Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2134/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Informacja publiczna
Skarżony organ: Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1, art. 22
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska Anna Mierzejewska Protokolant Asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. M.W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o udostępnienie i przesłanie na wskazany we wniosku adres nieanonimizowanej kserokopii wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Po 942/09, ze skargi dotyczącej uchwały Rady Instytutu Psychologii [...] w P. z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie zamknięcia przewodu doktorskiego.

W odpowiedzi na wniosek Przewodniczący Wydziału Informacji Sądowej pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. poinformował wnioskodawcę, iż nie będąc stroną postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie IV SA/Po 942/09, może uzyskać wnioskowaną informację publiczną w postaci anonimizowanej. Jednocześnie w piśmie wskazano, iż przedmiotowe orzeczenie publikowane jest w wersji anonimizowanej w ogólnodostępnym systemie elektronicznej informacji o orzecznictwie sądów administracyjnych, tj. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wnioskodawca wystąpił o udostępnienie żądanej wcześniej informacji wskazując, iż orzecznictwo sądów administracyjnych przesądza, że wyroki sądowe są dokumentami publicznymi, a prezesi sądów mają prawny obowiązek udostępniać je na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Podał, iż odmowa udostępnienia wyroku dziennikarzowi narusza wolność prasy i prawo społecznej kontroli tego rodzaju rozstrzygnięć. W związku z tym wezwał Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu do usunięcia naruszenia prawa i udostępnienia wyroku w wersji pełnej albo wydania odmownej decyzji zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] (nr sprawy [...]), Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił wnioskodawcy udzielenia informacji publicznej, poprzez udostępnienie nieanonimizowanej kserokopii wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 942/09 ze skargi na uchwałę Rady Instytutu Psychologii [...] w P. o zamknięcie przewodu doktorskiego.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem przysługującym szerokiej grupie podmiotów. Jednakże podlega ono ustawowym ograniczeniom, do czego daje podstawę art. 31 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Ustawa o dostępie do informacji publicznej, zawiera dwa ograniczenia w zakresie dostępu do informacji publicznej, które zostały wyrażone w jej art. 1 ust. 2 i art. 5 ust. 1. Z kolei ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) wprowadza ogólną regułę, że każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych i zastrzega, że ich przetwarzanie (w zakresie i w trybie uregulowanym ustawą) dopuszczalne jest w określonych sytuacjach motywowanych względami dobra publicznego, dobra osoby, której dane dotyczą lub dobra osób trzecich. Wskazano, iż przepisy ustawy o ochronie danych osobowych nakładają na Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który przetwarza zbiory danych osobowych, obowiązek m.in. zabezpieczenia danych osobowych. Udostępnianie informacji o treści wyroków sądowych i ich uzasadnień dla osób niebędących stronami postępowania wymaga usunięcia danych osobowych, chronionych na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych.

Powołując przepis art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazał, iż w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy o dostępie do informacji publicznej. Jak wskazano, istnieją ograniczenia w korzystaniu przez prasę m.in. z dostępu do dokumentów urzędowych, których treść w całości albo w części wykracza poza jawność życia publicznego i dotyczy chronionej przepisami prawa prywatnej sfery życia obywateli. Do takich regulacji należą m.in. ustawa o ochronie danych osobowych i art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje ograniczenie w dostępie do akt postępowania administracyjnego w odniesieniu do osób niebędących stronami postępowania (w tym zakresie organ powołał się na glosę M. Szubiakowskiego do wyroku NSA z 5 grudnia 2001 r., II SA 155/01, OSP 2002 Nr 6, poz. 78). Organ podał, iż artykuł 27 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych zabrania przetwarzania (udostępniania) m.in. danych dotyczących skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatów karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. Organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2001 r. (II SA/Po 155/01, OSP 2002 Nr 6, poz. 79) wskazał, że uprawnienia prasy do żądania informacji są nierozerwalnie powiązane z jawnością życia publicznego i realizowane w stosunku do organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, innych podmiotów wykonujących zadania władzy publicznej i gospodarujących mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa lub prowadzących działalność społeczno-gospodarczą. Zakres, jak i głębokość wglądu prasy w działalność takich podmiotów/osób sięga do granic wyznaczonych przepisami o ochronie tajemnicy państwowej, służbowej i innej tajemnicy chronionej ustawą. Jedynie w tej sferze prasa może dochodzić przed sądem administracyjnym od wymienionych podmiotów respektowania jej uprawnień. We wskazanym wyroku NSA podkreślił ponadto, że uprawnienie prasy dotyczy wyłącznie dostępu do dokumentów urzędowych i to głównie z tej przyczyny, że ich autorstwo i treść łączą się ze sferą życia publicznego.

