Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 908/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 21.
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. NSA Anna Apollo (spr.) Protokolant Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 560/15 z udziałem R.G. i A.G. w sprawie ze skargi L.G. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oraz ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie uchyla decyzję Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania L. G. (dalej określanemu jako beneficjent lub skarżący) płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 i ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2010,2011,2012,2013. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Stan sprawy sąd pierwszej instancji przedstawił następująco:

Beneficjent, jako producent rolny podjął w dniu [...] marca 2010 r. 5-cio letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 1 rolnictwo zrównoważone - wariant 1.1 - zrównoważony sposób gospodarowania - na powierzchni 126,17 ha (działki rolne A, B, C, D, E, F, G, H).

Decyzją z [...] lutego 2015r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej określany jako Kierownik ARiMR) odmówił beneficjentowi przyznania płatności na 2014 rok w ramach wnioskowanego Pakietu 1 i ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 121.181,92 zł.

Na skutek odwołania Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji z [...] lipca 2015 r. organ II instancji podał, że podstawowymi wymaganiami, które winien spełnić rolnik ubiegający się o płatności rolnośrodowiskowe, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 – dalej określanego jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe) są wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Natomiast wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia.

Dalej wskazał, że deklarowane przez beneficjenta w latach 2010-2014 uprawy wymienione zostały w załączniku nr 4 do ww. rozporządzenia, jednakże względem ww. działek rolnych nie został spełniony wymóg prawidłowego doboru i następstwa roślin, który oceniony został w kontroli administracyjnej w 5-tym roku użytkowania gruntów ornych. W zakresie kolejności następstwa po sobie roślin od roku 2010-2014r. producent rolny na wszystkich ww. działkach zastosował jedynie maksymalnie 2 grupy roślin w okresie 5-cio letnim uprawy roli tj. na działce rolnej (tabela nr 1 na str. 3 decyzji organu I instancji). Wobec tego suma zmniejszeń w odniesieniu do roku 2014 wyniosła 100 %

Organ odwoławczy przedstawił wyliczenia płatności przyznane za lata 2010-2013 i uznał, że podlega zwrotowi płatność rolnośrodowiskowa przyznana w latach 2011-2013 do ww. działek rolnych w ramach pakietu 1 rolnictwo zrównoważone - wariant 1.1. Zaznaczył, że organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 121.181,92 zł - wraz z odsetkami liczonymi od dnia następującego po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Odnosząc się do argumentacji beneficjenta twierdzącego, że we wnioskach dot. lat 2011 i 2012 popełniono oczywisty błąd nie deklarując wsiewki wskazał, ze decyzje za rok 2011 i 2012 zostały wydane na podstawie deklaracji strony zawartej we wniosku i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności. Rośliny zostały zadeklarowane prawidłowo, warunki przyznania płatności w roku 2011 i 2012 zostały spełnione i na tej podstawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzje przyznające płatność. Wówczas organ nie mógł wykryć nieprawidłowego doboru roślin i ich następstwa. A skoro obowiązkiem beneficjenta było zadeklarowanie rośliny w plonie głównym zgodnie ze stanem faktycznym, to późniejsze oświadczenie doradcy rolnośrodowiskowego z [...] listopada 2014 r. o zmianie w 2011 r. planu rolnośrodowiskowego beneficjenta i wprowadzeniu w uprawie głównej zboża z wsiewką wyki ozimej oraz o omyłkowym nieuwzględnieniu tej zmiany we wniosku, nie zasługiwało na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie ar 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz.1302, dalej określanej skrótem P.p.s.a ) uchylił decyzję organu odwoławczego. Uwzględnił, podniesiony w skardze, zarzut naruszenia przez organ art. art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz..173 ze zm., dalej określanej jako ustawa o PROW) w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2096 ze zm., dalej określanej skrótem K.p.a.), poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie doradcy rolnośrodowiskowego z [...] listopada 2014r., w którym wskazuje on na okoliczność rzeczywistego wypełnienia przez skarżącego zobowiązania rolnośrodowiskowego. W związku z tym organ powinien podjąć inne działania dowodowe (art. 75 § 1 K.p.a.), które mogłyby prowadzić do wyjaśnienia okoliczności wskazywanych przez skarżącego. Za kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy uznał przesłuchanie w charakterze świadka doradcy rolnośrodowiskowego i porównanie jego zeznania z dokumentami przedstawionymi przez skarżącego. Dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny, z poszanowaniem reguł określonych przepisami K.p.a., pozwoli na subsumpcje przepisów prawa materialnego, które były powoływane w zaskarżonej decyzji i samej skardze.

Sąd pierwszej instancji wskazał także na art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zgodnie z którym wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.

