Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1354/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi A. W. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia całości akt - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z [...] grudnia 2011 r., którym orzeczono o odmowie udostępnienia spółce A. sp. z o.o., zwanej dalej "Spółką", całości akt sprawy w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu mieszkaniowej (jednorodzinnej i wielorodzinnej) wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną i usługami na częściach działek ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...] oraz na działkach ew. nr [...], [...], [...], [...] i na części działek ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...], położonych pomiędzy ul. [...] a ul. [...] w [...] W.

Uzasadniając postanowienie przywołano następujące uwarunkowania faktyczne i prawne:

- wobec brzmienia art. 73 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest w każdym stadium postępowania umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów; z treści przepisu wynika, że prawo to przysługuje wyłącznie podmiotowi, który ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. (tak np. NSA w sprawie o sygn. akt IV SA 1374/98 opubl. LEX nr 47904),

- w myśl art. 28 K.p.a. - stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek; oznacza to, że stroną postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 28 K.p.a., będzie osoba fizyczna lub też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie obowiązującego prawa może czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji; za stronę postępowania administracyjnego może być uznany jedynie podmiot, który - zgodnie z własną oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy - posiada interes prawny lub obowiązek, o których należy rozstrzygnąć przez wydanie decyzji administracyjnej; treścią pojęcia interesu prawnego jest publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, bo orzeka się o nich przez wydanie decyzji administracyjnej; cechami tego interesu będzie to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (tak: Borkowski w: Adamiak/Borkowski, KPA Komentarz, Warszawa 1998, Art. 27, Nb. 7); podobny pogląd reprezentowany jest również w orzecznictwie administracyjnym; np. w wyroku z 15 października 1998 r. (sygn. akt III SA 955/97 - niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że istotną cechą strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest to, że jest ona podmiotem własnych praw (interesów prawnych) lub obowiązków, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym; pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 K.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (podobne poglądy zostały również wyrażone np. w: postanowieniu NSA o sygn. akt Il SA 789/84, oraz wyrokach NSA o sygn. akt III SA 4729/97, II OSK 310/05 – ostatni dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),

- mając na uwadze pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym oraz przedstawiony sposób ustalenia kręgu osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego przymiot strony przysługuje osobom, które są użytkownikami wieczystymi bądź właścicielami nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji oraz użytkownikom wieczystym czy właścicielom nieruchomości, które znajdują się w polu oddziaływania planowanej inwestycji; przy tym - zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa - granice obszaru oddziaływania wyznacza oddziaływanie faktyczne, polegające w szczególności na emisji zanieczyszczeń, powodowaniu nadmiernego hałasu, a nawet utrudnianiu nasłonecznienia (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Op 445/07 - dostępny w CBOSA),

- w tym kontekście rozważając, czy użytkownikowi wieczystemu działki ew. nr [...] z obrębu [...], jako niegraniczącej bezpośrednio z terenem inwestycji (Spółce), przysługuje przymiot strony, uznano, że brak jest racjonalnych przesłanek pozwalających uznać, jakoby planowana inwestycja - polegająca na budowie zespołu zabudowy mieszkaniowej - miała oddziaływać na działkę ew. nr [...]; planowana inwestycja jest oddalona od tej nieruchomości o około 45 metrów, a nadto charakter planowanej inwestycji, nie wskazuje na możliwość oddziaływania na działkę ew. nr [...],

- również przytoczone przez odwołującego się przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1594 ze zm.), nie przesądzają o istnieniu po stronie spółki interesu prawnego do występowania w sprawie; art. 17 ust. 1 tejże ustawy, stanowi ogólny obowiązek, jednak jego wyrażenie w ustawie nie może upoważniać zobowiązanego do występowania w każdym postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości położonych w "okolicy"; Spółka natomiast nie wskazała, w jaki sposób planowana inwestycja miałaby oddziaływać na możliwości wywiązywania się z obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym,

- orzekając uwzględniono, że - po dokonaniu korekty granic terenu planowanej inwestycji przez inwestora pismem z 12 grudnia 2012 r. (k.36 akt organu I. instancji) - teren inwestycji nie graniczy bezpośrednio z działką ew. nr [...] należąca do Spółki.

