Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 504/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Halina Jakubiec Sędziowie: WSA Bożenna Blitek NSA Piotr Lechowski (Spr.) Protokolant: Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2006 r. sprawy ze skargi P. S. działającego przez opiekuna prawnego S. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej wymeldowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2004 znak [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S. działającego przez opiekuna prawnego S. T., Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2004r. Nr [...] którą odmówiono anulowania materialno-technicznej czynności zarejestrowania w dniu [...]1989r. wymeldowania P. S. z pobytu stałego z lokalu Nr A przy ul. [...] w [...]. W podstawie prawnej decyzji Wojewody powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 z późn.zm.).

Uzasadniając decyzję Wojewoda wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.

S. T. jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego P. S., który od 1983r. przebywa w szpitalu psychiatrycznym im. [...] w [...]. Dnia [...] 1989r. S. T. działająca jako opiekun prawny P. S. na stosownym druku zgłosiła wymeldowanie P. S. z miejsca pobytu stałego z lokalu Nr A przy ul. [...], wskazując jako adres nowego miejsca pobytu lokal Nr B w tej samej realności.

Wobec zgłoszenia wymeldowania P. S. z miejsca pobytu stałego w lokalu Nr A przy ul. [...], zarejestrowano wymeldowanie a decyzją Kierownika Wydziału Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] 1989 [...] umorzono toczące się postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania P. S. z wymienionego adresu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Wydziału Społeczno-Administracyjnego Urzędu Miasta [...] z dnia [...]1989r. [...]

Wnioskiem z [...] 1999r. S. T. jako opiekun prawny P. S., wystąpiła o anulowanie materialno-technicznej czynności zarejestrowania wymeldowania z dniem [...] 1989r. P. S. i uznanie czynności wymeldowania za nieważne. Uzasadniając wniosek podnosiła, że jako opiekunka prawna brata zgłosiła wymeldowanie pod wpływem błędu wywołanego przez urzędnika, gdyż chciała przemeldować P. S. jako jednego ze współwłaścicieli realności do lokalu B, a zameldowanie uzależniono od wymeldowania z poprzedniego adresu. Błąd miał polegać na mylnym przekonaniu, że po wymeldowaniu z lokalu Nr A, nastąpi zameldowanie w lokalu Nr B, do czego nie doszło.

Wnioskiem o anulowanie materialno-technicznej czynności rejestracji wymeldowania, objęto także żądanie wznowienia postępowania - celem "anulowania" decyzji z dnia [...] 1999r. sygn. [...]

Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 31.10.2003r. (sygn. II SA/Kr 571/00), po rozpoznaniu skargi P. S. działającego przez S. T., uchylona została decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 2000r. Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...]1999r. orzekające o odmowie anulowania czynności zarejestrowania wymeldowania P. S. z pobytu stałego z lokalu Nr A przy ul. [...]. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazano, że organ powinien zająć stanowisko co do wniosku skarżącej o uznanie za nieważne jej oświadczenia woli złożonego [...] 1999r. w przedmiocie ustalenia wymeldowania P. S. Zajęcie tego stanowiska wymagało ustalenia, czy w terminie przewidzianym przepisami kod. cywilnego P. S. działający przez opiekuna uchylił się skutecznie od skutków oświadczenia woli pod wpływem błędu, a w szczególności czy S. T. wystąpiła do sądu powszechnego ze stosownym żądaniem.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaznaczył Sąd również, że wniosek o wznowienie postępowania nie został załatwiony.

Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] 2004r. odmówił anulowania czynności zarejestrowania w dniu [...] .1989r. wymeldowania P. S. z pobytu stałego z lokalu Nr A przy ul. [...]. Wskazując na treść wyjaśnień złożonych w dniu [...].1999r., z dnia [...].1999r. oraz wyniki kontroli dyscypliny meldunkowej z [...].1999r. organ stwierdził, że istniały przesłanki wymeldowania z pobytu stałego pod adresem zameldowania P. S. przebywającego od 1983r. w Szpitalu im. [...]. Zarazem przyjął organ I instancji ustalenie, że złożonego oświadczenia woli o wymeldowaniu z pobytu stałego, jako zdziałanego pod wpływem błędu S. T. nie zakwestionowała przed sądem.

Z decyzją tą nie zgodziła się S. T. jako opiekun prawny P. S.

