Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 300/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 145 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 79 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 10, art. 28, art. 61, art. 61a § 1, art. 62, art. 107 § 3. art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 148
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Asesor WSA Paweł Dańczak Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] roku, numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), art. 79 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.; dalej jako: "p.r.d."), oraz art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania na wniosek M.K. samochodu marki FORD MONDEO, zarejestrowanego za nr rej. [...] na nazwisko S.A.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. odmówiono wyrejestrowania z powodu demontażu pojazdu - samochodu marki FORD MONDEO /nr VIN[...]/ zarejestrowanego za nr rej. [...] na nazwisko S.A. - na wniosek złożony przez M.K.

W dniu 16 listopada 2020 r. M.K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, wskazując, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego jak i art. 107 k.p.a., w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. Decyzja zawiera ogólne wskazanie, jakie dokumenty odwołująca złożyła w sprawie i zacytowane przepisy ustaw i rozporządzeń. Decyzja nie zawiera wyraźnego wskazania, dlaczego organ odmówił wyrejestrowania samochodu - nieistniejącego od 2 marca 2020 r., co wynika z zaświadczenia o demontażu. Fakt, iż odwołująca prowadzi działalność gospodarczą, nie ma wpływu na przebieg postępowania administracyjnego. Odwołująca wskazała na wezwanie organu o uzupełnienie braków wniosku, iż nie ma możliwości przedłożenia dokumentów stwierdzających przejście prawa własności samochodu z A.S. na P.K. Zdaniem strony, organ działający na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ma obowiązek z własnej inicjatywy prowadzić postępowanie i wyjaśniać stan sprawy. Organ ma możliwości oraz wszelkie informacje by wystąpić do osoby figurującej w dowodzie rejestracyjnym pojazdu w celu pozyskania istotnych dla sprawy dokumentów. A.S. figurujący w dowodzie rejestracyjnym, a co za tym idzie w ewidencji, jako właściciel pojazdu nie dopełnił obowiązku zgłoszenia sprzedaży samochodu. Zatem obowiązkiem organu było wystąpienie do A.S. o przedłożenie umowy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpatrując powyższe odwołanie uznało, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał w zaskarżonej decyzji na brzmienie art. 79 ust. 1, art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kolegium zaznaczyło, iż treść art. 79 ust. 1 p.r.d. jednoznacznie wskazuje, że pojazd może zostać wyrejestrowany wyłącznie: 1) na wniosek właściciela tego pojazdu; 2) w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek w nim wymienionych, gdyż katalog niniejszych przesłanek jest katalogiem zamkniętym. Oznacza to, że z innych przyczyn wyrejestrowanie pojazdu nie jest możliwe. W celu wyrejestrowania pojazdu jego właściciel zobowiązany jest złożyć wniosek wraz z wymienionymi powyżej (§ 21 ust. 1 pkt 1 - 7) dokumentami.

Odnośnie pierwszej z wymienionych powyżej przesłanek tj. pochodzenia wniosku od właściciela pojazdu organ przywołując fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 21 marca 2018 r. (sygn. akt: II SA/Rz 153/18; LEX Nr 2474047) stwierdził, że wnioskodawca tj. M.K. nie wykazała, że przeniesienie na nią prawa własności samochodu marki FORD MONDEO było prawidłowe, co przesądza o odmowie wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu. Do wniosku o wyrejestrowanie pojazdu załączono m.in. dowód rejestracyjny, w którym jako właściciela wskazuje się A.S., natomiast strona nabyła pojazd od P.K. Ani organ administracji ani strona nie ma żadnego dokumentu potwierdzającego, że A.S. sprzedał pojazd P.K., tym samym istnieją wątpliwości czy P.K. mógł skutecznie przenieść prawo własności na stronę niniejszego postępowania.