W skardze na postanowienie zarzucono naruszanie przepisów

- postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy wadliwego postanowienia z [...] grudnia 2011 r., o odmowie udostępnienia całości akt sprawy dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji położonej pomiędzy ul. [...] a ul. [...], pomimo, że Spółka posiada przymiot strony w powyższym postępowaniu;

- art. 28 i 73 § 1 K.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 i art. 53 ust. 1 - 4 ustawy o transporcie kolejowym oraz § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz.U. Nr 153, poz. 955 ze zm.), poprzez błędną wykładnię tych przepisów i w konsekwencji wadliwe ustalenie, jakoby Spółka nie posiada interesu prawnego, a tym samym przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu mimo, że planowana inwestycja znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki ew. nr [...], będącej w użytkowaniu wieczystym Spółki, na której zlokalizowana jest czynna bocznica kolejowa, stale eksploatowana przez skarżącą, w związku z czym decyzja o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji powinna uwzględniać wymogi wynikające ze wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego - art. 17 ust. 1 i art. 53 ust. 1-4 ustawy o transporcie kolejowym, których celem jest zapewnienie między innymi bezpiecznej eksploatacji torów kolejowych, usytuowania budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic kolejowych i przejazdów kolejowych w odległości niezakłócającej ich eksploatacji, działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, a także niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego;

- art. 7, 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez organ analizy pod kątem występowania interesu prawnego spółki w kontekście jej obowiązków, wynikających z ustawy o transporcie kolejowym, jako użytkownika bocznicy kolejowej, która położona jest na nieruchomości znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której planowana jest lokalizacja inwestycji i które uzasadniają interes prawny w udziale Spółki w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji;

- art. 6 i 8 K.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ II. Instancji, wydając zaskarżoną decyzję, i w konsekwencji nieuwzględnienie słusznego interesu spółki, co stanowi działanie organu, które podważa zaufanie strony do organów administracji publicznej;

- art. 10 § 1 K.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym również brak umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, przed wydaniem decyzji organu II. Instancji; organ nie powiadomił skarżącej stosownym pismem o możliwości przedstawienia twierdzeń i wniosków, w tym również wniosków dowodowych, w związku ze złożonym odwołaniem Spółki, skutkujące pozbawieniem strony możliwości ustosunkowania się do niniejszej sprawy, przedstawienia własnych twierdzeń i wniosków;

- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez sporządzenie ogólnego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji; nie wyjaśnienie przez organ przyczyn odmowy Spółce uznania jej za stronę postępowania; przywołane zostały mianowicie przykłady orzecznictwa sądów administracyjnych, bez wymaganego w tym przypadku ich powiązania ze stanem faktycznym rozpoznawanej sprawy,

- prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- § 2 pkt 4 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588), zwanego dalej "rozporządzeniem o nowej zabudowie", poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu i - w konsekwencji - nieprawidłowe wyznaczenie obszaru analizowanego, przez pominięcie działki ew. nr [...], będącej w użytkowaniu wieczystym Spółki;

- art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie występującego w obszarze oddziaływania inwestycji sposobu zagospodarowania działki ew. nr [...], która stanowi teren kolejowy, a tym samym nieuwzględnienie uzasadnionych i słusznych interesów Spółki;

- art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie i - w konsekwencji - pozbawienie Spółki prawa ochrony własnego interesu prawnego w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji położonej na działkach będących w bliskim otoczeniu działki ew. nr [...], której użytkownikiem wieczystym jest skarżąca;

- art. 61 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia, które nie spełnia wymogu określonego tym przepisem, naruszając tym samym zasadę dobrego sąsiedztwa i godząc w istniejący ład przestrzenny, jak również nieuwzględnienie przepisów odrębnych, tj. przepisów ustawy o transporcie kolejowym, które organ powinien był wziąć pod uwagę w kontekście późniejszego stosowania przepisów prawa budowlanego, w tym wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in.:

