Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 797/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 5, 8
journal: Dz.U. 2018 poz 140
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności - tekst jedn.
article: art. 30a ust. 3, art. 56 ust. 2, art. 57-67, art. 61 ust. 2 i 8.
journal: Dz.U. 2018 poz 1431
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski,, sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019r. sprawy ze skargi P. R. na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. R. (dalej strona, wnioskodawca, beneficjent, protestujący, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na informację Zarządu Województwa, działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym "[...]" na lata 2014 - 2020 (dalej powoływana jako Instytucja Zarządzająca, IZ, organ) z "[...]" nr "[...]" o nieuwzględnieniu protestu.

Z przedstawionych tut. Sądowi akt sprawy wynika, że beneficjent złożył 24 lipca 2018r. wniosek o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach działania 19 Wsparcie dla rozwoju lokalnego w ramach inicjatywy "[...]" dla poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 – nabór nr "[...]".

Pismem z 5 października 2018r. Podmiot A. (dalej A.) poinformowała wnioskodawcę, że ww. wniosek oznaczony nr "[...]", został wybrany do dofinansowania oraz, że w dniu przekazania przez A. wniosków o przyznanie pomocy do ZW operacja nie mieści się w limicie 100% środków dostępnych w ramach naboru.

Ponadto Rada ustaliła kwotę wsparcia w wysokości 60.000,00 zł, która nie uległa obniżeniu w stosunku do wnioskowanej. A. podała, że uzasadnienie oceny znajduje się w uchwale Rady A. nr "[...]" z 1 października 2018r. Z § 1 uchwały wynika m.in., że operacja nr "[...]" uzyskała więcej niż minimalną liczbę punktów w ocenie zgodności z lokalnymi kryteriami wyboru - otrzymała 69,6 pkt (na 110 możliwych) i znalazła się na pozycji nr 20 na liście operacji wybranych do dofinansowania, jednak nie mieści się w 100% limitu dostępnych środków (§ 1 pkt 4 i 5 uchwały).

W załączniku nr 3 do uchwały Rady A. nr "[...]" z 1 października 2018r. wpisano wniosek skarżącego w poz. 5 na liście operacji wybranych do dofinansowania, które nie mieszczą się w 100% limitu środków dostępnych w ramach naboru (załącznik nr 6 do skargi).

Wnioskodawca złożył protest na wynik punktacji. Zarzucił:

1. niewłaściwą ocenę kryterium wyboru operacji, tj. kryterium 7: "Projekt sprzyja ochronie środowiska lub klimatu" poprzez dowolną, nieuzasadnioną ocenę wniosku, bowiem, co wynika z dokumentu pn. "Wynik głosowania w sprawie wyboru operacji", brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia oceniających dlaczego projekt nie sprzyja ochronie środowiska lub klimatu; przy tym brak jest wskazania kryteriów, jakie wnioskujący winien spełnić w tym zakresie; ocena projektu winna uwzględniać, że sprzyja on ochronie środowiska, a tym samym strona powinna otrzymać 5 punktów przy kryterium 7, i tym samym zakwalifikować się w limicie 100% środków dostępnych w ramach naboru;

2. sprzeczność procedury wyboru operacji do dofinansowania w ramach poddziałania 19.2 z wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości obywatela wobec prawa, zgodnie z którą nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Strona podniosła, że brak równoprawnego traktowania wszystkich wnioskujących polega na określeniu kryterium 12: Udział w szkoleniach, w sposób nieobiektywny i dyskryminujący tych wnioskujących o dofinansowanie, którzy złożyli wniosek w czasie właściwym, ale już po terminie nieobowiązkowego szkolenia, co skutkowało tym, że część wnioskujących o dofinansowanie, z przyczyn niezależnych od siebie, została pozbawiona możliwości wypełnienia wszystkich kryteriów dofinansowania.

Protestujący uznał, że za kryterium 7 powinien otrzymać maksymalną liczbę punktów. W zakresie kryterium 12 zarzucił, że nieobowiązkowe szkolenie jest zbyt wysoko punktowane (10 pkt) np. na tle biznesplanu jako najważniejszej części dokumentacji, za którą otrzymał niemal maksymalną liczbę punktów: 14,6 (na 15 możliwych). Przy czym brak uczestnictwa w szkoleniu nie miał wpływu na możliwość składania dokumentacji konkursowej. Powyższe stanowi dyskryminowanie osób, które dowiedziały się o możliwości zdobycia dofinansowania pod koniec terminu składania dokumentów, a tym samym nie miały możliwości brania w nim udziału.

