Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 849/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c w zw. z  art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6  ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz A. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania A. H., decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. H. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości D., woj. [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem za dnia [...] sierpnia 2005 r. A. H. wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jej ojca F. H. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w miejscowości D., woj. [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. odmówił A.H. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez F. H. nieruchomości poza obecnymi granicami RP w miejscowości D., woj. [...]. W uzasadnieniu organ wojewódzki wskazał, że w przedmiotowej sprawie 20% wartości nieruchomości pozostawionej w postaci działki budowlanej o pow. [...] m2 wynosi [...] zł natomiast wartość nabytego prawa własności działki budowlanej w ramach częściowej realizacji prawa do rekompensaty wynosi [...] zł. Zatem w świetle powyższych faktów oraz przepisów prawa organ wojewódzki stwierdził, że wnioskodawczyni uzyskała już rekompensatę znacznie przekraczającą 20% wartości pozostawionej nieruchomości gruntowej. Jednocześnie organ ustalił, że strona nie udowodniła powierzchni nieruchomości budynkowych pozostawionych w D., tj. domu mieszkalnego, drewutni, lodowni, ustępu, co uniemożliwia wycenę tych składników nieruchomości, a tym samym określenie ich wartości.

Od powyższej decyzji A. H. wniosła odwołanie, uzupełnione pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie wartość nieruchomości pozostawionej w miejscowości D., woj. [...] została określona przez rzeczoznawcę majątkowego A. D. w operacie szacunkowym z dnia [...] kwietnia 2010 r. na kwotę [...] zł. Jednakże kwota ta została przez organ wojewódzki obniżona o określone kwoty: [...] zł - wartość budynku mieszkalnego, [...] zł - wartość szopy, [...] zł - wartość ustępu, [...] zł - wartość ogrodzenia. Tym samym jako wartość pozostawionej nieruchomości przyjęto kwotę [...] zł stanowiącą wartość działki budowlanej o powierzchni [...] m2.

Minister podał, że obniżenia dokonano z uwagi na to, iż strona nie udowodniła powierzchni części składowych gruntu. Organ odwoławczy poddając wnikliwej analizie zebrany materiał dowodowy ustalił, że w aktach sprawy nie znajdują się dowody określające powierzchnię nieruchomości budynkowych. Nie można uznać, w ocenie Ministra Skarbu Państwa, za spełniające wymagania ustawowe, zeznania dwóch świadków dostarczone w postępowaniu przed organem odwoławczym: R. T. i L. M. Po pierwsze nie zostały one złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, po drugie, z oświadczeń tych, nie wynika jaka była powierzchnia zabudowań położonych na gruncie stanowiącym własność F. H.

Zdaniem Ministra, nie można uznać za udowodnienie powierzchni nieruchomości budynkowych twierdzeniem świadka L. M., że "trudno mi określić dokładną wielkość kubaturową posesji, ale sprowadza się ona z grubsza do czworokąta o długości boku [...] m i do wysokości [...] m." Świadek R. T. w ogóle zaś nie złożył zeznania odnośnie powierzchni części składowych bowiem odniósł się w swoim oświadczeniu tylko do dokumentu sporządzonego przez samą stronę - protokołu spisanego z A. H. w dniu [...] listopada 1980 r. określającego m.in. zakres składnika budowlanego, jego wymiary i wiek budowy, będącego podstawą sporządzenia w grudniu 1993 r. operatu szacunkowego.

Organ odwoławczy zaznaczył, że ustawodawca jako zasadę przyjmuje udowodnienie spełnienia przesłanek potwierdzenia prawa do rekompensaty za pomocą dokumentów urzędowych, o czym świadczy wyraźne i nie budzące wątpliwości brzmienie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) powoływanej dalej jako: "ustawa zabużańska". Dopiero w przypadku braku dokumentów urzędowych, jest możliwe udowodnienie wyżej wymienionych okoliczności za pomocą oświadczeń dwóch świadków. Ze względu jednak na wyjątkowość tej formy dowodzenia oświadczenia dwóch świadków powinny być złożone w odpowiedniej formie i ściśle odpowiadać wymogom wskazanym przez art. 6 ust. 5, tj. muszą być złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem.

Zdaniem Ministra, oświadczenia dołączone przez skarżącą w postępowaniu odwoławczym nie spełniają wymagań ustawowych, w związku z czym nie mogą być uznane za dowód w sprawie.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 3 oraz art. 13 ustawy zabużańskiej prawo do rekompensaty przysługuje także osobie (oraz jej spadkobiercom), która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, jednak wysokość zaliczonej kwoty oraz wysokość świadczenia pieniężnego, tj. 20 % wartości pozostawionych nieruchomości pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali.

