Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 514/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art 12 ust 4 pkt 4, art 15 ust 1
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz (spr.),, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. Spółka A. w B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r., nr[...] w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. stwierdza, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz A. Spółka Akcyjna w B. kwotę 457 złotych (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego z dnia [...] lutego 2008 r., znak [....] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, która została skutecznie doręczona

w dniu 25 lutego 2008 r., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło w dniu 7 marca 2008 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym 4 marca 2008 r.), zaś odpowiedzi na ww. wezwanie udzielono pismem z dnia 26 marca 2008 r., znak [....] (skuteczne doręczenie w dniu 31 marca 2008 r.). Skargę nadano w dniu 30 kwietnia 2008 r.

W dniu 8 stycznia 2008 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zakwalifikowania

do kosztów uzyskania przychodu wydatków związanych z emisją nowych akcji spółki.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Akcjonariusze Spółki podjęli decyzję o przygotowaniu przez Spółkę emisji nowych akcji oraz zaoferowaniu ich w obrocie publicznym w celu pozyskania dodatkowego kapitału niezbędnego dla dalszego rozwoju firmy. Emisja nowych akcji, jak również wprowadzenie ich do obrotu na rynku publicznym, wiąże się

z koniecznością ponoszenia wydatków na przygotowanie i wdrożenie tego przedsięwzięcia, w taki sposób, aby uzyskać zamierzony efekt w postaci zainteresowania potencjalnych inwestorów giełdowych zakupem walorów oferowanych przez Spółkę. W szczególności należy wymienić tutaj opłaty notarialne związane ze zmianą statutu, opłaty skarbowe, opłaty sądowe związane

ze zgłoszeniem do KRS, koszty druku dokumentów akcyjnych, koszty przygotowania przez wyspecjalizowane podmioty prospektu emisyjnego, koszty ogłoszenia prospektu na łamach prasy i publikacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, koszty promocji emisji przez wyspecjalizowany podmiot PR oraz koszty obowiązkowego pośrednictwa firmy inwestycyjnej w oferowaniu akcji w obrocie publicznym.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1. Czy koszty emisji nowych akcji Spółki stanowić będą koszt podatkowy

w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy?

2. Czy ww. koszty będą stanowiły koszt podatkowy w dacie poniesienia?

Zdaniem Spółki, w świetle Tytułu III Działu II Rozdział 4 Kodeksu spółek handlowych, w związku z regulacjami prawnymi dotyczącymi oferty publicznej, podwyższenie kapitału zakładowego i zaoferowanie utworzonych akcji w obrocie publicznym wymaga poniesienia przez Spółkę kosztów, o których mowa w opisanym stanie faktycznym. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie normują w sposób szczególny kwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów kosztów związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego w celu oferty publicznej akcji. Wobec powyższego należy stosować do tych kosztów unormowania zawarte

w art. 15 ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, w tym również służących zachowaniu źródła przychodu. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów między tym kosztem, a przychodem musi istnieć określony związek. Chodzi tu o związek tego typu, że poniesienie kosztu ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. W ocenie Skarżącej w omawianym stanie faktycznym taki związek wydaje się bezsporny, bowiem pozyskanie kapitału skutkować będzie środkami finansowymi przeznaczonymi na dalszy rozwój firmy

i zwiększenie przychodów podatkowych z jej działalności. Zwrócono uwagę na fakt, że emisja akcji jest jednym ze sposobów na pozyskanie nowego kapitału - zdaniem Spółki najbardziej efektywnym w odróżnieniu do, np. kredytu bankowego (którego koszty pozyskania są bez wątpienia kosztem podatkowym), będącego źródłem droższym, a ponadto uwarunkowanym od różnego rodzaju czynników zewnętrznych. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia odmiennego stanowiska zakładającego, że koszty emisji akcji nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodu, zwłaszcza

w sytuacji braku wyłączenia tychże wydatków w negatywnym katalogu kosztów zamieszczonych w art. 16 ust. 1 ustawy. Z ekonomicznego punktu widzenia emisja akcji w celu podwyższenia kapitału niewątpliwie jest realizowana w celu pozyskania środków finansowych potrzebnych do zachowania, czy też rozwijania własnej działalności (inwestycje, ekspansja na rynki zagraniczne, przejęcia innych podmiotów). W tej sytuacji emisja akcji ma związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą (pozyskanie środków na finansowanie działalności gospodarczej spółki, rozwinięcie działalności, podjęcie akcji reklamowych

i marketingowych).

