Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1852/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135 ust 2 pkt 4 i 5
journal: Dz.U. 2011 nr 116 poz 675
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity.
article: art 32 ust 3
journal: Dz.U. 2010 nr 182 poz 1228
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński, Protokolant starszy asystent sędziego Kamil Buliński, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 71/12 w sprawie ze skargi G.F. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od G.F. na rzecz Komendanta Głównego Straży Granicznej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 71/12 oddalił skargę G.F. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej upomnienia.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej orzeczeniem z dnia 10 października 2011 r. nr 64, działając na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 1 i art. 136b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 2, § 7 pkt 2 i § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 ze zm.), [...] G.F. [...], uznał za winnego tego, że:

1. w okresie od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] maja 2011 r. w [...] przekroczył przysługujące mu uprawnienia w zakresie dostępu do informacji niejawnych, bowiem pobierał i przetwarzał dokumenty niejawne nie posiadając stosownego poświadczenia bezpieczeństwa umożliwiającego dostęp do w/w dokumentów niejawnych, tj. o czyn z art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej,

2. w dniu [...] maja 2011 r. około godziny [...], będąc w pomieszczeniach służbowych kancelarii tajnej [...] Oddziału Straży Granicznej, świadomie wprowadził w błąd [...] – kierownika kancelarii tajnej Sekcji Ochrony Dokumentacji Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych [...], w taki sposób, iż zapewnił w/w funkcjonariusza o tym, że posiada aktualne poświadczenie bezpieczeństwa w sytuacji, gdy takiego poświadczenia nie posiadał, co mogło spowodować szkodę w służbie w postaci nieuprawnionego dostępu do informacji niejawnych, tj. o czyn z art. 135 ust. 2 pkt 5 ustawy o Straży Granicznej

i wymierzył karę dyscyplinarną upomnienia.

W uzasadnieniu orzeczenia podał, że nie dał wiary wyjaśnieniom obwinionego w zakresie tego, że nie wiedział on, iż nie posiada aktualnego poświadczenia bezpieczeństwa i był uprawniony – w jego mniemaniu – do przetwarzania i uzyskiwania dokumentacji niejawnej. Twierdzeniu temu przeczą zeznania złożone przez świadków: [...] oraz dokonującą w dniu 29 sierpnia 2011 r. kontroli w Wydziale [...]. Obwiniony był informowany o utracie ważności poświadczenia bezpieczeństwa i niezakończeniu procedury sprawdzającej, a ponadto w czasie kontroli w dniu [...] marca 2011 r. w Wydziale [...] przypomniała mu o terminie ważności poświadczenia bezpieczeństwa. Wskazał również, iż sam obwiniony w wyjaśnieniach złożonych w dniu [...] sierpnia 2011 r. przyznał, że był poinformowany przez [...] o niemożności nawiązania kontaktu z osobami polecającymi.

W ocenie organu dyscyplinarnego pierwszej instancji niezakończenie w terminie postępowania sprawdzającego nie stanowi usprawiedliwienia dla nieuprawnionego pobrania przez obwinionego dokumentów niejawnych. Postawiony mu zarzut dotyczy bowiem faktu, że posiadając wiedzę o utracie ważności poświadczenia bezpieczeństwa pobierał i przetwarzał dokumenty niejawne, a nie kwestii nieterminowego zakończenia procedury sprawdzającej. Obwiniony uprzednio posiadał poświadczenie bezpieczeństwa, a zatem na bieżąco mógł monitorować jego ważność.

Za niewiarygodne organ dyscyplinarny pierwszej instancji uznał także wyjaśnienia obwinionego dotyczące niepoinformowania kierownika kancelarii tajnej o fakcie posiadania aktualnego poświadczenia bezpieczeństwa w trakcie pobierania dokumentacji niejawnej w dniu [...] maja 2011 r. Osoby uczestniczące w tych czynnościach, tj. [...] jednoznacznie stwierdziły, że obwiniony zapewnił kierownika kancelarii o tym, że takie poświadczenie posiada, lecz jeszcze go nie odebrał. Wskazał, że zgodnie z art. 21 pkt 1 ppkt 1 i 2 i pkt 4 ppkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228), dopuszczenie do pełnienia służby na stanowisku związanym z dostępem do informacji niejawnej o klauzuli "poufne" może nastąpić po uzyskaniu poświadczenia oraz odbyciu szkolenia, zaś do klauzuli "zastrzeżone", po pisemnym upoważnieniu przez kierownika jednostki organizacyjnej, jeżeli nie posiada poświadczenia bezpieczeństwa. Obwiniony nie posiadał ani ważnego poświadczenia bezpieczeństwa, ani w/w upoważnienia.

Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej stwierdził, że orzekając o wymiarze kary wziął pod uwagę ustalony stan faktyczny i dotychczasowy przebieg służby obwinionego oraz fakt, że obecnie odbywa on uprzednio wymierzoną karę dyscyplinarną nagany.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia, wniesionym do Komendanta Głównego Straży Granicznej, obrońca G.F. organowi pierwszej instancji zarzucił m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego oraz jego błędną subsumcję poprzez uznanie, że obwiniony swoim działaniem naruszył przepisy ustawy o ochronie informacji niejawnych, wymierzenie kary niewspółmiernej do popełnionego przez obwinionego czynu i jej bezpodstawne zaostrzenie z uwagi na odbywanie innej kary dyscyplinarnej oraz nieprzeprowadzenie konfrontacji pomiędzy obwinionym a [...], na okoliczność zapewnienia przez niego, że posiada poświadczenie bezpieczeństwa. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż wszczęta wobec obwinionego procedura sprawdzająca była szczególną formą postępowania administracyjnego, co wiąże się z szerokim wachlarzem uprawnień pionu ochrony informacji niejawnych w zakresie prowadzonego postępowania. Ustawa o ochronie informacji niejawnych nie przewiduje, aby osoba wnioskująca o wydanie poświadczenia musiała "doprowadzać" na czynności osoby polecające lub pośredniczyć pomiędzy prowadzącym procedurę a tymi osobami. Podkreślił jednocześnie, iż obwiniony pobierał i przetwarzał w okresie od dnia [...] kwietnia 2011 r. do [...] maja 2011 r. wyłącznie dokumenty własne, tj. wytworzone przez niego samego na podstawie powierzonych mu zadań. Pion ochrony informacji niejawnych, który jest odpowiedzialny za ochronę informacji niejawnych nie poczynił natomiast żadnych kroków, chociażby poprzez poinformowanie bezpośredniego przełożonego obwinionego, o braku możliwości np. dekretowania na niego dokumentów niejawnych. Ponadto w ocenie obrońcy obwinionego dowody z przesłuchania świadków winny zostać zweryfikowane poprzez konfrontacje z obwinionym, gdyż z materiałów sprawy wynika, że osoby te miały interes prawny, aby obciążać obwinionego z uwagi na grożące im sankcje dyscyplinarne i karne, w świetle ich obowiązków służbowych.

Komendant Główny Straży Granicznej orzeczeniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 136b ust. 3 ustawy o Straży Granicznej oraz § 33 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu podał, że w przedmiotowej sprawie postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą określoną w powołanym wyżej rozporządzeniu. Ustalony stan faktyczny znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym, a ocena mocy i wiarygodności dowodów jest zgodna z regułami procedury postępowania dyscyplinarnego.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów odwołania stwierdził, że złożenie przez obwinionego wniosku o wydanie poświadczenia bezpieczeństwa, jeszcze przed upływem terminu poprzednio wydanego poświadczenia, nie zwalnia go od odpowiedzialności w zakresie nieuprawnionego dostępu do dokumentacji niejawnej. Wskazał, iż z akt sprawy wynika, że G.F. był informowany przez funkcjonariuszy pionu Ochrony Informacji Niejawnych o przyczynach niezakończenia postępowania sprawdzającego w jego sprawie. Obwiniony, będąc długoletnim funkcjonariuszem Straży Granicznej, powinien zdawać sobie sprawę z tego, że samo wystąpienie z wnioskiem nie zapewnia jeszcze wydania poświadczenia bezpieczeństwa. Od odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego nie zwalnia także podnoszona w odwołaniu okoliczność, że pobierał i przetwarzał dokumenty niejawne wytworzone przez siebie samego. Dokumenty wytworzone przez funkcjonariuszy są bowiem przekazywane ich przełożonym, którzy nanoszą na nich dekretacje i adnotacje. Zapisy te mogą odnosić się do wyboru metod i środków postępowania w sprawie, a także nawiązywać do innych spraw i informacji nieuzyskanych przez ich wykonawcę.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem dotyczącym niewspółmierności kary do ujawnionego deliktu dyscyplinarnego, z uwagi na brak szkodliwości dla służby. Podkreślił, że ustawodawca powierzył formacji, jaką jest Straż Graniczna, wykonywanie czynności i zadań, które wiążą się z koniecznością pozyskiwania i przetwarzania informacji o szczególnym charakterze. Będą to z jednej strony dane osobowe, z drugiej informacje dotyczące metod i form pracy operacyjno-rozpoznawczej funkcjonariuszy Straży Granicznej. Każde nieuprawnione udostępnienie informacji oznaczonych klauzulą niejawności poczytuje się zatem za szkodę. Fakt wytworzenia dokumentu nie przesądza natomiast o tym, że nie mogło dojść do nieuprawnionego ujawnienia informacji.