Art. 12 ust. 1 ustawy zabużańskiej wskazuje, w jaki sposób jest szacowana wartość prawa własności nieruchomości nabytej przez stronę postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty lub jej poprzedników prawnych, na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty. Zasadą jest określenie wartości nabytego prawa własności według stanu na dzień nabycia oraz według cen albo kosztów odtworzenia na dzień sporządzenia wyceny.

Zdaniem Ministra, w przedmiotowej sprawie organ wojewódzki w sposób prawidłowy dokonał wyliczenia kwoty rekompensaty. Najpierw, bowiem zgodnie z art. 13 ust. 2 zd. 2 ustawy, ustala się wartość świadczenia pieniężnego w wysokości 20 % wartości pozostawionych nieruchomości. Jednak w przypadku, o którym mowa w art. 6 ust. 3, wysokość świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 2, organ pomniejsza o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, przez osoby, o których mowa w art. 2 lub art. 3.

Organ odwoławczy zaznaczył, że prawo do rekompensaty przysługuje tylko wówczas, gdy od obliczonych zgodnie z art. 13 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy 20 % zwaloryzowanej wartości nieruchomości pozostawionej odjęto zwaloryzowaną wartość nabytego od Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości, w wyniku czego otrzymano wartość dodatnią.

Minister wskazał, że w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości przyznania rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w kwocie wyższej ponad tę określoną przez ustawodawcę (tj. 20 % wartości nieruchomości pozostawionej) w art. 13 ustawy zabużańskiej, a więc w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.

Organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie 20% wartości nieruchomości pozostawionej w postaci działki budowlanej o powierzchni [...] m2 wynosi [...] zł, natomiast wartość nabytego w ramach częściowej realizacji prawa do rekompensaty, prawa własności działki budowlanej oszacowanej zgodnie z art. 12 ustawy według stanu na dzień nabycia i cen z dnia sporządzenia operatu szacunkowego określono na kwotę [...] zł.

Wobec powyższego Minister stwierdził, że A. H. uzyskała już rekompensatę znacznie przekraczającą 20 % wartości pozostawionej nieruchomości gruntowej. Organ wojewódzki prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosował przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia.

Od decyzji Ministra Skarbu Państwa A. H. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że w postępowaniu przed Wojewodą [...] skarżąca złożyła m.in. następujące dokumenty: 1) odpis prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] października 1990 r., sygn. akt [...], potwierdzającego, że F. H. pozostawił w miejscowości D. przy ul. [...] w woj. [...] nieruchomość obejmującą działkę o powierzchni [...] m2 wraz z zabudowaniami takimi jak: parterowy dom mieszkalny składający się z 5 pokoi, kuchni, kryty gontem, drewutnia, lodownia i ustęp drewniany; 2) uwierzytelnioną kopię aktu notarialnego sprzedaży nr [...] z dnia [...] sierpnia 1938 r., potwierdzającą nabycie przez F. H. nieruchomości położonej w miejscowości D., przy ul. [...] składającej się z działki o powierzchni [...] m2 i znajdujących się na niej drewnianego domu mieszkalnego, krytego gontem, drewutni, lodowni, ustępu i ogrodzenia; 3) operat szacunkowy dotyczący wyceny budynku mieszkalnego z zabudowaniami położonego przy ul. [...] w D. z [...] grudnia 1993 r. na kwotę [...] zł; 4) operat szacunkowy określający wartość nieruchomości pozostawionej w D. przy ul. [...] przez F. H. z [...] kwietnia 2010 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. D., który wartość pozostawionej nieruchomości na dzień sporządzenia operatu szacunkowego wycenił na kwotę [...] zł (w tym wartość gruntu – [...] zł).

Zdaniem skarżącej, wszystkie wskazane powyżej dokumenty świadczą o tym, że częściami składowymi nieruchomości był budynek mieszkalny i inne zabudowania. W pierwszym operacie szacunkowym sporządzonym [...] grudnia 1993 r. na zlecenie Urzędu Miejskiego, który wówczas prowadził sprawy związane z przyznaniem skarżącej rekompensaty figurowały dane dotyczące kubatury budynków. Operat ten został uznany przez Urząd Miejski bowiem przyznano skarżącej a conto rekompensaty działkę wycenioną na [...] zł. Kwotę tą odjęto od oszacowanej w operacie wartości domu z zabudowaniami i saldo uznano za podstawę do dalszego procedowania. Skarżąca zauważyła, że również w operacie z [...] kwietnia 2010 r. oszacowana została wartość części składowych nieruchomości. Mając na uwadze fakt, iż do akt sprawy zostały złożone dokumenty potwierdzające istnienie zabudowań na nieruchomości, a także określające ich wartość skarżąca uznała, że nie jest konieczne udowadnianie przedmiotowej okoliczności oświadczeniami dwóch świadków. Pisemne oświadczenia świadków złożyła do akt sprawy na etapie postępowania odwoławczego przed Ministrem Skarbu Państwa mając na uwadze treść uzasadnienia decyzji Wojewody [...].

