Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 52/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 149 § 1, art. 151, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 8 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2015 roku sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy O. do załatwienia wniosku M. K. z dnia [...] stycznia 2015 roku w zakresie udzielenia odpowiedzi na następujące pytania: - "Kto z pracowników Urzędu Gminy w O. (z imienia i nazwiska) sporządzał projekt uchwały nr [...] Rady Gminy w O. z dnia [...] maja 2007 r. w sprawie wydzierżawienia na okres 10 lat nieruchomości zabudowanych, położonych w miejscowości S. stanowiących własność Gminy O., który dotyczył m. in. działki nr ewidencyjny 2670?" - "Czy ten pracownik nie był osobą bliską w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla dzierżawcy, który uzyskał tą uchwałą 10-letnią dzierżawę nieruchomości położonej w S. o nr ewidencyjnym 2670?" - "W jaki sposób został wyłoniony ten podmiot jako dzierżawca działki 2670?" - "Kto z pracowników Urzędu Gminy w O. (z imienia i nazwiska) sporządził projekt uchwały nr [...] Rady Gminy w O. z dnia [...] października 2010 r.?", w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wójta Gminy O. na rzecz M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

M. K. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej domagając się zobowiązania organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt, zobowiązania do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W motywach skargi jej autor wyjaśnił, iż w dniu 7 stycznia 2015 roku złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie:

1. kto z pracowników Urzędu Gminy w O. (z imienia i nazwiska) sporządzał projekt uchwały nr [...] Rady Gminy w O. z dnia [...] w sprawie wydzierżawienia na okres 10 lat nieruchomości zabudowanych, położonych w miejscowości S. stanowiących własność Gminy O., który dotyczył m.in. działki nr ewid. [...];

2. czy ten pracownik nie był osobą bliską w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla dzierżawcy, który uzyskał ww. uchwałą 10 – letnią dzierżawę wskazanej nieruchomości;

3. czy dzierżawca działki, będącej własnością Gminy O., był również dzierżawcą tej działki przed dniem 1 stycznia 2007 roku;

4. w jaki sposób został wyłoniony ten podmiot jako dzierżawca działki (wnosząc także o przekazanie kopii zarządzenia Wójta Gminy w O. o sporządzeniu wykazu nieruchomości przeznaczonych do wydzierżawienia na okres do 3 lat, zgodnie z art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który powinien zostać sporządzony przed podpisaniem umowy dzierżawy, a jeśli takowego wykazu nie było, to o udzielenie informacji, kto z pracowników Urzędu Gminy w O. wiedział o możliwości dzierżawy ww. nieruchomości);

5. kto z pracowników Urzędu Gminy w O. (z imienia i nazwiska) sporządził projekt uchwały nr [...] Rady Gminy w O. z dnia [...].

W odpowiedzi na wniosek organ pismem z dnia 12 stycznia 2015 roku przedłużył termin rozpatrywania wniosku do dnia 6 marca 2015 roku. Skarżący pismem datowanym na dzień 20 stycznia 2015 roku wezwał organ do respektowania postanowień statutu gminy O., który wskazuje termin czternastodniowy na odpowiedź na pisemny wniosek o dostęp do informacji publicznej. W dniu 23 lutego 2015 roku skarżący otrzymał pismo Wójta Gminy O., w którym udzielono jedynie odpowiedzi na pytanie nr 3. Niestety informacji publicznej w zakresie pozostałych pytań organ nie udzielił wskazując, iż nie ma ona charakteru informacji publicznej. Do dnia złożenia skargi, czyli do dnia 9 marca 2015 roku organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej, czym naruszył czternastodniowy termin.

Jak argumentował skarżący, odpowiedzi na postawione pytania mieszczą się w zasadniczym katalogu danych o charakterze informacji publicznej. W świetle ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 782 ze zm., dalej jako: "ustawa") projekty aktu prawnego wraz z uzasadnieniem podlegają udostępnieniu w trybie ustawy. Informacja o osobie, która sporządziła projekt w/w uchwał, w sposób bezwzględny, podlega także udostępnieniu. Również odpowiedź na pytanie o sposób wyłonienia dzierżawcy działki wraz z wnioskiem o przekazanie kopii zarządzenia Wójta Gminy w O. o sporządzeniu wykazu nieruchomości przeznaczonych do wydzierżawienia, a w razie braku takowego wykazu to o podanie informacji, kto z pracowników organu wiedział o możliwości dzierżawy działki, stanowi informację publiczną, bowiem dotyczy trybu działania władz publicznych, w tym wypadku Wójta Gminy O. w zakresie gospodarki nieruchomościami gminnymi.

