Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 717/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 i art. 31a
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie wycofania wyrobu z obrotu oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.), art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 1263, ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku pana [...], z dnia [...] października 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej wydaniem przez Głównego Inspektora Sanitarnego decyzji z dnia [...] października 2010 r., znak: [...]utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. znak: [...].

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. (znak: [...]) Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 27 i 31a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wycofał z obrotu na terenie całego kraju wyrób o nazwie "[...]" oraz wszystkie podobne wyroby mogące mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, nakazując jednocześnie zaprzestanie działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu tymi wyrobami. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została dostarczona m.in. do punktów sprzedaży wyżej wymienionych produktów, których właścicielem był [...].

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2010 r. organ wskazał, że wydanie decyzji nastąpiło w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia występowania na terenie całego kraju, bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "[...]" lub podobnych, określanych jako przeznaczone do celów kolekcjonerskich, potocznie zwanych "dopalaczami".

Mając powyższe na względzie Główny Inspektor Sanitarny uznał, iż produkty te nie mogą znajdować się w obrocie jako stwarzające bezpośrednie zagrożenie nie tylko zdrowia, ale i życia ludzi. W celu uniemożliwienia dalszej sprzedaży tych produktów niezbędne było także nakazanie natychmiastowego zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tych wyrobów.

Zgodnie z uprawnieniem wynikającym z art. 27 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej decyzję tę poddano rygorowi natychmiastowej wykonalności.

W dniu 2 października 2010 r. do punktów sprzedaży produktów kolekcjonerskich, mieszczących się w: [...], należących do pana [...]została dostarczona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r.

Dokonano zabezpieczenia produktów znajdujących się w poszczególnych obiektach należących do pana [...], z których następnie pobrano próbki i przekazano do badań laboratoryjnych.

[...]zakwestionował treść decyzji z dnia [...] października 2010 r., składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 Kpa.

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wniosła także o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2010 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 107 § 1 Kpa oraz o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i 3, art. 11, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 Kpa, a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31a ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Sanitarny wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] października 2010 r.

Strona zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc w skardze z dnia 1 stycznia 2012 r. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, oraz art. 107 § 3 Kpa, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa407/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...].

Uchylenie wyłącznie decyzji administracyjnej Głównego Inspektora Sanitarnego utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] października 2010 r. spowodowało, iż wskazana decyzja z dnia [...] października 2010 r. pozostała w obrocie prawnym.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż jakkolwiek w aktach sprawy znajdują się protokoły z zabezpieczenia produktów pobranych ze sklepów należących do skarżącego, jak również wyniki badań przeprowadzonych przez Instytut Medycyny [...], to nie zostały one omówione i ocenione. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego obejmującego badania laboratoryjne próbek poszczególnych produktów zabezpieczonych w sklepach prowadzonych przez skarżącego, analizy substancji zawartych w tych produktach i ich wpływu na życie i zdrowie ludzkie. Wyniki takiego postępowania powinny zostać omówione w uzasadnieniu decyzji w zindywidualizowany sposób i w odniesieniu do działań podjętych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W uzasadnieniu decyzji powinna znaleźć się bowiem pełna ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia.

W tych okolicznościach zapadła zaskarżona w sprawie niniejszej decyzja .

W jej uzasadnieniu Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie, dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności analizy wyników przeprowadzonych badań laboratoryjnych produktów, które były wprowadzane do obrotu przez stronę, pod kątem wpływu przedmiotowych produktów (i substancji w nich zawartych) na zdrowie i życie ludzi poprzez przebadanie próbek produktów - pobranych ze sklepów, należących do skarżącego, a zatem pod kątem wypełnienia przesłanek z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również uwzględniając dyrektywy, zalecenia i wytyczne sformułowane w przywołanym wyroku pod adresem organu administracji publicznej, Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że: - decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. dotyczyła produktu o nazwie "[...]" używanego w celach kolekcjonerskich jak również "wyrobów do niego podobnych". W obowiązujących przepisach brak jest definicji "dopalaczy", a zatem w treści decyzji należało w taki sposób sprecyzować to pojęcie ażeby produkty te całkowicie zostały wycofane z obrotu. Wykładnia treści decyzji administracyjnej prowadzi do konstatacji, iż w istocie dotyczy ona produktów popularnie nazywanych "dopalaczami", tj. produktów które charakteryzują się szczególnymi cechami, jakie przesądziły o zakwalifikowaniu ich do kategorii "zagrażających życiu lub zdrowiu ludzi". "Dopalacze" są produktami psychoaktywnymi, tj. oddziaływującymi na układ nerwowy, zawierają substancje psychoaktywne wywołujące pobudzenie, sprzedawane są jako "produkty kolekcjonerskie", nie do spożycia, przy czym powszechnie używane są właśnie w celach konsumpcyjnych, tj. spożywane są przez osoby je zażywające, w określonym celu, jakim jest wywołanie w organizmie stanu pobudzenia, itp. Sposób użycia, cel, przeznaczenie są zatem również cechą wspólną wyrobów jakich dotyczyła decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego. Cechy te przypisać należy zarówno wyrobowi o nazwie "[...]", jak również wyrobom podobnym, których dotyczyła decyzja. O ich podobieństwie do wyrobu o nazwie "[...]" przesądzają właśnie właściwości, które te wyroby posiadają (psychoaktywne), zawartość składowa, sposób ich użycia, cel użycia, przeznaczenie, itp. Cechą wspólną jest również miejsce, gdzie wyroby takie można było kupić - tj. sklepy z "dopalaczami", zawierające szczególne oznaczenia, reklamy. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż znaczna liczba wyrobów zakwalifikowanych jako dopalacze", których dotyczyła decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego miała formę kapsułek czy też tabletek, czyli typową dla produktów przeznaczonych dla spożycia przez ludzi, a wręcz to spożycie ułatwiających.

Ich pozostawienie w obrocie tym bardziej stwarzało realne zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego. Szczególne niebezpieczeństwo spożywania tych substancji wynika z faktu, iż charakteryzują się one małą różnicą pomiędzy dawką wywołującą oczekiwany efekt a dawką śmiertelną. Ma to istotne znaczenie z uwagi na krąg konsumentów tych wyrobów, tj. młode osoby, sporadycznie i często przypadkowo, spożywające te środki.

Stan ten uzasadniał podjęcie przez Głównego Inspektora Sanitarnego decyzji na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w której nakazał wycofanie z obrotu produktów stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz nakazał zaprzestanie działalności obiektów, w których produkowano lub wprowadzano do obrotu takie produkty. Zgodnie z tym przepisem, państwowy inspektor sanitarny, w przypadku stwierdzenia naruszeń higienicznych i zdrowotnych, które spowodowały bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, nakazuje w drodze decyzji administracyjnej unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań.

Zaniechanie działania i nie wydanie decyzji z dnia [...] października 2010 r. stanowiłoby dopuszczenie do sytuacji, w której to realne zagrożenie dla bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi utrzymywałoby się. Brak reakcji w tym zakresie oznaczałby zagrożenie dla zdrowia publicznego, które przy wydaniu takiej decyzji powinno stanowić priorytet. Co więcej, stan zagrożenia - po przebadaniu zabezpieczonych produktów - okazał się stanem istniejącego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego, co tylko wzmaga fakt, iż stan zagrożenia na dzień wydania zaskarżonej decyzji miał realny wymiar i rzeczywisty charakter.

Organ podkreślił, że zasadne w niniejszej sprawie było ponadto zastosowanie art. 31a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z tym przepisem, Główny Inspektor Sanitarny może podejmować wszelkie czynności należące do zakresu działania państwowego inspektora sanitarnego, jeżeli przemawiają za tym względy bezpieczeństwa sanitarnego. W tych przypadkach Główny Inspektor Sanitarny staje się organem pierwszej instancji. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że koncentracja kompetencji Głównego Inspektora Sanitarnego służyła względom bezpieczeństwa sanitarnego. Skoro bowiem konieczne stało się podjęcie działań o charakterze pilnym, które w dodatku miały objąć swoim zasięgiem obszar całego kraju, to należy uznać, że organ w sposób właściwy i uzasadniony skorzystał z instrumentu przewidzianego w art. 31 a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W kwestii dostarczenia kopii, zamiast oryginału decyzji z dnia [...] października 2010 r., organ przytoczył orzecznictwo sadów administracyjnych. W postanowieniu z dnia 28 września 2001 r. w sprawie o sygnaturze I SAB 2/01 Naczelny Sad Administracyjny stwierdził, że "wydanie kopii decyzji jest w istocie jej doręczeniem, o którym mowa w art. 109 k.p.a. Jest to czynność materialno-techniczna polegająca na przekazaniu stronie postępowania rozstrzygnięcia w sprawie". Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 2003 r. / III RN 135/03 / podkreślił, że "organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu do doręczenia stronie postępowania jednego uwierzytelnionego odpisu decyzji, a nie jej "oryginału".

W związku z wytycznymi sformułowanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku wydanym w niniejszej sprawie Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że dokonał analizy wyników badań produktów pobranych ze sklepów należących do strony. Badania te zostały przeprowadzone w Instytucie Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w [...], Instytucie Medycyny [...] oraz w Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym Policji w [...], a więc przez profesjonalne podmioty, zajmujące się badaniem próbek podobnych substancji, dysponujące w tym zakresie odpowiednią wiedzą, doświadczeniem i infrastrukturą. Wynikom tym należy zatem przypisać walor profesjonalności. Ich treść nie budzi wątpliwości, jednoznacznie wskazują na skład produktów pobranych w sklepach należących do skarżącego, tj. na zawartość substancji o charakterze psychoaktywnym, a więc mogącym stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.

W produktach pobranych ze sklepów należących do pana [...], stwierdzono obecność następujących substancji psychoaktywnych: 1) 2C-E; 2) MDPV; 3) pFPP; 4) TFMPP; 5) AM-694; 6) JWH-250, JWH-081, JWH-073, JWH-203; 7) 4-MEC; 8) RCS-4; 9) Butylon (bk MBDB); 10) 2-AI; 11) Metocyna (4-HO-MET); 12) Metylon (bk-MDMA); 13) MBZP (Metylobenzylopiperazyna); 14) Salvia divinorum; 15) RCS-4 2-metoksy; 16) 4-ACO-DMT; 17) 3-FMC oraz Kofeiny.

Ww. substancje stwierdzono w produktach o nazwach: - [...].

