Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 877/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 i art. 3 oraz art. 39
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 22 czerwca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 625/16 w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 625/16 oddalił skargę P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

P.P. wnioskiem z dnia 18 stycznia 2016 r. zwróciła się do Prezydenta [...] o udzielenie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem m.in. na zakup żywności.

Prezydent [...] decyzją z dnia 17 lutego 2016 r. nr [...] przyznał P.P. świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 300 zł jednorazowo w miesiącu lutym 2016 r. z przeznaczeniem na miesiące: luty, marzec i kwiecień 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji podał, że na podstawie przeprowadzonego w dniu 5 lutego 2016 r. wywiadu rodzinnego oraz zebranej w sprawie dokumentacji ustalił, że wnioskodawczyni mieszka z matką, z którą prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych własnych dochodów. Wskazał, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta Stołecznego Warszawy nr LXXVI/1966/2014 z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie podwyższenia kwot kryteriów dochodowych uprawniających do zasiłku celowego z pomocy społecznej w zakresie dożywiania (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2014 r., poz. 1454) oraz uchwałą Rady Ministrów nr 221 z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014 – 2020" (t.j.: M.P. z 2015 r., poz. 821), organ jest uprawniony do przyznania pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności realizowanego w ramach w/w programu. Wysokość przyznanego świadczenia zależy od uznania organu wydającego decyzję. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy wziąć pod uwagę w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc. Ośrodek pomocy społecznej dysponuje w roku bieżącym ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielone na liczne grono osób wymagających wsparcia. Organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej wysokości. Na podstawie materiałów zebranych w sprawie ustalił, iż z uwagi na długotrwałą chorobę oraz deklarowany brak własnego źródła dochodu P.P. spełnia warunki do przyznania zasiłku celowego na zakup żywności.