Reasumując, zdaniem Spółki odpowiednio udokumentowane wydatki związane z emisją akcji stanowić będą koszt uzyskania przychodu w momencie ich poniesienia.

W wydanej interpretacji indywidualnej, Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, iż stosownie do art. 431 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. nr 94, póz. 1037 ze zm.) podwyższenie kapitału zakładowego spółek akcyjnych wymaga zmiany statutu i następuje w drodze emisji nowych akcji lub podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Oznacza to, iż wszelkie koszty ponoszone przez spółkę akcyjną przy jej założeniu lub rozszerzeniu pozostają w bezpośrednim związku z podwyższeniem kapitału zakładowego.

W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 54, póz. 654 ze zm.) przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

Z treści art. 12 ust 4 pkt 4 ww. ustawy wynika natomiast, iż do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego. W świetle powołanego przepisu stwierdzić należy zatem, iż przychody skutkujące podwyższeniem kapitału zakładowego, nie stanowią przychodu

w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi,

iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Z przepisu tego wynika więc, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami,

w tym służą zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. Co istotne, również muszą być to wydatki, dzięki którym podatnik może osiągnąć przychód podlegający opodatkowaniu.

Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne, do przedstawionego przez Spółkę we wniosku stanu faktycznego Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, że skoro opisane przez jednostkę wydatki, takie jak: opłaty notarialne związane ze zmianą statutu, opłaty skarbowe, opłaty sądowe związane

ze zgłoszeniem do KRS, koszty druku dokumentów akcyjnych, koszty przygotowania przez wyspecjalizowane podmioty prospektu emisyjnego, koszty ogłoszenia prospektu na łamach prasy i publikacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, koszty promocji emisji przez wyspecjalizowany podmiot PR, koszty obowiązkowego pośrednictwa firmy inwestycyjnej w oferowaniu akcji w obrocie publicznym, pozostają w bezpośrednim związku z podwyższeniem jej kapitału zakładowego, to nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy

o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem nie stanowią tego rodzaju kosztów wydatki, co prawda nie wymienione w art. 16 ust. 1 tej ustawy, ale związane z przysporzeniami nie uważanymi za przychód przez ustawodawcę (art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy).

W związku z powyższym stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, Spółka wniosła w dniu 7 marca 2008 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stwierdzając, iż przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawierają szczegółowej regulacji w sprawie kwalifikacji do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z emisją nowych akcji zaoferowanych w obrocie publicznym. Zatem winna ona być rozstrzygnięta, za pomocą wykładni. Szczególnie pomocna jest tutaj wykładnia systemowa. Do końca 1999 roku obowiązywał § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 stycznia 1997 r. w sprawie amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W tym samym czasie, jak stwierdziła Spółka, obowiązywał art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 12 ust. 4 pkt 4, w brzmieniu takim samym jak obecnie. Zatem, mimo że ustawa nie zaliczała w tym czasie do przychodów "przychodów na kapitał" (art. 12 ust. 4 pkt 4), wydatki na zgromadzenie kapitału były uznawane za poniesione w celu osiągnięcia przychodu (art. 15 ust. 1), tyle tylko,

że w postaci odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i prawnych.

Od 2000 roku, kiedy to skreślono § 3 ust. 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów (zaś od 2001 roku przepisy o amortyzacji przeniesiono do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych już bez kosztów zgromadzenia kapitału akcyjnego jako wartości niematerialnej i prawnej), bez wątpienia koszty zgromadzenia kapitału nie są wartościami niematerialnymi i prawnymi. Jednakże wraz z tymi zmianami w zakresie katalogu wartości niematerialnych i prawnych, nie zmieniono przepisów o przychodach i kosztach (w szczególności powołanych wyżej artykułów 15 i 12 ustawy), które wtedy były podstawą zaliczania do kosztów odpisów amortyzacyjnych od kosztów zgromadzenia kapitału w spółce akcyjnej (same przepisy rozporządzenia Ministra Finansów "o amortyzacji" nie były przecież podstawą do zaliczenia amortyzacji do kosztów). Obecnie (po tym jak koszty zgromadzenia kapitału zakładowego w spółce akcyjnej wykreślono z katalogu wartości niematerialnych i prawnych) przepisów art. 15 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy, których brzmienie nie uległo zmianie, nie można interpretować diametralnie inaczej niż wtedy, gdy stanowiły podstawę do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zgromadzenie kapitału w spółce akcyjnej, tyle że w postaci odpisów amortyzacyjnych.