Nazwy ww. substancji są jednoznacznie definiowane w Unii Europejskiej jako "dopalacze", tj. "substancja psychoaktywna, produkowana nielegalnie, zmieniająca cechy narkotyku tak, aby mogła być legalnie dystrybuowana, po zażyciu wykazująca efekty narkotyczne" - definicja przyjęta przez European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA, Lizbona), tj. agencję Unii Europejskiej, której zadaniem jest dostarczanie UE i jej państwom członkowskim obiektywnych, rzetelnych i porównywalnych informacji o narkotykach, powołane Rozporządzeniem Rady nr 302/93 z dnia 8 lutego 1993 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii. "Dopalacze" definiuje także Narodowy Instytut Leków (NIL), stwierdzając, że "Dopalacze stymulują obszar mózgu, odpowiedzialny za układ wynagradzania, powodując silne wydzielanie dopaminy. Najbardziej niebezpieczne w ich działaniu jest to, że w bardzo silny sposób "wdrukowują" w mózg uczucie euforii i radości, uszkadzają także większość narządów miąższowych i szpik kostny. Dopalacze stanowią ogromne zagrożenie dla zdrowia publicznego, w tym szczególnie dla dzieci i młodzieży.". Główne niebezpieczeństwa związane z "dopalaczami" NIL formułuje w sposób następujący: 1) Niejednorodność /te same dopalacze potrafią mieć odmienny skład chemiczny; 2) Zatrucie organizmu nieznaną substancją chemiczną/produkcja odbywa się w nieodpowiednich warunkach, w badanych próbkach znajduje się wiele zanieczyszczeń i półproduktów; 3) Niebezpieczne efekty uboczne/do produkcji dopalaczy stosowane są: kwas solny, benzyna, aceton, fosfor i niezliczone inne szkodliwe substancje; 4) Nieokreślona dawka /stężenie substancji powodujących efekt narkotyczny może być wielokrotnie wyższe niż w klasycznych narkotykach, co ułatwia przedawkowanie; 5) Długotrwałe zniszczenia w organizmie /przyjmowanie toksyn nie jest zdrowe, nawet jednorazowo - odkładają się one w ciele i mogą powodować nieprzyjemne dolegliwości i choroby; 6) Bolesna śmierć, nawet po zażyciu jednej tabletki.

Organ podkreślił, że ww. informacje są zawarte w Biuletynie Informacji Publicznej Narodowego Instytutu Leków, a więc instytutu, będącego ekspertem w przedmiotowych zagadnieniach.

Przechodząc do szczegółowej charakterystyki substancji, wykrytych w produktach oferowanych do sprzedaży w sklepach należących do strony, Główny Inspektor Sanitarny stwierdził, że mają one charakter psychoaktywny, a więc wypełniają wyżej opisane definicje "dopalaczy", bowiem:

1) 2C-E stwierdzony w produkcie o nazwie [...], to 2,5-dimetoksy-4-etylofenetyloamina, należy do grypy fenetyloamin z rodziny 2C, wykazuje działanie psychodeliczne. 2C-E jest inhibitorem monoaminooksydazy, hamującym rozkład serotoniny i noradrenaliny, powoduje efekty odurzające. Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w [...] w swojej opinii wskazuje, że działania niepożądane są podobne do pozostałych psychodelicznych fenetyloamin, ale dużo bardziej intensywne. Jest to silna synestezja (równoczesne postrzeganie), zniekształcenia dźwięku, wzbogacenie doświadczeń muzycznych i przede wszystkim efektów wizualnych. Przy dużych dawkach, 2C-E powoduje zaburzenia równowagi ciała, nudności, wymioty, swędzenie, długotrwałe skurcze mięśni, biegunkę, ekstremalne zmęczenie. Informację powyższą przedstawiło Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w [...] w sprawozdaniu z przeprowadzonych badań chemicznych tzw. "dopalaczy".

Narodowy Instytut Leków w [...] w swoim raporcie Karty Charakterystyki substancji zidentyfikowanych w "dopalaczach " badanych w Narodowym Instytucie Leków w 20110 r.", wskazuje z kolei, iż 2C-E jest psychodeliczną substancją psychoaktywną z rodziny 2C. Jest pochodną fenyloetyloaminy. Efekty działania tej substancji są bardzo indywidualne i zależą od wielu czynników zwykle jednak obejmują efekty wizualne, pobudzenie, intensyfikację bodźców zewnętrznych, poprawienie nastroju i humoru, zmiany w odbiorze muzyki i dźwięków oraz ogólne silne zmiany percepcyjne. Jako działania niepożądane wskazuje się zaburzenia równowagi ciała, nudności, wymioty, mrowienie skóry, przedłużające się skurcze mięśni, które mogą być nie zauważalne przy długotrwałym stosowaniu. Może pojawić się biegunka oraz wrażenie "disconnection from one's digestive tract", oraz stany silnej euforii z nadwrażliwością na niektóre rodzaje dźwięków takich jak drapanie czy skrobanie. 2C-E jest wymieniona w wykazie substancji psychotropowych grupy IV-P stanowiącym załącznik nr 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124, z późn. zm.). Substancja ta została dopisana do tego wykazu wraz z nowelizacją ww. ustawy, tj. ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 105, poz. 614), obowiązującą od dnia 8 czerwca 2011 r.

2) MDPV, wykryte w produktach o nazwach [...], to metylenodioksypirowaleron, jest stymulantem centralnego układu nerwowego i powoduje efekty podobne do kokainy, metylofenidatu i amfetamin. MDPV jest inhibitorem wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny. W swojej opinii CLKP jako działania niepożądane wskazuje na działanie psychoaktywne, efekt euforii i sympatykomimetyczny, pobudzenie, podwyższenie koncentracji, zwiększenie czujności, bezsenność, podniecenie seksualne (MDPV jest uznany jako silny afrodyzjak), niepokój, nerwowość, przyspieszenie akcji serca, skoki ciśnienia tętniczego, intensywne pocenie się, brak łaknienia, nudności. Do ostrych fizycznych objawów działania MDPV należą przyspieszenie akcji serca, wzrost ciśnienia krwi, zaczerwienienie skóry. Do psychotropowych efektów MDPV należą pobudzenie, wzrost zdolności percepcji, zmniejszona potrzeba jedzenia i snu. Duże dawki MDPV powodują intensywne i długotrwałe ataki paniki u osób nie tolerujących stymulantów, psychozę oraz uzależnienie u osób zażywających duże dawki w krótkim czasie. Nadużywanie MDPV powoduje syndrom podobny do syndromu metamfetaminowego, objawiający się: depresją, letargiem, bólem głowy, osłabieniem mięśni, niepokojem. Po długim zażywaniu MDPV mogą wystąpić silne bóle podbrzusza związane z bólem nerek lub szczękościsk.

Również według oceny Narodowego Instytutu Leków nadużywanie MDPV wywołuje, m.in. syndrom podobny do syndromu metamfetaminowego, objawiającego się depresją, letargiem, bólem głowy i osłabieniem mięśni, niepokojem, hypotensją z zawrotami głowy.

Wskazać również należy, że MDPV (metylenodioksypirowaleron) znajduje się w wykazie substancji psychotropowych grupy IV-P stanowiącym załącznik nr 2 do ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Został dopisany do wykazu zgodnie z nowelizacją ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. (obowiązującą od dnia 8 czerwca 2011 r.).

3) pFPP - stwierdzone w produkcie o nazwie [...] - to 4fluorofenylopiperazyna, pochodna fenylopiperazyny o działaniu łagodnie psychodelicznym i euforycznym. Jest agonistą receptora 5HTiA oraz w mniejszym stopniu wykazuje powinowactwo do receptorów 5HT2A i 5HT2c- pFPP jest także inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, wywołując ich uwolnienie. pFPP działa łagodnie stymulująco, z jego subiektywnymi efektami pochodzącymi głównie z jego działania jako agonisty receptora 5HTiA. Zgodnie z opinią Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji w [...] wyższe dawki powodują szereg działań niepożądanych: migreny, bóle mięśni, niepokój, nudności i wymioty. Działanie pFPP jest porównywalne do niskich dawek MDMA oraz LSD. Jako działania niepożądane CLKP wskazuje przyjemne fale ciepła, poprawienie nastroju, euforia, empatia, głębsze odczuwanie muzyki, uczucie relaksu, halucynacje przy otwartych oczach (OEV = opened-eye visualisations) oraz halucynacje przy zamkniętych oczach (CEV = closed-eye visualisations). Negatywne działanie pFPP to ból głowy, dreszcze, skurcze mięśni, mdłości, wymioty, rozszerzenie źrenic.

Także Narodowy Instytut Leków w [...] w swoim raporcie wskazuje, że pFPP to pochodna piperazyny, wykazująca łagodne działanie psychodeliczne (stan psychiczny odmienny od stanu świadomości) i euforyczne, wśród działań niepożądanych wskazując zmęczenie, migreny, skurcze mięśni, nudności i wymioty. pFPP jest wymieniona w wykazie substancji psychotropowych grupy II-P stanowiącym załącznik nr 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomani. Substancja ta została dopisana do tego wykazu wraz z nowelizacją ww. ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r.

4) TFMPP, wykryto w produktach o nazwach [...], to 3-trifluorometylofenylopiperazyna, jest pochodną piperazyny, substancją psychoaktywną o działaniu stymulującym. TFMPP używane jest zwykle jako substytut MDMA i amfetaminy. Jest nieselektywnym agonistą receptorów serotoninowych 5-HT1B, 5-HT2A i 5- HT2C. Wywołuje efekt serotoninowy, podnosi poziom serotoniny oraz dopaminy w synapsach. Narodowy Instytut Leków wskazuje, że połączenie TFMPP i BZP wywołuje efekt zbliżony do MDMA. Efekty działania tej mieszanki u ludzi opisywane są jako podobne do MDMA ale są w niektórych płaszczyznach odmienne. Inni przyrównują je do małej dawki LSD i sporej dawki amfetaminy. Efekty psychodeliczne (stan różniących się od stanu świadomości) i euforyczne, pobudzenie ruchowe, uczucie mrowienia, błogostan. Pojawiają się tylko w połączeniu z BZP. Jako działania niepożądane NIL wskazuje bezsenność, niepokój, przyspieszenie akcji serca, rozszerzenie źrenic, silne bóle głowy, skurcze mięśni, mdłości i wymioty, bóle mięśni i głowy, drgawki, okresowa impotencja a rzadziej psychoza, zapaść, upośledzenie funkcji nerek. Ciężko stwierdzić jednoznacznie, które z tych efektów są spowodowane samym TFMPP.

TFMPP znajduje się w wykazie substancji psychotropowych grupy II-P stanowiącym załącznik nr 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomani. Substancja ta została dopisana do wykazu wraz z nowelizacją ww. ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r.

5) AM-694, substancja wykryta w produktach o nazwach [...], to syntetyczny kannabinoid z grupy benzoiloindoli. Jest silnym agonistą receptorów CBi i CB2. Wykazuje 18-krotnie większe powinowactwo do receptora CBj. Jak wskazuje Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji działania niepożądane to stany niepokoju, pobudzenie ruchowe, zaburzenia percepcji oraz poczucia czasu i przestrzeni, depersonalizacja, wzmożona wrażliwość na dźwięki, psychozy, omamy, drgawki, nudności wymioty, przyspieszenie częstości serca, podwyższenie ciśnienia tętniczego.

