Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 888/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie restrukturyzacji należności podatkowych oddala skargę /-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Ruszyński


UZASADNIENIE

Z. M. w dniu [...] 2002 r. złożył wniosek do Pierwszego Urzędu Skarbowego o restrukturyzację należności publicznoprawnych w podatku od towarów i usług, podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku dochodowym od osób fizycznych należnym od płatnika.

W dniu [...] 2003 r. Pierwszy Urząd Skarbowy wydał decyzję nr [...] o warunkach restrukturyzacji.

Sąd Rejonowy Wydział XV Gospodarczy Spraw Upadłościowo – Układowych postanowieniem z dnia [...] 2003 r., sygn. akt XV.U.106/03/HR ogłosił upadłość dłużnika Z. M. Spółki "A" w S. . W związku z tym decyzją z dnia [...] 2003 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie w sprawie restrukturyzacji należności podatkowych w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, ustawy nie stosuje się do przedsiębiorców znajdujących się w likwidacji lub upadłości. W przypadku wszczęcia wobec przedsiębiorcy postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego w toku postępowania restrukturyzacyjnego, na podstawie art. 21 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy, postępowanie to podlega umorzeniu.

Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu podniósł, że organ podatkowy umorzył postępowanie restrukturyzacyjne z uwagi na ogłoszoną upadłość podatnika, jednak to postanowienie nie jest prawomocne, ponieważ podatnik złożył na postanowienie Sądu Rejonowego zażalenie. Zdaniem podatnika, nieprawomocne postanowienie nie może być podstawą wydania decyzji umarzającej postępowanie restrukturyzacyjne.

Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy zażalenie podatnika na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] 2003 r. zostało rozpatrzone. Ustalono, że Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia [...] 2003 r., sygn. akt XG/229/03/4 oddalił zażalenie. Pełnomocnik podatnika w rozmowie telefonicznej w dniu [...] 2003 r. z pracownikiem Izby Skarbowej, oświadczył, że nie złoży wniosku o zawieszenie postępowania, ponieważ nie potrafi stwierdzić, czy Z. M. złożył kasację od wyroku Sądu Okręgowego (k. 185 akt podatkowych). Pełnomocnik wezwany w trybie art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej również nie wskazał, czy kasacja została złożona od postanowienia oddalającego zażalenie. W dniu [...] 2003 r. w rozmowie telefonicznej z syndykiem masy upadłości B.M., ustalono, że Z. M. nie przedłożył żadnych dowodów, że na postanowienie z dnia [...] 2003 r. sygn. AK X G/229/03/04 została złożona kasacja, co dowodzi, że postanowienie Sądu Okręgowego stało się prawomocne, pełnomocnik podatnika również potwierdził, że wobec niedostarczenia żadnych dokumentów potwierdzających, złożenie kasacji i trudności ze skontaktowaniem się ze Z. M., nie złoży wniosku o zawieszenie postępowania restrukturyzacyjnego.

