Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 301/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 26 ust. 1 pkt 15
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 211
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art. 207 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
journal: Dz.U.UE.L 2008 nr 214 poz 3 art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 2, art. 45
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w  zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) - Tekst mający znaczenie dla EOG

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Zarząd Województwa decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy z dnia [...] listopada 2009r. o dofinansowanie Projektu [...] "Utworzenie Centrum [...]", powołując się na przepisy art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r., Nr 142 poz. 1590 ze zm.), art. 207 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 ustawy z dnia

27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm.) oraz

§ 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 ze zm.) oraz art. 61 § 1 i 4 i art. 87 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) określił kwotę dofinansowania do zwrotu w wysokości:

- 4.001,32 PLN wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] czerwca 2010 r. do dnia dokonania zwrotu oraz

- 706,10 PLN wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi do dnia [...] czerwca 2010 r. do dnia dokonania zwrotu,

przez Beneficjenta J.D. prowadzącego działalność gospodarczą jako osoba fizyczna pod firmą "R", przyznanego umową nr [...] o dofinansowanie projektu "Utworzenie Centrum [...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 – 2013 Priorytet II Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego, Działanie 2.1 Mikroprzedsiębiorstwa współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i z Budżetu Państwa (§ 1 decyzji). Jednocześnie w § 2 decyzji organ orzekł, że beneficjent zobowiązany jest dokonać w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zwrotu kwoty otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych na rachunek Ministerstwa Finansów oraz Zarządu Województwa.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że J.D. w dniu [...] listopada 2009 r. zawarł umowę o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "Utworzenie Centrum [...]" ze środków Unii Europejskiej i budżetu państwa. Jednakże w związku z naruszeniem rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy (...) Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym rozwiązała umowę o dofinansowanie z Beneficjentem z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia. Następnie dnia [...] stycznia 2011 r. Beneficjent został wezwany do zwrotu otrzymanego dofinansowania w ramach projektu na łączną kwotę 54.000,00 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Beneficjent dokonał 6 zwrotów na łączną kwotę 54.287,81 zł., w tym 49.292,58 należności głównej. Do zwrotu pozostaje więc kwota 4.707,42 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia [...] czerwca 2010 r. do dnia dokonania zwrotu.

W związku z brakiem pełnego zwrotu dofinansowania otrzymanego w formie zaliczki Zarząd Województwa podjął uchwałę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W dniu 29 sierpnia 2011 roku Instytucja Zarządzająca RPO wysłała do Beneficjenta zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie województwa do zadań Zarządu Województwa należy w szczególności przygotowywanie projektów strategii rozwoju województwa, planu zagospodarowania przestrzennego i regionalnych programów operacyjnych oraz ich wykonywanie.

Zgodnie z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), Zarząd Województwa pełni funkcję Instytucji Zarządzającej dla Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013 i jest odpowiedzialny za prawidłową realizację Programu. Stosownie do art. 26 ust. 1 pkt 15 ww. ustawy do zadań Instytucji Zarządzającej należy w szczególności odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych.

Na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1 ) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane

z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub

w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami

w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, której mowa

w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.

W art. 207 ust. 8 stwierdza się natomiast, iż w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę

z beneficjentem, wzywa go do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W art. 207 ust. 9 tej ustawy określono, że po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 72, poz. 619 ze zm.) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2.

2. Odnosząc się do przyczyn zwrotu dofinansowania organ wskazał,

że J.D. otrzymał dofinansowanie stanowiące pomoc publiczną udzieloną na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007 w sprawie udzielania regionalnej pomocy (...) oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 2 października 2007r. w sprawie udzielania pomocy de minimis w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 185 poz. 1317). Stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie udzielania regionalnej pomocy (...) prace związane z realizacją nowej inwestycji w przypadku mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców mogą się rozpocząć po złożeniu przez beneficjenta pomocy wniosku, o którym mowa w § 11 ust. 1. Zgodnie z § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia przez rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji należy rozumieć podjęcie prac budowlanych lub pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamówienia ruchomych środków trwałych, z wyłączeniem wydatków związanych z przygotowaniem i opracowaniem dokumentacji projektowej.

Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie udzielania regionalnej pomocy (...) beneficjent mógł ponosić wydatki związane z realizacją nowej inwestycji od dnia złożenia wniosku (czyli od dnia 31 marca 2009 r.) pod rygorem kwalifikowalności całej inwestycji i występowania w projekcie "efektu zachęty". Zgodnie z zapisem § 2 ust. 7 Umowy o dofinansowanie "Dofinansowaniu podlegają wydatki kwalifikowalne, poniesione przez Beneficjenta podlegające regułom pomocy publicznej, jeśli zostały poniesione nie wcześniej niż w dniu 31 marca 2009 r. i nie później niż w dniu zakończenia finansowego Projektu". Rozpoczęcie realizacji projektu we wniosku aplikacyjnym Beneficjent określił na dzień [...] czerwca 2009 r., taka data została również wpisana w Umowie. Jednakże w Formularzu wprowadzania zmian w projekcie, złożonym dnia 30 sierpnia 2010 r., Beneficjent poinformował organ, że rozpoczął realizację projektu w dniu [...] listopada 2008 r. ponieważ w tym dniu wykonano prace zabezpieczające polegające na naprawie dachu. Następnie Beneficjent przedłożył Umowę nr [...] o wykonanie robót budowlanych, zawartą dnia [...] grudnia 2008 r., która potwierdza wcześniejsze rozpoczęcie projektu. Z tych dowodów oraz ustaleń organu wynika, że realizacja projektu faktycznie rozpoczęła się wcześniej niż zadeklarowano we wniosku,

a w konsekwencji efektu zachęty nie osiągnięto. Beneficjent rozpoczął realizację projektu wcześniej niż, zgodnie z zasadami udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej, było to możliwe.

Powyższe stanowiło podstawę rozwiązania z Beneficjentem umowy w dniu

29 stycznia 2011 r. w trybie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o finansach publicznych.

Odnosząc się do wskazanej w decyzji wysokości zwrotu organ wyjaśnił,

że przy uwzględnianiu kwoty pozostającej do zapłaty uwzględniła odsetki określone jak dla zaległości podatkowych w wysokości 620 złotych zapłacone w dniu [...] listopada 2010r. Natomiast każdy zwrot otrzymanego dofinansowania (w przypadku Beneficjentów otrzymujących także dofinansowanie z Budżetu Państwa) powinien być dokonany z zachowaniem odpowiedniej proporcji (tj. 85% kwoty zwrotu dofinansowania na rachunek bankowy Ministerstwa Finansów, 15% na rachunek bankowy Zarządu Województwa), ponieważ Instytucja Zarządzająca RPO jest zobowiązana do takiego podziału zwróconych środków. Po każdym niewłaściwie dokonanym zwrocie środków Beneficjent był informowany o przyjętych kwotach zwrotu dofinansowania i odsetek wraz z informacją o pozostałej części dofinansowania do zwrotu wraz numerem rachunku bankowego koniecznego do dokonania zwrotu, a rzeczywista kwota pozostająca do zwrotu jest zawarta

w niniejszej decyzji administracyjnej.

3. Od wskazanej decyzji J.D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniając, że nie naruszył rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 października 2007r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy (...), bowiem przedłożona na żądanie Urzędu Marszałkowskiego dokumentacja, dotycząca prowadzonych działań przed rozpoczęciem realizacji projektu jest potwierdzeniem, że działania te nie miały związku z projektem. Umowa nr [...] obejmowała wyłącznie wykonanie niezbędnych prac zabezpieczających dach budynku (konserwatorskich) i nie dotyczyła prac ujętych w projekcie. Wniosek o dofinansowanie w części Biznes Plan szczegółowo opisuje, co i za jakie pieniądze zostanie w ramach projektu wykonane i brak jest w nim zapisów dotyczących dachu, a tym samym nie można kosztów związanych z wykonanymi pracami traktować jako związanych z projektem. W tym zakresie strona powołała się na pismo z dnia [...] kwietnia 2011 r. Ministerstwa Rozwoju Regionalnego gdzie wskazano na możliwość przychylenia się przez Instytucję Zarządzającą (IZ), do wycofania formalnie zgłoszonej zmiany terminu rozpoczęcia realizacji projektu.

