Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 842/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Stażysta Magdalena Kuca, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. znak [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania .


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 21 maja 2007 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. J. S. wniósł o "zbadanie legalności istniejącej stacji dystrybucji paliw ropopochodnych" urządzonej na działce nr 1530 w miejscowości D.

Po wszczęciu w tej sprawie postępowania i w oparciu o przeprowadzone oględziny przedmiotowej nieruchomości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. ustalił, iż na wskazanej działce znajduje się stacja paliw płynnych oraz gazu propan-butan, której właścicielem jest S. G. W skład stacji wchodzi pawilon stacji o konstrukcji murowanej, dystrybutory paliw, zbiorniki podziemne, zadaszenie (wiata ) nad dystrybutorami oraz zjazdy z drogi krajowej.

Odległość odmierzacza paliw od granicy z działką J. S. nr 1531/2 wynosi 6,96 m, odpowietrzników zbiorników paliwowych podziemnych 3,81 m, a w najbliższym punkcie 2,38 m. Króćce do pomiaru paliwa w zbiornikach usytuowane są w odległości 5,19 m od granicy z działką sąsiednią. Cały teren stacji utwardzony jest kostka betonową, a nadmiar wód opadowych z terenu stacji odprowadzany jest do studzienek chłonnych usytuowanych na terenie stacji. W skład stacji wchodzą ponadto dwa zbiorniki naziemne na gaz propan-butan usytuowane w odległości 11 m od granicy z działką nr 1531/2 i 24 m od wiaty nad dystrybutorami. Z kolei budynek pawilonu stacji o wymiarach 9,23 m x 9,05 m usytuowany jest w odległości ok. 0,50 m od granicy z działką J. S. ścianą pełną bez otworów.

Uwzględniając poczynione ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia 7 [...] 2008 r. powołując się na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane odmówił nałożenia na S. G. obowiązku wykonania rozbiórki opisanej stacji paliw płynnych.

Uzasadniając decyzję organ nadzoru budowlanego wskazał, że S. G. wymienioną w decyzji stację paliw wybudował bez wymaganego pozwolenia na budowę na początku lat 90 – tych. Przemawia za tym przeprowadzone postępowanie dowodowe w postaci zeznań stron oraz dokumentów (pismo Starosty J. wskazujące, iż w zasobach archiwalnych brak jakichkolwiek zapisów dotyczących wydawanego pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji).

Z tego względu sprawę należało rozpatrzyć na podstawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Dalej organ wskazał, że dla terenu na którym posadowiona jest stacja paliw, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony uchwałą Rady Gminy Dzwola z dnia 16 lutego 1990 r., który działkę tą przeznaczał pod budownictwo mieszkaniowe i zagrodowe (symbol 1.28 MR-MN). Ustalenia ogólne planu nie wykluczały jednak budowy tego typu obiektów na tym terenie, o czym mówi zapis w dziale 2.5.2 – Ochrona środowiska: " w planie ogólnym uwzględniono wymagane szerokości stref ochronnych od istniejących i projektowanych obiektów uciążliwych dla otoczenia, względnie podlegających ochronie". Ponadto w dziale 2.10 "Wnioski dotyczące realizacji planu" dopuszczono prowadzenie funkcji usługowych również na pozostałych działkach budownictwa indywidualnego, z zachowaniem wymogów wynikających z przepisów sanitarnych i przeciwpożarowych". Ponadto zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzoną na podstawie uchwały Rady Gminy Dzwola z dnia 30 marca 1994 r. dopuszczono lokalizację obiektów obsługi ruchu turystycznego oraz komunikacji jak: motele, zajazdy turystyczne, parkingi przydrożne, stacje paliw itp. przy wszystkich drogach publicznych. Warunkiem lokalizacji tych obiektów było uzyskanie pozytywnych uzgodnień i warunków Okręgowej Dyrekcji Dróg Publicznych, Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego oraz Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Obecny podczas oględzin przedstawiciel GDDKiA oświadczył, że nie wnosi żadnych zastrzeżeń do wykonanych robót budowlanych przedmiotowej stacji.

W ocenie organu należało zatem uznać, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Nie zachodzą także przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Obiekty stacji nie powodują bowiem niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Świadczy o tym fakt, że J. S. uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego na sąsiedniej działce nr 1531/2. Ponadto odległość zbiorników od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 1531/1 należącej do S. S. wynosi 50 m, przez co zachowana jest strefa określona w postanowieniu Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 listopada 1990 r., wydanego w sprawie lokalizacji stacji paliw klasy II.