- Spółka interes prawny występowania w postępowaniu, jako strona wywodzi z art. 17 ust. 1 jak również art. 53 ust. 1-4 ustawy o transporcie kolejowym; przepisy te - stanowiące materialnoprawną podstawę interesu prawnego Spółki - nakładają na Spółkę obowiązek spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych zapewniających bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego, bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych, ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska; uwzględnienie tych przepisów w decyzji o warunkach zabudowy odgrywa tym większą rolę, że działka ew. nr [...], która w rejestrze gruntów oraz w księdze wieczystej założonej dla tej nieruchomości oznaczona jest jako teren kolejowy, znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonej przez wnioskodawcę zabudowy mieszkaniowej; interes prawny Spółki łączy się z obowiązkiem uwzględnienia nakazów określonych w § 9 rozporządzenia w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych; w świetle tej regulacji, inwestycje budowlane powinny mieć na uwadze zachowanie odpowiednich wskazanych w rozporządzeniu odległości obiektów budowlanych od toru kolejowego oraz obowiązek utworzenia pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej; rozporządzenie wskazuje, między innymi, że rodzaj zastosowanych elementów ochrony akustycznej i ich odległość od linii kolejowej, powinny wynikać z analizy uciążliwości powodowanych w środowisku hałasem emitowanym na danym odcinku linii kolejowej, zapewniać właściwy efekt ochrony akustycznej oraz uwzględniać szereg okoliczności takich jak i) przeznaczenie terenu wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego; ii) warunki i typ obszaru, przez który przebiega linia kolejowa; iii) położenie niwelety linii kolejowej (wykop, nasyp); iv) charakter zabudowy terenu, przez który przebiega linia kolejowa; v) prędkość pociągów, ich częstotliwość i rodzaj; z kolei drzewa i krzewy, elementy ochrony akustycznej oraz zasłony odśnieżne w sąsiedztwie przejazdów i przejść kolejowych powinny być usytuowane w odległości zapewniającej warunki widoczności przejazdów i przejść, określone w przepisach o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych z drogami publicznymi i ich usytuowanie; zgodnie z rozporządzeniem, roboty ziemne mogą być wykonywane w odległości nie mniejszej niż 4 m. od granicy obszaru kolejowego; ponadto, wykonywanie robót ziemnych w odległości od 4 do 20 m. od granicy obszaru kolejowego powinno być każdorazowo uzgadniane z zarządcą infrastruktury; zagospodarowanie terenu planowanej inwestycji, w bezpośrednim sąsiedztwie terenu kolejowego, powinno uwzględniać szereg przepisów powszechnie obowiązujących, których celem jest przede wszystkim zapewnienie bezpiecznej eksploatacji torów kolejowych, jak również zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom nieruchomości sąsiadujących z terenem kolejowym; na tym też polega oddziaływanie inwestycji względem nieruchomości skarżącej; szczegółowe uwzględnienie powyższych warunków, w ramach planowanej inwestycji, odbywa się na etapie postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, jednakże decyzja o pozwoleniu na budowę, powinna być zgodna z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy,

- kontrolę wykonywania obowiązków w zakresie bezpieczeństwa transportu kolejowego, wykonuje Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, który między innymi wydaje świadectwa bezpieczeństwa budowli i urządzeń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i nakłada obowiązki wynikające z prawa materialnego - art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym; przepisy ustawy o transporcie kolejowym nakładają tym samym na Spółkę obowiązek ich przestrzegania w przypadku planowanej zabudowy w sąsiedztwie terenu kolejowego; Spółka przedłożyła aktualne świadectwo bezpieczeństwa (nr [...]) wydane przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego dla bocznicy kolejowej Spółki, które potwierdza, że skarżąca spełnia wymagania w zakresie właściwego utrzymania bocznicy kolejowej, bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego i bezpiecznej eksploatacji pojazdów kolejowych w obrębie bocznicy kolejowej, z wyłączeniem przewozu towarów niebezpiecznych,

