Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 661/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 5 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Marek Sachajko Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] lutego 2016 roku, nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w związku z wnioskiem J.M. zamieszkałego w [...], zwanego dalej skarżącym, o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Uzasadniając wniosek wskazał na brak dochodu i całkowitą niezdolność do pracy. Ponadto, iż umorzono postępowanie upadłościowe dotyczące prowadzonej firmy. Sąd Wojewódzki w [...] ogłosił niewypłacalność, a Komornik Sądowy w [...] stwierdził brak majątku na pokrycie kosztów egzekucji i umorzył egzekucję.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt. 3 oraz art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych

( tj. Dz. U. z 2015 r. , poz. 121, ze zm.- dalej: u.s.u.s. ) odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie [...] zł, ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...] zł i Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...] zł.

Organ stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki mogące skutkować umorzeniem należności zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż umorzone postępowanie upadłościowe dotyczyło [...], zatem nie dotyczy zaległości z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności w [...], będących przedmiotem postępowania. Skarżący nie pracuje i jest zaliczony do II grupy inwalidzkiej, bez prawa do renty. Z przedłożonego ."Protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego" wynika, iż w utrzymaniu gospodarstwa domowego pomaga córka, która jest właścicielem nieruchomości. Córka pracuje i mieszka na stałe w [...]. W "Oświadczeniu o stanie rodzinnym oraz sytuacji materialnej osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej" z dnia [...].01.2016 r. wskazał, iż ponosi stałe wydatki z tytułu miesięcznych opłat: [...] zł - opłaty eksploatacyjne, [...] zł - koszty związane z leczeniem, jednak pomimo wezwania nie udokumentował żadnych wydatków. Nie współdziałał z Zakładem, bowiem żądane dokumenty nie zostały udostępnione, a uzyskanie ich z urzędu nie było możliwe. Skarżący oświadczył, iż posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków za okres od 2004 r. do 2016 r. w kwocie [...] zł, z tytułu prowadzonej egzekucji za okres od 2004 r. do 2016 r. w kwocie [...] zł, alimentacyjne od 2004 r. - [...] zł miesięcznie. Jednocześnie zaznaczył, że powyższe zobowiązania nie są spłacane. Posiadanie zobowiązań alimentacyjnych w miesięcznej kwocie [...] zł nie zostało przez niego udokumentowane, a dowodów na tę okoliczność nie można było przeprowadzić z urzędu. Skarżący przedłożył "Zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzające stan zaległości" wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], z którego wynika, iż według stanu na dzień [...] stycznia 2008 r. posiada zaległość podatkową w łącznej kwocie [...] zł, natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] poinformował, iż skarżący nie posiada zaległości podatkowych na dzień [...] stycznia 2016 r. Powiatowy Urząd Pracy w [...] poinformował, iż nie jest i nie był zarejestrowany jako bezrobotny, poszukujący pracy. Utrzymuje się z zasiłku stałego z opieki społecznej, aktualnie w wysokości [...] zł miesięcznie. W odniesieniu do zaległości z tytułu prowadzonej egzekucji skarżący przedstawił Zajęcie wierzytelności oraz Zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z dnia [...] listopada 2015 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w sprawie egzekucyjnej [...] prowadzonej skarżącego i dłużnika [...]. Dług wobec [...] dotyczy łącznej kwoty [...] zł. Nadto przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...].03.2014 r. o wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego. W dniu [...].03.2014 r. dokonano wpisu do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych pod numerem [...]. Skarżący nie wskazał na wystąpienie zdarzeń losowych oraz klęsk żywiołowych. Ponadto w toku prowadzonego postępowania wobec należności dochodzonych od zobowiązanego dokonano zajęcia prawa majątkowego z rachunków bankowych [...], [...], [...]. Do rachunków bankowych wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej. W wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową postępowanie przejął Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...]. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na brak praw majątkowych, z których mógłby skutecznie prowadzić egzekucję. Zatem w sprawie obecnie nie toczy się postępowanie egzekucyjne. Jedną z przesłanek oceny czy nastąpiła całkowita nieściągalność jest właśnie wydanie wyżej wymienionego postanowienia, jednak nie jest to jednoznaczne, że wyczerpane zostały wszystkie sposoby odzyskania przez Zakład należności w dłuższym okresie czasu. Skarżący złożył w dniu [...] lutego 2013 r. wniosek o umorzenie należności na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012r., poz. 1551) zwanej ustawą abolicyjną. Decyzja określająca została wydana [...] marca 2014 r., a termin spłaty należności niepodlegającej abolicji został wyznaczony do [...] maj 2015 r.