Informacją z "[...]" Instytucja Zarządzająca nie uwzględniła protestu. IZ w odniesieniu do zarzutu niewłaściwej oceny kryterium 7 podała, że zgodnie z kartą oceny zgodności operacji z kryteriami wyboru operacji (załącznik nr 4 do Regulaminu Rady A.), aby otrzymać punkty (5 punktów) należy jednoznacznie wskazać zakres lub elementy kosztów stanowiące działania / urządzenia / technologie, które w minimum 50% dotyczą działań związanych z ochroną środowiska, przeciwdziałania zmianom klimatu. Analiza planowanego przez wnioskodawcę budżetu w ramach planowanej operacji wskazuje, że planowane koszty mają neutralny wpływ na środowisko (pakiet office, program do fakturowania, program do edycji filmów, ekran, dron, rower, kajak, telefon, gimbal, reklama i promocja, podłączenie Internetu, ławy, stoły krzesła, meble zewnętrze, lornetki, zestawy doświadczalne, mikroskop, kamera, karta pamięci, foto pułapka) lub wręcz negatywnie na nie wpływają (np. komputer, rzutnik, kosiarka, wykaszarka, podłączenie prądu). Nie można zatem mówić o spełnieniu warunku minimum 50% kosztów i działań mających dotyczyć działań prośrodowiskowych, w przypadku takich elementów budżetu, które co najwyżej są dla środowiska neutralne.

IZ podniosła, że w biznesplanie w części IV.1.8 wnioskodawca wskazał, że zakupiony sprzęt będzie wysokiej jakości, energooszczędny, wyposażony w baterie o przedłużonej żywotności. Ponadto wyposażenie rekreacyjne takie, jak kajaki i rowery, nie posiada zasilania zewnętrznego, jest ekologiczne. Jednak tego rodzaju sprzęt nie będzie wpływał na ochronę środowiska, a co najwyżej nie będzie na nie negatywnie oddziaływał. Przy czym protestujący planuje również zakup kosiarki i wykaszarki, których wykorzystywanie wiąże się również z emisją spalin. W ramach planowanej działalności będzie się koncentrować między innymi na edukacji przyrodniczo-ekologicznej, a zakupywany sprzęt ma służyć poszerzaniu wiedzy o przyrodzie i jej ochronie. Jednak zdaniem IZ działania edukacyjne jedynie pośrednio mogą (choć nie muszą) wpływać na ochronę przyrody. Mając na uwadze powyższe, w związku z przyjętymi zasadami, jakie zostały określone w ramach tego kryterium, organ podtrzymał stanowisko A. dotyczące nieprzyznania punktów w ramach tego kryterium.

W zakresie kryterium 12: Udział w szkoleniach, IZ poinformowała, że warunkiem uzyskania punktów za to kryterium była obecność wnioskodawcy na szkoleniu przygotowującym do danego naboru. Nieobecność skutkuje nieprzyznaniem punktów. Nie został naruszony art. 32 Konstytucji, gdyż informacja o szkoleniu została opublikowana na ogólnodostępnej stronie internetowej A. wraz z informacją, że "udział w spotkaniach daje możliwość uzyskania punktów w trakcie oceny złożonych wniosków". Został więc zapewniony równy dostęp do informacji dla każdego obywatela. Na tej samej stronie internetowej publikowane są także ogłoszenia o poszczególnych naborach, dokumentacja potrzebna do zapoznania się z zasadami przyznania pomocy, kryteriami na podstawie których dokonuje się oceny wniosków (w tym również dotyczące kryterium 12). Ponadto informacja o szkoleniu, wraz ze wskazaniem adresu i godziny, została opublikowana z wyprzedzeniem - data publikacji to 14.06.2018r. natomiast szkolenie odbyło się 21.06.2018r. Nie można zatem mówić o niewywiązaniu się z zapisu zawartego w art. 32 Konstytucji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie beneficjent wniósł o stwierdzenie, że ocena jego wniosku została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a w konsekwencji o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję. Powołał się na art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U z 2018r. poz. 1431 ze zm., dalej ustawa o realizacji) w związku z art. 22 ust. 8 ustawy z 20 lutego 2015r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U z 2018r. poz. 140 ze zm.). Zarzucił:

