Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 701/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Lotnicze prawo
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  50 par. 1, art. 52 par. 1, art. 53 par 1, art. 54 par. 1, art.  3 par 2 pkt 1, art.  57 par 1 pkt3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c,  art.  63 par. 2 pkt 1, art.  61 par. 3, art. 200, art.  205 par. 2, art.  145 par. 3, art. 63 par. 3, art.  145 pa
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138 par. 1 pkt 1, art.  156 par 1 pkt 2, art.  138 par. 1 pkt 2, art.  105 par 1, art.  189g par. 1, art.  156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 165b par. 1, art.  247 par. 1, art.  208 par 1, art.  165 par. 1, art.  2 par. 1 pkt 1,  art.  165 par. 4,  art.  247 par. 1, art.  208 par. 1.
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 209w ust. 5, art.  209u ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art.  209w, art.  209w ust. 5, art.  209w, art.  209w ust. 1.
journal: Dz.U. 2019 poz 1580
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r.- Prawo lotnicze t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R., Co. D. (Irlandia) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: ULC), na mocy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 i 695; dalej: k.p.a.) oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2020 r. poz. 1970; dalej: Pr.lotn.), po rozpatrzeniu wniosku [...] (dalej: Spółka, Przewoźnik, Skarżąca), utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] września 2020 r. nr [...] nakładającą na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 18.000 zł w związku z przekazaniem przez Spółkę nieprawdziwej informacji [...] dotyczącej lotu z [...] grudnia 2017 r, nr [...] z M. do K..

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

Komendant Placówki Straży Granicznej w K.(dalej: Komendant) wystąpił z wnioskiem do Prezesa ULC o wymierzenie kary pieniężnej Przewoźnikowi za przekazanie nieprawdziwej informacji [...] za lot nr [...] z M. w dniu [...] grudnia 2017 r. Informacja dotyczyła danych dokumentów paszportowych pasażerów:

1) J. T. – numer paszportu [...], podczas gdy informacja [...] przekazana przez przewoźnika wskazała numer jako [...];

2) N. A. – numer paszportu [...], podczas gdy informacja [...] przekazana przez przewoźnika wskazała numer jako [...];

3) G.J. - podczas gdy informacja [...] przekazana przez przewoźnika wskazała nazwisko jako [...].

Do wniosku załączył kopię wniosku o przekazanie informacji [...], wydruk części oryginalnej listy [...], potwierdzenia odbioru wniosku o przekazanie informacji [...] przez przewoźnika, notatkę urzędową wraz z załącznikami dotyczącymi przekazania nieprawdziwej informacji [...] oraz kopię dokumentów paszportowych wymienionych pasażerów.

Komendant wyjaśnił, że wystąpienie z wnioskiem o przekazywanie informacji [...] było konieczne w celu usprawnienia kontroli granicznej, tj. wszystkich działań podejmowanych na granicy w odpowiedzi na zamiar przekroczenia tej granicy lub na akt jej przekroczenia, m.in. działań dotyczących odprawy granicznej tj. czynności kontrolnych przeprowadzanych na przejściach granicznych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen). Straż Graniczna ma obowiązek sprawdzania w dostępnych bazach danych pasażerów zgłaszających się do odprawy granicznej. Wykorzystanie wyprzedzających informacji [...] pod warunkiem, że są one poprawne tj. pełne i prawdziwe, przyczynia się do usprawnienia odprawy granicznej, poprzez wcześniejsze sprawdzenie danych pasażera w bazach poszukiwawczych, wobec których dokonano odpowiednich wpisów w celu zatrzymania, ustalenia miejsca pobytu lub z innych przyczyn. Dokonywanie tych sprawdzeń z wyprzedzeniem, na podstawie danych uzyskanych z informacji [...] przesłanej przez przewoźnika, pozwala przygotować się do odprawy pasażerów, a więc usprawnić kontrolę graniczną poprzez odpowiednią dyslokację posiadanych sił i środków, w konsekwencji - lepsze ich wykorzystanie i przyśpieszenie całej procedury i postępowania. Bazy danych, z których korzysta Straż Graniczna podczas odprawy granicznej, opierają swoje sprawdzenia na danych przekazanych przez przewoźnika lotniczego. Dlatego też, jeśli zostały przekazane informacje nieprawdziwe lub niepełne mają one wpływ na właściwą realizację wpisów w krajowych i europejskich bazach danych poszukiwawczych. Zatem nierzetelne dane pozbawiają Straż Graniczną możliwości identyfikacji potencjalnych zagrożeń ze strony osób przekraczających granicę zewnętrzną oraz uniemożliwiają zapewnienie bezpieczeństwa nie tylko w Polsce, ale również w całej strefie Schengen. Przekazanie informacji nieprawdziwej w tym przypadku wiązało się również z koniecznością dokonania dodatkowych sprawdzeń związanych z brakiem możliwości identyfikacji dokumentu, co wpłynęło na wydłużenie czasu kontroli.