W dniu [...] lipca 2015 r. wydano decyzję o odmowie umorzenia, ponieważ skarżący nie spełnił warunków. Złożył on odwołanie od decyzji ZUS do sądu w dniu [...] sierpnia 2015 r. i obecnie toczy się postępowanie w tej sprawie w Sądzie Okręgowym, [...] w [...]. Skarżący składał również wnioski o przyznanie układu ratalnego – złożony w dniu [...] sierpnia 2015 r. pozostał bez rozpoznania z uwagi na braki formalne, a złożony [...] września 2015 r. został rozpatrzony pozytywnie. Jednakże z uwagi na odmowę podpisania umowy, układ nie został zawarty. W dniu [...] listopada 2015 r. strona wystąpiła z trzecim wnioskiem o rozłożenie na raty. Do podpisania umowy nie doszło w związku z zakwestionowaniem przez skarżącego sposobu rozpatrzenia sprawy. Po ponownym rozpoznaniu przedmiotowego wniosku Zakład podtrzymał swoje stanowisko i poinformował stronę o możliwości podpisania umowy lub dobrowolnego regulowania należności z tytułu składek. Skarżący nie stawił się w wyznaczonym terminie zatem nie doszło do zawarcia umowy. Ponadto skarżący przedstawił orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS wskazujące, że jest on niezdolny do pracy oraz Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], zgodnie z którym został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, z możliwością wykonywania pracy na stanowisku przystosowanym.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r. skarżący zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Uzasadniając wniosek oświadczył, że sytuacja zdrowotna, materialna, socjalna i prawna nie uległa zmianie. Legitymuje się nowym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W ocenie skarżącego Zakład nie uznał sytuacji zdrowotnej i finansowej w związku z urzędowymi zmianami dotyczącymi jego osoby oraz nie uznał części dowodów. Oświadczył, że jedynym źródłem utrzymania nadal jest zasiłek otrzymywany z opieki społecznej i skarżący nie jest w stanie udokumentować ponoszonych wydatków. Nadal toczą się wobec niego postępowania egzekucyjne prowadzone przez Komorników Sądowych i napływają nowe tytuły egzekucyjne w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący nie posiada majątku, z którego można by skutecznie prowadzić egzekucję. Ponadto działalność gospodarcza została zawieszona w 2009 r. a nie tak jak wskazał Zakład Ubezpieczeń Społecznych w 2011 roku. Odnośnie braku zaległości podatkowej stwierdzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] podniósł, że należności nie zostały uregulowane tylko umorzone.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r., wskazaną we wstępie, organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ szczegółowo odniósł się do zarzutów, podtrzymując stanowisko. Stwierdził m.in., że skarżący nie wykazał okoliczności pozwalających na umorzenie należności pomiędzy braku całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Obowiązek poszukiwania dowodów obarcza także stronę. W CEIDG nie ma zapisu świadczącego, iż zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nastąpiło w 2009 r., co wynika jednak z zaświadczenia wójta gminy. W 2009 r. skarżący dokonał wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych, jednak ponownie zgłosił i wyrejestrował się w 2011 r.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący J.M. wniósł o umorzenie przez organ należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, gdyż uszczuplenie jakichkolwiek środków z otrzymywanego zasiłku pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego, a nadto o wyjaśnienie w jaki sposób od dnia [...] września 2015 r. do dnia [...] maja 2016 r. zadłużenie z tytułu składek wzrosło z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł.

W uzasadnieniu skarżący nadto podniósł, że jeśli nie dojdzie do umorzenia to Skarb Państwa poniesie uszczerbek na pokrycie kosztów w zw. z egzekucją. Skarżący nie może udokumentować kosztów żywności, gdyż kupuje najtańsze jedzenie – od rolników, dołącza rachunki za prąd i wodę. Córka skarżącego również już nie wspomaga skarżącego. Upadłość spółki cywilnej skarżącego miała miejsce w 1993 r., natomiast długi są przedmiotem egzekucji do dnia dzisiejszego. Skarżący otrzymuje nadal tytuły egzekucyjne, ma zajęte rachunki bankowe. Jako inwalida bez perspektyw nie widzi możliwości spłaty zadłużenia. Ze względu na zamieszkiwanie na malutkiej wsi – wyzwaniem są dla niego wyjazdy do ZUS oraz wszelkie formy aktywnego działania czy rehabilitacji. Nie może mieć własnego pojazdu, wiązać się z inną osobą i od lat przyjmuje antydepresanty.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na jej uwzględnienie.