Ponadto Spółka podniosła, iż emisja nowych akcji w spółce akcyjnej, jak również wprowadzenie ich do obrotu na rynku publicznym wiąże się z koniecznością ponoszenia wydatków na przygotowanie i wdrożenie tego przedsięwzięcia, w taki sposób aby uzyskać, zamierzony efekt w postaci zainteresowania potencjalnych inwestorów giełdowych zakupem walorów oferowanych przez spółkę.

W szczególności należy tutaj wskazać opłaty notarialne związane ze zmianą statutu, opłaty skarbowe, opłaty sądowe związane ze zgłoszeniem do KRS, koszty druku dokumentów akcyjnych, koszt przygotowania przez wyspecjalizowane podmioty prospektu emisyjnego, koszty ogłoszenia prospektu na łamach prasy i publikacji

w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, koszty promocji emisji przez wyspecjalizowany podmiot PR oraz koszty obowiązkowego pośrednictwa

w oferowaniu akcji w obrocie publicznym firmy inwestycyjnej. Wobec powyższego należy stosować do tych kosztów unormowanie zawarte w art. 15 ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, w tym również służących zachowaniu źródła przychodu. Aby więc określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów między tym kosztem, a przychodem musi istnieć określony związek. Chodzi tu o związek tego typu, że poniesienie kosztu ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu. W omawianym stanie faktycznym taki związek wydaje się bezsporny zdaniem Jednostki, bowiem pozyskanie kapitału skutkować będzie środkami finansowymi przeznaczonymi na dalszy rozwój, nowe inwestycje

i zwiększenie przychodów z jej działalności. Bez tego nawet zachowanie źródła przychodów byłoby niemożliwe. Zwrócono również uwagę na fakt, że emisja akcji jest jednym ze sposobów na pozyskanie nowego kapitału - zdaniem Spółki najbardziej efektywnym w odróżnieniu od, np. kredytu bankowego, którego koszty pozyskania

są bez wątpienia kosztem podatkowym, będącego jednak źródłem droższym.

Dodatkowo za taką wykładnią przemawia w ocenie Spółki regulacja zawarta

w art. 16 ust. 1 ustawy, gdyż nie wymieniono w nim kwestionowanych kosztów jako podlegających wyłączeniu.

W wydanej w dniu 26 marca 2008 r. odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (nr [...]) organ podatkowy stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany interpretacji z dnia 21 lutego 2008 r. Uzasadniając szeroko stanowisko wyjaśniono, iż ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji przychodu. Jednakże określono w niej rodzaje przychodów opodatkowanych tym podatkiem, moment ich powstania, a także zawarto wyłączenia z katalogu przychodów, jak również wskazano przychody, do których przepisy niniejszej ustawy nie mają zastosowania.

W związku z odpowiedzią organu, w dniu 30 kwietnia 2008 roku Spółka złożyła skargę na przedmiotową interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucono naruszenie art. 15 ust. 1, art. 12 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przez błędną wykładnię tych przepisów, skutkującą błędną oceną, że koszty zgromadzenia kapitału w spółce akcyjnej nie spełniają określonej tymi przepisami przesłanki pozostawania w związku przyczynowo - skutkowym pomiędzy wydatkiem (winno być przychodem), a kosztem oraz że za koszt uzyskania przychodu może być uznany tylko koszt służący uzyskaniu "przychodu podatkowego".

W związku z powyższym Spółka wniosła o uznanie, że jej stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 4 stycznia 2008 roku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego

od osób prawnych w zakresie możliwości zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z emisją akcji Spółki - jest prawidłowe oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w B. zwrotu kosztów postępowania.