Rozpatrując sprawę, Prezes ULC uwzględnił wyjaśnienia zawarte we wniosku, w związku z czym stwierdził, że Przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację [...] i dlatego nałożył na Spółkę karę w wysokości 18.000 zł.

Ponownie rozpatrując sprawę, wskutek wniosku Spółki, Prezes ULC nie podzielił argumentów Przewoźnika.

Organ przytoczył treść art. 202a ust. 1, 2, 4 Pr.lotn., z których wynika obowiązek Przewoźnika lotniczego, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: RP), za wyjątkiem lotów pasażerskich między RP a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej (dalej: UE) oraz między RP a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami UE na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen, przekazywania komendantowi placówki Straży Granicznej (na jego wniosek złożony, gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej imigracji lub usprawnienia kontroli granicznej) informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium RP.

Przepis art. 209u ust. 1 Pr.lotn. określa, że przewoźnik, który: nie przekazał informacji podlega karze pieniężnej w wysokości 22.500 zł (pkt 1); przekazał informację nieprawdziwą podlega karze pieniężnej w wysokości 18.000 zł (pkt 2); przekazał informację niepełną podlega karze pieniężnej w wysokości 13.500 zł (pkt 3) - za każdy lot, w którym nie dopełnił wspomnianych obowiązków. Podane kary pieniężne wymierza Prezes ULC na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego, na mocy art. 209u ust. 2 Pr.lotn.

W ocenie Prezesa ULC materiał dowodowy zebrany przed wydaniem kwestionowanej decyzji, tj. wniosek o przekazanie informacji [...], wydruk części oryginalnej listy [...], kserokopia potwierdzenia odbioru wniosku o przekazanie informacji [...] przez przewoźnika, notatka urzędowa wraz z załącznikami dotyczącymi przekazania nieprawdziwej informacji [...] oraz kopia dokumentów paszportowych wspomnianych wcześniej pasażerów wykazywał, że w związku z lotem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] z M. do K., Przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację dotyczącą danych pasażerów, jak przedstawił to Komendant we wniosku.

Z tego względu zachodziły przesłanki do nałożenia na Przewoźnika kary pieniężnej za nieprawdziwej informacji [...]. Odnośnie argumentów Spółki, podnoszącej upływ terminu do wszczęcia postępowania, określonego w art. 165b § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 209w ust. 1 Pr.lotn., kary pieniężne Prezes ULC wymierza w drodze administracyjnej. Oznacza to, że w zakresie przepisów procedury należy stosować przepisy k.p.a. Nie ma wpływu na powołane stanowisko treść art. 209w ust. 5 Pr.lotn., którą należy wykładać w ten sposób, że opisywana kara pieniężna ma charakter niepodatkowej należności budżetu państwa. Do dnia 31 grudnia 2015 r. należało stosować przepisy rozdziału III Ordynacji podatkowej, zgodnie z treścią art. 2 § 1 pkt 1 tej ustawy w ówczesnym brzmieniu. Natomiast po nowelizacji Ordynacji podatkowej na mocy ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1649; dalej: ustawa zmieniająca O.p.) od 1 stycznia 2016r. przepisy rozdziału III Ordynacji podatkowej zastosowania mieć nie mogą ze względu na wykreślenie z art. 2 § 1 pkt 1 odwołania do niepodatkowych należności budżetu państwa. Dlatego wobec zmiany brzmienia art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przepis art. 209w ust. 5 Pr.lotn. stał się normą pustą, gdyż odsyła do normy, której nie można zastosować. Specyfika przepisów Ordynacji podatkowej powoduje bowiem, że niektóre przepisy jej rozdziału IV nie mogłyby być stosowane w ogóle (np. 147a), a inne jedynie z odpowiednią modyfikacją (np. art. 154b). Stąd stosowanie Ordynacji podatkowej do nakładania kar przez Prezesa ULC mogłoby się następować odpowiednio, ale jedynie w sytuacji, gdyby art. 209w ust. 1 Pr.lotn. nie określał formy rozstrzygnięcia jako decyzji administracyjnej, która to wymaga stosowania przepisów procedury k.p.a.