1. naruszenie art. 37 ust. 2 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o realizacji, poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało uznaniem przez IZ, że A. dokonała oceny wniosku skarżącego w sposób rzetelny, bezstronny i równy w ramach poddziałania 19.2;

2. naruszenie art. 37 ust. 2 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o realizacji w zw. z art. (nie podano przepisu), z wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości obywatela wobec prawa, z uwagi na naruszenie zasady równego dostępu do pomocy i brak jednakowego traktowania skarżącego wobec innych wnioskodawców w ramach projektu poddziałania 19.2, polegające na przeprowadzeniu określonego w kryterium 12 nieobowiązkowego, punktowanego szkolenia, przed zakończeniem naboru wniosków do dofinansowania, co skutkowało niemożnością przystąpienia do tego szkolenia przez osoby, które złożyły wniosek o dofinansowanie w czasie właściwym, ale po dacie szkolenia;

3. naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy o realizacji, tj. naruszenie zasady równego traktowania oraz zasady proporcjonalności, z uwagi na przygotowanie przez A. "kryteriów wyboru" wniosków w sposób nieprzejrzysty i dyskryminujący, a w efekcie niezapewniający możliwości wyboru projektów wpisujących się w cele odpowiednich priorytetów programów operacyjnych, co skutkowało niekorzystnymi dysproporcjami między podmiotami ubiegającymi się o dofinansowanie;

4. naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy o realizacji, a w szczególności naruszenie zasady równego dostępu oraz zasady bezstronności, z uwagi na zakwalifikowanie w ramach naboru wniosków, wniosku imiennie wskazanej osoby, która w dacie składania wniosku do A. była pracownikiem jednej z gmin A., a tym samym z uwagi na obowiązujący pracownika gminy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej wniosek tej osoby, z przyczyn formalnych nie mógł być pozytywnie rozpatrzony; tym samym w przypadku gdyby Rada A. nie uwzględniała wniosku tej osoby, potencjalnie prawdopodobne jest, że wniosek skarżącego zostałby pozytywnie zakwalifikowany do dofinansowania.

W treści skargi strona uznała za dowolne zapisy kryterium 7 karty oceny zgodności operacji z kryteriami wyboru operacji, tj. "projekt w minimum 50% dotyczy działań związanych z ochroną środowiska (...)", nie pozwalające na precyzyjne zweryfikowanie i dokonanie oceny wniosku. Wnioskodawca nie ma wytycznych, które mogłyby utwierdzić go w przekonaniu, na etapie przygotowywania wniosku, że jego projekt przekracza bądź też nie wskazane 50%.

Strona powołała się na załącznik nr 4 do protokołu Rady A. z 12.11.2018r. (str. 7 - dołączona do zaskarżonej informacji IZ), w którym stwierdzono, że zakupy zaplanowane w ramach operacji nie są zakupami sprzyjającymi ochronie środowiska w sposób bezpośredni, na podstawie czego można określić przeznaczenie minimum 50% kosztów na działania prośrodowiskowe. Z kolei IZ w swym rozstrzygnięciu wskazała, że "działania edukacyjne jedynie pośrednio mogą (choć nie muszą) wpływać na ochronę przyrody".

Zatem w ramach kryterium 7 brak jest wskazania jak okoliczność sprzyjania ochronie środowiska w sposób bezpośredni, a jak w pośredni rzutuje na przyjęty w kryterium próg 50% działań związanych z ochroną środowiska. Brak jest też definicji bezpośredniego, jak i pośredniego działania na rzecz środowiska.

Skarżący zarzucił, że tak skonstruowane kryterium pozwala na niczym nieograniczoną, dowolną ocenę, zgodnie bowiem z jednym podejściem edukacja w zakresie działań prośrodowiskowych stanowić będzie w 100% działanie na rzecz ochrony przyrody, gdyż daje przyszłym pokoleniom wzorce, właściwe postawy, bez których trudno w ogóle mówić o działaniach prośrodowiskowych. Inny oceniający uzna zaś, że edukacja pośrednio jedynie wpływać będzie na ochronę środowiska, ale czy w zakresie od 0 - 50%, czy też może 51 - 100% działań związanych z ochroną środowiska, to jednak nie wynika z kryteriów przyjętych w ramach działania 19.