Spółka podniosła, iż teza organu stwierdzająca, że art. 12 ust. 1 określa "przychód podatkowy" jest uprawniona o tyle, o ile uwzględni się, że jest to pewien skrót myślowy. Powołany bowiem artykuł używa pojęcia "przychód", a nie "przychód podatkowy". Mając jednak na uwadze zastrzeżenie dokonane w tym przepisie, "przychodami podatkowymi" można określić przychody w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy, ale tylko te, które nie zostały wyłączone z ogólnego zbioru przychodów przez ust. 4 tego artykułu.

W ocenie Spółki nie można zatem zgodzić się z tezą organu, że do przychodów nie zalicza się przysporzeń związanych z utworzeniem i powiększeniem kapitału zakładowego. Jeśli bowiem podwyższenie kapitału następuje przez wpłaty pieniężne, to otrzymane przez Spółkę pieniądze, jako wprost wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 1 są bezsprzecznie przychodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nie są natomiast przychodem podatkowym, jako wyłączone z tej kategorii na mocy art. 12 ust. 4 pkt 4 (taką wykładnię potwierdza wprost fakt użycia przez ustawodawcę w art. 12 ust. 4 pkt 4 pojęcia przychód; art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy: "przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego..."). Oczywiście można powiedzieć, że powyżej wskazane nieścisłości uzasadnienia to nie błędna wykładnia przepisów prawa, tylko skróty myślowe. Jednakże trzeba podkreślić, że wykazany brak precyzji organów

w posługiwaniu się pojęciem "przychód" i "przychód podatkowy", polegający na tym, że tam gdzie ustawa mówi wprost o przychodzie, organ mówi o przychodzie podatkowym i na odwrót, skutkuje błędną interpretacją przepisów podatkowych przez organy.

Spółka wskazuje również, że pomiędzy kosztem gromadzenia kapitału zakładowego, szczególnie poprzez publiczną emisję akcji, a jej przychodami, wynikającymi z rozszerzonej działalności operacyjnej jaką prowadzi "wzbogacona"

o większy kapitał akcyjny Spółka, istnieje oczywisty i nierozerwalny związek przyczynowo - skutkowy. Związek ten jest tak oczywisty, że do końca 2002 roku, gdy wolą ustawodawcy było, aby koszty zgromadzenia kapitału akcyjnego były rozliczone w czasie w postaci odpisów amortyzacyjnych, koszty te na mocy szczególnego przepisu zostały powiązane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą i można je było potrącać jako odpisy amortyzacyjne.

Jednostka wskazuje także za bezpodstawne i niedopuszczalne poszukiwanie przez organ związku przyczynowo - skutkowego jedynie pomiędzy kosztami pozyskania kapitału akcyjnego, a samym przychodem w postaci kapitału zakładowego. Spółka nie po to ponosi koszty na pozyskanie kapitału akcyjnego, aby uzyskać go jako swój przychód, ale po to, aby pozyskując kapitał uzyskać większe przychody z działalności operacyjnej zwiększając swoją "zdolność produkcyjną", czyli zdolność do większych możliwości gospodarczych, a zatem i zdolność

do generowania większego przychodu, który po odjęciu kosztów da Spółce dochód. Dochód jest bowiem celem Spółki. Przychód z podwyższenia kapitału zakładowego nie daje zaś dochodu ani w znaczeniu podatkowym, ani w znaczeniu ekonomicznym, bowiem jest pozycją pasywów, czyli długów Spółki.

Skarżąca podkreśla również, iż przy publicznej emisji akcji największa część kosztów to koszty obowiązkowego pośrednictwa firmy inwestycyjnej w oferowaniu akcji w obrocie publicznym oraz koszty wyspecjalizowanych doradców przy przygotowaniu prospektu emisyjnego, a także koszty promocji przez wyspecjalizowany podmiot Public Relatoins. Nie można traktować tych kosztów jedynie jako kosztów uzyskania statusu spółki publicznej. A status ten to wzrost prestiżu oraz sposobu postrzegania przedsiębiorstwa przez uczestników życia gospodarczego. Spółka uzyskuje rozgłos, który nie byłby możliwy w sytuacji funkcjonowania na rynku niepublicznym. Dzięki temu "zakorzenia" się w świadomości inwestorów, którzy wcześniej mogli nie zdawać sobie sprawy z jej istnienia. Wzrasta również wiarygodność wśród kontrahentów oraz rozszerza się grono potencjalnych partnerów biznesowych. Obecność w mediach - prasie i telewizji - wspomaga budowę marki - staje się ona rozpoznawalna i dociera do szerszego grona odbiorców, nie związanego uprzednio ze Spółką. Można zatem stwierdzić,

że funkcjonowanie na giełdzie zapewnia nieustającą kampanię marketingową dla przedsiębiorstwa. Podniesione okoliczności dowodzą niezbicie, że wskazane koszty służą wyłącznie uzyskaniu przychodów z działalności operacyjnej Spółki, ponadto przychodów znacznie większych, niż gdyby tych kosztów nie poniesiono.