Organ wyjaśnił, iż w treści wyroku i jego uzasadnieniu, o którego udostępnienie ubiega się wnioskodawca, zawarte są dane osobowe strony skarżącej, która ma prawo do ich szczególnej ochrony w konkretnej sytuacji faktycznej i prawnej przedstawionej w treści wyroku.

Od wskazanej wyżej decyzji M.W. wniósł odwołanie, w którym zakwestionował, zasadność odmowy usostępnienia żądanej informacji. Ponadto wniósł o uchylenie decyzji i nakazanie udostępnienia nieanonimizowanej kserokopii wyroku wraz z uzasadnieniem.

W uzasadnieniu wskazał, iż sądy są organami władzy publicznej, zaś w Polsce ich wyroki są jawne i publiczne, stąd każdy obywatel na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej ma prawo zażądać kopii wyroku i nie można mu tego odmówić. Zdaniem odwołującego, dziennikarz (prasa) ma szczególne przywileje w dostępie do dokumentów urzędowych, co ukazują wyroki Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie odwołującego się organ pierwszej instancji nie podał w sentencji decyzji podstawy prawnej, z powodu której odmówił dziennikarzowi dostępu do informacji publicznej. Decyzja odmawiająca udostępnienia dziennikarzowi nieanonimizowanego wyroku sądowego wraz z uzasadnieniem, w sposób jaskrawy narusza obowiązujące prawo, jak i Konstytucję RP. Wszystkie wyroki sądowe (jeśli tylko nie dotyczą tajemnicy państwowej), na podstawie art. 45 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, są zdaniem odwołującego się jawne i publiczne, co oznacza, że nie można cenzurować i anonimizować nazwisk stron, jak również nazw instytucji.

M.W. wskazał, że zgodnie z art. 3a ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, nie stosuje się jej (z wyjątkiem przepisów art. 14-19 i art. 36 ust. 1), do prasowej działalności dziennikarskiej w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (...), chyba że wolność wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji narusza prawa i wolności osoby, której dane dotyczą. Prasie nie można odmawiać udostępnienia jakichkolwiek dokumentów urzędowych, a w szczególności wyroków sądowych pod pozorem ochrony danych osobowych strony. Stosownie do art. 1 Prawa prasowego, prasa korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego. Na poparcie swojego stanowiska M.W. powołał wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 kwietnia 2009 r. (sygn. akt IV SAB/Po 28/08) w którym zobowiązano Prezesa Sądu Okręgowego w P. do wydania decyzji dotyczącej udostępnienia kopii wyroku.

W odwołaniu wskazano także, iż na gruncie unormowań konstytucyjnych oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych oraz wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W świetle orzecznictwa NSA - jak stwierdził M.W. - wolność prasy nie ogranicza się do rozpowszechniania wiadomości i informacji, lecz obejmuje również dostęp do legalnych źródeł informacji.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Prezes NSA umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu organ podał, iż doszedł do przekonania, że w sprawie występuje okoliczność skutkująca umorzeniem postępowania odwoławczego. Tego rodzaju formalne rozstrzygnięcie powoduje zatem, iż merytoryczne zarzuty skarżącego nie mogły być przedmiotem oceny organu.