Ponadto strona wskazała, że do złożenia formularza zmian zawierającego wcześniejszy termin rozpoczęcia realizacji projektu doszło z winy pracownika IZ, który wskazał, że odpowiedź na pytanie dotyczące możliwości rozliczenia kosztów wykonanych prac dot. dachu zostanie udzielona po złożeniu zapytania na formularzu zmian. Uznanie tych wydatków jako część projektu, pomimo wycofania formularza zmiany jest działaniem nieuprawnionym, a stanowisko organu w sprawie uznać należy za bezzasadne.

4. Zarząd Województwa decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., powołując się na przepisy art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z o samorządzie województwa, art. 207 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 ustawy o finansach publicznych oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. (...) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2011 r.

W jej uzasadnieniu w pełnym zakresie organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wskazując, że beneficjent mógł ponosić wydatki związane z realizacją nowej inwestycji od dnia złożenia wniosku (czyli od dnia 31.03.2009 r.) pod rygorem kwalifikowalności całej inwestycji i występowania w projekcie "efektu zachęty". Jednakże J.D. rozpoczął realizację projektu wcześniej niż, zgodnie z zasadami udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej, było to możliwe. Okoliczności te ustalono na podstawie: Umowy nr [...] o wykonanie robót budowlanych zawartej [...] grudnia 2008 r., Faktury Vat nr [...], Faktury Vat nr [...], Faktury Vat nr [...], Faktury Vat nr [...] oraz Faktury Vat nr [...].

W konsekwencji poczynionych ustaleń organ stwierdził, że naruszono rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania regionalnej pomocy (...), co obligowało Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym do rozwiązania umowy o dofinansowanie z beneficjentem z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia. Tym samym rozwiązanie umowy nastąpiło w dniu [...] stycznia 2011 r. Podstawę wypowiedzenia umowy, jak wyjaśnił organ, stanowiła okoliczność nie wystąpienia efektu zachęty, bowiem Beneficjent rozpoczął realizację projektu wcześniej niż, zgodnie z zasadami udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej, było to możliwe. Spełniona zatem została przesłanka § 17 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie dotycząca rozwiązania umowy z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, ze względu na realizację projektu niezgodnie z umową. Podkreślono tu, że Beneficjent zakwalifikował wykonane prace jako istotny wydatek na rzecz projektu, w pełni związany z kategorią Modernizacja budynku, a zatem świadomie podjął decyzję

o uznaniu prac zabezpieczających jako element projektu, czego konsekwencją jest niespełnienie efektu zachęty w ramach projektu. Z kolei kwestia wystąpienia efektu zachęty ma fundamentalne znaczenie dla możliwości udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej. Wobec tego, jeśli wcześniejsze poniesienie wydatku na rzecz projektu miało miejsce, to takiego faktu nie można pominąć i wycofać.

W konsekwencji Instytucja Zarządzająca RPO wskazała, że podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko, że prawidłowe było rozwiązanie umowy

o dofinansowanie, bowiem Instytucja Zarządzająca odpowiada za prawidłową realizację programu operacyjnego, m.in. za zapewnienie, że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz, że spełniają one zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji. Instytucja Zarządzająca RPO została więc zobowiązana do zapewnienia, aby dofinansowania nie otrzymał podmiot do tego nieuprawniony, czyli w tym przypadku zobowiązana jest rozwiązać umowę z podmiotem, który nie spełnia kryteriów otrzymania pomocy.

