Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 825/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi P. R. - "A" w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił P. R. prowadzącemu działalność pod firmą "A" w C. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] określającej w podatku od towarów i usług za [...] 2003 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. Skargi dotyczące pozostałych postanowień zostały zarejestrowane odrębnie, każda pod inna sygnaturą akt i były przedmiotem odrębnego wyrokowania tut. Sądu.

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 162 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60).

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności nawiązano do dotychczasowego przebiegu postępowania. W tych zaś ramach wskazano, że pismem z [...] r. strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wyżej wskazanej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] r. W uzasadnieniu swego wniosku podniosła, iż w wyniku przeżywanego stresu związanego z prowadzonym postępowaniem kontrolnym i podatkowym oraz postępowaniem karnym prowadzonym przez Komendę Miejską w C. wiążącym się z czynnościami procesowymi prowadzonymi z jego udziałem od [...] 2005 r. ma problemy ze zdrowiem [...]. Wyjaśnił, że od tego czasu pozostaje pod stałą opieką lekarską, a w dniu [...] r. po zapoznaniu się z decyzjami organu kontroli skarbowej przeżył [...] skutkujące znacznym pogorszeniem stanu jego zdrowia. W szczególności ze względu na zażywane lekarstwa nie był w stanie podejmować jakichkolwiek działań prawnych, a zwłaszcza racjonalnie decydować o zaskarżeniu decyzji pierwszoinstancyjnych. Do wniosku załączył dokumentacje lekarską w postaci zaświadczenia z [...] r. wydane przez lekarza [...], który stwierdził, że od [...] r. cierpi na [...], który w okresie od [...] do [...] r. uległ pogłębieniu i pacjent wymagał opiek osoby drugiej.

Po przeanalizowaniu wniosku oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy postanowieniem z [...] r. nr [...] nie uwzględnił wniosku strony skarżącej. Uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki przewidzianej w art. 162 § 2 ordynacji podatkowej.

Powyższe postanowienie z [...] r. zaskarżone zostało przez P. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy zarzucając Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej naruszenie prawa materialnego i procesowego przy wydawaniu decyzji dotyczących określenia podatku VAT za miesiące od [...] do [...] r. (z wyłączeniem [...]).

W uzasadnieniu skargi skarżący w pierwszej kolejności podniósł, że na podstawie art. 162 § 1 ordynacji podatkowej wnioskował o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od 5 decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] r., które zostały mu doręczone [...] r., co do których termin zaskarżenia upłynął [...] r.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, skarżący podkreślił, że nie można zgodzić się z zawartym w skarżonym postanowieniu twierdzeniem Dyrektora Izby Skarbowej jakoby uchybił terminowi do wniesienia odwołania z własnej winy, gdyż od [...] r. ma problemy ze zdrowiem [...], a w dniu [...] r. przeżył [...], którego leczenie farmakologiczne pozbawiło go racjonalności postępowania i obrony swoich praw. W dniu [...] r. stan jego zdrowia uległ poprawie, co spowodowało, że sporządził odwołania i złożył wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Zatem organ odwoławczy miał wynikający wprost z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a w przypadku wątpliwości co do jego stanu zdrowia [...] szerzej zbadać tą kwestię, czego nie zrobił.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

W ocenie organu odwoławczego, nie naruszono art. 162 ordynacji podatkowej, albowiem skarżący nie zachował jednej z czterech przesłanek wskazanych w tym przepisie tj. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niezachowaniu terminu. Skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie, z którego nie wynika aby cierpiał na chorobę [...] wymagającą hospitalizacji czy nagłą uniemożliwiającą wyręczenia się inną osoba lub ustanowienia pełnomocnika. Podkreślono, że zgodnie z informacją ZUS Oddział w C. z [...] r. skarżący w okresie od [...] do [...] r. nie przedkładał zaświadczeń lekarskich. Uczynił to dopiero za okres [...] do [...] r. Nadto prowadził działalność gospodarczą, gdyż składał deklaracje VAT-7 za okres od [...] do [...] r., które sporządzał osobiście i podpisywał, składając je również osobiście w Urzędzie Skarbowym lub wysyłając pocztą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, a podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 §1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Zasadniczą kwestią sporną niniejszej sprawy jest odmowa przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania. Organ podatkowy wskazał na jedną przesłankę uniemożliwiającą przywrócenie stronie terminu do wniesienia odwołania. Uznał mianowicie, iż nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, albowiem doręczenie dokonane w dniu [...] r. organ odwoławczy uznał za prawidłowe i prawnie skuteczne.