Skarżąca podniosła, że nie została poinformowana przez organy administracji publicznej o tym, że oświadczenia świadków muszą być złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia co stanowi naruszenie art. 9 k.p.a. mające zasadniczy wpływ na wynik sprawy.

Ustosunkowując się do argumentów Ministra Skarbu Państwa, że z oświadczeń świadków nie wynika jaka była powierzchnia zabudowań położonych na gruncie stanowiącym własność F. H. skarżąca zauważyła, iż świadek L. M. istotnie oświadczyła, że trudno jest jej określić dokładną wielkość kubaturową posesji, ale sprowadza się ona z grubsza do czworokąta o długości boku [...] m i do wysokości [...] m. Zdaniem skarżącej powyższe oświadczenie w zupełności wystarczy do potwierdzenia kubatury budynku. Trudno bowiem wymagać od świadka, aby po tylu latach znał dokładną, tj. co do milimetra, kubaturę budynku. Z zasad doświadczenia życiowego i logicznego myślenia wynika, że nawet gdyby świadek widziała przedmiotowy budynek na chwilę przed składaniem oświadczenia nie byłaby w stanie podać dokładnych jego wymiarów, no chyba że dysponowałaby specjalistyczną wiedzą i sprzętem zaś takie wymagania można stawiać jedynie biegłemu rzeczoznawcy. Co do oświadczenia świadka R.T. skarżąca zauważyła, że potwierdzenie danych zawartych w dokumencie, nawet prywatnym, jest również formą ujawnienia wiedzy, co do faktu.

Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy zabużańskiej do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty należy dołączyć m.in. dowody, które świadczą o rodzaju i powierzchni nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z treścią przywołanego przepisu skarżąca oświadczyła, iż wymóg ten został przez nią spełniony, co nawet pozytywnie ocenił Wojewoda [...] w postanowieniu z [...] listopada 2009 r. Czym innym jest bowiem nieruchomość, a czym innym jej części składowe.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 120/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę stwierdzając, że jak trafnie wskazał Minister Skarbu Państwa, prawo do rekompensaty może być zrealizowane m.in. poprzez wypłacenie świadczenia pieniężnego z Funduszu Rekompensacyjnego. Istotne jest to, że wysokość świadczenia rekompensacyjnego nie odpowiada pełnej wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP, lecz nie może być większa, niż 20% wartości nieruchomości pozostawionej (art. 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy zabużańskiej). W przypadku osób, które na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyły na własność nieruchomość Skarbu Państwa (a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie) wysokość świadczenia pieniężnego pomniejsza się o wartość nabytego prawa własności nieruchomości przez spadkobierców właściciela pozostawionych nieruchomości (art. 13 ust. 3 ustawy).

Z materiału dowodowego niniejszej sprawy wynika, że wartość rynkowa nabytej przez skarżącą w ramach realizacji prawa do rekompensaty nieruchomości wynosi [...] zł (operat szacunkowy działki nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r.) i wyczerpuje, a nawet znacznie przewyższa kwotę stanowiącą 20% wartości mienia pozostawionego, która wynosi [...] zł [([...]zł (wartość działki budowlanej) x 20%)]. W tej sytuacji Wojewoda [...] prawidłowo odmówił A. H. prawa do rekompensaty na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, ponieważ skarżąca w 1994 r. nabyła mienie nieruchome w ramach tzw. prawa do zaliczenia, którego wartość znacznie przewyższa możliwą obecnie do uzyskania wysokość świadczenia pieniężnego.

Od powyższego wyroku A. H. wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w następstwie jej rozpoznania wyrokiem z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2134/11 uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku sąd kasacyjny stwierdził, że skarżąca w postępowaniu administracyjnym przedłożyła dowody m.in. w postaci oświadczenia dwóch świadków, potwierdzających rodzaj i opis mienia pozostawionego poza granicami państwa polskiego przez jej poprzednika prawnego. Oświadczenia takie skarżąca złożyła również do akt sądowych. Złożone dokumenty nie odpowiadały wymaganiom zamieszczonym w przepisie art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej gdyż oświadczenia nie zostały złożone przed notariuszem pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, a jedynie notariusz potwierdził własnoręczność podpisów tych świadków.