W takiej sytuacji do całej dotacji rozwojowej przyznanej Beneficjentowi, który nie zrealizował projektu, znajdował zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt. 1 ustawy

o finansach publicznych.

5. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gorzowie Wlkp. J.D. podtrzymał stanowisko wskazane w odwołaniu, wyjaśniając, że w toku realizacji dofinansowanej inwestycji zwrócił się z pytaniem do Instytucji Zarządzającej dot. możliwości rozliczenia poniesionych na remont dachu kosztów, w ramach realizowanego projektu i wówczas poinformowano go o konieczności złożenia formularza zmiany wniosku. Wskazał także, że formularz ten złożył, a następnie go wycofał. Wyjaśnił przebieg postępowania i korespondencji z organem dotyczącej wskazanej okoliczności rozpoczęcia realizacji przedsięwzięcia przed złożeniem wniosku. Wreszcie wskazał, że w jego ocenie, nie doszło do naruszenia rozporządzenia z 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy (...), w tym tzw. efektu zachęty. Został wprowadzony w błąd przez pracownika instytucji zarządzającej, który nie udzielił mi odpowiedzi na zadane w formie opisowej pytanie, tylko nakazał jego złożenie na formularzu zmian, co traktowane jest jako zmiana projektu przez beneficjenta, mimo wycofania się z tego oświadczenia. W tym zakresie strona wskazała, że działanie pracownika organu stanowi o naruszeniu artykułów 7, 8, 9, 10 k.p.a. Podkreślił, ze organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wnikliwy. Nie wszczęto również postępowania administracyjnego przed wezwaniem do zwrotu środków, pozbawiając go możliwości brony swoich interesów.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie organ potrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych

w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku

z tym, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., by wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Zarządu Województwa zobowiązująca skarżącego do zwrotu środków przyznanych na podstawie umowy z dnia [...] listopada 2009 r. o dofinansowanie Projektu [...] "Utworzenie Centrum [...]. Kwestie istotne dla oceny legalności tej decyzji to kwalifikacja prawna w kontekście przepisów intertemporalnych oraz przyczyny faktyczne wypełniające przesłanki rozwiązania umowy, a następnie żądania zwrotu kwoty dofinansowania łącznię z odsetkami. Druga z nich jest osią sporu między stronami. Pierwsza została rozważona z urzędu.

7. Na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.) do zadań instytucji zarządzającej należy w szczególności odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach

o finansach publicznych. Z dniem 1 stycznia 2010 r. w życie weszła ustawa z dnia

27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240). Zgodnie jednak z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1241) dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów. Ponieważ więc wsparcie udzielone zostało skarżącemu na podstawie umowy z dnia [...] listopada 2009 r. (czyli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych), to zastosowanie w sprawie znajdują przepisy dotychczasowe to jest przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U.

z 2005 r., Nr 249, poz. 2104; dalej ustawa o finansach publicznych z dnia 30 czerwca

2005 r.). Kwestia ta umknęła organowi, który zastosował prawo nowe.

W tym kontekście należało ocenić czy uchybienie to ma miało wpływ na wynik sprawy (w przypadku prawa materialnego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) lub mogło mieć na to wpływ (w przypadku prawa procesowego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.). Nie ma natomiast wątpliwości, że uchybienie to nie miało charakteru kwalifikowanego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, bądź pkt 2 lub 3 p.p.s.a).

Zdaniem sądu błąd ten pozostaje bez wpływu na treść decyzji oraz zasady

i sposób prowadzenia kontrolowanego postępowania administracyjnego. W tej bowiem mierze zmiana ustawy o finansach publicznych nie dotyczy przyczyn rozwiązania umowy oraz kwalifikacji prawnej skutków jej rozwiązania lecz jedynie

Z przepisów art. 211 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z dnia 30 czerwca 2005 r. wynika, że w przypadku gdy przyznane w ramach dofinansowania środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub wykorzystane z naruszeniem procedur bądź pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4 art. 211. Zgodnie zaś z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja zarządzająca albo instytucja pośrednicząca, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.