- zabieg ograniczenia terenu inwestycji poprzez odsunięcie granic tego terenu od granic działki ew. nr [...] stanowi działanie celowe, skierowane wyłącznie na eliminację Spółki z kręgu stron postępowania; działanie to, o charakterze technicznym i formalnym, stanowi w istocie próbę obejścia przepisów prawa znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie; ewidentnie działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...], na których planowana jest inwestycja, bez względu na to czy inwestycja dotyczy części czy całości tych działek, nadal graniczą z działką ew. nr [...] z obrębu [...], a Spółka ma prawo i interes prawny uzasadniający jej udział w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczących tych działek; brak jest przepisów, które przyznają przymiot strony postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy wyłącznie uprawnionym do działek bezpośrednio przylegających do terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym wnioskodawcy; w istocie o tym, czy Spółka ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu, nie decyduje wyłącznie okoliczność bezpośredniego sąsiedztwa działek, ale posiadanie interesu prawnego w obrębie tzw. obszaru analizowanego; zgodnie z tezą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 1190/06 (dostępny w CBOSA) "za działkę sąsiednią w rozumieniu art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy rozumieć każdą działkę znajdującą się w obszarze analizowanym wyznaczonym w sposób określony w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skoro według § 2 pkt 2 tego rozporządzenia, dla ustalenia wymagań nowej zabudowy i zagospodarowania analizuje się funkcje oraz cechy zabudowy i zagospodarowania w obszarze analizowanym, a nie tylko na działkach graniczących z działką projektowaną do zabudowy."; w wyroku o sygn. akt II OSK 1732/07 (dostępny w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazuje, że "uprawnienie do bycia stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy nie jest sztywno i bezwzględnie zastrzeżone wyłącznie dla właścicieli (użytkowników wieczystych") działek graniczących z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy (...) skrajnie wąskie (restrykcyjne) wyznaczenie przez organy administracyjne I i II instancji kręgu stron postępowania w sprawie warunków zabudowy jest rażąco sprzeczne z art. 61 w związku z art. 54 pkt 2 lit. d PlanZagospU i w związku z art. 28 KPA, a ewentualne przyjęcie takiej interpretacji otwierałoby drogę do nadużyć."; rozumowanie prezentowane przez stronę potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 1914/08 (dostępny w CBOSA) gdzie wskazano, że "Dysponowanie prawem rzeczowym do terenu inwestycji, bądź też do terenu sąsiedniego w postaci prawa własności bądź też prawa użytkowania wieczystego powoduje, iż podmiot tego prawa ma chroniony przepisami prawa materialnego interes prawny w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Interes taki nie występuje, gdy danej osobie nie przysługuje prawo rzeczowe, a jedynie roszczenie o ustanowienie tego prawa w przyszłości.".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prezentowaną w zaskarżonym akcie.

W trakcie rozprawy (k. 48) Pełnomocnik Spółki stwierdził, że nawet realizacja przedsięwzięcia w odległości 45 m. od granicy jej działki, może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu eksploatującego bocznicę kolejową. W ocenie Spółki, przy aktualnym natężeniu przewozów, nawet przy takim oddaleniu zabudowy, mogłoby dochodzić do przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach podlegających zabudowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

W sprawie bezsporne są jej uwarunkowania:

- faktyczne: działki, gdzie ma być realizowana inwestycja, w istocie przylegają do nieruchomości pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółki, gdzie eksploatowana jest bocznica, a inwestycja ma być realizowana w odległości nie mniejszej niż 45 m od granic działki Spółki i

- prawne – w kontekście brzmienia regulacji, które mogą znajdować zastosowanie w sprawie.

Trafne jest stanowisko organu administracji, w szczególności w kontekście wyjaśnienia pojęcia interesu prawnego w sprawie administracyjnej. Z uwagi na szczegółowe zreferowanie, ponowne jego powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje je za własne.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy wskazać dodatkowo, co następuje.

W orzecznictwie administracyjnym istotnie ukształtowało się stanowisko, że właściciel nieruchomości przyległej do działki, gdzie ma być realizowane przedsięwzięcie, co do zasady jest stroną postępowania w przedmiocie warunków zabudowy, przy czym w pewnych przepadkach stroną takiego postępowania mogą być także podmioty dysponujące nieruchomościami położonymi w dalszej odległości (niegraniczące bezpośrednio). W tym zakresie trafnie w skardze przywołano orzecznictwo obrazujące ten stan rzeczy. Z uwagi na fakt, że zakres praw przysługujących użytkownikowi wieczystemu, w kontekście gwarancji procesowych ochrony jego interesu w procesie inwestycyjnym, jest w istocie identyczny, do przyznanego właścicielowi nieruchomości, dalsze rozważania Sądu będą odnoszone do sytuacji właściciela, a trzeba uwzględnić, że w identycznej znajduje się Spółka – będąca użytkownikiem wieczystym.

