Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 542/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 14 marca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania odpisu dokumentu z akt sprawy l. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 14 kwietnia 2016 r., znak: [...].


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r., nr [...] (znak: [...]), na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 74 § 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz

- art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.),

po rozpatrzeniu zażalenia A. F. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]), którym po rozpatrzeniu wniosku A. F. z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie o przesłanie protokołu z wizji lokalnej z dnia [...] lutego 2016 r. postanowiono odmówić wydania odpisu dokumentu z akt sprawy,

utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W pierwszej kolejności wskazano, że w toku postępowania prowadzonego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] pod znakiem: [...], A. F. (s. E. ) w dniu 23 lutego 2016 r. złożył wniosek o przesłanie kserokopii protokołu sporządzonego w dniu [...] lutego 2016 r. z wizji lokalnej celem ustosunkowania się co do treści protokołu w terminie 7 dni nie później niż do 1 marca 2016 r.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 74 § 2 w zw. z art. 73 § 2 k.p.a., odmówił wydania żądanej kserokopii z akt sprawy.

Zażalenie od ww. postanowienia wniósł A. F..

Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego – powołując się na treść art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935 – dalej jako: ustawa nowelizująca) – wskazał na wstępie, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte przed terminem określonym w art. 18 ustawy nowelizującej (tj. 1 czerwca 2017 r.), w związku z czym w sprawie tej zastosowanie miały przepisy k.p.a. w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji.

Następnie organ odwoławczy podał, że po porównaniu charakterystycznych podpisów pod pismami wniesionymi w postępowaniu prowadzonym pod znakiem: [...] z dnia [...] lutego 2016 r. przez A. F. (s. E. ), zam. [...] w [...] oraz z dnia [...] lutego 2016 r. przez A. F. (s. A. ), zam. [...] w [...] z wnioskiem z dnia 23 lutego 2016 r. uznał, iż wnioskodawcą wydania kserokopii z akt sprawy oraz stroną w przedmiotowym postępowaniu zażaleniowym był A. F. (s. E. ).

W dalszej kolejności organ II instancji podkreślił, że zasady udostępniania akt sprawy oraz pozyskiwania z nich dokumentów zostały określone w przepisach art. 73 k.p.a. i art. 74 § 1 k.p.a., których treść przytoczył. W oparciu o regulację art. 73 § 1 k.p.a., Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że rolą organu jest jedynie zapewnienie stronom możliwości skorzystania z przysługujących im uprawnień przewidzianych w ww. przepisach, w tym utrwalenia na własny użytek wiadomości (materiałów) zawartych w aktach przez ich notowanie czy wykonywanie odpisów, także z wykorzystaniem nowoczesnych urządzeń kopiujących. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, strona postępowania nie może żądać, aby takie kserokopie wykonywał organ administracji, gdyż w tym zakresie w sposób wyraźny zostały rozgraniczone obowiązki organu administracji (umożliwienie przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów) oraz uprawnienia strony (do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów).

Z kolei odnosząc się do regulacji zawartej w art. 73 § 2 k.p.a., organ II instancji wyjaśnił, że przepis ten uprawnia organ administracji publicznej do sprawowania kontroli nad wydawaniem uwierzytelnionych odpisów lub też kopii akt sprawy poprzez każdorazową ocenę, czy strona wnioskująca o wydanie uwierzytelnionej kserokopii akt posiada ważny interes w uzyskaniu takiego dokumentu. Podkreślono bowiem, że uwierzytelnienie nie służy do poznawania akt, lecz do utrwalania w formie dokumentu, informacji wynikających z akt sprawy, w wyniku czego powstają nowe dokumenty, które mogą być wykorzystane poza prowadzonym postępowaniem. Dodano również, że wobec powyższego warunkiem uzyskania przez stronę uwierzytelnionej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu jest zaleganie w aktach sprawy oryginału tego dokumentu, a nadto strona powinna wykazać ważny interes prawny uzasadniający wydanie kopii żądanego dokumentu oraz uiścić wymaganą opłatę skarbową. W tym zakresie organ odwoławczy, powołując się na przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1628 z późn. zm.) oraz załącznik do ww. ustawy zaznaczył, że za poświadczenie zgodności duplikatu, odpisu, wyciągu, wypisu lub kopii, dokonane przez organy administracji rządowej lub samorządowej lub archiwum państwowe, od każdej pełnej lub zaczętej stronicy opłata skarbowa wynosi 5 zł, zaś organem podatkowym właściwym w sprawach opłaty skarbowej zgodnie z treścią ww. ustawy jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), właściwy ze względu na siedzibę organu lub podmiotu, który dokonał czynności urzędowej. Mając na uwadze powyższe, Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca zwrócił się o wydanie zwykłej kserokopii dokumentu z akt sprawy. Wyjaśniono także, że z analizy przebiegu sprawy wynikało, iż A. F. (s. E. ) był stroną postępowania prowadzonego przed organem I instancji pod znakiem: [...] i jako stronie przysługiwało mu prawo do zapoznawania się z aktami sprawy i robienia z nich we własnym zakresie notatek lub odpisów z wykorzystaniem nowoczesnych urządzeń kopiujących (np. aparatów fotograficznych, przenośnych skanerów) w godzinach przewidzianych organizacyjnie przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...]. Zdaniem organu II instancji, wnioskodawca nie mógł natomiast żądać, aby takie kserokopie wykonywał organ administracji, tym bardziej, że w myśl art. 73 § 1a k.p.a., organ administracji nie dokonuje przesyłki kopii dokumentów za pośrednictwem poczty, gdyż czynności wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich kopii lub odpisów dokonywane są w lokalu organu administracji publicznej.