6) JWH-250 lub jednego z jego izomerów; JWH-081; JWH-073 lub jednego z jego izomerów oraz jeden z izomerów JWH-203, JWH-206, JWH-237, substancje wykryte w przebadanych produktach, to syntetyczne kannabinoidy z grupy naftyloindoli. Przy czym:

- JWH-250, substancja wykryta w produktach o nazwach [...], to substancja występująca w wykazie środków odurzających grupy I-N stanowiącym załącznik do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia [...] października 2010 r., dopisana do wykazu ustawą z dnia 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2010 r. Nr 143, poz. 962) - obowiązującą od dnia 24 sierpnia 2010 r. Izomery tej substancji odurzającej również są objęte regulacjami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. JWH-250 to syntetyczny kannabinoid o działaniu analgetycznym, jest substancją psychoaktywną. Jego połączenie z receptorami w mózgu powoduje uczucie przyjemności. Zależnie od dawki wywołuje stan głębokiego odprężenia (mała dawka), wzrost apetytu, wzrost wrażliwości na zapachy i smaki (mała dawka), wzrost wrażliwości słuchu i wzroku (średnia dawka), zaburzenia orientacji w przestrzeni, podrażnienie, stany euforyczne (duża dawka). Jako działania niepożądane NIL wskazuje przekrwienie oczu, wahania ciśnienia krwi, zaburzenia czynności ruchowych, suchość błon śluzowych, zawroty głowy, apatia; w skrajnych przypadkach: napady lęku. omamy wzrokowe i słuchowe, urojenia, przewlekłe choroby psychiczne wymagające leczenia szpitalnego.

- JWH-081, stwierdzone w produkcie o nazwie [...], jest agonistą obureceptorów kannabinoidowych CBj i CB2. Jako działania niepożądane Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w [...] wskazuje, że są to stany niepokoju, pobudzenie ruchowe, zaburzenia percepcji oraz poczucia czasu i przestrzeni, depersonalizacja, wzmożona wrażliwość na dźwięki, psychozy, omamy, drgawki, nudności, wymioty, przyspieszenie częstości bicia serca, podwyższenie ciśnienia tętniczego.

Według oceny Narodowego Instytutu Leków JWH-081 jest substancją psychoaktywną, której połączenie z receptorami w mózgu powoduje uczucie przyjemności. Zależnie od dawki wywołuje stan głębokiego odprężenia (mała dawka), wzrost apetytu, wzrost wrażliwości na zapachy i smaki (mała dawka), wzrost wrażliwości słuchu i wzroku (średnia dawka), zaburzenia orientacji w przestrzeni, podrażnienie, stany euforyczne (duża dawka). Wśród działań niepożądanych wskazuje się przekrwienie oczu, wahania ciśnienia krwi, zaburzenia czynności ruchowych, suchość błon śluzowych, zawroty głowy, apatia; w skrajnych przypadkach: napady lęku, omamy wzrokowe i słuchowe, urojenia.

Substancja ta została dopisana do wykazu środków odurzających oraz substancji psychotropowych stanowiących załączniki do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii nowelizacją ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r.

- JWH-073, stwierdzone w produktach o nazwach [...], to substancja znajdująca się w wykazie środków odurzających grupy I-N ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia [...] października 2010 r.. Substancja ta została dopisana do wykazu ustawą z dnia 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2010 r. Nr 143, poz. 962) - obowiązującą od dnia 24 sierpnia 2010 r. Izomery tej substancji również są objęte regulacjami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. JWH-073 jest średnio selektywnym agonistą centralnego receptora kannabinoidowego CBi.

W sprawozdaniu z badania Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji wymienia działania niepożądane JWH-073 na organizm ludzki, takie jak stany niepokoju, pobudzenie ruchowe, zaburzenia percepcji oraz poczucia czasu i przestrzeni, depersonalizacja, wzmożona wrażliwość na dźwięki, psychozy, omamy, drgawki, nudności, wymioty, przyspieszenie częstości serca, podwyższenie ciśnienia tętniczego.

- JWH-203, stwierdzone w produkcie o nazwie [...], budową jest podobne do JWH-250, ale wykazuje troszkę większe od niego powinowactwo do receptorów kannabinoidowych CBi i CB2. Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji jako działania niepożądane wskazuje stany niepokoju, pobudzenie ruchowe, zaburzenia percepcji oraz poczucia czasu i przestrzeni, depersonalizacja, wzmożona wrażliwość na dźwięki, psychozy, omamy, drgawki, nudności wymioty, przyspieszenie częstości serca, podwyższenie ciśnienia tętniczego.

Według opinii Instytutu Medycyny [...]zawartej w raporcie Dopalacze jako aktualny problem zdrowia publicznegoJWH-203 jest pochodną (posiada chlorofenylową grupę zamiast grupy metoksyfenylowej) związku o symbolu JWH-250. Jest agonistą receptorów kannabinoidowych, jego działanie polega na hamowaniu neuroprzeka/nictwa. Zależnie od dawki wywołuje stan głębokiego odprężenia i uczucie przyjemności, wzrost wrażliwości na zapachy i smaki, wzrost wrażliwości słuchu i wzroku, zaburzenia orientacji w przestrzeni, podrażnienie, stany euforyczne. Jako działania niepożądane występuje przekrwienie oczu, wahania ciśnienia krwi, zaburzenia czynności ruchowych, suchość błon śluzowych, zawroty głowy, apatia; w skrajnych przypadkach: napady lęku, omamy wzrokowe.

7) 4-MEC stwierdzone w produktach o nazwach [...], to 4-metyloetylokatynon, jest syntetycznym stymulantem z efektem empatogennym, wykazuje chemiczne podobieństwo do mefedronu (4-MMC). Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w swojej opinii jako działania niepożądane wskazuje pobudzenie psychiczne i fizyczne, euforię, podniesienie nastroju, wzrost towarzyskości, potrzebę rozmowy z innymi, uczucie relaksu, a także zmiany w świadomości, spadek apetytu, rozszerzenie źrenic, zaczerwienienie twarzy, dreszcze, gęsią skórkę, zmiany w regulacji temperatury ciała, pocenie się, wzrost pulsu i ciśnienia krwi, silną potrzebę ponownego zażycia, pragnienie odzyskania początkowego nagłego przypływu euforii, palpitacje serca, uczucie kołatania serca, upośledzenie pamięci krótkotrwałej, bezsenność, szczękościsk, zgrzytanie zębami, skurcze mięśni, oczopląs, zawroty głowy, a przy zażywaniu donosowym ból i obrzęk w nosie i gardle, zapalenie zatok, krwawienie z nosa. Duże dawki 4-MEC mogą spowodować zbyt wysokie ciśnienie krwi skutkujące wylewem, kłopoty z krążeniem krwi, wysypkę, uczucie niepokoju, nadpobudliwość i urojenia. 4-MEC wywołuje bardzo silne uzależnienie psychiczne.

Narodowy Instytut Leków w [...] w swojej opinii wskazuje, że 4-MEC jest organicznym związkiem chemicznym, pochodną katynonu. Strukturalnie jest podobny do mefedronu - posiada grupę etylową zamiast metylowej przy atomie azotu. Duże dawki mogą spowodować zbyt wysokie ciśnienie krwi skutkujące wylewem, kłopoty z krążeniem krwi, wysypki, uczucie niepokoju, nadpobudliwość i urojenia. Występujące negatywne odczucia są skutkiem zmęczenia. Skutki jej zażywania nie są do końca znane. Wiadomo jednak, że bardzo silnie uzależnia psychicznie. 4-MEC jest wymieniony w wykazie substancji psychotropowych grupy I-P stanowiącym załącznik nr 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Substancja ta została dopisana do tego wykazu ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

8) RCS-4 zidentyfikowane w produktach o nazwach [...], jest substancją psychoaktywną, należącą do syntetycznych kannabinoidów z grupy benzoiloindoli. Jest analogiem JWH-018, który łączy się z receptorami kannabinoidowymi CBi zlokalizowanymi w centralnym układzie nerwowym oraz receptorami CB2 rozmieszczonymi głównie w obwodzie, na komórkach układu immunologicznego. Według opinii Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji, RCS-4 wywołuje następujące działania niepożądane: stany niepokoju, pobudzenie ruchowe, zaburzenia percepcji oraz poczucia czasu i przestrzeni, depersonalizacja, wzmożona wrażliwość na dźwięki, psychozy, omamy, drgawki, nudności, wymioty, przyspieszenie częstości serca, podwyższenie ciśnienia tętniczego.

Również opinia Narodowego Instytutu Leków jest jednoznaczna - RCS-4 powoduje, m.in. przekrwienie oczu, wahania ciśnienia krwi, zaburzenia czynności ruchowych, zawroty głowy, napady lęku, urojenia. RCS-4 stanowi bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, czego dowodem jest jego zamieszczenie w wykazie środków odurzających grupy I-N stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Został dopisany do wykazu zgodnie z nowelizacją ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. (obowiązującą od dnia 8 czerwca 2011 r.).

9) Butylon (bk MBDB) stwierdzony w produkcie o nazwie M[...], jest wymieniony w wykazie substancji psychotropowych grupy I-P stanowiącym załącznik nr 2 do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, został dopisany do wykazu zgodnie z nowelizacją ustawy przeprowadzonej ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (obowiązującą od dnia 8 czerwca 2011 r.). CLKP wskazuje, że butylon jest [3-ketonową pochodną MBDB, która jest analogiem ekstazy. Wykazuje działanie psychoaktywne podobne do MDMA, MBDB, metylonu, MDA i MDEA, ale słabsze. Typowe dawki butylonu wynoszą 80- 120 mg. Wystąpienie pierwszych objawów następuje 25 do 45 minut po zażyciu, natomiast czas występowania objawów wynosi 1 do 4,5 godziny. Efekty odstawienia mogą wystąpić 12 do 48 godzin po zażyciu. Działania niepożądane to uczucie euforii, wzrost ruchliwości, stymulacja, uczucie empatii i przebaczenia, wzbogacone doznania dźwiękowe, wzmocnione odczucia dotykowe, halucynacje/zniekształcenia/stymulacja słuchowa, w tym np. szum w uszach, zmiany w postrzeganiu. Także zmniejszona potrzeba snu, picia i jedzenia, odwodnienie, hiponatremia (niedobór sodu we krwi), wzrost pulsu, częstoskurcz, przyspieszony oddech, pocenie się, paranoja, ataki paniki, urojenia, zgrzytanie zębami, skurcze i bóle mięśni, brak koordynacji, zaburzenia funkcji poznawczych, panika, niepokój, stan przypominający intoksykację alkoholową.

Narodowy Instytut Leków również w swoim opracowaniu wskazuje, że działanie butylonu polega na hamowaniu zwrotnego wychwytu serotoniny oraz następstwem zażywania butylonu jest, m.in. podniesienie ciśnienia krwi, suchość w ustach, halucynacje, obniżona zdolność koncentracji, zawroty głowy, obniżony nastrój.

