Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 279/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 31
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: art. 21 ust. 1, ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub, sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011 oddala skargę


UZASADNIENIE

M. K. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARMiR") w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 19 maja 2011 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, w tym o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: ONW). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 29 lutego 2012 r., po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości 2.441,85 zł, przyznał skarżącemu płatności ONW na rok 2011, w łącznej wysokości 12.815 zł (ONW – strefa Nizinna I).

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR, decyzją z dnia 3 sierpnia 2012 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR , decyzją z dnia 5 października 2012 r. przyznał stronie płatność ONW na rok 2011, po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości 2.441,85 zł, w łącznej wysokości 12.815 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku na rok 2011 wynosiła 163,79 ha, zaś stwierdzona 153,50 ha. Stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa nizinna I została określona w rozporządzeniu w sprawie pomocy finansowej ONW i wynosi 179 zł. Zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, organ zastosował średnią stawkę płatności tj. 99,39314026 zł. Podano, że początkowa kwota płatności ONW, naliczona do powierzchni stwierdzonej wyniosła 15.256,85 zł. Natomiast różnica między powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu w dniu 26 września 2011 r. a powierzchnią zadeklarowaną do objęcia płatnością ONW tj. 10,29 ha stanowi 6,7036%, w związku z czym na podstawie art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 przyznano płatność ONW do powierzchni stwierdzonej, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą podwójnej stwierdzonej różnicy (tj. kwotę 2 045,51 zł).

Ponadto organ l instancji wskazał, iż wyliczona kwota płatności została pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. Organ l instancji określił procentową wielkość zmniejszenia wynoszącą 3%, na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 z późn. zm.).

Podano, że w trakcie przeprowadzenia kontroli na miejscu na działkach rolnych G, l, J stwierdzono nieprzestrzeganie normy N.04.1 na łącznej powierzchni 6,03 ha tj. że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta.

Organ l instancji poddał również ocenie pismo producenta rolnego, które wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 28 marca 2012 r., informujące o niemożliwości skoszenia przez stronę łąk ze względu na pogodę i warunki atmosferyczne w obowiązkowym terminie tj. do 31 lipca 2011r. Organ podał, iż w przypadku, gdy rolnik ubiegający się o płatności ONW nie mógł wykonać obowiązków wynikających z określonych norm i wymogów wzajemnej zgodności, mógł w terminie 10 dni roboczych, od dnia, w którym rolnik był w stanie dokonać takiej czynności, poinformować Kierownika BP, o zaistnieniu okoliczności nadzwyczajnych i przedłożyć dowody potwierdzające ich wystąpienie (np. protokół oszacowania szkód), wówczas organ mógł odstąpić od ustalenia obniżek płatności. Organ odmówił stronie uznania ww. pisma opatrzonego w treści datą 3 lipca 2011 r. z uwagi na jego datę nadania w UP w L. 26 marca 2012 r. Ponadto, jak podaje organ kontrola została przeprowadzona prawie 2 miesiące po wymaganym terminie na przeprowadzenie koszenia (protokół z 26 września 2011 r.) i zabieg koszenia na łąkach położonych na działkach zgłoszonych do płatności nie został wówczas przeprowadzony. W związku z powyższym w oparciu o zebrane i posiadane dokumenty i po ich analizie stwierdził brak przeprowadzenia obowiązkowego koszenia łąk.

W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu którego wskazano, że organ I instancji zasadnie na podstawie przeprowadzonej w dniu 26 września 2011 r. w gospodarstwie producenta rolnego kontroli na miejscu, ustalił mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo (o 10,29 ha), aniżeli deklarowana oraz naruszenie przestrzegania wymogów i norm w gospodarstwie skarżącego. Stwierdzono nieprzestrzeganie normy N.04.1 na powierzchni 6,03 ha - producent rolny nie przeprowadził na łąkach i pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca lub nie były na nich wypasane zwierzęta.