W ocenie Prezesa ULC zebrany materiał dowodowy nie budził wątpliwości, dlatego nie widział potrzeby jego ewentualnego uzupełnienia o dokumentację Przewoźnika, która została zniszczona w związku z upływem okresu jej przechowywania.

W ocenie organu nie wystąpiły również określone w art. 189f k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Wskazał na wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji [...] na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, co podał Komendant. Za to samo zachowanie Przewoźnik nie został również ukarany karą pieniężną przez inny uprawniony organ administracji publicznej, nie był również prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Prezes ULC stwierdził, że aby spełniać swą rolę, informacja [...] musi być przekazana przed dotarciem lotu do celu, tak aby pozwolić Straży Granicznej na odpowiednią organizację kontroli granicznej. Z tego względu ani usunięcie naruszenia prawa post factum, ani powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, o których mowa w art. 189f ust. 2 k.p.a., nie pozwoli na spełnienie celów, dla których została nałożona administracyjna kara pieniężna.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółka i wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżyła decyzję w całości. Zarzuciła rozstrzygnięciu:

1) stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 165b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 209w ust. 5 Pr.lotn. (w brzmieniu sprzed 1 kwietnia 2019 r.), poprzez utrzymanie w mocy wcześniejszej decyzji organu z [...] września 2020 r., pomimo że decyzja ta wydana została na skutek wszczęcia i prowadzenia przeciwko Skarżącej postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej po upływie terminu 6 miesięcy od dnia wykonania przez Spółkę lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie terminu przedawnienia prawa do jego wszczęcia, które to uchybienie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

2) co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 208 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz art. 105 § 1 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji organu z [...] września 2020 r. oraz nieumorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, mimo że było ono bezprzedmiotowe, z uwagi na jego wszczęcie i prowadzenie pomimo upływu terminu przedawnienia prawa do jego wszczęcia.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła: o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa ULC z [...] września 2020 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ewentualnie (na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu; na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a o umorzenie postępowania administracyjnego w całości, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Prezes ULC w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wystąpił też o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Ani Skarżąca, ani Komendant jako uczestnik postępowania, po otrzymaniu odpowiedzi na skargę (zawierającej wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym) w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądali przeprowadzenia rozprawy. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Przewoźnika nie zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, przy ustalaniu granic rozpoznania sprawy należy mieć na uwadze art. 134 § 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Kierując się powyższą regułą, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się, aby skarżona decyzja była obarczona wadą nieważności jako wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) ani doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pk1 lit. c) p.p.s.a.), ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie wymierzenie Przewoźnikowi kary w wysokości 18.000 zł nastąpiło na podstawie art. 209u ust. 1 pkt 2 Pr.lotn., który to przepis przewiduje taką sankcję za przekazanie nieprawdziwej informacji, o której mowa w art. 202a tego aktu.

Okoliczności przekazania przez Przewoźnika nieprawdziwej, a częściowo niepełnej informacji [...] dotyczącej lotu z [...] grudnia 2017 r., nr [...] z M. do K. w zasadzie nie były podważane.

Odnosząc się do najdalej zgłoszonego zarzutu – nieważności obu wydanych przez Prezesa ULC decyzji, Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącej.

Spółka zarzut ten oparła na treści art. 209w ust. 5 Pr.lotn. (Dz. U. z 2017 r. poz. 950), w brzmieniu obowiązującym w dacie naruszenia i złożenia wniosku przez Komendanta w zw. z art. 165b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201; dalej: O.p.).

