Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 111/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6337 Zatrudnianie cudzoziemców
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2 pkt 3, art. 10a pkt 2, art. 88 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 1, art. 88 ust. 2, art. 88a-88m, art. 88j ust. 1 pkt 37
journal: Dz.U. 2021 poz 1100
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.
article: art. 12, art. 12 § 1, art. 35 § 1-3, art. 36 § 1-2, art. 37, art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 § 2 pkt 1-4a, art. 52 § 1-2, art. 119 pkt 4, art. 120, art. 149 § 1, art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 05 października 2022 r. sprawy ze skargi P. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. P. J. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia podania skarżącego z dnia 16 grudnia 2021 r., o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca H. A.; II. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest przewlekłość Wojewody w zakresie rozpoznania wniosku P. J. – prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. P. J. – o udzielenie zezwolenia typu A na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Do złożenia skargi doszło w następującym stanie faktyccznym.

Wnioskiem z dnia 16 grudnia 2021 r., który wpłynął do organu w tej samej dacie, P. J. wystąpił o udzielenie zezwolenia typu A na pracę cudzoziemca, H. A., na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (k. [...]–[...] akt administracyjnych). Do wypełnionego formularza została dołączona między innymi kopia paszportu cudzoziemca H. A. ważnego do dnia 26 stycznia 2031 r. (k. [...] akt administracyjnych), oświadczenie podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi dotyczące okoliczności określonych w art. 88j ust. 1 pkt 3–7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1100 z późn. zm., dalej "u.p.z.") (k. [...] akt administracyjnych) oraz wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczący wpisu firmy K. P. J. (k. [...] akt administracyjnych).

Pismem z dnia 21 maja 2022 r. P. J., reprezentowany przez radcę prawnego A. K., złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę (k. [...] akt sądowych). Wniósł o: (1) zobowiązanie organu do wydania decyzji; (2) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; (3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz (4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organowi zarzucono naruszenie art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej "K.p.a.") poprzez prowadzenie postępowania w sposób opieszały, powierzchowny i nieefektywny, gdyż wykonywane czynności były podejmowane w dużych odstępach czasu. W uzasadnieniu podkreślono, że niewydanie przez organ rozstrzygnięcia – pomimo zebranego w całości materiału dowodowego – narusza art. 35 § 3 K.p.a. Zaznaczono, że wniosek dotyczy obywatela [...], wobec których została wyłączona możliwość zatrudnienia w oparciu o oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy. Dalsza zwłoka powoduje znaczne utrudnienia w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa P. J., gdyż blokuje możliwość zatrudnienia pracowników.

W odpowiedzi na skargę z dnia 7 czerwca 2022 r. Wojewoda wniósł o jej oddalenie (k. [...]-[...] akt sądowych). W uzasadnieniu organ podkreślił, że w dniu 23 maja 2022 r. wydał decyzję - zezwolenie typu A nr [...] na pracę cudzoziemca H. A.. Jednocześnie zapewnił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Cudzoziemców, ale jest skutkiem ograniczonych zasobów kadrowych, rotacji pracowników, a także sytuacją związaną z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy i pomocą udzielaną obywatelom tego państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny skargi należy podkreślić, że skarga nie musiała zostać poprzedzona wniesieniem ponaglenia, gdyż zgodnie z art. 10a pkt 2 u.p.z. przepisów art. 37 K.p.a. nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m u.p.z. Regulacja ta weszła w życie z dniem 13 lipca 2021 r., a więc znajdowała zastosowanie w kontrolowanej sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 16 grudnia 2021 r.

Skoro powyższa regulacja wyłączyła możliwość składania ponaglenia między innymi w sprawach dotyczących wydania zezwolenia na pracę typu A dla cudzoziemca, to jedyną możliwością reakcji w sytuacji, gdy organ dopuszcza się bezczynności lub przewlekłości postępowania stało się złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w trybie art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "P.p.s.a.").