Podejmując decyzję z dnia [...] 2004r. Wojewoda [...] przyjął za własne ustalenia organu I instancji. Wskazał, że zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ rozstrzyga sprawę w drodze decyzji w sytuacji gdy zgłoszone dane dotyczące zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości. Podkreślono, że w stanie faktycznym istniejącym w sprawie, istniały przesłanki wymeldowania przebywającego poza miejscem stałego zameldowania od 1983r. P. S., a zatem oświadczenie o jego wymeldowaniu nie budziło wątpliwości.

Podzielił Wojewoda [...] stanowisko i ustalenie organu I instancji, że sąd powszechny, "nie zakwestionował" ważności złożonego oświadczenia woli o wymeldowaniu P. S., jako złożonego pod wpływem błędu i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nazwaną odwołaniem, na powyższą decyzję złożyła S. T. jako opiekun prawny P. S. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej po uchyleniu poprzednich decyzji wyrokiem NSA z dnia 31.10.2003r. (sygn. II SA/Kr 571/00), organy nie przeprowadziły żadnego postępowania w sprawie, a w szczególności nie odniosły się do stanowiska wyrażonego w piśmie opiekunki prawnej z dnia [...] 2004r. Podnosiła, że organ nie wyjaśnił źródła informacji uwidocznionych w notatce urzędnika z dnia [...].1990r., w której stwierdzono, że mieszkanie Nr A, w którym zameldowany był P. S. jest sprzedane, a mieszkanie B wyrokiem sądowym zostało przyznane J. S.

Skarżąca podnosiła także wady decyzji z dnia [...]1989r. umarzającej postępowanie o wymeldowanie P. S., a w uzupełniającym skargę piśmie z dnia [...].2006r. zarzucała, że nie został rozpoznany wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 1999r., na który wskazał NSA w uzasadnieniu w/w wyroku.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując że zgodnie z wyrokiem NSA, przedmiotem uzupełniającego postępowania było tylko badanie, czy orzeczeniem sądowym stwierdzono uchylenie się S. T. od złożonego imieniem P. S. oświadczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył :

Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) przedmiotem kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Taki przedmiot kontroli wyznacza przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Przepis art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sprawy jest odmowa anulowania materialno-technicznej czynności zarejestrowania w dniu [...] 1989r. wymeldowania P. S. z pobytu stałego z lokalu Nr A przy ul. [...] w [...]. W świetle powyższych regulacji oraz przedmiotu sprawy wyznaczonego treścią zaskarżonej decyzji, oczekiwanie skarżącego reprezentowanego przez opiekuna prawnego, iż Sąd rozpoznając skargę wkroczy w sferę spraw nie będących przedmiotem niniejszego postępowania nie znajduje oparcia w przepisach prawa.

W szczególności podkreślić należy, że zawarte w uzasadnieniu poprzedniego wyroku NSA w tej sprawie z dnia 31.10.2003r. III SA/Kr 571/00, stwierdzenie, iż "nie załatwiono wniosku o wznowienie postępowania", poczynione było na marginesie rozstrzygnięcia sprawy, której przedmiotem było tak jak i obecnie anulowanie materialno-technicznej czynności wymeldowania. Spostrzeżenie to wiązało się z tym faktem, iż w jednym wniosku z dnia [...].1999r. (k. [...] akt adm.) zawarto powyższe żądanie anulowania czynności materialno-technicznej wymeldowania oraz żądanie "wznowienia postępowania celem anulowania decyzji z [...] 1999r. [...] Z akt sprawy wynika, że decyzją z tej daty i oznaczenia Prezydent Miasta [...] rozpatrując wniosek P. S. działającego przez opiekuna prawnego odmówił zameldowania go na pobyt czasowy ponad 2 m-ce w lokalu Nr A przy ul. [...] w [...], a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując odwołanie M. G. od tej decyzji, utrzymało ją w mocy decyzją z dnia [...]1999r. [...]

Losy tego wniosku leżą poza granicami niniejszej sprawy i brak ewentualnych czynności w zakresie wniosku o wznowienie postępowania, nie ma żadnej doniosłości prawnej dla przedmiotu sprawy rozpatrywanej wskutek skargi P. S

Rozpatrując skargę w granicach sprawy, uznał ją Sąd za nieuzasadnioną.

