Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1232/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-03-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 24
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: Par. 12, 44
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. N., R. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 24 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] 2017 r. znak: [...] odmówił skarżącej Z. N. aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu L, gmina W. Na skutek wniesionego odwołania od ww. decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] 2017 r. znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W efekcie uzupełnienia przez organ I instancji dokumentacji w sprawie, dokonaniu jej analizy oraz po ustaleniu kręgu stron postępowania, Starosta decyzją z dnia [...] 2018 r. znak: [...], działając na podstawie art. 2 pkt 8, art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 2 oraz ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 14 listopada 2017 r., poz. 2101 z późn.zm) – dalej p.g.i.k., § 44 pkt 2, § 45 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 15 lipca 2016 r., poz. 1034 z późn.zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 27 czerwca 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) – dalej k.p.a., ponownie odmówił skarżącej aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, polegającej na ujawnieniu "w ewidencji gruntów zapisu Postanowienia Sądu Rejonowego [...] z 17 marca 1988 r. pkt III stwierdzającego, że W. U. i Z. U. nabyli po połowie, przez uwłaszczenie prawo własności parceli [...] wraz z zabudowaniami położonej w L gm. W".

Organ, mając na uwadze przepisy dotyczące aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie żądanym przez skarżącą, wskazanym w pismach z 8 marca 2016 r. i z 17 lipca 2017 r. Stwierdził on, że nie jest możliwe uczynienie zadość żądaniom skarżącej poprzez ujawnienie jej jako właścicielki dz. [...] w L, gdyż postanowienie sądu na które strona się powołuje dotyczy archiwalnych oznaczeń nieruchomości. Ponadto z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy niezbicie wynika, że przedmiotowa parcela (Pb [...]) weszła w skład dz. [...] (a nie działki [...]), ujawnionej na rzecz wnioskodawczyni. Skarżąca świadomie nabyła dz. [...] utworzoną m. in. z pb [...] i zawnioskowała o wpis w księdze wieczystej, co zostało dokonane. Wobec powyższego, zdaniem Starosty, brak jest podstaw prawnych do wprowadzenia jakichkolwiek zmian w operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu L wynikających z zapisu postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 17 marca 1988 r. pkt III stwierdzającego, że W. U. i Z. U. nabyli po połowie przez uwłaszczenie prawo własności parceli [...] wraz z zabudowaniami położonej w L gm. W, a w szczególności brak jest podstaw do ujawnienia zmian podmiotowych w stosunku do dz. [...], czego żąda skarżąca.

W odwołaniu Z. N. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego i procesowego. Wskazała, że przedmiotowa decyzja stanowi nieuprawnione i bezpodstawne podważenie treści postanowienia SR z 17 marca 1988 r., sygn. akt [...] co do ustaleń w kwestii prawa własności nieruchomości nr [...] (wg niej dawnej - Pb [...]) w L — uregulowanej Aktem Notarialnym Rep. A [...] z dnia 28 października 1994 r. Skarżąca zakwestionowała też operat ewidencyjny nr [...] z dnia 30 sierpnia 1990 r., gdyż w jej ocenie został wydany z naruszeniem przepisów prawa rzeczowego bezwzględnego - dowód: postanowienia Sądu Wojewódzkiego z dnia 12.04.1985 r. sygn. akt [...]. Stwierdziła, że organy administracji rządowej nie posiadają umocowania w prawie a co za tym idzie kompetencji co do rozstrzygania w kwestii prawa własności. Regulacją prawa własności nieruchomości zajmują się tylko i wyłącznie sądy cywilne . Wskazała, że "zarzut naruszenia powagi rzeczy osądzonej, zakazujący prowadzenia postępowania w tej samej sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną przez nierespektowanie wiążącego prawnie rozstrzygnięcia sądowego tj. Postanowienia Sądu Wojewódzkiego z 12 kwietnia 1985 r. sygn. akt [...] co do jego treści wykazanej w sposób jednoznaczny brak decyzji administracyjnej oraz dokumentacji geodezyjno-kartograficznej podziału Pb [...] co skutkuje w świetle prawa nieuprawnione wykazywanie w ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] w L". Zakwestionowała też zarejestrowane w ewidencji, na rzecz D. B., prawo własności do działki nr [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 24 października 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 p.g.i.k., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wskazał w pierwszej kolejności na dotychczasowy przebieg postępowania, wyjaśniając, że postępowanie zostało wszczęte wnioskiem Z. N. z dnia 8 marca 2016 r. dotyczącym "ujawnienia w ewidencji gruntów zapisu Postanowienia Sądu Rejonowego [...] z 17 marca 1988 r. pkt III stwierdzającego, że W. U. i Z. U. nabyli po połowie, przez uwłaszczenie prawo własności parceli pb [...] wraz z zabudowaniami położonej w L gm. W. Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 28 października 1994 r. rodzice darowali mi tą nieruchomość. Parcela Pb [...] w odnowionej ewidencji gruntów oznaczona jest jako działka [...]". Do wniosku skarżąca dołączyła kopie: postanowienia Sądu Rejonowego z 17 marca 1988r sygn. akt [...] o uregulowaniu własności, mapy dla celów prawnych dla działki nr [...], przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 24 listopada 2010r. za numerem [...], sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgra inż. J. Ż. oraz aktu notarialnego Rep. A nr [...] z 28.10.1994 r.