Odwołania od tej decyzji wnieśli H. i S. S. (właściciele działki nr 1531/1) oraz J. S. (właściciel działki nr 1531/2). H. i S. S. wnosząc o uchylenie wydanej decyzji nie zgodzili się z twierdzeniem organu, iż przedmiotowa stacja paliw nie powoduje pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Stacja ta bowiem ogranicza możliwości budowlane, wyklucza z użytku 10 metrową część ich działki - w przypadku budynku gospodarczego, a w przypadku budynku mieszkalnego - aż 40 metrów , podczas gdy cała działka ma 60 m długości. Z tego względu uznają, za krzywdzące, że nie mogą korzystać z całej działki, mimo, iż w planie zagospodarowania przestrzennego gminy nie była przewidziana budowa stacji paliw. Zmiana która dopuszczała taką lokalizację została wprowadzona dopiero w 1994 r., gdy sporna stacja istniała już jako samowola budowlana.

Również J. S. podkreślił, że organ błędnie uznał, iż istnieją warunki do zalegalizowania samowolnie wykonanej stacji paliw. Jego zdaniem w sprawie zachodzą wszystkie przesłanki z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. tj. teren, na którym powstała stacja był przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, a jej wybudowanie spowodowało niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, jak równeż pogorszyło warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia – nie została zachowana strefa pożarowa względem istniejących obiektów mieszkalnych w promieniu 50 m.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odwołań tych nie uwzględnił i decyzją z dnia 16 [...] 2008 r. utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia w pełni podzielił uzasadnienie faktyczne i prawne organu pierwszej instancji. Powtarzając argumentację organu pierwszej instancji wskazał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazujące rozbiórkę.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. S. Skarżący wnosząc o uchylenie bądź stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji podniósł, że przedmiotowa stacja wybudowana została bez wymaganego pozwolenia na budowę i to w okresie kiedy dla tej działki i terenu sąsiedniego nie istniał żaden plan zagospodarowania przestrzennego gminy, który przewidywałby w tym miejscu budowę spornej stacji paliw, czego dowodem jest pismo Wójta gminy Dzwola z 30 listopada 2007 r. Zmiany wprowadzone w planie miejscowym umożliwiając lokowanie stacji paliw przy drodze zostały wprowadzone dopiero w 1994 r. Ponadto stacja paliw narusza strefy ochronne wyznaczone postanowieniem Inspektora Sanitarnego z dnia 10 listopada 1990 r. Oddziaływanie stacji paliw ogranicza możliwości zabudowy jego działkę nr 1530/1. Ponadto z uwagi na istnienie stacji nie może obecnie wykonać własnego ujęcia wody w obrębie realizowanego budynku mieszkalnego. Nadto stacja paliw powoduje znaczne uciążliwości dla otoczenia poprzez zanieczyszczenia gruntu, wód i powietrza, hałas i drgania oraz szkodliwe promieniowanie i oddziaływanie pół elektromagnetycznych.

Ponadto stwierdził, że w trakcie budowy przedmiotowej stacji właścicielem działki były dwie osoby, w tym jedna nieżyjąca, stąd też pozwolenie na budowę stacji paliw na pewno nie mogło być wydane.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Decyzje organów obu instancji należało uchylić, aczkolwiek z innych względów niż podniesiono w skardze. Sąd nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) okoliczności te wziął pod rozwagę z urzędu.

Bezspornym w sprawie pozostaje fakt, że obiekt budowlany (stacja paliw płynnych), w stosunku do którego organ odmówił wydania nakazu rozbiórki został wybudowany na początku lat dziewięćdziesiątych minionego wieku w warunkach samowoli budowlanej - a zatem przed 1 stycznia 1995 r., kiedy to weszły w życie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Data realizacji przedmiotowej inwestycji wynika zarówno z oświadczeń inwestora (S. G.), jak również pozostałych stron postępowania i nie występują w tym zakresie żadne rozbieżności.

Dlatego też, jak słusznie wskazały organy rozstrzygające, zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy do obiektu tego zamiast jej art. 48 stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. za "obiekty budowlane" rozumiano stałe i tymczasowe budynki oraz inne stałe lub tymczasowe budowle. Natomiast za "budowę" rozumiano wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę lub rozbudowę (art. 2 ust. 2). Natomiast "robotami budowlanymi" w rozumieniu tej ustawy były prace polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.

Przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Należy więc uznać, iż uzyskanie pozwolenia na budowę było zasadą, wobec czego odstępstwa musiały być wyraźnie prawem przewidziane. Wydane na podstawie delegacji ustawowej z powołanego wyżej przepisu rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.) przewidywało w § 44 ust. 1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków.

