Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 231/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 21 lit. c, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)


UZASADNIENIE

B. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego M. M. (dalej jako: "Strona", "Skarżąca", "Wnioskodawczyni"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" r., znak "[...]", w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że w dniu

14 września 2020 r., Wnioskodawczyni zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,

w związku z opieką nad matką – C. I. urodzoną "[...]" r. Wraz z wypełnionym

i podpisanym formularzem SR-5 pełnomocnik przedłożył pisemne uzasadnienie wniosku o przyznanie świadczenia wskazując, że strona jest jedyną osobą z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji na rzecz opieki nad matką, która taką opiekę może sprawować i faktycznie sprawuje.

Decyzją z dnia "[...]" r., znak: "[...]" , działający z upoważnienia Wójta Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" odmówił Stronie przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji podano, że podstawą negatywnego rozstrzygnięcia jest fakt niespełnienia warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazano na datę powstania niepełnosprawności C. I. (od 60 roku życia) oraz okoliczność, że jest ona częściowo samodzielna. Jako negatywną przesłankę podano nadto pobieranie przez Wnioskodawczynię specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz obowiązek alimentacyjny ciążący na niej jako córce

i wynikająca z tego powodu konieczność opieki na matką.

Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, zarzucając decyzji naruszenie 1) prawa materialnego, tj.

- błędne zastosowanie art. 17 ust. 1b) pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej: u.ś.r.) poprzez pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K38/13;

- błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., polegającą na przyjęciu, że pobieranie zasiłku dla opiekuna stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynika sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy i przyjęcie, że pobieranie zasiłku dla opiekuna skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., decyzją z "[...]" r., znak "[...]", utrzymało w mocy zaskarżona decyzję, ale z innych powodów, aniżeli te wskazane

w zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i opisał stan faktyczny sprawy. Dokonując wykładni przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia

21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, wskazano, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu, która uznana została za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym brak było podstaw prawnych do odmowy przyznania Stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu.

Kolegium wskazało nadto, że nie może być powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego fakt otrzymywania zasiłku dla opiekuna. Podano, że kwestia zbiegu prawa do tych świadczeń została już szeroko opisana w piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych, dlatego fakt pobierania zasiłku dla opiekuna nie jest dla sprawy przesądzający.

Organ II instancji uznał, że stan faktyczny sprawy został wyjaśniony, jest niesporny i pozwala na dokonanie rozstrzygnięcia. Wskazano, że C. I. jest wdową, orzeczeniem z "[...]" r. została uznana przez lekarza orzecznika KRUS za niezdolną do samodzielnej egzystencji na stałe. Z jej przesłuchania wynika, że samodzielnie wykonuje podstawowe zabiegi pielęgnacyjne, ale wymaga pomocy przy kąpieli. Porusza się samodzielnie po mieszkaniu, poza domem wymaga pomocy. Samodzielnie przyjmuje leki. Córka przygotowuje posiłki, robi zakupy, przynosi opał i pali w piecu, sprząta, pierze i prasuje, pomaga przy realizacji recept. Córka pomaga raz w tygodniu przy kąpieli, codziennie przygotowuje posiłki, organizuje wizyty lekarskie i wykupuje leki. Przesłuchanie Skarżącej wskazuje, że nie pracuje ona i nie poszukuje zatrudnienia. Pracowała dorywczo około 8 lat temu, nie zrezygnowała z możliwości podjęcia pracy. Pomaga matce od kilku lat. Co do sytuacji mamy wyjaśniła, że samodzielnie się porusza, myje, ubiera, odgrzewa posiłki, robi kanapki, herbatę, przyjmuje leki, wykonuje drobne prace domowe. Wyjaśniła, że opieka i pomoc matce sprawowana jest codziennie przez ok. 5 godzin, w sobotę i niedzielę nie zawsze. Dwie pozostałe córki zamieszkują w innych miejscowościach, nikt nie pomaga w opiece nad matką.

Kolegium wyjaśniło, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej lub długotrwałej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Opieka taka stanowi przeszkodę w podjęciu zatrudnienia. Można przyznać świadczenie jedynie, gdy zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Czynności Skarżącej w ramach sprawowanej opieki ograniczają się do typowych czynności życia codziennego, tj. pranie, sprzątanie, gotowanie, organizowanie opału i dbanie o teren wokół domu, to nie wynika, że na wskazane czynności przeznacza się ok. 5 godzin dziennie. Jedyną czynnością wykonywaną codziennie jest dostarczanie matce posiłku do podgrzania. Pozostałe czynności są wykonywane co kilka dni. Z poczynionych ustaleń wynika, że matka jest osobą w miarę samodzielną i podstawowe czynności życia codziennego wykonuje bez pomocy innych osób.

Kolegium, nie kwestionując faktu sprawowania przez Skarżącą opieki nad matką, uznało jednak, że wykonywane przez nią czynności nie wypełniają całego dnia w stopniu uniemożliwiającym podjęcie pracy, chociażby w niepełnym wymiarze.