W tym zakresie strona zacytowała fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2017r. sygn. akt II GSK 2748/17, w którym NSA powołał się na wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z 15 kwietnia 2011r. w sprawie T-297/05 IPK International – World Tourism Marketing Consultants GmbH, Zb. Orz. 2011, s. II-01859. Strona powołała także szereg wyroków sądów administracyjnych, w tym wyroki NSA z 29 czerwca 2011r. sygn. akt II GSK 1175/11, z 28 października 2010r. sygn. akt II GSK 1178/10, NSA z 25 kwietnia 2006r. sygn. akt I OSK 1339/05 oraz z 9 marca 2006r. sygn. akt I OSK 1267/05, poglądy doktryny: R. Poździk, [w]: Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020.

Jako niezrozumiałą skarżący określił argumentację obu organów w zakresie kryterium 12: Udział w szkoleniach. Podniósł, że zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady równości nie dotyczy uchybień w podaniu do wiadomości publicznej informacji o udziale w szkoleniu. Zarzut ten dotyczy nierównego traktowania wszystkich osób biorących udział w programie dofinansowania. Szkolenie miało miejsce przed zakończeniem naboru wniosków o dofinansowanie. Tym samym ci wszyscy, którzy złożyli wniosek w terminie właściwym, a jednocześnie po terminie szkolenia, pozbawieni zostali możliwości wzięcia w nim udziału. W tym zakresie beneficjent powołał się na poglądy doktryny, wyrok NSA z 26 października 1984r. sygn. akt II SA 1161/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 97, wyroki TK z 9 stycznia 2007r. w sprawie P 5/05 oraz z 2 grudnia 2008r. w sprawie P 48/07, wyrok Sądu Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich z 13 marca 2003r. w sprawie T-125/01 Jose Marti Peix przeciwko Komisji Rec. str. II-865.

Podsumował, że w przedmiotowym przypadku przeprowadzenie nieobowiązkowego szkolenia w trakcie naboru wniosków jest rażącym przykładem naruszenia zasady równego traktowania. Doszło do dyskryminacji bezpośredniej.

Ponadto powołał się na szereg kolejnych wyroków, m.in. NSA z 4 sierpnia 2010r. sygn. akt II GSK 797/10, oraz poglądy doktryny: R. Poździk, Zasada równego dostępu do pomocy z funduszy strukturalnych i funduszu spójności, "Przegląd Sądowy" 2011, nr 11-12, s. 107, i podał, że przypisanie przez A. kryterium 12 tak wysokiej wagi (10 pkt) skutkowało naruszeniem zasady równego traktowania, o której mowa w art. 37 ustawy o realizacji. Skarżący zestawił powyższe z kryterium 9 "Biznesplan", za które otrzymał niemal maksymalną liczbę punktów: 14,6 (na 15 możliwych). Podniósł, że rozkład punktacji przyjęty w ramach naboru wniosków pomija całą wartość merytoryczną skarżącego, bowiem te 14,6 pkt za "Biznesplan" zostało zbilansowane (ujemnie) poprzez brak udziału w czysto formalnym szkoleniu nieobowiązkowym, w którym wnioskodawca i tak nie mógł wziąć udziału. W tym zakresie strona podała, że sąd administracyjny może dokonać modyfikacji zakresu kryterium, jeżeli uzna, że pozostawienie kryterium w pierwotnym kształcie stanowiłoby naruszenie art. 125 rozporządzenia ogólnego. (R. Poździk, Glosa do wyroku NSA z 2 marca 2010r. sygn. akt II GSK 126/10, "Studia Iuridica Lublinnesia" 2011, t. 16, s. 326 i 327).

Natomiast rozpatrywanie wniosku pracownika gminy w projekcie o dofinansowanie budzi poważne wątpliwości w kontekście zasady bezstronności. Osoby decydujące o wyborze projektów nie powinny oceniać projektów, które w jakikolwiek sposób, podmiotowy czy przedmiotowy, są z nimi powiązane.

Powyższe, choć nie dotyczy bezpośrednio protestu złożonego przez skarżącego, jednakże bezpośrednio odnosi się do kwestii legalności oceny wniosków w ramach przedmiotowego naboru wniosków. Występowanie zaś uchybień proceduralnych, jeżeli choć pośrednio może mieć wpływ na ocenę wniosku beneficjenta, czyni tym samym jego zarzut koniecznym.