Wskazał, iż w sprawie jest niekwestionowane, że organ do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji powołał się w wydanej decyzji odmownej na potrzebę ochrony danych osobowych strony postępowania zakończonego żądanym wyrokiem. Ze względu na powyższe, stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie informacji, co znajduje odzwierciedlenie m.in. w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 4 września 2008 r., I OSK 991/08, postanowienie z dnia 16 października 2007 r., I OSK 1531/07).

W ocenie organu droga odwoławcza jest w realiach przedmiotowej sprawy wyłączona.

Uregulowane w kpa zasady ogólne postępowania administracyjnego przewidują, iż jest ono dwuinstancyjne. Powyższe stanowi istotną gwarancję prawa strony do rozpoznania sprawy przez organ działający przede wszystkim jako organ wyższej instancji nad organem rozstrzygającym sprawę jako pierwszy. Wskazana zasada nie oznacza jednakże, by organem uprawnionym do rozpoznania sprawy w trybie odwoławczym był jedynie i zawsze organ administracji publicznej. Organ wskazał, iz biorąc pod uwagę istotę odwołania, że właściwym podmiotem w tym zakresie będzie ten organ, który zapewni w postępowaniu odwoławczym możliwość pełnego i skutecznego rozstrzygnięcia sprawy z poszanowaniem zasady praworządności, sprawiedliwości i szybkości postępowania, sprzęgniętej z zasadą ekonomii procesowej. Z woli ustawodawcy w niektórych kategoriach spraw organami odwoławczymi są organy administracji publicznej, w innych zaś sądy powszechne.

Organ wyjaśnił, iż podział drogi sądowej ma swoje umocowanie w charakterze danej sprawy, która jedynie na jej pewnym etapie została normatywnie przekazana do załatwienia organom administracji publicznej, albowiem w ocenie ustawodawcy organy te np. pod względem organizacyjnym, powinny sprawniej je rozstrzygać. W ocenie organu sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na potrzebę ochrony danych osobowych, będących elementem dóbr osobistych, bliżej jest do kategorii sprawy cywilnej, niż administracyjnej. Zdaniem organu w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na potrzebę ochrony danych osobowych ustawodawca uznał, iż właściwe będzie poddanie ocenie decyzji administracyjnej kognicji sądu powszechnego, uprawnionego do prowadzenia w szerszym zakresie m.in. postępowania dowodowego oraz władczego ukształtowania stosunku prawno-materialnego w ten sposób, aby można było również egzekwować w drodze przymusu państwowego.

Organ podał, iż w art. 22 ustawy o dostepie do informacji publicznej słusznie odesłano wnioskodawców, którym odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej, do sądu powszechnego, pozostawiając prawo wniesienia żądania o udostępnienie informacji. Jedynie treść pozytywnego dla wnioskodawcy orzeczenia sądu powszechnego w tym zakresie rodzi w ocenie organu powinność udzielenia przez podmiot zobowiązany informacji, co do której w sposób autorytatywny sąd powszechny wypowiedział się, że jej udostępnienie nie będzie zagrażało dobrom osobistym danego podmiotu.

Wskazano, iż procedura udostępnienia informacji publicznej, zwłaszcza terminy rozpoznawania wniosków, środków odwoławczych i skarg, przemawia za tym, iż w sytuacji odmowy udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na przesłankę ochrony danych osobowych, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia powództwa od razu do sądu powszechnego, bez konieczności składania odwołania. Ustawodawca wyraźnie i konsekwentnie akcentuje potrzebę szybkości postępowania w tych sprawach. Zdaniem organu z tego punktu widzenia dopuszczalność wniesienia powództwa do sądu powszechnego nie wymaga wyczerpania toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego.

W ocenie organu argumentem przemawiającym za prezenetowanym stanowiskiem jest treść art. 22 ust. 1 i 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podmiot, któremu odmówiono prawa do dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę danych osobowych, ma prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Sąd powszechny może natomiast władczo nakazać udostępnienie żądanej informacji, zaś organ musi się temu rozstrzygnięciu podporządkować.