W kwestii dotyczącej bezpodstawnego zaostrzenia kary dyscyplinarnej z uwagi na odbywanie innej kary dyscyplinarnej wyjaśnił, że w świetle § 28 ust. 3 powołanego rozporządzenia organ dyscyplinarny pierwszej instancji przy wymiarze kary był uprawniony do wzięcia pod uwagę tego faktu, to jednak wskazał, że wymierzona obwinionemu kara była najłagodniejszą z katalog kar określonych w ustawie o Straży Granicznej.

W zakresie zarzutu nieprzeprowadzenia konfrontacji pomiędzy obwinionym a przesłuchiwanymi świadkami na okoliczność zapewnienia przez obwinionego, że posiada poświadczenie bezpieczeństwa, organ odwoławczy wskazał, że [...] nie byli świadkami zdarzenia z dnia [...] maja 2011 r. mającego miejsce w kancelarii tajnej [...] Oddziału Straży Granicznej. W związku z powyższym konfrontowanie tych osób z obwinionym na okoliczność wprowadzenia w błąd kierownika kancelarii nie znajduje uzasadnienia faktycznego. Ponadto zaznaczył, iż obrońca w protokole przesłuchania obwinionego z dnia [...] sierpnia 2011 r. po zapoznaniu się z materiałami sprawy, zastrzegł sobie prawo do złożenia kolejnych wniosków dowodowych, w tym wniosków o przeprowadzenie konfrontacji, lecz z powyższego uprawnienia nie skorzystał.

Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi wniesionej przez G.F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 32 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych w związku z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich pominięcie przy subsumcji stanu faktycznego i orzekaniu o jego winie w przedmiocie pobierania i przetwarzania dokumentów niejawnych w trakcie wykonywania obowiązków służbowych w dniach od [...] kwietnia 2011 r. do [...] maja 2011 r. i wniósł o uchylenie orzeczeń dyscyplinarnych organów obu instancji.

W uzasadnieniu skargi podał, iż w sprawie jest niesporne, że do dnia 6 kwietnia 2011 r., posiadał on poświadczenie bezpieczeństwa do informacji o klauzuli "poufne" i "zastrzeżone" i na jego podstawie wykonywał obowiązki służbowe w Straży Granicznej. Wskazał, że na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych to na organie wydającym poświadczenie bezpieczeństwa spoczywał obowiązek zakończenia postępowania sprawdzającego przed upływem terminu ważności wcześniejszego poświadczenia bezpieczeństwa. W związku z tym przenoszenie na skarżącego obowiązku otrzymania poświadczenia bezpieczeństwa we właściwym czasie nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Stwierdził, iż Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, jako organ czuwający nad wykonywaniem zadań związanych z wydawaniem poświadczeń bezpieczeństwa, z urzędu wiedział o tym, że skarżącemu kończy się termin ważności tego poświadczenia. Wobec powyższego należy uznać, że dekretowanie na skarżącego dokumentów niejawnych w przypadku braku poświadczenia bezpieczeństwa, stanowiło naruszenie prawa przez organ, gdyż świadomie godził się on na zapoznawanie się przez osobę nieuprawnioną z dokumentami objętymi ochroną prawną.

Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wyjaśnił, że przyczyną opóźnienia zakończenia postępowania sprawdzającego było zachowanie skarżącego, który mimo ponagleń ze strony przełożonego nie zmienił wskazanych przez niego we wniosku osób polecających, które z uwagi na ich nieobecność nie mogły zostać przesłuchane. Wskazał, że nawet gdyby uznać, że postępowanie sprawdzające zostało wszczęte zbyt późno, aby je ukończyć przed upływem terminu daty ważności poprzedniego poświadczenia bezpieczeństwa, nie zmienia to faktu naruszenia przez skarżącego przepisów art. 135 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o Straży Granicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 135 ust. 1 powołanej ustawy, funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby, oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. W świetle art. 135 ust. 2 pkt 4 i 5 cyt. ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. niedopełnienie obowiązków służbowych lub przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa oraz świadome wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, funkcjonariuszowi lub innej osobie.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, w świetle zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego fakt popełnienia przez skarżącego przypisanych mu w orzeczeniu dyscyplinarnym czynów został wykazany w sposób niebudzący wątpliwości. Skarżący wiedział o tym, iż nie posiada aktualnego poświadczenia bezpieczeństwa. Dysponował poprzednio wydanym poświadczeniem bezpieczeństwa i na bieżąco mógł monitorować jego ważność. W czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2011 r. w Wydziale [...] przypomniała mu o terminie upływu ważności poświadczenia bezpieczeństwa. Skarżącemu znany był również fakt, że w stosunku do jego osoby jest prowadzone postępowanie sprawdzające oraz kilkakrotnie przez [...] był informowany o tym, że nie zostało ono zakończone z uwagi na niemożność nawiązania kontaktu ze wskazanymi przez niego osobami polecającymi. Nie mając ważnego poświadczenia bezpieczeństwa nie mógł on zatem pobierać i przetwarzać dokumentów niejawnych, a zatem w ocenie Sądu pierwszej instancji jego wina w popełnieniu zarzucanego mu czynu z art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej nie nasuwa wątpliwości. Złożenie przez skarżącego wniosku o wydanie poświadczenia bezpieczeństwa przed upływem terminu ważności poprzednio wydanego dokumentu w tym zakresie nie zwalniało go od odpowiedzialności co do nieuprawnionego dostępu do dokumentacji niejawnej. Także z faktu, iż kolejne postępowanie sprawdzające nie zostało zakończone w terminie wskazanym w art. 32 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych nie można wywodzić braku winy skarżącego za popełniony czyn. Ewentualne zawinione niedopełnienie obowiązków ze strony pracowników kancelarii tajnej oraz osób odpowiedzialnych za przeprowadzenie procedury sprawdzającej może być przedmiotem odrębnych postępowań dyscyplinarnych przeciwko osobowym winnym tych zaniedbań, nie może jednak zniwelować winy skarżącego w zakresie popełnionego czynu z art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził także fakt popełnienia przez G.F. zarzucanego mu czynu z art. 135 ust. 2 pkt 5 ustawy o Straży Granicznej. Z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków wynika, że w dniu 17 maja 2011 r., gdy zgłosił się on do kancelarii tajnej po odbiór zadekretowanych na niego dokumentów niejawnych, nowy pracownik kancelarii [...], dokonała weryfikacji jego dostępu do dokumentacji niejawnej i wówczas okazało się, że termin ważności posiadanego przez niego uprzednio poświadczenia bezpieczeństwa upłynął w dniu [...] kwietnia 2011 r. O fakcie tym został poinformowany kierownik kancelarii tajnej [...]. Mimo tych ustaleń wydano jednak skarżącemu zadekretowane na niego dokumenty niejawne, gdyż – jak zeznali w/w świadkowie – wówczas skarżący zapewnił kierownika kancelarii tajnej, że posiada aktualne poświadczenie bezpieczeństwa, lecz jeszcze go nie odebrał. Dopiero później [...] telefonicznie w Sekcji [...] Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych zweryfikował tę informację, a następnie polecił skarżącemu niezwłoczne zwrócenie wszystkich posiadanych dokumentów niejawnych do kancelarii tajnej. Zeznania powyższych świadków [...], co do przebiegu zdarzenia w dniu [...] maja 2011 r., są spójne i logiczne. Ponadto znalazły one potwierdzenie w załączonym do akt bilingu rozmów telefonicznych. W ocenie Sądu pierwszej instancji zachowanie skarżącego, polegające na świadomym wprowadzeniu w błąd kierownika kancelarii tajnej, mogło spowodować szkodę w służbie w postaci nieuprawnionego dostępu do informacji niejawnych i wypełniło dyspozycję art. 135 ust. 2 pkt 5 ustawy o Straży Granicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił także, iż pomimo faktu, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego powołał się na okoliczności mogące mieć wpływ na zaostrzenie wymiaru kary, to jednak wymierzona skarżącemu kara upomnienia jest najniższą w katalogu kar dyscyplinarnych przewidzianych w art. 136 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Jest ona współmierna do charakteru popełnionych czynów i stopnia zawinienia funkcjonariusza.