Skarżąca nie zgadza się również z tezą organu, iż nie uznaje się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z uzyskaniem przysporzeń, które nie stanowią przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, bowiem wydatki te nie mieszczą się w dyspozycji art. 15 ust. 1 tej ustawy mimo, że nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1. Zdaniem Spółki teza ta jest nieuprawniona i stoi w sprzeczności z prawem. Ta teza organu nie wynika wprost

z przepisu prawa, ale z jego błędnej wykładni. Rozumowanie, które prowadzi

do takiej tezy może i jest logiczne, ale nie ma uzasadnienia w obowiązującym prawie. Stoi zatem w sprzeczności z obowiązującym prawem. Aby było logiczne,

a ponadto miało uzasadnienie w prawie, art. 15 ust. 1 ustawy winien posłużyć pojęciem "przychodów podatkowych". Zaś zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy "kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów (nie przychodów podatkowych) lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów (nie przychodów podatkowych), z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1".

Zatem wszystkie koszty, które służą uzyskaniu lub zachowaniu źródła przychodów, a nie tylko "przychodów podatkowych", a więc spełniają pozytywną przesłankę z art. 15 ust. 1 ustawy i nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1,

są kosztami uzyskania przychodów. Jednostka wskazuje również, że w odniesieniu do wielu kosztów, dzięki którym uzyskuje przychody, nie stanowiące "przychodów podatkowych" ani organy podatkowe, ani nikt inny nie ma wątpliwości, że koszty

te są kosztami uzyskania przychodów. Klasyczny przypadek to koszty pożyczki lub kredytu. Otrzymane z pożyczki czy kredytu pieniądze są przychodem zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1. ustawy, lecz nie są przychodem podatkowym, jako wyłączone z tej kategorii na mocy art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy. Oczywistym dla wszystkich jest, że prowizje, odsetki od pożyczki czy kredytu są kosztem (oczywiście jeśli spełniają przesłanki z art. 15 ust. 1 ustawy). Ponadto art. 12 ust. 4 ustawy wymienia wiele przychodów, które nie są przychodami podatkowymi, a z których uzyskaniem wiąże się poniesienie kosztów i nikt nie kwestionuje, że stanowią one koszty uzyskania przychodów. Trudno na przykład wyobrazić sobie, że towarzystwo funduszy inwestycyjnych, które emituje jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne, nie ponosi kosztów z tytułu uzyskiwanych przychodów, które nie są przychodami podatkowymi (art. 12 ust. 4 pkt 4). Jeszcze zaś trudniej wyobrazić, że ktoś może twierdzić, że koszty te nie stanowią kosztów uzyskania przychodu.

Spółka podnosi również, że teza organu, iż celem ustawodawcy (zrealizowanym ustawą z dnia 27 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez usunięcie przedmiotowych wydatków

z katalogu wartości niematerialnych i prawnych) było ostateczne wykluczenie możliwości pomniejszenia osiąganych przychodów podatkowych o tego typu wydatki (na zgromadzenie bądź podwyższenie kapitału zakładowego w spółce akcyjnej), mogła być postawiona jedynie przez niezrozumienie konstrukcji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. O tym, który przychód jest przychodem, a który "tylko" przychodem podatkowym decyduje art. 12 ust. 1 i ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. O tym, który koszt jest kosztem, a który "tylko" kosztem uzyskania przychodów decyduje art. 15 i art. 16 tej ustawy. Oczywistym jest też, że są jeszcze w ustawie przepisy, które określają kiedy i jak koszt uzyskania przychodu "rozliczyć" ("potrącić"), w którym momencie oraz czy od razu, czy też

"w czasie". Sprawy te normuje między innymi art. 15 ust. 4 ustawy oraz art. 16a

do 16m w związku z art. 16 ust. 1 pkt 1. Ostatni z powołanych - art. 16 ust. 1 pkt 1 - wyłącza z kosztów uzyskania przychodów wydatki na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych ale zarazem włącza do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne. Określa zatem jak i kiedy dany koszt "potrącać"

z przychodów. Konstrukcja ustawy bardzo logicznie rozróżnia zatem grupę przepisów, które normują kwestię przychodów, grupę przepisów normujących kwestię kosztów oraz odrębne przepisy, które normują jak i kiedy koszt potrącać.

