Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1674/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. B. i K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących A. B. i K. K. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.), w zw. z art. 103, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy w przedmiocie legalności zabudowy działki nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...], nakazał A. B. i K. K. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku rekreacyjnego, o wymiarach 4.90 x 8.60 m na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...] oraz uporządkowanie terenu po wykonanej rozbiórce.

Organ powiatowy podniósł, iż w trakcie kontroli ustalono, że na ww. nieruchomości znajduje się drewniany budynek rekreacyjny o wymiarach 4.90 x 8.60 m, pokryty dachem dwuspadowym, przykrytym blachodachówką. Jest to budynek parterowy z poddaszem użytkowym. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, wodociągową (wodociąg) i kanalizacyjną (szambo). Budynek zrealizowano etapowo w latach 80-90 XX wieku, a właściciele nieruchomości nie posiadają zgłoszenia ani pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Działka, na której zrealizowany jest budynek, porośnięta jest lasem.

Organ wskazał, iż według rejestru gruntów i księgi wieczystej nr [...] działka stanowi teren leśny. Z pisma Wójta Gminy [...] z [...] lipca 2015 r. wynika, iż teren m.in. powyższej działki stanowił grunt leśny już w czasie realizacji inwestycji, tzn. w latach 80-tych XX wieku.

Organ wskazał, iż dla działki nr ew. [...] nie ma aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i założeń do planu. Z uwagi na czas realizacji budynku, w ocenie organu, należy zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zastosować w przedmiotowej sprawie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W ocenie organu, z uwagi na fakt, że ww. działka była w czasie budowy działką leśną i obecnie ma takie przeznaczenie, brak jest podstaw do legalizacji przedmiotowego budynku.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania A. B. i K. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe było prawidłowe. Nie budzi wątpliwości organu, w świetle materiału dowodowego oraz charakteru obiektu, konieczność zastosowania w tej sprawie Prawa budowlanego z 1974 r.

Organ wskazał, iż jedną z przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. umożliwiających legalizację samowoli budowlanej jest zgodność jej lokalizacji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na potwierdzenie czego przywołał uzasadnienie wyroku NSA z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1521/08 oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r., IIOPS 2/13, z której wynika, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

W tej sprawie, jak ustalił organ I instancji, dla terenu inwestycji aktualnie nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka nr [...] jest działką leśną. Z informacji Wójta Gminy [...] (pismo z [...] lipca 2015 r.) wynika, że ww. działka w dacie budowy także stanowiła grunt leśny.

Organ odwoławczy podniósł, iż w odrębnym postępowaniu ([...]) ustalił przeznaczenie tego terenu. Przy piśmie z dnia [...] września 2015 r. Wójt Gminy [...] przesłał bowiem kopię uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1994 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] z załącznikami graficznymi dotyczącymi m. in. działki nr ew. [...]. W ww. piśmie wskazano ponadto, że [...] marca 2015 r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego m.in ww. nieruchomość. Analiza przekazanego planu wprowadzonego uchwałą Gminy [...] z dnia [...] listopada 1994 r. pozwoliła ustalić, iż omawiana działka położona była na terenach leśnych z zabudową letniskową. Z części opisowej ww. planu wynika, iż był to teren bez możliwości dalszej zabudowy z zakazem remontów utrwalających istniejącą zabudowę w celu stopniowego przywrócenia terenom funkcji leśnej. Z powyższego, w ocenie organu odwoławczego, bezspornie wynika, iż ww. plan miejscowy nie dopuszczał budowy nowych obiektów o charakterze spornego obiektu, ponadto nie dopuszczał do jakichkolwiek remontów czy rewitalizacji. Nie było zatem możliwości legalizacji jego budowy.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że z informacji udzielonej przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie innych postępowań dotyczących tego terenu wynika, iż Gmina [...] nie posiada planów miejscowych, obowiązujących dla tego terenu w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Organ podkreślił, iż tereny te stanowiły i stanowią do chwili obecnej obszary leśne.W ocenie organu odwoławczego, zaszła więc okoliczność o jakiej mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. przesądzająca o braku możliwości legalizacji przedmiotowego budynku.

Ponadto, organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty odwołania. W ocenie organu, uchwała dotycząca przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu pozostaje bez wpływu na ocenę możliwości legalizacji spornego budynku.