Według art. 209w ust. 5 Pr.lotn.: "Do nakładania kar pieniężnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa". Przepis ten został wprowadzony do Pr.lotn. na mocy art. 1 pkt 151 ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy –Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 170 poz. 1015; dalej: nowelizacja Pr.lotn. I) z dniem 18 września 2011 r. (art. 20 nowelizacji Pr.lotn. I) i obowiązywał do 31 marca 2019 r., kiedy został uchylony na mocy art. 1 pkt 158 w zw. z art. 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 235; dalej: nowelizacja Pr.lotn. II), gdyż art. 209w Pr.lotn. otrzymał nowe brzmienie od 1 kwietnia 2019 r.

Według projektu nowelizacji Pr.lotn. I (druk sejmowy VI.2113) do zasad postępowania w sprawach nakładania kar pieniężnych i ich egzekwowania miały być stosowane: Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.).

Z kolei nowelizacja Pr.lotn. II (druk sejmowy VIII.2988) zakładała: "Obecnie brzmienie art. 209 w ust. 5 ustawy - Prawo lotnicze rodzi problemy w jego stosowaniu, głównie w zakresie określenia właściwości organów. Dodatkowo w systemie prawnym przepisy dotyczące nakładania kar administracyjnych oraz przepisy w zakresie m.in. rozkładania na raty płatności, umorzenia kary pieniężnej zostały uregulowane w przepisach działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego. Usunięcie regulacji, zgodnie z którą do nakładania kar pieniężnych stosuje się przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, ma zatem na celu zastosowanie do kar nakładanych przez Prezesa Urzędu ogólnych zasad postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem dyrektyw nakładania niepodatkowych należności budżetu państwa, oraz wyeliminowanie w tym zakresie szczególnej regulacji w ustawie - Prawo lotnicze.".

Przy ocenie zasad, według których miały być nakładane kary za naruszenia art. 209u ust. 1 Pr.lotn. należało mieć na uwadze, że art. 209w ust. 1 Pr.lotn. wprowadzony nowelizacją Pr.lotn.I, w zasadzie w niezmienionym brzmieniu nadal obowiązuje, że kary pieniężne, o których mowa w art. 209-209u (od 1 kwietnia 2019r. w art. 209a-209um) nakłada Prezes ULC w drodze decyzji administracyjnej.

Ponadto na mocy nowelizacji Pr.lotn. I wprowadzono art. 209u ust. 2 Pr.lotn., nadal obowiązujący, w myśl którego zd. pierwszego "Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, Prezes Urzędu wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego.".

Sam ustawodawca był więc niekonsekwentny, skoro w jednym przepisie (art. 209w Pr.lotn.) mówił, że decyzje o nałożeniu kar pieniężnych są decyzjami administracyjnymi (ust. 1), a nie podatkowymi (art. 207 O.p.), a w ust. 5 wspominał, że do nakładania kar pieniężnych stosuje się przepisy O.p.

Mając na uwadze powołane wyżej założenia dotyczące regulacji art. 209w Pr.lotn. należy podzielić stanowisko Prezesa ULC, że przepis art. 209w ust. 5 Pr.lotn. w wersji wprowadzonej nowelizacją Pr.lotn. I miał rację do stosowania dopóki, dopóty art. 2 § 2 O.p. regulował, ze jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosowało się również m.in. do niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione były inne niż wymienione w § 1 pkt 1 organy. W myśl art. 3 pkt 8 O.p. przez niepodatkowe należności budżetowe - rozumie się niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych, a zatem i kary pieniężne.

