego 1972 r. Taka ocena nie powinna budzić wątpliwości, skoro wpis w dziale II księgi wieczystej o treści: "Skarb Państwa, [...] w R." – dokonany został na podstawie umów sprzedaży i aktów administracyjnych z lat 1964-1965, natomiast sporna decyzja o wygaśnięciu użytkowania i przejęciu nieruchomości wydana została

w okresie późniejszym tj. [...] lutego 1972 r. Okoliczność, że wymieniona decyzja nie została uwidoczniona poprzez stosowny wpis w księdze wieczystej skutkowała tym,

że powstała niezgodność pomiędzy stanem prawnym nieruchomości ujawnionym

w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, co jednak pozostało bez wpływu dla oceny skutków prawnych, jakie ta decyzja wywołała, a co miało istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie.

Strona skarżąca kwestionując wymienioną wyżej decyzję z dnia [...] lutego 1972 r., jako podstawę rozstrzygania w postępowaniu administracyjnym podniosła, że o istnieniu tej decyzji oraz protokołu z [...] marca 1972 r. nie wiedziała przed wniesieniem skargi na decyzję Ministra Infrastruktury. Odnosząc się do tego stwierdzenia wskazać trzeba, że wiedza strony o decyzji pozostaje bez wpływu na jej byt prawny. Innymi słowy, fakt, że strona ewentualnie nie wiedziała o decyzji, nie oznacza, że decyzja nie istniała, co autor skargi kasacyjnej sugerował.

Pomijając jednak ten aspekt, to istotnym jest fakt, że zawarte w skardze kasacyjnej twierdzenie w przedmiotowej kwestii jest sprzeczne z dokumentami zawartymi w aktach administracyjnych. Nieprawdą jest bowiem, że skarżąca Spółka przed złożeniem skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie stwierdzenia nieważności nie wiedziała o istnieniu kwestionowanych dokumentów.

Z materiału dowodowego wynika, że Minister Budownictwa pismami z dnia [...] maja 2007 r., a następnie z dnia [...] kwietnia 2008 r. zawiadomił Przedsiębiorstwo [...] w R. S.A. o złożonej decyzji i protokole z 1972 r. i możliwości zapoznania się z aktami, a co ważniejsze poinformował, że złożone dokumenty świadczą o pozbawieniu użytkowania określonych działek gruntu, a tym samym o nielegitymowaniu się przez PKS prawem zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. Jednocześnie zobowiązano stronę do zajęcia stanowiska, zwłaszcza podania czy istnieje dowód przeciwny w sprawie.

W odpowiedzi Przedsiębiorstwo [...] w R. S.A. skierowało do Ministra Infrastruktury pismo z dnia [...] maja 2008 r., w którym podało, że Przedsiębiorstwo (P[...]) na dzień 5 grudnia 1990 r. legitymowało się prawem zarządu w oparciu o wpis w księdze wieczystej istniejący od 1964 r. do 2001 r. tj. do daty uwłaszczenia. Na dzień składania wniosku o uwłaszczenie do Wojewody Podkarpackiego Przedsiębiorstwo nie miało wiedzy o decyzji z [...] lutego 1972 r. o wygaśnięciu użytkowania.

Z powyższej korespondencji wynika, że organ administracji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, w toku którego złożone zostały przez stronę przeciwną nowe dokumenty, dochował wszelkiej staranności, aby strona skarżąca zapoznała się z materiałem dowodowym, a przede wszystkim realizując wskazania art. 11 kpa poinformował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Skarżąca spółka, jak wynika z przywołanego pisma i całości akt sprawy, w żaden sposób nie kwestionowała na etapie postępowania administracyjnego ważności protokołu i ostateczności decyzji.

W takim stanie sprawy organ administracji nie miał obowiązku wyjaśniania z urzędu tej kwestii, zwłaszcza że na ostateczność decyzji wskazywała treść protokołu z dnia [...] marca 1972 r. w sprawie przekazania nieruchomości.

Zaznaczyć trzeba, że w decyzji z [...] lutego 1972 r., stwierdzającej wygaśnięcie użytkowania, postanowiono również, że przejęcie nieruchomości nastąpi w drodze protokołu zdawczo-odbiorczego, po uprawomocnieniu się decyzji. Z kolei w protokole z dnia [...] marca 1972 r. jako podstawę przekazania nieruchomości wymieniono m. in. decyzję z [...] lutego 1072 r. wzmiankując o jej "prawomocności".

Brak dowodów przeciwnych wobec wymienionych dokumentów dawał organom podstawę do zaliczenia ich w poczet materiału dowodowego, stanowiącego podstawę rozstrzygania. O bezpodstawności zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej świadczy również to, że strona negując ostateczność, czy prawomocność decyzji, nie wskazała z czego wywodzi takie twierdzenie; nie uczyniła tego również w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Powołanie się dopiero na etapie postępowania sądowego na okoliczność, iż decyzja nie zawiera stwierdzenia (klauzuli) ostateczności jest niewystarczające do podważenia ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji, a następnie zaakceptowanych przez Sąd Wojewódzki.

Dodać przy tym trzeba, że brak stwierdzenia ostateczności decyzji nie oznacza, że decyzja takiej cechy nie ma. Z uwagi na ogólnikowość tego zarzutu nie ma potrzeby bardziej szczegółowego analizowania warunków determinujących ostateczność decyzji zwłaszcza, że uregulowane jest to wprost przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy więc odnieść się do dalszego zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej, mianowicie dotyczącego kwestii "nieważności" protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] marca 1972 r. Według autora skargi kasacyjnej wymieniony protokół jest nieważny z mocy prawa, jako podpisany przez osoby niemające upoważnienia do tego rodzaju działań, co sprawia, że tym samym decyzja z [...] lutego 1972 r. nie mogła być wprowadzona do obrotu.

Z uwagi na oderwanie powyższego wywodu od przepisów prawa, wystarczy tylko wskazać, że protokół jest dokumentem stanowiącym odzwierciedlenie pewnego stanu faktycznego; nie jest natomiast zdarzeniem powodującym powstanie, zmianę lub wygaśnięcie uprawnienia czy obowiązku. W związku z tym bezprzedmiotowe było badanie umocowania Dyrektora Oddziału, który podpisał protokół w imieniu przedsiębiorstwa P[...] – Oddział w Rzeszowie w kontekście wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu regulaminu organizacyjnego przewidującego zastrzeżenie co do zawierania umów dotyczących zobowiązań finansowych, zakupu taboru samochodowego i obrotu nieruchomościami.

W niniejszej sprawie zdarzeniem prawnym powodującym zmiany w stanie prawnym przedmiotowej nieruchomości była decyzja o wygaśnięciu użytkowania, natomiast protokół zdawczo-odbiorczy potwierdził jedynie jej faktyczne zrealizowanie, a zatem pozbawiony jest doniosłości prawnej jakiej dopatruje się strona skarżąca.

Z tych wszystkich względów za nieusprawiedliwioną należało uznać podstawę, na której oparta została skarga kasacyjna.

Dla porządku należy dodać, że autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. nie powiązał tego przepisu z żadnymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, co uniemożliwiło bardziej skonkretyzowaną prawnie i pogłębioną ocenę kasacyjną.

W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.