Wskazane wcześniej stanowisko prezentowane przez judykaturze wynika z następujących uwarunkowań. Mianowicie źródłem interesu prawnego właścicieli (analogicznie, jak wskazano użytkowników wieczystych) nieruchomości przyległych, a czasem także bezpośrednio niegraniczących z terenem inwestycji jest to, że w wyniku wydania decyzji o warunkach zabudowy, która dotyczy zagospodarowania działki sąsiedniej, może potencjalnie dojść do ograniczania zakresu możliwości korzystania z normatywnie chronionych praw, przysługujących właśnie właścicielowi. Uprawnienia te – jak wskazano wywodzone z konkretnego aktu normatywnego – ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121), zwanej dalej "K.c.", - wynikają w szczególności z treści art. 140 i 144 Kodeksu (gdy chodzi o użytkownika wieczystego – art. 233), przy czym ochrona tych uprawnień jest odzwierciedlona m.in. w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W istocie bowiem zakres nieskrepowanego wykorzystania nieruchomości może być uzależniony od zagospodarowania sąsiedniej - np. możliwość użytkowania zgodnie z przeznaczeniem działki mieszkalnej czy rekreacyjnej, z uwagi na wpływ określonych uciążliwości - immisji z nieruchomości sąsiedniej. Generalnie, ponieważ szereg rodzajów oddziaływań nie pozostaje w realnym związku z wyznaczanymi na mapach geodezyjnymi granicami działek (determinujących także zwykle granice nieruchomości), koncepcja oparta na załażeniu że stroną postępowania jest zawsze właściciel nieruchomości przyległej, zaś jedynie w pewnych przepadkach nieruchomości niegraniczącej, wynika ze względów czysto praktycznych. Nie znajduje zakorzenienia w żadnych przepisach, lecz jest w praktyce aprobowana, bowiem - w większości przypadków - spełnia swoją rolę – realnie zapewnienie udziału w postępowaniu podmiotom, które mają w istocie interes prawny (tzn. nowa zabudowa istotnie może wpływać na ich chronione prawa), są więc jego stronami. Znajduje to odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym, gdzie wskazuje się w analogicznych sprawach (dotyczących oceny interesu prawnego przy decyzjach o pozwoleniu na budowę) m.in. wprost "O interesie prawnym właściciela nie decyduje bowiem fakt, że dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą, lecz to że jednak z nich znajduje się w strefie odziaływania inwestycji lokalizowanej na drugiej działce." (patrz wyrok NSA o sygn.. akt II OSK464/07 dostępny w CBOSA). Bez znaczenia, że pogląd ten formułowany jest na gruncie spraw, gdzie wywodzono interes prawny właścicieli nieruchomości nieprzylegających bezpośrednio do terenu inwestycji. Istotne, w czym upatrywane jest źródło interesu prawnego.

Nie można wykluczyć również sytuacji, że interes prawny właściciela nieruchomości sąsiedniej będzie wynikać z innych przesłanek niż potencjalne uciążliwości, jakie mogą być skutkiem zagospodarowania działki inwestycyjnej. Mianowicie w istocie, prawnie chroniona możliwość korzystania przez niego z jego nieruchomości, zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczaniem, zostanie ograniczona na skutek określonego zagospodarowania działek sąsiednich z innych przyczyn niż oddziaływania fizyczne. W takim przypadku ochrona praw włsciciela nieruchomości przed tego rodzaju skutkami zagospodarowania działki sąsiedniej musi wynikać z odpowiedniej regulacji o charakterze materialnoprawnym, z której wywodzić by można uprawnienie do ochrony jego interesu. Także w przypadku istnienia takiej normy, podstawowym i bardzo pomocnym kryterium dla oceny istnienia interesu prawnego może być kwestia czy chodzi o podziałkę graniczącą z terenem planowanej inwestycji. Trzeba mieć jednak na uwadze, że kwestia granic geodezyjnych nie zawsze musi mieć znaczenia przesądzające.