Zmiana treści art. 2 § 2 O.p. poprzez wykreślenie w nim "niepodatkowych należności budżetu państwa" nastąpiła z dniem 1 stycznia 2016 r. na mocy art. 1 pkt 1 wspomnianej ustawy zmieniającej O.p. W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej O.p. (druk sejmowy VII.3462Z) zapisano: "Z uregulowań art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, art. 60 i art. 67 ustawy o finansach publicznych wynika, że kwestia stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej do niepodatkowych należności budżetu państwa jest normowana zarówno przepisami Ordynacji podatkowej, jak i przepisami ustawy o finansach publicznych. Przy czym pierwsza z tych ustaw nakazuje stosowanie przepisów działu III Ordynacji podatkowej wprost, natomiast druga - tylko odpowiednio. Dualizm w powyższym zakresie powinien zostać wyeliminowany poprzez wykreślenie w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej "niepodatkowych należności budżetu państwa". W wyniku tej zmiany przepisy działu III Ordynacji podatkowej będą stosowane odpowiednio do niepodatkowych należności budżetu państwa na podstawie art. 67 ustawy o finansach publicznych. Rozwiązanie takie jest optymalne. Większość przepisów działu III Ordynacji podatkowej do niepodatkowych należności budżetu państwa nie może być bowiem stosowana wprost, co wynika ze specyfiki tych należności. Na powyżej omówione źródła ustalenia zakresu stosowania działu III Ordynacji podatkowej nakładają się dodatkowo regulacje szczególne w ustawach regulujących konkretne daniny.". Zatem od 1 stycznia 2016 r. do nakładania kar pieniężnych w oparciu o art. 209w ust. 1 i 5 Pr.lotn. można było co najwyżej rozważać odpowiednie stosowanie przepisów O.p. i to jej działu III. Tak też stanowił art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.), że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III O.p. Z dniem 1 czerwca 2017 r. uległa zmianie treść art. 67 ustawy o finansach publicznych, gdyż na mocy art. 12 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) dodano do tego uregulowania ust. 2, w myśl którego do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy k.p.a.

W tej sytuacji, mimo braku uchylenia art. 209w ust. 5 Pr.lotn. od 1 czerwca 2017 r. nie było podstaw do jego stosowania (czyli stosowania uregulowań O.p.), z przyczyn wyżej opisanych. Zastosowanie znajdują wyłącznie przepisy k.p.a., w tym i te dotyczące przedawnienia, zwłaszcza, że także z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw dokonano istotnych zmian w k.p.a., w tym wprowadzono na mocy jej art. 1 pkt 41 "Dział IV Administracyjne kary pieniężne".

Wobec powyższego, zarówno w dacie naruszenia, jak wydania kwestionowanych decyzji, nie było już podstaw do stosowania przepisów O.p., mimo że formalnie art. 209w ust. 5 Pr.lotn. w zw. z art. 14 (Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe) nowelizacji Pr.lotn. II (wyeliminowany z obrotu od dnia 1 kwietnia 2019 r.) miał zastosowanie.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu nie było podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, gdyż nie doszło do naruszenia art. 165b § 1 O.p. w zw. z art. 209w ust. 5 Pr.lotn. w zw. z art. 208 § 1 O.p w zw. z art. 247 § 1 O.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Organ, wydając decyzje w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na Przewoźnika [..] września 2020 r. i następną [...] grudnia 2020 r. nie doprowadził do przedawnienia nałożenia kary pieniężnej, gdyż nie wystąpiły okoliczności z art. 189g k.p.a. (w myśl § 1 "Administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa."), a Pr.lotn. nie zawiera uregulowań w tym zakresie.

Wobec powyższego należało ocenić, czy organ prawidłowo ustalił, że wystąpiły przesłanki do nałożenia kary na podstawie art. 209u ust. 1 pkt 2 Pr.lotn. i w efekcie nałożył na Spółkę karę 18.000 zł.

Jak już wspomniano na mocy art. 209u ust. 1 pkt 2 Pr.lotn. przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a przekazał informację nieprawdziwą - podlega karze pieniężnej w wysokości 18.000 zł.

Przepis art. 202a ust. 1 Pr.lotn. nakłada na przewoźnika lotniczego, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z RP obowiązek przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium RP. Obowiązku powyższego, na mocy art. 202a ust. 2 Pr. lotn., nie stosuje się do lotów pasażerskich między RP a innym państwem członkowskim UE oraz między RP a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen.

W niniejszej sprawie chodziło o lot w dniu [...] grudnia 2017 r. nr [...] z M. do K.. Nie wystąpiły więc przesłanki z art. 202a ust. 2 Pr.lotn., dlatego Skarżąca miała obowiązek przekazania informacji dotyczącej pasażerów omawianego lotu Komendantowi, na mocy art. 202a ust. 4 Pr.lotn. (Przewoźnik lotniczy przekazuje informację na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego. Komendant placówki Straży Granicznej występuje z wnioskiem, w przypadku gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej.). Komendant z wnioskiem wystąpił do Spółki 19 października 2017 r. Spółka odebrała ten wniosek 20 października 2017 r. (kopie wniosku i potwierdzenia odbioru w aktach adm.). Przewoźnik został pouczony, że chodzi o loty realizowane w okresie od 28 października 2017 r. do 31 marca 2018 r. spoza państw UE/EOG/CH oraz c do treści informacji, które ma przekazywać Komendantowi (żądane dane były zgodne z danymi dopuszczalnymi, wymienionymi w art. 202a ust. 3 Pr.lotn.), terminie, w którym najpóźniej powinien te informacje przekazać (art. 202b ust. 1 Pr.lotn.), sposobie ich przekazania (art. 202b Pr.lotn.) oraz sankcjach za naruszenie ww. obowiązku, uregulowanych w art. 209u ust. 1 Pr.lotn.

