Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 1056/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3, art. 89 ust. 1, art. 2 ust. 6,
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
article: art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant Referent Ewa Pąsiek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi B.Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] r.,

nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. nr [...] z dnia [...] r., wymierzającą B. Ś. (dalej jako skarżąca) karę pieniężną

w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gier.

Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że funkcjonariusze Urzędu Celnego w L. w dniu [...] r. przeprowadzili kontrolę w lokalu B, położonego przy ul. W. [...] w miejscowości Z. (dalej jako: lokal) pozostającego

w posiadaniu przez skarżącą w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych.

W toku kontroli funkcjonariusze celni ujawnili w lokalu niezarejestrowane urządzenie do gier o nazwie HOT FUN nr [...] i przeprowadzając następnie eksperyment, na podstawie art. 32 ust. pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

o Służbie celnej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1404 ze zm.), uznali, że przedmiotowe urządzenie jest funkcjonującym urządzeniem do gier, o którym mowa w art. 2 ust 5. ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm., dalej jako u.g.h). Stwierdzili również, że kontrolowany lokal nie spełnia wymogów uznania go za kasyno gier, zgodnie z art. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h. Ponadto ustalili, że powierzchnia lokali pod automat została wynajęta na podstawie umowy z dnia [...] r., zawartej pomiędzy skarżącą

a A sp. z o.o. we W.

Wydanie przez Naczelnika Urzędu Celnego w L. decyzji z dnia [...] r., w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary finansowej w kwocie 12 000 zł z tytułu urządzania gier losowych poza kasynem gry, poprzedziło przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, który to dowód potwierdził charakter ujawnionego urządzenia.

Utrzymując w mocy wskazaną wyżej decyzję Dyrektor Izby Celnej we W. wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 2 ust. 3 i ust. 5, art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust 2 pkt 2 u.g.h. W ocenie organu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w postaci "umowy najmu", opinii biegłego oraz protokołu kontroli jednoznacznie potwierdził rolę skarżącej, jako podmiotu urządzającego gry losowe na automacie w celach komercyjnych poza kasynem gry. Jednocześnie, jak zaznaczył, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów przeciwko tej tezie.

Następnie organ odwoławczy odniósł się do sformułowanego przez skarżącą zarzutu naruszenia 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., przewidujących nałożenie kary pieniężnej na osobę urządzającą gry losowe wbrew warunkom określonym

w ustawie. Jak argumentował Dyrektor Izby Celnej we W., wskazane przepisy, nie mają charakteru "regulacji technicznych" o których mowa w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UEL.98.204.37 ze zm.). Podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 charakter normy technicznej na gruncie ustawy

o grach hazardowych ma jedynie art. 14 ust. 1, przewidujący zakaz urządzania gier hazardowych poza kasynem gry, zaś potencjalnie taki skutek mogą mieć również przepisy przejściowe nowelizacji ustawy o grach hazardowych, wprowadzającej nowe ograniczenia w prowadzeniu gier hazardowych. Nie ma natomiast żadnych podstaw, by rozszerzać kategorię "regulacji technicznych" na przepisy sankcjonujące naruszenie zakazu z art. 14 ust. 1 u.g.h., zwłaszcza, że owe przepisy w żaden sposób nie wpływają na właściwość czy obrót automatami do gier losowych. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że Trybunał Konstytucyjny dopuszcza w swoim orzecznictwie stosowanie surowych sankcji za naruszenie prawa administracyjnego, zaś kara pieniężna przewidziana w art. 89 u.g.h. spełnia wszystkie wymogi konstytucyjne - została ustanowiona w drodze ustawy, jej nakładanie podlega kontroli sadowej a wysokość kary jest proporcjonalna do charakteru czynu stanowiącego podstawę wymierzenia. W przypadku nielegalnego użytkowania automatów do gier wręcz niska.