Dyrektor ARiMR wskazał, że ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie wynika, iż skarżący złożył zastrzeżenia do kontroli na miejscu dotyczącej ustalenia powierzchni użytkowanej rolniczo (kontrola z dnia 26 września 2011 r.). Wówczas został poinformowany przez "[...]" Biuro Kontroli na Miejscu (dalej: "BKM") pismem z dnia 13 lutego 2012 r. o przekazaniu uwag wykonawcy kontroli tj. A. Sp. z o.o. w celu ponownej weryfikacji raportu z kontroli, w świetle wniesionych przez rolnika uwag. Po ponownym rozpatrzeniu wyników kontroli oraz zbadaniu dokumentacji pokontrolnej, działki rolne A i B pomierzono łącznie, powiększono powierzchnię dla działki rolnej M i R (dodano pierwotnie błędnie wyłączony teren wzdłuż wschodniej granicy działki). Zmieniono również powierzchnie dla działki rolnej Y. Poinformowano również stronę, iż powierzchnie działek rolnych OA, OB, OC i OD wyznaczono na podstawie precyzyjnego pomiaru metodą inspekcji terenowej. Po dokonaniu korekty przekazano stronie obowiązujący protokół z kontroli na miejscu, wskazując, iż kontrola ww. działek została przeprowadzona prawidłowo i wartości powierzchni dla działek rolnych po korekcie będą brane pod uwagę w procesie naliczania płatności. Ponadto kontrola z dnia 26 września 2011 r. w zakresie wymogów wzajemnej zgodności wykazała brak przeprowadzenia koszenia na działkach rolnych G, l, J (powierzchnia 6,03 ha).

Podkreślono, że wniesione przez skarżącego pismo z dnia 28 marca 2012 r. (data wpływu do BP ARiMR) informujące o niemożliwości skoszenia łąk - na działkach rolnych G, l, J, z uwagi na pogodę i warunki atmosferyczne, nie mogło zostać uwzględnione w sprawie przyznania płatności ONW za rok 2011, jako skutkujące nie nałożeniem na stronę sankcji z tytułu nie skoszenia ww. działek rolnych w terminie do 31 lipca 2011 r.

Na kopercie nadawczej omawianego pisma widnieje data 26 marca 2012 r.- data nadania w Urzędzie Pocztowym w L., zaś data wpływu do BP to 28 marca 2012 r., co potwierdza, iż sporządzone przez skarżącego pismo w sprawie niemożliwości skoszenia łąk i dokonania tej czynności w późniejszym terminie, opatrzone datą "03.07.2011r." nie może zostać potraktowane jako informacja wniesiona w terminie określonym na dokonanie tej czynności. Data nadania pisma potwierdza, iż strona dokonała tej czynności po otrzymaniu pierwotnej decyzji w sprawie przyznania ONW, którą nałożono na stronę sankcje m.in. za nieprzestrzeganie norm oraz wymogów. Pierwotna decyzja przyznająca płatność ONW za rok 2011 z dnia 29 lutego 2012 r., została odebrana przez skarżącego w dniu 19 marca 2012 r. Ponadto na skierowane przez Kierownika BP w O. do strony wezwanie do usunięcia braków formalnych (wysłane 28 marca 2012 r.), o doprecyzowanie pisma dotyczącego nie wykoszenia części łąk, wskazania jakiej sprawy dotyczy i w jakim celu zostało złożone, strona poinformowała o wysłaniu pisma dotyczącego opóźnienia koszenia w lipcu 2011 r., a nie jak przyjął organ I instancji w marcu 2012 r., ponownie wyjaśnienia w tej sprawie strona wniosła osobiście w BP w O. w dniu 12 kwietnia 2012 r. składając pisemne oświadczenie.

Organ podkreślił, że w dokumentacji wniesionej przez stronę tj. z marca i kwietnia 2012 r. skarżący nie wspomniał o fakcie, czy przeprowadził wymagane koszenie i w jakim terminie. O fakcie przeprowadzenia koszenia poinformował dopiero w piśmie wniesionym do Dyrektora ARiMR w O. w dniu 10 maja 2012 r., w którym informuje, iż wykoszenia łąk dokonał w październiku 2011, jak tylko pozwoliły na to warunki pogodowe. Zdaniem organu niezrozumiałym wydaje się być fakt, iż strona w momencie wykonania czynności koszenia, jak podała ostatecznie w październiku 2011, nie poinformowała o tym fakcie organu I instancji, nie wspomniała też o tym fakcie w pismach wnoszonych właśnie w sprawie przeprowadzenia koszenia łąk tj. z marca i kwietnia 2012 r., co w ocenie organu II instancji wskazuje na niewiarygodność składanych oświadczeń strony w tym zakresie.