W drugiej kolejności - odnosząc się do materialnoprawnych przesłanek wyrejestrowania pojazdu – organ powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 listopada 2017 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 2878/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazał, że mając na względzie, iż strona składając wniosek o wyrejestrowanie przedmiotowego pojazdu, jako powód uzasadniający wyrejestrowanie tego pojazdu nic w tym wniosku nie wskazała, a jak można się domyślać z załączonych do akt sprawy dokumentów, wyrejestrowanie ma nastąpić z powodu demontażu pojazdu – organ odwoławczy stwierdził, że "okoliczność" ta może stanowić podstawę wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu w postępowaniu wnioskowym tylko na wniosek właściciela. Organ podkreślił, że powyższy katalog wyrejestrowania pojazdów (art. 79 ust. 1 przedmiotowej ustawy), jest katalogiem zamkniętym, co konsekwentnie oznacza, iż jakiekolwiek okoliczności, inne niż wymienione przez ustawodawcę nie mogą skutkować wyrejestrowaniem pojazdu.

Odnosząc się do podniesionych przez stronę zarzutów Kolegium uznało je za chybione. Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony w odwołaniu, że organ I instancji winien dokonać wyrejestrowania z urzędu skoro pojazd został zdemontowany, przy czym zdaniem Kolegium organ I instancji nie mógł jednocześnie prowadzić postępowania zarówno na wniosek, jak i z urzędu w przedmiocie wyrejestrowania tego samego pojazdu. Dopiero zakończenie postępowania wszczętego wnioskiem będzie umożliwiało organowi I instancji wszczęcie postępowania z urzędu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, M.K. zaskarżyła powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej:

I. Istotne naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r., w przedmiocie orzeczenie odmowy wyrejestrowania samochodu osobowego, pomimo wydania jej z naruszeniem przepisów:

- art. 107 §1 pkt 6 i § 3 k.p.a. - decyzja Prezydenta Miasta Ł. (jej uzasadnienie) nie podawała przyczyny odmowy wyrejestrowania samochodu,

- art. 28 k.p.a. poprzez nieustalenie stron postępowania,

- art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz art. 7 i 8 k.p.a. oraz administracyjnego, art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasad postępowania;

2) art. 28 k.p.a. poprzez niewezwanie do sprawy osoby wpisanej w dowodzie rejestracyjnym jako właściciel pojazdu – A.S., w związku z treścią uzasadnienia decyzji, wskazującą, że w ocenie organu mogła być ta osoba właścicielem pojazdu, co stanowi również naruszenia przepisu art. 10 k.p.a., poprzez pozbawienie możliwości czynnego udziału w sprawie strony;

3) art. 136 k.p.a. poprzez nieuzupełnienie postępowania dowodowego, polegające na wezwaniu osoby wpisanej do dowodu rejestracyjnego, tj. A.S. oraz zobowiązanie go do przedłożenia umowy sprzedaży samochodu, co umożliwiłoby wyjaśnienie czy jest on nadal właścicielem, a jeżeli nie jest jak wynika z dokumentów złożonych przez skarżącą do organu I Instancji, komu sprzedał samochód – nie wyjaśnienia stanu faktycznego;

4) art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasad postępowania administracyjnego;

II. Istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- przepisu art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe zastosowanie powyższego przepisu skutkujące niewyrejestrowaniem pojazdu, który został przekazany do przedsiębiorcy stację demontażową i został zdemontowany - odmowy wyrejestrowania pojazdu nieistniejącego;

- przepisu art. 79 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez niezastosowanie związku z faktem, iż w ocenie organu samochód nie mógł być wyrejestrowany na wniosek skarżącej, lecz spełniał warunek wyrejestrowania z urzędu.

W oparciu o wskazane zarzuty strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi uwierzytelnionych kopii umów kupna-sprzedaży pojazdu Ford Mondeo, a także wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającej decyzji Prezydenta Miasta Ł. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że jest ona niezasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o odmowie wyrejestrowania na wniosek M.K. samochodu marki FORD MONDEO /nr VIN[...]/ zarejestrowanego za nr rej. [...] na nazwisko S.A.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 79 ust. 1 oraz art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm., dalej jako: "p.r.d.").

Zgodnie z art. 79 ust. 1 p.r.d., pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku:

1) przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania;

3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę;

4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą;

5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności;

6) przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

7) wycofania pojazdu z obrotu, o którym mowa w art. 70g ust. 5.

