Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1044/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 32f ust. 2, art. 39a, art. 32 ust. 5 pkt 2, art. 39j, art. 32a-32e,
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72  art. 7 ust. 2, art. 12 ust. 2,
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant ref. staż. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2019 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy oraz zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie, w jakim utrzymuje w mocy punkt drugi decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2018 r.; 2. uchyla punkt drugi decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2018 r.; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 1044/19

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] orzekającą o cofnięciu świadectwa kierowcy o numerze: [...] z dnia [...] marca 2018 r. (dotyczącego kierowcy P. H.) oraz zawieszającą przedsiębiorcy – [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej jako: skarżąca, Spółka) nowych świadectw kierowców przez okres jednego roku.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy: art. 32a oraz art. 32f ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. 2017 r., poz. 2200 z późn. zm. dalej zwanego: "utd") w zw. z art. 5 ust. 1 oraz art. 7 ust. 2 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U. UE.L Nr 300/72 z 14 listopada 2009 r. ze zm., dalej zwanego: "Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009" lub "Rozporządzeniem").

Podstawę faktyczną stanowiło natomiast ustalenie niespełniania przez skarżącą warunków do otrzymania świadectwa kierowcy dla P. H..

Powyższe zostało ujawnione w toku weryfikacji wydanych świadectw kierowcy.

Jak wynika z ustaleń organu, w dniu [...] marca 2018 r. skarżącej zostało udzielone świadectwo kierowcy o nr [...], uprawniające kierowcę - obywatela Ukrainy P. H. - do wykonywania na rzecz skarżącej przewozów drogowych rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej.

Pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 32f ust. 1 utd, wezwał stronę do przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań, o których mowa w art. 32b ust. 5 utd wobec kierowcy P. H. tj. dokumentu potwierdzającego aktualne ubezpieczenie społeczne, kserokopii dokumentu potwierdzającego uzyskanie przez kierowcę kwalifikacji wstępnej lub ukończenia przez kierowcę szkolenia okresowego, kserokopii orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, kserokopii orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W odpowiedzi na wezwanie do organu złożono: świadectwo kwalifikacji zawodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. i orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. dla P. H. oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. wydane dla tego kierowcy, dokument ZUS z dnia [...] kwietnia 2018 r. zawierający imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłacanych świadczeniach dotyczących tego kierowcy oraz poświadczone tłumaczenie z języka ukraińskiego zaświadczenie medyczne o zdolności do prowadzenia przez niego pojazdu seria [...] nr [...].

Pismem z dnia 15 czerwca 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie wezwał stronę do przedłożenia orzeczenia lekarskiego ww. kierowcy na dzień rozpoczęcia obowiązywania świadectwa kierowcy tj. [...] marca 2018 r.

Pełnomocnik strony przy piśmie z dnia 3 lipca 2018 r. złożyła orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. wydane dla P. H. oraz wydane dla niego zaświadczenie medyczne o zdolności do prowadzenia pojazdu seria [...] nr [...].

Wobec nie złożenia przez stronę wskazanego w wezwaniu dokumentu, organ wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy o numerze [...] oraz zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy przez okres roku.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego cofnął świadectwo kierowcy o numerze: [...] z dnia [...] marca 2018 r., dotyczące kierowcy P. H., oraz zawiesił wydawanie Spółce nowych świadectw kierowców przez okres jednego roku.

Pismem z dnia 16 stycznia 2019 r. pełnomocnik strony złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. GITD utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. Wskazał, iż zgodnie z art. 32a utd, do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust 1 pkt b. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu Dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (Dz. U. L 16 2 23.1.2004, s. 44), albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim.

Stosownie do treści art. 7 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r., właściwe organy cofają licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy, gdy posiadacz:

a) przestał spełniać warunki określone w art. 4 ust. 1 lub te, o których mowa w. art. 5 ust.1; lub

b) podał nieprawidłowe informacje we wniosku o licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy.