WINGiK wyjaśnił, że aktualizacja danych ewidencyjnych objętych wnioskiem dotyczy działek nr [...] i nr [...], ujawnionych w operacie ewidencyjnym obrębu L, gmina W.

Sąd Rejonowy prawomocnym postanowieniem sygn. akt [...] z 17 marca 1988 r. w sprawie o uwłaszczenie stwierdził, że: 1) W. B., Z. B., W. U. oraz Z. U. nabyli przez uwłaszczenie każdy po 1A części prawo własności parceli położonych w L gm. W a to pgr. [...], [...], [...], [...], [...]; 2) W. B. i Z. B. nabyli po połowie przez uwłaszczenie prawo własności parceli budowlanej 1. kat. [...] wraz z zabudowaniami, położonej w L gm. W; 3) W. U. i Z. U. nabyli po połowie przez uwłaszczenie prawo własności parceli budowlanej 1. kat. [...] wraz z zabudowaniami, położonej w L gm. W. Ponadto ustanowił służebność drogową pasem szerokości 3 metrów przez parcele l.kat. [...], [...], [...], [...], [...].

Organ wskazał również, że operat ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 sierpnia 1990 r. za numerem [...] w całości zastąpił dotychczasowy operat ewidencyjny nr [...]. Mocą Obwieszczenia Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu ewidencji gruntów nową ewidencją (Dziennik Urzędowy Województwa Nr 13, poz.137) odnowiona nowa ewidencja gruntów stała się obowiązująca. Obwieszczenie to zostało wydane na podstawie art. 59 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163) oraz paragrafu 6 ust. 1 załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz. 98 i z 1988 r. Nr 7, poz. 62 ).

Jak podał organ, nowa mapa ewidencyjna w skali 1:2000, powstała w oparciu o bezpośredni pomiar przebiegu granic według faktycznego użytkowania, z uwzględnieniem stanu prawnego ustalonego dla parcel gruntowych i budowlanych przedstawionych na mapie w skali 1:2880. W trakcie prowadzonych prac, zgodnie z § 37 załącznika do ww. Zarządzenia z 1969 r., dla utworzonych działek ustalono stan władania. Przebieg granic działek ewidencyjnych, pomierzonych według faktycznego użytkowania na gruncie, okazano wówczas właścicielom i władającym gruntem. W protokole ogłoszenia wyników pomiaru stanu władania gruntami w L w pozycji nr 137 wykazano między innymi działkę nr [....] o pow. 2,58 ha (w skład której między innymi weszła dawna parcela budowlana pb [...] objęta postanowieniem sygn. akt. [...] i stanowiąca własność W. i Z. U.). Przedstawiony stan ww. działki nr [...] przyjął bez zastrzeżeń W. U., potwierdzając to własnoręcznym podpisem złożonym w protokole w dniu 30 listopada 1989 r. Natomiast w pozycji nr 244 wykazano między innymi działkę nr [...] (w skład której weszła dawna parcela budowlana pb nr [...] objęta postanowieniem sygn. akt. [...], stanowiąca własność W. B. w 1/2 części i Z. B. w 1/2 części). Również ten stan przyjęty został bez zastrzeżeń, a dowodzi tego podpis "B." złożony 30 listopada 1989 r. w ww. protokole.

