Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 306/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 138 par 1  kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2016r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawo budowlane, po ponownym rozpatrzeniu odwołania Z. G. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z [...] lipca 2013r. nr [...] nakładającą na Z. G. - właściciela nieruchomości nr ew. [...] przy ul. G. w P. obowiązek wykonania w terminie natychmiastowym określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, tj.: - odtworzyć, uzupełnić fragment ściany przy ul. G. (dz. o nr ew. [...]) bezpośrednio sąsiadującej z ul. G. (dz. o nr ew. [...]), którą rozebrano w części oraz wykonać roboty zabezpieczające ściany (wypory wzmacniające) zgodnie z projektem mgr inż. W. B..

Organ wskazał, że sprawa była już rozpatrywana przed organem lI instancji, jak i podlegała badaniu przez sądy obu instancji. Wyrokiem z 4.03.2014r., sygn. akt VII SA/Wa 2511/13, WSA uchylił decyzję [...] WINB z [...].09.2013r. utrzymującą w mocy decyzję PINB w P. z [...].07.2013r. nakładającą obowiązek odtworzenia, uzupełnienia fragmentu ściany przy ul. G. rozebranej w części, i wg projektu do pozwolenia na rozbiórkę z [...].08.2013r., nie była przewidziana do rozbiórki; wykonania robót zabezpieczających ściany (wypory wzmacniające) wg projektu mgr inż. W. B., stanowiącym załącznik do protokołu z rozprawy administracyjnej. NSA wyrokiem z 18.03.2016r., sygn. akt II OSK 1810/14, oddalił skargę kasacyjną.

Następnie powołując się na art. 153 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ wskazał, że ww. wyroku Sąd stwierdził, że nie zostało bezsprzecznie wykazane, że doszło do niedopuszczalnej z technicznego punktu widzenia i nieprzewidzianej w decyzji dot. rozbiórki ściany konstrukcyjnej połączonej ze ścianą budynku sąsiedniego. w sytuacji gdy skarżący podnosił, że wprawdzie rozebrano część ściany, ale była to ściana wolnostojąca należąca do jego budynku. Zakres robót rozbiórkowych został wskazany w pkt 6.2 projektu budowlanego (str. 36-37). W pkt 6.3 tego projektu wskazano, iż rozbiórkę należy prowadzić pod nadzorem autora projektu rozbiórki. Z powodu braku dostępu do wszystkich elementów konstrukcyjnych budynku istnieje możliwość wprowadzenia zmian w technologię i zakres rozbiórki na etapie prowadzenia robót, gdzie będzie możliwy dostęp do wszystkich elementów konstrukcyjnych. Założono zatem, że zakres rozbiórki zależeć będzie od stanu w trakcie jej wykonywania. Tymczasem organ ustalił kategorycznie, że projekt rozbiórki stanowił, że ściana przy budynku sąsiednim - ul. G. w P., nie podlegała rozbiórce. Należy zatem ocenić, konieczności odtworzenia, rozebranego fragmentu ściany oraz celowości wykonania robót wzmacniających zgodnie z rozwiązaniem z dnia 02.08.2012r., w zależności od aktualnego stanu budynku sąsiedniego oraz zakresu robót opisanych w pozwoleniu na rozbiórkę. Natomiast NSA wskazał: "Słusznie również Sąd I instancji uznał, że okoliczności sprawy ustalone przez organy nie skutkowały możliwością zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i nakazania skarżącemu odtworzenia fragmentu rozebranej ściany oraz wykonania robót zabezpieczających ".

Wobec powyższego organ zlecił PINB w P. zbadanie aktualnego stanu faktycznego sprawy tj. czy istnieje konieczność; odtworzenia rozebranego fragmentu ściany przy ul. G. (działka o nr ew. [...]), sąsiadującej z ul. G. (działka o nr ew. [...]) oraz czy celowym jest wykonanie wypór wzmacniających zgodnie z projektem z 2.08.2012r. oraz czy w związku ze znacznym upływem czasu od oględzin w dniu 24.05.2013r. rozbiórki dokonano w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.