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł G.F., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając go w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 i art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 32 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych, poprzez nieobjęcie rozpoznaniem, w tym nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do okoliczności niedopełnienia przez organ obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bowiem doprowadziło do niezasadnego zawężenia zakresu rozstrzygania i wyjaśnienia sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wynikającego z art. 32 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych obowiązku ukończenia przez organ kolejnego postępowania sprawdzającego przed upływem terminu ważności dotychczasowego poświadczenia bezpieczeństwa i nie wyjaśnił dlaczego, jego zdaniem, niewypełnienie tego obowiązku nie miało wpływu na wynik sprawy. W ocenie autora skargi kasacyjnej powyższa kwestia ma zasadnicze znaczenie dla sprawy, gdyż stwierdzenie, że organ nie wykonał obowiązku, który na nim spoczywał, wprost ekskulpowałoby skarżącego. Nie można by uznać winy skarżącego, gdyż to niezgodne z prawem działanie organu doprowadziłoby do ewentualnego naruszenia prawa. Tym samym obwiniony z winy organu znalazł się w sytuacji, że nie posiadał aktualnego dostępu do informacji niejawnych, a jednocześnie powierzano mu nowe zadania, związane z dostępem i przetwarzaniem informacji niejawnych. To zatem błąd organu doprowadził do uchybienia terminowego wydania skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa, który jednocześnie mógł zostać naprawiony przez organ poprzez np. zawieszenie skarżącego w dostępie do informacji niejawnych lub odmowie Kancelarii Tajnej udostępnienia mu takich informacji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota jej zarzutu sprowadza się do oceny czy, nieodniesienie się przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii nieukończenia przez organ postępowania sprawdzającego w przedmiocie poświadczenia bezpieczeństwa w stosunku do G.F. w terminie określonym w art. 32 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych, stanowiło naruszenie art. 141 § 4 i 134 § 1 i art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. w związku z art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. zdanie pierwsze, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny są wyznaczone przez granice sprawy administracyjnej. Rozstrzyganie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem kontroli innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in. dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem zastosowania dyspozycji tej normy prawnej jest spełnienie jej hipotezy w postaci stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji mającego istotny charakter.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów jest niezasadny. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji kontrolując legalność zaskarżonego orzeczenia, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do kwestii niezakończenia przez organ postępowania sprawdzającego dotyczącego skarżącego w terminie określonym w art. 32 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Uznał, iż z tego faktu nie można wywodzić, że skarżący nie ponosi winy za popełniony czyn. Nie zwalnia go to bowiem od odpowiedzialności za przekroczenie przysługującego mu uprawnienia w zakresie dostępu do informacji niejawnych, gdyż pobierał i przetwarzał dokumenty niejawne nie posiadając stosownego poświadczenia bezpieczeństwa umożliwiającego dostęp do tych dokumentów niejawnych, tj. czynu z art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej. Trafnie wskazał, że skarżącemu nie został postawiony zarzut nieterminowego zakończenia procedury postępowania sprawdzającego, lecz zarzut dotyczący tego, że posiadając wiedzę o utracie ważności poświadczenia bezpieczeństwa nadal pobierał i przetwarzał dokumenty niejawne. Ponadto zauważyć należy, iż skarżący także świadomie wprowadził w błąd kierownika kancelarii tajnej zapewniając go o tym, że posiada aktualne poświadczenie bezpieczeństwa w sytuacji, gdy faktycznie go nie posiadał, co mogło spowodować szkodę w służbie w postaci nieuprawnionego dostępu do informacji niejawnych, co stanowiło czyn z art. 135 ust. 2 pkt 5 tej ustawy. Popełnienie przez skarżącego tego czynu nie pozostawało w jakimkolwiek związku z niezakończeniem w terminie postępowania sprawdzającego.

W konsekwencji stwierdzić należy, iż analiza zarzutu skargi kasacyjnej oraz sposób jego uzasadnienia wskazuje, że w istocie stanowią one polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji i zmierzają do ekskulpowania skarżącego, poprzez przerzucenie odpowiedzialności za zaistniałą sytuację na organ. Tymczasem niezakończenie postępowania sprawdzającego dotyczącego skarżącego w określonym terminie, jak również brak stosownej komunikacji pomiędzy komórkami organizacyjnymi organu w zakresie posiadania przez skarżącego ważnego poświadczenia bezpieczeństwa (tj. Sekcją, w której pełnił on służbę a Kancelarią Tajną) nie zwalniają go z odpowiedzialności za popełniony czyn.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu. O obowiązku zwrotu przez skarżącego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i § 3 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).