Stwierdzono, że w dniu przeprowadzenia kontroli – 26 września 2011 r., tj. prawie dwa miesiące po terminie przewidzianym na skoszenie łąk, producent rolny nie dokonał obowiązkowego zabiegu koszenia na łąkach zgłoszonych do płatności, a informacja o niemożności dokonania tej czynności nie wpłynęła w terminie 10-dniowym na zgłoszenie siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych, co ostatecznie przesądza o właściwym zastosowaniu zmniejszenia płatności w związku z nieprzestrzeganiem minimalnych norm dobrej kultury rolnej.

Podano również, że strona w dniu 12 kwietnia 2012 r. zapoznała się osobiście w siedzibie Biura Powiatowego w O. z aktami dotyczącymi niniejszej sprawy. Podkreślono, że skarżący wypowiadał się w trakcie postępowania administracyjnego w formie pisemnej - w formie odwołań, wnoszonych pism, zatem korzystał ze swoich uprawnień osobiście, jak też przez ustanowionego pełnomocnika. Po analizie zgromadzonej dokumentacji w sprawie przyznania stronie płatności ONW za rok 2011, organ II instancji stwierdził, iż w tych okolicznościach nie można przyjąć, że skarżący został pozbawiony prawa czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ I instancji.

Wskazano również, że zgodnie z art. 26 ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Zgodnie z art. 4 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, nie naruszając przepisów art. 20 ust. 4 niniejszego rozporządzenia i pod warunkiem, że nie zagraża to celowi kontroli, kontrole na miejscu można zapowiadać. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum i nieprzekraczającym 14 dni. Tak też czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika. Pomimo faktu braku uczestniczenia strony w przeprowadzanej kontroli na miejscu w dniu 26 września 2011 r. (dot. wyłącznie kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni), strona nie została pozbawiona uczestnictwa, na tym etapie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności za rok 2011. Raport z czynności kontrolnych został przekazany stronie przesyłką poleconą i wówczas skarżący miał możliwość zapoznania się z jego wynikami i ewentualnym wniesieniem zastrzeżeń w terminie 14 dni od daty doręczenia tego dokumentu, co zresztą uczynił.

Dyrektor ARiMR nie stwierdził również naruszenia przez organ I instancji art. 8 i 9 oraz art. 107§1 i 3 k.p.a.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła o zmianę decyzji i przyznanie płatności bez potrącenia kwoty z tytuł stwierdzonych nieprawidłowości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 21 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 z zw. z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z oględzin nieruchomości, mimo iż dowód ten miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem zmierzał do udowodnienia rzeczywistego obszaru gruntu rolnego, na którym skarżący prowadził uprawę, przez co organ administracyjny pozbawił skarżącego realnej możliwości udowodnienia faktów, z których wywodził on skutki prawne, co spowodowało jednocześnie, że organ administracyjny pozbawił sam siebie możliwości dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie rzeczywistej powierzchni areału uprawnionego do przyznania płatności,

- art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 oraz w zw. z art. 85 § 1 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z oględzin nieruchomości, w sytuacji gdy zachodziła potrzeba przeprowadzenia tegoż dowodu, albowiem dowód ten przyczyniłby się do wyjaśnienia istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, tj. rzeczywistej powierzchni areału uprawnionego do przyznania płatności,

- art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez uniemożliwienie skarżącemu wzięcia udziału w oględzinach jego nieruchomości (tj. w czynnościach kontrolnych), w sytuacji gdy skarżący pismem z dnia 12 kwietnia 2012 r. żądał, ażeby ww. dowód został przeprowadzony z jego udziałem; został pozbawiony realnej możliwości zgłaszania wątpliwości, pytań oraz składania wyjaśnień zarówno w przedmiocie sposobu pomiaru, jak również rzeczywistej powierzchni areału uprawnionego do przyznania płatności,

- art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. oraz art. 4 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika, w sytuacji gdy z ww. przepisów wynika tylko, iż czynności kontrolne mogą, ale nie muszą być zapowiadane, co nie oznacza jednak, że kontrole mogą być prowadzone bez udziału strony (rolnika); prawo unijne, jako lex specialis nie może być interpretowane rozszerzająco,