Skarżący twierdził, że wypełnił zobowiązanie rolnośrodowiskowe zgodnie z własną deklaracją zawartą we wniosku i z przepisami prawa. Błąd dotyczył jedynie wypełnienia treści wniosku, a nie zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zatem organ winien był przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczności wyjaśnienia przyczyn i skutków rozbieżności, które są następstwem wadliwego wypełnienia wniosku a rzeczywistym stanem rzeczy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Dyrektor Warmińsko Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie.

Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie w zaskarżonym wyroku, iż decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie z naruszeniem art. 21 ustawy o PROW w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. polegającym na niepełnym i nie wyczerpującym rozpatrzeniu zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, poprzez zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka doradcę rolnośrodowiskowego i brak właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, podczas gdy organ w treści decyzji odniósł się do wszystkich zebranych w sprawie dowodów w tym do oświadczenia złożonego przez doradcę rolnośrodowiskowego, a ponadto brak jest przesłanek do przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania doradcy wobec braku takiego wniosku ze strony beneficjenta, a brak jest przesłanek do przeprowadzania takiego dowodu z urzędu.

W oparciu o tak sformułowany zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi (art. 188 P.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi skarżącego beneficjenta. Nadto wniósł o zasadzenie kosztów postępowania.

Argumenty na poparcie zarzutu skargi kasacyjnej przytoczył w jej uzasadnieniu.

Podkreślił, że beneficjent na potwierdzenie podnoszonych przez siebie okoliczności przedłożył m.in. oświadczenie doradcy rolnośrodowiskowego. Organ skonfrontował to oświadczenie z oświadczeniami beneficjenta w składanych wnioskach o płatności. Ustalenia te skutkowały uznaniem, że oświadczenie beneficjenta - jako prowadzącego gospodarstwo oraz faktycznie wiedzącego jakie uprawy miał na poszczególnych działkach w pełni odzwierciedla faktyczny stan działek. Ewentualne przesłuchanie w/w osoby jako świadka co najwyżej doprowadziłoby do uzyskania w formie protokołu treści zawartych w złożonym oświadczeniu.

W piśmie z [...] października 2016 r. beneficjent wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

Po wniesieniu skargi kasacyjnej zmarł beneficjent. W jego miejsce do postępowania przez Naczelnym Sądem Administracyjnym wstąpili jego spadkobiercy R. G. i L. G.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Z kolei skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub/i naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.). Zatem przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 P.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić sąd pierwszej instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2014 r., , LEX nr 1658243). Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 P.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał także, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r., II GSK 16/13, LEX nr 1551417; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13, LEX nr 1658172).

Kierując się zatem wskazaniami wynikającymi z powołanej uchwały z 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, biorąc pod uwagę także argumentacje przytoczoną w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Dyrektor Warmińsko — Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR sformułował w petitum skargi zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie w zaskarżonym wyroku, iż decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie z naruszeniem art. 21 ust. 2 ustawy o PROW w związku z art. 80 K.p.a. polegającym na niepełnym i nie wyczerpującym rozpatrzeniu zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, poprzez zaniechanie przesłuchania w charakterze świadka doradcy rolnośrodowiskowego i brak właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

Przypadek kwalifikujący się do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. zachodzi wówczas gdy zostanie wykazane, że może zachodzić związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem przepisów proceduralnych a treścią rozstrzygnięcia, tj. wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik rozstrzygnięcia mógłby być inny, a stwierdzone uchybienia były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia. Stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania strona wnosząca skargę kasacyjną oprócz wskazania, w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnych przepisów postępowania, ma również obowiązek wykazać istotny wpływ wskazanego uchybienia na wynik sprawy.

Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, W - wa 2004 r., s. 305).

W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej wskazał, w jaki sposób nie doszło, w jego ocenie, do naruszenia przepisów regulujących postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Wskazał również, iż w treści decyzji odniósł się do oświadczenia doradcy rolnośrodowiskowego. Przesłuchanie go w charakterze świadka na okoliczność zmian w planie rolnośrodowiskowym i sposobu wypełnienia wniosków nie wniesie nic nowego do sprawy.

Podkreślił także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że wnioski o płatność składane są przez strony postępowań, zakreślają one przedmiot postępowania. Wniosek jest na tyle doniosły, że organ administracji nie może wykraczać poza zakres wniosku. Nie może tym samym w żaden sposób korygować danych zawartych we wniosku. To na skarżącym ciążył obowiązek prawidłowego wypełnienia wniosku zgodnie ze stanem faktycznym na działkach.

Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Proces ten obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów, kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania przez pryzmat przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie do uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" z 2010 r., nr 5-6, s. 267 i nast.).