Powyższe uwagi determinują wniosek, że skoro źródłem interesu prawnego może być wyłącznie kwestia wpływu zagospodarowania działki inwestycyjnej na możliwość wykonywania, chronionych stosownymi normami materialnymi, praw na działkach sąsiednich, może być tak, że wpływ taki będzie dotyczył nieruchomości, które bezpośrednio nie graniczą z działka inwestycyjną. Nie można jednak a priori wykluczyć także sytuacji odwrotnej - gdy sposób zagospodarowania danej działki z założenia, wobec realnych uwarunkowań danej sprawy (rodzaju inwestycji, przesądzonych i znanych warunków jej realizacji) nie będzie mógł mieć wpływu na wykonanie uprawnień właściciela konkretnej nieruchomości, bezpośrednio graniczącej z działką ewidencyjną, gdzie ma być realizowana inwestycja. O kwestii, kto ma interes prawny w sprawie, nie może bowiem ostatecznie przesądzać w istocie to, jakie są kształty działek ewidencyjnych: inwestycyjnej oraz przyległych, lecz na czyje prawa lub obowiązki może wpływać w istocie zagospodarowanie działki, gdzie ma być realizowane przedsięwzięcie, bądź tylko jej stosownego fragmentu.

Odnosząc powyższe uwagi do sprawy rozpoznawanej trzeba stwierdzić, co następuje.

Z uwagi na daleko idące związanie organu administracji wnioskiem inwestora o ustalenie warunków zabudowy w takim znaczeniu, że nie może on wskazać obowiązku realizacji przedsięwzięć w szerszym zakresie niż wnosi o to inwestor (stanowiłoby to ustalanie warunków zabudowy niejako z urzędu), o ile z treści żądania wynikają konkretne granice realizacji inwestycji, inne niż działki inwestycyjnej (zakreślone, w myśl art. 52 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), dopuszczalne jest dokonanie przez organ administracji oceny, że sposób planowanego zagospodarowania działki inwestycyjnej nie może mieć wpływu na wykonywanie praw do konkretnych działek sąsiednich. Należy odnotować, że analizę realnego potencjalnego odziaływania planowanego zagospodarowania nieruchomości na możliwość wykonywani praw na działkach sąsiednie musi dokonać organ indywidualnie z urzędu w istocie w każdej sprawie, także dlatego że - jak wskazano na wstępie (co odnotowano również w skardze) - nie jest sporne w doktrynie i judykaturze, iż zakres oddziaływań może nie dotyczyć tylko działek graniczących, a więc status strony może mieć również właściciel działki niegraniczącej z inwestycyjną.