Nadto, aktem notarialnym z dnia 28 października 1994 r. Rep. A [...] (umową darowizny i o dożywocie) W. i Z. U. "w zamian za dożywocie określone w art. 908 kodeksu cywilnego przenoszą na córkę Z. U. (po mężu N.) własność nieruchomości utworzonej z nie zabudowanej działki nr [...] o powierzchni 1,94 ha oraz zabudowanej działki nr [...] o powierzchni 2,58 ha - a Z. U. powyższe przeniesienie własności przyjmuje w zamian za to zobowiązuje się zapewnić W. i Z. małżonkom U. dożywotnie utrzymanie. W punkcie 2e tego aktu notarialnego figuruje zapis: "działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 2,58 ha odpowiada parcelom pgr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] objętym Kw nr [...] i parceli pb [...] objętej Kw nr [...]".

Zapis zawarty w punkcie 2e aktu notarialnego potwierdza wyrys z mapy ewidencyjnej i wykaz synchronizacyjny sporządzony m.in. dla działki nr [...], przez geodetę upr. mgr inż. F. G. Stanowił on podstawę do ujawnienia w dziale I księgi wieczystej [...] działki nr [...] położonej w obrębie L. W dziale I ww. księgi wykazane są działki nr [...] i nr [...] o łącznej pow. 4,52 ha położone w L, gmina W. W jej dziale II wpisano prawo własności do nieruchomości na rzecz Z. N. c. W. i Z. w całości na podstawie umowy darowizny i o dożywocie z 28.10.1994 r. Rep. A nr [...].

Z kolei z wyrysu z mapy ewidencyjnej i wykazu synchronizacyjnego, sporządzonego przez geodetę uprawnionego A. N. zlec. [...] z 17.02.1994 r., stanowiącego podstawę ujawnienia w dziale I księgi wieczystej [...] działki nr [...] położonej w obrębie L wynika, jak podkreślił organ, iż działka [...] o pow. 0,09 ha powstała z parceli budowlanej pb [...] objętej postanowieniem sygn. akt. [...], stanowiącej własność W. B. w 1/2 części i Z. B. w 1/2 części. W dziale II ww. księgi ujawnione jest prawo własności na rzecz Z. B. c. W. i K. w ¼ części i D. B. s. W. i A. w ¾ częściach.

Organ wskazał, że w dziale III ksiąg wieczystych Nr [...] i [...] wpisano ostrzeżenie następującej treści: Postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 12.04.1985 r., sygn. akt [...], uchylono akty własności ziemi Powiatowej Komisji ds. Uwłaszczeń z dnia 20.06.1974 r. nr [...], [...], [...] i przekazano sprawę Sądowi Rejonowemu do rozpoznania. Przy czym: AWZ Nr [...] dotyczy p. bud. [...], która weszła w skład działki nr [...], A WZ Nr [...] dotyczy p. bud. [...], która weszła w skład działki nr [...].

Według stanu na dzień 29 sierpnia 2018 r., jak wyjaśnił WINGiK, w rejestrze gruntów dla obrębu L, w gminie W figurują: w jednostce rejestrowej Nr [...] działka nr [...] o pow. 2,58 ha objęta księgą wieczystą [...] i aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 1.10.1999r., stanowiąca własność Z. N. (c. W. i Z.) i R. N. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej, zamieszkałych L Nr [...]; a w jednostce rejestrowej Nr [...] działka nr [...] o pow. 0,09 ha obj. księgą wieczystą [...], stanowiąca własność Z. B. (c. W. i K.) w 1/4 części z podanym adresem L Nr [...] i D. B. (s. W. i A.) w 3/4 częściach.

Ponadto, D. B. złożył oświadczenie, że postępowanie spadkowe po zmarłej Z. B. nie zostało przeprowadzone oraz, że jako bratanek Z. B. - jako jedyny sprawuje zarząd majątkiem masy spadkowej w zakresie działki nr [...] położonej w obrębie L, gmina W.