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na przewlekłość w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze przewlekłość Wojewody rzeczywiście zaistniała, a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

Należy zauważyć, że w sytuacji gdy przed rozpoznaniem przez Sąd niniejszej sprawy wniosek strony skarżącej o wydanie zezwolenia na pracę został załatwiony i zezwolenie na pracę dla H. A. zostało wydane, postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku jako bezprzedmiotowe zostało umorzone zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (punkt I. sentencji wyroku).

Wydanie przez organ orzeczenia przed datą wyrokowania przez Sąd w przedmiocie przewlekłości skutkuje umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, jednak nie zwalnia Sądu od zbadania i orzeczenia czy w sprawie zaistniała przewlekłość organu, a jeżeli tak, to czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego.

Zdaniem Sądu bez wątpliwości można stwierdzić, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego P. J..

Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.z. do zadań Wojewody należy wydawanie zezwoleń na pracę, o których mowa w art. 88 ust. 1 u.p.z. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 u.p.z. zezwolenie na pracę jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec wykonuje pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba lub miejsce zamieszkania albo oddział, zakład lub inna forma zorganizowanej działalności znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zezwolenie na pracę jest wydawane na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a w postępowaniu o wydanie, przedłużenie lub uchylenie zezwolenia na pracę cudzoziemca stroną postępowania jest wyłącznie podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi (art. 88a ust. 1 i ust. 2 u.p.z.). Wskazać należy również na treść art. 88j ust. 1 u.p.z., w jakim ustawodawca wymienia przypadki wydania decyzji o odmowie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca. Powyższe dowodzi, że w sprawach, w których przedmiotem jest załatwienie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca obowiązują terminy procesowe określone w K.p.a.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 12 K.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. W myśl art. 35 § 1-3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Wskazać również należy, że w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Powyższy obowiązek organu wynika z art. 36 § 1 i § 2 K.p.a.

W analizowanej sprawie wniosek strony skarżącej z dnia 16 grudnia 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pracę typu A dla H. A., który wpłynął do organu tego samego dnia, został załatwiony decyzją z 23 maja 2022 r., a więc po upływie ponad 5 miesięcy od daty wpływu wniosku do organu.

Z akt sprawy wynika, że organ nie informował strony o przyczynie zwłoki oraz nie wskazał terminu załatwienia sprawy, po dacie złożenia wniosku organ nie podjął żadnych czynności wyjaśniających.

Niewątpliwie organ dopuścił się przewlekłości w załatwieniu wniosku. Z przewlekłością mamy bowiem do czynienia wówczas gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 61 § 3 K.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z kolei – jak już wyżej wskazano – art. 35 § 3 K.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy "od dnia wszczęcia postępowania".

Odnosząc się do argumentacji organu należy zauważyć, że kwestie ewentualnych problemów kadrowych czy znacznego obciążenia pracowników nie wyłączają możliwości stwierdzenia, iż organ dopuścił się przewlekłości. Stan przewlekłości jest bowiem sytuacją obiektywną i jest konsekwencją prowadzenia postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 P.p.s.a. orzekł jak punkcie II. sentencji wyroku, to jest stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Stwierdzenie, iż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania wymaga również dokonania oceny, czy przewlekłość miała charakter rażący (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie ocena powyższej kwestii nie wymaga szerszych rozważań. Przede wszystkim skarżący w skardze nie domagał się uznania, że przewlekłość Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd uwzględnił, że stwierdzona przewlekłość Wojewody nie trwała szczególnie długo, a ponadto w jej przyczynach nie dopatrzył się znamion złej woli po stronie organu. Doszło zatem do zwłoki, jednakże ani ta okoliczność, ani żadne inne, nie świadczą, iżby organ działał rażąco opieszale. W tej kwestii Sąd orzekł w punkcie III. sentencji wyroku.

W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (punkt IV. sentencji wyroku). Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 265), należna opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa (17 zł, k. [...] akt sądowych) oraz wpis sądowy w wysokości 100 zł (k. [...] akt sądowych).

Sprawę rozpoznanano w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a.