W rozpoznawanej sprawie inwestycja ma być realizowana na szeregu działek, przy czym część z nich (akurat przylegające do nieruchomości spółki) ma kształt mocno wydłużony (proporcja szerokości do długości) i - co nie sporne właśnie te działki wąskim bokiem stykają się z nieruchomością Spółki po stronie południowej i północnej – bowiem inwestycja, objęta wnioskiem, ma być realizowana na dwu terenach. W ocenie spółki, sam fakt graniczenia z działkami inwestycyjnymi ma rodzić po jej stronie uprawnienia do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Tego rodzaj stanowisko nie ma oparcia w przepisach prawa i jest też w istocie nieracjonalne. Interes prawny można bowiem wywodzić wyłącznie z uprawnień osadzonych w przepisach prawa materialnego, nie zaś wyłącznie z określonego stanu faktycznego, gdzie działki inwestycyjne, przyległe do nieruchomości spółki mają charakterystyczny, wydłużony kształt. Nieracjonalne byłoby przyjęcie, że udział w postępowaniu (wywodzony z interesu prawnego) może pozostawać w związku z samym kształtem nieruchomości inwestycyjnej a właściciel nieruchomości może bronić swojego interesu w stosunku do analogicznych inwestycji realizowanych w różnych odległościach od granic jego działki bez związku z ich potencjalnym oddziaływaniem, lecz w wobec kształtu działek inwestycyjnych. Strona skarżąca wywodzi w danej sprawie, że zagospodarowanie działki przyległej, nawet w znacznej odległości, może mieć wpływ na wykonywanie przez nią praw własności (tu w zakresie eksplantacji bocznicy kolejowej), pomijając, że o ile w analogicznej odległości byłyby realizowane te same inwestycje, lecz na działkach o innym kształcie (niegraniczące z nieruchomością spółki), prawa strony mogłyby być wywodzone także jedynie w oparciu o wykazanie bezpośredniego wpływu zagospodarowania działki inwestycyjnej na możliwości wykonywania chronionych normatywnie praw do działki spółki. W ocenie Sądu, wobec konkretnych uwarunkowań sprawy – szczególnie wydłużony kształt działek inwestycyjnych oraz niekwestionowanej znacznej odległości do najbliższego terenu, gdzie może być faktycznie realizowana inwestycja (wskazany we wniosku po stronie południowej od działki Spółki – natomiast planowana inwestycja po północnej stronie, znajduje się w jeszcze w większej odległości) - uprawnione było przyjęcie przez organy administracji, że interes prawny nie może być w danej sprawie wywodzony wyłącznie z faktu graniczenia z działkami inwestycyjnymi, lecz musi wynikać z rzeczywistego potencjalnego związku pomiędzy planowanym zagospodarowaniem fragmentów działek inwestycyjnych (tu zabudowa mieszkaniową) a możliwością wykonywania chronionych ustawą praw właściciela działki przyległej.

Sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie - wbrew wywodom skargi - nie ma miejsca.

Bezspornie planowana zabudowa mieszkaniowa, gdy chodzi o jej bezpośrednie odziaływania fizyczne (immisję), nie może mieć wpływu na możliwość wykorzystania linii kolejowej (bocznicy). Zgodzić się z kolei trzeba ze Stroną skarżącą, że jej interes prawny mógłby być upatrywany w tym, że będąc jednocześnie zarządcą linii kolejowej ma obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa przewozów (co do aktualnego spełniania wymagań w tym zakresie przedłożono stosowne dokumenty). Zagospodarowanie terenów przyległych może bowiem, co do zasady, skutkować uniemożliwieniem dokonywania przewozów, w kontekście samego bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Jednak w rozpoznawanej sprawie, przy niekwestionowanej odległości potencjalnej najbliżej zabudowy (45 m.) żadne sytuacje potencjalnych zagrożeń (brak możliwości zachowania odległości od skrajni torów z uwagi na bezpieczny przejazd pociągów, w tym widoczność, koniczność umieszczenia infrastruktury towarzyszącej, jak ekrany akustyczne, osłony przeciwśnieżne, pasy przeciwpożarowe) nie zostały w ogóle uprawdopodobniona przez Stronę skarżącą ani na etapie postępowania administracyjnego a także po wniesieniu skargi. Także ustanowione normatywnie sztywne odległości statuujące pewne ograniczenia, co do swobodnego wykorzystania terenów w pobliżu linii kolejowych (4 i 20 m.) nie mogą zostać przekroczone z uwagi na odległości planowanej inwestycji. Nie sposób natomiast podzielić stanowiska Spółki, jakoby wynikające z przepisów prawa materialnego (w tym ustawy o transporcie kolejowym i aktów wykonawczych) obowiązki zarządcy, m.in. eksploatacji linii kolejowej zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska, w tym nie przekraczania dopuszczalnych poziomów hałasu, mogły także kreować uprawnienia do ochrony przed zabudową działek sąsiadujących z linią kolejową. To podmiot eksploatujący linię kolejową musi zapewnić, aby nie dochodziło do przekraczania dopuszczalnych standardów jakości środowiska poza terenem, do którego ma tytuł prawny i - wyłączywszy przypadek, gdy ustanowiono obszar ograniczonego użytkowania, w myśl art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.), co w danej sprawie nie miało miejsca - powinność ta nie może być realizowana poprzez żądanie ograniczenia wykorzystania terenów przyległych przez osoby trzecie. W tym kontekście są bez znaczenia przywołane w skardze przepisy prawa materialnego, w zakresie reguł wykonywania transportu kolejowego (szeroko zreferowane w skardze), bowiem nie modyfikują one zasad ogólnych, wskazanych w art. 139 i 174 ustawy - Prawo ochrony środowiska. To zarządca linii kolejowej (analogicznie inne podmioty prowadzące działalność transportową, lecz również przemysłową – art. 138 i 144 wskazanej ustawy) zapewnia spełnianie standardów, natomiast nie ogranicza to praw osób trzecich, co do swobody zabudowy nieruchomości sąsiednich. Stąd zarządca nie może wywodzić swojego interesu prawnego z tego, że zabudowa terenów przyległych mogłaby prowadzić do konieczności poniesienia kosztów w celu spełnienia dodatkowych wymagań. Jego prawa w tym zakresie nie są chronione, bowiem eksploatując linie kolejową, także na terenie wcześniej niezurbanizowanym, nie nabył prawa podmiotowego do niejako nie bycia związanym standardami na terenach sąsiednich, tylko dlatego że w istocie - w myśl art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska - poza wyjątkami, dla terenów niezabudowanych nie są stanowione standardy jakości środowiska, gdy chodzi o poziomy hałasu. Stąd zabudowa terenów przyległych nie może ograniczyć Spółce, w tym kontekście, przysługujących jej obecnie praw (chybiony zarzut naruszenia art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), ani też nie może prowadzić do uchybienia obowiązkowi poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania planowanej zabudowy, uzasadnionych interesów osób trzecich (chybiony zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowalne w zw. z art. 55 i 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), choć może wywołać dla niej określone skutki faktyczne. Jednak interes faktyczny w odróżnieniu od prawnego nie stanowi o posiadaniu statusu strony, w myśl art. 28 K.p.a.