Organ stwierdził, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy, bowiem z przesłanego przez PINB w P. protokołu kontroli z 11.08.2016r. oraz fotografii z kontroli 11.09.2016r. ściana graniczna oficyny .B" przy ul. G. w P. nie została do końca rozebrana i stanowi dwie części: część X stanowi wspólną ścianę rozebranej oficyny B" przy ul. G. -i budynku oficyny "wyższej" przy ul. G. oraz część Y stanowi dwie oddzielne konstrukcyjnie ściany, jedna jest ścianą konstrukcyjną rozebranej oficyny "B" przy ul. G., a druga oficyny niższej przy ul. G.. Część X to odcinek muru od budynku frontowego przy ul. G. i [...] do styku oficyn "wyższej" i "niższej" przy ul. G.. Grubość muru jest zmienna, ponad dachem wynosi 30 cm, lecz brak technicznej możliwości pomiaru grubości muru na I i II kondygnacji. W licu muru znajdują się cztery kominy i na tym fragmencie widoczne są liczne pęknięcia od posesji przy ul. G., jak i w oficynie "wyższej" przy ul. G.. Część Y to fragment muru na odcinku oficyny "niższej" G., gdzie stwierdzono podwójny niezależny mur o konstrukcji ceglanej. Mur "Y" od ul. G. to ściana ceglana o zmiennej grubości: na I kondygnacji ok 65 cm, na II kondygnacji ok 50 cm, na poddaszu ok 30 cm. Mur jest częściowo rozebrany do I piętra. Ściana konstrukcyjna rozebranej oficyny "B" na odcinku Y podwójna), jest kontynuacją muru na całej długości rozebranej oficyny "B". Mur Y od ul. G. jest ścianą konstrukcyjną oficyny "niższej". Mur wykonano w technologii muru pruskiego na odsłoniętej części. Pomiędzy ścianami oficyn występuje przerwa ok 5-10 cm. Brak jest możliwości stwierdzenia posadowienia w gruncie ścian na odcinku Y. Podczas kontroli stwierdzono, że obie oficyny przy ul. G. (wpisane do rejestru zabytków) są w nieodpowiednim stanie technicznym. W ocenie PINB w P. dalsza rozbiórka ściany Y - na długości oficyny "niższej" spowoduje odsłonięcie ściany oficyny "niższej" i nastąpi konieczność wykonania robót zabezpieczających, w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków, z uwagi na jej zły stan techniczny i dalszą degradację budynku przy ul. G..

Nadto podczas oględzin 20.10.2016r. stwierdzono, że obróbki blacharskie w kalenicy oficyn przy ul. G. zamontowano na ścianie "wspólnej" (budynku przy G.i [...]). Stwierdzono brak części obróbek blacharskich w kalenicy oficyn, co spowodowało ubytki w pokryciu dachowym. Częściowa rozbiórka ściany przy ul. G. odkryła ścianę oficyn przy ul. G., które są w złym stanie technicznym (ściany stanowią tzw. "mur pruski", ceglany, na zaprawie cementowo - wapiennej). Stwierdzono ubytki w spoiwach i degradację drewnianych belek muru. PINB wskazał, że kontynuacja rozbiórki ściany oficyny "B" w części niepołączonej konstrukcyjnie, tylko obróbkami blacharskimi dachu przy ul. G., spowoduje odsłonięcie ścian przy ul. G., co może spowodować zagrożenie życia, zdrowia oraz mienia - z uwagi na nieodpowiedni stan techniczny obiektu przy ul. G.. Ponadto z oceny stanu technicznego budynku przy ul. G. dr inż. M. K. w listopadzie 2016r. wynika, że: " W stosunku do roku 2013 stan techniczny oficyny wschodniej budynku przy ul G. uległ pogorszeniu - powiększyły się pęknięcia ścian i odspojenie ściany wschodniej. Nie wykonano zabezpieczeń ściany wschodniej oficyny budynku G.. Nie wykonano zaleceń ekspertyzy z 2013 r. Dalsze pozostawienie nieusztywnionej ściany może pogorszyć stan oficyny i grozi katastrofą budowlaną ".

Organ podał, że ściana pozostała po rozebranej oficynie "B", zgodnie z projektem rozbiórki, z uwagi na niemożliwość oceny jej powiązania ze ścianą budynku sąsiedniego, nie podlegała rozbiórce. To samo wynika z oceny technicznej mgr inż. W. B., który jednak w dzienniku rozbiórki stwierdza, że ścianę można rozebrać do gruntu, a w oświadczeniu z 6.02.2014r. podaje, że nie jest konieczne wykonanie wypór i odtworzenie brakującego fragmentu ściany.