W skardze do tutejszego Sądu, Skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organy, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a sprawowaniem opieki nad matką, podczas gdy taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje; naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynika sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy, tj. niemożności podejmowania zatrudnienia przez Skarżącą w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, a także faktycznego zakresu opieki sprawowanej nad matką, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie budzi wątpliwości organu fakt zaangażowania Skarżącej w opiekę nad mamą oraz że należy ona do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji na rzecz matki.

W motywach uzasadnienia podniesiono, że fakt braku podejmowania zatrudnienia jest wynikiem konieczności opieki nad matką. Zarzucono, że orzekające w sprawie organy w oderwaniu od stanu faktycznego tej sprawy oceniły wyjaśnienia Skarżącej w aspekcie sprawowanej opieki. Nie wzięto pod uwagę, że Skarżąca całodobowo jest w pełnej gotowości pomocy matce, z którą ma stały i ciągły kontakt. Organ II instancji nie kwestionuje opieki nad matką a jedynie lakonicznie podnosi, że jej zakres nie uprawnia do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. W rozpoznawanej sprawie wbrew twierdzeniu organu istnieje związek bezpośredni między niepodejmowaniem zatrudnienia celem sprawowanej opieki. Nadto Skarżąca wyjaśniła, że warunek "stałej" i "ciągłej" opieki, jako wykonywanej "bez przerwy" i przez 24 godziny na dobę, nie jest zasadny. Opieka taka ma być stałą, w sensie trwałości, a ciągłą w sensie rozciągłości w czasie opieki nad osobą której zakres wyznaczony jest jej niepełnosprawnością, a więc koniecznością wykonywania takich, a nie innych czynności warunkujących jej egzystowanie w warunkach godności człowieka.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniosło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

W przedmiotowej sprawie, rozpatrując jej stan faktyczny i prawny, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna

z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarżąca w skardze wniosła o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, natomiast organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy, powielając w odpowiedzi na skargę przedmiotowy wniosek.

W sprawie tej podstawę prawną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia stanowił art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111, dalej jako: "u.ś.r."), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Ze znajdującego się w aktach administracyjnych wypisu orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy z dnia "[...]" r. Nr "[...]", sporządzonego w toku postępowania prowadzonego przed Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdzono, że matka Skarżącej jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji od 15 czerwca

1999 r. oraz stale długotrwale niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Natomiast stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 21 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć

w ustawie jest mowa o znacznym stopniu niepełnosprawności – oznacza to stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczona na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach.

Poza sporem pozostaje zatem okoliczność, że matka Skarżącej jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym zaznaczyć należy, że nie leży w kompetencji organów orzekających w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego ocena stanu zdrowia osoby wymagającej opieki, jak to uczynił organ odwoławczy, stwierdzając że w określonym zakresie może samodzielnie wykonywać określone czynności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1854/19, (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Niedopuszczalne jest samodzielne uznanie przez organy pomocowe, że osoba legitymująca się wyżej opisanym rodzajem orzeczenia (...) nie wymaga opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Należy to do kompetencji innych organów, właściwych do orzekania o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy.

Oceniając zakres czynności wykonywanych przez matkę Skarżącej samodzielnie orzekające w sprawie organy uznały, że czynności te wykonywane są notoryjnie przez sama matkę, podczas gdy z przesłuchania strony – C. I. (z dnia 6 października 2020 r.) wynika, że nie zawsze nawet najprostsze czynności może wykonywać samodzielnie, jak chociażby spożywanie posiłków czy ubieranie się. Z przesłuchania tego wynika nadto, że po mieszkaniu porusza się samodzielnie przy pomocy laski, natomiast poza domem wymaga asysty osoby drugiej. Pomoc osoby drugiej wynika z zaburzeń widzenia oraz zaburzeń słuchu. Natomiast pozostaje niesamodzielna w zakresie robienia zakupów, przynoszenia opału i palenia w piecu, prania, prasowania, załatwiania spraw urzędowych czy wizytach lekarskich, pomocy wymaga przy regulowaniu opłat czy organizowaniu czasu wolnego. Ten zakres niezbędnej pomocy wobec matki został nadto potwierdzony w trakcie przesłuchania Skarżącej w dniu 28.09.2020 r. w toku prowadzonego postępowania. Poza sporem pozostaje nadto okoliczność, że pomocy udziela jedynie Skarżąca mimo, że osoba wymagająca opieki posiada jeszcze inne dzieci, które jednak z uwagi na ich sytuację rodzinną czy zdrowotną nie mogą matce udzielić wsparcia czy pomocy.

Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej lub jej nie podejmują, żeby opiekować się osobą niepełnosprawną. Przy czym opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej, określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. zasadnicze znaczenie ma faktyczne sprawowanie opieki w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności i pozostające z tą opieką w związku przyczynowo - skutkowym rezygnacja bądź niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy jako podstawę odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazał brak związku między niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia a sprawowaną opieką, uznając że czynności wykonywane przez nią w stosunku do matki ograniczają się do typowych czynności życia codziennego, które wykonywane są przez większość dzieci wobec starszych rodziców i dodatkowo łączone są z pracą zawodową, bowiem zakres udzielanej pomocy nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W świetle zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego

z taką oceną stanu faktycznego nie można się zgodzić.