Jak następnie argumentował autor skargi, o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można zatem mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno – technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia. Nazwisko funkcjonariusza, który sporządził uchwałę z 1 pytania, jak i uchwałę z pytania 5 nie wymagało nadmiernego wysiłku ze strony organu, gdyż te informacje znajdują się w 2 źródłach – pierwsze źródło to Referat Rolnictwa i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Gminy, drugie to Biuro Rady Gminy, skąd projekty uchwał były wysłane do radnych jako materiały do sesji i zawierały nazwisko osób, które sporządziła ww. projekty uchwał.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, iż pismem z dnia 16 lutego 2015 roku Wójt Gminy O. udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 7 stycznia 2015 roku o udostępnienie informacji publicznej. Od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji do dnia udzielenia odpowiedzi minęło 40 dni, zatem nie nastąpiło przekroczenie ustawowych terminów. Organ gminy, nie posiada odrębnego stanowiska ds. udzielania informacji publicznej, mimo dużej ilości wpływających wniosków, wyposażony jest w jedno urządzenie ksero dla potrzeb wszystkich referatów, o czym wie skarżący, jako były pracownik Urzędu Gminy O. W sytuacji, gdy odpowiedź na wniosek wymaga konieczność odszukania i zweryfikowania dokumentów począwszy od 2007 roku, zasadne jest wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Ponadto, skarżący w okresie od stycznia do połowy marca 2015 roku złożył 24 wnioski o udzielenie informacji publicznej, również z tego powodu brak jest możliwości udzielania informacji w terminie.

W konkluzji organ napisał, iż skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, co przemawiają przeciwko uwzględnieniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie w części.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

W pierwszej kolejności dostrzec należy zarzut organu zawarty w odpowiedzi na skargę, który miałby przemawiać przeciwko uwzględnieniu skargi, a odnoszący się do tego, iż skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a.

Odnosząc się do powyższej kwestii wyjaśnić należy, iż zarzut niewyczerpania, przed wniesieniem skargi, środków zaskarżenia może przemawiać za jej odrzuceniem, a nie – jak wskazał organ – za nieuwzględnieniem tejże skargi, zatem za jej oddaleniem. Przede wszystkim jednak, ugruntowany jest w judykaturze pogląd, który reprezentuje także skład orzekający w sprawie niniejszej, iż skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 p.p.s.a., ponieważ – zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy – przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie przepisów ustawy, w tym do czynności materialno – technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 roku, I OSK 2603/13; postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 roku, I OZ 522/14 oraz wyroki WSA w Krakowie z dnia: 6 października 2014 roku, II SAB/Kr 289/14 oraz 9 stycznia 2014 roku, II SAB/Kr 293/13; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarga w sprawie niniejszej opiewa na zarzut bezczynności organu – Wójta Gminy O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą pismem z dnia 7 stycznia 2015 roku wnioskował skarżący – M. K.

Merytoryczna ocena zasadności skargi w sprawie dotyczącej bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej przebiega dwuetapowo. W pierwszej kolejności określić należy z jakim żądaniem i do kogo występuje wnioskodawca oraz ustalić, czy żądanie to stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów powołanej już wcześniej ustawy o dostępie do informacji publicznej, a podmiot, do którego strona się zwróciła jest zobowiązany do udzielenia tejże informacji. W przypadku uznania, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają zastosowanie, możliwe jest przystąpienie do kolejnego etapu, czyli oceny czy zachodzi bezczynność organu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić wypada, iż do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, a więc i Wójt Gminy (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), co w sprawie nie jest kontestowane.

Wobec tego, iż obowiązek organu do udostępnienia informacji publicznej nie jest wątpliwy w sprawie należy dokonać oceny, czy wnioskowane przez skarżącego dane stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy.

