Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt SA/Bk 604/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2004-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
journal: Dz.U. 1998 nr 4 poz 14
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów.
Teza: Uznanie funkcjonariusza policji winnym w postępowaniu dyscyplinarnym wymagało wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności i przyczyn popełnienia przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej oraz wykazania na czym polega zawinione niewykonanie obowiązków.

TEZY

Uznanie funkcjonariusza policji winnym w postępowaniu dyscyplinarnym wymagało wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności i przyczyn popełnienia przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej oraz wykazania na czym polega zawinione niewykonanie obowiązków.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA S. Prutis, Sędziowie NSA A. Sobolewska-Nazarczyk, D. Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant E. Trzeciak, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004 roku sprawy ze skargi S. H. F. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.-


UZASADNIENIE

Po dwukrotnym uchyleniu orzeczeń dyscyplinarnych w stosunku do p. S. F. – Komendant Powiatowy Policji w M. orzeczeniem nr [...] z dnia [...].03.2003 r. uznał w/w winnym tego, że :

w okresie od dnia [...] maja 2002 roku do dnia [...] października 2002 roku nie wykonał polecenia Naczelnika Sekcji Kryminalnej Komendy Powiatowej w M. odnośnie realizacji czynności zleconych przez Prokuratora Rejonowego w G. w piśmie [...] z dnia [...] maja 2002 roku tj. o czyn określony w art. 58 ust. 1 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w związku z § 13 pkt 1 Zarządzenia Nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 roku w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji oraz pkt. 8, 12, 14 i 21 Zakresu obowiązków asystenta Referatu Dochodzeniowo-Śledczego Sekcji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji w M. p. S. F. z dnia [...].12.2000 r. Odstąpił jednocześnie od wymierzenia kary. Jako podstawę prawną wskazał art. 134 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji i § 24 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. nr 4 z 1998 r. poz. 14 ze zm.).

W uzasadnieniu wskazał na jednoznaczne naruszenie dyscypliny służbowej, bowiem postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego i materiał dowodowy nie zostały niezwłocznie (a nawet w ciągu kilku miesięcy czasu) przesłane do Laboratorium Kryminalistycznego KWP w B. Należało to do obowiązków p. S. F., których nie wykonał. Od wymierzenia kary odstąpiono z uwagi na dotychczasową niekaralność, duże obciążenie obowiązkami oraz potwierdzenie faktu informowania przełożonych o trudnościach z uzyskaniem materiału dowodowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji p. S. F. domagał się uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego jako przedwczesnego, wydanego bez należytych ustaleń i pełnego zebrania dowodów.

Komendant Wojewódzki Policji w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...].04.2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Podzielił ocenę, iż odwołujący się nie wykonał polecenia przełożonego dotyczącego pobrania materiału porównawczego do badań. Co prawda był obciążany obowiązkami służbowymi, podobnie jak inni funkcjonariusze, jednak nie zwalniało go to z aktywnego prowadzenia postępowań przygotowawczych. Organ odwoławczy uznał, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o stan faktyczny ustalony w postępowaniu przed organem I instancji i nie narusza przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w sposób powodujący konieczność jego zmiany lub uchylenia, jak też to, że obwiniony w swoim odwołaniu nie podał innych, istotnych dla sprawy okoliczności, które nie były znane w trakcie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe orzeczenie dyscyplinarne wniósł S. F. Tak, jak wcześniej twierdził, że niewykonanie polecenia prokuratora wynikało nie ze złej woli, czy lekceważenia obowiązków, ale nadmiaru tychże obowiązków – przekraczających możliwości ludzkie. Zarzucił uniemożliwienie mu udowodnienia swoich twierdzeń przez oddalenie wniosków dowodowych. Podważał "zestawienie spraw" przyjęte za podstawę ustaleń, wskazując na rzeczywiste obciążenie sprawami. Wskazywał konkretne sygnatury akt nie ujęte w zestawieniu. Zarzucił nieprzesłuchanie jego przełożonych i innych osób znających faktyczny zakres obowiązków skarżącego. Wskazywał fizyczną niemożliwość realizacji nałożonych zadań służbowych i pominięcie okresu urlopu. Nadto S. F. wskazał, że w okresie objętym niniejszym postępowaniem dyscyplinarnym został wyróżniony nagrodą pieniężną komendanta policji. Postępowaniu dyscyplinarnemu zarzucił też pominięcie udziału obrońcy przez niego ustanowionego oraz odmowę zapoznania się z aktami przez odmowę sporządzenia kserokopii niektórych dokumentów, co ograniczyło jego prawa strony.

Komendant Wojewódzki Policji postulował oddalenie skargi.