Skargę na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły A. B. i K. K. zarzucając tej decyzji naruszenie:

I. przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, tj.:

1) art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie skarżącym czynnego udziału w postępowaniu w drugiej instancji jak również nieumożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału i uniemożliwienie zgłoszenia żądań w postaci zwrócenia się przez organ do gminy [...] (oraz Starostwa Powiatowego w [...]) o udzielenie informacji czy skarżącym zostało wydane pozwolenie na budowę, jak również poprzez (i) uniemożliwienie zgłoszenia wniosku o przesłuchanie świadków na okoliczność zabudowy działki zgodnie z pozwoleniem na budowę, (ii) uniemożliwienie analizy akt sprawy i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1994 r. i określenia położenia działki skarżących, (iii) nieuzyskanie obowiązujących studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dotyczących terenu, gdzie położona jest nieruchomość skarżących co doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z regułami określonymi w art, 7, 77 kpa;

2) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i niezwrócenie się przez organ do właściwego organu o udzielenie informacji, czy skarżące zwróciły się o wydanie pozwolenia na budowę domku letniskowego i czy takie pozwolenie na budowę zostało wydane;

3) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez brak ustalenia na podstawie właściwych dokumentów (wypis z rejestru gruntów) jaki status w latach 1980-1990 posiadała działka nr [...], celem ustalenia rodzaju gruntu, na którym postawiono przedmiotowy budynek, co miałoby istotne znaczenie dla określenia czy doszło do samowoli budowlanej, a więc miałoby wpływ na treść decyzji;

4) art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nie odniesienie się przez organ do wszelkich podnoszonych przez skarżących okoliczności, w szczególności niewyjaśnienia znaczenia dla niniejszej sprawy decyzji z dnia [...] stycznia 1989 r. nr [...] która potwierdza, iż grunt na którym znajduje się budynek został wyłączony z produkcji leśnej pod budownictwo letniskowe, co pozwala na przyjęcie, iż grunt nie stanowi już lasu z uwagi na jego wyłączenie i nałożenie na stronę grzywny, co powoduje, iż organ wziął pod uwagę nieaktualny stan faktyczny i nie mógł wydać decyzji o rozbiórce, w szczególności nie można karać obywatela dwukrotnie za te same przewinienia, w szczególności gdy już jedno postępowanie dotyczące samowoli budowlanej było prawomocnie rozstrzygnięte;

5) art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i nieuzyskanie przez organ miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r. obejmującego działkę skarżących, w którym to planie nieruchomość skarżących została przeznaczona pod zabudowę letniskową, co miało wpływ na treść decyzji;

6) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nierozważanie w sposób wyczerpujący prawidłowego przeznaczenia nieruchomości skarżących w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] oraz zaistniałego w sprawie stanu faktycznego poprzez niezasadne przyjęcie, iż budynek położony na nieruchomości skarżących był przedmiotem remontu lub rewitalizacji, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego na pewno w żadnym wypadku nie można uznać, iż budynek był przedmiotem remontu lub rewitalizacji, co spowodowało wadliwe przyjęcie przez organ, iż brak jest możliwości sanowania budowy budynku powstałego na terenie nieruchomości skarżących;

7) art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez wzięcie pod uwagę nieaktualnego stanu sprawy przy wydawaniu decyzji (z dnia [...] grudnia 2014 r.) w zakresie stwierdzenia, iż brak jest założeń do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy w dniu wydania decyzji istnieje uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru geodezyjnego [...] gm. [...], w którym to planie na działce nr [...] przewidziana jest zabudowa mieszkaniowo-usługowa i letniskowa, co w konsekwencji powoduje, iż decyzja została wydana na podstawie nieprawdziwego stanu faktycznego;

8) art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie planowanego przeznaczenia działki nr [...] położonej w m. [...], gm. [...] na cele związane z zabudową letniskową, co zostało przewidziane w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., co miało wpływ na treść decyzji gdyż przepisy o planowaniu przestrzennym dopuszczają zabudowę letniskową na działce [...];

9) art. 7, art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niezebranie i niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego poprzez niezwrócenie się do Urzędu Gminy [...] o przedłożenie organowi uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w przedmiocie zatwierdzenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] które obowiązuje do dnia dzisiejszego i dopuszcza zabudowę mieszkaniowo-letniskową na działce skarżących;

