Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 387/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 17, art. 18, art. 33
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi B. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2022 r. nr 2201-IEE.711.91.4.2022.WK w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdyni (dalej: Naczelnik US lub organ egzekucyjny) z dnia 9 grudnia 2021r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku B. L. (dalej: Skarżący) z dnia 8 listopada 2021 r.

W uzasadnieniu Dyrektor IAS stwierdza, że w wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że pismem z 9 grudnia 2020 r. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 17 października 2019 r., dotyczące m.in. nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego.

Zgłoszone do w/w tytułów wykonawczych zarzuty organ egzekucyjny merytorycznie rozpoznał i oddalił postanowieniem z 2 sierpnia 2021 r., które następnie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora IAS postanowieniem z 20 października 2021 r.

Postanowieniem z dnia 26 października 2021 r. organ egzekucyjny podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne.

Pismem z 8 listopada 2021 r. Skarżący wniósł do organu egzekucyjnego "zarzuty w sprawie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu". W treści podania wskazał, że w związku z wznowieniem postępowania wnosi zarzut nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego.

Postanowieniem z 9 grudnia 2021 r. Naczelnik US odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie złożonego przez Skarżącego wniosku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wskazał, że składa zażalenie w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z 9 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 428/20 w przedmiocie wykluczenia jego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki C sp. z o.o. za lata 2014-2015. We wnioskach końcowych Skarżący wniósł o unieważnienie w/w decyzji Naczelnika US i umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącego wraz ze zwrotem bezprawnie zabranej z emerytury kwoty 1.290,33 PLN oraz kwoty 100,00 PLN tytułem zasądzonego zwrotu kosztów wpisowego.

W ocenie Dyrektora IAS, Naczelnik US w sposób prawidłowy zaskarżonym postanowieniem z 9 grudnia 2021 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Dyrektor IAS przywołując art. 61a § 1 kpa stanowiący, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, wywodzi, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, jak i brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Takimi właśnie przyczynami są niewątpliwie upływ terminu do złożenia zarzutów, jak i okoliczność, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie.

W opinii Dyrektora IAS nie budzi zatem wątpliwości, że w tak zaistniałym stanie faktycznym organ egzekucyjny nie mógł dokonać merytorycznej oceny wniesionego pismem z 8 listopada 2021 r. żądania. Przeszkodą do wszczęcia przez Naczelnika US postępowania w zakresie zgłoszonych - na zasadzie art. 33 § 1 pkt 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie w/w tytułów wykonawczych był fakt wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii tych zarzutów przez organ egzekucyjny postanowieniem z 2 sierpnia 2021 r.

W konsekwencji powyższego, zdaniem Dyrektora IAS, zasadnym było wydanie przez Naczelnika US postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie zat. "zażalenie" Skarżący wnosząc o jego uwzględnienie powołał się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 428/20 w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 857/20 w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki C sp. z o. o. za lata 2014 – 2015.

Skarżący wskazał, że w uzasadnieniu w/w wyroków WSA w Warszawie podkreślił, iż o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego mowy być nie mogło, gdyż Organ skarbowy nie mógł udowodnić, iż w okresie wymagalności w/w zobowiązań Skarżący pełnił funkcję wiceprezesa zarządu. Jest zatem oczywiste, iż od samego początku tj. od czerwca 2019 r. i od momentu wystawienia tytułów wykonawczych były to działania podjęte z pominięciem podstaw prawnych. Skarżący podkreśla, że wbrew wyrokowi WSA w Warszawie z dnia 14.07.2020 r (sygn. akt III SA/Wa 857/20), który uchylił dwie decyzje DIAS w Warszawie: decyzję nr 1901-IEW4.4123.32020.MS z dnia 17.02.2020 r. oraz decyzję nr 1401-IEW-2.4123.110.2019.4.BK z dnia 29.11.2019 r., Drugi Urząd Skarbowy w Gdyni wznowił wobec Skarżącego egzekucję bez podstawy prawnej, co podtrzymał Dyrektor IAS w Gdańsku przedmiotowym postanowieniu z dnia 28.01.2022 r. Skarżący podkreśla, że organy skarbowe w toku postępowania wobec niego skupiły się na administracyjno-egzekucyjnych regulacjach prawnych całkowicie ignorując Wojewódzkie Sądy Administracyjne i ich wyroki, których uzasadnienia jasno dowodziły braku solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania tej spółki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa w stopniu skutkującym wyeliminowaniem go z obrotu prawnego.

W sprawie bezsporne jest, że wobec wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącego na podstawie szeregu tytułów wykonawczych z dnia 17 października 2019 r. obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do sierpnia 2015 r. oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r., Skarżący pismem z dnia 9 grudnia 2020 r. wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc m.in. nieistnienia obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego, brak wymagalności obowiązku i wreszcie zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Wierzyciel - Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Wola postanowieniem z 29 stycznia 2021 r. uznał zgłoszone przez Skarżącego zarzuty za niezasadne. W rozpoznaniu zażalenia Skarżącego na powyższe postanowienie Dyrektor IAS w Warszawie postanowieniem z 25 maja 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W konsekwencji powyższego stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny - Naczelnik US postanowieniem z 2 sierpnia 2021 r. uznał za nieuzasadnione zgłoszone przez Skarżącego zarzuty nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, braku wymagalności obowiązku oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 20 października 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 2 sierpnia 2021 r.

Wobec rozpoznania zarzutów organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 26 października 2021 r. podjął zawieszone postepowanie egzekucyjne wobec Skarżącego, który w piśmie z dnia 8 listopada 2021 r. ponownie wniósł zarzut nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego.

Organ egzekucyjny uznając, że podniesione zarzuty były już przedmiotem merytorycznej oceny, postanowieniem z dnia 9 grudnia 2021 r. odmówił wszczęcia postępowania, a prawidłowość tego rozstrzygnięcia podzielił Dyrektor IAS w Gdańsku zaskarżonym do tego Sądu postanowieniem, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 61a § 1 kpa.

W ocenie Sądu, w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że Skarżący działając bez profesjonalnego pełnomocnika wniósł zarzuty na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, co do którego to postanowienia taki środek zaskarżenia nie przysługuje. Skarżący konsekwentnie twierdzi, powołując się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 428/20 oraz z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 857/20, że nie jest solidarnie odpowiedzialny za zobowiązania podatkowe ww. spółki za lata 2014 -2015, a zatem postępowanie egzekucyjne winno być umorzone, a wyegzekwowane kwoty zwrócone.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, mając na uwadze przewidzianą w art. 6 kpa zasadę praworządności, w art. 7 kpa zasadę uwzględniania słusznego interesu obywateli, w art. 8 kpa zasadę zaufania do władzy publicznej, organ egzekucyjny winien był wezwać Skarżącego do sprecyzowania wniosku z dnia 8 listopada 2021 r., czy ponownie zgłasza zarzuty, czy w istocie wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego, mając na uwadze treść przywołanych wyroków. Należy zauważyć, że Skarżący swoje stanowisko i oczekiwania wyraźnie wyartykułował w zażaleniu z dnia 20 grudnia 2021 r., jednakże uszło to uwadze organu odwoławczego.

Zatem ponownie rozpoznając wniosek Skarżącego z dnia 8 listopada 2021 r. organ egzekucyjny uwzględni powyższe wywody Sądu.

Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.