Wywody sądu winna rozpocząć uwaga, iż każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za takową bowiem uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyroki NSA: z dnia 30 października 2002 roku, II SA 181/02; z dnia 20 października 2002 roku, II SA 1956/02 oraz z dnia 30 października 2002 roku, II SA 2036-2037/02; za: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, str. 28). Wobec tego pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie się do nich odnosi.

Powracając na grunt wniosku skarżącego przypomnieć wypada, iż w punkcie pierwszym wnioskował on o wskazanie kto z pracowników Urzędu Gminy (z imienia i nazwiska) sporządzał projekt uchwały nr [...] Rady Gminy w O. z dnia [...] w sprawie wydzierżawienia na okres 10 lat nieruchomości zabudowanych, położonych w miejscowości S. stanowiących własność Gminy O., który dotyczył m.in. działki nr ewid. [...]. Natomiast w punkcie piątym wniosku jego autor domagał się analogicznie wskazania autora projektu aktu normatywnego, ale tym razem uchwały nr [...] Rady Gminy w O. z dnia [...].

W sprawie nie ulega wątpliwości, iż wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej odnosi się do nieruchomości stanowiącej własność gminy, która to nieruchomość została wydzierżawiona, a tymczasem stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych (lit. a), innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach (lit. b) oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych (lit. c). Dostrzec również należy, iż udostępnieniu podlega także informacja publiczna o polityce wewnętrznej, w tym o projektowaniu aktów normatywnych (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy). Podobne uregulowanie zawiera art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy wskazując, że udostępnieniu podlega również informacja o zasadach funkcjonowania organów, w tym o sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych.

Podsumowując, jako że ta część wniosku skarżącego odnosi się do sposobu przygotowania uchwały, którą niewątpliwie należy zaliczyć do aktów normatywnych, a która to uchwała odnosiła się do wydzierżawienia nieruchomości stanowiącej własność gminy, a zatem majątku gminy – zdaniem składu orzekającego – żądane przez skarżącego w punkcie pierwszym i piątym wniosku informacje niewątpliwie stanowią informację publiczną i winny być udostępnione w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przystępując do oceny dalszej części wniosku skarżącego wskazać wypada, iż w punkcie drugim wniosku autor skargi domagał się wskazania, czy pracownik (o którym była mowa w punkcie pierwszym wniosku, czyli pracownik przygotowujący projekt uchwały w sprawie wydzierżawienia nieruchomości stanowiącej własność gminy) nie był osobą bliską w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla dzierżawcy, który uzyskał ww. uchwałą 10 – letnią dzierżawę wskazanej nieruchomości. Osobą bliską, w rozumieniu powołanego przepisu, jest zstępny, wstępny, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonek, osoba przysposabiająca i przysposobiona oraz osobę, która pozostaje ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu.

Jak już wskazano – zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy – udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, którym bezspornie jest nieruchomość stanowiąca własność gminy. Dla składu orzekającego nie jest zatem wątpliwe, iż okoliczność ustalenia ewentualnych powiązań między pracownikiem organu gminy, a osobą starającą się o dzierżawę gruntu stanowiącego własność tejże gminy, jest informacją publiczną, choć nie wprost wynikającą z wyliczenia zawartego w treści przepisu art. 6 ustawy. Przepis ten – jak już wskazywano – posługuje się określeniem "w szczególności" co oznacza, iż wyliczenie zawarte w tymże przepisie ma wyłącznie charakter przykładowy, niewyczerpujący.

Trzecie pytanie zawarte we wniosku skarżącego odnosiło się do wskazania czy dzierżawca działki, będącej własnością gminy, był również dzierżawcą tej działki przed dniem 1 stycznia 2007 roku.

Bezspornie, wnioskowana w powołanym punkcie informacja – w kontekście wcześniejszych odnoszących się do treści art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy – stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odniesieniu do tej kwestii dostrzec jednak wypada, iż organ w piśmie z dnia 16 lutego 2015 roku udzielił odpowiedzi na przedmiotowe pytanie wskazując, iż dzierżawca działki, będącej własnością Gminy O., nie był dzierżawcą tej działki przed dniem 1 stycznia 2007 roku. W tym zakresie skarga podlega oddaleniu.