10) 2-AI, stwierdzone w produkcie o nazwie [...], należy do grupy aminoindanów. Strukturalnie jest podobny do amfetaminy. Aminoindany posiadają właściwości przeciwbólowe oraz rozszerzające oskrzela, są także inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny, a tym samym szybszego jej uwalniania. 2-AI zmniejsza aktywność motoryczną oraz zmniejsza apetyt, a także powoduje wzrost czujności, koncentracji, energii i libido.

W opinii Narodowego Instytutu Leków zawartej w raporcie Karty Charakterystyki substancji zidentyfikowanych w "dopalaczach" badanych w Narodowym Instytucie Leków w 2010 r.", 2-AI jest antagonistą dopaminy, inhibitorem monoaminooksydazy, inhibitorem wychwytu zwrotnego dopaminy, serotoniny i noradrenaliny, czynnikiem hipoglikemicznym oraz czynnikiem neuroochronnym i antyarytmicznym. Stymuluje uwalnianie insuliny. Jednocześnie należy wskazać, iż substancja wywołuje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bowiem 2-AI jest wymienione w wykazie środków substancji psychotropowych grupy I-P stanowiącym załącznik nr 2 do projektu ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw, który został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 18 listopada 2014 r.

11) Metocyna (4-HO-MET), stwierdzona w produkcie o nazwie [...], jest psychodeliczną substancją psychoaktywną z grupy tryptamin. Jest strukturalnym analogiem psylocyny, nieco przypomina ją także w działaniu. Według raportu Narodowego Instytutu Leków, substancja (tak jak i inne tryptaminy) powoduje zniekształcenie odbioru bodźców - kolorów, dźwięków czy kształtów, przy normalnej percepcji. [...] wywołuje stresujące odczucia, zwiększoną intensywność odbioru bodźców zewnętrznych, nudności, strach i ataki paniki. Podnosi ciśnienie krwi, przyspiesza puls, podnosi temperaturę ciała.

Metocyna z uwagi, iż wykazuje działanie psychoaktywne została włączona do wykazu środków odurzających i substancji psychotropowych projektem nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw, który został w dniu 18 listopada 2014 r. przyjęty przez Radę Ministrów. W uzasadnieniu projektu wskazuje się na działanie halucynogenne tej substancji, powodowanie zniekształceń odbioru bodźców - kolorów, dźwięków, czy kształtów. Po jej zażyciu występują także stresujące odczucia, drgawki, podwyższenie ciśnienia krwi, przyspieszenie pulsu, kołatanie serca, bezsenność. Czasem występują także mdłości i dezorientacja. Substancja [...] objęta jest kontrolą w Finlandii, Szwecji, na Węgrzech i Litwie.

12) Metylon (bk-MDMA), substancja stwierdzona w produkcie o nazwie [...], jest [3-ketonowym analogiem MDMA. Metylon jest inhibitorem wychwytu zwrotnego dopaminy, noradrenaliny i serotoniny. Jako działania niepożądane CLKP wskazuje stymulację, euforię, podniesienie nastroju, emocjonalne łączenie się z innymi, zwiększenie doznań muzycznych, poczucie miłości i empatii, wzrost pulsu i ciśnienia krwi, zmiany w świadomości (podobnie jak u większości substancji psychoaktywnych), rozszerzenie źrenic, co może doprowadzić do niewyraźnego widzenia, trudności w koncentracji, niepokój, zmiany w percepcji czasu, niewielki wzrost temperatury ciała, napięcie i bóle mięśni, szczękościsk, zgrzytanie zębami. Silne efekty uboczne wywołane przez metylon to bezsenność, hipertermia (stan podwyższonej temperatury ciała), pocenie się, depersonalizacja, halucynacje, paranoja, przy dużych dawkach lęki, doświadczenia związane z niechcianymi duchowymi zmianami życiowymi, dolegliwości żolądkowo-jelitowe, nudności, wymioty, wysypki skórne, stan przypominający intoksykację alkoholową, tj. wyczerpanie, depresja, dezorientacja, bóle głowy, amnezja.

Zgodnie z opinią Narodowego Instytutu Leków metylon jest empatogenną substancją psychoaktywną powodującą pobudzenie ruchowe i intelektualne, skrajne stany w zależności od dawki euforię lub rozdrażnienie, zaniepokojenie lub poczucie spokoju, stany lękowe, brak potrzeby snu, halucynacje. Jako działania niepożądane Narodowy Instytut Leków wskazuje suchość w ustach, skoki ciśnienia, nagłe przyśpieszenie akcji serca, uderzenia gorąca, rozszerzone źrenice oczopląs, bezsenność, wymioty, szczękościsk, w skrajnych przypadkach stany psychotyczne, rozpad osobowości.

Metylon (bk-MDMA) jest wymieniony w wykazie substancji psychotropowych grupy I-P stanowiącym załącznik nr 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Substancja ta została dopisana do tego wykazu wraz z nowelizacją ww. ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r., obowiązującą od dnia 8 czerwca 2011 r.

W opinii Instytutu Medycyny [...]metylon (bk-MDMA) jest empatogenną substancją psychoaktywną powodującą pobudzenie ruchowe i intelektualne, skrajne stany w zależności od dawki: euforię lub rozdrażnienie, zaniepokojenie lub poczucie spokoju, stany lękowe, brak potrzeby snu, halucynacje. Działania niepożądane to suchość w ustach, skoki ciśnienia, nagłe przyśpieszenie akcji serca, uderzenia gorąca, rozszerzone źrenice oczopląs, bezsenność, wymioty, szczękościsk, w skrajnych przypadkach stany psychotyczne, rozpad osobowości.

13) MBZP (metylobenzylopiperazyna), stwierdzone w produkcie o nazwie [...], jest pochodną benzylopiperazyny o właściwościach stymulujących. Działanie MBZP jest bardzo podobne do działania BZP, ale efekt stymulujący jest trochę słabszy. MBZP działa na systemy receptorów serotoninowych i dopaminowych w podobny sposób do MDMA. Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji wskazuje, że działania niepożądane to w fazie wzrostu działania odwodnienie, kołatanie serca, częstoskurcz, nadciśnienie tętnicze, drgawki, zmiany temperatury ciała, nieznaczne nudności, wypieki, gwałtowne zmiany nastroju, wzrost pulsu, rozszerzenie źrenic, spadek apetytu, nadpobudliwość, mrowienie, uczucie euforii, halucynacje dźwiękowe, czasowa impotencja, zaburzenie czasu. W fazie spadku działania łagodne bóle głowy, nudności, symptomy przypominające intoksykację alkoholową, zmęczenie, bezsenność, zmieszanie, brak apetytu.

W raporcie Narodowego Instytutu Leków wskazuje się, że MBZP wywołuje silne pobudzenie psychiczne, tachykardię, hipertonię i podwyższoną temperaturę ciała wyższe dawki wywołują drgawki i depresję układu oddechowego, mrowienie ciała, niechęć do jedzenia, halucynacje dźwiękowe, stan euforii. Po dużych dawkach pojawiają się: zmęczenie, migreny, skurcze mięśni, nudności i wymioty, całkowity brak apetytu.

Metylobenzylopiperazyna jest wymieniona w wykazie substancji psychotropowych grupy II-P stanowiącym załącznik nr 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124, ze zm.). Substancja ta została dopisana do tego wykazu wraz z nowelizacją ww. ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. (obowiązującą od dnia 8 czerwca 2011 r.).

14) Salvia divinorum, stwierdzona w produkcie o nazwie [...], szałwia wieszcza, to gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae Lindl.). Nazywany jest także szałwią proroczą, boską szałwią, szałwią czarownika.

Wymieniona jest w wykazie środków odurzających grupy I-N stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz. 124, ze zm.), została włączona do wykazu ustawą z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 63, poz. 520), obowiązującą od dnia 8 maja 2009 r. Działanie salvia divinorum opisywane jest, jako bardzo silnie halucynogenne, któremu towarzyszy brak kontroli nad zachowaniem i poważne trudności w poruszaniu się. Jej główny składnik aktywny to salwinoryna A - stanowiąca ok. 96% składników psychoaktywnych, zawarta głównie w liściach. Palona szałwia, w szczególności jej ekstrakty, działa krótko, ale bardzo silnie. U wielu palaczy mogą wystąpić ataki szału, łącznie z koszmarnymi halucynacjami i urojeniami, niektórzy użytkownicy donoszą o stanach podobnych do psychozy. Nie jest wykluczone, że podobnie jak niektóre inne halucynogeny, LSD, psylocybina, szałwia może indukować choroby psychiczne.

15) RCS-4 2-metoksy, stwierdzone w produktach o nazwach [...], jest to analog RCS-4, różniący się umiejscowieniem grupy metoksy na pierścieniu fenylowym. RCS-4 2-metoksy strukturalnie najbardziej przypomina JWH-250, który wykazuje duże powinowactwo do obu receptorów kannabinoidowych CBi i CB2. Jako działania niepożądane Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji wskazuje stany niepokoju, pobudzenie ruchowe, zaburzenia percepcji oraz poczucia czasu i przestrzeni, depersonalizacja, wzmożona wrażliwość na dźwięki, psychozy, omamy, drgawki, nudności wymioty, przyspieszenie częstości serca, podwyższenie ciśnienia tętniczego.

Według opinii Narodowego Instytutu Leków, RCS-4 2-metoksy chemicznie jest podobny do grupy związków typu JWH, gdzie grupa naftalenowa podstawiona jest grupą metoksyfenylową. Można zaliczyć go do syntetycznych kannabinoidów. Wykazuje działanie podobne do RCS-4. Działania niepożądane to przekrwienie oczu, wahania ciśnienia krwi, zaburzenia czynności ruchowych, suchość błon śluzowych, zawroty głowy, apatia. Po dużych dawkach: napady lęku, omamy wzrokowe i słuchowe, urojenia.

16) 4-ACO-DMT, stwierdzony w produkcie o nazwie [...], jest O-acetylową pochodną psylocyny i homologiem 4-AcO-DET. Jest uważany za prekursor psylocyny. 4-AcO-DMT należy do grupy aminoalkiloindoli, jest syntetyczną, halucynogenną tryptaminą. Zażycie 15 mg 4-AcO-DMT powoduje silne objawy w postaci depersonalizacji, silnych halucynacji przy otwartych i zamkniętych oczach i inne objawy podobne do tych, które występują po zażyciu dużych dawek psylocyny. W porównaniu do dawek psylocyny, odpowiadające im dawki 4-AcO-DMT mają dużo silniejsze i prawdopodobnie bardziej zróżnicowane działanie. Wywołuje zwiększoną percepcję wzrokową, przyjemną ciepłotę i mrowienie ciała, nadpobudliwość, stymulację (umysłową i fizyczną), poczucie spokoju, poprawienie nastroju, euforię, poczucie empatii, zwiększone odczuwanie bodźców za pomocą zmysłu dotyku, podniecenie seksualne. Objawy występujące po zażyciu 4-AcO-DMT są podobne do tych występujących po zażyciu psylocyny i psylocybiny. Neutralne efekty działania 4-AcO-DMT to rozszerzenie źrenic, zmieszanie, zespół stresu pourazowego, zmiana percepcji czasu, synestezja (równoczesne postrzeganie), senność, zmęczenie, zniekształcenia słuchowe i wizualne. Silne efekty uboczne wywołane przez 4-AcO-DMT to niepokój, paranoja, dyskomfort w żołądku, niepewność, bezsenność, trudności w mówieniu, osłabienie, zawroty głowy, pocenie się, zaczerwienienie skóry, zaburzenia psychiczne, znacznie podwyższone tętno. Jest to opinia Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji zawarta w Karcie charakterystyki środka zastępczego zidentyfikowanego w wyniku badań ww. produktu o nazwie [...].