Organ wskazał także, iż przyjęcie klasycznego trybu odwoławczego powodowałoby, iż organ odwoławczy korzystałby z pełnego spektrum możliwości załatwienia przedstawionej mu sprawy, przewidzianego w przepisie art. 138 kpa. Organ ten mógłby zatem rozstrzygnąć sprawę zamiast organu I instancji, a zatem przesądzić, wbrew poglądowi wyrażonemu przez "organ będący najbliżej" wnioskowanej informacji, iż nie zawiera ona informacji objętej ochroną tajemnicy np. przedsiębiorcy, danych osobowych, prywatności. Zdaniem organu w tym zakresie organ odwoławczy wkraczałby w kompetencje sądu powszechnego, który jest władny rozstrzygnąć, czy odmowa udostępnienia informacji z wskazanych przyczyn była zasadna.

Na powyższą decyzję M.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązania Prezesa NSA do wydania merytorycznej decyzji albo udostępnienia lub odmowy udostępnienia żądanego wyroku wraz z uzasadnieniem – w terminie 14 dni od daty wydania wyroku wraz ze zwrotem akt administracyjnych oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podniósł, iż stanowisko Prezesa NSA jest błędne bowiem prasa (dziennikarze), na podstawie art. 3a ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, podczas zdobywania materiałów prasowych zwolnieni są z podlegania rygorom tej ustawy. Skarżący wskazał również, iż żądany przez niego wyrok WSA w Poznaniu nie dotyczy sfery prywatności (bowiem przewód doktorski jest publiczny), rozprawa była publiczna zaś odmowa udostępnienia dziennikarzowi nieanonimizowanego wyroku sądowego jest jawnym i oczywistym naruszeniem Konstytucji. Skarżący zauważył także, iż pod decyzją nie podpisał się sam Prezes czy Wiceprezes NSA, tylko Wiceprzewodniczący Wydziału Informacji Sądowej, który ma konflikt interesów z racji zajmowanego stanowiska bowiem wszyscy Przewodniczący Wydziałów Informacji Sądowej wojewódzkich sądów administracyjnych są w pewien sposób podwładnymi i współpracownikami Wiceprzewodniczącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Organ wyjaśnił, iż odnośnie zarzutu niepodpisania decyzji przez Prezesa/Wiceprezesa NSA wskazać trzeba, iż sędzia M.J. posiada pisemne upoważnienie Prezesa NSA, wydane w trybie art. 268a kpa do załatwienia spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Rozpoznawana pod tym względem skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy wskazać, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 16 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwana dalej udip.

Artykuł 16 udip statuuje, iż do decyzji wydanych w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a różnice w tym zakresie dotyczą tego, że:

• odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni,

• uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Tak więc uznać należy, że w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej zobowiązany do jej udzielenia wydaje decyzję administracyjną w sytuacji, gdy odmawia jej udzielenia lub wtedy, gdy postępowanie podlega umorzeniu.

W rozpatrywanej sprawie skarżący żądał bowiem udzielenia informacji publicznej w postaci nieanonimizowanej kopii wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 942/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że żądana informacja zawiera dane osobowe, a więc nie może być udostępniona M.W.. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny skoro uznał, że żądane informacje zawierają dane osobowe chronione przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 r. o ochronie danych osobowych, to słusznie wydał, zgodnie z dyspozycją art. 16 ust. 1 i ust. 2 udip, decyzję o odmowie wydania żądanej informacji.

Naczelny Sąd Administracyjny słusznie uznał, iż skoro sprawa nie podlega kontroli instancyjnej, a więc strona bezpośrednio powinna złożyć pozew do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia organu I instancji.

W tym miejscu należy wskazać, iż art. 22 udip określa, że podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji

(ust. 1). Następnie wskazuje, że podmiot, którego dotyczy wyłączenie informacji publicznej, ma interes prawny w przystąpieniu w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej (ust. 2), oraz że sądem właściwym do orzekania w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który odmówił udostępnienia informacji publicznej (ust. 3).