- sprzeczność istotnych ustaleń organu II instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż pismo skarżącego datowane na dzień 3 lipca 2011 r. (niedziela) informujące o niezawinionej przez skarżącego niemożności przeprowadzenia koszenia łąk w terminie do 31 lipca 2011 r., zostało nadane przez skarżącego dopiero dnia 26 marca 2012 r., w sytuacji gdy na kopercie, w której zostało wysłane w/w pismo widnieje stempel pocztowy usytuowany na znaczku pocztowym opatrzony datą 4 lipca 2011 r. (poniedziałek), a zatem informacja o niemożności dokonania koszenia łąk wpłynęła do organu administracyjnego w przepisanym ku temu terminie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne, bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art. 3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz.270) cytowanej dalej jako "p.p.s.a.".

Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jego zgodności z przepisami procedury administracyjnej, jak i normami prawa materialnego, doszedł do przekonania, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie naruszała obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Organ dokonał jednoznacznych ustaleń faktycznych, wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów oraz w sposób logiczny umotywował swoje rozstrzygnięcie w uzasadnieniu decyzji. Do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowane zostały przepisy prawa materialnego.

Na wstępie zaznaczyć należy, że zasady i tryb przyznawania płatności ONW reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. nr 64, poz.427 ze zm.), dalej powoływana jako "ustawa z 7 marca 2007r.".

W myśl art. 21 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 powołanej ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności,

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy,

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania,

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy).

Pierwsza zasada określona w art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy jest powtórzeniem zasady praworządności wymienionej w art. 6 k.p.a., druga zasada - określona w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy - stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wymienionej w art. 7 k.p.a.. Organy ARiMR zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w miejsce wynikającego z Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Ta zmiana zasad i reguł postępowania wyraźnie wskazuje, że zadania organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia, zebrania materiału dowodowego zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł.

Ogólne zasady postępowania uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego nie regulują problematyki dotyczącej rozłożenia ciężaru dowodu. Ustawa z 7 marca 2007r. nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3). Wprowadzona do postępowań administracyjnych zasada rozłożenia ciężaru dowodu zmieniła dotychczasowe zasady i reguły postępowania administracyjnego. Konsekwencją tej zasady jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w k.p.a., podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań określona w art. 10 § 1 k.p.a., w ustawie o płatnościach również została wyraźnie ograniczona. W art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z 7 marca 2007r. określono, iż organ prowadzący postępowanie zapewnia stronom na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, przy czym nie stosuje się art. 81 kpa (wyłączono stosowanie tzw. domniemania faktycznego).

Tym samym organ został zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie, która nie składa takiego żądania, czynnego udziału w sprawie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Mając na względzie powyższe wskazać należy, że w rozpoznanej sprawie to strona powinna wykazać się aktywnością w zakresie dowodzenia, że zgłoszona przez nią do pomocy finansowej ONW powierzchnia jest prawidłowa. Podkreślić należy, że w rozpoznanej sprawie organ dokonał w dniu 26 września 2011r. kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącego i z natury zmierzył uprawnione do pomocy ONW grunty. W raporcie z kontroli wskazano przy tym nazwę i model odbiornika GPS, z którego korzystano. Tym samym kontrola ta nie ograniczała się do kontroli na podstawie ortofotomapy, których aktualność i dokładność kwestionowali producenci rolni w sprawach rozstrzygniętych wyrokami powołanymi w skardze.

Jeżeli zatem skarżący twierdzi, że powierzchnie działek rolnych są inne niż wykazane w raporcie z kontroli, to winien przedłożyć przeciwdowód w postaci wyników pomiarów spornych działek dokonanych przez uprawnione do tego podmioty. Organ nie jest zobowiązany do ponownego dokonania kontroli na miejscu, zwłaszcza gdy zarzuty co do wyników tej kontroli zgłaszane przez skarżącego w toku postępowania są bardzo ogólne i nie odnoszą się do poszczególnych działek rolnych. Skarżący oświadczył jedynie, że nie zgadza się z ustaleniami kontroli pod względem zmierzonej powierzchni oraz, że podane przez niego powierzchnie są zgodne z rzeczywistą powierzchnią upraw. Nieścisłości – jego zdaniem – mogą wynikać z mało precyzyjnego pomiaru. Z raportu z kontroli wynika natomiast, że część gruntów została wyłączona z pomocy ze względu na zadrzewienia czy zakrzaczenia.