Instytut Medycyny [...]w raporcie wskazuje, że 4-ACO-DMT (dimetylotryptamina) jest potężną substancją psychoaktywną. Palona, wstrzykiwana, wciągana do nosa czy zażywana doustnie powoduje silne enteogeniczne doświadczenie, które obejmuje intensywne efekty wizualne, wyraźne zmiany percepcyjne, euforię a nawet halucynacje, mogące przedstawiać rzeczywiste obrazy. Narodowy Instytut Leków wskazuje w swojej opinii, iż 4-AcO-DMT to syntetyczna psychodeliczna substancja psychoaktywna z rodziny tryptamin. Acetylopochodna psylocyny, psychoaktywnej substancji zawartej w grzybach psylocybinowych z rodzaju Psylocibe spp., między innymi łysiczki lancetowatej. Psylocyna - 4-OH- DMT, narkotyk halucynogenny jest produktem metabolizmu psylocybiny i prawdopodobnie to właśnie ona odpowiada za ogół efektów wywołanych spożyciem grzybów psylocybinowych. 4-AcO-DMT jak każda substancja psychodeliczna powoduje poszerzenie oraz zmiany świadomości. Jednymi z pierwszych symptomów są delikatne halucynacje wzrokowe, które zwykle ograniczają się do falowania obrazu, dostrzegania form geometrycznych w teksturach przedmiotów, czasem wykrzywianiu się obrazu i podobnych subtelnych zjawiskach. W parze z tym idzie wyostrzenie wszystkich zmysłów, szczególnie wzroku. Zwiększenie kontrastu, głębi barw, dostrzeganie wielu szczegółów otoczenia. Prawie natychmiast też pojawia się przypływ sił witalnych, uczucie euforii. Rośnie empatia wobec świata roślin i zwierząt, także wobec ludzi. Możemy lgnąć do osób nam bliskich, okazywać im zrozumienie i miłość. Do takiego stopnia, że komunikacja miedzy osobami przestaje być całkowicie werbalna, staje się na tyle empatyczna, że opiera się bardziej na odgadywaniu czyichś myśli i potrzeb. Poczucie ego traci na swojej mocy. Świat jest postrzegany bardziej bezosobowo, z większym dystansem. Duże dawki wywołują bardzo silne halucynacje i zmiany postrzegania, mające charakter omamów i urojeń zarówno wzrokowych, jak i słuchowych, a także dotykowych, a ponadto zmiany świadomości, w tym rozdwojenia jaźni. Silne rozszerzenie źrenic, bóle głowy, bóle brzucha; wystąpienie podrażnienia i zaburzeń pokarmowych typu nudności i wymioty oraz wyraźnych stanów lękowych. Niekiedy pojawia się podwyższona temperatura i zwykle silne poty (działanie hipertermiczne, zależne od dawki, które wynika z nie poznanego jeszcze dostatecznie mechanizmu związanego z wpływem na podwzgórzowy ośrodek termoregulacji o podłożu prawdopodobnie adrenergicznym. Oprócz tego przy długotrwałym zażywaniu występują również wyraźne zakłócenia procesów myślowych i kojarzeniowych, w cięższych przypadkach utrata pamięci, a w najcięższych nawet całkowity rozpad osobowości łącznie z powstaniem trwałych zmian osobowości, a w cięższych przypadkach nawet nieprzemijających zmian psychicznych o charakterze trwałej, sztucznie indukowanej schizofrenii typu całkowitego rozpadu osobowości lub trwałego rozdwojenia jaźni.

4-AcO-DMT jest on wymienione w wykazie substancji psychotropowych grupy I-P stanowiącym załącznik nr 2 do projektu ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw, który został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 18 listopada 2014 r.

17) 3-FMC, stwierdzone w produkcie o nazwie [...], jest fluorową pochodną mefedronu. Jako pochodna katynonu, podobnie jak amfetamina - pochodna fenetylaminy, tak samo jak ona jest stymulantem ośrodkowego układu nerwowego. Jest pochodną fluorową związku metkatynon, substancji zawartej w wykazie środków odurzających psychotropowych ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r. poz.124, ze zm.).

3-FMC jest wymieniony w wykazie środków odurzających oraz substancji psychotropowych stanowiącym załącznik do projektu ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw, który został przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 18 listopada 2014 r.

Działa stymulująco na ośrodkowy układ nerwowy. Z farmakologicznego punktu widzenia podobnie jak metkatynon jest silnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny, dopaminy oraz bardzo słabym noradrenaliny.

3-FMC jest stosowany jako stymulant i empatogen. Wywołuje pobudzenie i euforię, gonitwę myśli, rozszerzenie źrenic, rumieńce, drżenie rąk i gęsią skórkę na ciele. Podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi i zaburzenia rytmu serca. Duże dawki mogą spowodować zbyt wysokie ciśnienie krwi, uczucie niepokoju, nadpobudliwość i urojenia. Nadużywanie 3-FMC może powodować lęki i psychozy, jednak są one łagodniejsze niż w przypadku amfetaminy. Po zażyciu nawet stosunkowo niewielkich dawek dosyć często zdarza się przejściowa utrata pamięci krótkotrwałej. Niektórymi ze skutków ubocznych mogą być: krwawienie z nosa, pieczenie nosa (przy aplikacji donosowej), halucynacje, nudności, wymioty, kłopoty z krążeniem krwi, wysypki, uczucie niepokoju, paranoja, nadpobudliwość i urojenia. Jest to opinia Narodowego Instytutu Leków zawarta w raporcie "Karty Charakterystyki substancji zidentyfikowanych w "dopalaczach" badanych w Narodowym Instytucie Leków w 2010 r.".

Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji podaje, że 3-FMC należy do rodziny syntetycznych katynonów. Jest fluoropochodną mefedronu, wykazuje działanie stymulujące na ośrodkowy układ nerwowy. Wprowadzenie atomu fluoru do struktury katynonu jest często wykorzystywane do zwiększenia lipofilowości ułatwiającego przejście przez barierę krew-mózg ośrodkowego układu nerwowego. Atom fluoru może mieć wpływ lub nawet zablokować jego metabolizm. Zatem fluorokatynony wykazują zwiększony efekt stymulujący. Objawy po zażyciu fluorometkatynonu są podobne do mefedronu, ale słabsze i krócej trwające. Działania niepożądane to tłumienie apetytu, suchość w ustach, rozszerzone źrenice, niezwykłe doznania ciała, zmiany w regulacji temperatury ciała.

Umiarkowane nasilenie: bezsenność, nudności, szczękościsk, zgrzytanie zębami, wysypki skórne, oczopląs i rozszerzone źrenice, upośledzenie pamięci krótkotrwałej, a w przypadku zażywania donosowego ból i obrzęk w nosie i gardle, krwawienie z nosa, zapalenie zatok. Najpoważniejsze objawy to silne pragnienie ponownego zażycia, pragnienie odzyskania pierwszego przypływu euforii, zmiany w temperaturze ciała, pocenie się, dreszcze, wzrost ciśnienia krwi i pulsu palpitacje, zwężenie naczyń krwionośnych w kończynach - brak ukrwienia palców.

Kofeina, stwierdzona w produktach o nazwach [...], jest środkiem psychoaktywnym z grupy stymulantów. Pełni rolę inhibitora kompetencyjnego w stosunku do receptorów adenozynowych. Adenozyna jest substancją powszechnie występującą w organizmie i jest uznawana za "sygnał zmęczenia". Kofeina łatwo przekracza barierę krew-mózg. Działanie kofeiny na komórki nerwowe polega na zwiększaniu wydzielania neuroprzekaźników, takich jak: dopomina, noradrenalina, adrenalina, acetylocholina, serotonina. Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w [...] w swojej opinii wskazuje, że przy przedawkowaniu kofeiny powyżej 0,5 g, następuje silne pobudzenie psychoruchowe, przyspieszenie i niemiarowość serca, bardzo silne zwiększenie diurezy, nudności, wymioty i osłabienie. W skrajnych przypadkach występują drgawki i porażenie ośrodka oddechowego. Dawka śmiertelna kofeiny dla dorosłego zdrowego człowieka wynosi 10 gramów, efektem jest migotanie komór. Jako działania niepożądane Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji wskazuje, uzależnienie fizyczne, zespół abstynencyjny objawia się zmęczeniem, pogorszeniem nastroju i koncentracji uwagi, bólem głowy. Kofeina może być przyczyną wystąpienia zaburzeń neurologicznych takich jak: pobudzenie, niepokój, nerwowość, zaburzenia snu, "gonitwa myśli". Pobudzenie układu adrenergicznego powoduje drżenie rąk, niepokój ruchowy, kołatanie serca.

Narodowy Instytut Leków w swoim raporcie wskazuje że bezpośredni wpływ kofeiny zaczyna się odczuwać po około pół godzinie. Przedawkowanie kofeiny niesie za sobą poważne konsekwencje: stosowana w dawkach przewyższających 0,5 grama powoduje silne podniecenie, pobudzenie psychoruchowe, przyspieszenie i niemiarowość serca, nudności, wymioty i osłabienie. W przypadku zatruć z hamowaną czynnością ośrodka oddechowego stosuje się iniekcje zawierające kofeinę w dawce 100 - 250 miligramów. W skrajnych przypadkach (w silnym zatruciu) występują drgawki, a nawet skurcze tężcowe i porażenie ośrodka oddechowego. Dawka śmiertelna kofeiny dla dorosłego zdrowego człowieka wynosi 10 gramów, śmierć następuje zazwyczaj w wyniku migotania komór serca. Kofeina zgodnie z art 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 48, poz. 271, ze zm.), jest produktem leczniczym.

Dodatkowo w produkcie o nazwie [...] Instytut Medycyny [...], zidentyfikował obecność diheksyloaminy, tj. substancji o działaniu silnie toksycznym, która również mogła mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzkie.

Główny Inspektor Sanitarny wskazał, że powyższe charakterystyki substancji, które stanowiły skład produktów sprzedawanych przez pana [...], wskazują jednoznacznie na ich psychoaktywne działanie, a więc działanie, które jest charakterystyczne przede wszystkim dla narkotyków. Niebezpieczeństwo z ich używaniem wiązało się jednakże nie tylko z ich działaniem jak narkotyków, ale z faktu, iż jako "dopalacze", zgodnie z wcześniej przytoczonymi definicjami, a więc możliwe domieszki, sposób ich produkcji, czyli możliwe zanieczyszczenia, (możliwość przedawkowania przez brak precyzji przy sporządzaniu "działek"), niosły za sobą wielokrotnie większe niebezpieczeństwo niż narkotyki. Nie bez znaczenia jest również fakt, że ograniczona była także możliwość udzielenia pomocy lekarskiej w przypadku zatrucia, przez nieznajomość składu zażytego wyrobu, czy wreszcie braku procedur, w wyniku których skład mógł być określony i mogło być podjęte stosowne leczenie.