Wskazany przepis art. 22 udip zawiera dwie regulacje:

• przekazanie pewnej kategorii spraw z zakresu informacji publicznej da sądów powszechnych – art. 22 ust. 1 ustawy,

• rozstrzygnięcia proceduralne dotyczące tej kategorii spraw – art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy.

Treść art. 22 ust. 1 udip określa zatem, iż przez ustawodawcę został "wprowadzony odrębny od zasadniczego tryb kontroli udostępnienia informacji publicznej. Proces, który będzie toczył się wskutek złożenia takiego pozwu będzie procesem cywilnym, w którym obowiązują zasady procesowe postępowania cywilnego" (P. Sitniewski Dostęp do informacji w jednostkach samorządu terytorialnego. Białystok 2005, s. 139). Powołanie się na tajemnice inną niż państwowa, prawo do prywatności oraz ochronę danych osobowych, powoduje, iż tok postępowania sądowoadministracyjnego jest wyłączony. W toku postępowania stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Warto tu wskazać, że "w odróżnieniu do sądu administracyjnego, który orzeka jedynie o prawidłowości zaskarżonej decyzji, sąd cywilny może orzec w sposób reformatoryjny, co do meritum" (M. Zaręba Prawo dostępu do informacji. Zagadnienia praktyczne, Warszawa 2009, s. 166), a zatem sąd powszechny może zobowiązać pozwanego do udzielenia informacji.

Orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie stoi na stanowisku wyrażonym w wyroku NSA z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 600/04 wedle, którego "użyte w przepisie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określenie "z powołaniem się" ma takie znaczenie, iż wystarczy, że podmiot dysponujący taką informacją powoła się na wymieniony w tym przepisie przedmiot ochrony, aby wyłączyć możliwość kontroli przez sąd administracyjny" (opublikowany w LEX nr 160607). Tak więc wystarczy, aby podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołał się na tajemnice określone w przepisie, to już jest wyłączona droga sądowoadministracyjna. Co więcej, jak podniesiono w postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1624/08

(opublikowany w CBOSA) "sąd administracyjny nie ma obowiązku badania, czy organ wydając decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, prawidłowo zastosował wskazany przepis".

Ustawodawca rozdzielił więc kontrolę decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej. W sprawach, w których zainteresowanemu odmówiono dostępu do informacji z powołaniem na tajemnicę państwową, skarbową lub statystyczną właściwy jest sąd administracyjny, a w związku z tym toczy się zwykle postępowanie administracyjne oraz postępowanie, które jest poddane kontroli sądu powszechnego.

W takim wypadku od decyzji wydanej przez zobowiązanego skarżącemu nie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia, a następnie skarga do sądu administracyjnego, ale bezpośrednio pozew do sądu. Takie rozwiązanie wynika z wykładni celowościowej art. 22 ust. 1 i ust. 3 udip, bowiem jeśliby przyjąć, że od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej ze względu na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna przysługuje odwołanie, to znaczyłoby, że właściwym sądem dla rozpatrzenia sprawy odmowy udzielenia informacji ze względu na ww. tajemnice, byłby sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę organu II instancji, co w oczywisty sposób utrudniałoby podmiotowi zainteresowanemu złożenie pozwu. Organ odwoławczy nie jest także często dysponentem informacji, która została odmówiona z powołaniem na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, gdyż znajduje się ona w posiadaniu organu, który odmówił jej udzielenia orzekając w I instancji. W takiej sytuacji wątpliwa byłaby skuteczność orzekania przez sąd powszechny, który może nakazać zobowiązanemu udzielenia informacji.

Wobec powyższego kierując się wykładnią celowościową art. 22 ust. 1 i ust. 3 udip przyjąć należy, że od decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej ze względu na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna przysługuje tylko pozew do sądu powszechnego, a zatem postępowanie przed organem II instancji jest bezprzedmiotowe, co oznacza w świetle art. 138 § 1 pkt 3 kpa, iż powinno być umorzone.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.