W świetle powyższego, zdaniem organu, stan prawny przedmiotowych dawnych parcel gruntowych dawnej ewidencji gruntów ww. działek ustanowiony aktami własności ziemi nr [...] i nr [...], zweryfikowany prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z 17.03.1988 r. sygn. akt [...] w sprawie o uregulowanie własności, w pełnym zakresie został uwzględniony w operacie założenia nowej ewidencji gruntów Nr [...] w odniesieniu do działek nr [...] (dawna pb [...] wraz z innymi), [...] (dawna pb [...]) położonych w L, gmina W. Co więcej aktem notarialnym rep. A nr [...] W. i Z. U. podarowali Z. N. - swojej córce, a wnioskodawczyni przedmiotowego postępowania - działkę nr [...] (w skład której weszła między innymi pb [...]), a następnie aktem notarialnym Rep. A [...] Z. i R. N. rozszerzając wspólność majątkową małżeńską nabyli aktualny tytuł własności do tej nieruchomości. Tak więc żądanie przez skarżącą, by wykazano w operacie ewidencyjnym nieaktualne prawo własności wynikające z postanowienia sygn. akt [...] nie jest zrozumiałe dla organu odwoławczego. Ponadto jest niemożliwe do zrealizowania, ze względu na przepisy prawa, zobowiązujące Starostę do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Oznacza to, że działki muszą posiadać numerację zgodną z aktualnymi dokumentami stanowiącymi państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, a ich stan własności winien być zgodny ze stanem prawnym wynikającym z dokumentów wskazanych w przepisach art. 23 ust. 1-4 w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 ustawy oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia.

Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia ani w zgromadzonym materiale dowodowym, ani w obowiązujących przepisach prawa.

Jak podkreślił organ, skarżąca w złożonym odwołaniu kwestionuje operat ewidencyjny nr [...], gdyż jej zdaniem został wydany z naruszeniem przepisów prawa rzeczowego bezwzględnego. Dowód na poparcie powyższego miało stanowić postanowienia Sądu Wojewódzkiego z 12 kwietnia 1985 r. sygn. akt [...]. Tymczasem powyższym postanowieniem Sąd Wojewódzki po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 1985 r. sprawy z wniosku Z. B. przy uczestnictwie J. B., W. B., W. U., Z. U., M. B. o nabycie własności przez posiadaczy samoistnych postanowił uchylić Akty Własności Ziemi Powiatowej Komisji ds. Uwłaszczeń z dnia 20 czerwca 1974 r. sygn. akt Nr [...], Nr [...], Nr [...] i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu do rozpoznania. Podczas przeprowadzonych prac geodezyjnych przy odnowie założenia operatu ewidencyjnego obrębu L uwzględniono stan prawny ustanowiony przez Sąd Rejonowy prawomocnym postanowieniem sygn. akt [...] z 17 marca 1988 r. w sprawie o uwłaszczenie nieruchomości między innymi parcel budowlanych pb [...] i [...]. Co więcej przebieg granic jaki obrazuje mapa w skali 1:2000 oraz powierzchnia działek nr [...] i [...] przyjęte bez zastrzeżeń przez zainteresowanych w trakcie zakładania ewidencji gruntów i budynków w roku 1990, co wynika z protokołu pomiaru stanu władania, do dnia dzisiejszego nie uległ zmianie.