Zgodnie z art. 21 ust.2 pkt 2 – 4 ustawy PROW organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udzielić stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, z wyłączeniem art. 81 K.p.a. Ponadto, zgodnie z art. 21 ust. 3 powołanej ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane przedstawiać dowody oraz udzielić wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W toku postępowania beneficjent złożył oświadczenie doradcy podatkowego, zmieniony plan rolnośrodowiskowy oraz rejestr działań agrotechnicznych. Rozważyły także treść i skutki wynikające z oświadczenia doradcy rolnośrodowiskowego. Świadczy o tym np. fragment uzasadnienia organu pierwszej instancji: "W ocenie Kierownika nie zwalnia z odpowiedzialności wnioskodawcy wypełnienie wniosku przez doradcę rolnośrodowiskowego, który popełnił błąd. Wnioskodawca składając wniosek potwierdza znajomość zasad przyznawania płatności i pod groźbą odpowiedzialności karnej składa wymagane oświadczenia jako zgodne ze stanem faktycznym. Przy wypełnianiu wniosku każdy wnioskodawca powinien zachować szczególną staranność, a w razie potrzeby zasięgnąć porady w instytucjach wspierających rolników, czy wystąpić o udzielenie stosownych informacji przez pracowników Agencji. Trzeba zatem pamiętać, że to na wnioskodawcy, ciąży odpowiedzialność za prawidłowość złożonego wniosku".

"Podobnie organ odwoławczy zauważył, że "skarżący nie odzwierciedlił wprowadzonych zmian w planie działalności rolnośrodowiskowej, we wnioskach o płatność w roku 2011, 2012, 2013 ani 2014. Wobec powyższego, należy w ocenie organu odwoławczego odmówić mocy dowodowej dokumentacji dostarczonej przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego tj. "planowi działalności rolno środowiskowej" z [...] kwietnia 2011 r., rejestrowi działań agrotechnicznych oraz oświadczeniu doradcy rolnośrodowiskowego z [...] listopada 2014 r." "W ocenie organu II instancji nie można domniemywać, czy strona faktycznie użytkowała swoje grunty rolne zgodnie z zapisami w planie działalności rolnośrodowiskowej, skoro deklaracja strony z wniosku na rok 2011 i 2012 temu zaprzecza".

Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. jest rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 K.p.a. Stosownie do przepisu art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o PROW , na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez stronę, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę nie można zarzucić organom, że nie ustaliły kto i jaki błąd popełnił i nie oceniły jego wpływu na wynik sprawy. A w konsekwencji, że dopuściły się istotnego naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. W każdym razie nie pominęły, co zdaje się wskazywać sąd pierwszej instancji, ustalonej w sprawie okoliczności, kto faktycznie i jak wypełnił wnioski na lata 2011 i 2012. Trafnie także uznały, że nie był to błąd popełniony przez organ, ani też nie był to, jak zdaje się twierdzić sąd pierwszej instancji, błąd oczywisty. Dotyczył bowiem opisu realizacji warunków pakietowych realizowanego przez beneficjenta zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Jeśli Sąd wywodził z tych ustaleń inne skutki prawne, to winien był to wskazać w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, poprzedzając to stosowną analizą przepisów prawa materialnego, z której mogłoby wynikać, że kwestia błędu w wypełnieniu wniosków dotyczących płatności na lata 2011 i 2012 miała wpływ na ocenę, czy rolnik zrealizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe, czy też nie.

W okolicznościach sprawy sąd pierwszej instancji niezasadnie odstąpił od analizy przepisów prawa materialnego zastosowanych przez organy obu instancji.

Nieprawidłowy okazał się także pogląd sądu pierwszej instancji, że bez wyjaśnienia tych znanych już okoliczności nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy, a przede wszystkim ustalenie, czy skarżący zrealizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe zgodnie z pakietowymi warunkami. W konsekwencji sąd pierwszej instancji niesłusznie uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zatem zasadny okazał się zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze, że sąd pierwszej instancji wobec stwierdzenia konieczności przeprowadzenia dalszego postępowania administracyjnego w kierunku ustalenia zaistnienia przesłanek, których na co już wskazano, nie omówił w zaskarżonym wyroku, uznał za bezprzedmiotowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, doszedł do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 188 P.p.s.a.

Zauważyć bowiem należy, że skarżący w skardze zgłosił między innymi zarzut naruszenia art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nie ponosi ona odpowiedzialności za stwierdzone nieprawidłowości przy sporządzaniu wniosku. Nie był w stanie ich wykryć. Potrzeba oceny przez sąd pierwszej instancji zasadności tego, jak również innych zarzutów stawianych kontrolowanej decyzji, uzasadniała uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku (art. 185 § 1 P.p.s.a.).

Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zgodnie z tym przepisem "W przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części". Skład orzekający doszedł do przekonania, że taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Uznał bowiem, że następcy prawni beneficjenta nie powinno ponosić odpowiedzialności za wynik postępowania kasacyjnego w sytuacji, gdy uchyleniu podlegał wyrok WSA uwzględniający skargę z powodów innych, niż w niej wskazane.