W związku z ww. rozbieżnościami organ powtórzył za WSA i NSA, że nie można uznać kategorycznie, że projekt budowlany rozbiórki stanowił, że ściana przy budynku ul. G. w P., nie podlegała rozbiórce. Ponadto jak wskazano w wyroku NSA z 18.03.2016r. aby unaocznić istotne wątpliwości, przytoczyć można zapis na k. 37 akt administracyjnych: "Na obecnym etapie z powodu braku dostępu nie można było stwierdzić czy ściana A pozostanie. W przypadku gdy ściana A pozostała wymurowana jako oddzielna należy ją zdemontować. Decyzja taka zostanie podjęta w trakcie rozbiórki przez autora opracowania." Z powyższego wynika zatem, że nie było konieczności pozostawienia spornej ściany, a wręcz przeciwnie ocenę pozostawiono do momentu rozbiórki. (...) Nawet jeżeli przyjąć, że spękania ściany spowodowały nieprawidłowo prowadzone roboty, to niekoniecznie musiały one wpływać na funkcjonowanie fragmentu ściany. Wątpliwości Sądu I instancji dawały mu pełną podstawę do dopuszczenia dodatkowego dowodu. Ocena tego dowodu musiała odbyć się z uwzględnieniem czasu upływającego pomiędzy poszczególnymi oświadczeniami. Należy podkreślić, że stan wiedzy rzeczoznawcy może się zmieniać i być inny w toku 'przygotowań do prac rozbiórkowych, inny po odkryciu ściany i inny po odchyleniu jej fragmentu". Jednak, zmianie uległ stan faktyczny. Podczas oględzin 20.10.2016r. stwierdzono, że rozbiórkę wykonano w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, gdyż kontynuacja rozbiórki ściany oficyny "B" przy ul. G. w części niepołączonej konstrukcyjnie, ale obróbkami blacharskimi dachu przy ul. G., spowoduje odsłonięcie jej ścian, co może spowodować powyższe zagrożenia. Powyższe znajduje także potwierdzenie w ocenie stanu technicznego oficyny "B" przy ul. G. w P. dr inż. M. K.. Dlatego uzasadnionym było wydanie nakazu z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Także WSA w ww. wyroku wskazał, że: (..:) zasadnicze znaczenie dla konieczności wykonania nakazanych inwestorowi robót budowlanych, miało zachowanie bezpieczeństwa konstrukcji i stabilności budynku sąsiedniego, taka sytuacja uzasadniałaby nakazanie robót, o których jest mowa w zaskarżonej decyzji". Stan faktyczny wskazuje, iż rozbiórka ściany powoduje zagrożenie dla oficyny sąsiedniej, a brak wzmocnienia tą ścianą oficyn przy ul. G., może doprowadzić do katastrofy budowlanej, zagrożenia życia i zdrowia oraz mienia, to zapisy projektowe winny zostać zweryfikowane, zaś zadaniem organów nadzoru jest zabezpieczenie obiektu przed dalszą degradacją i umożliwienie bezpiecznego użytkowania. Organy nie były uprawnione do odmowy nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem dlatego, że została ona wykonana zgodnie z projektem budowlanym lub dlatego, że z projektu nie wynika aby nie można było spornej ściany rozebrać. W świetle art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organy były zobowiązane wyjaśnić, czy roboty wykonano w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

Biorąc pod uwagę powyższe roboty mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Niemniej naruszenia można wyeliminować, dlatego zasadnie nałożono ww. obowiązki. Organ dodał, że w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi oraz mienia, organy nadzoru budowlanego są zobowiązane przede wszystkim chronić dobro najwyżej cenione.

Odnosząc się do argumentów odwołania organ wskazał, iż stan techniczny budynku przy ul. G. w P. nie jest przedmiotem tego postępowania.

Skargę na powyższą decyzję złożył Z. G. zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 k.p.a. co ma istotny wpływ na wynik sprawy, oraz przez wydanie decyzji uznaniowej, nie popartej wymaganymi dowodami naruszenie przepisów prawa materialnego i ograniczenie podstawowego prawa określonego w Konstytucji Rzeczpospolitej - prawa do własności.

Skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji i umorzenie postępowania, podnosząc, że postępowanie naprawcze miało na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego i zlikwidowanie ewentualnych nieprawidłowości i zagrożeń.