Zdaniem GITD, strona, składając wniosek o wydanie świadectwa kierowcy, nie spełniała wszystkich przesłanek do otrzymania tego świadectwa, określonych w art. 39a utd. Wniosek został złożony w dniu 9 marca 2018 r. przez pełnomocnika strony. Do wniosku załączono zaświadczenie zawierające oświadczenie o spełnianiu przez ww. kierowcę warunków z art. 39a utd. Na podstawie złożonych dokumentów, zgodnie z art. 32b ust. 5 utd, w dniu [...] marca 2018 r. wydano stronie świadectwo kierowcy nr [...], dotyczące kierowcy P. H.. Następnie GITD wezwał Spółkę na podstawie art. 32f utd do przedłożenia wskazanych w wezwaniu dokumentów, w terminie 21 dni. W ocenie GITD działania te wykazały, że strona nie spełniła wymogu koniecznego do wydania ww. świadectwa kierowcy, gdyż kierowca P. H. nie posiadał stosownego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Tym samym, oświadczenie z dnia [...] lutego 2018 r., złożone przez pełnomocnika Spółki, zawierało nieprawdziwą informację o spełnianiu przez tego kierowcę wymagań określonych w art. 39a utd, a Spółka niewłaściwie wykorzystywała otrzymane świadectwo. Organ wskazał, że konsekwencje niespełniania warunków do otrzymania świadectwa kierowcy lub podania we wniosku o to świadectwo nieprawidłowych informacji, określają art. 7 ust. 2 lit. Rozporządzenia oraz art. 32f ust. 2 utd. Zdaniem organu, skutkiem takiego postępowania jest leżący po jego stronie, wynikający z art. 32f ust. 2 utd, obowiązek cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy przez okres roku.

Strona pismem z dnia 4 kwietnia 2018 r. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze zarzucono, mające wpływ na wynik sprawy naruszenie:

1. art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. dalej k.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, które to naruszenia doprowadziły GITD do utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.; 2. art. 8 § 1 kpa. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niemogący budzić zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegające na tym, że dopiero na etapie decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ dokonuje sprecyzowania wymogów, jakim odpowiadać powinien dokument, którego w toku postępowania żądał od skarżącego. podczas gdy w samym wezwaniu — jeszcze przed formalnym wszczęciem postępowania - wymogów tych nie wskazał, zaś z przedstawienia przez skarżącego dokumentu spełniającego wymogi określone tylko w wezwaniu wyciągnął negatywne konsekwencje;

3. art. 107 § 3 kpa. poprzez sporządzenie uzasadnienia niekompletnego, uniemożliwiającego odtworzenie toku rozumowania organu oraz motywów rozstrzygnięcia, w szczególności co do wykładni art. 32f ust. 1 w zw. z art. 32b ust. 5 utd. oraz wykładni art. 32b ust. 5 utd. oraz co do wykładni art. 32c ust. 3 w zw. z art. 85 i 90 utd zwłaszcza w zakresie stanowiska co do istnienia obowiązku wezwania skarżącego do usunięcia naruszeń przed zastosowaniem sankcji o której, mowa w art. 32f ust. 2 utd.;

4. art. 32f ust.1 utd poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten pozwala żądać od skarżącego dokumentu (orzeczenia lekarskiego) spoza katalogu dokumentów enumeratywnie wymienionych w art. 32b ust.5 utd, co skutkowało bezpodstawnym nałożeniem na skarżącego sankcji za nieprzedstawienie żądanego dokumentu, chociaż prawidłowa wykładnia art. 32f ust. 1 utd prowadzi do wniosku, że postępowanie w tym zakresie było bezprzedmiotowe i organ winien decyzję poprzedzającą decyzję skarżoną uchylić a postępowanie umorzyć;

5. art. 85 i art. 90 w zw. z art. 32c ust. 3 utd poprzez niezastosowanie tych przepisów w sytuacji przeprowadzenia kontroli wydanego świadectwa kierowcy podczas gdy przepisy te powinny znaleźć zastosowanie, gdy wezwanie o którym mowa w art. 32f ust.1 jest formą kontroli wydanego świadectwa;

6. art. 32f ust. 2 utd. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy nie doszło do podania nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy oraz zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania świadectw przez okres roku podczas gdy nie zachodziły przesłanki wskazane w tym przepisie.

W oparciu o powyższe zarzuty, pełnomocnik strony wniosła o uchylenie zaskarżanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa skarżącego przez radcę prawnego.

Organ w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest usprawiedliwiona w zakresie, a jakim kwestionuje nałożenie na stronę sankcji w postaci zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy przez okres roku (pkt 6 petitum skargi in fine).