Organ odwoławczy podkreślił również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]) poinformował szczegółowo stronę postępowania o prawach wynikających z treści art. 73 k.p.a. w kwestii dostępu do akt sprawy. Tym samym zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie nie zostały naruszone przepisy art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a., poprzez odmowę wydania stronie odpisu dokumentu z akt sprawy znak: [...] Ponadto Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził także, aby zostało odmówione A. F. prawo do zapoznania się z aktami sprawy. Jednocześnie w odniesieniu do pozostałych zarzutów zażalenia uznano, że nie mogły one podlegać rozpatrzeniu w przedmiotowym postępowaniu zażaleniowym, gdyż nie dotyczyły kwestii pozyskania kserokopii protokołu sporządzonego w dniu [...] lutego 2016 r. z wizji lokalnej, z akt sprawy znak: [...]

Skargę na ww. postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący A. F., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i wydania decyzji w przedmiocie wydania wnioskowanych przez skarżącego dokumentów, tj. z wizji lokalnej z dnia [...] lutego 2016 r. oraz odpisu dokumentów z akt sprawy do znaku sprawy: [...].

Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa procesowego, tj.:

1. art. 8 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania), gdyż organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników – tj. A. F. do władzy publicznej,

2. art. 10 § 1 k.p.a., poprzez odebranie stronie – A. F. praw strony w szczególności niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu, podczas gdy A. F. występował w sprawie, jako strona, legitymując się interesem prawnym i faktycznym,

3. art. 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżone postanowienie,

4. art. 73 § 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnioną odmowę wglądu do akt stronie – A. F.,

5. art. 73, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez nie zgromadzenie w całości materiału dowodowego w sprawie do znaku: [...], a następnie odmówienie stronie wglądu i zapoznania się z aktami.

Uzasadniając powyższe zarzuty, skarżący wskazał, że w jego ocenie niedopuszczalne jest, aby w państwie prawa odmówiono stronie prawa wglądu do akt.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).

Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym.

W ocenie Sądu przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie wskazanym poniżej.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2018 r., nr [...] (znak: [...]), utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]), którym odmówiono A. F. (s. E. ) wydania odpisu dokumentu z akt sprawy, tj. protokołu z wizji lokalnej z dnia [...] lutego 2016 r.

W przedmiotowej sprawie Sąd, dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem tak określonych kryteriów, doszedł do wniosku, że zarówno postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] są wadliwe w takim stopniu, że konieczne jest ich uchylenie i ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego. Organy obu instancji naruszyły bowiem, przepisy postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności w sposób mogący mieć istotne znaczenie dla wyrzeczenia w sprawie w oparciu o przepisy art. 73 i art. 74 k.p.a. Tym samym, spełnione zostały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie skargi.

Podstawę materialnoprawną wydania kwestionowanego postanowienia stanowił art. 74 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Pomimo jednak powołania w sentencji postanowień przepisów art. 74 § 2 k.p.a. (w przypadku postanowienia organu I instancji dodatkowo w związku z art. 73 § 2 k.p.a.), Sąd badał zgodność z prawem podjętych rozstrzygnięć także przez pryzmat art. 73 § 1 i 1a k.p.a., do unormowania którego nawiązywały organy obu instancji w treści uzasadnień wydanych przez nie postanowień.