Organ II instancji odnosząc się do zakwestionowania przez skarżącą zarejestrowanego w ewidencji prawa własności do działki nr [...], wskazał, że stan prawny ww. działki, ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jest zgodny ze stanem wieczystoksięgowym, a więc realizuje przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a skoro skarżąca kwestionuje wykazane w ewidencji prawo własności do działki nr [...], to winna przedłożyć stosowne dokumenty na poparcie swojego stanowiska. Wobec ich braku, podniesione w odwołaniu zarzuty uznał za bezzasadne. Jak wyjaśnił organ, wprawdzie istota ewidencji gruntów w świetle § 44 pkt 2 rozporządzenia sprowadza się do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, ale oznacza to zgodność z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Takich dokumentów nie przedłożono, chociaż Starosta wzywał wnioskodawczynię o dopełnienie tej czynności, a zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organami ewidencji gruntów rozstrzyganie o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą wpisu do ewidencji. Dokumentacji określającej inny aktualny tytuł własności do działki nr [...] niż ujawniony w księdze wieczystej [...] i zarejestrowany w jednostce rejestrowej nr [...] skarżąca nie dołączyła do akt sprawy.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że stan prawny do przedmiotowych nieruchomości ujawniony w księgach wieczystych [...] (działka nr [...]) i [...] (działka nr [...]) został prawidłowo zarejestrowany w jednostkach rejestrowych odpowiednio Nr [...] i [...] rejestru gruntów obrębu L. Dołączona przez skarżącą do wniosku o aktualizację kopia prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego sygn. akt. [...] z 17 marca 1988r. w sprawie o uwłaszczenie, jedynie potwierdza prawidłowo zarejestrowany stan prawny w operacie ewidencyjnym. Organ I instancji zatem, zasadnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L, gmina W w przedmiocie działek nr [...] i [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. N. i R. N. nie zgodzili się z ww. rozstrzygnięciem, zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa, w tym art. 32, 45 i 64 Konstytucji RP, przepisu art. 58, 86, 117-120 i 125 Kodeksu Cywilnego oraz art. 7, 8, 9 i 107 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżących – M. U. (siostra skarżącej) podniosła jak w skardze i pismach z dnia 18 i 29 marca 2019 r. Wniosła o wykazanie praw Z. N. do działki nr [...]. Oświadczyła, że nie posiada dokumentu uchylającego bądź stwierdzającego nieważność postanowienia SR z dnia 17 marca 1988 r. [...]. Stwierdziła też, że postanowienie to nie jest dołączone do żadnego postępowania ewidencyjnego ani nie znajduje się w księgach wieczystych. Ponadto wskazała, że następstwo prawne skarżącej Z. N. po Z. B. wynika z jednego z pism, w którym takie następstwo pełnomocnik wykazywał, a ponadto toczyło się już kiedyś postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z udziałem nieżyjącej już Z. B. i wówczas organ ewidencyjny z urzędu pozyskał informację o jej następcach prawnych.

Uczestnik postępowania – właściciel (3/4 udziału) działki nr [...] D. B. nie zajął stanowiska co do skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Sąd nie znalazł podstaw do ich uchylenia, a tym bardziej, do stwierdzenia ich nieważności.

Zdaniem Sądu, organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego i prawidłowego rozpoznania wniosku Z. N. o aktualizację danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Organ II instancji wyczerpująco i jasno odniósł się również do zarzutów odwołania.

Organy wyjaśniły, że podstawowym obowiązkiem starosty w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, o czym stanowi przepis § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem.

Organ I instancji wyjaśnił prawidłowo, bardzo szczegółowo i jasno, dlaczego nie mógł dokonać żądanej aktualizacji danych poprzez wpisanie praw skarżącej Z. N. do działki nr [...] na podstawie wskazanego we wniosku postanowienia. Wskazał m.in., że po pierwsze dlatego, że nie jest to dokument "aktualny", gdyż zawiera nieobowiązujące już oznaczenie działek (wówczas parcel budowlanych), po drugie – dokument ten został uwzględniony w całości przy założeniu ewidencji dla tego obszaru w 1990 r., a nadto istnieją inne, późniejsze dokumenty, z których wynikają prawa do działek nr [...] i [...]. Ponadto, dane ujawnione w ewidencji odpowiadają stanowi prawnemu ujawnionemu w księgach wieczystych dotyczących ww. nieruchomości. Po raz kolejny, zarówno organ I instancji, jak i II instancji, podjęły próbę wyjaśnienia skarżącym, że starosta ma obowiązek prowadzić ewidencję gruntów i budynków zgodnie z zasadą aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Skarżący (i ich pełnomocnik) byli i są stronami wielu postępowań przed organami prowadzącymi ewidencję gruntów (w tut. Sądzie Z. N. jest stroną w sześciu sprawach jako skarżąca, a jej pełnomocnik – w piętnastu). W każdej tej sprawie organy i Sąd wskazywały, że organ ewidencyjny nie może zatem "cofnąć się" do wybranych przez strony wcześniejszych dokumentów, z pominięciem nowych dokumentów. Podstawy prawne i wynikające z nich zasady i tryb prowadzenia ewidencji, jak i zgłoszenia zarzutów, czy rozpatrywania wniosków o aktualizacje danych w ewidencji gruntów i budynków były wielokrotnie przytaczane i wyjaśniane skarżącej i jej pełnomocnikowi (np. w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1862/14 i I OSK 3271/15), również w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wszystkie te rozważania koncentrują się na stwierdzeniu, że organ ewidencyjny nie ma prawa ustalać (na podstawie analizy kiedyś otrzymanych dokumentów) treści danych podlegających wpisaniu do ewidencji. Jego zadaniem jest jedynie rejestracja (po prostu - przepisanie) danych na podstawie dokumentów wytworzonych przez inne podmioty. Wynika to wprost z przepisów p.g.i.k. - art. 23 ust. 1- 4 w związku z art. 24 ust. 2a, 2b, 2c, jak i rozporządzenia wykonawczego do niej - § 12 ust. 1 i 44 pkt 2 rozporządzenia.