Trybunał Sprawiedliwości, zdaniem organu, wielokrotnie potwierdzał uprawnienie państw członkowskich do stosowania środków umożliwiających unikanie niekorzystnych dla społeczeństwa i jednostek skutków hazardu. Taki zaś charakter ma kwestionowana regulacja ustawy o grach hazardowych.

Dyrektor Izby Celnej we W. zwrócił ponadto uwagę na okoliczność, że art. 6 ust 1 i art. 14 ust 1 u.g.h. zostały w istocie przedstawione Komisji Europejskiej po wejściu w życie ustawy. W świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, brak notyfikacji przepisów prawa krajowego na etapie projektu nie stanowi naruszenia Konstytucji RP. Potwierdził to wyrok Trybunału z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt P /14, stwierdzający zgodność art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z art. 2 i art. 7

w zw. z art. 9 oraz z art. 20 i z art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W orzeczeniu tym Trybunał zaznaczył, że ograniczenie możliwości prowadzenia działalności na automatach do gier poza kasynami spełnia wymogi konstytucyjnego ograniczenia wolności prowadzenia działalności gospodarczej - jest ono bowiem niezbędne dla ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu oraz zwiększa kontrolę państwa nad hazardem, stwarzającym zagrożenia również

w zakresie przestępczości.

W skardze na decyzję Dyrektora Izy Celnej we W. z dnia [...] r. skarżąca podniosła wobec zaskarżonego aktu zarzut naruszenia prawa materialnego, w postaci obrazy:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł od każdego automatu, za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry poprzez jego zastosowanie wobec strony, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h., stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a w konsekwencji, braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może być on stosowany, zaś postępowanie wobec strony powinno zostać w tym stanie rzeczy umorzone;

2) art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, pomimo, że mocą tych przepisów nie każdy organ celny, lecz jedynie Minister finansów, posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygania decyzją administracyjną miedzy innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego

z dnia [...] r. a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że bezsprzecznie projekt ustawy

o grach hazardowych nie został nigdy notyfikowany Komisji Europejskiej. Podkreśliła, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r., wydanym w sprawach C-213/11, C-214/11 oraz C-217/11 (Fortuna i inni), przesądził o "technicznym" charakterze art. 14 ust. 1 u.g.h. w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE z dnia 28 marca 1983 r. a w konsekwencji o braku możliwości jego stosowania w stosunku do podmiotów indywidualnych - jako nienotyfikowanej regulacji.

Skarżąca podniosła dalej, że treść art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. wskazuje na bezpośredni i nierozerwalny związek normatywny z art. 14 ust. 1 u.g.h., ustanawiającym zakaz urządzania gier losowych poza kasynem. Przewiduje bowiem sankcję administracyjną za niedostosowanie się do wspomnianego zakazu. Jednakże, skoro art. 14 ust. 1 u.g.h., jako przepis techniczny, nie podlega wykonaniu bez notyfikacji Komisji Europejskiej, to wykluczone jest również nałożenie kary pieniężnej za jego złamanie.

Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przywołała wyroki:

a) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2012 r.

- I SA/Po 692/12 i I SA/Po 693/12, z dnia 10 stycznia 2013 r. - I SA/Po 729/12, z dnia 23 kwietnia 2013 r. - I SA/Po 108/13;

b) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 stycznia 2013 r., II SA/Go 990/12 i z dnia 3 lipca 20143 r., II SA/Go 410/13;

c) wyroków Trybunału Sprawiedliwości: z dnia 30 kwietnia 1996 r., sygn. akt C-194/94, z dnia 8 lipca 2007 r., sygn. akt C 20/05 i z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt C-307/13.

Skarżąca podniosła również, że jedynym organem administracji publicznej kompetentnym, zgodnie z art. 2 ust 6 i 7 u.g.h., do rozstrzygania, czy dana gra jest grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy, jest minister właściwy do spraw finansów publicznych. Rozstrzygając zatem samodzielnie o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącą w przedmiocie urządzania gier na automacie organy celne obu instancji dopuściły się rażącego naruszenia prawa.