Zgodnie z ust. 4b. od decyzji, o której mowa w ust. 4, wydanej przez instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą, o której mowa w ust. 4a, beneficjent może złożyć odwołanie do właściwej instytucji zarządzającej; w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez instytucję zarządzającą, beneficjent może zwrócić się do tej instytucji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z ust. 5 w zakresie nieuregulowanym w ust. 1 i 4 stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem art. 57 tej ustawy.

W zakresie, który dotyczy okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy takie same przesłanki zawiera nowe prawo czyli przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W jej artykule 207 ust. 1. stwierdzono że w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub wykorzystane z naruszeniem procedur bądź pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.

Zgodnie z ust. 8 tego przepisu w przypadku stwierdzenia okoliczności,

o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie z ust. 9 tego przepisu zaś po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej (...) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.

Porównując oba stany prawne stwierdzić należy, że istotna różnica dotyczy tego, że wedle przepisów nowych wydanie decyzji poprzedza wezwanie zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. To zaś, że skarżącego wezwano tym bardziej umożliwiło mu poznanie kierunku działania organu i przedstawienie swojego stanowiska. Nie miało to natomiast wpływu na treść decyzji.

Nadto w poprzednim stanie prawnym do powstania zobowiązania zastosowanie miały przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, obecnie ustawa o finansach zawiera rozwiązania autonomiczne ale takie same, co do sposobu obliczenia kwoty zwrotu, jej wymagalności oraz naliczania odsetek (zwrot

w 14 dni od daty doręczenia decyzji, naliczenie odsetek wedle wysokości określonej dla zobowiązań podatkowych (art. 211 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z dnia

30 czerwca 2005 r., art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Dalej należy wskazać, że obowiązki obciążające instytucję zarządzającą, w przypadku naruszenia zasad wykorzystania przyznanych środków (art. 211 ust. 4 ustawy o finansach publicznych z dnia 30 czerwca 2005 r., art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych) są takie same. Także w starym, jak i nowym stanie prawnym przyczyna zwrotu dofinansowania oraz skutki stwierdzenia okoliczności ustalonych przez organ to jest zobowiązanie do zwrotu uzyskanych kwot wraz odsetkami są takie same. Wobec czego zastosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych jest uchybieniem nie mającym wpływu na wydane decyzje w rozumieniu powołanych wyżej przepisów p.p.s.a.

8. Natomiast decydującą przyczyną wydania decyzji nakazującej zwrot przyznanej pomocy jest naruszenie przez skarżącego § 12 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych.

W rozpatrywanej sprawie Zarząd Województwa zastosował ten przepis w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2009 r., ustalonym Rozporządzeniem Ministra RozwojuRegionalnego z dnia 16 grudnia 2008r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz.U. z 2008 r., Nr 224, poz. 1483). Zgodnie z § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia zmieniającego, do umów o dofinansowanie (na podstawie których jest przyznawana pomoc, zawartych przed dniem 1 stycznia 2009 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie natomiast do § 2 ust. 2 rozporządzenia zmieniającego do wniosków o dofinansowanie projektów złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.

Z dniem 1 stycznia 2009 r. § 12 rozporządzenia otrzymał zatem brzmienie stanowiące, że prace związane z realizacją nowej inwestycji w przypadku mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców mogą rozpocząć się po złożeniu przez beneficjenta pomocy wniosku, o którym mowa w § 11 ust. 1.

Porównując poprzednie i aktualnie obowiązujące i trafnie zastosowaną nową treść przepisu § 12 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. nie budzi żadnych wątpliwości, że zmiana dokonana z dniem 1 stycznia 2009 r. polegała na usunięciu wymogu uzyskania przez beneficjenta pomocy przed rozpoczęciem prac związanych z realizacją nowej inwestycji od podmiotu udzielającego pomocy pisemnego potwierdzenia, że nowa inwestycja spełnia warunki uzyskania pomocy określone w § 10 i kwalifikuje się do objęcia pomocą i pozostawieniu jedynie warunku dotyczącego złożenia wniosku o dofinansowanie.