W pozostałym zakresie, t.j. odnoszącym się do cofnięcia świadectwa kierowcy wydanego na nazwisko P. H. - decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem i w ocenie Sądu, nie jest obarczona wadami uzasadniającymi jej uchylenie.

Organ nałożył sankcje określone w art. 32 f ust. 2 in fine utd, przyjmując, że mimo stosownego wezwania, strona nie złożyła wymaganego prawem zaświadczenia o braku przeciwskazań zdrowotnych do zatrudnienia kierowcy, wydanego przez lekarza polskiego.

Bezspornym w sprawie jest, że takiego zaświadczenia, z datą wystawienia zgodną z datą składania wniosku o wydanie świadectwa kierowcy, skarżąca nie złożyła. Złożone zostało natomiast zaświadczenie medyczne seria [...] nr [...], wydane przez lekarza ukraińskiego. Z uwagi na zakwestionowanie tego świadectwa jako spełniającego wymogi prawne, organ zakwestionował również złożone przez pełnomocnika spółki oświadczenie z dnia [...] lutego 2018 r. o spełnianiu przez Spółkę wymogów, o których mowa w art. 39a utd, uznając je za nieprawidłowe.

W tej sytuacji należało rozstrzygnąć, czy złożenie przez stronę zaświadczenia lekarza ukraińskiego spełniało wymóg, o którym mowa w art. 39a utd.

W ocenie Sądu, odpowiedź na powyższe pytanie jest negatywna.

Na wstępie należy wskazać, że problematyka świadectw kierowców uregulowana została na gruncie prawa wspólnotowego przepisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. Zgodnie z art. 5 ww. Rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który: a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim: (i) na mocy przepisów ustawowych , wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach. (ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.

Zdaniem Sądu, przepisami ustawowymi, o których mowa w powyższej normie Rozporządzenia, są przepisy prawa krajowego.

Art. 32 ust. 5 pkt 2 utd wskazuje, że do wniosku o wydanie świadectwa kierowcy należy dołączyć się dokumenty świadczące o spełnieniu przez kierowcę wymagań, o których mowa w art. 39a. Jednym z tych wymagań jest brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39a ust. 1 pkt 3). Należy wskazać, iż zgodnie z art. 39l ust. 6 ustawy o transporcie drogowym i art. 77 ustawy z dnia 05 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.) uprawnionym do przeprowadzenia badania i wydania orzeczenia stwierdzającego, czy dana osoba może wykonywać pracę na stanowisku kierowcy jest polski lekarz.

Jak bowiem przewiduje art. 77 Ustawy o kierujących pojazdami, lekarzem uprawnionym do przeprowadzania badań lekarskich, zwanym dalej "uprawnionym lekarzem", jest osoba łącznie spełniająca następujące wymagania:

1) posiadająca prawo wykonywania zawodu lekarza;

2) posiadająca co najmniej 5-letni staż w zawodzie lekarza;

3) posiadająca:

a) specjalizację w zakresie medycyny transportu lub medycyny pracy albo

b) inną specjalizację i dodatkowe szkolenie określone w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 1;

4) która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych lub przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów;

5) wpisana do ewidencji uprawnionych lekarzy.

Z kolei, w myśl przepisu art. 39j utd, zakres badań przeprowadzanych w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy mają szerszy zakres aniżeli badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Zdaniem Sądu, z przywołanych regulacji wynika, że badania lekarskie powinny zostać przeprowadzone w oparciu o przepisy polskiego prawa pracy. Wskazują one również, że przeprowadzający badania lekarz powinien posiadać stosowne uprawnienia.

Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 12 października 2017 r. w sprawie sygn. akt II SA/Po 406/17) stwierdził, że "badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy mają szerszy zakres aniżeli badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (art. 75 ust.1 u.KP). Obejmują one bowiem badania z zakresu prawa pracy (ujęte w KP), jak i te uregulowane w u.KP W doktrynie wskazuje się, że kierowca wykonujący przewozy drogowe powinien posiadać zarówno zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak i orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Taka konstatację potwierdza również treść art. 39j ust. 6 TransDrogU, który określa krąg lekarzy uprawnionych do przeprowadzania badań lekarskich, którym podlegają kierowcy wykonujący przewozy drogowe. Przepis ten wskazuje bowiem, że badania takie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni do wykonywania badań profilaktycznych, posiadający dodatkowo uprawnienia do przeprowadzania badań lekarskich kandydatów na kierowców i kierowców (por. R. Strachowska, Komentarz do art. 39j ustawy o transporcie drogowym (...)".

