Wyrok NSA, sygn. akt II SA 971/81
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1982-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Powołane przepisy: article: par. 15 ust. 4
journal: Dz.U. 1976 nr 21 poz. 136
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 maja 1976 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku wyrównawczym.
Teza: Zaniechanie przez podatnika dopełnienia obowiązku, wynikającego z par. 15 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 maja 1976 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 21 poz. 136/, złożenia w terminie 7 dni zawiadomienia o zmianach w działalności, nie powoduje utraty uprawnienia do uwzględnienia skutków tych zmian przy wymiarze podatku wyrównawczego. Powoduje natomiast konsekwencje procesowe, polegające na obowiązku udowodnienia przez podatnika, że nastąpiły zmiany określone w tym przepisie.

TEZY

Zaniechanie przez podatnika dopełnienia obowiązku, wynikającego z par. 15 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 maja 1976 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 21 poz. 136/, złożenia w terminie 7 dni zawiadomienia o zmianach w działalności, nie powoduje utraty uprawnienia do uwzględnienia skutków tych zmian przy wymiarze podatku wyrównawczego. Powoduje natomiast konsekwencje procesowe, polegające na obowiązku udowodnienia przez podatnika, że nastąpiły zmiany określone w tym przepisie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Jadwigi P. na decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 10 września 1981 r. nr Fn.VI.3252-5-51/81 w przedmiocie wymiaru podatku wyrównawczego i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Prezydenta Miasta Łodzi kwotę złotych dziewięć tysięcy tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.


UZASADNIENIE

Naczelnik Gminy Rz., decyzją z dnia 15 maja 1981 r., wymierzył Jadwidze P. podatek wyrównawczy z niektórych działów produkcji rolnej za rok 1980/1981 w kwocie 409.161 zł.

Od decyzji tej Jadwiga P. wniosła w dniu 15 maja 1981 r. odwołanie, twierdząc, że z gospodarstwa ogrodniczego w G.S., w którym ogólna powierzchnia szklarni wynosi 1167 m2, wyliczono jej dochód do opodatkowania w wysokości 514.692 zł, mimo że tylko w dwóch szklarniach o łącznej powierzchni uprawnionych 448 m2 był uprawiany przez cały rok asparagus, a w pozostałych - o łącznej powierzchni 719 m2 - od kwietnia do lipca 1980 r. były pomidory, od 15 września do 15 października - chryzantemy, a następnie szklarnie były puste do końca roku, wymiaru podatku dokonano natomiast tak, jak gdyby szklarnie były czynne przez cały rok.

Naczelnik Gminy, przesyłając odwołanie strony, wniósł o "pozytywne załatwienie odwołania", gdyż w 1980 r. przeprowadzono tylko jedną kontrolę gospodarstwa.

Decyzją z dnia 5 sierpnia 1981 r. dokonano korekty wymiaru podatku wyrównawczego za rok 1979 z gospodarstwa rolnego w G.S., jednakże również od tej decyzji Jadwiga P. wniosła odwołanie z uzasadnieniem, że do kwoty wolnej od podatku wyrównawczego za lata 1979 i 1980 nie doliczono sumy, która "powinna należeć się jej byłemu mężowi Jerzemu S. Mieszka on bowiem od 1978 r. /rozwód orzekł Sąd Powiatowy w Ł. w 1973 r./ z podatniczką i, poza pracą w jej gospodarstwie, nigdzie nie pracuje.

Prezydent Miasta Łodzi, decyzją z dnia 10 września 1981 r. nr Fn.VI.3252-5-51/81, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podając, że z uwagi na to, iż podatniczka wywiązała się z zawartych umów kontraktacyjnych tylko w odniesieniu do asparagusa, przy obliczeniu dochodu od tej uprawy zastosowano zniżkę 20 procent, wynikającą z par. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 1975 r. w sprawie podatku wyrównawczego /Dz.U. nr 46 poz. 242 ze zm./ oraz zniżkę 20 procent, przysługującą na mocy par. 2 uchwały nr IV./27/77 Rady Narodowej m. Łodzi z dnia 24 stycznia 1977 r. w sprawie zasad opodatkowania podatkiem wyrównawczym osób prowadzących specjalistyczne działy produkcji rolnej na terenie województwa miejskiego łódzkiego /Dz.Urz. RN m. Łodzi nr 2 poz. 6/. Od pozostałych upraw zniżek nie zastosowano.

Nie uwzględniono również zarzutu podatniczki dotyczącego okoliczności, że w szklarniach ogrzewanych o powierzchni 719 m2 od dnia 15 października do końca 1980 r. nie było żadnych upraw, gdyż okoliczność ta nie była zgłoszona organom podatkowym w terminie. Obowiązek składania zawiadomień w terminie 7 dni do organu finansowego o zmianach upraw w szklarniach, mający wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku wyrównawczym, wynika z przepisu par. 15 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 maja 1976 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 21 poz. 136/.