Zgodnie z § 12 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. przez rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji należy rozumieć podjęcie prac budowlanych lub pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamówienia ruchomych środków trwałych, z wyłączeniem wydatków związanych z przygotowaniem i opracowaniem dokumentacji projektowej, który to przepis wprost statuuje tzw. warunek (efekt) zachęty.

Warunek ten nie jest samoistnym tworem przepisu wykonawczego, lecz wynika wprost z treści przepisów prawa wspólnotowego. O efekcie tym mowa jest bowiem w art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r., zgodnie z którym uznaje się, że pomoc przyznana MŚP i objęta niniejszym rozporządzeniem wywołuje efekt zachęty, jeśli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie pomocy.

O tym efekcie mowa jest w preambule rozporządzenia w akapicie 28 zd. drugie w zdaniu: "w przypadku jakiejkolwiek pomocy objętej niniejszym rozporządzeniem i przyznanej MŚP należy przyjąć, że efekt zachęty występuje, jeżeli przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań dotyczących realizacji projektu lub działań objętych pomocą małe lub średnie przedsiębiorstwo złożyło wniosek do państwa członkowskiego".

Należy również wskazać na przepis art. 3 ust. 1 Rozporządzenia, określający warunki wyłączenia, zgodnie z którym programy pomocy spełniające wszystkie warunki przewidziane w rozdziale I oraz w odpowiednich przepisach rozdziału II niniejszego rozporządzenia są zgodne ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 87 ust. 3 Traktatu WE i wyłączone z wymogu zgłoszenia, o którym mowa w art. 88 ust. 3 Traktatu WE, o ile każda pomoc indywidualna przyznana w ramach takiego programu spełnia wszystkie warunki niniejszego rozporządzenia, a program zawiera wyraźne odesłanie do niniejszego rozporządzenia przez zamieszczenie jego tytułu i danych dotyczących publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W myśl art. 45 zd. trzecie Rozporządzenia, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Dlatego zgłaszany projekt o dofinansowanie w ramach RPO powinien odpowiadać wskazanym wyżej wymaganiom, a w szczególności warunkowi przewidzianemu w art. 8 ust. 2 Rozporządzenia, w myśl którego pomoc przyznana MŚP i objęta niniejszym rozporządzeniem wywołuje efekt zachęty, jeśli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie pomocy.

9. Z powyższych przepisów wynika zatem, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne było to, czy przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie skarżący podjął prace związane z realizacją nowej inwestycji, przez które rozumieć należy pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia ruchomych środków trwałych. W ocenie Sądu należy podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonej ocenie,

że tak w istocie nastąpiło. Wynika to wprost z deklaracji skarżącego zawartej we wniosku złożonym w dniu 10 sierpnia 2010 r., w której skarżący stwierdza, że koszt modernizacji dachu tego samego budynku, na który otrzymał dofinansowanie poniósł przed rozpoczęciem realizacji projektu, ale jest w pełni związany z modernizacją tego budynku, a więc realizowanym projektem. Okoliczności te potwierdził w formularzu wprowadzania zmian do projektu sporządzonym i podpisanym osobiście przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2010 r., a przedstawionym wraz z pismem przewodnim z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz pismami z dnia [...] września 2010 r.

i [...]października 2012 r. Nawet w ostatnim z nich skarżący wprost pisze, że gdyby nie rozpoczął prac dotyczących modernizacji dachu nie doszłoby do realizacji projektu.