Dokonując w przedmiotowej sprawie oceny legalności działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreślić należy, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek podejmowane przez Zakład na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365) oparte są na uznaniu administracyjnym. W takiej sytuacji organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Uznanie administracyjne nie powinno oznaczać dowolności, czemu służą określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona ocena stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Rozstrzyganie podjęte w ramach uznania wymaga więc od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej: k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), przy podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), a także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Z kolei, ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego – w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że organ naruszył przepisy procesowe - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż nie uwzględnił i nie ocenił prawidłowo wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, czym przekroczył granice uznania administracyjnego.

Zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z uwzględnieniem ust. 2-4. Według ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Analizując powołane powyżej poszczególne przesłanki umorzenia, za zasadne należy uznać stwierdzenie organu, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie podlegał ocenie pod kątem spełnienia przesłanek zawartych w art. 28 ust. 3 pkt. 1, 2, 4, 4b powołanej ustawy. Mieszczące się w ramach uznania administracyjnego jest również stanowisko Zakładu, który mając na uwadze aktualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne i nie stwierdzoną jego bezskuteczność, pomimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej uznał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, tym samym nie ma podstaw do umorzenia zaległości na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 3, 5, 6 wskazanej ustawy. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być przy tym w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a). Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Sądu nie dokonano wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnym do podjęcia jednoznacznej oceny istnienia przesłanki wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) i dotyczących wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić dochodzonych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny – opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie umorzenia należności wobec ZUS organ, ustalając sytuację majątkową dłużnika, winien m. in. porównać stwierdzoną sytuację materialną zobowiązanego z wysokością zaległej należności i wskazać jego dochody (rzeczywiste czy potencjalne), które w ocenie organu byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia (wyrok NSA z 10.10.2007 r., II GSK 176/07, lex nr 399183 ). Należy ponadto zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami jej utrzymania w celu ustalenia, czy jest ona w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez uszczerbku dla swojego podstawowego utrzymania (wyrok WSA w Warszawie z 23.11.2007 r., V S.A./Wa 2247/07, lex nr 484964).

Możliwości majątkowe, płatnicze nie mogą być przy tym rozpatrywane w oderwaniu od sytuacji zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie istotny wpływ na pozyskanie jakichkolwiek środków na spłatę zadłużenia ma stan zdrowia skarżącego, potwierdzeniem czego są karty informacyjne z leczenia szpitalnego.

Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w 1993 roku. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje i nie ma dochodów. Jedyne źródło utrzymania stanowi zasiłek w wysokości [...] złotych. Oznacza to, że strona na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych dysponuje ww. kwotą. Rację ma organ, że skarżący nie wskazał konkretnych kwot wydatków na utrzymanie, bieżące opłaty, leki . Jednak kierując się doświadczeniem życiowym, zdaniem Sądu, trudno nie zauważyć, że kwota realnego dochodu skarżącego oznacza, w realiach społecznych i ekonomicznych, życie w ubóstwie, a sama jej wysokość oznacza brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji, odmawiając umorzenia należności z tytułu składek, organ nie dokonał rzetelnej oceny w odniesieniu do przesłanki określonej w pkt. 1 § 3 cytowanego rozporządzenia .Nie dokonał oceny możliwości płatniczych zobowiązanego w aspekcie realnych i faktycznych możliwości spłaty zadłużenia bez zagrożenia egzystencji. W szczególności nie porównał ustalonej sytuacji finansowej skarżącego i potencjalnych możliwości zarobkowania z wysokością zaległej należności z tytułu składek. Nie odniósł dochodów skarżącego do informacji Głównego Urzędu Statystycznego i Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych określających wysokość tzw. minimum egzystencji, jak i minimum socjalne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien powinien dokonać ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego. Przy czym analizując ponownie przesłanki umorzenia zaległości, organ winien mieć na uwadze, iż sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06, LEX nr 321267). Organ powinien również dokonać szczegółowej analizy wysokości zadłużenia w odniesieniu do terminów przedawnienia oraz faktu, że wielokrotnie postępowanie egzekucyjne po jego wszczęciu było umarzane. Analizy organu wymagają okresy zawieszenia biegu przedawnienia .

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718).