Decyzją dnia [...] 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że nie ma podstaw do uchylenie zaskarżonej decyzji. Na rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym nie ma wpływu fakt, że na dzień wydania decyzji przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości podatnika nie było prawomocne, ponieważ zostało złożone zażalenie, jednak to zażalenie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy. Zarówno podatnik jak i jego pełnomocnik nie wskazali organowi odwoławczemu, czy wniesiono kasację od postanowienie Sądu Okręgowego. Nie złożono również wniosku o zawieszenie postępowania. Wobec powyższego uznano, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców , postępowanie zgodnie z prawem zostało umorzone, ponieważ wobec przedsiębiorcy zostało wszczęte postępowanie upadłościowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. M. podnosi, że postanowienie Sądu Okręgowego w sprawie oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie ogłoszenia upadłości nie jest prawomocne, ponieważ została wniesiona kasacja do Sądu Najwyższego. W związku z tym zarówno decyzja Dyrektora Izby Skarbowej jak i Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego winna zostać uchylona. Skarżący wnioskuje o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – kasacji z dnia [...] 2003 r., którą w załączeniu do skargi przedkłada.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosi o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że organ odwoławczy dołożył wszelkich starań, aby ustalić, czy postanowienia dotyczące ogłoszenia upadłości są prawomocne. Strona nie poinformowała organ restrukturyzacyjny, że została złożona kasacja do Sądu Najwyższego. Nie złożyła wniosku o zawieszenie postępowania. Sam fakt złożenia kasacji nie przesądza jeszcze, że postanowienia zostaną uchylone. W przypadku korzystnego dla Z. M. rozstrzygnięcia istnieje możliwość wznowienia postępowania w trybie art. 240 Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej. Jednakże w sprawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy administracji publicznej.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego umarzającą postępowanie w sprawie restrukturyzacji należności publicznoprawnych. Organ restrukturyzacyjny powziąwszy wiadomość o ogłoszeniu upadłości Z. M. prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą Spółki "A" w S., wydał decyzję o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. nr 55, poz. 1287, ze zm.). Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, w którym Z. M. podniósł, że postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości jest nieprawomocne, wyjaśnił, że na etapie postępowania odwoławczego zażalenie na postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości zostało rozpatrzone przez Sąd Okręgowy i postanowieniem z dnia [...] 2003 r. oddalono zażalenie. Strona nie powiadomiła Dyrektora Izby Skarbowej o złożeniu kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego. Organ zwrócił się z zapytaniem do pełnomocnika skarżącego oraz syndyka masy upadłości, czy wniesiono kasację. Zarówno pełnomocnik, jak i syndyk wskazali, że według ich informacji kasacja nie została złożona, dlatego też nie został złożony przez stronę wniosek o zawieszenie postępowania. W związku z tym Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Naczelnika pierwszego Urzędu Skarbowego. W skardze podniesiono, że organ odwoławczy nie uwzględnił faktu, że postanowienie o ogłoszeniu upadłości nie jest prawomocne, z uwagi na wniesienie kasacji, dlatego decyzja organu pierwszej i drugiej instancji winna zostać uchylona. Nie można podzielić stanowiska zawartego w skardze, ponieważ zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie można postawić zarzutu organowi naruszenia prawa. Postępowanie w sprawie restrukturyzacji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek zainteresowanego, postępowanie to zmierza do umorzenia określonych w decyzji restrukturyzacyjnej należności podlegających restrukturyzacji, jeżeli warunki , określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców zostaną spełnione. W interesie strony jest dochowanie należytej staranności w zakresie dopełnienia wszelkich warunków potrzebnych do pozytywnego zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego. Bezsprzeczne jest, że po wszczęciu postępowania restrukturyzacyjnego postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] 2003 r. ogłoszono upadłość Z. M.. Zgodnie z art. 21 ust. 3 powołanej wyżej ustawy postępowanie restrukturyzacyjne umarza się w przypadku, gdy wobec przedsiębiorcy zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe, w tym przypadku organ restrukturyzacyjny niezwłocznie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. W związku z tym organ restrukturyzacyjny zgodnie z prawem wydał decyzję o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Zgodnie z utrwalona linią orzecznictwa przez wszczęcie postępowania upadłościowego należy rozumieć dopiero ogłoszenie upadłości, w tym bowiem momencie dłużnik traci prawo dysponowania swym majątkiem, który wchodzi w skład masy upadłości zarządzanej przez syndyka. Z chwilą wydania postanowienie o ogłoszeniu upadłości rozpoczyna się właściwe postępowanie upadłościowe. W związku z tym organ restrukturyzacyjny nie był zobligowany do uzyskania klauzuli prawomocności postanowienia o ogłoszeniu upadłości Z. M. przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. Gdyby postanowienie o ogłoszeniu upadłości zostało uchylone przez Sąd Okręgowy, czy też Sąd Najwyższy, wówczas istniałyby przesłanki do wznowienia postępowania. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego przedłożył postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt II CK 37/04, w którym odmówiono przyjęcia kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] 2003 r., sygn. akt X Gz 229/03/4 do rozpoznania, ponieważ zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty nie naruszało prawa ani nie zachodziła przesłanka nieważności postępowania. Fakt, że postępowanie upadłościowe umorzono, z uwagi na brak w masie upadłości majątku na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, nie ma w świetle obowiązującego prawa wpływu na zakończone przez jego umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego.

Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.).

/-/ K. Nikodem /-/ M. Skwierzyńska /-/ J. Ruszyński

AR