W tym zakresie powołała się na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2012 r. III SA/Łd 489/12 i w Krakowie z dnia 25 października 2012 r. III SA/Kr 326/12.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r., nr [...], podlegają uchyleniu, z innych jednak przyczyn niż wskazała to skarżąca.

Na wstępie należy stwierdzić, że ujawnione w lokalu skarżącej urządzenie posiada bezsprzecznie charakter gry na automatach, o której mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci: eksperymentu, przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych na podstawie art. 32 ust. pkt 13 u.s.c. w trakcie kontroli w lokalu skarżącej oraz opinii z dnia 21 marca 23015 r. biegłego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier, potwierdza, że przedmiotowe urządzenie jest urządzeniem elektromechanicznym z zainstalowaną grą o charakterze losowym, mającym przeznaczenie komercyjne.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że postępowanie dowodowe

w zakresie w jakim dotyczy charakteru ujawnionego automatu zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, materiał dowodowy zgromadzony w sposób zupełny a jego analiza nie przekroczyła granic swobodnego uznania, realizując tym samym wymogi art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. u. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako O.p. ). Nie może również budzić wątpliwości, że lokal posiadany przez skarżącą nie spełniał wymogów uznania go za kasyno gry, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.h., jako wydzielonego miejsca, w którym prowadzi się gry na automatach, na podstawie regulaminu a liczba zainstalowanych automatów wynosi od pięciu do siedemdziesięciu sztuk. Wymaga również podkreślenia, że skarżąca co do zasady nie podnosiła żadnych okoliczności przeczących charakterowi ujawnionego urządzenia bądź cechom samego lokalu.

Odnosząc się do sformułowanego przez skarżącą zarzutu naruszenia przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., stwierdzić należy, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, nie dotyczy tych przepisów. Nie ma podstaw by przyjąć, że regulacje art. 89-91 u.g.h. należą do zbioru "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Zawierają bowiem wyłącznie normy zmierzające z jednej strony do sankcjonowania naruszeń przepisów prawa administracyjnego regulujących urządzanie gier losowych, z drugiej zaś do ochrony osób korzystających z tak specyficznych usług przed nierzetelnym urządzaniem gier.