Wbrew twierdzeniom skarżącego ani pismo z dnia [...] sierpnia 2010 r. podpisane przez Zastępcę Dyrektora Departamentu ani inne pisma znajdujące się

w aktach nie wskazują na wprowadzenie skarżącego w błąd co do uzupełnienia wniosku w zakresie skutkującym naruszeniem prawa. Pomijając, już nawet to, że takie działanie nie zmieniłoby prawidłowości stwierdzenia obowiązku zwrotu dofinansowania, a co najwyżej skutkowało cywilną i ewentualnie karną odpowiedzialnością urzędnika. Wskazane w punkcie 8 niniejszego uzasadnienia regulacje prawne oraz ich konsekwencje znane powinny być skarżącemu nie tylko ze względu na ogólne założenie znajomości powszechnie obowiązującego prawa, ale przede wszystkim z racji ich potwierdzenia w treści umowy (§ 2 ust. 7) oraz przedstawionego mu Programu i jego uszczegółowienia (wymienionych szczegółowo w § 18 umowy).

Dla kwalifikacji przesłanki zwrotu liczy się zatem tylko to, jaki był stan faktyczny dotyczący momentu rozpoczęcia realizacji inwestycji w przedmiotowym budynku. Stan ten skarżący sam zadeklarował i znajduje on potwierdzenie w dowodach. Trafnie organ powołuje się na umowę nr [...] o wykonanie robót budowlanych zawartą [...] grudnia 2008 r., protokół odbioru robót budowlanych oraz faktury Vat nr [...] wywodząc, że prace związane z modernizacją dachu stanowiły pierwszy etap tej samej inwestycji. W tym zakresie wywody organu być może są zbyt lakoniczne, ale ta konstatacja nie zmienia prawidłowości oceny wskazanych dowodów w kontekście twierdzenia skarżącego i jego nieprzekonywujących prób "wycofania" się z własnych twierdzeń, wywołanych co oczywiste zorientowaniem się co do konsekwencji ujawnienia tych okoliczności.

To, czy prace dachowe miały charakter wstępny, czy zabezpieczający,

czy gdyby nie one skarżący chciałby lub mógłby zrealizować cały projekt w świetle powołanych wyżej przepisów nie ma znaczenia. Pomoc o charakterze publicznym jest bowiem świadczeniem udzielanym w określonym celu na warunkach, które przedsiębiorca jest obowiązany spełnić, by zachowane były traktatowe zasady równości i proporcjonalności. Jest to bowiem zakłócenie funkcjonowania ogólnych reguł działania praw rynku na niekorzyść innych podmiotów, które pomocy takiej nie otrzymują. Dlatego taka pomoc jest wyjątkiem, a jej przesłanki i warunki muszą być w całej wspólnocie jednolicie ustalane i przestrzegane. Tej jednolitości służy nie tylko ich określenie w akcie prawa wspólnotowego o najsilniejszym skutku bo bezpośrednio wiążącym kraje członkowskie (rozporządzenie), lecz również surowa odpowiedzialność tych krajów, a więc i instytucji zarządzających za jego naruszenie.

Dlatego okoliczności podnoszone przez skarżącego nie mogły zostać uwzględnione. Co do zaś stanu faktycznego koniecznego do przyjęcia przesłanek naruszenia przez skarżącego § 12 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. został on ustalony zgodnie z prawdą.

Nie znajdują również potwierdzenia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych odnoszących się do postępowania dowodowego, czy szerzej prawa do obrony skarżącego. Okoliczności sporu od momentu zmodyfikowania przez J.D. wniosku były jasne. W tym zakresie organ wzywał go o wyjaśnienia i już przez wydaniem decyzji sygnalizował mu jego implikacje. Postępowanie zostało formalnie wszczęte. Skarżący został o tym zawiadomiony. Był pouczony o swoich prawach, działał w sprawie, składał rozległe wyjaśnienia.

Ostatni z podniesionych zarzutów dotyczący braku podstaw prawnych do rozwiązania umowy - podstawa ta została wskazana wprost w umowie (§ 17 ust. 1 pkt 2 umowy). To co jest istotą tego skutku i zarazem podstawą prawną uzasadniającą wydanie zaskarżonej decyzji zostało już wyżej omówione.

Ponieważ w kontrolowanym postępowaniu nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść decyzji, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).