W przedmiotowej sprawie niewątpliwe jest, że skarżący nigdy nie przedłożyli organowi ewidencyjnemu żadnego dokumentu, z którego wynikałoby prawo skarżącej Z. N. do działki nr [...]. Organy obydwóch instancji szczegółowo i jasno opisały "historię" powstania tej działki oraz działki nr [...]. Wywiodły, że działka nr [...] (do której prawo własności wpisane jest na rzecz nieżyjącej Z. B. i na rzecz D. B.) odpowiada dawnej parceli budowlanej [...] (a nie - jak mylnie wskazano we wniosku inicjującym przedmiotowe postępowanie – parceli [...]), natomiast działka nr [...] (których właścicielami są skarżący) odpowiada dawnej parceli budowlanej [...]. Postanowienie SR z dnia 17 marca 1988 r. o sygn. akt [...] w przedmiocie uregulowania własności, na podstawie którego skarżący żądali wykazania praw skarżącej Z. N. do działki nr [...], nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Nie jest również sporne, że skarżący nie przedłożyli dokumentu (np. postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. B.), z którego wynikałoby prawo Z. N. do działki nr [...].

Żądając aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, tj. prawa własności (czy współwłasności) Z. N. do działki nr [...], nie przedłożono, oprócz ww. postanowienia SR z dnia 17 marca 1988 r., żadnego aktualnego dokumentu, na podstawie którego organ mógłby zarejestrować żądaną zmianę. Co więcej, skarżący kwestionują nawet ww. postanowienie jako uzyskane w wyniku oszustwa polegającego na sfałszowaniu podpisów ich poprzedników prawnych (co nie przeszkadzało w zawarciu późniejszych umów notarialnych). Żądają w związku z tym powrotu przez organ ewidencyjny do ustawy uwłaszczeniowej z 1971 r. wobec orzeczenia Sądu Wojewódzkiego z 1985 r. z pominięciem później wydanego, regulującego własność m.in. nieruchomości objętych przedmiotowym postępowaniem, prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 17 marca 1988 r., które, jak wyżej opisano, zostało w całości uwzględnione przy założeniu ewidencji. Dokumentu, na podstawie którego miałby nastąpić wpis (i to dotyczący jedynie parceli/ działki nie stanowiącej aktualnie własności skarżących) nawet nie wskazano.

Dlatego, odnosząc się do zarzutów skargi (podtrzymanych w pismach procesowych z dnia 18 i 29 marca 2019 r.) stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie ustalały żadnych praw do działki nr [...] i nr [...], ale dokonały wpisów dotyczących tych działek na podstawie wskazanych dokumentów, tj. orzeczeń sądów i aktów notarialnych, których odpisy znajdują się w aktach sprawy. Postępowanie ewidencyjne nie jest postępowaniem, w ramach którego można skutecznie podważać orzeczenia sądów. W zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej organy odmawiając aktualizacji danych w sposób żądany przez skarżącą Z. N. we wniosku z dnia 8 marca 2016 r., a mających na celu wykazanie jej prawa do działki nr [...], wskazały jedynie na brak podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku. Dlatego niezrozumiały jest wniosek pełnomocnika skarżących o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, ewentualnie o ich uchylenie i "umorzenie" postępowania (k. 63 akt sądowych).

Podsumowując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób umożliwiający skarżącym udział w czynnościach organów, materiał dowodowy został zebrany w sposób umożliwiający jego szczegółową ocenę i odniesienie się do przepisów ustawy p.g.i.k. oraz rozporządzenia. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji są rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe. Organy odniosły się wyczerpująco i prawidłowo do wszystkich zarzutów skarżących. Z powyższych przyczyn skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.