Organ podkreślił, że zlecił przeprowadzenie badań, produktów pobranych ze sklepów należących do strony - stosownie do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Niezbędne było także, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dokonanie interpretacji uzyskanych wyników i udowodnienie, że spożywanie produktów, tzw. dopalaczy, znajdujących się w sklepach należących do skarżącego, stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.

Zdaniem Głównego Inspektora Sanitarnego stwarzanie bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia zostało w niniejszej decyzji udowodnione i szczegółowo omówione. Wynika ono jednoznacznie z opinii Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji, które na zlecenie Głównego Inspektora Sanitarnego bada produkty, pobrane w sklepach jako podejrzane, iż są "dopalaczami". Zagrożenie wynikające ze spożywania wskazanych wyżej substancji psychoaktywnych omówione zostało także w "Kartach Charakterystyk substancji zidentyfikowanych w "dopalaczach", autorstwa Narodowego Instytutu Leków oraz w raporcie Instytutu Medycyny [...] pt. "Dopalacze jako aktualny problem zdrowia publicznego".

Organ wskazał też, iż wyżej wymienione substancje, zidentyfikowane we wskazanych produktach, w przewarzającej liczbie, są obecnie wpisane do wykazu środków odurzających oraz substancji psychotropowych stanowiących załączniki do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, a więc nie powinno budzić żadnych wątpliwości co do stwarzanego przez nie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi.

Przy czym trzy z nich, tj. [...] oraz [...]były narkotykami w dniu [...] października 2010 r. Pozostałe substancje wykazały się taką szkodliwością dla życia i zdrowia ludzi, że ustawodawca nie tylko zakazał ich wytwarzania i wprowadzania do obrotu, jak to ma miejsce w odniesieniu do środków zastępczych, potocznie zwanych "dopalaczami", ale spenalizował nawet ich posiadanie. Było to spowodowane omówionymi na wstępie faktami zatruć, również ze skutkiem śmiertelnym, po ich spożyciu.

Ponadto, organ podkreślił, iż na skutek zmian legislacyjnych wprowadzonych w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii oraz w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zmienił się status "dopalaczy", zakwalifikowanych jako, tzw. środki zastępcze. Obecnie ich wprowadzanie do obrotu jest zabronione, a źródłem tego zakazu jest sama ustawa. Nawet gdyby zatem produkty zatrzymane w sklepach należących do skarżącego nie zawierały narkotyków, ale jedynie środki zastępcze to uchylenie decyzji z dnia [...] października 2010 r. lub stwierdzenie jej nieważności nie znalazłoby uzasadnienia prawnego. Zmiana stanu prawnego spowodowała, że decyzja GIS z dnia [...] października 2010 r. ma nieodwracalny skutek prawny. Organ administracji publicznej nie może zastosować formy aktu administracyjnego (stwierdzić nieważności decyzji) wobec produktów, które już zostały wycofane z obrotu i nigdy do tego obrotu nie trafią, z uwagi na jednoznaczny ustawowy zakaz.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję złożył [...], reprezentowany przez adwokat [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucono na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: 1. rażące naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na wynik postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie dowodów na korzyść oraz niewskazanie żadnej konkretnej przesłanki uzasadniającej podjęcie takiej decyzji w tym stanie faktycznym; 2. rażące naruszenie przepisów prawa określonych w art. 6, art. 8 oraz art. 11 k.p.a.; 3. rażące naruszenie przepisów prawa, tj. art. 79 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z badań laboratoryjnych zabezpieczonych w sklepach skarżącego prób towarów; 4. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, iż produkty będące w sprzedaży w sklepach zlokalizowanych w [...] mogły mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenia życia lub zdrowia ludzi.

Na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2010 r., znak: [...].

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 407/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę administracyjną jest przeprowadzenie właściwego postępowania dowodowego i ustalenie w jego wyniku, czy określone produkty zabezpieczone w sklepie należącym do skarżącego zawierają substancje szkodliwe czy nie. Nie można wykluczyć, że niektóre z zabezpieczonych produktów zawierają substancje całkowicie obojętne dla zdrowia ludzkiego i ich wycofanie z obrotu było niezasadne.

W dniu 4 października 2010 r. w punktach sprzedaży należących do skarżącego, w [...], zostały pobrane próbki produktów.

Podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej w sklepie kolekcjonerskim w [...] w dniu 4 października 2010 r. pobrano próbki trzydziestu produktów szczegółowo wymienionych w znajdujących się w aktach sprawy protokołach pobrania prób nr 86/HŻ/10, 87/HŻ/10, 88/HŻ/10, 89/HŻ/10, 90/HŻ/10, 91/HŻ/10 i 92/HŻ/10 oraz załączniku do protokołu nr ON.HŻ-466/1/2-124/10.

Jak wynika z sprawozdania z badań przeprowadzonych przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne w [...], badaniom poddano jedynie sześć spośród trzydziestu prób produktów pobranych w sklepie skarżącego w [...], a mianowicie: produkt o nazwie "[...]" (sprawozdanie nr L-Z4-1737/14/Pr 121 z dnia 27 października 2014 r.), "[...]" (sprawozdanie nr L-Z4-1737/14/Pr 120 z dnia 5 listopada 2014 r.), "[...]" (sprawozdanie nr L-Z4-1737/14/Pr 115 z dnia 27 października 2014 r.), "[...]" (sprawozdanie nr L-Z4- 1737/14/Pr 122 z dnia 27 października 2014 r.), "[...]" (sprawozdanie nr L-Z4-1737/14/Pr 109 z dnia 22 października 2014 r.) i "[...]" (sprawozdanie nr L-Z4-1737/14/Pr 118 z dnia 27 października 2014 r.). Skarżący w związku z tym postawili pytanie dlaczego Główny Inspektor Sanitarny, wbrew zaleceniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie poddał badaniom wszystkich zabezpieczonych u skarżącego prób produktów.

Zdaniem Skarżącego organ nie uczynił zadość wytycznym zawartym w wyroku sądu uchylającym jego poprzednie rozstrzygnięcie. Badaniom przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne w [...] poddano jedynie produkty zabezpieczone w sklepie skarżącego znajdującym się w [...], całkowicie zaniechano natomiast przebadania produktów zabezpieczonych w sklepach w [...].

Przebadano jedynie piątą część produktów zabezpieczonych w sklepie w [...], nie wiadomo przy tym jakim kryterium kierował się organ dokonując wybiórczej klasyfikacji produktów do badań. Skarżący przypuszcza, iż - ze względu na upływ czasu - produkty zabezpieczone u skarżącego nie nadają się już do badań. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odnosi się w żaden sposób do zakresu przeprowadzonych badań produktów, pozostawiając tę kwestię niewyjaśnioną. Centralne Laboratorium Kryminalistyczne w [...] w ogóle nie przeprowadziło badań produktów zabezpieczonych w sklepie skarżącego w [...]. Jak wynika z protokołu przejęcia z dnia 12 października 2010 r. (w aktach sprawy) organ zabezpieczył dwadzieścia jeden produktów, z czego ani jeden nie został poddany badaniu w toku powtórnego rozpatrzenia sprawy po wydaniu ww. wyroku. Organ II instancji powołuje się na wyniki badań przeprowadzonych w Instytucie: [...] [...], Instytucie Medycyny [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając decyzję Głównego Inspektora sanitarnego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...]znał treść wyników badań przeprowadzonych przez ww. Instytut, a mimo to nakazał rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej po raz drugi w jej całokształcie, przy rozważeniu wszystkich elementów stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego, a w przypadku braków w tym materiale do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a. Jak wskazano wyżej w sklepie w [...] zabezpieczono dwadzieścia jeden prób produktów, natomiast w aktach sprawy znajduje się jedynie dziesięć sprawozdań Instytutu Medycyny [...]z badań dziesięciu produktów, a mianowicie produktu o nazwie "[...]" (sprawozdanie nr LCH/D/563/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.), "[...]" (sprawozdanie nr LCH/D/564/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.), "[...]" (sprawozdanie nr LCH/D/565/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.), "[...]" (sprawozdanie nr LCH/D/568/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.), "[...]" (sprawozdanie nr LCH/D/5 70/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.), "[...]" (sprawozdanie nr LCH/D/571/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.), "[...]" (sprawozdanie nr LCH/D/572/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.), "[...]" (sprawozdanie nr LCH/D/573/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.), "[...]" (sprawozdanie nr LCH/D/564/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.) i "[...]" (sprawozdanie nr LCH/D/575/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.). W aktach sprawy brak jest wyników badań choćby jednego produktu zabezpieczonego w sklepach skarżącego w [...] i w [...]. W sklepie skarżącego w [...] zabezpieczono próbki dwudziestu sześciu produktów (vide: postanowienie nr [...]z dnia [...] października 2010 r.), natomiast w sklepie skarżącego w [...] pobrano i zabezpieczono próbki dwudziestu dwóch produktów (vide: Lista zabranych produktów do depozytu, protokoły pobrania próbek nr 65/HŻ/10, 66/HŻ/10, 67/HŻ/10, 68/HŻ/10, 69/HŻ/10 i70/HŻ/10.

Zdaniem skarżącego Główny Inspektor Sanitarny nie wykazał zupełnie, jakie wyroby kolekcjonerskie zostały zabezpieczone w sklepach należących do skarżącego w [...] i czy zabezpieczone "dopalacze" zawierały środki psychoaktywne, jedynym słowem czy były szkodliwe dla życia i zdrowia ludzi, natomiast jeżeli chodzi o sklep w [...] - badaniom poddano jedynie piątą część wszystkich zabezpieczonych produktów. W aktach administracyjnych sprawy znajdują się wprawdzie ekspertyzy Instytutu Medycyny [...] (sprawozdanie z badań: LCH/D/563/2010, LCH/D/564/2010, LCH/D/565/2010, LCH/D/568/2010, LCH/D/570/2010, LCH/D/571 /2010, LCH/D/572/2010, LCH/D/573/2010, LCH/D/564/2010 i LCH/D/575/2010) i na nie powołuje się organ w uzasadnieniu decyzji, jednakże ich wyniki znacznie różnią się od wyników badań produktów przeprowadzonych przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne w [...].