W kwestii problematyki technicznego charakteru norm ustawy o grach hazardowych należy podzielić pogląd wyrażany niejednokrotnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. w swoim dotychczasowym orzecznictwie (patrz wyrok o sygn. III SA/Wr 900/14 z dnia 10 kwietnia 2015 r.) na tle regulacji dotyczącej przepisów przejściowych i dostosowujących ustawę o grach hazardowych w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2012 r. Wymaga przede wszystkim wskazania, że zagadnienia związane z urządzaniem gier hazardowych nie podlegają harmonizacji na szczeblu Unii Europejskiej, co oznacza, że państwa członkowskie, ustanawiając zasady prawne regulujące dziedzinę gier losowych, same wybierają własny, odpowiedni dla warunków i potrzeb lokalnych poziom ochrony, jakkolwiek przy uwzględnieniu ograniczeń związanych z zachowaniem fundamentalnych swobód traktatowych na obszarze Unii Europejskiej (tak: orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości C-174/82 Sandoz, pkt 16; C-41/02 Komisja p. Holandii, pkt 42; C-432 Komisja p. Portugalii, pkt 44). Państwa członkowskie mogą zatem posługiwać się swoistymi ograniczeniami w swobodach rynku wewnętrznego Unii poprzez wprowadzenie na swoim terytorium odpowiednich środków krajowych, jeżeli są one niezbędne do ochrony wartości ujętych w zamkniętym katalogu, to jest wymienionych w art. 36, 52, 62, 65 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub są uzasadnione nadrzędnymi wymogami mającymi znaczenie dla ogółu społeczeństwa i uznanymi przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości. Wspomniane klauzule generalne, usprawiedliwiające wprowadzenie barier w handlu transgranicznym przez środki krajowe, dotyczą przede wszystkim ochrony takich wartości jak moralność, porządek i bezpieczeństwo publiczne oraz zdrowie i życie ludzi. Dopuszczalność wprowadzenia omawianego rodzaju uzasadnionych przeszkód w swobodzie traktatowej wynika również z punktu 4 preambuły dyrektywy 98/34/WE, według którego "Bariery w handlu wypływające z przepisów technicznych dotyczących produktu są dopuszczalne jedynie tam, gdzie są konieczne do spełnienia niezbędnych wymagań oraz gdy służą interesowi publicznemu, którego stanowią gwarancję". Stąd też wyroku z 8 września 2005 r. (w sprawie C-303/04 Lidl Italia Srl p. Comune di Stradella) Trybunał Sprawiedliwości wyraził pogląd, że prewencyjna kontrola swobodnego przepływu towarów wynikająca z dyrektywy 98/34/WE, a wyrażająca się procedurą notyfikacji, może być przydatna o tyle, że przepisy techniczne objęte dyrektywą mogą stanowić przeszkody w handlu wewnątrzunijnym. Przeszkody te będą dopuszczalne, gdy będą niezbędne aby spełnić wymogi nadrzędne, których przestrzeganie leży w interesie ogólnym. Stwierdzenie zatem, że przepis ma charakter techniczny, nie wyklucza możliwości powołania się przez państwo na którąkolwiek z wymienionych wcześniej klauzul porządku lub bezpieczeństwa publicznego, zdrowia publicznego, czy moralności publicznej, jako nadrzędnych wartości podlegających ochronie w państwie członkowskim, które ma prawo chronić obywateli (konsumentów) przed niepożądanymi, szkodliwymi dla struktur społecznych zjawiskami. Bez wątpienia do zbioru zagrożeń zaliczyć należy hazard, którego uprawianie prowadzi niejednokrotnie do uzależnienia i w konsekwencji do utracjuszostwa, pozbawiania rodziny środków do życia, upadłości, samobójstw, utraty zdrowia psychicznego, rozpadu więzi rodzinnych, zawodowych, społecznych, przestępczości i innych podobnych zdarzeń, negatywnie ocenianych społecznie.

Klauzule, dopuszczające odstępstwo od traktatowej swobody przepływu towarów i usług, zostały także ujęte w sferze unormowań dyrektywy 98/34/WE,

w szczególności w jej art. 10, według którego artykuły 8 i 9 nie mają zastosowania do tych przepisów krajowych lub dobrowolnych porozumień, w oparciu o które państwa członkowskie stosują klauzule bezpieczeństwa, wprowadzone przez obowiązujące unijne akty prawne. W świetle art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE definiującego pojęcie "przepisów technicznych" uregulowania podjęte w wykonaniu dopuszczalnych klauzul bezpieczeństwa nie stanowią przepisów technicznych. Zgodnie bowiem z tym przepisem "przepisy techniczne" to specyfikacje techniczne

i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto,

w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub stosowania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich,

z wyjątkiem określonych w art. 10 dyrektywy, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu i stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług. Gdyby zatem uznać, że kwestionowane uregulowania ustawy o grach hazardowych zostały podjęte

w ramach realizacji dopuszczalnych klauzul bezpieczeństwa, to nie mogą one stanowić przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 w związku z art. 10 dyrektywy 98/34/WE a wobec tego nie podlegają one procedurze notyfikacji.

Przyjęte w ustawie o grach hazardowych rozwiązania normatywne mają charakter kompleksowy i bez wątpienia nie mogą być poczytane za dyskryminacyjny instrument prawny, albowiem w równym stopniu i na tych samych zasadach dotyczą wszystkich podmiotów operujących dotąd na rynku krajowym w sferze gier na automatach o niskich wygranych. Ponadto przepisy te nie mają z oczywistych powodów charakteru ukrytego ograniczenia a są przy tym proporcjonalne do zamierzeń ustawodawcy w zakresie uzasadnionego, jak zostało to już wskazane, interesu publicznego.