Merytorycznie stanowisko organów administracji odmawiające anulowania materialno-technicznej czynności zarejestrowania w dniu [...]1989r. wymeldowanie P. S. jest bowiem zgodne z przepisami obowiązującymi w dacie dokonania tej czynności i nie narusza stanowiska prawnego wyrażonego w tej sprawie w wyroku NSA z dnia 31.10.2003r. (sygn. II SA/Kr 571/00). W wyroku tym NSA wyraził ocenę prawną, iż skuteczne uchylenie się P. S. działającego przez opiekuna prawnego, od skutków oświadczenia woli o wymeldowaniu z pobytu stałego, jako zdziałanego pod wpływem błędu, może być stwierdzone tylko prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego. Niewyjaśnienie tej okoliczności było przyczyną uchylenia poprzednich decyzji. Wydana w tej sprawie ocena prawna zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) wiąże w sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny i organy.

Oznacza to, że organy administracji nie są legitymowane do samodzielnego ustalenia, czy złożone dnia [...] 1989r. przez S. T. jako opiekuna prawnego P. S., na stosownym druku oświadczenie, że P. S. opuszcza lokal Nr A przy ul. [...], było wywołane błędem spowodowanym przez urzędnika lub inną osobę i przekonaniem, że warunkiem zameldowania w lokalu Nr B, jest tylko wymeldowanie z lokalu Nr A.

Z akt administracyjnych wynika, że po wyroku NSA, w dniu [...] 2004r. opiekunka prawna nie złożyła do protokołu żadnego oświadczenia, a dnia [...] 2004r. przedłożyła organom administracji dokumenty, które dowodzić miały, iż oświadczenie złożyła w błędzie.

W tej sytuacji uzasadnione było sięganie do treści wyjaśnień złożonych przez opiekunkę prawną w dniach [...].1999r. i [...].1999r. Z wyjaśnień tych wynikało, że P. S. od 1983r. przebywa w Szpitalu im. [...] w [...] i tam- z uwagi na stan zdrowia - koncentruje się centrum jego spraw życiowych, a w lokalu Nr A, pod adresem zameldowania na pobyt stały nie mieszka.

Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) obowiązek meldunkowy polega także na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. W wypadku zameldowania na pobyt stały, powstanie obowiązku meldunkowego w formie wymeldowania się, następuje z chwilą utraty przez pobyt pod adresem stałego zameldowania, charakter miejsca pobytu z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1). Utrata przez miejsce pobytu stałego zameldowania, charakteru miejsca, w którym koncentrują się sprawy życiowe i z którym związana jest realizacja zamiaru przebywania, może być następstwem wielu okoliczności, w tym np. długotrwałej choroby tego rodzaju, iż miejsce zameldowania na pobyt stały, pozostaje bez żadnego związku z miejscem rzeczywistego pobytu i centrum spraw życiowych.

Prawidłowe jest zatem ustalenie organów, iż w 1989r. istniał stan uzasadniający wymeldowanie P. S. z lokalu Nr A przy ul. [...], jako adresu stałego zameldowania. Ta okoliczność jest przedmiotem rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 47 ust. 2 w formie decyzji. Zameldowanie czy wymeldowanie w świetle art. 47 ust.1 ma charakter czynności materialno-technicznej rejestrującej określony stan na podstawie zgłoszenia.

Dopiero jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga decyzją organ gminy. W trybie tego przepisu rozstrzyga organ także o wniosku w przedmiocie anulowania czynności zameldowania lub wymeldowania. Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2002.09.20 III RN 139/01 (OSNP 2003/15/347), podstawę rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania w postępowaniu, które kończy decyzja administracyjna, stanowi wyjaśnienie materialnoprawnych przesłanek zameldowania, a nie sprawdzenie formularza zgłoszenia. Stanowisko to odnosi się zarazem do opartych na tych samych przepisach przesłanek wymeldowania.

Należy natomiast przyjąć, iż w świetle zebranych dowodów prawidłowe jest ustalenie organów, iż istniały w lutym 1989r. materialnoprawne przesłanki do wymeldowania P. S. z lokalu Nr A, a zatem zgodna z prawem jest decyzja odmawiająca anulowania czynności zarejestrowania tego wymeldowania.

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.).