Powyższe wskazuje, że lekarz przeprowadzający badania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powinien posiadać nie tylko wiedzę z zakresu polskiego prawa pracy, przepisów dotyczących przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ale również posiadający dodatkowe uprawnienia w zakresie badań lekarskich kandydatów na kierowców i kierowców. Uprawnienia takie są wydawane przez polskie organy.

Tak więc należy przyznać rację organowi, że złożone przez skarżącą zaświadczenie medyczne o zdolności do prowadzenia pojazdu seria [...] nr [...] nie spełnia wymogów o których jest mowa w art. 32 ust. 5 pkt 2 utd. Przedsiębiorca powinien posiadać dokument poświadczający brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w dniu składania wniosku o wydanie świadectwa kierowcy, gdyż jest to dokument, który należy złożyć wraz z wnioskiem.

Tak więc należy stwierdzić, że rację miał organ co do tego, że w stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia art. 39a utd, a nadto, iż wydawał zaskarżoną decyzję w warunkach tzw. "związania administracyjnego". W sytuacji, jaka miała miejsce w kontrolowanej sprawie - stwierdzenia niespełnienia przez skarżącą warunków do wydania świadectwa kierowcy - miał on obowiązek wydać decyzję sankcjonującą takie naruszenie prawa. Skarżąca natomiast, jako podmiot profesjonalny, korzystający nadto z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, winna znać przepisy dotyczące zasad zatrudniania ma tym stanowisku pracy.

Zdaniem Sądu, organ nieprawidłowo zastosował przepis art. 32f ust. 2 utd, nakładając na stronę sankcję w postaci zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy przez okres roku.

Wprawdzie, zgodnie z normą zawartą w ww. przepisie, w przypadku niewłaściwego wykorzystywania przez przedsiębiorcę świadectwa kierowcy polegającego na:

1) niespełnianiu warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy lub

2) podaniu nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy

- właściwy organ, o którym mowa w art. 32b, cofa świadectwo kierowcy i zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku.

Zdaniem Sądu jednakże powyższy przepis w sposób niewłaściwy implementuje postanowienia Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że art. 91 ust. 3 Konstytucji RP przewiduje, że jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami.

W myśl art. 7 ust. 2 lit. b) Rozporządzenia, właściwe organy cofają świadectwo kierowcy mi.in., gdy posiadacz podał nieprawidłowe informacje we wniosku o świadectwo kierowcy. Ten rodzaj sankcji był wynikiem złożenia nieprawidłowego oświadczenia o spełnieniu wymogów prawnych przez kierowcę, złożonego przez pełnomocnika Spółki i nałożenie do tej sankcji nie budzi zastrzeżeń ze strony Sądu. Sankcja ta, w ocenie Sądu, ma na celu wyeliminowanie wadliwie uzyskanych świadectw kierowców.

Inny rodzaj sankcji przewidziany został w art. 12 ust 2 lit. a) Rozporządzenia, polegającej na zawieszeniu wydawania wszelkich świadectw dla kierowców przez okres 1 roku. Zdaniem Sądu, jest to przepis o charakterze stricte penalnym, przy czym przesłanką jego zastosowania jest ustalenie poważnego naruszenia przepisów wspólnotowych, wyczerpujące znamiona niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców.

Jak słusznie wskazywała skarżąca, nałożenie tej sankcji w aktualnie rozpoznawanej sprawie pozbawione było podstaw prawnych.

Należy poddać analizie treść art. 32f ustawy, w którym (w odrębnych jednostkach redakcyjnych) uregulowano dwie formy naruszenia przepisów o świadectwie kierowcy, tj. w ust. 2 - mowa o zwykłym (podstawowym) naruszeniu tych przepisów, zaś ust. 3 odnosi się do bardzo poważnego naruszenia w ww. zakresie. Naruszenia te skutkują nałożeniem różnych sankcji przez organ, który odpowiednio - zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku (i cofa świadectwo kierowcy) oraz zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowców przez okres roku (i cofa 1 wypis z licencji wspólnotowej na okres 6 miesięcy).