Złożenie niepełnych oświadczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym i sądowym wskazywało zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego na to, że skarżąca nie zrozumiała treści pouczenia organu, zatem sąd pierwszej instancji winien był przeprowadzić dowód z przedłożonych dokumentów prywatnych stosownie do art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), a uznając, że nie odpowiadają one wymaganiom z art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej pouczyć stronę o konieczności przedłożenia prawidłowo sporządzonych oświadczeń przed notariuszem.

Jednocześnie sąd kasacyjny zwrócił uwagę, że przepis art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej, odsyłający do przepisu art. 6 ust. 4 nie może być tak rozumiany jak uczyniły to organy i sąd wojewódzki, że jako jedynie miarodajne mogą być brane pod uwagę oświadczenia świadków złożone w warunkach, o których mowa w art. 6 ust. 5 ustawy, gdyż wyliczenie zastosowane w ust. 4, poprzez użycie sformułowania "w szczególności" nie jest wyczerpujące, co tym samym dopuszcza stosowanie innych środków dowodowych dla wykazania, że mają zastosowanie przepisy art. 1 i 3 ust. 2 ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien uwzględnić, iż w sprawie tej prowadzono już uprzednio postępowanie pod rządami poprzednio obowiązujących aktów prawnych i zgromadzone tam dowody podlegają ocenie także w tym postępowaniu pod kątem rodzaju, wielkości i wartości znajdujących się na gruncie budynków. Również winien uwzględnić dane zawarte w akcie notarialnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 1938 r., potwierdzające jakie obiekty budynkowe znajdowały się na gruncie oraz wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] października 1990 r. [...].

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zważyć przy tym należy, iż stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. np S. Hanausek (w:) System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne.

Naczelny Sąd Administracyjny, wypowiadając się w kwestii związania organu administracji publicznej oceną prawną, wyrażoną w orzeczeniu, wskazał m.in., że:

a) związanie organu oceną prawną sądu w rozumieniu art. 30 ustawy o NSA obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego zakończenia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego czyniąca pogląd nieaktualnym (wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129);

b) w rozumieniu art. 30 ustawy o NSA pojęcie organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, obejmuje nie tylko organ załatwiający sprawę, ale także organ współdziałający w procesie decyzyjnym, działający w trybie art. 106 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2001 r., II SA 896/00, ONSA 2002, nr 1, poz. 38);

c) odmowa przez sąd administracyjny zastosowania w sprawie aktu wykonawczego ze względu na jego niezgodność z ustawą stanowi ocenę prawną, o której mowa w art. 30 ustawy o NSA; ocena ta wiąże także organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia (wyrok z dnia 19 listopada 2001 r., FSA 3/01, ONSA 2002, nr 2, poz. 49).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Kolejno, zgodnie z treścią art. 7 k.p.a.: W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według tej zasady organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45).

Powyższa wykładnia, w zestawieniu z wiążącymi wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkowała uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 roku.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis art. 6 ust. 5 ustawy zabużańskiej, odsyłający do przepisu art. 6 ust. 4 nie może być tak rozumiany jak uczyniły to organy, że jako jedynie miarodajne mogą być brane pod uwagę oświadczenia świadków złożone w warunkach, o których mowa w art. 6 ust. 5 ustawy, gdyż wyliczenie zastosowane w ust. 4, poprzez użycie sformułowania "w szczególności" nie jest wyczerpujące, co tym samym dopuszcza stosowanie innych środków dowodowych dla wykazania, że mają zastosowanie przepisy art. 1 i 3 ust. 2 ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę należy uwzględnić, iż w sprawie tej prowadzono już uprzednio postępowanie pod rządami poprzednio obowiązujących aktów prawnych i zgromadzone tam dowody podlegają ocenie także w tym postępowaniu pod kątem rodzaju, wielkości i wartości znajdujących się na gruncie budynków. Również należy uwzględnić dane zawarte w akcie notarialnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 1938 r., potwierdzające, jakie obiekty budynkowe znajdowały się na gruncie oraz wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] października 1990 r. [...].

Organy, zatem winny w pierwszym rzędzie dokonać takiej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodnego, zgodnie z wykładnią wskazaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dopiero po dokonaniu takiej oceny materiału dowodowego, ewentualnie uzupełnionego na wniosek lub z urzędu, wydać decyzję.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 190 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 p.p.s.a.