W odpowiedzi na skargę Instytucja Zarządzająca wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. IZ wniosła ponadto o dopuszczenie dowodów z dokumentów dołączonych do odpowiedzi na skargę oraz kart akt sprawy, na okoliczności wskazane w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę.

Organ w zakresie zarzutu nr 1 petitum skargi podał, że przedmiot protestu znacząco różni się od przedmiotu skargi wniesionej przez skarżącego. Wnioskodawca na etapie składania protestu nie kwestionował przejrzystości i jasności kryterium. Przedmiotem protestu była między innymi niewłaściwa ocena punktacji przy kryterium 7 w ramach kryteriów wyboru. Natomiast przedmiotem niniejszej skargi w tym punkcie jest samo kryterium 7, które zdaniem strony jest niejasne i nieprzejrzyste, co powoduje wątpliwości interpretacyjne, a tym samym narusza art. 37 ustawy o realizacji.

Podniósł, że we wniosku beneficjent nie wskazał w jakim procencie działania związane z edukacją ochrony przyrody będą stanowiły ogół prowadzonej działalności, oraz w jaki sposób wpłyną pozytywnie na ochronę środowiska lub przeciwdziałania zmianom klimatu. Ponadto wnioskodawca wskazał, że osobiście korzystał z doradztwa, nie określił jednak w jakim stopniu wykorzystał to doradztwo. IZ odnotowała, że mieszkańcy obszaru A. mogli brać czynny udział w samym tworzeniu kryteriów oceny operacji i ich zmianie.

Odnośnie zarzutu nr 2 i 3 petitum skargi organ wskazał, że wnioskodawcy mieli możliwość zapoznania się z warunkami udzielenia wsparcia jeszcze przed rozpoczęciem naboru. Zapewniono możliwość wniesienia uwag do kryteriów wyboru. Informacja o szkoleniu została opublikowana na stronie internetowej A. z siedmiodniowym wyprzedzeniem.

Co do zarzutu nr 4 petitum skargi organ podniósł, że nie był on zgłaszany w proteście. Niemniej imiennie wskazana w skardze osoba na dzień złożenia aplikacji pełniła funkcję sekretarza jednej z gmin A.. Powołał się na art. 4 pkt 6 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz.U z 2017r. poz. 1393) i wyjaśnił, że nie ma podstaw, aby osobom pełniącym funkcję sekretarzy gmin zabronić ubiegania się o pomoc w ramach funduszy unijnych. Byłoby to ponadto przejawem dyskryminacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst Dz. U. z 2018r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawach stanu faktycznego.

Skarżący wniósł skargę na pismo Zarządu Województwa, o nieuwzględnieniu protestu, na informację z 5 października 2018r. Podmiot A.

W proteście skarżący zakwestionował ocenę kryterium wyboru operacji, kryterium 7: "Projekt sprzyja ochronie środowiska lub klimatu". Według niego brak było jakiegokolwiek uzasadnienia oceniających dlaczego projekt nie sprzyja ochronie środowiska lub klimatu. Jego zdaniem brak było wskazania kryteriów, jakie wnioskujący winien spełnić w tym zakresie. W jego ocenie projekt sprzyja ochronie środowiska. Tym samym powinien on otrzymać 5 punktów przy kryterium 7. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Zgodnie z załącznikiem nr 4 do Regulaminu Rady A., aby otrzymać punkty (5 punktów) należało jednoznacznie wskazać zakres lub elementy kosztów stanowiących działania / urządzenia / technologie, które w minimum 50%, dotyczą działań związanych z ochroną środowiska, przeciwdziałania zmianom klimatu. Analiza planowanych wydatków jednoznacznie wskazuje, że skarżący może świadczyć usługi edukacyjne, turystyczne, rekreacyjne. Takie działania nie są związane z ochroną środowiska i nie przeciwdziałają zmianom klimatu.

Ponadto skarżący zarzucił sprzeczność procedury wyboru operacji do dofinansowania w ramach poddziałania 19.2 z wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP.