Wśród przekazanych przez Przewoźnika danych pasażerów omawianego lotu w trzech przypadkach przekazała Spółka nieprawdziwe dane: co do A. N. przekazano nieprawdziwe numery paszportu, a co do J. G. błędne nazwisko, a co do T. J. przekazano niepełny nr paszportu.

Okoliczności powyższych, w tym stwierdzonych nieprawidłowości Spółka co do zasady nie kwestionowała. Podnosiła, że nie może skutecznie się bronić, gdyż postępowanie o nałożenie sankcji wszczęto po długim okresie od zdarzenia, kiedy zostały już usunięte dane i dokumentacja, dotyczącego omawianego lotu. Owszem Komendant złożył wniosek do Prezesa ULC 28 grudnia 2017 r, a organ wszczął postępowanie dopiero w sierpniu 2020 r. Należy zgodzić się ze Skarżącą, że nie zostały dochowane terminy z k.p.a. dotyczące szybkości postępowania (art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 i art. 36 k.p.a.), ale jak zaznaczono, nie upłynął okres, o którym mowa w art. 189g k.p.a. Ponadto, na mocy art. 202d ust. 1 Pr.lotn. przewoźnik lotniczy, w terminie do 24 godzin od wylądowania statku powietrznego na terytorium RP, usuwa informację przekazaną komendantowi placówki Straży Granicznej, przy czym obowiązek ten nie dotyczy danych zgromadzonych przez przewoźnika lotniczego niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu lotniczego (art. 202d ust. 2 Pr.lotn.). Wymaga też zauważenia, że do wniosku komendant dołączył wydruk części oryginalnej listy [...] (czyli wytworzonej przez Spółkę). Skarżąca nie zakwestionowała prawdziwości tego dokumentu, tylko twierdziła, że "nie ma możliwości podjęcia pełnej i merytorycznej weryfikacji stawianych jej zarzutów", gdyż dane pasażerów lotu [...] z M. z [...] grudnia 2017 r. uległy usunięciu.

W świetle powyższych ustaleń nie można stwierdzić, że uchybienie terminom procesowym załatwienia sprawy miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Komendant, zdaniem Sadu, dopełnił także obowiązku wynikającego z art. 209u ust. 2 Pr.lotn., tj. przedstawił Prezesowi ULC uzasadniony wniosek o wymierzenie kary wraz z aktami sprawy i niezbędnymi dokumentami.

Sąd nie dopatrzył się w czynnościach Komendanta, a następnie Prezesa ULC nadmiernego rygoryzmu czy nieproporcjonalności sankcji względem popełnionego naruszenia. Omawiane uregulowania Pr.lotn. zostały wprowadzone na mocy nowelizacji Pr.lotn. I. W uzasadnieniu projektu tejże zmiany (druk sejmowy VI.2113) stwierdzono, że projekt m.in. wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę Rady 2004/82/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (opubl. Dz.U.UE.L. z 2004r. poz. 261 s.24; dalej: dyrektywa 2004/82/WE). Dodanie art. 202a - 202d w ww. ustawie wynikało z konieczności wdrożenia do polskiego porządku prawnego dyrektywy 2004/82/WE. Celem dyrektywy jest zapewnienie przez państwa członkowskie skutecznego zwalczania nielegalnej migracji oraz usprawnienia kontroli granicznej. Z uwagi na to, że dotychczas w polskim ustawodawstwie brak było podstaw prawnych do żądania od przewoźnika lotniczego przekazywania danych osobowych pasażerów, którzy zamierzają wjechać na terytorium RP, zaistniała konieczność wprowadzenia nowych regulacji w Pr.lotn., określających m.in. obowiązki przewoźników. Obowiązek przewoźnika przekazywania danych pasażerów i innych informacji związanych z wykonywanym lotem i przekroczeniem granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej będzie dotyczyć przewoźników wykonujących loty międzynarodowe pasażerskie z państw niebędących członkami Unii Europejskiej i które nie są traktowane na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen. Przesłanie informacji następuje na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej, wysłany w formie pisemnej lub elektronicznej przewoźnikowi, jeżeli jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej. Projekt określa terminy wysyłania wniosku, przekazywania informacji przez przewoźnika oraz okresy, po upływie których przekazane informacje należy usunąć (zniszczyć). W przypadku gdy przekazane informacje są niezbędne do wykonywania przez Straż Graniczną lub inne organy państwowe zadań mających na celu ochronę bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jest dopuszczalne odstąpienie od nakazu usunięcia informacji w terminie 24 godzin od ich otrzymania.