Na skutek wniesienia przez P.P. od powyższej decyzji odwołania, sprawę rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, które decyzją z dnia 24 marca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a."), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podało, że zasiłek celowy o którym mowa w art. 36 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm., dalej w skrócie "u.p.s."). jest jednym ze świadczeń z pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 39 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Organ odwoławczy ustalił, że P.P. ma [...] lat, mieszka wraz z matką oraz prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną i nie podejmuje pracy ze względu na zły stan zdrowia, spowodowany wypadkiem komunikacyjnym. Z dołączonych przez stronę do akt sprawy kopii dokumentów wynika, iż powyższe zdarzenie spowodowało jej długotrwałą chorobę i niepełnosprawność, to jednak w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest orzeczenia w sprawie ustalenia stopnia jej niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika natomiast, iż została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do dnia 30 kwietnia 2015 r., lecz od orzeczenia w tej sprawie złożyła odwołanie a także nowy wniosek o uznanie niepełnosprawności. P.P. nie uzyskuje żadnego dochodu, wobec czego w jej przypadku kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej nie jest przekroczone.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że udzielenie odwołującej się pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności jest uzasadnione. Potrzeba ta mieści się w zakresie celów pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 u.p.s.). i możliwości finansowych Ośrodka, które są ograniczone z uwagi na konieczność rozdysponowania posiadanych środków w sposób umożliwiający udzielenie wsparcia wszystkim potrzebującym. Ponadto podało, że z urzędu posiada wiedzę, że P.P. stale korzysta ze wsparcia udzielanego z pomocy społecznej, zaś jej działanie ma na celu uczynienie z tego tytułu źródła swego stałego dochodu. Korespondencja kierowana do organu pierwszej instancji, jak i treść odwołania, wskazuje, iż wyżej wymieniona jest osobą prezentującą skrajnie roszczeniowe podejście do życia, oczekującą, iż wszelkie jej potrzeby życiowe zostaną pokryte ze środków pomocy społecznej, a więc pochodzących ze środków publicznych, zaś winą za swe trudne położenie ekonomiczne obarcza personel zatrudniony w Ośrodku.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o jej uchylenie, zarzucając organom brak kompetencji oraz świadome i celowe szkodliwe działanie na jej rzecz. Podniosła szereg zarzutów skierowanych do pracowników organu pomocy społecznej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że w rozpoznawanej sprawie skarżącej została przyznana pomoc w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", przewidzianego w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259). Stosownie do treści art. 3 i art. 5 tej ustawy, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, określonego w ustawie o pomocy społecznej. W świetle art. 7 cyt. ustawy, do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Z przepisów u.p.s. wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za udzielenie pomocy. Decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o jego wysokości ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenia. Nie zawsze też świadczenie przyznane zostanie w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o nie.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżąca spełnia przesłanki określone w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r., uprawniające ją do uzyskania pomocy w zakresie dożywiania. Skoro organ oceniając z jednej strony sytuację materialną i osobistą wnioskodawczyni, a z drugiej strony własne możliwości finansowe – w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc i zgłoszonych przez nich żądań - uznał, że istnieje możliwość przyznania skarżącej świadczenia pieniężnego na zakup żywności w kwocie 300 zł na miesiąc luty, marzec i kwiecień 2016 r., to tego rodzaju decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Zaskarżona decyzja została wydana w granicach uznania administracyjnego, które obejmuje prawo do rozważenia hierarchii zgłaszanych potrzeb, jakie należy ustalić w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy orzekające w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego wynikającego z treści art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., przyznając skarżącej zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 300 zł. Powołany przepis określa możliwość przyznania zasiłku celowego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, jednakże nie nakazuje organowi pomocy społecznej przyznania tego świadczenia w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę. Świadczenia z pomocy społecznej mają charakter jedynie pomocniczy, tzn. są przyznawane w zakresie, w jakim osoby ubiegające się o ich przyznanie same we własnym zakresie nie są w stanie ich zapewnić. Jednocześnie Ośrodek ma ograniczone możliwości finansowe, przy czym skarżąca nie została pozbawiona pomocy, korzysta ona bowiem z pomocy społecznej regularnie. Organy przyznając przedmiotowy zasiłek w określonej wysokości nie pozbawiły skarżącej pomocy, a jedynie miarkując środki finansowe, jakimi dysponowały oraz uwzględniając jej sytuację, jak również potrzeby innych osób ubiegających się o pomoc, ograniczyły ją do kwoty, jaką mogły przyznać.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła P.P., reprezentowana przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, pomimo naruszenia przez organy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 3 i 4 oraz art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm., dalej w skrócie "u.p.s."), polegające na przyznaniu świadczenia w wysokości 300 zł na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", którego forma i rozmiar nie są odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz nieuwzględnienie przy podejmowaniu decyzji (biorąc również pod uwagę formę i rozmiar świadczeń przyznanych pozostałymi decyzjami) okoliczności sprawy dotyczącej skarżącej oraz jej uzasadnionych potrzeb;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez utrzymanie w mocy wydanych w niniejszej sprawie decyzji, pomimo, iż naruszały one przepisy postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., które to naruszenia polegały na niedokonaniu analizy całokształtu okoliczności, niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego w sprawie i nie wzięciu pod uwagę wszystkich okoliczności i dowodów w sprawie, w tym m.in.: wniosku lekarza o sfinansowanie kosztów leczenia; okoliczności, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną; konieczności przestrzegania specjalnej diety zaleconej przez lekarza oraz zarzutów skarżącej wobec pracowników pomocy społecznej, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym uznaniu, że:

a) pomoc przyznana zaskarżonymi decyzjami i przyznanie zasiłku na zakup żywności w kwocie 300 zł na trzy miesiące uwzględnia trudną sytuację materialną skarżącej;

b) przyznanie skarżącej kwoty 300 zł na trzy miesiące (luty, marzec i kwiecień, co oznacza 3,33 zł dziennie) nie przekracza granic uznania administracyjnego;

c) regularne korzystanie przez skarżącą z pomocy społecznej w zakresie pożywienia i innych podstawowych potrzeb uzasadnia odmowę przyznania zasiłku celowego na zakup żywności we wnioskowanym zakresie;

d) wniosek skarżącej o przyznanie kwoty pieniężnej na zakup jedzenia dąży do uczynienia z pomocy społecznej stałego dochodu.

Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, nieopłaconych w całości, ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczyła argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych zarzutów. Podała, że świadczenie, o którego przyznanie wnioskowała, miało służyć zaspokojeniu jej niezbędnych potrzeb bytowych, a jego zakres, forma i rodzaj miały być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Wysokość tych kosztów została przez nią wykazana wnioskiem lekarza o sfinansowanie kosztów leczenia, który wymienia następujące koszty: dieta lecznicza 1.200 zł; leki i zioła 600 zł; prywatne zabiegi leczniczo – rehabilitacyjne 2.400 zł. Organy przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie uwzględniły okoliczności sprawy oraz jej uzasadnionych potrzeb, które były im znane, tj. przede wszystkim: niepełnosprawności; konieczności specjalnej diety zaleconej przez lekarza; braku środków do życia (nieprzyznanie skarżącej zasiłku stałego, brak stałego dochodu – jedyną formą "stałego" dochodu jest zasiłek przyznany skarżącej na pierwsze półrocze 2016 r.). Ponadto wskazała, że regularnie stara się o przyznanie zasiłku okresowego, który jako osobie niepełnosprawnej, bezsprzecznie się jej należy. Zdaniem autora skargi kasacyjnej aktywność P.P. w poprawie jej bytu polega m.in. na staraniu o poprawę zdrowia – tak, aby możliwe było podejmowanie przez nią aktywności zawodowej. Próbuje to osiągnąć zasięgając porad lekarzy specjalistów m.in. w zakresie właściwego żywienia i rehabilitacji, leczenia i leków i zdobywając środki na wdrożenie tych zaleceń w życie. Sytuacja życiowa skarżącej kasacyjnie nie wynika z zaniechań czy niechęci do podejmowania jakiejkolwiek aktywności. Nie ma ona możliwości samodzielnej poprawy sytuacji, gdyż leczenie wymaga znacznych nakładów finansowych, których nie posiada, a możliwości ich uzyskania są znacznie ograniczone ze względu na jej stan zdrowia. W ocenie autora skargi kasacyjnej, w sprawie całkowicie pominięto również przedstawiane przez skarżącą zarzuty wobec pracowników socjalnych przeprowadzających wywiad środowiskowy, nie analizując, czy zachowanie pracowników socjalnych było prawidłowe i czy zarzuty skarżącej były w tym zakresie uzasadnione.

W piśmie procesowym z dnia 8 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Na wstępie zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej jako podstawę wskazano art. 174 pkt 2 P.p.s.a., to jednak podniesione w niej zarzuty dotyczą naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Istota tych zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, że organy pomocy społecznej zasadnie i w prawidłowej wysokości przyznały skarżącej świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności (zasiłek celowy) w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 300 zł jednorazowo w miesiącu lutym 2016 r. z przeznaczeniem na miesiące: luty, marzec i kwiecień 2016 r. uwzględniając jej niezbędne potrzeby bytowe oraz potrzeby innych osób ubiegających się o pomoc Ośrodka.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, przy omawianiu zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 3 i 4 oraz 39 u.p.s., w pierwszej kolejności przedmiotem rozważań uczynił zarzuty naruszenia prawa materialnego, albowiem zarzut naruszenia przepisów postępowania stanowi procesową konsekwencję dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zakwestionowanej przez autora skargi kasacyjnej, wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, a więc jest odzwierciedleniem procesowym koncepcji materialnej, przedstawionej przez autora skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie wskazał, że pomoc w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014-2020" przewidzianego w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U Nr 267, poz. 2259) jest realizowana w trybie przepisów ustawy o pomocy społecznej. Oznacza to, że dokonana przez organy ocena spełniania przez P.P. kryteriów do przyznania w/w pomocy musiała uwzględniać zarówno treść art. 3 i art. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. ale również zasady i przesłanki wynikające z ustawy o pomocy społecznej. Musiała zatem uwzględniać fakt, że udzielane w ramach pomocy społecznej wsparcie ma charakter wyłącznie pomocniczy (art. 2 ust. 1 u.p.s.) Oznacza to, że jedynie uzupełnia ono środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej i łączyć się musi ze współdziałaniem z jej strony, zmierzającym do przezwyciężenia powstałych trudności życiowych, ale również, iż organy są zobligowane objąć swoim wsparciem możliwie największą liczbę osób takiego wsparcia wymagających. Organ decydując o przyznaniu takiego wsparcia ma obowiązek uwzględnienia wielkości budżetu, którym dysponuje na realizację przypisanych mu przez ustawodawcę celów. W świetle art. 3 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (ust. 2). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). Jedną z form pomocy społecznej jest zasiłek celowy, uregulowany w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Może być on przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Zauważyć należy, iż organy administracji publicznej, w zakresie pomocy społecznej realizują przyznane im zadania w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Są one zatem uprawnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, gdyż posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób, wymagających pomocy. Muszą także dokonywać gradacji wagi zgłaszanych przez wnioskodawców potrzeb. W ramach pomocy społecznej nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń. Niewielkie przesunięcie środków, którymi dysponuje organ, może skutkować brakiem realizacji ustalonych celów, jak chociażby udzielenie pomocy osobom bardziej potrzebującym. W takich sytuacjach odmowa przyznania osobie ubiegającej się o przyznanie tego rodzaju świadczenia może być także podyktowana brakiem dostatecznych środków na ich pokrycie.