Ze zmiany przepisów tej ostatniej grupy (jak rozliczać koszty, w danym przypadku wyłącznie z kategorii wartości niematerialnych i prawnych kosztów zgromadzenia kapitału w spółce akcyjnej) nie można, jak czynią to organy podatkowe, wywodzić woli ustawodawcy zmiany spraw regulowanych przez przepisy z innej grupy (jaki koszt uznać za koszt uzyskania przychodu). Wniosek organów w zakresie woli ustawodawcy jest błędny, bowiem "łamie konstrukcję" ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ponadto, jak wskazuje Skarżąca, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie uznaje za koszt uzyskania przychodów wydatków na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, uznaje jednak odpisy amortyzacyjne od nich. Czyni zaś to w sposób następujący. Ex lege uznaje,

że wydatki te spełniają przesłankę z art. 15 ust. 1 ustawy (gdyby było inaczej, nie byłoby potrzeby wyłączania tych wydatków z kosztów uzyskania, zbędny byłby też przepis art. 16c pkt 4 ustawy). Wyłącza jednak te wydatki z kosztów uzyskania

i "wprowadza" do kosztów uzyskania odpisy amortyzacyjne od tych wydatków, uznając je za wartości niematerialne i prawne. Zatem przesłanką wprowadzenia

do kosztów uzyskania odpisów amortyzacyjnych jest najpierw wyłączenie wydatku

z kosztów uzyskania przychodów. Wyłączenie zaś wydatku z kosztów uzyskania przychodów może nastąpić na podstawie art. 15 ust. 1 bądź w oparciu o art. 16 ust. 1 ustawy, jak dzieje się to w odniesieniu do środków trwałych (art. 16 ust. 1 pkt 1).

Przechodząc do przedmiotowych w sprawie kosztów zgromadzenia kapitału, Skarżąca podnosi, iż do końca 2002 r., do wartości niematerialnych i prawnych przepisy (najpierw rozporządzenie a później ustawa) zaliczały koszty zgromadzenia kapitału zakładowego. Zatem ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych uznawała te koszty za spełniające przesłankę z art. 15 ust. 1 - "w celu osiągnięcia przychodów", w innym bowiem razie nie wyłączałaby ich z kosztów uzyskania przychodów aby następnie zaliczać ich amortyzację do kosztów uzyskania przychodów. Powołana już wyżej ustawa z 27 lipca 2002 r., wyłączyła koszty zgromadzenia kapitału z katalogu wartości niematerialnych i prawnych. Takie wyłączenie, co oczywiste, nie wpływa na kwalifikację kosztu w świetle art. 15 ust. 1 ustawy, bowiem przepis ten nie uległ zmianie. Jeśli przedmiotowe wydatki spełniały przesłankę z art. 15 ust. 1 przed zmianą ustawy - co zostało wywiedzione wyżej,

to spełniają ją nadal, wobec tego że przepis ten nie uległ zmianie. Zdaniem Skarżącej ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. nie zmieniła art. 16 ust. 1 ustawy, co jak wywiedziono wyżej, jest konieczne do wyłączenia wydatku z kosztu uzyskania przychodu. Zdaniem Spółki jeśli wolą ustawodawcy byłoby uniemożliwienie kwalifikowania przedmiotowych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, wystarczyło przecież wraz z wykreśleniem art. 16b ust 2 pkt 1 ustawy, wykreślony przepis "wstawić" do art. 16 ust. 1 ustawy. Jeśli przed zmianą ustawy z dnia 27 lipca 2002 r., jej art. 16 ust. 1 w związku z art. 16b ust. 2 pkt 1 wyłączał z kosztów uzyskania przychodów koszt zgromadzenia kapitału jako wartość niematerialną

i prawną to odejmując temu kosztowi przymiot wartości niematerialnej i prawnej "upadło" wyłączenie kosztów zgromadzenia kapitału z kosztów uzyskania przychodów. Zatem trzeba było to wyłączenie wprowadzić. Skoro likwidowano wyłączenie pod tytułem ogólnym "wartości niematerialne i prawne" należało wprowadzić podtytułem szczególnym, "koszty zgromadzenia kapitału..." w związku

z powyższym zdaniem Skarżącej organ źle odczytał wolę ustawodawcy oraz dokonał błędnej wykładni prawa.