Omówione wyżej kwestie były także przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności w wyroku z 11 marca 2015 r. sygn. akt P 4/14.

W orzeczeniu tym Trybunał uznał ograniczenie wolności działalności gospodarczej wprowadzone w art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych za spełniającą przesłanki formalne i materialnoprawne o których mowa w art. 22 Konstytucji RP.

Wymóg, aby prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie urządzania gier na automatach, w tym o niskich wygranych, odbywało się jedynie w kasynach gry, jest wprowadzony po pierwsze ustawie a po drugie uzasadnione "ważnym interesem publicznym", w rozumieniu art. 22 Konstytucji RP. Z uzasadnienia projektu ustawy o grach hazardowych wynika natomiast, że motywem wprowadzonych rozwiązań było pilna potrzeba wzmocnienia ochrony społeczeństwa oraz praworządności przed negatywnymi skutkami hazardu, w tym walka z tak zwaną "szarą strefą" w dziedzinie hazardu czy przeciwdziałanie praniu brudnych pieniędzy. Trybunał Konstytucyjny stwierdził ponadto, że wprowadzone ograniczenie wolności działalności w zakresie urządzania gier na wszelkich automatach wyłącznie

w kasynach gier nie tylko służy zamierzonemu celowi, ale jest też niezbędne dla ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu oraz dla zwiększenia kontroli państwa nad tą sferą, stwarzającą liczne zagrożenia. Przyjęte środki spełniają zatem postulat adekwatności i nie są nadmiernie dolegliwe. Kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., służy szczególnie istotnemu i ważkiemu interesowi publicznemu, jakim jest zwalczanie niepożądanych i patologicznych zjawisk, które nieuchronnie towarzyszą hazardowi, a tym bardziej grom hazardowym urządzanym w sposób nielegalny. Trybunał Konstytucyjny uznał tym samym, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Nie można także podzielić zarzutu podniesionego w punkcie drugim skargi. Nie kwestionując określonych w art. 2 ust. 6 u.g.h. kompetencji ministra właściwego do spraw finansów publicznych, należy zauważyć, że tego unormowania nie można odnieść wprost do stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. Biorąc bowiem pod uwagę umiejscowienie i funkcję unormowania zawartego w art. 2 ust. 6 u.g.h., nie sposób pominąć faktu, że decyzja ministra właściwego do spraw finansów publicznych, rozstrzygająca o tym, czy oceniana gra jest grą na automatach

w rozumieniu tej ustawy, wymagana jest na etapie planowania lub rozpoczęcia urządzania gier. Postępowanie w tym zakresie wszczyna wniosek przedsiębiorcy, jeżeli powziął on wątpliwości co do charakteru urządzenia do gry. Rozstrzygnięcie takie jest niezbędne także wówczas, gdy istnieją wątpliwości co do charakteru urządzanej gry. Pojawienie się uzasadnionych wątpliwości w tym zakresie, choć nie wyrażone wprost w art. 2 ust. 6 u.g.h., jest w każdym przypadku przesłanką warunkującą konieczność uzyskania decyzji ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Przyjęcie odmiennej, sugerowanej przez skarżącego, koncepcji prowadziłoby do uznania, że w każdym przypadku uruchamiania na terenie Polski jakiejkolwiek gry, na jakimkolwiek automacie, a więc nawet przy podejmowaniu działań nielegalnych, urządzaniu gier bez koncesji lub zezwolenia, wymagane byłoby uzyskanie decyzji organu centralnego co do charakteru takiej gry. Tymczasem zachowania takiego wymogu nie przewidują obowiązujące unormowania. Nie można przy tym nie zauważyć, że dokonana przez skarżącego wykładnia art. 2 ust. 6 u.g.h. prowadziłaby niejednokrotnie do zablokowania merytorycznej działalności organu centralnego, który byłby zmuszony orzekać