Przede wszystkim, co podniesiono już wyżej, nie należy do gestii organu ustalenie zakresu niezbędnej opieki wymaganej przez osobę niepełnosprawną, gdyż wynika on jednoznacznie z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Organ jest natomiast obowiązany ustalić faktyczny zakres tej opieki. Z oświadczenia Skarżącej wynika, że jest to opieka ciągła i stała, zabezpieczająca potrzeby matki, wykonywana od ok. 8 lat. Ponieważ w toku przesłuchania Skarżąca podała, że opieka jest sprawowana ok. 5 godzin dziennie, orzekający w sprawie organ wywiódł, że nie stanowi ona przeszkody w podjęciu zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nadto wskazano, że prace i obowiązki wykonywane w toku sprawowanej opieki są typowymi obowiązkami wobec rodziców. Jednakże orzekające w sprawie organy pominęły okoliczność, że Skarżąca posiłki przygotowuje w swoim domu i dopiero tak przygotowane dostarcza matce, co nie budzi wątpliwości Sądu także wymaga pewnego czasu. Nadto pominięto okoliczność, że to Skarżąca wykonuje czynności związane z dostarczeniem matce opału oraz paleniem w mieszkaniu, co nie pozwala z natury tej czynności na jednokrotne rozpalenie w piecu lecz na utrzymywaniu ogrzewania przez cały czas. Tak zatem to natura wykonywanych czynności związanych ze sprawowaną opieką wymaga określonego przedziału czasu. Trudno zaakceptować stwierdzenie, że pomiędzy tak wykonywanymi czynnościami opiekuńczymi Skarżąca winna jeszcze znaleźć czas na świadczenie pracy, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Gdyby ze swej natury wszystkie czynności mogły być wykonywane o jednej porze, lub w jednym czasie, to możliwe że udałoby się w jakimś zakresie wygospodarować nieco czasu, jednak z uwagi na to, że wskazane i wykonywane w związku ze sprawowaną opieką nad matką czynności wymagają świadczenia ich w pewnych odstępach czasu, nie jest uprawnione stwierdzenie, że zakres opieki umożliwia Skarżącej jeszcze wykonywanie pracy zawodowej.

Reasumując odnosząc się do wskazanej w zaskarżonej decyzji możliwości świadczenia przez Skarżącą pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze, to należy mieć na uwadze, że wykonywanie codziennych czynności pomocy i opieki w stosunku do osoby niepełnosprawnej w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności może stawić przyczynę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jeżeli więc okazałoby się, że Skarżąca opiekuje się matką codziennie przez okres czasu, który wymaga jej uwagi i obecności na przestrzeni całego dnia, to może to uniemożliwić jej podjęcie pracy.

W tym kontekście należy podkreślić, że przepisy procedury administracyjnej nakładają na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art.77 § 1 k.p.a.), a następnie dokonania oceny tego materiału (art. 80 k.p.a.). Zwłaszcza, że w myśl art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zatem w tym zakresie winny organy dokonać uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.

Zwrócić także należy uwagę, że Skarżącej wypłacany jest specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką, którego przesłanki przyznania są zbliżone do przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Nie stoi na przeszkodzie ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ani fakt niezamieszkiwania Skarżącej razem z matką, ani fakt niesprawowania opieki całodobowo. W tym zakresie należy przytoczyć pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w przywołanym wcześniej wyroku z 29 maja

2020 r., który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela, a zgodnie z którym "przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wymaga zamieszkiwania opiekuna z osobą, nad którą jest sprawowana opieka, jakkolwiek w kontekście tego przepisu nie można oczywiście wykluczyć sytuacji, w której sprawowanie opieki – z uwagi na stan zdrowia osoby pozostającej pod opieką – wymagałoby stałego z nią przebywania (co w praktyce wiązałoby się ze wspólnym zamieszkiwaniem) bądź korzystania w sprawowaniu tej opieki z pomocy innych osób. Nie można zatem ani wymagać wspólnego zamieszkiwania, ani też sprawowania opieki nieustannie przez cały dzień i w tym sensie "całodobowo".(...) Dana osoba ze względu na swój stan zdrowia może wymagać stałej ("już na zawsze") lub długotrwałej (przez okres powyżej 12 miesięcy – § 29 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego) opieki lub pomocy. Wobec tego "sprawowanie opieki" zgodne z wymogami danego orzeczenia

o niepełnosprawności, nawet jeżeli z uwagi na stan zdrowia (sprawności organizmu)

i potrzeby osoby niepełnosprawnej wymaga wykonywania opieki lub pomocy w sposób stały, nie musi polegać na wykonywaniu czynności opiekuńczych lub pomocowych "stale przez cały dzień".

Ostatecznie wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu, która uznana została za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji – zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania dla Skarżącej orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804, ze zm).