Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 423/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 401
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi G. Związku Spółek Wodnych w R. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie we Wrocławiu z dnia 29 czerwca 2020 r. nr WR.RUZ.4210.113m.2020.ER/DWL w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2020 r. (znak: WR.RUZ.4210.113m. 2020.ER/DWL) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, stosując przepis art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził niedopuszczalność odwołania G. Związku Spółek Wodnych z siedzibą w R. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Lesznie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 31 marca 2020 r. znak: WR.ZUZ,2.421.209.2019.MM w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne polegające na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych oraz na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków przemysłowych, pochodzących z terenu zakładu produkcyjnego w S. do rowu melioracyjnego [...] z uwagi na fakt, że zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania.

Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy wyjaśnił, że Związek Spółek Wodnych, nie został potraktowany jako strona postępowania gdyż, zgodnie z art. 401 ustawy Prawo wodne stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Natomiast zgodnie z art. 441 ustawy Prawo wodne, spółki wodne są niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami. Spółki wodne, zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób, w zakresie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności umożliwiającej osiągnięcie zysku netto, który przeznacza się wyłącznie na cele statutowe spółki wodnej. Spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych, służących do:

- zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody;

- ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków;

- melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach;

- ochrony przed powodzią;

- odwadniania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych.

Przepisy dotyczące ustroju i zakresu działania spółek wodnych nie dają podstaw do przyjęcia, że członkowie spółki wodnej, której celem jest utrzymywanie i eksploatacja urządzeń melioracji wodnych, tracą na rzecz spółki wodnej część uprawnień wynikających z prawa własności nieruchomości, na których znajdują się utrzymywane i eksploatowane przez spółkę wodną urządzenia melioracji wodnych, w szczególności prawo do występowania w postępowaniach administracyjnych, dotyczących prawa własności ich nieruchomości, w charakterze strony.

Zgodnie z przedstawioną dokumentacją rów [...] przebiega przez obszar leśny nie wydzielony geodezyjnie jako działka ewidencyjna ani też jako inny rodzaj użytku. W związku z powyższym za stronę postępowania uznano Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo P., które jest właścicielem działki ew. [...], obręb S., gm. R., pow. [...]. Jak zatem wynika z powyższego, G. Związek Spółek Wodnych w R. nie jest podmiotem, na który będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód. Podmiotem, o którym mowa w art. 401 w przedmiotowej sprawie jest Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe -Nadleśnictwo P., gdyż jest właścicielem działki na której znajduje się rów [...].

Opisane powyżej postanowienie zostało zaskarżone przez G. Związek Spółek Wodnych z siedzibą w R. skargą skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi działający imieniem strony skarżącej pełnomocnik zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 401 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku – Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 310) przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuznanie za stronę postępowania G. Związku Spółek Wodnych z siedzibą w R. mimo tego, że jej celem jest utrzymywanie i eksploatacja urządzeń melioracji wodnych – rowu melioracyjnego [...], do którego będą odprowadzanie wody opadowe lub roztopowe oraz oczyszczone ścieki przemysłowe pochodzące z terenu zakładu produkcyjnego należącego do wnioskodawcy i w konsekwencji uznanie, że G. Związek Spółek Wodnych z siedzibą w R. nie jest podmiotem, na który będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód;

- art. 7 art. 77, art. 134 kpa w związku z art. 401 ustawy – Prawo wodne przez błędne przyjęcie, że odwołanie od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Lesznie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nr WR.ZUZ.2.241.209.2019.MM z dnia 31 marca 2020 r. było niedopuszczalne, albowiem organ administracji drugiej instancji błędnie uznał, że G. Związek Spółek Wodnych z siedzibą w R. nie jest stroną postępowania.

Wobec tak sformułowanych zarzutów pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została szczegółowa argumentacja, stanowiąca rozwinięcie zarzutów.

Pełnomocnik strony skarżącej wskazał w niej m.in., że w postępowaniu prowadzonym w sprawie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego poza Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe – Nadleśnictwo P., które jest właścicielem działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], obręb S., gmina R. nie uznano za stronę postępowania innych właścicieli nieruchomości, przez które przebiega rów [...] mimo tego, że ugruntowany w orzecznictwie jest pogląd, iż zasięg oddziaływania odprowadzanych wód opadowych i roztopowych do rowu obejmuje wszystkie nieruchomości, przez które ten rów przebiega.

Ponadto pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że Spółka wodna to posiadająca osobowość prawną jednostka organizacyjna działająca w celu zaspakajania, wskazanych ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, potrzeb z zakresu gospodarowania wodami. Spółka wodna jest formą organizacyjną odrębną zarówno od spółek cywilnych działających w oparciu o kodeks cywilny, jak i od spółek prawa handlowego, osobowych i kapitałowych, działających w oparciu o kodeks spółek handlowych. Jej powstanie i zasady działania reguluje, wyłącznie ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w art. 164-184. Zgodnie natomiast z art. 164 ust. 8 Prawa wodnego spółki wodne mogą łączyć się w związki spółek wodnych, a ust. 9 cytowanego przepisu stanowi, że do związków spółek wodnych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spółek wodnych, z tym, że prawa i obowiązki przysługujące wobec spółek wodnych staroście w stosunku do związków spółek wodnych wykonuje marszałek województwa. Z powyższego wynika, iż związek spółek wodnych może być stroną postępowania wodnoprawnego.

W myśl postanowień statutu G. Związku Spółek Wodnych z siedzibą w R., celami związku jest między innymi utrzymywanie i eksploatacja urządzeń melioracji wodnych szczegółowych § 4 pkt 1. b) statutu - wyszczególnionych w wykazie urządzeń wodnych będących w użytkowaniu spółek wodnych - członków G. Związku Spółek Wodnych w R. (załącznik nr 1 do statutu). Członkami Związku są spółki wodne wymienione w załączniku do Statutu - w tym między innymi Spółka Wodna Z., która zgodnie z dokumentacją techniczną utrzymuje i eksploatuje urządzenia melioracji wodnych (konserwacja rowów i sieci drenarskiej) w tym rowu [...].

W ocenie skarżącej, w świetle wskazanych wyżej okoliczności sprawy, organ administracji dokonał błędnej wykładni art. 401 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, nie uznając za stronę postępowania dotyczącego udzielenia wnioskodawczyni pozwolenia wodnoprawnego G. Związku Spółek Wodnych z siedzibą w R., mimo tego, że podmiot ten utrzymuje i eksploatuje urządzenia melioracji wodnych w tym rów [...]. Organ administracji błędnie uznał, że stroną postępowania w świetle regulacji art. 401 ust. 1 ustawy Prawo wodne jest oprócz wnioskodawcy, właściciel nieruchomości przez które przebiega rów melioracyjny lub które graniczą z tym rowem. W ocenie skarżącej prezentowane w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu administracji, ograniczające podmioty mogące występować jako strona w postępowaniu wyłącznie do właścicieli nieruchomości, na które może oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, jest błędne.

Ponadto w uzasadnieniu skargi pełnomocnik wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z okoliczności sprawy wynika, że odwołanie skarżącej zostało wniesione w terminie.

W doktrynie przyjmuje się, że zagadnienie dopuszczalności odwołania należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy Kpa i/łub przez przepisy szczególne. "Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych" (wyrok NSA z 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06, LEX nr 425381). Zgodnie z przepisem art. 401 ust. 1 Prawa wodnego, stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Przepis ten stanowi zatem lex specialis wobec przepisu art. 28 kpa.

Nadmienić też należy, że w toku postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych oraz ścieków oczyszczonych pochodzących z zakładu przetwórczego wnioskodawczym do rowu [...], Skarżąca określiła w ramach uzgodnień warunki korzystania z tego rowu, co zostało zaakceptowane przez wnioskującą o wydanie tej decyzji jak i organ administracji.

Określenie zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych jest niezbędne do zdefiniowania statusu strony w rozumieniu art. 401 ust. 1 ustawy - Prawo wodne. W orzecznictwie przyjmuje się, że wyznaczenie zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając m.in. treść nakazów i zakazów zawartych w obowiązujących przepisach.

Krąg podmiotów dysponujących, w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, przymiotem strony - ze wszystkimi skutkami w sferze formalnoprawnej - ustalony jest na podstawie danych zawartych w operacie wodnoprawnym.

W tym kontekście pełnomocnik strony skarżącej zwrócił uwagę, że operat wodnoprawny jest podstawowym dokumentem w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, czy też jego zmianę, sporządzonym przez osoby mające do tego wymagane przepisami uprawnienia.

Z operatu przedłożonego z wnioskiem o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego wynika, że oddziaływanie zamierzonego korzystania z wód będzie znacząco wpływać na utrzymanie i eksploatację urządzeń melioracji wodnych przez G. Związek Spółek Wodnych z siedzibą w R., w którym zrzeszona jest Spółka Wodna Z. utrzymująca i eksploatująca urządzenia melioracji wodnych (konserwacja rowów i sieci drenarskiej) w tym rowu [...].