Wobec wskazanych wyżej uwarunkowań, nie są trafne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, co do braku właściwego wyjaśnienia sprawy, uzasadnienia orzeczenia, czy w końcu utrzymania w mocy wadliwego aktu.

Odnosząc się do pozostałych argumentów skargi należy wskazać, że są one niezasadne z następujących przyczyn:

- Sąd nie podziela prezentowanego czasem w orzecznictwie poglądu, jakoby status strony pozostawał w rzeczywistym związku z lokalizacją nieruchomości na terenie objętym analizą urbanistyczną, sporządzaną w myśl rozporządzenia o nowej zabudowie; podkreślenia wymaga, że celem sporządzenia analizy jest ocena uwarunkowań urbanistycznych, wynikających z istniejącej już zabudowy, nie zaś ocena czyjego interesu prawnego z punktu widzenia ochrony praw właścicieli dotyczy postępowanie; dodatkowo rozporządzenie wskazuje minimalne granice analizy (§ 3), nie sposób zaś wywodzić z przepisu o charakterze procesowym (reguluje zasady sporządzania dokumentacji służącej ocenie stanu faktycznego – uwarunkowań urbanistycznych) interes prawny; w tym kontekście, jako niepozostający w związku z meritum sprawy – czy skarżąca Spółka jest stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy - nietrafny jest także zarzut, jakoby wadliwie sporządzono analizę, lub oceniono spełnienie warunku dobrego sąsiedztwa oraz wymagań wynikających z przepisów szczególnych (art. 61 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym),

- zarzut naruszania uprawnienia strony do udziału w postępowaniu nie został powiązany z żadnym skutkiem, gdy chodzi o nie wyjaśnienie istotnych okoliczności, które - o ile Strona w postępowaniu uczestniczyłaby - zostałyby ocenione odmienne; także na etapie skargi Spółka nie ujawniła faktów ani dokumentów na ich potwierdzanie, które mogłyby być istotne w sprawie, w kontekście jej istotnych aspektów; z kolei Sąd może uwzględnić, jako przesłankę uchylenia zaskarżonego aktu, wyłącznie naruszenie przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); w danym przypadku nie zostało to uprawdopodobnione, stąd ocena przez Sąd zarzutu (czy doszło w tym zakresie do uchybień) jest zbędna,

- skoro chybiony jest zarzut naruszenia art. 28 K.p.a., nie jest trafny, pozostający z nim w związku, zarzut naruszenia art. 73 § 1 Kodeksu.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.