Punktem odniesienia dla ww. przepisów (przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji) są regulacje wspólnotowe, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U.UE.L.2009.300.72), gdzie w art. 7 ust. 2 wskazuje się, że właściwe organy cofają licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy, gdy posiadacz:

a) przestał spełniać warunki określone w art. 4 ust. 1 lub te, o których mowa w art. 5 ust. 1; lub

b) podał nieprawidłowe informacje we wniosku o licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy.

Do zastosowania surowszej sankcji dochodzi w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009. Przepis ten stanowi, że w przypadku poważnego naruszenia, obejmującego wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców, właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika, który dopuścił się takiego naruszenia, nakładają na niego odpowiednie sankcje, takie jak:

a) zawieszenie wydawania świadectw kierowców;

b) cofnięcie świadectw kierowców;

c) uzależnienie wydania świadectw kierowców od dodatkowych warunków w celu zapobieżenia niewłaściwemu wykorzystaniu;

d) czasowe lub trwałe cofnięcie niektórych lub wszystkich uwierzytelnionych wypisów z licencji wspólnotowej;

e) czasowe lub trwałe cofnięcie licencji wspólnotowej.

Sankcje te mogą być nakładane z uwzględnieniem wagi naruszenia, którego dopuścił się posiadacz licencji wspólnotowej.

Należy zaznaczyć, że przepisy rozdziału 4a ustawy pt. "Świadectwo kierowcy", obejmujące art. 32a-32e, weszły w życie z dniem 27 grudnia 2003 r. Do ustawy zostały dodane na mocy art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 211, poz. 2050 ze zm.). Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 2029), wprowadzenie rozdziału 4a do ustawy miało na celu dostosowanie przepisów prawa krajowego do prawa wspólnotowego, w związku z postanowieniami rozporządzenia (WE) nr 484/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 1 marca 2002 r. zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 881/92 i (EWG) nr 3118/93 w celu wprowadzenia zaświadczeń dla kierowców (Dz. Urz. WE L 76 z 19.03.2002).

Motywy wydania rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 (mającego zastosowanie w niniejszej sprawie) ujawnia pkt 1 jego preambuły, w którym wskazano, że w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium państwa członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej państw członkowskich, w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3118/93 z dnia 25 października 1993 r. ustanawiającym warunki wykonywania w państwie członkowskim usług krajowego transportu drogowego rzeczy przez przewoźników nie mających siedziby w tym państwie oraz w dyrektywie 2006/94/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ustanowienia wspólnych reguł dla niektórych rodzajów drogowego przewozu rzeczy należy wprowadzić szereg istotnych zmian. Dla uproszczenia i zapewnienia przejrzystości akty te należy przekształcić i zawrzeć w jednym rozporządzeniu.

Stosując w sprawie przepisy rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 należało uwzględnić Tabelę korelacji, stanowiącą jego załącznik nr IV.

I tak, w dacie zmiany przepisów ustawy dostosowujących ją do rozporządzenia (WE) nr 484/2002, przepis art. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 (zmieniony rozporządzeniem (WE) nr 484/2002), stanowił, że:

1. Jeżeli warunki ustanowione w art. 3 ust. 2 lub te, określone w art. 3 ust. 3, nie są spełnione, właściwe władze Państwa Członkowskiego miejsca prowadzenia działalności przez przewoźnika odrzucają wniosek o wydanie lub odnowienie licencji wspólnotowej lub zaświadczenia dla kierowcy, w formie uzasadnionej decyzji.

2. Właściwe władze cofają licencję wspólnotową lub zaświadczenie dla kierowcy w przypadku gdy posiadacz:

- przestał spełniać warunki ustanowione w art. 3 ust. 2 lub te, określone w art. 3 ust. 3, lub

- przekazał nieprawidłowe informacje w odniesieniu do danych niezbędnych do wydania licencji wspólnotowej lub zaświadczenia dla kierowcy.