Skarżący wskazał, że brak równoprawnego traktowania polega na określeniu kryterium 12: Udział w szkoleniach, w sposób nieobiektywny i dyskryminujący tych wnioskujących o dofinansowanie, którzy złożyli wniosek w czasie właściwym, ale już po terminie nieobowiązkowego szkolenia, co skutkowało tym, że część wnioskujących o dofinansowanie, z przyczyn niezależnych od siebie, została pozbawiona możliwości wypełnienia wszystkich kryteriów dofinansowania. W zakresie kryterium 12 zarzucił, że nieobowiązkowe szkolenie jest zbyt wysoko punktowane (10 pkt) np. na tle biznesplanu jako najważniejszej części dokumentacji, za którą otrzymał niemal maksymalną liczbę punktów: 14,6 (na 15 możliwych). Ten zarzut jest również nieuzasadniony. W postępowaniu sądowym Sąd nie jest uprawniony do kontroli celowości punktowania danego kryterium. A zatem nie może uwzględnić skargi na tej tylko podstawie, że według skarżącego kryterium 12 nieobowiązkowe szkolenie jest zbyt wysoko punktowane (10 pkt). Skarżący tak, jak każdy inny uczestnik konkursu, mógł uzyskać 10 pkt, uczestnicząc w szkoleniu. W zakresie kryterium 12: Udział w szkoleniach, IZ poinformowała, że warunkiem uzyskania punktów za to kryterium była obecność wnioskodawcy na szkoleniu przygotowującym do danego naboru. Nieobecność skutkuje nieprzyznaniem punktów. Informacja o szkoleniu została opublikowana na ogólnodostępnej stronie internetowej A. wraz z informacją, że "udział w spotkaniach daje możliwość uzyskania punktów w trakcie oceny złożonych wniosków". Został więc zapewniony równy dostęp do informacji dla każdego obywatela. Na tej samej stronie internetowej publikowane są także ogłoszenia o poszczególnych naborach, dokumentacja potrzebna do zapoznania się z zasadami przyznania pomocy, kryteriami na podstawie których dokonuje się oceny wniosków (w tym również dotyczące kryterium 12). Ponadto informacja o szkoleniu, wraz ze wskazaniem adresu i godziny, została opublikowana z wyprzedzeniem - data publikacji to 14.06.2018r. natomiast szkolenie odbyło się 21.06.2018r.

Nie można zatem zgodzić się z zarzutem skarżącego, że był dyskryminowany w jakikolwiek sposób. Brak jest zatem podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji.

Ustawą szczególną, o którem mowa w art.3 § 3 p.p.s.a. jest ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U.2018.140 t.j. z dnia 2018.01.17, dalej jako u.r.l.) w oparciu o przepisy której złożony został przez skarżącego wniosek o przyznanie pomocy. Z uchwały Rady A. nr "[...]" z 1 października 2018r. wynika m.in., że operacja nr "[...]" uzyskała więcej niż minimalną liczbę punktów w ocenie zgodności z lokalnymi kryteriami wyboru - otrzymała 69,6 pkt (na 110 możliwych) i znalazła się na pozycji nr 20 na liście operacji wybranych do dofinansowania, jednak nie mieści się w 100% limitu dostępnych środków (§ 1 pkt 4 i 5 uchwały). Protest jest wnoszony za pośrednictwem lokalnej grupy działania i rozpatrywany jest przez zarząd województwa - art. 22 ust. 5 u.r.l.

Zgodnie z art. 22 ust. 8 u.r.l. do rozpatrywania protestu stosuje się odpowiednio art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U.2018.1431 t.j. z dnia 2018.07.25 ), co oznacza, że A. weryfikuje na skutek protestu wyniki dokonanej oceny projektu i albo dokonuje zmiany rozstrzygnięcia, albo kieruje protest do właściwej instytucji, załączając stanowisko dotyczące braku podstaw do zmiany podjętego rozstrzygnięcia (art. 56 ust. 2).

Zgodnie z art. 30a ust. 3 ustawy o realizacji, realizacja rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność odbywa się na zasadach określonych w u.r.l., a w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie - na zasadach określonych w ustawie o realizacji.

Skarga jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 61 ust. 2 ustawy o realizacji). Zgodnie z art. 61 ust. 8 ww. ustawy, w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a)ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Organ / instytucja rozpoznający protest nie może wyjść poza treść środka zaskarżenia (protestu), a skoro tak, to również i Sąd rozpoznający skargę na rozstrzygnięcie organu. Złożenie protestu uprawnia zatem do kontroli oceny projektu w zakresie w nim wskazanym (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 357/17).