Skarżący podniósł, że jak chodzi o produkt o nazwie "[...]", to - zgodnie z wynikami badań Instytutu Medycyny [...]- próba tego produktu wykazywała obecność syntetycznego kannabinoidu JWH-250 lub jednego z jego strukturalnych izomerów: JWH-201, JWH-302 lub analogicznego (sprawozdanie nr LCH/D/575/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.)., natomiast w wyniku badań przeprowadzonych przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne w [...] w próbkach ww. produktu nie stwierdzono obecności środków odurzających ani substancji psychoaktywnych (sprawozdanie nr L-Z4-1737/14/Pr 121 z dnia 27 października 2014 r.). W sprawozdaniu z badań Instytutu Medycyny [...]stwierdzono, iż próby produktów "[...]" i "[...]" zawarły syntetyczny kannabinoid JWH-250 lub jeden z jego strukturalnych izomerów: JWH-201, JWH-302 lub analogiczny (sprawozdanie nr LCH/D/574/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r. i sprawozdanie nr LCH/D/564/2010 z dnia 27 grudnia 2010 r.), natomiast w wynikach badań Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego w [...] ww. produktu stwierdzono jedynie obecność RS-4 i RCS-4 2-metoksy izomer (sprawozdanie nr L-Z4-1737/14/Pr 118 z dnia 27 października 2014 r. i sprawozdanie nr L-Z4-173 7/14/Pr 109 z dnia 22 października 2014 r.).

Zdaniem skarżącego próba uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ, już po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, nie czyni zadość wymogom wynikającym z reguł podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie sposób wywnioskować na jakiej podstawie (brak dowodów) organ utrzymał swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie w mocy.

Dwa i pół roku zajęło organowi zlecenie Centralnemu Laboratorium Kryminalistycznemu w [...] badań chemicznych produktów zabezpieczonych u skarżącego, w tym czasie organ nie podjął żadnych konkretnych działań zmierzających do skutecznego wyjaśnienia sprawy, stanowi to niewątpliwie uchybienie.

Skarżący stwierdził, ze organ uchybił zasadzie ponownego rozpoznania sprawy w związku z wnioskiem o jej ponowne rozpoznanie. Główny Inspektor Sanitarny miał obowiązek wykazania, że poszczególne produkty zabezpieczone w sklepach skarżącego rzeczywiście stanowiły określone niebezpieczeństwo dla osób, które mogły je nabyć i użyć. W tym celu, przed wydaniem zaskarżonej decyzji konieczne było przeprowadzenie postępowania uzupełniającego - wyjaśniającego, obejmującego badania laboratoryjne pobranych próbek oraz analizę substancji zawartych w produktach objętych zaskarżoną decyzją i ich wpływu na życie i zdrowie ludzkie. Wyniki takiego postępowania powinny uzasadnić prawidłowość podjętych działań przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub wykazać ich niezasadność w przypadku braku możliwości dowiedzenia wspomnianego negatywnego wpływu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Sanitarny nie wyjaśnił jednak jakie substancje znajdowały się w poszczególnych produktach zabezpieczonych w sklepach w [...], a w stosunku do produktów zabezpieczonych w sklepie w [...] - uczynił to w sposób wybiórczy i niewiarygodny. Główny Inspektor Sanitarny nie wyjaśnił czy produkty zabezpieczone w sklepach w [...]zawierały substancje niebezpieczne dla życia i zdrowia ludzkiego. W rezultacie organ rozpatrując ponownie sprawę skarżącego, nie wyjaśnił ww. fundamentalnej kwestii, czym w sposób oczywisty naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Ustalenie braku szkodliwości substancji zawartych w ww. produktach skutkować winno uchyleniem decyzji z dnia [...] października 2010 r. i [...] października 2011 r. w całości.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Dodał, że w aktach sprawy znajdują się protokoły z wyników badań zabezpieczonych podczas kontroli sanitarnych produktów. Badania przeprowadzone były przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji w [...], Instytut [...]oraz Instytut Medycyny [...]. Jednocześnie podnoszony przez stronę zarzut, iż badania przeprowadzone w 2010 roku nie stanowią dowodu w sprawie, gdyż sąd w swoim wyroku nakazał po raz kolejny przeprowadzić w całości postępowanie dowodowe, nie znajduje uzasadnienia. Badania zostały przeprowadzone przez laboratoria akredytowane i są wiarygodne.

W odniesieniu do zarzutu przebadania niektórych tylko produktów ze sklepu w [...], organ wskazał, że badaniom zostały poddane próbki wszystkich zabezpieczonych wcześniej produktów. Badania zostały przeprowadzone przez Instytut Medycyny [...] i sprawozdania z tych badań zostały również zamieszczone w aktach sprawy. Protokoły badań wskazują substancje wykryte w poszczególnych produktach, a także szczegółowe omówienie wpływu tych substancji na organizm człowieka. Badaniom poddano także produkty zabezpieczone w sklepie w Wągrowcu, czego potwierdzeniem są protokoły z badań przeprowadzonych przez Instytut [...], znajdujące się w aktach sprawy.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] października 2010 r., znak: [...].

Wskazać należy, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego zapadła po tym jak wcześniejsze orzeczenie tego organu zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 407/12. W związku z tym kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności podlega kwestia wywiązania się organu z obowiązku podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wydanym w sprawie wyroku sądu administracyjnego.

Jak stanowi art. 153 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ([...] stycznia 2015 r.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 550/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa. gov.pl). Omawiany przepis w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania niniejszego wyroku (nadanym na mocy art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., Dz. U. z 2015, poz. 658, zmieniającej ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dniem 15 sierpnia 2015 r.) już wprost stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31a ustawy. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Stosownie zaś do treści art. 31a ust. 1 ww. ustawy, Główny Inspektor Sanitarny może podejmować wszelkie czynności należące do zakresu działania państwowego inspektora sanitarnego, jeżeli przemawiają za tym względy bezpieczeństwa sanitarnego. W tych przypadkach Główny Inspektor Sanitarny staje się organem pierwszej instancji. O podjęciu czynności Główny Inspektor Sanitarny zawiadamia właściwego wojewodę lub starostę.

W wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 407/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawarł ocenę prawną dotycząca m.in. prawidłowości zastosowania przez Głównego Inspektora Sanitarnego przywołanych wyżej przepisów. Stanowisko Sądu jest w tym zakresie wiążące na mocy art. 153 p.p.s.a. W pierwszej kolejności Sąd zbadał zaskarżoną wówczas decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2011 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2010 r. znak: [...]pod kątem wystąpienia przesłanek nieważnościowych, nie dopatrując się jednak tego rodzaju wad. Sąd doszedł do przekonania, że decyzja z dnia [...] października 2010 r. nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Brak oznaczenia w decyzji z dnia [...] października 2010 r. zindywidualizowanego adresata będącego stroną postępowania nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Decyzja ta jest zbliżona charakterem do kategorii generalnych aktów administracyjnych i zawiera w sobie elementy władcze, polegające na zakazie obrotu, produkcji lub dystrybucji produktów, których użycie może spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, a zatem istotne zagrożenie sanitarne. Indywidualizacja decyzji nastąpiła po doręczeniu egzemplarza tej decyzji określonemu adresatowi, który prowadzi działalność związaną z produkcją lub sprzedażą tzw. dopalaczy, czyli produktów objętych postępowaniem prowadzonym przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

Decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. określiła grupę produktów jako "[...] oraz wszystkie podobne wyroby (...)". W ocenie Sądu, pomimo mało precyzyjnego sformułowania: "wszystkie podobne wyroby", decyzja w sposób jednoznaczny określiła grupę produktów, które podlegały wycofaniu z obrotu na terenie całego kraju. Z połączenia sentencji i uzasadnienia decyzji, które stanowią integralne części decyzji, można bowiem bez trudu odkodować treść rozstrzygnięcia, sprowadzającego się do wycofania z obrotu na terenie całego kraju zarówno środka o nazwie "[...]", jak i wszystkich podobnych środków nazywanych potocznie "dopalaczami" (wyrobami kolekcjonerskimi). Precyzyjne ustalenie tej grupy produktów nie stanowiło żadnego problemu dla pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej, którzy dokonali zamknięcia wyłącznie sklepów z "dopalaczami" i nie wykroczyli w żaden sposób poza zakres przedmiotowy decyzji. Również adresaci decyzji co do zasady nie podważali, że dopalacze, o których mowa w decyzji, są właśnie produktami znajdującymi się w ich sklepach wyspecjalizowanych w sprzedaży tego rodzaju produktów. Zdaniem Sądu, nie można zatem decyzji postawić zarzutu niewykonalności, która istniała w dacie wydania decyzji i o charakterze trwałym, co wyczerpywałoby przesłankę z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Sąd dostrzegł również, że egzemplarz decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. został skarżącemu doręczony wyłącznie w formie kserokopii, co niewątpliwe stanowi uchybienie organu. W ocenie Sądu, uchybienie to nie wypełnia jednak przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., które skutkowałoby eliminacją decyzji z obrotu prawnego. Elementem, który decyduje o istocie decyzji i jej ważności, jest podpis pracownika upoważnionego do wydawania decyzji w imieniu organu. W niniejszej sprawie niewątpliwie taki podpis na decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. został złożony. Nie można zatem twierdzić, że decyzja nie istnieje w obrocie prawnym ani że nie weszła do obrotu prawnego, skoro została doręczona adresatom przez upoważnionych pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Przechodząc do rozważań dotyczących właściwego zastosowania przez organ przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Sąd w wyroku w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 407/12 przesądził, że w okolicznościach niniejszej sprawy Główny Inspektor Sanitarny był uprawniony do zastosowania art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, tj. mógł podjąć natychmiastowe działania w celu eliminacji określonego wyrobu z obrotu na terenie kraju ze względu na pojawiające się informacje o potencjalnym znacznym zagrożeniu dla życia i zdrowia mieszkańców. W stanie faktycznym niniejszej Główny Inspektor Sanitarny mógł uznać, że produkty w postaci tzw. "dopalaczy" lub "wyrobów kolekcjonerskich" nie mogą znajdować się w obrocie jako stwarzające bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Wprawdzie do jednoznacznego ustalenia wystąpienia tego zagrożenia konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, w tym dokładne zbadanie produktów wycofanych z obrotu na terenie kraju, jednak - zdaniem Sądu - w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ inspekcji sanitarnej może wycofać z obrotu produkt, co do którego istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż może on stwarzać realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Państwowa Inspekcja Sanitarna jest bowiem nie tylko uprawniona, ale wręcz zobowiązana do ochrony życia i zdrowia obywateli i w celu realizacji tych obowiązków może zastosować środki władcze, niejednokrotnie o dużym stopniu uciążliwości dla adresatów takich decyzji, począwszy od podmiotów prowadzących niewielki zakład produkcyjno-usługowy, a skończywszy na dużej grupie adresatów zajmujących się obrotem określoną grupą produktów. Z treści przepisu art. 27 cyt. ustawy wynika obowiązek natychmiastowego wykonania decyzji wydanej w oparciu o ten przepis. W konsekwencji zbędne było w niniejszej sprawie powoływanie się przez Głównego Inspektora Sanitarnego na przepis art. 108 k.p.a. i nadawanie dodatkowo decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Sąd dostrzegł ponadto, że organ wziął pod uwagę nie tylko faktyczny sposób użycia tzw. "dopalaczy" przez konsumentów, ale także wszystkie okoliczności sprawy, z których jednoznacznie wynikało, że oferowane przez producentów i sprzedawców produkty, jakkolwiek zaopatrzone w informację o przeznaczeniu innym niż do spożycia przez ludzi, w istocie miały właśnie takie przeznaczenie.