Ponadto art. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowił, że obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Nie może zatem budzić wątpliwości, że przedmiotowa budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie uzyskali. Nie mają przy tym znaczenia podnoszone przez inwestora S. G. podczas oględzin stacji paliw w dniu 28 maja 2008 r. twierdzenia, iż sprawa budowy stacji była rozpatrywana przez Radę Gminy Dzwola, która wyraziła zgodę na jej wybudowanie. Nie może świadczyć o wydaniu pozwolenia na budowę także postanowienie lokalizacyjne przedmiotowej stacji wydane 10 listopada 1990 r. przez Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w J. Rada Gminy nigdy nie był organem uprawnionym do wyrażania zgody na wykonywanie robót budowlanych, natomiast postanowienie lokalizacyjne organu sanitarnego miało za cel jedynie określenie odpowiednich warunków higieniczno-sanitarnych inwestycji i nie uprawniało do wykonania jakichkolwiek robót budowlanych. Ponadto na brak pozwolenia na budowę wskazują dowody w postaci pism Wójta Gminy Dzwola (k. 25 i 53) oraz pismo Starosty J. (k. 43).

Zasadnie więc organy orzekające uznały, iż rozstrzygnięcie w sprawie należy wydać w oparciu o przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

Przepis ten stanowił w ustępie pierwszym, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Nadto, w świetle ustępu drugiego tego przepisu, właściwy organ mógł wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu zrealizowanego samowolnie, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami, poza wymienionymi w ust. 1.

W przedmiotowej sprawie organy orzekające uznały, że w sprawie brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej stacji paliw płynnych z uwagi na nieistnienie przesłanek określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., zawartych zarówno w ust. 1 jak i 2.

Zdaniem organów stacja paliw nie narusza obowiązującego w dacie jego budowy zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto stacja ta swym istnieniem nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia, a także nie zachodzą inne ważne przyczyny uzasadniające konieczność rozbiórki obiektu. Z tego względu mimo, iż przedmiotowa stacja wybudowana została bez pozwolenia nie można nakazać jej rozbiórki z uwagi na nieistnienie przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

W ocenie Sądu stanowisko to jest wadliwe. W szczególności stanowi ono wynik dokonanej przez organy obu instancji błędnej wykładni treści art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., co uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji.

Mianowicie z przywołanego już powyżej przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika, że nakaz rozbiórki jest uzależniony od wystąpienia dwóch przesłanek tj; obiekt narusza przepisy obowiązujące w okresie jego budowy oraz znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Nie może zatem budzić sporu, iż przepis ten wprowadza różnicę w określeniu czasu zajścia dwóch wskazanych przesłanek. Przy pierwszej mowa jest o przepisach obowiązujących w czasie budowy, przy drugiej z kolei mowa o znajdowaniu się obiektu budowlanego na odpowiednim terenie. Powyższe rozróżnienie czasowe (czas przeszły i teraźniejszy) wskazuje zatem na to, że druga przesłanka winna być oceniana według przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie orzekania przez organ o rozbiórce.

Innymi słowy warunkiem legalizacji, a patrząc na to z drugiej strony, warunkiem nakazania rozbiórki, winna być ocena czy taki obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, dokonana według stanu prawnego aktualnego w chwili decydowania o rozbiórce, a nie w chwili wybudowania obiektu budowlanego.

W tym miejscu wskazać należy, iż wskazany sposób wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych (na przykład: wyroki NSA z dnia 8.10.2007 r. - II OSK 1318/06, z dnia 24.01.2007 r. - II OSK 205/06, z dnia 6.11.2007 r. – II OSK 1454/06 lub wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3.VI.2008 r. - II SA/Gd 109/08, WSA w Gliwicach z dnia 7.II.2007 r. - II SA/Gl 316/06, z dnia 7.IV.2004 r. - II SA/Ka 2424/02.

Umknęło bowiem uwadze organów, że skutki samowoli budowlanej są likwidowane obecnie, zatem ocena zgodności zabudowy z przepisami o planowaniu przestrzennym powinna dotyczyć zgodności bądź z obowiązującym w dacie legalizacji obiektu planem zagospodarowania przestrzennego gminy bądź warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu ustalonymi w drodze decyzji dla terenu, na którym istnieje przedmiotowa inwestycja.

Organy obu instancji w ogóle nie rozważyły i nie wyjaśniły sprawy pod tym względem, skupiając się wyłącznie na zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy przedmiotowej stacji paliw.

