Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 825/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych za brak zainstalowania przyrządu kontrolnego i kary w wysokości 200 (dwieście) złotych za brak wykresówki oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. w tym samym zakresie; 2. stwierdza, że uchylone decyzje opisane w pkt.1 nie podlegają wykonaniu; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego do kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 142 (sto czterdzieści dwa) złotych tytułem części wpisu, od którego skarżąca była zwolniona.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nakładającą na H. B. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą H. B. "S." karę pieniężną w wysokości 14.200 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, brak zainstalowanego tachografu w pojeździe oraz nieokazanie jednej wykresówki.

Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] sierpnia 2005 r. w K. na drodze krajowej nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli drogowej samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] nr rej. [...], będący własnością H. B.. Samochód wiózł wstęgi szufladowe z "F." sp. z o.o. w W. do "S." Sp. z o.o. w B. Pojazd prowadził S. B.. Jak wynika z protokołu kontroli, kierowca nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego, nie okazał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych ani wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, w pojeździe nie było zainstalowanego przyrządu kontrolnego (tachografu). Kierowca potwierdził stan faktyczny wskazany w protokole podpisując go bez uwag.

Po wszczęciu postępowania H. B. (dalej jako skarżąca) poinformowała, że posiada tylko jeden samochód ciężarowy o dmc do 3,5 t., na który nie jest wymagana licencja na wykonywanie nim transportu drogowego.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na H. B. karę pieniężną w łącznej wysokości 14.200 zł, w tym:

- 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz.2088) i lp.1.1.1. załącznika do tej ustawy,

- 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i lp.1.4.1. załącznika do tej ustawy,

- 3.000 zł za brak zainstalowania przyrządu kontrolnego, na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i lp.1.11.7 załącznika do tej ustawy oraz art. 3 ust. 1-2 rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985) oraz art. 29-31 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz.879),

- 200 zł za brak 1 wykresówki, na podstawie art.92 ust.1 pkt 2 i 6, oraz ust. 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.11.11 ust.1 lit. b załącznika do tej ustawy i art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

Od tej decyzji odwołała się skarżąca. Podnosiła, że prowadzi małą firmę transportową przy użyciu jednego samochodu ciężarowego o masie całkowitej 3,5 tony, do którego nie stosuje się przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wskazywała, iż użycie przyczepy miało charakter jednorazowy i połączone było z nieświadomością.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., , art. 3 ust. 1 i art. 15 ust.7 cytowanego wyżej Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85, art. 5 ust. 1, art. 42 ust.1, art. 87 ust. 1, art. 92 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym, oraz lp.1.1.1., 1.4.1., 1.11.7 oraz 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do tej ustawy, art. 31 ust. 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.).

W uzasadnieniu wskazał, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wraz przyczepą wynosiła 4,5 tony. Pojazdem był wykonywany transport drogowy. Pojazd nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące. Kierowca nie okazał do kontroli karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych, licencji na wykonywanie transportu drogowego oraz jednej wykresówki.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tego rozwiązania są kary w wysokościach określonych w załączniku do ww. ustawy wraz ze wskazaniem rodzajów poszczególnych naruszeń.

Powyższą decyzję H. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania względnie zwolnienie jej z nałożonej kary. Nie podważając ustalonego w trakcie postępowania stanu faktycznego wskazywała na jednorazowe, nieświadome naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Powoływała się na trudną sytuację finansową swojej firmy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i wywodził jak w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zaskarżona decyzja w części odpowiada prawu a w części skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z powodów, których skarżąca nie podnosiła w skardze.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz.2088) określa m. in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego. Stosownie do art. 4 pkt 4 tej ustawy krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Kontrolowany pojazd skarżącej stanowił zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej 1 tony, skarżąca wykonywała nim usługę transportu drogowego rzeczy. Prawidłowo zatem inspektor transportu drogowego uznał, iż kontrolowany przewóz podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym.

Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane przez organ. Wynika z nich, iż podczas przejazdu po drodze krajowej nr [...], skarżąca nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego i wykonywała transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Stosownie do art. 5 ustawy o transporcie drogowym, podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". Licencji udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek przedsiębiorcy.

Obowiązek przedsiębiorcy uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych wynika wprost z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych.

Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść:

- lp. 1.1.1 załącznika do ww. ustawy, który karą 8.000 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganej licencji,

- lp. 1.4.1, który karą 3.000 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych;

Zaskarżona decyzja o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł oraz 3.000 zł za powyższe naruszenia jest prawidłowa i w tym zakresie skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega oddaleniu.

Podstawą nałożenia kary 3.000 zł za brak zainstalowanego urządzenia kontrolnego oraz kary 200 zł za brak wykresówki było stwierdzone przez organ naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

Zgodnie jednak ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 27 września 2006 r. I OSK 1261/05, z dnia 5 października 2006 r. I OSK 1319/05 oraz z dnia 20 października 2006 r. I OSK 1359/05 – za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, w tym powołanego wyżej Rozporządzenia Rady (EWG), możliwe jest nakładanie kar pieniężnych dopiero od 21 grudnia 2005 r., tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz.1497), mocą której do art. 92 ust.1 dodano pkt 8, stanowiący podstawę do nakładania kar pieniężnych za wykonywanie transportu drogowego oraz innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Przed wejściem w życie tej zmiany, naruszenie prawa wspólnotowego z wyjątkiem naruszenia wiążących Polskę umów międzynarodowych nie było sankcjonowane przez prawo krajowe, a stosowanie wykładni rozszerzającej jest niedopuszczalne.

Ponieważ w sprawie niniejszej, w dacie kontroli tj. w dniu [...] sierpnia 2005 r. wskazany przepis ustawy nowelizującej nie obowiązywał, naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących obowiązku instalacji w pojeździe tachografu oraz obowiązku posiadania wykresówek nie podlegało karze. Podnieść należy, że przepisy o nakładaniu kar, także administracyjnych, muszą być interpretowane ściśle i w świetle zasady praworządności zawartej w art. 2 Konstytucji RP nie ma możliwości jakiejkolwiek interpretacji rozszerzającej.

Skoro ustawodawca w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym ustanowił kary pieniężne za naruszenie obowiązków wynikających z umowy międzynarodowej, a nie za naruszenie obowiązków wynikających z prawa wspólnotowego tj. prawa ustanowionego przez organy Wspólnoty, to rozszerzająca interpretacja tego przepisu jest nieuprawniona

W tym stanie rzeczy naruszenie obowiązku zainstalowania urządzenia kontrolnego w pojeździe oraz posiadania wykresówki, które to obowiązki wynikały z prawa wspólnotowego - Rozporządzenia Rady (EWG) nie podlegały karze. Nałożenie kary pieniężnej za te naruszenia stanowiło naruszenie prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, w pozostałym zakresie skargę oddalił na podstawie art. 151, o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd na podstawie art. 200 powyższej ustawy.