W rozpoznawanej sprawie organy wyjaśniły, że przyznając P.P. przedmiotowe świadczenie pieniężne w ramach programu wieloletniego "Pomoc Państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 300 zł jednorazowo w miesiącu lutym 2016 r. z przeznaczeniem na miesiące: luty, marzec i kwiecień 2016 r., wzięły pod uwagę nie tylko jej potrzeby, sytuację materialną, bytową i zdrowotną, ale również sytuację życiową innych osób i rodzin z tego rejonu, zwracających się o zabezpieczenie ich potrzeb. Jednocześnie stwierdziły, że udzielenie jej pomocy w wyższej kwocie nie mieści się w możliwościach finansowych Ośrodka Pomocy Społecznej.

Ustalenie przez organy w toku postępowania administracyjnego, że legitymuje się ona umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (złożyła od tego orzeczenia odwołanie, domagając się uznania niepełnosprawności) nie miało w takim przypadku znaczenia, nie przesądzało ono bowiem o tym, że pomoc, o której przyznanie zabiegała, zostanie jej przyznana i to w wysokości przez nią ustalonej. Sytuacji tej nie zmienia także podnoszona przez autora skargi kasacyjnej okoliczność, że we wniosku lekarza skarżącej o sfinansowanie kosztów leczenia wymienia się dietę leczniczą (1.200 zł), leki i zioła (600 zł) i prywatne zabiegi leczniczo – rehabilitacyjne (2.400 zł.), gdyż fakt ten – wobec wszystkich innych wskazanych wyżej kryteriów – nie mógł być przez organ z uwagi m.in. na możliwości finansowe Ośrodka uwzględniony. Organ był zobligowany uwzględnić nie tylko status skarżącej kasacyjnie, ale również potrzeby innych beneficjentów udzielanej pomocy, w kontekście posiadanych środków oraz fakt, iż z tej pomocy wielokrotnie ona już korzystała (nawet jeżeli mogła być ona przeznaczona jedynie na konkretne cele).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że forma i rozmiar przyznanego P.P. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego jest odpowiednia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy .

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 3 i 4 oraz art. 39 u.p.s. nie zasługiwały na uwzględnienie.

Zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku nie mogły odnieść również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przyjął, że decyzje organów pomocy społecznej wydane w tej sprawie spełniały kryterium uznania administracyjnego oraz zostały poprzedzone prawidłowym zgromadzeniem materiału dowodowego i jego oceną. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji szczegółowo wskazują, dlaczego przyznano P.P. przedmiotowe świadczenie pieniężne w określonej wysokości. Organy nie dopuściły się zatem naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny potwierdza, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla oceny zaistnienia przesłanek warunkujących przyznanie przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Wobec prawidłowo przeprowadzonego przez organy postępowania, skarżąca nie może zatem kwestionować wysokości przyznanego świadczenia pieniężnego.

Odnosząc się do podniesionego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzenia pominięcia przez Sąd pierwszej instancji zarzutu dotyczącego zachowania pracowników socjalnych przeprowadzających wywiad środowiskowy uznać należy, iż nie stanowiło ono uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 11 ust. 2 u.p.s. nie był bowiem w tej sprawie przez organy stosowany.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy, wyjaśnić należy, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 P.p.s.a.), który przyznaje je w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.