Niezbędne w tym zakresie są ustalenia wskazujące, czy sporny obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami o planowaniu przestrzennym (czyli obowiązującymi w dacie orzekania) jest przeznaczony pod tego typu zabudowę.

Dokonując dalszych wyjaśnień wskazać należy, że organ ustalając zgodność przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym winien oceny tej dokonać w oparciu o zapisy aktualnie obowiązującej ustawy dotyczącej planowania przestrzennego tj. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), gdyż ta ustawa przede wszystkim, choć nie wyłącznie, zawiera obecnie przepisy o planowaniu przestrzennym w znaczeniu użytym w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Według przepisów tej ustawy zatem należy oceniać, czy teren jest przeznaczony pod zabudowę oraz jakiego rodzaju jest to zabudowa.

Mając powyższe na uwadze należy również wskazać, że według ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie tylko tereny objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego są przewidziane pod zabudowę. Wynika to wprost z art. 4 ust. 2 tej ustawy, w którym stanowi się, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, zaś sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

Zatem gdyby w wyniku przeprowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania dowodowego została ustalona okoliczność, iż obecnie działka nr 1530, na której znajdują się obiekty budowlane, których dotyczy sprawa, nie jest objęta żadnym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż np. poprzednio obowiązujący tam plan utracił moc na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie przesądza samo przez się, iż działka ta nie jest przeznaczona pod zabudowę w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

W szczególności w ocenie Sądu za takim rozumowaniem przemawia treść przywołanego powyżej art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mianowicie wynika z niej, że w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zatem, (w obecnym stanie oprawnym) w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczony pod zabudowę jest także teren, co do którego taki sposób zagospodarowania został określony w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Na przeszkodzie do wydania takiej decyzji nie może stanąć okoliczności, iż teren ten został już zagospodarowany poprzez samowolne posadowienie obiektu budowlanego. Argumentację ta umacnia fakt, że możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się samowolnie postawiony obiekt budowlany, dopuszcza obecnie art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2007 r. w sprawie P 37/06.

W konsekwencji należy przyjąć, że inwestor może wykazać w postępowaniu dotyczącym samowolnie postawionego obiektu budowlanego decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, że obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, został postawiony na terenie, na którym obecnie dopuszczalna jest tego rodzaju zabudowa (tak WSA w Gdański w wyrokach: z dnia 3 czerwca 2008 r. - akt II SA/Gd 109/08 i z dnia 15.I.2008 r. – II SA/Gd 842/08). Co więcej, jest to jedyny sposób wykazania tej okoliczności w sytuacji braku planu zagospodarowania przestrzennego.

Z tych wszystkich względów należało uznać, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji w zaskarżonych decyzjach naruszył art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż przyjął, że zawiera on normę, według której przepisy o planowaniu przestrzennym należy uwzględniać według stanu prawnego z chwili budowy, a nie orzekania. W konsekwencji uchybienie to doprowadziło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., polegającego na braku wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, dotyczących spełnienia wymagań dopuszczających legalizację zaistniałej samowoli budowlanej.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, i art. 135 ustawy P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z treści art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia prawa. W przedmiotowej sprawie kwota zwróconych kosztów odpowiada wysokości uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego.

W następstwie niniejszego rozstrzygnięcia sprawa ponownie trafi do organu pierwszej instancji, który kierując się postanowieniami niniejszego wyroku winien sprawdzić, czy teren na którym zlokalizowana jest przedmiotowa stacja paliw objęty jest ustaleniami aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeśli tak, ustali czy zapisy tego planu zakazują budowy stacji paliw na działce nr 1530 położonej w Dzwoli, czy też taka zabudowa jest dopuszczalna.

W sytuacji zaś, gdyby plan zagospodarowania przestrzennego określający przeznaczenie tej działki nie został uchwalony, obowiązkiem organu będzie ustalenie czy inwestor posiada decyzję o warunkach zabudowy, a jeżeli tak, czy jej osnowa daje podstawę do zalegalizowania samowoli budowlanej w trybie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Jeśli zaś przyjmie, iż taką decyzją inwestor się nie legitymuje organ umożliwi mu wystąpienia do właściwego organu o jej wydanie (zakreślając ewentualnie termin do złożenia wniosku). Będzie ona wskazywała, czy istniejący sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym. Dopiero w zależności od tych ustaleń i z uwzględnieniem oceny Sądu, organ zbada skutki samowoli budowlanej i wyda stosowną decyzję.