10) art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez dowolne i nie poparte żadnym materiałem dowodowym stwierdzenie, iż obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz w chwili obecnej, na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, podczas gdy przepisy o planowaniu przestrzennym (tj. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) nie istnieją dla przedmiotowej nieruchomości, nadto planowane jest przeznaczenie tej nieruchomości pod zabudowę mieszkaniowo - usługową i letniskową zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. Organ nie wskazał również, z jakimi przepisami o planowaniu przestrzennym niezgodna jest przedmiotowa budowla oraz na podstawie jakich przepisów rangi ustawowej wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę budynku Skarżących;

11) art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie przyczyn niezastosowania sprawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., dalej "Prawo Budowlane", nie przeprowadzenia w ogóle postępowania w zakresie ewentualnej legalizacji zabudowy skoro twierdzi, że doszło do samowoli budowlanej, bowiem w ocenie skarżących możliwe było zastosowanie art. 40 Prawa Budowlanego, jak również zasadne było wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż w okresie od daty budowy przedmiotowego budynku do daty wydania decyzji istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r., który przeznaczał nieruchomość skarżących pod zabudowę letniskową oraz istniał miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., a obecnie obowiązuje studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.;

12) art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do Państwa i stanowionego przez nie prawa i orzeczenie nakazu rozbiórki budynku, podczas gdy przez cały okres istnienia budynku uiszczany był podatek od nieruchomości wyliczony od domku letniskowego, a nie od gruntu leśnego, co powodowało zaufanie obywatela do Państwa, że organy będą posiadać informację o wybudowaniu domku zgodnie z pozwoleniem na budowę i że po ponad 35 latach od wybudowania domku nie zostanie wydana decyzja nakazują rozbiórkę, tym bardziej, że po dacie budowy (do 2003 r.) istniały miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego i organy w przypadku wątpliwości co do legalności zabudowy mogły przez 15 lat przeprowadzić postępowanie w przedmiocie legalności zabudowy;

13) art. 97 ust. 1 pkt 4) kpa poprzez niezawieszenie postępowania do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru geodezyjnego [...], w sytuacji gdy podjęto uchwałę Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru geodezyjnego [...] gm. [...], której założeniem jest przeznaczenie nieruchomości skarżących pod zabudowę mieszkaniowo - usługową i letniskową,

14) art. 138 § 1 pkt 1) KPA w zw. z art. 10 § 1, 7, 77,80 oraz 107 § 3 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie tj. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji i nieuchylenia tej decyzji, w sytuacji gdy zarzuty podniesione w odwołaniu uzasadniały uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;

II naruszenie przepisów prawa materialnego ti.:

1) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego poprzez błędne zastosowanie i wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego (Decyzji), w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie, iż obiekt budowlany łub jego część (i) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub (ii) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla łudzi łub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia,

2) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przy błędnej wykładni, polegające na wydaniu Decyzji o nakazie rozbiórki w oparciu o stwierdzenie, iż obiekt budowlany jest wybudowany niezgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, podczas gdy subsumpcja częściowo zebranego w sprawie materiału dowodowego i istniejący stan faktyczny w dniu wydania Decyzji jednoznacznie wskazuje, iż nie istnieją przepisy o planowaniu przestrzennym w stosunku do działki nr [...] zakazujące jej zabudowy zarówno w dniu budowy budynku jak i w dniu wydawania Decyzji, a nadto działka ta ma zostać przeznaczona w sporządzanym miejscowym pianie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniowo - usługową i letniskową, co powoduje, iż nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego z uwagi na brak możliwości stwierdzenia, iż budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym, co powoduje, iż Organ po wszczęciu postępowania powinien wydać decyzję o zezwoleniu na użytkowanie budynku,

3) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu Decyzji o nakazie rozbiórki w oparciu o stwierdzenie, iż obiekt jest wybudowany niezgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym w okresie od dnia zabudowy do w chwili obecnej, podczas gdy w latach 1994-2003 obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. i przeznaczał nieruchomość skarżących pod zabudowę letniskową (pod taką zabudowę przeznacza również obowiązujące studium), a także od 1988 r. obowiązywał miejscowy ogólny zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., powinno skutkować zastosowaniem art. 40 Prawa Budowlanego i wydaniem decyzji o legalizacji lub pozwoleniu na użytkowanie, zamiast zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego;

4) art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. oraz w związku z zasadą zaufania obywatela do państwa prawa wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), poprzez wydanie Decyzji nakazującej rozbiórkę z uwagi na wybudowanie obiektu, w ocenie Organu, niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i chwili obecnej, z pominięciem rzeczywistej oceny i przeznaczenia terenu (tj. oznaczenia UTL) w okresie wcześniejszym uregulowanym wskazanym powyżej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. oraz miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego wsi [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., jak również brak ustalenia przeznaczenia nieruchomości na podstawie odpowiedniego wypisu z rejestru gruntów w latach 1980 - 1990 r. (data budowy), co doprowadziło do nieuzasadnionego zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego.