Podkreślił, że organ posiada wszelkie dowody, że są prowadzone roboty rozbiórkowe w oparciu o prawomocną decyzję nr [...] z dnia [...].08.2012 r., zgodnie z jej warunkami i pod nadzorem osób posiadających uprawnienia budowlane. Prawidłowość i zakres robót znajduje potwierdzenie w dokumentacji projektowej i dzienniku budowy. Nadzór budowlany po potwierdzeniu, że rozbierana ściana jest wolnostojąca winien umorzyć postępowanie, gdyż Prawo budowlane nie daje żadnych podstaw do wydania decyzji z art. 51, ponieważ na żadnym etapie rozbiórki nie naruszono przepisów ustawy Prawo budowlane. Uzasadnianie decyzji fałszywym stwierdzeniem, że "rozbierana ściana nie była przewidziana do rozbiórki" stoi w sprzeczności z dowodami. W projekcie znajduje się zapis o zmianie zakresu robót rozbiórkowych w zależności od oceny stanu faktycznego osoby uprawnionej. Podobnie uzasadnienie decyzji zapisem z protokołu oględzin i stwierdzeniem, że roboty rozbiórkowe zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, gdyż kontynuacja rozbiórki ściany oficyny w części niepołączonej konstrukcyjnie lecz połączonej obróbkami blacharskimi dachu spowoduje odsłonięcie ścian oficyn przy ul. G. co może spowodować zagrożenie nie jest poparte dowodami i stoi w sprzeczności do zapisów w dzienniku budowy.

Powyższe twierdzenia nie są poparte ekspertyzą techniczną ściany odchylonej. Nie stwierdzono, czy nadaje się ona do odbudowy na pozostałościach, pomimo braku ekspertyzy wskazującej w jakim stopniu i w jakiej części stan techniczny odsłanianej ściany budynku sąsiedniego stanowi zagrożenie bezpieczeństwa mienia i ludzi, pomimo braku stwierdzenia w jaki sposób decyzja nakazująca odbudowę ściany doprowadzi do stanu zgodnego z prawem, świadczą o wydaniu decyzji uznaniowej nakładającej na osobę, stosującą się do przepisów ustawy Prawo budowlane, wykonanie obowiązków zbędnych i zamykających drogę do wykonania robót naprawczych ściany budynku sąsiedniego przy powoływaniu się na ocenę dr inż. M.K..

Zdaniem skarżącego, organ posługuje się wybiórczo zebranymi dowodami. Po wyroku WSA z 4 marca 2014 r. organ z 31.07.2013 r. zamiast ponownie rozpatrzyć sprawę, sankcjonuje nieprawdę wyrażoną zapisem o wykonaniu robót rozbiórkowych w części ściany nie przewidzianej do rozbiórki (co rozstrzygnięto przed sądem). W oparciu o protokół oględzin z 20 października 2016 r. uznaje konieczność wykonania robót sprzecznych z uzyskanym pozwoleniem i wykonanie których spowoduje powstanie nowego, trudnego do określenia, zagrożenia spowodowanego brakiem oceny technicznej pozostałości rozbieranej ściany mogącej wytrzymać lub nie nowe obciążenia w części jeszcze nie rozebranej. Ponadto, w protokole z kontroli czytamy m.in.: "podczas kontroli sierdzono, że obie oficyny G.są w nieodpowiednim stanie i są wpisane do rejestru zabytków, a więc wskazano na konieczność prowadzenia postępowań zgodnych z obowiązkami nałożonymi na organy ustawą Prawo budowlane. [...] WINB w tej sytuacji wydaje skarżoną decyzję utrzymującą decyzję organu stopnia podstawowego wady której potwierdzono wyrokami WSA w Warszawie oraz NSA.