Nie uwzględniono również żądania podwyższenia kwoty wolnej od podatku wyrównawczego o 24.000 zł z tytułu utrzymywania przez podatniczkę Jerzego S., gdyż związek małżeński z nim został rozwiązany przez rozwód w 1973 r. i brak jest podstawy prawnej do uwzględnienia tego żądania.

Na decyzję Prezydenta Miasta Łodzi Jadwiga P. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzając, że nie zgłasza zastrzeżeń do wyliczenia podatku wyrównawczego za 1980 r. z gospodarstwa położonego w G.N. Zgłasza natomiast zastrzeżenia do sposobu wyliczenia podatku wyrównawczego z gospodarstwa rolno-ogrodniczego o powierzchni 1167 m2 w G.S. Do wyliczenia bowiem przyjęto dochód w kwocie 514.692 zł przy założeniu, że na ogólnej powierzchni szklarni prowadzone były uprawy przez okres 12 miesięcy. W rzeczywistości jednak, tak jak podawała to w swoich pismach do organów podatkowych, w szklarniach o powierzchni 719 m2 od początku kwietnia do lipca 1980 r. prowadzona była uprawa pomidorów, od 15 września do 15 października 1980 r. uprawa chryzantem, a od 15 października do końca roku szklarnie były puste. Organy podatkowe, odmawiając uwzględnienia tej okoliczności, twierdzą, że nie złożyła zawiadomienia o niej w terminie 7 dni, nie biorąc pod uwagę, że o istnieniu takiego obowiązku została powiadomiona w 1981 r. Oświadczenie o wstrzymaniu z dniem 15 października 1980 r. produkcji w szklarniach złożyła w Urzędzie Gminy w dniu 15 grudnia 1980 r. Kontrola przeprowadzona w jej gospodarstwie jesienią 1980 r. została dokonana bez jej udziału, a osoby, które przeprowadziły kontrolę, dokonały ustaleń zaglądając do szklarni przez szyby. Doprowadziło to do oczywiście błędnej oceny stanu faktycznego, chryzantemy nie mogą bowiem pozostawać w szklarni przez cały rok. W konkluzji skarżąca twierdzi, że przyjęcie przez organy podatkowe, iż przez cały rok uprawiane były w szklarni kwiaty, jest dla niej krzywdzące, ponieważ zapłaci około 300.000 zł więcej niż powinna. Skarżąca podała również świadków na okoliczności podniesione w skardze.

Prezydent Miasta Łodzi w odpowiedzi na skargę stwierdził, że nie znajduje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów sądowych. Prezydent powołał się na niedopełnienie przez podatniczkę obowiązku powiadomienia organu podatkowego o zmianie upraw w szklarniach, mającej wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. Zdaniem Prezydenta, poinformowanie podatników o obowiązkach wobec organów podatkowych "było działaniem nie wynikającym z przepisów", ale informacją udzieloną podatnikom podczas kontroli. Świadkowie wskazani w skardze potwierdzili wprawdzie okoliczności podane przez podatniczkę, ale nie może to stanowić dowodu dla ustalenia dochodu skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niedopełnienie - wynikającego z par. 15 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 maja 1976 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 21 poz. 136/ - obowiązku złożenia w terminie 7 dni zawiadomienia o zmianach upraw w szklarniach organowi podatkowemu, nie powoduje utraty uprawnienia do uwzględnienia skutków tych zmian przy wymiarze podatku. Powoduje natomiast konsekwencje procesowe polegające na obowiązku udowodnienia, że nastąpiła zmiana bądź też zaprzestanie uprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca zawiadomiła organ podatkowy w dniu 15 grudnia 1980 r. o tym, że w dniu 15 października 1980 r. produkcja została wstrzymana aż do kwietnia 1981 r., kiedy to zamierzała posadzić pomidory. Na potwierdzenie tej okoliczności złożyła także pisemne oświadczenie sołtysa. Ponadto Naczelnik Gminy, przesyłając akta wraz z odwołaniem podatniczki, oświadczył, że "wnosi o pozytywne załatwienie odwołania".

Prezydent Miasta Łodzi, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję pominął te okoliczności w uzasadnieniu swej decyzji z obrazą art. 107 par. 3 Kpa, oparł natomiast swe rozstrzygnięcie jedynie na tej podstawie, że podatniczka w terminie 7 dni nie poinformowała o zmianach upraw w szklarniach, mających znaczenie dla wymiaru podatku. W decyzji nie uwzględniono zresztą także okresu, w którym podatniczka - według oświadczenia z 15 grudnia 1980 r. - zaprzestała prowadzenia upraw.

Skoro więc w postępowaniu wyjaśniającym naruszone zostały przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zaś art. 77 par. 1 i art. 78 Kpa, a zaskarżona decyzja nie odpowiada ponadto przepisom art. 107 par. 3 Kpa, decyzję należało uchylić z przyczyn określonych w art. 207 par. 2 pkt 1 i 3 Kpa. O kosztach orzeczono w myśl art. 208 Kpa i zgodnie z par. 1 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 1980 r. w sprawie wpisu od skarg na decyzje administracyjne /Dz.U. nr 20 poz. 73/.