Powołując się na powyższe naruszenia skarżące wniosły, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, nadto o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej "ppsa", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem Sąd uznał, iż zapadła ona z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa, bowiem organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego i nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję nakazującą A. B. i K. K. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku rekreacyjnego, o wymiarach 4.90 x 8.60 m na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...] oraz uporządkowanie terenu po wykonanej rozbiórce.

W sprawie bezspornym jest, że przedmiotowy budynek letniskowy został wybudowany w latach 80 - 90 XX wieku, a skarżące nie posiadają dokumentacji związanej z budową, która potwierdziłaby, że budynek letniskowy został wybudowany legalnie.

W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, że budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, którą należy eliminować z użyciem środków prawnych przewidzianych w ustawie z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wyjaśnić trzeba, iż celem wprowadzenia powołanego przepisu było umożliwienie inwestorom, którzy dopuścili się samowoli budowlanej pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, skorzystania z mniej restrykcyjnych przepisów poprzedniej ustawy w zakresie legalizacji tej samowoli budowlanej.

Art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Podstawowym warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest więc zgodność obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym. Wątpliwości dotyczące stosowania przepisów o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zostały wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 grudnia 2013r, II OPS 2/13. Z uchwały tej wynika, że wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu orzekania przez organ administracji, lecz nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi - zwłaszcza z zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) - byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, o tyle jednak w razie bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli, podczas gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez lata korzystniejszy dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę.

W konsekwencji, w ww. uchwale Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dniu orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od początku jego budowy.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie zostało jednak przeprowadzone postępowanie zmierzające do ustalenia przeznaczenia przedmiotowego terenu od daty budowy budynku letniskowego.

Ustalając to przeznaczenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył się bowiem jedynie do analizy uchwały Rady Gminy w [...] z dnia [...] listopada 1994 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], a więc planu, który obowiązywał już po wybudowaniu kwestionowanego budynku letniskowego. Z rozważań organu odwoławczego wynika, że analiza treści tego planu pozwoliła ustalić, iż także działka, na której znajduje się sporny budynek letniskowy położona była na terenach leśnych z zabudową letniskową. Z części opisowej ww. planu wynika natomiast, iż był to teren bez możliwości dalszej zabudowy z zakazem przeprowadzania remontów utrwalających istniejącą zabudowę w celu stopniowego przywrócenia terenom funkcji leśnej. W ocenie organu wojewódzkiego, powołany plan miejscowy nie dopuszczał zatem na tym terenie w sposób legalny budowy nowych obiektów o charakterze odpowiadającym przedmiotowemu budynkowi, a wobec już wybudowanych legalnie nie dopuszczał ich remontów bądź rewitalizacji.

Niemniej jednak, skoro powyższy plan miejscowy określał przeznaczenie przedmiotowej działki jako tereny leśne z zabudową letniskową bez możliwości dalszej zabudowy, z zakazem przeprowadzania remontów utrwalających istniejącą zabudowę w celu stopniowego przywrócenia terenom funkcji leśnej, to oznacza to, iż plan dopuszczał istniejącą zabudowę letniskową, a za taką należy uznać budynek letniskowy wybudowany w latach 80 – 90 XX wieku.

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, w świetle przytoczonej wyżej uchwały NSA z 16 grudnia 2013 r., II OPS 2/13, organy obowiązane będą do dokonania ustaleń dotyczących sprawdzenia przeznaczenia nieruchomości skarżących od daty budowy spornego budynku letniskowego, z uwzględnieniem przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] w [...] z dnia [...] grudnia 1988 r., do którego odwołuje się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalony w dniu [...] listopada 1994 r., na konieczność analizy którego powoływały się w toku postępowania skarżące.

Organ powinien także zwrócić się do Starostwa Powiatowego w [...] prowadzącego ewidencję gruntów i budynków dla tego terenu o informację dotyczącą statusu działki nr ew. [...] w latach 80 - 90 XX wieku.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 ww. ustawy.