Kolejne – czwarte – pytanie zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej odnosi się do wskazania w jaki sposób został wyłoniony dzierżawca działki. Również w kontekście powyższych uwag odnoszących się do treści art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy, dla składu orzekającego nie jest wątpliwe, iż informacje wnioskowane w tym punkcie stanowią informację publiczną i jako takie podlegają uwzględnieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W ramach pytania czwartego skarżący domagał się również przekazania kopii zarządzenia Wójta Gminy w O. o sporządzeniu wykazu nieruchomości przeznaczonych do wydzierżawienia na okres do 3 lat, zgodnie z art. 35 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który powinien zostać sporządzony przed podpisaniem umowy dzierżawy, a jeśli takowego wykazu nie było, to o udzielenie informacji, kto z pracowników Urzędu Gminy w O. wiedział o możliwości dzierżawy ww. nieruchomości. W odpowiedzi na tą część wniosku organ w piśmie z dnia 16 lutego 2015 roku wyjaśnił, że do roku 2009 nie był sporządzany takowy wykaz nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy. A contrario należy przyjąć, że wykaz taki jest sporządzany po roku 2009. Oceniając czy wnioskowana w tym zakresie informacja stanowi informację publiczną należy dostrzec, iż stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściwy organ sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży, do oddania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub dzierżawę. Wykaz ten wywiesza się na okres 21 dni w siedzibie właściwego urzędu, a ponadto informację o wywieszeniu tego wykazu podaje się do publicznej wiadomości przez ogłoszenie w prasie lokalnej oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, a także na stronach internetowych właściwego urzędu. Z treści powołanego przepisu wynika, iż organ ma obowiązek przygotowania i podania do publicznej wiadomości wykazu nieruchomości przeznaczonych m.in. do dzierżawy. Tymczasem, utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, iż udostępnieniu w trybie ustawy podlegają wiadomości o projektowanych aktach normatywnych czy aktach nieogłoszonych (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2006 roku, I OSK 928/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 roku, II SAB/Wa 166/04; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2002 roku, II SA 3301/02 i inne; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji, akt ogłoszony, czy w innej formie obwieszczony, jako że został już podany do publicznej wiadomości, nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów ustawy. W tej sytuacji wykazu, o którym mowa w art. 35 u.g.n. jako że podlegał on ogłoszeniu w sposób wskazany w tymże przepisie, nie podlega udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej. Z tego powodu ta część wniosku skarżącego nie podlegała załatwieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co przesądzało o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie.

Rekapitulując dotychczasowe rozważania należy wskazać, iż wnioskowane przez skarżącego do udostępnienia dane – w określonym powyżej zakresie – stanowią informację publiczną i jako takie powinny być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do załatwienia sprawy. Innymi słowy, celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Badając zasadność skargi na bezczynność sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się bowiem pogląd, że skargę na bezczynność w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej można złożyć nie tylko wobec "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, ale również w sytuacji, w której powstał spór między wnioskodawcą a adresatem wniosku, co do charakteru żądanej informacji. Tym samym sąd administracyjny, do którego trafiła skarga na bezczynność, pełni rolę arbitra, który ma przede wszystkim przesądzić, czy wnioskodawca żąda informacji, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy i tym samym, czy ustawa ta znajduje zastosowanie. Skarga na bezczynność w tego rodzaju sprawach chroni wnioskodawcę przed arbitralnym stanowiskiem podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które uniemożliwia uzyskanie żądanej informacji (por. np. wyroki NSA: z dnia 7 lipca 2010 roku, sygn. akt I OSK 592/10; z dnia 6 października 2011 roku, sygn. akt I OSK 1510/11; wszystkie orzeczenia powołane dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyjaśnić także należy, iż bezczynność organu na gruncie przepisów ustawy polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, nie wydaje także decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, ani na piśmie nie udziela odpowiedzi, że żądanej informacji publicznej nie posiada.

