Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1450/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-21 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 2 pkt 7 w zw. z art. 245 par. 3 i art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia należnego wpisu sądowego, skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu powyższego podała, że wspólne gospodarstwo prowadzi z córką ([...] lat). Ich źródłem utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza, która na dzień [...] r. przyniosła stratę rzędu [...] zł. A ponieważ zobowiązana jest do spłaty kredytu odnawialnego w rachunku bieżącym, którego saldo na dzień [...] r. wynosiło [...] zł nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania. Poza samochodem osobowym marki [...] oraz samochodem ciężarowym marki [...], które zostały zabezpieczone zastawem rejestrowym na rzecz banku "A" S.A. w ramach kredytu w rachunku bieżącym innych składników majątku nie posiada. Od roku 2010 pozostaje bowiem w sporze z organami celnymi w zakresie opodatkowania podatkiem akcyzowym nabytych wewnątrzwspólnotowo olejów silnikowych. Mimo wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie (por.: wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2015 r. sygn. akt I GSK 487/15 z orzeczeniem TSUE z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie C-349/13) organy egzekucyjne prowadzą wobec jej osoby postępowanie egzekucyjne skierowane do zgromadzonych na rachunkach bankowych środków pieniężnych, które zostały zajęte uniemożliwiając jej dalsze prowadzenie działalności gospodarczej.

Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono kserokopie:

- zaświadczeń wystawionych przez banki o dokonanych zajęciach egzekucyjnych posiadanych rachunków bankowych;

- zeznania podatkowego za 2014 r., gdzie zadeklarowano przychód rzędu [...] zł, który po potrąceniu o koszty ich uzyskania w kwocie [...] zł przyniósł dochód wynoszący [...] zł;

- zaświadczenia z rejestru mieszkańców;

- umowy kredytowej w rachunku bieżącym prowadzonym przez "A" S.A.;

- dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, w której wykazano m.in. podstawę opodatkowania w podatku VAT rzędu: [...] zł (czerwiec), [...] zł (lipiec), [...] zł (sierpień);

- raportów kasowych, gdzie po stronie kasa przyjmie odnotowano następujące kwoty: [...] zł (czerwiec), [...] zł (lipiec), [...] zł (sierpień);

- rachunków za mieszkanie (522,61 zł), gaz (332,45 zł) i energię elektryczną (274,98 zł);

- umowy majątkowej małżeńskiej zawartej [...] r.;

- aktu notarialnego wskazującego na właściciela mieszkania położonego przy ul. [...] w G. oraz jego powierzchni;

- dokumentacji wskazującej na jakim etapie jest prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne w postaci tytułów wykonawczych oraz protokołów zajęcia i odbioru ruchomości;

- dowodów rejestracyjnych posiadanych pojazdów.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono,

co następuje.

Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie, albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych oświadczeń oraz skonfrontować ich treść z dokumentacją źródłową, której przykładowy katalog zawiera § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257).

Podobnie art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron ubiegających się o zwolnienie od kosztów sądowych oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat ich stanu majątkowego oraz w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na podstawie przedłożonych dokumentów źródłowych musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca przedstawiając swoją sytuację finansową ograniczyła się jedynie do przywołania takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ta jest trudna. Pominęła natomiast istotne informacje dotyczące stanu majątkowego swojego męża zasłaniając się zawartą umową majątkową małżeńską, podczas gdy w judykaturze ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy (vide: art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy – t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 583 ze zm.) obejmującej swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywania związanych z tym kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienia NSA z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 421/12, Lex 1247068, z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 5/13, Lex 1274294, z dnia 25 marca 2013 r. sygn. akt II FZ 104/13, Lex 1299412 oraz z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt I FZ 11/14, Lex 1419368). Dlatego też pismem z [...] r. zobowiązano skarżącą w trybie art. 255 ustawy p.p.s.a. do uzupełnienia zawartych w treści formularza (druk PPF) danych. Z uwagi jednak na to, że I. W. uchyliła się od podania, choćby w sposób przybliżony, informacji o dochodach męża i posiadanych przez niego składnikach majątku, jej wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Tym bardziej, że za błędne uznać należało stanowisko skarżącej jakoby ustanowienie rozdzielności majątkowej zwalniało jej męża z pomocy finansowej w zakresie prowadzonego postępowania sądowego, a jej uniemożliwiało uzyskanie i podanie informacji o sytuacji majątkowej męża, skoro instytucja ta w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się jak sama nazwa wskazuje do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Na małżonkach ciąży bowiem obowiązek udzielania sobie wsparcia finansowego (także w zakresie prowadzonych postępowań sądowych) niezależnie od tego w jakim ustroju majątkowym pozostają i niezależnie od tego czy prowadzą, czy też nie wspólne gospodarstwo domowe (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt I FZ 313/13, Lex nr 1363511). Dlatego też przedłożony przy piśmie z dnia [...] r. materiał dowodowy uznano za niekompletny. Nie pozwalał on bowiem na wolną od wątpliwości ocenę złożonego wniosku. Odnosi się to nie tylko do męża skarżącej T. K. ale również do B. W., która zamieszkuje pod tym samym adresem, jako że jest właścicielem mieszkania o pow. [...] m2 (vide: zaświadczenie z rejestru mieszkańców i akt notarialny z dnia [...] r.), podczas gdy jej możliwości finansowe nie zostały w żaden sposób podane choć stanowią istotny czynnik, który wpływa na sytuację majątkową strony i musi być uwzględniony przy tej ocenie (vide: postanowienie NSA z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt I OZ 657/06, Lex nr 181557). Wobec powyższego przyjąć należało, że I. W. ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie dołożyła należytej staranności w wykazaniu, że nie jest w stanie ich ponieść. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić złożonego wniosku, jako że w orzecznictwie za dominujący uznano pogląd, w świetle którego w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji rodzinnej bądź finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8).

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.