Z przyczyn wyżej wymienionych Sąd uznał, że zastosowanie przez Głównego Inspektora Sanitarnego art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, mimo że z pewnymi elementami prewencyjnymi, to jednak znajduje oparcie w okolicznościach faktycznych i prawnych kontrolowanej sprawy.

Ponadto Sąd doszedł również do przekonania, że Główny Inspektor Sanitarny mógł zastosować art. 31a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy koncentracja kompetencji w rękach tego organu służyła względom bezpieczeństwa sanitarnego, tym bardziej, że konieczne stało się podjęcie działań o charakterze pilnym, które objęły swoim zasięgiem obszar całego kraju.

Przyczyną uchylenia decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] rudnia 2011 r. była wskazana przesz Sąd konieczność wykazania przez organ przesłanki z art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Sąd wyjaśnił, że wystąpienie określonych substancji winno zostać powiązane z określonymi wyrobami kolekcjonerskimi zatrzymanymi w placówkach handlowych prowadzonych przez skarżącego. Niezbędne też było wykazanie przez organ, czy wyroby te stanowią bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.

Sąd stwierdza, że w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji organ należycie zastosował się do wytycznych zawartych w przywołanym wyżej wyroku tutejszego Sądu.

Organ, dysponując wynikami badań przeprowadzonymi jeszcze w 2010 r., przed wydaniem zaskarżonej decyzji zlecił przeprowadzenie dodatkowych badań próbek produktów pobranych ze sklepu skarżącego w [...]. Badania produktów pobranych ze sklepów należących do [...]zostały przeprowadzone w Instytucie Medycyny [...], Instytucie [...]oraz Centralnym Laboratorium Kryminalistycznym Policji w [...], a więc przez profesjonalne podmioty zajmujące się badaniem próbek podobnych substancji, dysponujące w tym zakresie odpowiednią wiedzą, doświadczeniem i infrastrukturą. Wynikom tym należy zatem przypisać walor profesjonalności. Na tej podstawie organ dokonał szczegółowej i wnikliwej charakterystyki substancji psychoaktywnych wykrytych w produktach oferowanych do sprzedaży w trzech sklepach należących do [...]. Wyniki tej analizy nie pozostawiają wątpliwości, że wykryte substancje wykazują psychoaktywne działanie, a spożywanie produktowe je zawierających – tzw. "dopalaczy", znajdujących się w sklepach należących do [...], stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. W świetle poczynionych przez organ ustaleń, wobec wykazania przesłanek określonych w art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zastosowanie powyższego przepisu w rozpoznawanej sprawie uznać trzeba za prawidłowe. Wydana decyzja odpowiada też wymogom zawartym w przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Zauważyć należy, że w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r. zobowiązano Głównego Inspektora Sanitarnego do wykazania, że poszczególne produkty zabezpieczone w sklepach skarżącego rzeczywiście stanowiły określone niebezpieczeństwo dla osób, które mogły je nabyć i użyć. W tym celu, przed wydaniem zaskarżonej decyzji konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego obejmującego badania laboratoryjne pobranych próbek, analizę substancji zawartych w produktach objętych zaskarżoną decyzją i ich wpływu na życie i zdrowie ludzkie. Wyniki takiego postępowania powinny zostać omówione w zindywidualizowany sposób i w odniesieniu do podjętych działań przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Sąd również zauważył, że organ nie przeanalizował protokołu badań sporządzonego przez Instytut Medycyny [...], znajdującego się w aktach administracyjnych.

Ponownie rozpoznając sprawę organ poddał analizie laboratoryjnej produkty nieprzebadane w 2010 r. uznając, że wytyczne Sądu odnosiły się tylko do tych produktów, a ponadto, że poprzednio przeprowadzone badania jako wykonane przez specjalistyczne, akredytowane laboratoria są cały czas aktualne i wiarygodne.

Sąd stwierdza - mimo że wskazane powyżej działanie nie stanowi wyczerpującego wykonania wytycznych zawartych w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 407/12, to organowi nie można postawić z tego powodu zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. Zauważyć bowiem trzeba, że po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny nastąpiła zmiana stanu prawnego sprawy związana z nowelizacją ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. Główny Inspektor Sanitarny trafnie podkreślił, że na skutek zmian legislacyjnych wprowadzonych w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii oraz w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zmienił się status "dopalaczy", zakwalifikowanych jako tzw. środki zastępcze. Obecnie ich wprowadzanie do obrotu jest zabronione, a źródłem tego zakazu jest sama ustawa. Zgodnie z art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.), w brzmieniu nadanym na mocy art. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 875) – środek zastępczy oznacza produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zakaz wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych wynika natomiast z przepisu art. 44b cyt. ustawy.

Opisaną wyżej ustawą nowelizującą wprowadzono także nowe brzmienie art. 44c ustawy (art. 1 pkt 26 ustawy zmieniającej). Intencją tej zmiany było zastąpienie dotychczasowego odesłania w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii do odpowiedniego stosowania przepisów art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nowymi regulacjami (uzasadnienie projektu ww. ustawy – druk sejmowy nr 3107 Sejmu VII kadencji, dostępny na stronie: http://www.sejm.gov.pl/). Zgodnie z nowym brzmieniem art. 44c ust. 1 – 4 cyt. ustawy, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, wstrzymanie wytwarzania tego produktu lub wycofanie go z obrotu, na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Główny Inspektor Sanitarny podaje do publicznej wiadomości informację o wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1, przez ogłoszenie na swojej stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej nazwy produktu, nazwy producenta, rodzaju opakowania i jego wielkości. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny: 1) dokonuje zabezpieczenia produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną; 2) nakazuje zaprzestanie prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu tego produktu do obrotu, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące. Państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, o którym mowa w ust. 1, zakazuje, w drodze decyzji, jego wytwarzania lub wprowadzania do obrotu, nakazuje jego wycofanie z obrotu, a także orzeka o jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa i zniszczeniu, jeżeli ten produkt jest środkiem zastępczym albo nową substancją psychoaktywną.

Dokonując kontroli decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. Sąd musiał mieć na uwadze zmianę stanu prawnego dotyczącego przedmiotu niniejszego postępowania. Uwzględniając nowy tryb postępowania organów inspekcji sanitarnej w sprawach dotyczących obrotu środkami zastępczymi, sformułować należy stanowisko, że w obecnym stanie prawnym obowiązek przeprowadzenia badań dotyczy wyłącznie produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną. W rozpoznawanej sprawie, gdy dany produkt powtarzał się, tj. był oferowany do sprzedaży w więcej niż 1 sklepie należącym skarżącego, nie było wątpliwości co do identyczności produktów (ta sama nazwa, opis, producent, opakowanie itp.) i w kilku lokalach pobrano jego próbki, wystarczające jest, że wynik badania już jednej z pobranych próbek tego samego produktu potwierdził, że produkt jest środkiem zastępczym (lub nową substancja psychoaktywną). W tej sytuacji uznać można, że organ jest zwolniony z obowiązku przeprowadzania kolejnych badań próbek tego samego produktu, bowiem co do niego nie istnieje już podejrzenie, a pewność, że jest on środkiem zastępczym (lub nową substancja psychoaktywną). Tym samym również w związku ze zmianą stanu prawnego sprawy zaskarżona decyzja musi być uznana za wydaną zgodnie z prawem, w tym z przepisem art. 153 p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć trzeba, że z ww. względów nie jest zasadny zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ dokonał brakujących badań, przeprowadził ich merytoryczną analizę w oparciu o wyniki laboratoryjnych badań. Organ w sposób bardzo szczegółowy i wyczerpujący omówił zagrożenie jakie stwarzają zabezpieczone produkty w sklepach należących do strony. Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, iż organ w sposób wybiórczy przeprowadził badania próbek tzw. "dopalaczy", czym nie wypełnił zaleceń sądu oraz pozbawił wiarygodności przeprowadzonego tak postępowania dowodowego.

W ocenie Sądu nie zostały także naruszone przepisy postępowania administracyjnego art. 6, art. 8 i art. 11 k.p.a. Główny Inspektor Sanitarny działał na podstawie przepisów prawa w ramach swoich ustawowych kompetencji. Organ miał prawo zastosować art. 27 ust. 1 i 2 wyżej wymienionej ustawy, gdyż stwierdził naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych, dodatkowo naruszenie tych wymagań powodowało bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia. Miał także prawo zastosować art. 31a ust. 1 wskazanej ustawy z uwagi na poważne względy bezpieczeństwa sanitarnego.

W odniesieniu do zarzutu przebadania niektórych tylko produktów ze sklepu w [...] oraz nieprzebadaniu produktów zabezpieczonych w sklepie w [...] należy wskazać, że badaniom zostały poddane próbki wszystkich zabezpieczonych wcześniej produktów. Badania produktów ze sklepu w [...] zostały przeprowadzone przez Instytut Medycyny [...]i sprawozdania z tych badań zostały również zamieszczone w aktach sprawy. Protokoły badań wskazują substancje wykryte w poszczególnych produktach, a także szczegółowe omówienie wpływu tych substancji na organizm człowieka. Badaniom poddano także produkty zabezpieczone w sklepie w [...], czego potwierdzeniem są protokoły z badań przeprowadzonych przez Instytut [...], znajdujące się w aktach sprawy. Powtórzyć należy, że w rozpoznawanej sprawie, gdy dany produkt powtarzał się, tj. był oferowany do sprzedaży w więcej niż 1 sklepie należącym skarżącego, nie było wątpliwości co do identyczności produktów (ta sama nazwa, opis, producent, opakowanie itp.) i w kilku lokalach pobrano jego próbki, wystarczającym było, że wynik badania już jednej z pobranych próbek tego samego produktu potwierdził, że produkt jest środkiem zastępczym (lub nową substancja psychoaktywną). W tej sytuacji Sąd uznał, że organ nie miał obowiązku przeprowadzania kolejnych badań próbek tego samego produktu, bowiem co do niego nie istnieje już podejrzenie, a pewność, że jest on środkiem zastępczym (lub nową substancja psychoaktywną).

Odnosząc się do naruszenia art. 79 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z badań laboratoryjnych zabezpieczonych w sklepach skarżącego prób towarów, wskazać należy, że z uwagi na specyfikę dowodów przeprowadzanych przez specjalistyczne jednostki i materię badań, uchybienie to nie może stanowić o naruszeniu przepisów postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. c p.p.s.a, bowiem nawet obecność strony przy przeprowadzeniu dowodu z tych badań nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a., uzasadniająca uchylenie zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.