W doręczonej Sądowi w dniu 11 września 2020 r. odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi, a uzasadniając ten wniosek podał m.in., że zgodnie z przedstawioną dokumentacją rów [...] przebiega przez obszar leśny nie wydzielony geodezyjnie jako działka ewidencyjna ani też jako inny rodzaj użytku. W związku z powyższym za stronę postępowania uznano Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo P., które jest właścicielem działki ew. [...], obręb S., gm. R., pow. [...].

Jak zatem wynika z powyższego, G. Związek Spółek Wodnych w R. nie jest podmiotem, na który będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód. Podmiotem, o którym mowa w art. 401 w przedmiotowej sprawie jest Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo P., gdyż jest właścicielem działki na której znajduje się rów [...]. Ponadto dodał, iż G. Związek Spółek Wodnych z przyczyn oczywistych nie mógł być stroną przedmiotowego postępowania, a odnośnie podniesionego zarzutu, że właściciele przyległych do gruntu rowów, na których ma oddziaływanie przedmiotowy rów [...] nie zostali uznani za strony postępowania należy wskazać, iż gdyby wykazali, że faktycznie przedmiotowy rów ma oddziaływanie na ich grunty to służy im nadzwyczajny środek w postaci wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ kodeksu postępowania administracyjnego wskazał, iż zgodnie z obowiązującą wykładnią tego przepisu należy zbadać, czy podmiot wnoszący odwołanie posiada interes prawny. Z odwołania, a także ze złożonej skargi wynika, że G. Związek Spółek Wodnych wykazał jedynie interes faktyczny, poprzez wskazanie, że na obszarze jego działania znajduje się rów [...], w związku z czym jest jednostką, która zajmuje się jego utrzymaniem. W zakończeniu uzasadnienia organ ponownie podkreślił, że oddziaływanie tego rowu nie wywiera wpływu na grunty G. Związku Spółek Wodnych tylko na właścicieli gruntów wzdłuż których ten rów przebiega. G. Związek Spółek Wodnych utrzymuje przedmiotowy rów w imieniu właścicieli gruntów, którzy ponoszą na jego rzecz opłatę.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 6 października 2020 r. wydanym na podstawie § 21 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. poz. 1177) sprawa została wyznaczona do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami procesowymi, a także prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala - odpowiednio - w całości albo w części (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W ocenie Sądu dokonanej przy zastosowaniu wskazanego wcześniej kryterium legalności zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu było opisywane wcześniej postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, stwierdzające – na podstawie art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego – niedopuszczalność odwołania G. Związku Spółek Wodnych z siedzibą w R. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Lesznie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie orzekającej o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne polegające na odprowadzeniu wód opadowych lub roztopowych oraz na wprowadzeniu oczyszczonych ścieków przemysłowych pochodzących z terenu zakładu produkcyjnego w S. do rowu melioracyjnego [...] ze względu na wniesienie odwołania przez podmiot niebędący stroną postępowania.

Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu postanowienia została wyprowadzona z treści art. 401 ust. 1 powoływanej powyżej ustawy – Prawo wodne, zgodnie z którym stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.

Prawidłowo zatem organ orzekający wskazuje, że rozstrzygając o dopuszczalności odwołania zobowiązany był oceniać przymiot strony G. Związku Spółek Wodnych w odniesieniu do treści przywołanego przepisu.

Stosownie do przyjętego w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.

Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. W zakresie niedopuszczalności odwołania o charakterze podmiotowym rozważać można przypadki wniesienia tego środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji np. przez osobę trzecią (np. wyrok NSA z dnia 14 września 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2618/94), wniesienia odwołania, z którego treści wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że podmiot, który korzysta z tego środka zaskarżenia nie ma w sprawie interesu prawnego (np. wyrok NSA z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 938/10), wniesienie odwołania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych.

Natomiast stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa (to samo dotyczy także art. 401 ust. 1 Prawa wodnego), winno nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, nie zaś w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 134 kpa (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 950/18). Weryfikacja legitymacji odwoławczej może bowiem wymagać określonych czynności wyjaśniających. Dlatego też przyjmuje się, że tylko w przypadkach oczywistych wypowiedź organu powinna przyjmować formę postanowienia z art. 134 kpa. Zawsze zaś wówczas, kiedy kwestia interesu wymaga ustaleń i merytorycznej oceny, organ winien rozpocząć fazę merytoryczną i ewentualnie - w razie negatywnego wyniku badania sprawy w omawianym zakresie - wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, przewidzianą w art. 138 § 1 pkt 3 kpa (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 515/18).