Sądowa kontrola legalności działań instytucji zarządzającej w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona do kryterium legalności rozumianym stricte jako zgodność albo niezgodność oceny z prawem powszechnie obowiązującym i niesprzecznymi z nim postanowieniami systemu realizacji. Przypomina to kontrolę sądową decyzji uznaniowych czy też aktów opartych na opiniach biegłych, w ramach której sąd ocenia czy argumentacja organu nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu, instrukcji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wr 241/17, wyrok WSA w Opolu z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Op 113/17).

Podkreślić trzeba, że ustawa w zakresie polityki spójności nie określa innego kryterium sprawowania kontroli sądowej niż przewidziane w art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej projektu, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013r., sygn. akt: II GSK 2249/13, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem rzeczą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola prawa.

W procesie oceny projektów zgłaszanych do dofinansowania w ramach konkursów ogłaszanych na podstawie ustawy w zakresie polityki spójności oraz ustawy o rozwoju lokalnym realizacja wskazanych wyżej zasad ma znaczenia podstawowe. Z tego względu w jednoznaczny i jasny sposób muszą być określone warunki oraz zasady postępowania w przedmiocie wyboru projektów. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów.

Z powyższego wyprowadzić należy w szczególności obowiązek formułowania definicji i pojęć, do których odwołują się lub którymi posługują się dokumenty konkursowe – ze szczególnym uwzględnieniem kryteriów oceny projektów – w sposób jasny i niesprzyjający różnym ich interpretacjom. Ponadto, zasada przejrzystości zobowiązuje instytucje do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny wyboru projektów, a zasada rzetelności do dokonania tej oceny przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności wynikających z przedstawionej przez wnioskodawcę dokumentacji. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie pozwala bowiem właściwej instytucji na dowolność w załatwieniu sprawy. Nie można uznać dokonanej oceny, a co zatem idzie wyboru projektu, za dokonaną w sposób przejrzysty i rzetelny, jeżeli nie zawiera ona jasnego i popartego merytorycznymi argumentami uzasadnienia przyznanej projektowi liczby punktów. To bowiem uzasadnienie dokonanej oceny projektu jest wyłącznym źródłem wiedzy dla przedkładającego projekt, o tym w jaki sposób został on oceniony. Ocena przejrzysta i rzetelna, to nie taka która informuje wyłącznie o liczbie punktów przyznanych w ramach ocenianych kryteriów, ale taka która zawiera również wyczerpujące i rzeczowe argumenty uzasadniające przyznanie takiej, a nie innej liczby punktów. Ponadto podana w ocenie argumentacja musi odnosić się do przedstawianej w projekcie analizy poszczególnych kryteriów w zestawieniu z określoną przez oceniających instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu. Z tym wiąże się konieczność rzeczowego odniesienia faktów i argumentów wskazanych przez wnioskodawcę do przyjętych kryteriów oceny projektów. Zasady określone w art. 37 ust.1 ustawy w zakresie polityki spójności (tj. przejrzystości rzetelności i bezstronności) mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Na mocy art. 30a ustawy w zakresie polityki spójności znajdują one pełne zastosowanie w sprawach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność.

Wymogi stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi dla nich konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1550/17). Służy to gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów oceny, a w konsekwencji wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności, gdy chodzi o stosowane kryteria oceny projektów, niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17).

Jednakże w orzecznictwie trafnie podnosi się, że dla zapewnienia realizacji zasad: równego dostępu do pomocy oraz przejrzystości kryteriów stosowanych przy ocenie projektów, jak również rzetelności i bezstronności ich oceny (art. 37 ustawy w zakresie polityki spójności), konieczne jest, by formułowane przez właściwe instytucje zarzuty, na których opierają one negatywną ocenę projektu, były szczegółowo i w sposób niebudzący wątpliwości uzasadnione. Uzasadnienie informacji o wynikach oceny musi zawierać taką treść, aby spełnić swoją ustawową rolę, tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego środka zaskarżenia. Uzasadnienie zatem musi być zrozumiałe dla strony i wyraźnie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej projekt został oceniony negatywnie (por. np. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1051/13).