Zgodnie z treścią art. 73 § 1 i 1a k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym czynności te powinny być dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Prawo to przysługuje stronie również po zakończeniu postępowania. Z kolei w myśl art. 73 § 2 k.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Tym samym, już w tym miejscu wymaga podkreślenia, że oddzielnie należy traktować przedmiot regulacji określony w art. 73 § 1 k.p.a. oraz w § 2 tego przepisu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przepisach tych przewidziano dwa odrębne uprawnienia strony postępowania administracyjnego składające się łącznie na przysługujące jej prawo dostępu do akt sprawy. W odniesieniu do pierwszego ze wskazanych uprawnień, polegającego na skorzystaniu przez stronę z prawa wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów (art. 73 § 1 k.p.a.), nie będzie ona musiała uzasadniać powodów, dla których wyrazi chęć skorzystania z przysługującego jej w tym zakresie uprawnienia, gdyż nie zostało ono uzależnione od spełnienia jakichkolwiek dodatkowych warunków. Z odmienną sytuacją będziemy mieli natomiast do czynienia w przypadku wyrażenia przez stronę woli skorzystania z uprawnienia określonego w art. 73 § 2 k.p.a., a zatem gdy strona żądać będzie od organu uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. W takim bowiem przypadku, na stronie ciążyć będzie obowiązek wykazania, że pozyskanie uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt sprawy jest uzasadnione ważnym interesem strony. Tym samym, dopiero dowiedzenie tej okoliczności, warunkować będzie wypełnienie przez organ zgłoszonego w tym zakresie żądania strony. Analiza przedstawionych powyżej przepisów, prowadzi zatem do wniosku, że wydanie przez organ nieuwierzytelnionych odpisów lub kopii z akt sprawy nie może być uzależniane od wykazania istnienia w tym względzie ważnego interesu strony.

Wątpliwości budzi natomiast kwestia – stanowiąca także istotę sporu w przedmiotowej sprawie – czy na podstawie powołanych powyżej przepisów strona postępowania administracyjnego może domagać się od organu, w ramach realizacji uprawnienia z art. 73 § 1 k.p.a., sporządzenia i przesłania jej (nieuwierzytelnionych) kserokopii określonych dokumentów z akt sprawy tego postępowania, nawet przy założeniu, że strona ta pokryje koszty poniesione w tym zakresie przez organ. Wymaga przy tym podkreślenia, że wątpliwości te potwierdza również niejednolite w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych, prezentujących zarówno stanowisko rygorystyczne (brak możliwości żądania przez stronę od organu nieuwierzytelnionych kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy), jak i stanowisko bardziej liberalne, rozszerzające wykładnię komentowanego przepisu poza jego jedynie literalne brzmienie (dopuszczające możliwość żądania przez stronę tego rodzaju kopii z akt sprawy od organu). W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, a przychylającego się do rozszerzającej wykładni - w przedmiocie prawnej dopuszczalności i powinności na miarę posiadanych środków technicznych sporządzenia przez organy zwykłych kserokopii, odpisów wnioskowanych dokumentów - wskazanego powyżej przepisu art. 73 § 1 k.p.a., czego błędnie nie uczyniły w zakresie wykładni prawa kontrolowane organy, wskazać należy, że taka jego sądowa interpretacja zapewnia priorytet gwarancjom procesowym strony związanym z zasadą jawności prowadzonego postępowania, stanowiąc jednocześnie rozwinięcie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W takim bowiem przypadku, z jednej strony urzeczywistnieniu ulega prawo strony do brania czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), z drugiej zaś strony, zagwarantowanie szeroko rozumianego dostępu do akt sprawy warunkuje prowadzenie tego postępowania w sposób budzący zaufanie stron do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i zapewniający transparentność działań podejmowanych w toku postępowania przez organy administracji publicznej, przyczyniając się przy tym do realizacji wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Stąd też należy przyjąć, że w ramach obowiązku umożliwienia stronie skorzystania z przysługującego jej prawa wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, organ administracji publicznej powinien zapewnić stronie możliwość sporządzenia kserokopii dokumentów, za pomocą urządzeń technicznych służących do powielania, którymi dysponuje sama strona (np. aparat cyfrowy, skaner itp.), bądź też poprzez stworzenie odpowiednich warunków w siedzibie organu do wykonania stosownych kserokopii z wykorzystaniem urządzeń należących do tego organu (np. kserokopiarki), z tym jednak zastrzeżeniem, że w tym ostatnim przypadku wykonanie i doręczenie kserokopii może być uwarunkowane koniecznością zwrotu przez stronę kosztów poniesionych w tym względzie przez organ (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3043/13, LEX nr 1796275; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 889/15, LEX nr 1945299 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 529/10, LEX nr 752555). W tym zakresie Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela również prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym obowiązek współdziałania organu przy wykonywaniu przez stronę uprawnień określonych w art. 73 § 1 k.p.a. oznaczać może w okolicznościach konkretnej sprawy powinność sporządzenia kserokopii żądanych przez stronę dokumentów, za zwrotem związanych z tym kosztów. W takim natomiast przypadku ewentualna odmowa uwzględnienia wniosku strony mogłaby wynikać jedynie z braku możliwości technicznych organu sprostania tego rodzaju żądaniu (brak stosownych urządzeń lub ich awaria), albo też gdy realizacja takiego wniosku spowodowałaby zakłócenie funkcjonowania organu, związane z koniecznością wykonania kserokopii dużej liczby dokumentów, w szczególności zaś, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywałaby prawa wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a., np. domagając się wydania kserokopii całych, kilkutomowych akt, bądź też wielokrotnie wnosząc o wydanie kserokopii tego samego dokumentu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3043/13, LEX nr 1796275 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 889/15, LEX nr 1945299). Jak słusznie zwrócił jednak uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym powyżej wyroku z dnia 16 lipca 2015 r.: "taka interpretacji art. 73 § 1 i § 1a k.p.a. nie oznacza bezwzględnego związania organu żądaniem strony o doręczenie jej kserokopii dokumentów z akt sprawy, lecz wprowadza ograniczenia mające wykluczyć nieuzasadnioną odmowę załatwienia wniosku w tym przedmiocie". Inna kwestią jest z kolei powinność realizacji żądania strony przesłania za pośrednictwem tradycyjnej poczty wnioskowanych zwykłych kserokopii, odpisów (już sporządzonych przez organ), gdyż w ocenie Sądu w tym przypadku organ ma swoiste uprawnienie a nie posiada wyraźnie nakazanego prawem obowiązku. Biorąc pod uwagę, że organ ma prawo do prowadzenia korespondencji ze stronami postępowania, to uprawnienie może dotyczyć także ew. doręczenia żądanych dokumentów, ale przy założeniu, że to żądanie mieści się w rozmiarze względnie standardowej korespondencji.

Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy wskazać w pierwszej kolejności należy, że kwestią bezsporną w przedmiotowej sprawie było, iż A. F. (s. E. ) posiadał przymiot strony w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji pod znakiem: [...] Mając więc na uwadze tę okoliczność, jak również poczynione powyżej ogólne uwagi, zdaniem Sądu brak było w przedmiotowej sprawie podstaw do odmowy przez organy obu instancji wydania kserokopii wnioskowanego przez skarżącego dokumentu z akt sprawy, tj. kserokopii protokołu sporządzonego w dniu [...] lutego 2016 r. z wizji lokalnej. W szczególności podstawą wydania postanowienia odmownego nie mogła być w kontrolowanej sprawie tylko i wyłącznie okoliczność, że przepis art. 73 § 1 k.p.a. nie przewiduje wprost obowiązku po stronie organu administracji publicznej, sporządzenia i doręczenia kserokopii żądanych przez stronę dokumentów z akt postępowania administracyjnego prowadzonego z jej udziałem (w przedmiotowej sprawie kserokopii protokołu sporządzonego w dniu [...] lutego 2016 r. z wizji lokalnej). Tego rodzaju działanie organów obu instancji stanowi, w ocenie Sądu, przejaw nadmiernego sformalizowania, w szczególności zaś jeśli weźmie się pod uwagę, że skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie kserokopii jednego dokumentu z akt sprawy, liczącego łącznie 4 strony A4. W takim bowiem przypadku już organ I instancji, tj. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powinien był jednak rozważyć, w ocenie Sądu, czy w okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy, kierując się wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości i prostoty postępowania (odformalizowania), zasadne nie byłoby sporządzenie i doręczenie skarżącemu kserokopii wnioskowanego przez niego protokołu z wizji lokalnej sporządzonego w dniu [...] lutego 2016 r. (4 strony A4), za zwrotem organowi poniesionych w tym zakresie kosztów, zamiast dwukrotnego odmawiania spełnienia tego żądania i w konsekwencji poddania wydanych w tym przedmiocie postanowień kontroli sądu administracyjnego. Jednocześnie wymaga w tym miejscu podkreślenia, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], mógł także zwrócić się do skarżącego ze stosownym pismem, w którym poinformowałby go – czyniąc przy tym zadość zasadzie informowania stron wyrażonej w art. 9 k.p.a. – w sposób wyraźny o ewentualnej możliwości skorzystania w siedzibie organu na jego koszt z urządzeń służących do powielania albo też wskazałby, że ewentualne sporządzenie i doręczenie skarżącemu kserokopii żądanego dokumentu pociągać będzie za sobą konieczność poniesienia określonych kosztów. Tymczasem, jak wynika z treści kontrolowanych w przedmiotowej sprawie postanowień, ani Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], ani też Inspektor Nadzoru Budowlanego, nie odnieśli się do żadnej z ww. okoliczności, koncentrując swoją argumentację wyłącznie na braku wyraźnego ustawowego uregulowania nakładającego na organ administracji publicznej obowiązek procesowy w postaci zobowiązania tego organu do wykonywania w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego na wniosek strony czynności o charakterze techniczno-usługowym, bez względu na rodzaj wykorzystywanej w tym zakresie techniki. Dlatego też, w ocenie Sądu, należało uznać, że odmowa wydania skarżącemu kserokopii żądanego przez niego dokumentu z akt postępowania administracyjnego prowadzonego z jego udziałem była nieuzasadniona i naruszała prawa strony w postępowaniu administracyjnym, określone w art. 73 § 1 k.p.a., przesądzając zarazem o naruszeniu przez organy obu instancji przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji prowadząc do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]