3. W przypadku poważnych naruszeń lub powtarzających się mniejszych naruszeń przepisów dotyczących przewozów, właściwe władze Państwa Członkowskiego miejsca prowadzenia działalności przez przewoźnika, który dokonał takich naruszeń, mogą, między innymi, czasowo lub częściowo cofnąć poświadczone za zgodność z oryginałem kopie licencji wspólnotowej oraz cofnąć zaświadczenia dla kierowców. Sankcje te określa się uwzględniając stopień naruszenia, dokonanego przez posiadacza licencji wspólnotowej i uwzględniając całkowitą liczbę poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii licencji, posiadanych przez niego w odniesieniu do transportu międzynarodowego.

4. W przypadku poważnego naruszenia lub powtarzających się mniejszych naruszeń dotyczących wszelkich przypadków niewłaściwego wykorzystywania zaświadczeń dla kierowców, właściwe władze Państwa Członkowskiego miejsca prowadzenia działalności przez przewoźnika, który dokonał takich naruszeń, nakładają na niego odpowiednie sankcje, takie jak:

- zawieszenie wydania zaświadczeń dla kierowców,

- cofnięcie zaświadczeń dla kierowców,

- uzależnienie wydania zaświadczeń dla kierowców od warunków dodatkowych w celu zapobieżenia niewłaściwemu wykorzystaniu,

- czasowe lub częściowe cofnięcie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii licencji wspólnotowej.

Sankcje te określa się uwzględniając stopień naruszenia, którego dokonał posiadacz licencji wspólnotowej.

Zgodnie z Tabelą korelacji odpowiednikiem art. 8 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 (zwykłe - mniejsze - naruszenie) jest art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, zaś odpowiednikiem art. 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 (dotyczących poważnych lub powtarzających się mniejszych naruszeń) jest - odpowiednio - art. 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009.

W tak kształtujących się w niniejszej sprawie ramach prawnych organ w swoich rozważaniach pominął zasadę bezpośredniego skutku rozporządzeń unijnych i obowiązek wykładni przepisów ustawy zgodnie z zasadą efektywności prawa wspólnotowego (A. Wróbel w: red. A. Wróbel "Stosowania prawa Unii Europejskiej przez Sądy" Zakamycze 2005 s. 95-96; D. Miąsik- tamże s. 311-342).

Przypomnieć należy, że rozporządzenie, ze względu na jego szczególny charakter oraz miejsce w systemie źródeł prawa wspólnotowego, jest bezpośrednio skuteczne ze skutkiem natychmiastowym i przyznaje podmiotom indywidualnym prawa, które sądy krajowe mają obowiązek chronić. Bezpośrednie stosowanie rozporządzenia oznacza, że jego wejście w życie oraz stosowanie na korzyść lub przeciwko tym podmiotom jest niezależne od przyjęcia jakiegokolwiek środka recypującego jego treść do prawa krajowego. Przepis prawa krajowego, który powtarza treść bezpośrednio stosowalnego przepisu prawa wspólnotowego, nie ma żadnego wpływu na bezpośrednie stosowanie tego przepisu lub na wynikającą z Traktatu jurysdykcję Trybunału. (...) - por. wyrok z dnia 10 października 1973 r. w sprawie C-34/73, Fratelli Variola S.p.A. przeciwko Amministrazione italiana delle Finanze, ECR 1973, s. 981, wyrok z dnia 26 lutego 1976 r. w sprawie C-65/75, Riccardo Tasca, ECR 1976, s. 291.

Zgodnie z zasadą effet utile (efektywności), także sądy krajowe są zobowiązane zapewnić skuteczność prawu wspólnotowemu.

Skoro zatem w prawie wspólnotowym sankcją za nieprawidłowe informacje we wniosku o świadectwo kierowcy jest cofnięcie tego dokumentu, to organ nie mógł ponadto orzec o zawieszeniu wydawania świadectw także dla (innych) kierowców przez okres roku. Powyższe stanowi bowiem sankcję nakładaną w przypadku poważnego naruszenia, do którego to przypadku odwołuje się ust. 3 art. 32f ustawy. Rozważanie powyższej przesłanki nie było przedmiotem postępowania administracyjnego w obecnie rozpatrywanej sprawie, więc nie mogła być ona podstawą nałożenia sankcji o charakterze penalnym.

Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302). O kosztach postępowania (tj. 200 zł - wpis sądowy, 480 zł - koszty zastępstwa procesowego oraz 17 zł - opłata od pełnomocnictwa) Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w związku z art. 14 § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).