Skarżący powołując się dalej na art. 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. wskazał na wadliwość uzasadnienia, gdyż zostało oparte na niepełnym materiale dowodowym (brak odpowiednich ekspertyz ) oraz nieprawdziwym stwierdzeniu o samowolnym wykonaniu robót rozbiórkowych. Inwestor prowadził prawidłowo roboty rozbiórkowe po uzyskaniu decyzji, o czym świadczą zapisy w dzienniku budowy. Organ pominął, że w projekcie wskazano, iż zakres rozbiórki zależeć będzie od stanu faktycznego w trakcie robót oraz, że w dzienniku rozbiórki zapisano, że ścianę można rozebrać do poziomu gruntu. Wpis w dzienniku z dnia 21.05.2013 r. (autora oceny technicznej i projektu rozbiórki) wskazuje, że zgodnie z projektem rozbiórki (str. 37) po demontażu budynku i odkryciu ścian na granicy ściana budynku inwestora uległa odchyleniu, a więc nie jest powiązana konstrukcyjnie ze ścianą budynku sąsiedniego, co nie wpłynie niekorzystnie na bezpieczeństwo budynku sąsiada. Odchylenie od pionu to ok. 50 cm." Nie wyjaśniono, czy tylko w części już rozebranej. Osoba posiadająca stosowne uprawnienia nie stwierdza zagrożenia po odkryciu ściany sąsiedniego budynku i nie podejmuje decyzji o wstrzymaniu robót rozbiórkowych. Rozstrzygnięcia na rozprawie administracyjnej oraz w dokumentacji rozbiórki zakładały ocenę konieczności rozbiórki ścian granicznych w zależności od ich stanu konstrukcyjnego możliwego do oceny dopiero w trakcie robót.

Według strony ocena wizualna podczas ponownych oględzin jest niewystarczająca i przed wydaniem decyzji organ winien posiadać ekspertyzę oceniającą zarówno ścianę rozbieraną jak i ścianę szczytową budynku sąsiedniego, czy ściana budynku sąsiedniego jest w odpowiednim stanie technicznym i czy odbudowana ściana na pozostałościach nie będzie stanowić zagrożenia pomimo wykonania wypór wzmacniających.

W skarżonej decyzji nie zakwestionowano zapisów w dzienniku rozbiórki osoby posiadającą uprawnienia budowlane oraz doświadczenie zawodowe.

Jeżeli organ twierdził, że roboty wykonywane są niezgodnie z dokumentacją i warunkami uzyskanego pozwolenia oraz powodują zagrożenie dla budynku na działce sąsiedniej, to winien udokumentować tą ocenę. Zagrożenie to jest w domyśle, bowiem dopiero ekspertyzy mogłyby wskazać realne zagrożenie i sposób jego wyeliminowania.

Zdaniem skarżącego, organ niesłusznie wydał decyzję na podstawie art. 51 Prawo budowlane. Odbudowa ściany i wykonanie wypór wzmacniających nie poprawi stanu technicznego oficyny przy ul. G., tylko zablokuje możliwość doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Odbudowa ściany na pozostałościach może zakończyć się jej przewaleniem, gdyż wypory zabezpieczą przed zawaleniem na teren własnej działki.

Skarżący podniósł następnie m.in., że prawo własności określone w przepisach w tym w Konstytucji gwarantuje każdemu obywatelowi możliwość realizacji własnych zamierzeń jeżeli nie jest to sprzeczne z przepisami. Prawo to zostało ograniczone na czas trudny do określenia, prawidłowe postępowanie ograniczyłoby ten czas do minimum.

W uzupełnieniu skargi skarżący rozwinął obszernie przedstawioną wyżej argumentację.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem organ odwoławczy, pomimo szeregu podjętych czynności i obszernego uzasadnienia, z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie wyjaśnił, czy w istocie rozbiórka pozostałej części ściany po budynku przy ul. G. grozi katastrofą budowlaną, bądź zagraża bezpieczeństwu oficyny niższej budynku przy ul. G. , jak również nie ocenił, czy nałożone obowiązki usuną stwierdzone zagrożenia.

Przypomnieć należy, że w wyroku z 4 marca 2014r., sygn. akt VII SA/Wa 2511/13 uchylającym uprzednią decyzję z 26 września 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uzależnił konieczność wykonania nakazanych inwestorowi robót budowlanych od zachowania bezpieczeństwa stabilności i konstrukcji budynku sąsiedniego zarzucając brak odniesienia się przez organ odwoławczy do szeregu mogących mieć wpływ na wynik sprawy kwestii, zwracając uwagę na złożone do akt sądowych oświadczenie rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. W. B., który wskazał iż brak jest konieczności wykonania wypór zgodnie z zapisami z rozprawy administracyjnej, odtworzenia rozebranego fragmentu ściany oraz brak uszkodzeń konstrukcyjnych w budynku sąsiednim. Sąd podkreślił jednocześnie, że należy mieć na uwadze, iż skarżący dokonuje rozbiórki obiektu na własnej działce.