Projekt ustanawia ponadto kary pieniężne nakładane na przewoźników w przypadku niewykonania obowiązku ustawowego, tj. gdy nie zostały przekazane informacje albo przekazano informację nieprawdziwą lub zawierającą niepełne dane. Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej wszczyna się na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej kierowany do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, jako centralnego organu administracji rządowej właściwego w sprawach lotnictwa cywilnego. Projekt określa wysokość kar pieniężnych od 13.500 zł do 22.500 zł za każdy lot, o którym nie przesłano informacji lub przesłano je niepełne lub nieprawdziwe. Tak określona wysokość kar wiąże się z przewidzianym w dyrektywie 2004/82/WE obowiązkiem określenia wysokości kary pieniężnej jako ekwiwalentu nie mniej niż 3.000 euro (kara minimalna) i nie więcej niż 5.000 euro (kara maksymalna), po kursie wymiany opublikowanym w Dz. Urz. UE, obowiązującym w dniu wejścia w życie dyrektywy (kurs opublikowany w Dz. Urz. UE C 222/1 z 4.09.2004, s. 1).

Dyrektywa 2004/82/WE jako cel skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji i polepszenia kontroli granicznej wskazała też wprowadzenie przez wszystkie Państwa Członkowskie przepisów ustanawiających zobowiązania przewoźników przywożących pasażerów na terytorium Państw Członkowskich drogą powietrzną (motyw pierwszy Preambuły, art. 1 dyrektywy). W celu skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji oraz aby zapewnić niniejszemu celowi większą skuteczność, uznała za niezbędne uwzględnienie przy najbliższej okazji wszelkich innowacji technicznych, zwłaszcza w odniesieniu do integracji i wykorzystywania cech biometrycznych w informacjach, które mają zostać przekazane przez przewoźników (motyw 9 Preambuły, art. 3 dyrektywy).

Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 dyrektywy 2004/82/WE państwa członkowskie nakładają sankcje na przewoźników lotniczych którzy, w wyniku błędu, nie przesłali danych bądź przesłali je niepełne lub fałszywe. Mają zapewnić, że sankcje są odstraszające, skuteczne i proporcjonalne. Dyrektywa uzależnia możliwość nałożenia kary na przewoźnika lotniczego od okoliczności stwierdzenia, że przewoźnik lotniczy błędnie nie przekazał pełnych informacji, zaniedbując ciążące na nim obowiązki. Posłużenie się przez ustawodawcę europejskiego terminem "błędnie przekazał" wskazuje, że działanie przewoźnika lotniczego nie musi być umyślne. Zatem zarówno działanie umyślne, jak i nieumyślne podlegają sankcji w postaci kary pieniężnej. W związku z powyższym Prezes ULC nie ma możliwości odstąpienia od wymierzenia Przewoźnikowi kary za przesłanie informacji nieprawdziwej w sytuacji przesłania informacji dotyczącej pasażera, co potwierdza art. 209w Pr.lotn. we wcześniejszej wersji, jak i obecnej.

W tej sytuacji, skoro organ przeprowadził postepowanie zgodnie z regułami k.p.a., co wykazał w prawidłowo sporządzonej decyzji, a także prawidłowo zastosował powołane przepisy prawa materialnego, nie było podstaw do podzielenia argumentów skargi.

Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.