Podkreślić w tym miejscu należy, że do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności do nich, przy czym działki rolnej nie można utożsamiać z obszarem działki ewidencyjnej, opisanej w wypisie z rejestru gruntów. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Jeszcze raz podkreślić w tym miejscu należy, że obowiązek wyznaczenia w terenie i pomiaru powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywał wyłącznie na wnioskodawcy. To on bowiem ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym.

Wskazać przy tym należy, iż kontrola na miejscu jest jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych we wniosku danych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE L z 2009r. nr 316), kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.

Zgodnie z art. 27 ust.1 ww. rozporządzenia Komisji, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Organ nie ma więc obowiązku zawiadamiania producenta rolnego o kontroli. Skoro rolnik nie wie, że zostanie w danym dniu przeprowadzona w jego gospodarstwie rolnym kontrola, to tym samym dla skuteczności tej kontroli nie jest wymagany jego udział. Rolnik nie musi zatem uczestniczyć w kontroli. Istotnym jest, by w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, rolnikowi doręczyć kopię raportu z kontroli. W rozpoznanej sprawie skarżącemu przesłana została kopia raportu z kontroli, do której wniósł on zastrzeżenia i uwagi. Po zatwierdzeniu raportu z kontroli i uwzględnieniu części zastrzeżeń, organ przesłał skarżącemu kopię poprawionego raportu z kontroli. Strona miała zatem możliwość zapoznania się z wynikami spornej kontroli na miejscu.

Wobec powyższego, zarzuty skargi związane z zaniechaniem przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości w obecności skarżącego oraz błędnej wykładni art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 są niezasadne.

Odnosząc się natomiast do pisma informującego o nie wykonaniu w terminie koszenia działek rolnych G, I , J ze względu na pogodę i warunki atmosferyczne, stwierdzić należy, że nie ma podstaw do uznania, że spełnione zostały przesłanki prawidłowego zawiadomienia organu o nie wypełnieniu zobowiązań przez rolnika w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.

W myśl art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowanych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentację wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Z kolei w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 określono, że za działalnie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane: śmierć rolnika, długookresowa niezdolność rolnika do pracy, poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa, wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich oraz choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

W niniejszej sprawie pismo rolnika datowane na dzień 3 lipca 2011r. nadane zostało w urzędzie pocztowym w L. w dniu 26 marca 2012r. i wpłynęło do organu w dniu 28 marca 2012r. Wbrew twierdzeniom skarżącego stempel na znaczku pocztowym na kopercie zawierającej ww. przesyłkę nie jest czytelny. Jeżeli natomiast skarżący dysponuje jakimkolwiek dowodem nadania spornej przesyłki w dniu 4 lipca 2011r. winien taki dowód przedstawić organowi. Zaznaczyć należy, że każdy kto prawidłowo dba o swoje interesy, w przypadku gdy dla jakiejś czynności zastrzeżony jest termin, winien uczynić starania, ażeby w razie wątpliwości móc wykazać, że daną czynność w tym terminie spełnił. Nadając zatem pismo, w którym skarżący zawiadamia organ o niemożności wywiązania się ze swoich obowiązków w ustawowym terminie, winien skorzystać np. z przesyłki poleconej, dzięki której miałby możliwość wykazania daty jej nadania.

Na marginesie nadmienić należy, że pismo strony z dnia 3 lipca 2011r. jest bardzo ogólnikowe i nie wynika z niego zaistnienie żadnej z przesłanek wymienionych w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Do pisma nie dołączono żadnych dokumentów potwierdzających wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, bądź siły wyższej. Tym samym pismo to nie stanowiłoby podstawy do uznania, że skarżący zachował prawo do pomocy w odniesieniu do działek rolnych G, I, J.

Zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia daty nadania pisma z dnia 3 lipca 2011r. i wpływu tego pisma na wynik sprawy, sąd uznał zatem za niezasadne.

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.