Przepis art. 162 Ordynacji podatkowej stanowi, że: "W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy" (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2 OP).

Zatem dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie:

1) uchybienie terminowi,

2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie,

3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz

4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

Tym samym odnieść się trzeba do eksponowanej przez organ odwoławczy okoliczności wymienionej w pkt [...], a mianowicie, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, albowiem doręczenie dokonane w dniu [...] r. organ odwoławczy uznał za prawidłowe i prawnie skuteczne. Fakt ten pozostaje bezsporny.

We wniosku o przywrócenie terminu jak i w trakcie całego późniejszego postępowania P. R. konsekwentnie utrzymywała, że o decyzji organu pierwszej instancji dowiedziała się w dniu [...] r., co spowodowało, że doznał [...]. I ta okoliczność, będąca następstwem zapoznania się z treścią decyzji organu I instancji spowodowała, że uchybił terminowi do wniesienia odwołania, który jak sam twierdzi upłynął [...] r. To stan jego zdrowia [...] był jedyna przeszkodą do sporządzenia i wniesienia odwołania. Dopiero po [...] r., kiedy stan jego zdrowia uległ poprawie sporządził odwołanie i bezzwłocznie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia złożył je we właściwym urzędzie skarbowym. Poglądu tego nie podzielił organ odwoławczy wskazując, że skarżący uchybił regułom starannego działania. Na potwierdzenie swoich twierdzeń wskazał okoliczności prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o przywrócenie terminu oraz osobiste reprezentowanie związanych z jej prowadzeniem spraw, w tym składanie deklaracji podatkowych.

W tym miejscu należy przypomnieć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie prawa administracyjnego ukształtował się pogląd, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązków można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar). Uchybienie terminu może być poczytane za zawinione przez stronę jeżeli pragnęła ona wydarzenia albo godziła się na nie, jakkolwiek mogła mu zapobiec. Uchybienie może też być stronie poczytane za zawinione przez nią, jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie, albo chciała dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zobacz Komentarz 2007 do ustawy Ordynacja podatkowa, B. Adamiak i inni, str. 694). Również zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę, jak sporządzenie odwołania i nadanie przez pocztę lub domownika. (zobacz wyrok NSA z 4.11.1998 r., sygn. akt III SA 1243/97).

Ponieważ przedmiotem uprawdopodobnienia jest okoliczność braku winy i fakt ten nie musi być wykazany zaświadczeniem lekarskim. Jeżeli zaś takowe strona przedłożyła to podlega ono ocenie tak jak inne dowody zebrane w sprawie. Tym samym w przedmiotowej sprawie za zawinieniem skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania przemawia fakt prowadzenia w okresie po [...] r. działalności gospodarczej, w tym sporządzanie i składanie deklaracji podatkowych VAT-7 z zachowaniem terminów ustawowych za miesiąc [...],[...],[...],[...]i [...] 2005 r. W tym kontekście za niewiarygodne uznał Sąd orzekający stwierdzenia skarżącego, iż w okresie od [...] do [...] r. znajdował w stanie [...], które nie pozwoliło mu na sporządzenie odwołań od decyzji organu I instancji z zachowaniem terminu zakreślonego w pouczeniu bądź w inny sposób reprezentowania swoich interesów. Tym bardziej, że jak sam twierdzi w skardze w stresie żył od [...] 2004 r., kiedy to organy skarbowe rozpoczęły kontrolę jego działalności.

Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) skargę jako nieuzasadnioną oddalić.