Wobec powyższego w ocenie Sądu, sprawa wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego, w którym – zgodnie z art. 141 § 4 in fine p.p.s.a. – właściwe w sprawie organy będą zobowiązane uwzględnić poczynione powyżej uwagi.

Sąd zwraca również uwagę, że w toku ponownie prowadzonego postępowania organy powinny także ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy wniosek złożony przez A. F. (s. E. ) dotyczył woli skorzystania przez skarżącego z uprawnienia określonego w § 1 art. 73 k.p.a., czy też z uprawnienia przewidzianego w § 2 tego przepisu. Wskazać bowiem należy, że z treści złożonego przez skarżącego wniosku wynika, iż powołując się ogólnie na art. 73 k.p.a., domagał się on od organu przesłania "kserokopii protokołu sporządzonego w dniu [...] lutego 2016 roku z wizji lokalnej", podczas gdy w uzasadnieniu złożonego zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]) skarżący ten zarzucił, iż organ I instancji odmawia mu "wydania z akt postępowania uwierzytelnionej kopii", a następnie w piśmie stanowiącym uzupełnienie ww. zażalenia podniósł naruszenie przez organ art. 73 § 1 k.p.a. Ustalenie dokładnej treści i podstawy prawnej wniosku jest natomiast niezbędne dla przesądzenia zasadności rozważania dokonywania oceny istnienia po stronie skarżącego ważnego interesu uzasadniającego jego wniosek. Okoliczność ta – jak zostało to bowiem wskazane powyżej – może być brana pod uwagę przez organy administracji publicznej dopiero wówczas, gdy ustalą one w sposób niebudzący wątpliwości, że strona wnosi o uwierzytelnienie odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów w trybie art. 73 § 2 k.p.a. Tym samym, organy administracji publicznej powinny w pierwszej kolejności wezwać skarżącego do sprecyzowania złożonego przez niego wniosku, informując go przy tym o rodzajach uprawnień wynikających z art. 73 k.p.a. oraz o warunkach, na jakich każde z tych uprawnień będzie mogło być realizowane przez skarżącego. Jednocześnie organ powinien również poinformować skarżącego o ewentualnej możliwości skorzystania przez skarżącego w siedzibie organu na jego koszt z urządzeń służących do powielania oraz określić, jakie koszty skarżący byłby zobowiązany ponieść, decydując się na skorzystanie w określony powyżej sposób z przysługujących mu uprawnień z wykorzystaniem zaplecza technicznego organu (np. udostępnionej w tym celu kserokopiarki znajdującej się w urzędzie).

Ponadto trzeba w tym miejscu również nadmienić, że zawarte w treści skargi żądanie wydania odpisu – bliżej nieokreślonych – dokumentów z akt sprawy do znaku sprawy: [...], nie było poddane merytorycznej kontroli Sądu, gdyż wniosek ten został sformułowany dopiero na etapie wniesienia skargi do sądu, a w związku z tym ww. żądanie, nie było objęte treścią pierwotnego wniosku skarżącego z dnia 23 lutego 2016 r. i tym samym nie stanowiło ono przedmiotu rozstrzygnięcia zaskarżonych postanowień.

Mając zatem na względzie wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, jak w punkcie I sentencji wyroku.