Zawarty w art. 79 ust. 1 p.r.d. katalog przesłanek stanowiących podstawę do wyrejestrowania pojazdu jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że poza sytuacjami w nim określonymi, inne przyczyny nie mogą stanowić podstawy żądania wyrejestrowania danego pojazdu. W przypadku wystąpienia jednej z wyżej wymienionych przesłanek, organ zobligowany jest wydać decyzję o wyrejestrowaniu pojazdu (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2878/16). W innych przypadkach wniosek właściciela pojazdu nie może być uwzględniony. Ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków od ustanowionych w niej zasad (por. wyrok NSA z 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2292/16).

Zaznaczyć należy, iż uzupełnienie procedury dotyczącej wyrejestrowania pojazdu zawarte zostało w § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. Nr 133, poz. 1123 ze zm.). W myśl wskazanego przepisu rozporządzenia w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa wniosek o wyrejestrowanie pojazdu w organie rejestrującym właściwym ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu i do wniosku dołącza:

1) zaświadczenie o demontażu pojazdu, o którym mowa w ustawie o recyklingu pojazdów, lub równoważny dokument wydany w innym państwie, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz tablice (tablicę) rejestracyjne, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy;

2) dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy;

3) dokument potwierdzający zbycie pojazdu za granicę i stosowne oświadczenie lub kopię dokumentu potwierdzającego zarejestrowanie pojazdu za granicą, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 3 ustawy;

4) dokument potwierdzający zniszczenie (kasację) pojazdu za granicą, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, i tablice rejestracyjne, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 4 ustawy;

5) dokument potwierdzający trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, tablice rejestracyjne oraz dokument potwierdzający wniesienie opłaty, o której mowa w art. 79 ust. 5 ustawy;

6) zaświadczenie o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w ustawie o recyklingu pojazdów, lub równoważny dokument wydany w innym państwie, dowód rejestracyjny, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, oraz tablice (tablicę) rejestracyjne, w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 6 ustawy;

7) dokument potwierdzający wycofanie pojazdu z obrotu, w przypadku, o którym mowa w art. 70g ust. 2 ustawy, albo dokument potwierdzający odkupienie pojazdu wycofanego z obrotu, w przypadku, o którym mowa w art. 70g ust. 3 ustawy, albo kopię decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 70g ust. 4 ustawy, poświadczoną przez organ ją wydający.

Wskazać także należy, że postępowanie dotyczące wyrejestrowania pojazdu jest postępowaniem opartym na zasadzie skargowości - do jego uruchomienia niezbędny jest wniosek uprawnionego podmiotu, który to określa w nim podstawę żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1235/16).

W niniejszej sprawie wniosek o wyrejestrowanie pojazdu został złożony przez M.K. bez wskazania podstawy wyrejestrowania pojazdu. Do wniosku o wyrejestrowanie strona załączyła m.in. dowód rejestracyjny, w którym jako właściciel wskazany został A.S., natomiast z załączonej do akt umowy sprzedaży samochodu wynikało, że strona nabyła pojazd od P.K. O ile zatem w aktach sprawy znajduje się umowa sprzedaży pojazdu zawarta pomiędzy M.K. oraz P.K., to strona nie załączyła dokumentu potwierdzającego, że A.S. sprzedał pojazd P.K. lub innej osobie, która następnie zbyła pojazd P.K. Takie dokumenty zostały załączone przez M.K. dopiero do skargi.

W powyższych okolicznościach fatycznych sprawy niewątpliwie zaistniały wątpliwości, czy P.K. mógł skutecznie przenieść prawo własności na stronę niniejszego postępowania. Podmiot, któremu nie przysługuje prawo własności (pojazdu), nie może bowiem przenieść tego prawa, na inny podmiot. Jeżeli natomiast złożony wniosek jest wnioskiem o wyrejestrowanie pojazdu w rozumieniu art. 79 p.r.d., to jak słusznie wskazuje organ – może on pochodzić wyłącznie od aktualnego właściciela. Składając wniosek o wyrejestrowanie strona powinna zatem wykazać sposób niebudzący wątpliwości, że jest właścicielem pojazdu, czego skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie uczyniła. Tym samym organ II instancji słusznie stwierdził, że skarżąca nie wykazała faktu przeniesienia na siebie prawa własności samochodu marki FORD MONDEO /nr VIN[...]/. Skarżąca nie przedstawiła bezspornych dowodów własności pojazdu, a zatem organ administracji zasadnie i zgodnie z obowiązującym w tym zakresie przepisami prawa odmówił wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu na wniosek złożony przez skarżącą.

Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ nie był zobowiązany do dokonywania ustaleń w zakresie prawa własności i prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności związanych z nabyciem przedmiotowego pojazdu. Okoliczność wykazania, iż pojazd jest własnością skarżącej i przysługuje jej prawo do złożenia stosownego wniosku, spoczywał na stronie.

Takie stanowisko zajął NSA w wyroku z 21 lutego 2002 roku (II SA 1950/00, publ. www.nsa.gov.pl), który wprawdzie odnosił się do regulacji na gruncie art. 73 ust. 1 i art. 72 ust. 1 prawo o ruchu drogowym odnoszących się do rejestracji pojazdu, niemniej jednak argumentację tą w ocenie Sądu można odnieść per analogiam do niniejszej sprawy o wyrejestrowanie pojazdu. W orzeczeniu tym NSA stwierdził, że to na osobie domagającej się rejestracji pojazdu spoczywa ciężar udokumentowania prawa własności do pojazdu stanowiącego przedmiot rejestracji (por. wyrok NSA z 21 lutego 2002 r., II SA 1950/00). Organy administracji dokonują rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą ich kreować ani korygować (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2611/00, Lex nr 84478).

Obowiązek przedstawienia dokumentów ciąży na składającym wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, organ ma zaś jedynie obowiązek zbadania, czy dokumenty te są rzetelne, kompletne i uzasadniają wydanie pozytywnej decyzji. Skoro wyrejestrowanie pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, to organ nie mając dowodu własności pojazdu, zobowiązany jest wydać decyzję odmowną. Zwłaszcza w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku , informując przy tym o treści art. 79 ust. 1 p.r.d., a skarżąca nie przedłożyła w trakcie postępowania o wyrejestrowanie pojazdu żądanych przez organ dokumentów.

Wskazać należy, że to w interesie strony leży uporządkowanie spraw związanych z wyrejestrowaniem przedmiotowego pojazdu, co czyni nieuzasadniony zarzut dotyczący braku uzupełnienia przez organ postępowania dowodowego, polegającego na wezwaniu osoby wpisanej do dowodu rejestracyjnego, tj. A.S., celem wyjaśnienia, czy jest on nadal właścicielem pojazdu, w tym zobowiązanie go do przedłożenia umowy sprzedaży samochodu. Nieuzasadniony jest także podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. art. 10 k.p.a. poprzez brak ustalenia stron postępowania oraz pozbawienie A.S. możliwości czynnego udziału w sprawie.

Wskazać należy, że niewątpliwie organ jest zobowiązany ustalić z urzędu, które osoby będą stronami (podmioty, które mają w danej sprawie interes prawny i/lub obowiązek) w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron (zob. art. 28 i art. 62) i zawiadomić je o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4). W orzecznictwie przyjęło się, że przepis art. 61 § 1 stanowi formę realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania powinno zatem umożliwić stronom realizację ich uprawnień procesowych określonych przepisami k.p.a. (m.in. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., II OSK 2394/10, CBOSA; wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., I OSK 2601/12, CBOSA; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2019 r., I GSK 273/18, CBOSA). Pamiętać należy, że stosownie do art. 28 k.p.a., aby móc być uznaną za stronę w przedmiotowym postępowaniu strona musi wykazać, że ma interes prawny w uczestniczeniu w tym postępowaniu, a interes ten musi wynikać z przepisu prawa. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie, brak bowiem przepisu, z którego wynikałby interes prawny poprzedniego właściciela pojazdu do domagania się stwierdzenia wyrejestrowania pojazdu, po wyzbyciu się przez niego prawa własności.

Wskazać także należy, że z uprawnieniem do podnoszenia zarzutu pozbawienia możliwości udziału w postępowaniu dysponuje wyłącznie podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie powoływać na okoliczność zaistnienia przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przesłanka wznowienia postępowania w związku z niezapewnieniem stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia tej przesłanki wznowieniowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Inne podmioty, ani sąd administracyjny z urzędu, nie mogą co do zasady zastępować uprawnionej strony i powoływać się na to, że osoba, która powinna brać udział w postępowaniu, nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, skoro ta podstawa wznowienia postępowania zależy także od wykazania, że strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy oraz zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. (porównaj: motywy do wyroku NSA z 23.012014 r. II OSK 2057/11).

Należało zgodzić się również z organem II instancji, że o ile zgodnie z art. 79 ust. 3 p.r.d., organ dokonuje wyrejestrowania pojazdu z urzędu, to nie mógł jednocześnie prowadzić postępowania w przedmiocie wyrejestrowania tego samego pojazdu zarówno na wniosek, jak i z urzędu. Dopiero zakończenie postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej będzie umożliwiało organowi I instancji wszczęcie postępowania z urzędu.

Wskazać należy, że przepis art. 61 § 1 k.p.a. przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania administracyjnego, tj. na żądanie (wniosek) strony lub z urzędu. Sposoby te nie są w pełni równorzędne ale stanowią dwa odrębne od siebie i samodzielne sposoby wszczęcia postępowania administracyjnego. Jeżeli przepis prawa nie wyłącza dopuszczalności wszczęcia postępowania na wniosek, nie jest dopuszczalne wyprowadzenie ograniczenia, co do wszczęcia postępowania wyłącznie z urzędu. Brak jest więc uzasadnionych podstaw do wyłączenia dopuszczalności wszczęcia postępowania na żądanie strony poprzez przyjęcie wyłącznie zasady oficjalności (wszczęcia postępowania z urzędu). Podkreślić należy także, że w razie gdy jednostka żąda wszczęcia postępowania ze względu na swój interes prawny, to nie można jej tego prawa pozbawić wywodząc o dopuszczalności wszczęcia postępowania jedynie z urzędu (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r., II OSK 1939/16, Lex numer 2337583).

Nie jest również dopuszczalne mieszanie trybów postępowania, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak, jak postępowania wszczętego z urzędu, jak też wydawania rozstrzygnięcia z urzędu w postępowaniu wszczętym i prowadzonym na skutek żądania (wniosku) strony. Pismo, w którym strona wnosi o wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu nie stanowi żądania, o którym mowa w art. 61 § 1 k.p.a. i art. 61a § 1 k.p.a. Tego rodzaju "żądanie", w którym strona domaga się wszczęcia przez organ postępowania z urzędu nie wiąże organu. Nie skutkuje ono również wszczęciem postępowania administracyjnego. Pismo takie należy traktować jako powiadomienie organu o okolicznościach, które zdaniem strony, winny skutkować wszczęciem postępowania z urzędu (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 2 marca 2021 r., II SA/Rz 31/21, Lex numer 3152975, wyrok WSA w Lublinie z 8 czerwca 2017 r., II SA/Lu 285/17, Lex numer 2371536, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2009 r., I OSK 554/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W przedmiotowej sprawie skoro strona zgłosiła żądanie wszczęcia postępowania, to organ I instancji słusznie nie wszczął postępowania z urzędu lecz przeprowadził postępowanie administracyjne, wydając decyzję w sprawie z wniosku strony.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. nie naruszają obowiązujących przepisów prawa, w stopniu, który skutkowałby koniecznością ich uchylenia. Jak już bowiem wcześniej wskazano powołany przepis art. 79 ust. 1 pkt 1- 7 p.r.d. zawiera zamknięty katalog przesłanek wyrejestrowania pojazdu. Ponadto co istotne, wniosek o wyrejestrowanie pojazdu może złożyć jedynie jego właściciel, a skarżąca nie wykazała, że skutecznie nabyła przedmiotowy pojazd, mimo, iż była do tego przez organ wzywana. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, iż jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wyrejestrowanie samochodu marki FORD MONDEO /nr VIN-[...]/. Tym samym organy administracji procedujące w sprawie zasadnie odmówiły wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu, zgodnie z wnioskiem strony.

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, w toku przeprowadzonego postępowania organy poczyniły dostateczne ustalenia faktyczne pozwalające na prawidłową ocenę wniosku strony, którą to ocenę uzasadnił zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

bg