Rację ma organ odwoławczy podnosząc, że przede wszystkim należy zachować środki ostrożności i proces budowlany prowadzić bezpiecznie. Niemniej stanowisko, że stan faktyczny sprawy wskazuje na obowiązek wykonania opisanych robót zabezpieczających, w tym co do ich zakresu, a w konsekwencji i skuteczności zabezpieczenia, nadal nie zostało dostatecznie uzasadnione.

Zauważyć trzeba, że z podsumowania ponownie przeprowadzonych czynności sprawdzających organu powiatowego wynika, że fragment nierozebranej jeszcze ściany granicznej oficyny przy ul. G. składa się z dwóch części X i Y. W części X stanowi ona wspólną ścianę obu oficyn przy ul. G. i oficyny wyższej przy ul. G.. Natomiast w części Y istnieją dwie oddzielne konstrukcyjnie ściany, jedna rozebranej ściany oficyny przy ul. G. i druga oficyny niższej przy ul. G.. Oceniając powyższe ustalenia organ odwoławczy wskazał, że dalsza rozbiórka ściany Y - na długości oficyny "niższej" spowoduje odsłonięcie ściany oficyny "niższej" i z tej przyczyny nastąpi konieczność wykonania robót zabezpieczających, w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków, z uwagi na jej zły stan techniczny i dalszą degradację budynku przy ul. G..

Należy podzielić stanowisko organów co do tego, że stan techniczny odsłanianej ściany, może stwarzać realne zagrożenie bezpieczeństwa, czy nawet – jak zaznaczono - katastrofy budowlanej dla budynku sąsiedniego przy ul. G.. Odsłonięcie ściany budynku przy ul. G. w wyniku rozbiórki ściany granicznej przy ul. G., jak i jego zły stan techniczny w połączonej części uzasadniał nałożenie obowiązku wykonania robót zabezpieczających. Kontynuacja rozbiórki ściany oficyny w części niepołączonej konstrukcyjnie, lecz połączonej obróbkami blacharskimi dachu poprzez odsłonięcie ścian oficyn przy ul. G.również może stwarzać realne zagrożenie dla stabilności konstrukcyjnej budynku sąsiedniego, co zostało potwierdzone podczas oględzin 20 października 2016r. oraz w opinii technicznej dr inż. M. K.. Wprawdzie organ dysponował również oświadczeniem rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. W. B. z dnia 6 lutego 2014 r. dopuszczonym jako dowód w uprzednio prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym, zawierającym stanowisko przeciwne, niemniej nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, co powoduje, iż ewentualne wątpliwości dotyczące zagadnień technicznych odnoszących się do stanu technicznego obiektu może i powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich merytorycznych kompetencji.

Trudno zatem zgodzić się z zarzutami skargi, że twierdzenia organu odwoławczego zostały oparte w głównej mierze na ustaleniach wizualnych organu powiatowego, a zatem są niewystarczające.

Niemniej – zdaniem Sądu - słusznie podnosi skarżący, że zakres robót został określony bez sprawdzenia, czy sporna ściana graniczna w ogóle nadaje się do odbudowy na pozostałościach, a jeśli tak, to czy nałożony obowiązek rzeczywiście zabezpieczy obiekt na sąsiedniej działce i doprowadzi do stanu zgodnego z prawem. Czy też – jak utrzymuje skarżący – będzie stwarzał zagrożenie, bowiem odbudowanie ściany i podparcie jej wyporami tylko od strony działki nr ew. [...] ul. G.skarżącego, może doprowadzić do jej przewrócenia na budynek sąsiedni.

Takich sprawdzeń nie przeprowadzono, co stwarza uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, a więc w szczególności przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa użytkowników danego obiektu budowlanego, a także chroniącymi interesy osób trzecich.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy winny zatem ustalić, biorąc pod uwagę, że upływ czasu pogorszył nie tylko stan techniczny budynku sąsiedniego, ale również stan techniczny pozostawionego fragmentu ściany po rozebranej oficynie przy ul. G. i w zależności od ich wyniku ewentualnie zweryfikować zakres nałożonych robót budowlanych.

W tym stanie rzeczy – uznając, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona – Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 cyt. ustawy.