Skarżąca podnosi również, iż niejasna jest teza organu podatkowego

w sprawie nieuzasadnionej analogii kosztów pozyskania kapitału zakładowego

w drodze emisji akcji do pozyskania kapitału poprzez kredyt (którego koszt jest kosztem uzyskania przychodów), bowiem co do zasady kredyt ma charakter zwrotny i nie spełnia tym samym kryterium przychodu jak i definitywnego charakteru wydatku. Jednakże trzeba stwierdzić, że wbrew stanowisku organu podatkowego, analogia kosztów pozyskania kapitału zakładowego w drodze emisji akcji do pozyskania kapitału poprzez kredyt (którego koszt jest kosztem uzyskania przychodów, co organ podatkowy przyznaje) jest jak najbardziej uprawniona. Bowiem zarówno kredyt jak

i kapitał zakładowy nie są dla spółki celem samym w sobie, a jedynie narzędziem

do realizowania celu w postaci większych przychodów i zysków. Z pozyskaniem środków w jeden i drugi sposób wiążą się określone koszty. Zarówno kredyt jak

i kapitał akcyjny dla spółki stanowią pozycję pasywów czyli długów. Długi zaś mają charakter zwrotny z natury, a ich spłata nie stanowi kosztu.

Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko przedstawione w interpretacji indywidualnej z dnia [...] lutego 2008 roku, znak: [...], wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Przedmiot sporu, w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do różnicy poglądów - w związku z udzieloną przez organy podatkowe interpretacją co do zakresu

i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego - w kwestii zasadności zaliczenia, jak twierdziła skarżąca Spółka do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych w związku z emisję akcji, bądź też braku prawa do ich zaliczenia jako kosztów uzyskania przychodu, jak twierdziły organy podatkowe. Generalnie Sąd podziela stanowisko Skarżącej Spółki. Niemniej jednak nie

ze wszystkimi argumentami Skarżącej należy się zgodzić. Otóż w art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 54, póz. 654 ze zm.), zwanej dalej: u.p.d.o.p., wskazano katalog przysporzeń nie uznawanych przez ustawodawcę za przychód. Oznacza to,

że przysporzenia enumeratywnie wymienione w tym katalogu nie stanowią źródła dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania. Tym samym przysporzenia te nie stanowią tzw. "przychodu podatkowego", jak ujął to organ podatkowy. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,

z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Zatem zgodnie z tym przepisem wszystkie poniesione wydatki (po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie) są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo - skutkowym

z przychodami. Skoro przysporzenia wskazane w art. 12 ust. 4 nie zaliczane są

do przychodów, to także koszty poniesione w celu ich osiągnięcia nie są tzw. "kosztami podatkowymi".

Jak już powyżej wskazano kosztami uzyskania przychodu są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Ustawodawca zatem podzielił koszty uzyskania przychodów na dwie kategorie - koszty związane bezpośrednio z przychodem oraz pozostałe koszty nie związane bezpośrednio z przychodem, w tym poniesione w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Należy zwrócić uwagę, na to że w przepisie art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. wskazano, iż do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych m. in. na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego.

Z brzmienia tego przepisu organy wyprowadziły wniosek, że wszystkich wydatków związanych z powiększeniem kapitału zakładowego nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów kształtujących podstawę opodatkowania. Wniosek taki jednakże pozostaje w sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 12 ust. 4 pkt 4

w związku z art. 7 ust. 3 pkt 1 i pkt 3 u.p.d.o.p. Owszem, podwyższenie kapitału zakładowego nie stanowi dla Spółki przychodu, który miałby wpływ na wysokość podstawy opodatkowania, a tym samym Spółka ustalając wysokość dochodu podlegającego opodatkowaniu nie powinna uwzględniać wydatków związanych

z podwyższeniem kapitału. Jednakże należy podkreślić, iż wydatkami takimi są tylko wydatki poniesione bezpośrednio na cel wskazany w ustawie tj. wydatki na przychód otrzymany na zwiększenie lub utworzenie kapitału zakładowego, gdyż tylko taki przychód - w myśl art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy - nie podlega opodatkowaniu.