Wbrew zarzutom skargi organ w żaden sposób nie naruszył przepisów ustawy zobowiązujących do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Ocena kryteriów została skorelowana z merytoryczną zawartością wniosku i regulaminem konkursu. Została ona przedstawiona w części wstępnej uzasadnienia wyroku. Tych okoliczności skarżący nie podważył. Natomiast krytyka oceny danego kryterium, która została dokonana przez skarżącego, abstrahuje od ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W związku z tym przytoczone poglądy prawne, wynikające z przywołanych orzeczeń sądowych i doktryny prawniczej, nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy. Zostały one bowiem wyrażone na tle określonego stanu faktycznego i prawnego. Wszyscy uczestnicy konkursu podlegali tym samym rygorom. Przedmiotem protestu była między innymi niewłaściwa ocena punktacji przy kryterium 7 w ramach kryteriów wyboru. Tej oceny skarżący nie podważył w proteście. Natomiast przedmiotem skargi w tym punkcie jest samo kryterium 7, które zdaniem strony jest niejasne i nieprzejrzyste, co powoduje wątpliwości interpretacyjne. Te wątpliwości , jeżeli je skarżący miał, mógł wyjaśnić na etapie składania wniosku. IZ w odniesieniu do zarzutu niewłaściwej oceny kryterium 7 podała, że zgodnie z kartą oceny zgodności operacji z kryteriami wyboru operacji (załącznik nr 4 do Regulaminu Rady A.), aby otrzymać punkty (5 punktów) należało jednoznacznie wskazać zakres lub elementy kosztów stanowiące działania / urządzenia / technologie, które w minimum 50% dotyczą działań związanych z ochroną środowiska, przeciwdziałania zmianom klimatu. Analiza planowanego przez wnioskodawcę budżetu w ramach planowanej operacji wskazuje, że planowane koszty mają neutralny wpływ na środowisko (pakiet office, program do fakturowania, program do edycji filmów, ekran, dron, rower, kajak, telefon, gimbal, reklama i promocja, podłączenie Internetu, ławy, stoły krzesła, meble zewnętrze, lornetki, zestawy doświadczalne, mikroskop, kamera, karta pamięci, foto pułapka) lub wręcz negatywnie na nie wpływają (np. komputer, rzutnik, kosiarka, wykaszarka, podłączenie prądu). Nie można zatem mówić o spełnieniu warunku minimum 50% kosztów i działań mających dotyczyć działań prośrodowiskowych, w przypadku takich elementów budżetu, które co najwyżej są dla środowiska neutralne. Tym samym IZ nie mogła naruszyć art. 37 ustawy o realizacji. Skarżący we wniosku nie wskazał w jakim procencie działania związane z edukacją ochrony przyrody będą stanowiły ogół prowadzonej działalności, oraz w jaki sposób wpłyną pozytywnie na ochronę środowiska lub przeciwdziałania zmianom klimatu. Odnośnie zarzutu nr 2 i 3 petitum skargi organ wskazał, że wnioskodawcy mieli możliwość zapoznania się z warunkami udzielenia wsparcia jeszcze przed rozpoczęciem naboru. Zapewniono możliwość wniesienia uwag do kryteriów wyboru. Informacja o szkoleniu została opublikowana na stronie internetowej A. z siedmiodniowym wyprzedzeniem. Odnośnie zarzutu nr 4 petitum skargi organ podniósł, że nie był on zgłaszany w proteście.

Jak już zostało wskazane wcześniej instytucja rozpoznająca protest nie może wyjść poza treść środka zaskarżenia (protestu). W konsekwencji za bezprzedmiotowy należy uznać zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy o realizacji, a w szczególności naruszenia zasady równego dostępu oraz zasady bezstronności, z uwagi na zakwalifikowanie w ramach naboru wniosków, wniosku imiennie wskazanej osoby, która w dacie składania wniosku do A. była pracownikiem jednej z gmin A.. Zdaniem skarżącego, w przypadku gdyby Rada A. nie uwzględniała wniosku tej osoby, wniosek skarżącego zostałby pozytywnie zakwalifikowany do dofinansowania.

Sąd rozpoznający skargę na rozstrzygnięcie organu nie może wyjść poza treść protestu. Złożenie protestu uprawnia do kontroli oceny projektu w zakresie w nim wskazanym.

Sąd rozpoznający skargę na informację Zarządu Województwa , działającego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym "[...]" na lata 2014 - 2020 o nieuwzględnieniu protestu, uprawniony jest tylko do kontroli oceny projektu w zakresie wskazanym w proteście.

Z tych względów ocena protestu została przeprowadzona prawidłowo, dlatego Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. orzekł o oddaleniu skargi.