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żaden z oczywistych – powyżej opisanych – przypadków niedopuszczalności odwołania ze względów podmiotowych, który uprawniałby organ odwoławczy do podjęcia orzeczenia w trybie art. 134 kpa.

Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego nie wynika ona również z treści art. 441 ustawy – Prawo wodne, który – zdaniem Sądu nie jest w tej sprawie istotny, ani z wyłącznie wskazania na treść art. 401 ust. 1 tej ustawy z jednoczesnym wyjaśnieniem, że w warunkach rozpoznawanej sprawy podmiotem, o którym mowa w tym przepisie jest Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo P., gdyż jest właścicielem działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb S., na której znajduje się rów [...].

Istotne w tych okolicznościach jest, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy operatu wodnoprawnego sporządzonego w czerwcu 2019 roku wynika, że na działce oznaczonej numerem [...], obręb S. znajduje się koryto rowu [...], do którego będą wprowadzane oczyszczone ścieki przemysłowe i odprowadzane wody opadowe lub roztopowe poprzez istniejący wylot kanalizacyjny.

Autor operatu w jego pkt. 1.3 wyjaśnił, że celem opracowania jest uzyskanie przez P. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie do rowu z terenu zakładu produkcyjnego tego przedsiębiorstwa w miejscowości S. oczyszczonych ścieków przemysłowych oraz wód opadowych i roztopowych.

W rozdziale III operatu zawierającym opis warunków przyrodniczych i geograficznych autor opracowania podał, że "Rów [...] będący odbiornikiem ścieków oczyszczonych oraz wód opadowych i roztopowych z terenu zakładu leży w zlewni rowu [...]. Zlewnia rowu [...] została przedstawiona na mapie topograficznej w skali 1:5000 – załącznik nr 1. Głównym ciekiem zlewni jest rów [...], który łączy się w połowie odległości między miejscowościami S.(1) i Z.(1) z płynącym ze wschodu na zachód ciekiem Złota Woda.

Rów [...] posiada kilka dopływów (rowów). Jednym z dopływów jest rów [...], do którego wprowadzony jest wylot kanalizacyjny ścieków i wód opadowych z zakładu.

Rów [...] przepływa przez grunty wsi S., N., K., U., Z., S.(1), Z.(1). Powierzchnia zlewni wynosi [..] km2."

Należy też zwrócić uwagę, że z wypisu z katastru wodnego, załączonego do skargi wynika, że członkami G. Związku Spółek Wodnych w R. są m.in. spółki: S., S.(1), U., Z., Z.(1).

Z kolei z decyzji Wojewody Leszczyńskiego z dnia 3 sierpnia 1993 roku (znak: OS.II 6215/8/93) wydanej na podstawie art. 110, art. 112 i art. 119 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 30, poz. 230) zatwierdzającej statut G. Związku Spółek Wodnych w R. wynika, że celami związku będzie m.in. wykonywanie wspólnych zadań gospodarczych Spółek Wodnych, polegających na budowie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, utrzymaniu i eksploatacji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Obecnie obowiązująca ustawa – Prawo wodne nie przyjęła takiej klasyfikacji urządzeń wodnych, ale stanowi w art. 197 ust. 1 pkt 1, że urządzeniami melioracji wodnych są rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie.

Ponadto w przepisie art. 205 tej regulacji ustawodawca postanowił, że utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej działającej na terenie gminy lub związku spółek wodnych, w którym jest zrzeszona spółka wodna działająca na terenie gminy – do tej spółki lub tego związku spółek wodnych.

W uznaniu Sądu kwestia przyznania w przedmiotowej sprawie statusu strony G. Związkowi Spółek Wodnych w R. powinna być rozważana z uwzględnieniem powyżej przedstawionych uwarunkowań prawnych, a przyjęta przez organ odwoławczy ocena zawarta w decyzji merytorycznej wydanej po rozpatrzeniu odwołania albo w decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego podjętej w trybie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, a nie w postanowieniu stwierdzającym niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 kpa.

Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi oraz koszty związane z udziałem w sprawie pełnomocnika taryfowo określone.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni ocenę Sądu przedstawioną w uzasadnieniu wyroku.