Istotna jest zatem kwestia związku danego wydatku na podwyższenie kapitału ze źródłem przychodu Spółki z czym wiąże się udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy wszystkie wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego należy zakwalifikować jako wydatki związane z przychodem "otrzymanym" na jego powiększenie. Interpretacja przyjęta przez organy podatkowe, a wyrażająca się odpowiedzią twierdzącą na wyżej postawione pytanie - zdaniem składu orzekającego - wykracza poza literalne brzmienie w/w przepisu, a skoro tak należałoby przeprowadzić taką jego interpretację, która mieściłby się w granicach wskazanych przepisów. W przypadku, gdy do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału, to tym samym do kosztów uzyskania takich przychodów nie zalicza się jedynie wydatków związanych bezpośrednio z otrzymywaniem takich przychodów. Spółka otrzymuje przychody

na podwyższenie kapitału zakładowego m. in. poprzez emisję nowych akcji, a zatem przychody otrzymane to te, które Spółka otrzymała do swojego majątku

na podwyższenie kapitału. Kosztami uzyskania takiego przychodu będą więc wyłącznie koszty związane ze zbyciem wyemitowanych akcji, a w konsekwencji

do kosztów tych nie zalicza się innych wydatków niż te, które zostały poniesione

w związku z otrzymaniem przychodów na podwyższenie kapitału. Przychodem

w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy podatkowej będzie dopiero uiszczenie

(otrzymanie) przez nabywcę ceny akcji. Wszystkie natomiast czynności związane

z emisją nowych akcji lub jej organizacją, a także wydatki ponoszone na te czynności, nie są związane z przychodami otrzymanymi na podwyższenie lub utworzenie kapitału zakładowego. Należy bowiem podkreślić, że są to wydatki zmierzające do powiększenia kapitału, a nie wydatki związane z przychodem otrzymanym na powiększenie kapitału, a skoro tak, wydatki te spełniają ogólną normę kosztu uzyskania przychodu wynikającą z treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., gdyż nie są wymienione jako wydatki nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów, określonych w art. 16 ust. 1 ustawy. Sąd wyraża pogląd, iż tylko wydatki związane bezpośrednio z otrzymywaniem przychodów na podwyższenie kapitału nie stanowią kosztów uzyskania takich przychodów, pozostałe wydatki należy ocenić z punktu ogólnej definicji kosztów uzyskania przychodów, a wynikającej z treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przewidziany jest pośredni związek kosztów z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Do takich kosztów należą wydatki związane z ogólnymi kosztami funkcjonowania osoby prawnej. W ocenie Sądu do tej grupy wydatków zaliczyć należy bez wątpienia wydatki związane z doradztwem prawnym i finansowym osoby prawnej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006r. II FSK 191/05, POP 2006/5/85). Emisja akcji jest działaniem gospodarczym podejmowanym w celu uzyskania przez Spółkę nowych środków finansowych. Dlatego działanie to należy uznać za działanie podejmowane w celu ogólnego rozwoju Spółki jako podmiotu gospodarczego stanowiące jednocześnie działanie w celu zabezpieczenia działalności spółki jako źródła przychodów. Spółka uzyskując nowe środki finansowe z emisji akcji zwiększa generalnie swoje możliwości w zakresie prowadzenia działalności przynoszącej przychody podlegające opodatkowaniu. Z tego powodu koszty emisji akcji zgodnie

z treścią art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. należy uznać za koszty uzyskania przychodu, chyba że emisja akcji podejmowana jest w celu sfinansowania wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, które wymienione są w art. 16 u.p.d.o.p.

W świetle powyższych rozważań należało stwierdzić, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem art. 12 ust. 4 pkt 4 i z naruszeniem art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., które miało wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1, art. 152, art. 200 i art. 205 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono jak w sentencji.