W tym miejscu należy zauważyć, że w związku z treścią art. 1 do 3 oraz art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) z uwagi na datę rozpoznania skargi właściwym pozostawał wojewódzki sąd administracyjny jako sąd administracyjny pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu. Zarzuty nienależytego wyjaśnienia sprawy (mimo długotrwałości postępowania dyscyplinarnego) pozostają uzasadnione, a naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją orzekano w stanie prawnym sprzed zmiany ustawy o Policji jaką wprowadziła ustawa o zmianie ustawy o Policji z dnia 29.10.2003 r. (Dz.U. nr 192,

poz. 1873) uwzględniająca wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 08.10.2002 r. sygn. akt K 36/00 (Dz.U. nr 176 z 2002 r. poz. 1457). Zastosowanie miało także rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19.12.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego

w stosunku do policjantów (Dz.U. nr 4 poz. 1998 r. poz. 14 ze zm.), obecnie obowiązujące.

Stosownie do § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia, postępowanie dyscyplinarne miało

na celu:

1) ustalenie, czy zachodzą okoliczności uzasadniające odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta,

2) wszechstronne wyjaśnienie okoliczności i przyczyn popełnienia przewinienia

lub naruszenia dyscypliny służbowej, którą stanowić może czyn policjanta popełniony

w czasie służby lub podczas wykonywania zadań albo czynności służbowych, polegający na zawinionym niewykonaniu obowiązków wynikających z ustawy, przepisów wykonawczych lub rozkazów i poleceń wydawanych przez uprawnionych przełożonych na podstawie tych przepisów; wyjątkowo może również być to czyn popełniony

przez policjanta poza czasem służby lub nie związany z wykonywaniem zadań

albo czynności służbowych, jeżeli przepisy szczególne przewidują odpowiedzialność dyscyplinarną,

3) orzeczenie kary współmiernej do zaistniałego przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej.

Zatem obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne było wszechstronne wyjaśnienie okoliczności niewykonania przez skarżącego jako funkcjonariusza policji polecenia służbowego wydanego mu przez Naczelnika Sekcji Kryminalnej KP

w M. w związku z czynnościami zleconymi przez prokuratora. Organ dyscyplinarny miał też obowiązek wyjaśnić i wskazać w uzasadnieniu ustalenia odnoszące się do przyczyn niewykonania obowiązku przez policjanta. Miał również zadanie dokonania oceny,

czy niewykonanie to miało charakter zawiniony i na czym polegała wina funkcjonariusza. Tego nie wykazano. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie daje odpowiedzi na istotne pytania w tej sprawie, a wnioski dowodowe obwinionego zostały oddalone. Do okoliczności podniesionych w odwołaniu nie ustosunkowano się wyczerpująco. W aktach postępowania dyscyplinarnego nie znalazły się żadne dane dotyczące przebiegu służby S. F. – wyróżnień lub stwierdzonych uchybień. Dopiero na żądanie sądu administracyjnego nadesłano informację, z której wynika, iż w okresie objętym zarzutem skarżący został dwukrotnie nagrodzony za wyniki w służbie. Przyznano nagrodę w kwocie 400 zł dnia 23.07.2001 r. oraz w kwocie 400 zł w dniu 23.09.2002 r. za osiągnięcie najwyższego wskaźnika wykrywalności przestępstw. Z zestawienia ręcznie sporządzonego znajdującego się w aktach postępowania dyscyplinarnego wynika największe w danej jednostce obciążenie skarżącego sprawami. Nawet w okresie, którego część stanowił urlop S. F. miał przydzielanych więcej spraw, niż funkcjonariusze niekorzystający z urlopu.

Skarżący to zestawienie ocenił jako niezawierające wszystkich danych, podał sygnatury spraw pominiętych w zestawieniu i domagał się rzetelnego sprawdzenia ilości spraw przez niego prowadzonych. Tego nie uczyniono i nie ustosunkowano się do tych istotnych twierdzeń. Jako powód niewykonania obowiązku służbowego przesłania postanowienia biegłemu grafologowi wraz z pobranym materiałem porównawczym skarżący podawał konsekwentnie nadmiar obowiązków, o czym meldował przełożonym. Faktycznie przełożeni potwierdzili twierdzenia funkcjonariusza.

Zaskarżona decyzja nie ustosunkowuje się do tych istotnych okoliczności. Dlatego zarzuty skargi Sąd uznał jako zasadne.

Obecnie rozpoznając sprawę w wyniku niniejszego wyroku będzie miał na uwadze organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne zmianę stanu prawnego odnoszącą się zarówno do ustawy o Policji z dnia 06.04.1990 r., jak i przepisów wykonawczych do niej mających zastosowanie w sprawie niniejszej. W szczególności zapozna się z regulacjami przepisów przejściowych (art. 2 i 3 ustawy o zmianie ustawy o Policji z dnia 29.10.2003 r. – Dz.U. nr 192, poz. 1873).

Dokona oceny, czy nie zachodzą na datę orzekania przeszkody prawne do wydania decyzji (przedawnienie), a w wyniku pozytywnej oceny zaistnienia takich przeszkód – umorzy postępowanie dyscyplinarne.

W sytuacji braku przeszkód prawnych do orzekania – należy dokonać wyczerpujących wyjaśnień istotnych dla sprawy okoliczności oraz ocen ustalając, czy skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego przez siebie zawinionego.

Na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzeczono jak wyżej. Skarżący nie poniósł żadnych kosztów postępowania, stąd brak rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania.