Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 435/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,b,c; art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Marcin Miemiec Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze. zm.); art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. nr 98, poz. 634 ze zm.); art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 4 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.); § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.) zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym; Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z/s w S. z dnia [...] r. (nr [...]) o przyznaniu Z. D. (dalej skarżący) płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za rok 2011.

Rozstrzygnięcie podjęto w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w M. z/s w S. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. W sekcji VII wniosku: Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku skarżący zadeklarował, z uwzględnieniem zmiany z dnia [...] r., 99 działek ewidencyjnych położonych w woj. D. Natomiast w sekcji VIII: Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych skarżący wskazał 33 działki rolne, na których zadeklarował realizację:

-Pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone, wariant 1.1 - Zrównoważony system gospodarowania - [...]ha,

-Pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach - [...] ha,

-Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - [...] ha, wariant 5.6 półnaturalne łąki wilgotne - [...]ha, wariant półnaturalne łąki świeże - [...]ha.

-Pakietu 8 - Ochrona gleb i wód, wariant 8.2.1 - Międzyplon ozimy - [...]ha.

Na jednym formularzu wniosku skarżący ubiegała się o płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, pomoc finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oraz płatności rolnośrodowiskowe (PROW 2007-2013).

Kontrola administracyjna powyższego wniosku wykazała, że wniosek o płatności do gruntów rolnych za rok 2011 na działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] (działka rolna Z) złożył także inny producent rolny. W tej sytuacji w dniu [...] r. wystosowano do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień.

W odpowiedzi skarżący w dniu [...]r. złożył pisemne wyjaśnienia, że wskazane w wezwaniu grunty były przez niego użytkowane na dzień [...] r. Z kolei w oświadczeniu z dnia [...] r. drugiej strony konfliktu kontroli krzyżowej -Administratora Administracji Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa we W. wskazano, że sporne działki są przez AZWRSP wykorzystywane jako ugór zielony na powierzchni [...] ha. AZWRSP zleciła wykoszenie tych działek, a usługa została wykonana.

W piśmie z dnia [...] r. skarżący wyjaśnił, że działkę rolną Z przez wiele lat dzierżawił od Agencji Nieruchomości Rolnych. W roku 2011 również ją uprawiał i obsiał mimo, że nie miał umowy dzierżawy, mając nadzieję na ponowne wydzierżawienie. Ponadto oświadczył, że w czerwcu 2011 r. zaprzestał użytkowania tego gruntu z powodu interwencji ANR, jednakże nie wycofał go z wniosku z uwagi na poniesione koszty.

Z znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej sporządzonej przy udziale pracowników BP ARiMR w M. oraz skarżącego z dnia [...] r. wynika, że skarżący wyjaśnił, że sporną działkę Z przestał użytkować w czerwcu 2011 r. Jednocześnie oświadczył, że skoro pisma jakie kierował i otrzymywał w tej sprawie dotyczyły jedynie sprawy obszarowej, może nadal złożyć wycofanie działki Z z programu rolnośrodowiskowego. W tym samym dniu skarżący złożył formularz wycofania części wniosku, w którym zrezygnował z płatności rolnośrodowiskowj w ramach wariantów 8.2.1 i 1.1 na działce Z o powierzchni [...]ha.

W tym stanie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M., decyzją z dnia [...] r. ( nr [...]), przyznał skarżącemu płatność do powierzchni wnioskowanej w ramach wariantów 5.1, 5.6, 5.7 i 3.1.2, natomiast ze względu na całkowite wykluczenie działki rolnej Z, na której zadeklarowano realizację wariantów 8.2.1 i 1.1 pomoc w ramach pakietu 8 odmówiono, a płatność w ramach pakietu 1 pomniejszono o dwukrotność wykrytej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że odmowa płatności w ramach pakietu 8 i redukcja w ramach pakietu 1 nastąpiły na podstawie art. 58 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.).

Zgodnie z nim, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Jeśli różnica ta przekracza 20 %, rolnika wyklucza się z pomocy w danym roku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał stan faktyczny zaistniały w sprawie oraz wyjaśnił, że nie uwzględnił złożonego w dniu [...] r. wycofania części wniosku, gdyż wycofanie to zostało złożone po powiadomieniu rolnika o nieprawidłowościach stwierdzonych we wniosku.

W odwołaniu zakwestionowano fakt nie uwzględnienia wycofania działki Z. Wskazano, że skarżący miał prawo złożyć wycofanie wniosku ponieważ wezwanie dotyczyło innej sprawy, która ostatecznie została rozstrzygnięta na jego korzyść. Ponadto z własnej woli złożył pismo wyjaśniające, które można potraktować jako wycofanie działki rolnej Z z płatności rolnośrodowiskowej.

Po rozpoznania odwołania, jak już wskazano, zaskarżoną decyzją organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając, że wydana została w sposób prawidłowy, że prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy oraz w prawidłowy sposób zastosowano obowiązujące przepisy prawa.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu prawnego podkreślił organ, że dokonana redukcja płatności w ramach pakietów 1 i 8 nastąpiła w wyniku wykluczenia działki rolnej oznaczonej literą Z o powierzchni [...] ha. Wycofania bowiem tych gruntów z programu rolnośrodowiskowego dokonanego w dniu [...] r. nie można, zdaniem organu, uznać za skuteczne, bowiem rolnik został wezwaniem z dnia [...] r. poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku. W tym zakresie organ wskazał na art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., zgodnie z którym wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie (ust. 1), natomiast jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 2). Wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku (ust. 3).

Dalej w uzasadnieniu wskazano, że powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek producent deklaruje z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych, tym samym na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym. Ponadto składając wniosek o przyznanie płatności skarżący zobowiązał się m.in. do poinformowania Agencji: o każdym fakcie, który ma wpływ na nienależne lub nadmierne przyznawanie płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności; o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.

Mimo tego zobowiązania skarżący nie poinformował niezwłocznie organów Agencji o zaprzestaniu użytkowania części gruntów rolnych, co nastąpiło w czerwcu 2011 r.

Podniesiono dodatkowo w uzasadnieniu, że kryteria dostępu do pomocy w ramach płatności bezpośrednich i płatności rolnośrodowiskowych są odmienne. Dla płatności bezpośrednich stan posiadania gruntów rolnych uprawniający rolnika do otrzymania płatności badany jest na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek. Natomiast dla płatności rolnośrodowiskowych, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi jeżeli min.; realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych; spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Wskazuje to, że stan posiadania tych gruntów musi być ciągły i nieprzerwany w okresie 5 lat. W razie nie spełnienia tego warunku rolnik zobowiązany jest niezwłocznie poinformować organy ARiMR o utracie prawa posiadania zgodnie z pouczeniem zawartym we wniosku (§ 29 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego).

Tymczasem skarżący zwlekał z wycofaniem działki do kwietnia 2012 r. pomimo, że jak oświadczył w piśmie z dnia [...] r. zaprzestał użytkować grunt w czerwcu 2011 r. Ponadto utrata posiadania gruntów, na których rolnik zadeklarował realizację programu rolnośrodowiskowego, uniemożliwia mu wykonywanie zdań przewidzianych w załączniku nr 3 rozporządzenia rolnosrodowiskowego dla poszczególnych pakietów i wariantów, co jest jednoznaczne z przerwaniem podjętych przez rolnika zobowiązań na tych działkach.

Podniesiono w uzasadnieniu, że bez znaczenia jest także fakt, że wezwanie dotyczyło jedynie sprawy o płatności bezpośrednie, skoro niedopuszczalne jest jednoczesne ubieganie się w danym roku o płatności rolnośrodowiskowe i bezpośrednie przez dwóch różnych producentów rolnych. Wezwanie wystosowane do skarżącego zawierało informację, że działki ewidencyjne składające się na działkę rolną Z zostały zadeklarowane we wniosku przez innego producenta i nie jest istotne, że wnioskiem tym był wniosek o płatności bezpośrednie, tym bardziej, iż producenci rolni składają wspólny wniosek o płatności tak dla działek zgłoszonych do płatności bezpośrednich jak i rolnośrodowiskowych, natomiast rolnik ubiegając się o tą pomoc zobligowany jest znać zasady przyznawania wszelkich płatności o jakie wnioskuje.

W tym stanie, zdaniem organu odwoławczego, uwzględniając fakt, że skarżący został powiadomiony o nieprawidłowościach we wniosku złożonym w dniu [...] r., słuszne było nie uwzględnienie wycofania części wniosku złożonego w dniu [...]r. Ponadto zasadne było przyjęcie, że różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wniosku dla wariantu 1.1 skutkuje pomniejszeniem płatności o podwójną wykrytą różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku a stwierdzonym w wyniku kontroli, a w przypadku wariantu 8.2.1 skutkuje całkowitą odmową płatności.

Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 5 zdanie 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy.

Zdaniem organu, wprawdzie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji powołał się na art. 58 rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., który ma zastosowanie do płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, jednakże z uwagi na analogiczne brzmienie obu regulacji omyłka ta nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, skarżący wniósł o jego uchylenie w części dotyczącej naliczenia sankcji powierzchniowej ze względu na całkowite wykluczenie działki rolnej Z, dla której zadeklarowano realizacje wariantów 8.2.1 i 1.1. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: brak spójności i logiczności; niejasną interpretację art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009; błędne stosowanie § 29 rozporządzenia rolnośrodowiskowego; nieustosunkowanie się do zarzutu dotyczącego uniemożliwienia stronie przez pracowników Biura Powiatowego złożenia wycofania części wniosku, co do której stwierdzono nieprawidłowości; niewłaściwy zarzut dotyczący spełnienia wymogów zawartych w załączniki nr 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego; błędy proceduralne polegające na: wydaniu decyzji organu II instancji z uchybieniem terminu przewidzianego w k.p.a., odmowie przyjęcia pisma wycofującego przez pracowników BP, wysłaniu wezwania, które dotyczyło jedynie sprawy oznaczonej nr [...].

Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że chciał złożyć w ramach sprawy rolnośrodowiskowej wycofanie działki Z, jednakże pracownik BP nie wyraził na to zgody argumentując, że po wystosowaniu do rolnika wezwania nie może on złożyć wycofania. Zakomunikował jednak pracownikowi Agencji, że nie posieje poplonu, oraz że zamierza wycofać sporny grunt, co nastąpiło przed 30 września. Podniósł, że skoro wyjaśnił nieprawidłowości wskazane w wezwaniu z dnia [...] r. na swoją korzyść, to powinien mieć prawo wycofać działkę Z z płatności rolnośrodowiskowych.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. podtrzymał swoją argumentację i stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podkreślił, że w niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma regulacja zawarta w art. 25 ust. 2 rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., zgodnie z którym jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości.

Podniósł, że zgodnie z pouczeniem zawartym na ostatniej stronie wniosku rolnik ma obowiązek do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o zmianach posiadania w zadeklarowanych przez siebie gruntach rolnych

Podniesiono w odpowiedzi, że niezrozumiały jest zarzut strony o błędnym wskazaniu nie spełnienia wymogów zawartych w załączniku nr 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Bowiem, skoro skarżący utracił posiadanie gruntów na których zadeklarował realizację programu rolnośrodowiskowego, to uniemożliwiło mu to jednocześnie wykonywanie zdań przewidzianych w załączniku nr 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego dla poszczególnych pakietów i wariantów, co jest jednoznaczne z przerwaniem podjętych przez rolnika zobowiązań na tych działkach.

Odnośnie naruszenia terminu przewidzianego w k.p.a., podniesiono w odpowiedzi, że termin rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanych w ramach działań wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich jest uregulowany w ustawie z dnia 7 marca 2007 r., art. 21 ust. 4 pkt 1 tej ustawy stanowi lex specialis do kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z nim, odwołanie od decyzji w sprawie przyznania pomocy rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania. Ponadto na nie załatwienie sprawy w terminie, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, skarżący nie skorzystał z tego uprawnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy rolne.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

W świetle przedstawionych powyżej przesłanek stwierdzenia legalności rozstrzygnięć administracyjnych, uznać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie odpowiada prawu.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z/s w S. z dnia [...] r. o przyznaniu skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za rok 2011.

W decyzji z dnia [...] r. organ przyznał skarżącemu płatność do powierzchni wnioskowanej w ramach wariantów 5.1, 5.6, 5.7 i 3.1.2, natomiast ze względu na całkowite wykluczenie działki rolnej Z, pomoc w ramach pakietu 8 odmówiono, a płatność w ramach pakietu 1 pomniejszono o dwukrotność wykrytej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną. Wskazano w uzasadnieniu, że odmowa płatności w ramach pakietu 8 i redukcja w ramach pakietu 1 nastąpiły na podstawie art. 58 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE Nr L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.).

Zgodnie z nim, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha lecz nie więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Jeśli różnica ta przekracza 20 %, rolnika wyklucza się z pomocy w danym roku. Jako uzasadnienie sankcji organ wskazał nie uwzględnienie złożonego w dniu [...] r. wycofania części wniosku, gdyż wycofanie to zostało złożone po powiadomieniu producenta o nieprawidłowościach stwierdzonych we wniosku.

W uzasadnieniu decyzji drugoinstancjnej organ Agencji podniósł, że dokonana redukcja płatności w ramach pakietów 1 i 8 nastąpiła w wyniku zasadnego wykluczenia działki rolnej oznaczonej literą Z. Wycofania bowiem tych gruntów z programu rolnośrodowiskowego dokonanego w dniu [...] r. nie można uznać za skuteczne, bowiem rolnik został wezwaniem z dnia [...] r. poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku. Natomiast zgodnie z art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie (ust. 1), natomiast jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 2). Wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku (ust. 3).

W konsekwencji, zdaniem organu, zostawanie znajduje w sprawie art. 16 ust. 5 zdanie 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., zgodnie z którym jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Wprawdzie organ I instancji powołał się na art. 58 rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009, jednakże – zdaniem organu - z uwagi na analogiczne brzmienie obu regulacji omyłka ta nie miała wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Skarżący natomiast wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej naliczenia sankcji powierzchniowej ze względu na całkowite wykluczenie działki rolnej Z. dla której zadeklarowano realizacje wariantów 8.2.1 i 1.1, argumentując, że mógł skutecznie wycofać tą działkę z płatności.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie - w konsekwencji nie uznania wycofania działki rolnej Z z wniosku o płatności - jest kwestia zastosowania sankcji w postaci odmowy płatności w ramach pakietu 8 oraz pomniejszenia płatność w ramach pakietu 1 o dwukrotność wykrytej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną.

Nie ulega wątpliwości, że [...] r. skarżący złożył formularz wycofania części wniosku, w którym zrezygnował z płatności rolnośrodowiskowj w ramach wariantów 8.2.1 i 1.1 na działce Z o powierzchni [...] ha. Tego rodzaju czynność skarżącego nie pozostaje niewątpliwie bez znaczenia dla pomocy w ramach płatności rolnośrodowiskowej

Jak zasadnie wskazał organ Agencji, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym), płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi jeżeli min.; realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe; spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów. Natomiast utrata posiadania gruntów, na których rolnik zadeklarował realizację tego programu uniemożliwia mu wykonywanie zdań przewidzianych w dla poszczególnych pakietów i wariantów, co jest jednoznaczne z przerwaniem podjętych przez rolnika zobowiązań na tych działkach i rodzi określone konsekwencje.

Sporną w sprawie jest nie ta okoliczność, ale kwestia zastosowania sankcji przez organ Agencji przewidzianych w art. 16 ust. 5 zdanie 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie odniesieniu do procedur kontroli oraz zasad wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L. 2011.25.8 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy.

Zastosowanie w sprawie powyżej wskazanych sankcji nastąpiło w konsekwencji uznania przez organ Agencji wycofania wniosku odnośnie przedmiotowej działki po powiadomieniu przez organ Agencji o nieprawidłowościach we wniosku. Wystąpienia więc w sprawie sytuacji wskazanej w art. 25 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Zgodnie art. 25 rozporządzenia, wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie (ust. 1). Natomiast jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości (ust. 2). Wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że wnioskodawca znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub części przedmiotowego wniosku (ust. 3).

Istotną kwestią w przedmiotowe sprawie jest w tej sytuacji ustalenie, czy w sprawie nastąpiło uprzednie, przed wycofaniem części wnioski, powiadomienie skarżącego o nieprawidłowościach we wniosku w przedmiocie płatności rolnośrodowidkowych.

Jak wynika z akt sprawy, organ Agencji pismem z dnia [...] r. wystosował do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień odnoście przedmiotowej działki rolnej Z. W piśmie tym wezwał organ skarżącego do złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości wykrytych w sprawie o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Wskazano w nim, że powierzchnia deklarowana przez wszystkich rolników (o płatność ubiegał się także inny rolnik) ubiegających się o jednolitą płatność obszarową na wskazanych działkach - oznaczonych symbolem działka rolna Z - jest większa od maksymalnego kwalifikowanego obszaru.

Z treści powyższego wezwania wynika jednoznacznie, że idzie o nieprawidłowości w zakresie płatności obszarowej - jednolitej płatności obszarowej (JPO). I tak też jej rozumiał skarżący, jak wynika z jego wyjaśnień, zawartych w pismach: odwołaniu, skardze, a także złożonych na rozprawie.

Nie można podzielić stanowiska organu, że skoro skarżący wniósł wspólny wniosek o płatności dla działek zgłoszonych do płatności bezpośrednich jak i rolnośrodowiskowych, że skoro rolnik ubiegając się o tą pomoc zobligowany jest znać zasady przyznawania wszelkich płatności o jakie wnioskuje, to wskazane wezwanie obejmowała nieprawidłowości w zakresie wszystkich form pomocy, bez ich wyartykułowania, w tym rolnośrodowiskowe.

Jak stwierdził sam organ w zaskarżonej decyzji, płatności bezpośrednie i płatności rolnosrodowiskowe są odrębnymi formami wsparcia rolników. Odmienne są kryteria dostępu dla tych płatności i zasady ich przyznawania. W tym stanie, mając na względzie konsekwencję wykrycia nieprawidłowości dla zastosowania określonych sankcji, nie można uznać, że nie jest istotny zakres powiadomienia o tych nieprawidłowościach z uwzględnieniem zróżnicowania form płatności. Wezwanie winno wskazywać na tylko zakres nieprawidłowości, jej rodzaj (na czym polega), jakiej działki dotyczy, ale także jakiej formy płatności rolnej dotyczy, zwłaszcza w sytuacji gdy rolnik wnosi o przyznanie kilka ich odrębnych postaci.

Niewątpliwie składając wniosek o płatności, skarżący zobowiązał się do informowania o każdym fakcie mającym wpływa na tą pomoc. W sprawie nie idzie jednak o ocenę spełnienia tego zobowiązanie, ale o wyjaśnienie czy wykonał to zobowiązanie skarżący przez wezwaniem organu do usunięcie nieprawidłowości we wniosku.

Zdaniem Sądu, mając na względzie treść wezwania z dnia [...] r., nie można uznać jak chce organ Agencji, że obejmowało ono nieprawidłowości w zakresie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r., a więc że mamy do czynienia z sytuacją opisaną w art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 – wycofania części wniosku o płatności po uprzednim skutecznym wezwaniu organu do usunięcia nieprawidłowości. A tym samym przyjąć, jak to uczynił organ Agencji, że w konsekwencji tego wezwania zaistniała sytuacja umożliwiająca zastosowanie z tego tytułu sankcji, o których mowa w art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/20011.

Tego rodzaju nieprawidłowość organu Agencji niewątpliwie uniemożliwia ocenę rozstrzygnięcia w przedmiocie zakresu i wysokości należnej skarżącemu płatności rolnosrodowiskowej, dlatego uchylono zaskarżoną decyzję. Bez istotnego znaczenia pozostaje w tej sytuacji podniesiona kwesta wymogów wskazanych w załączniku nr 3 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jak i naruszenia terminu przewidzianego w k.p.a.

W toku dalszego postępowania, organ Agencji rozstrzygając kwestię płatności rolnośrodowiskowej, nie może powołać się na przedmiotowe wezwanie, jako uzasadnienie zastosowania sankcji z powodu, że odnosiło się ona także do nieprawidłowości w zakresie płatności rolnośrodowiskowej.

W tym stanie, uznać należy, że badana decyzja nie odpowiada prawu, zawiera naruszenia przepisów mających istotnych wpływ na wynika sprawy, dlatego podlegają uchyleniu na mocy art.145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w pkt II wyroku znajduje wsparcie w art. 152 tej ustawy.