o charakterze gry w ogromnej liczbie spraw, w których, jak pokazuje praktyka, wstawia się do różnych lokali urządzenia do gier, bez jakiejkolwiek ich rejestracji lub choćby zgłoszenia, a po stwierdzeniu przez organy celne możliwości organizowania na takich urządzeniach gier odpowiadających definicji zawartej art. 2 ust. 3 u.g.h., usiłuje się przerzucić na organy celne obowiązek wystąpienia do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o wydanie decyzji w warunkach określonych w art. 2 ust. 6 w zw. z art. 2 ust. 7 u.g.h.

Pomimo powyższego zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającym ją rozstrzygnięciem podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, z uwagi na to, że organy celne obu instancji wadliwie oceniły rolę skarżącej w urządzaniu gier losowych w posiadanym przez siebie lokalu, w konsekwencji czego dokonały wadliwej subsumpcji art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.

W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że ustawa o grach hazardowych nie definiuje sformułowania "urządzający gry", niezbędne jest zatem odwołanie się w tym zakresie do znaczenia tego pojęcia w języku potocznym. I tak "urządzanie" rozumiane jest jako synonim pojęć takich jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (tak za: Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje zatem podejmowanie działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy. Zatem urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. będzie podmiot realizującym (wykonujący) te czynności.

Natomiast dokonując klasyfikacji konkretnych czynności jako działań zmierzających do zorganizowania eksploatacji automatów gier losowych należy pamiętać, że część z nich może być tożsama z realizacją praw i obowiązków stron, wynikających z umów cywilnoprawnych. Wówczas trudno jest przypisać stronie umowy, która realizuje swoje prawa lub obowiązki wynikające z niepozornej (podkreślenie Sądu) umowy cywilnej, że w istocie zmierza do zorganizowania

i prowadzenia gier hazardowych. Wbrew zatem zapatrywaniu organów celnych sam fakt wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi pod automat do gry hazardowej nie może stanowić samodzielnej przesłanki uznania wynajmującego za podmiot urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

W niniejszej sprawie organy obu instancji ograniczyły się do przyjęcia jedynie na podstawie ujawnionej przez siebie umowy najmu, że skarżąca jest podmiotem "urządzającym gry", bez dokonania należytej subsumpcji normy prawnej wynikającej z treści art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., - "Urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze pieniężnej " - nie ustalając w istocie jej zakresu zastosowania (znaczenia). W obu uchylonych decyzjach zabrakło rozważań w tym przedmiocie,

w szczególności co do znaczenia sformułowania "urządzający gry", stanowiącego jeden z elementów hipotezy wspomnianej normy i następnie odniesienia wyników analizy w tym zakresie do konkretnych czynności skarżącej (subsumpcja).

Zabrakło również pogłębionej analizy zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem roli skarżącej w sprawie. Samo wymienienie dowodów w tym zakresie nie może zostać uznane za wystarczające. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe w tym zakresie, powinno opierać się na analizie mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych, której zabrakło.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że w zakresie w jakim organy celne miały ustalić rolę skarżącego w sprawie (ustalić czy był podmiotem "urządzającym gry") doszło do naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez brak oceny całego materiału dowodowego pod kątem możliwości uznania skarżącego za "urządzającego gry" .

Rozpoznając ponownie sprawę organy celne ustalą, na mocy art. 199a O.p., treść ujawnionej przez siebie czynności prawnej skarżącej ze spółką dysponującą automatem do gry, uwzględniając zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie złożonych oświadczeń woli i wykluczą bądź potwierdzą jego rolę jako podmiotu "urządzającego gry", podejmując stosowne rozstrzygnięcia procesowe.

Wobec powyższego, na podstawie art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.