Analizując okoliczności sprawy należy także wskazać – uwzględniając treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej – iż przedmiotem żądania jest informacja publiczna, a strona skarżąca podała w jakiej formie i w jaki sposób żądana informacja winna zostać udostępniona. Złożyła więc wniosek, który winien zainicjować postępowanie uregulowane przepisami ustawy. Analiza uregulowań omawianej ustawy prowadzi do konkluzji, iż w razie skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej, podmiot zobowiązany do udostępnienia takiej informacji, który taki wniosek otrzymał może zachować się w jeden z poniższych sposobów:

1. – udzielić, w formie czynności materialno – technicznej, informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia;

2. – poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 ustawy), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 ustawy);

3. – odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 ustawy) lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 ustawy), czego organ winien dokonać w formie decyzji administracyjnej;

4. – odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Pozostając w realiach niniejszej sprawy wypada wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, że ustawa przewiduje wydanie decyzji administracyjnej wtedy, gdy organ odmawia ujawnienia jakiegoś faktu lub dokumentu (art. 16 ust. 1 ustawy), bądź umarza postępowanie w trybie przewidzianym w art. 14 ust. 2 ustawy. Wydanie owych aktów następuje jednak zawsze wtedy, gdy mamy do czynienia z informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. Natomiast, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy, to dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów ustawy. W takiej sytuacji formą obrony swojego stanowiska jest skarga wnioskodawcy na bezczynność organu (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 roku, sygn. akt I OSK 405/10; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 września 2012 roku, sygn. akt II SAB/Go 31/12).

Lektura akt pozwala odnotować, iż skarżący w piśmie z dnia 7 stycznia 2015 roku zwrócił się do Wójta Gminy z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Z akt wynika także, iż tenże organ nie udostępnił stronie skarżącej wnioskowanej informacji mimo, iż – jak wskazano wcześniej – informacja ta stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy, a Wójt Gminy jest niewątpliwie organem zobowiązanym do jej udostępnienia. Ustalenia w tym zakresie pozwalają stwierdzić, iż organ pozostaje w bezczynności, co przemawia za uwzględnieniem skargi na bezczynność.

Z uwzględnieniem przez sąd skargi na bezczynność ustawodawca połączył powinność sądu do stwierdzenia, czy dostrzeżona bezczynność postępowania miała cechy rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1 zd. II P.p.s.a.). Przystępując zatem do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący, wobec braku definicji ustawowej, podjąć należy próbę zdefiniowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy, czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 roku, II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 roku, II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 roku, II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 roku, II SAB/Sz 34/13 i inne).

Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 13 ustawy, który to przepis zobowiązuje organ do udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Podkreślić należy, że w pierwszej kolejności organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, czyli bez niepotrzebnego opóźnienia. Po drugie, udostępnienie informacji publicznej nie powinno trwać dłużej niż 14 dni.

Powracając na grunt zawisłej sprawy powtórzyć po raz kolejny należy, iż skarżący wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierował do organu dnia 7 stycznia 2015 roku. Już w dniu 12 stycznia 2015 roku otrzymał informację z organu, że odpowiedz na wniosek zostanie udzielona do dnia 6 marca 2015 roku, ostatecznie jednak pismem z dnia 16 lutego 2015 roku organ udzielił odpowiedzi w części wniosku wyjaśniając, że w pozostałym zakresie pytania skarżącego nie stanowią wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Lektura akt pozwala stwierdzić, iż pisma strony w sprawie nie pozostawały bez odpowiedzi. Niewątpliwie organ pozostał w bezczynności, ale – w ocenie składu orzekającego – owa bezczynność nie miała charakteru rażącego.

Uzupełniając powyższe sąd wyjaśnia, że z uwagi na stwierdzenie, iż bezczynność nie miała charakteru rażącego, sąd nie znalazł także podstaw do nałożenia na organ grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a.

Reasumując, sąd orzekł w punkcie pierwszym wyroku zobowiązując organ do udzielenia informacji publicznej w zakreślonym terminie, w oparciu o treść art. 149 § 1 P.p.s.a. W pozostałym zakresie sąd oddalił skargę orzekając w tym zakresie na mocy art. 151 P.p.s.a. W kolejnym punkcie wyroku sąd stwierdzając, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, orzekł na mocy art. 149 § 1 P.p.s.a. O zwrocie kosztów sąd postanowił w punkcie trzecim wyroku czyniąc za podstawę przepis art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

ms