Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 406/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6047 Nadawanie   podmiotom  gospodarki   narodowej numerów   REGON
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 1 art. 141 § art. 149 § 1 art. 3 § 2 pkt 1-4, art. 185 § 1 art. 203 pkt 2 art. 205 § 2, art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 149 § 3, art. 148 § 1, art. 150 § 1, art. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Urzędu Statystycznego w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt III SAB/Po 90/18 w sprawie ze skargi M. I. na bezczynność Dyrektora Urzędu Statystycznego w P. w przedmiocie bezczynności organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru REGON 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Urzędu Statystycznego w P. na rzecz M. I. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019r. o sygn. akt III SAB/Po 90/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA, bądź Sąd I instancji), po rozpoznaniu skargi M. I. na bezczynność Dyrektora Urzędu Statystycznego (US) w Poznaniu zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku M. I. z dnia 27 czerwca 2018r. o wznowienie postępowania w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku (pkt I), stwierdził iż bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt II) oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt III).

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym:

M. I. wniósł do WSA skargę na bezczynność Dyrektora US w rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 czerwca 2018r. o wznowienie postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru REGON podmiotu P.. w B., wskazując że:

- pismem z 21 sierpnia 2018r. organ poinformował wnioskodawcę o braku podstaw do wznowienia postępowania – pomimo że zdaniem skarżącego należało wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., co umożliwiłoby jego kontrolę instancyjną; jeżeli zaś nie byłoby w ogóle przesłanek do wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia, należało wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.; tym samym niezałatwienie sprawy z jakiejkolwiek z dwóch powyższych, alternatywnych form aktu administracyjnego stanowi o bezczynności organu;

- w dniu 4 września 2018r. wniósł do Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.; w odpowiedzi z dnia 17 września 2018 r. poinformowano skarżącego, że organ I instancji nie pozostaje w bezczynności;

- organ działa z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna - termin do jej załatwienia upłynął bowiem miesiąc od wpłynięcia wniosku do organu, czyli w dniu 29 lipca 2018r. - i jest przejawem unikania wydania stosownego aktu administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o:

1. zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia mu orzeczenia sądowego,

2. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa,

3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 100 zł i opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że:

- w sprawie wykreślenia spółki z rejestru REGON nie toczyło się ogólne postępowanie administracyjne, gdyż organ nie był zobowiązany do wydania aktu administracyjnego (decyzji czy postanowienia), lecz jedynie do dokonania czynności materialno-technicznej wykreślenia spółki z tego rejestru; w konsekwencji organ, po wpłynięciu wniosku, nie mógł zastosować przepisów K.p.a. dotyczących wydania decyzji (art. 104 § 1), terminu załatwienia sprawy (art. 35 § 1 i 3 i art. 36 § 1), wszczęcia postępowania (art. 61 § 1 i art. 61a § 1) ani jego wznowienia (art. 149 § 1 i 3);

- w piśmie z dnia 6 lipca 2018r. organ podał motywy wykreślenia spółki z rejestru;

- pismem z dnia 7 sierpnia 2018r. skarżący zanegował zasadność wykreślenia spółki z rejestru i zakwestionował sposób załatwienia sprawy z jego wniosku o wznowienie postępowania;

- pismem z 21 sierpnia 2018r. organ podniósł, że nie ma możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia.

WSA, wydając przytoczone na wstępie, wydane na podstawie m. in. art. 149 § 1 p.p.s.a., orzeczenie, omówił definicję bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz wskazał na terminy do załatwienia sprawy określone w art. 35 K.p.a. Sąd I instancji stwierdził, że organ pozostaje w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku – który wpłynął w dniu 29 czerwca 2018r. i - biorąc pod uwagę, że sprawa nie jest szczególnie skomplikowana - do 29 lipca 2018r. powinien był wydać akt administracyjny, o którym mowa w art. 149 § 1 w zw. z art. 151 § 1 albo 2 bądź w art. 149 § 3 K.p.a. – czego nie uczynił. Co do wysłanych do skarżącego pism z dnia 6 lipca 2018r. i 21 sierpnia 2018r. WSA uznał, że nie są to akty administracyjne. Odnośnie wydanego na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. pkt II sentencji wyroku, wskazano że bezczynność wynikła nie z lekceważenia strony, ale wadliwej interpretacji przepisów, stwierdzając, że nie można uznać, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w pkt III sentencji wyroku wydano na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800 ze zm.).

Skargę kasacyjną wywiódł organ, podnosząc zarzuty:

I. nieważności postępowania w związku z niedopuszczalnością drogi sądowej w sprawie, spowodowaną brakiem właściwości sądu administracyjnego do poddania kontroli nie posiadającej charakteru administracyjnego działalności Dyrektora US w Poznaniu w zakresie wykonywania zadań dotyczących prowadzenia rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON), przez co naruszono art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 1 K.p.a. oraz art. 42 ust. 3 pkt 5 oraz ust. 5 i 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej w zw. z § 2 pkt 4 lit. a tir. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń;

- co mając na względzie wniósł o orzeczenie w trybie art. 189 oraz art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o uchyleniu wydanego w sprawie wyroku, odrzucenie skargi na bezczynność oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na swoją rzecz;

- a w przypadku nie podzielenia ww. argumentacji,

II. naruszenia:

1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 i art. 150 § 1 oraz art. 1 i 2 K.p.a., wskutek nieprawidłowego odczytania normy prawnej i nieuwzględnienia, że Dyrektor US nie wydaje żadnych rozstrzygnięć administracyjnych w procesie wykreślenia podmiotu z rejestru REGON, a tym samym że w granicach wyznaczonych zapisami art. 1 i 2 K.p.a. brak jest podstaw do stosowania w sprawie przepisów tego aktu, a jeżeli nawet przyjąć przeciwny pogląd, to wobec niewyczerpania tej przesłanki wcześniejszego wydawania orzeczenia w sprawie i tak nie można uznawać go za właściwego do rozstrzygania o wznowieniu postępowania, a w konsekwencji stwierdzać, iż pozostaje w stanie bezczynnym;

2. przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co przybrało postać naruszenia:

- art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z przyczyn wskazanych w pkt I niniejszej skargi należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, co w konsekwencji winno rodzić konieczność wydania zamiast merytorycznego wyroku postanowienia o odrzuceniu skargi;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, w którym brak oceny i odniesienia się do kluczowych dla sprawy zarzutów podniesionych w odpowiedzi na skargę z zakresu braku legitymacji Dyrektora US do rozstrzygania o żądanym wznowieniu postępowania, a czego skutkiem było nierozważenie przez WSA wszystkich elementów niezbędnych do oceny sprawy oraz wewnętrzna jego sprzeczność polegająca z jednej strony na formalnym podzieleniu ustaleń organu o tym, że w sprawie nie toczyło się ogólne postępowanie administracyjne, a z drugiej na zignorowaniu wynikających z tych ustaleń konsekwencji;

- art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy z przyczyn wskazanych w pkt I petitum nie była to sprawa określona w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., czego skutkiem było przekroczenie kompetencji Sądu do wyrokowania w sprawie i w konsekwencji wydanie niedopuszczalnego rozstrzygnięcia;;

- co z kolei mając na względzie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia wniosków z pkt I, skarżący wskazał jako podstawę do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na swoją rzecz, zrzekając się jednocześnie przeprowadzenia rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik M. I. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od organu, podkreślając że okoliczność iż Dyrektor US nie wydaje decyzji w sprawach dotyczących wykreślenia z rejestru REGON nie ma żadnego znaczenia w kontekście rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumpcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Z kolei w przypadku drugiej podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania – należy wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę kasacyjną we wskazanych powyżej granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach, przy czym nie stwierdzono nieważności postępowania.

Przedstawione w skardze kasacyjnej stanowisko dotyczy niezasadnego, zdaniem strony, orzeczenia Sądu I instancji o zobowiązaniu organu do rozpatrzenia wniosku M. I. z dnia 27 czerwca 2018r. o wznowienie postępowania w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, stwierdzającego zarazem, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W tym zakresie Dyrektor US zarzuca nieważność postępowania w związku z niedopuszczalnością drogi sądowej w sprawie. Skarżący kasacyjnie stoi bowiem na stanowisku, że kwestionowana w niniejszej sprawie przez M. I. bezczynność nie posiada charakteru administracyjnego i z tego względu nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Nie sposób zgodzić się z prezentowaną przez organ tezą, której zasadności przeczą szczególne uwarunkowania niniejszej sprawy. Przed przystąpieniem do ich omówienia należy jednak przytoczyć dotychczasowe orzecznictwo dotyczące działalności dyrektorów urzędów statystycznych, które Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podziela. Nadmienić przy tym trzeba, że krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej został utworzony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 591, z późn. zm.). Szczegółowe zasady prowadzenia i aktualizacji rejestru określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń, oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej (Dz. U. 1999 nr 69, poz. 763 z późn. zm.). Rejestr ten jest bieżąco aktualizowanym zbiorem informacji o podmiotach gospodarki narodowej prowadzonym w systemie informatycznym w postaci centralnej bazy danych – co przewiduje m.in. przywołana w skardze kasacyjnej regulacja § 2 pkt 4 lit. a tir. 1 ww. rozporządzenia, odnosząca się do wniosku o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, o zmianę cech objętych wpisem, o skreślenie wpisu osoby prawnej, jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej lub ich jednostki lokalnej. W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o statystyce krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, obejmuje:

1) osoby prawne,

2) jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej,

3) osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą.

Z kolei zgodnie z powołanym w skardze kasacyjnej art. 42 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wpisowi do rejestru podmiotów podlegają następujące informacje o podmiotach wymienionych w ust. 1 w zakresie prowadzonej przez nie działalności daty: powstania podmiotu, rozpoczęcia działalności, zawieszenia i wznowienia działalności, wpisu do ewidencji lub rejestru, orzeczenia o ogłoszeniu upadłości, zakończenia postępowania upadłościowego, zakończenia działalności albo trwałego zakończenia działalności w przypadku osób fizycznych wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, zgonu albo znalezienia zwłok osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, skreślenia z ewidencji lub rejestru, wpisu oraz skreślenia z rejestru podmiotów. Z kolei stosownie do art. 42 ust. 6 ww. ustawy wniosek o wpis do rejestru podmiotów składa się w urzędzie statystycznym województwa właściwym dla siedziby albo miejsca zamieszkania podmiotu - w terminie 14 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniających wpis, a wniosek o zmianę cech objętych wpisem oraz wniosek o skreślenie - w terminie 7 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniających zmianę lub skreślenie. podmioty wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego, z wyłączeniem rejestru dłużników niewypłacalnych oraz podmiotów, o których mowa w art. 49a ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, dokonują zgłoszenia wyłącznie w zakresie danych uzupełniających określonych w ust. 3a pkt 2 - w terminie 21 dni od dnia wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, a zgłoszenia aktualizacyjnego - w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających zmianę lub skreślenie danych z rejestru podmiotów, do właściwego naczelnika urzędu skarbowego (art. 42 ust. 6a). Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o statystyce informacja o nadanym podmiotowi i jego jednostkom lokalnym numerze identyfikacyjnym jest udostępniana na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego w sposób, o którym mowa w art. 45a, lub za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej (ePUAP), zwanej dalej "ePUAP". Udostępnienie danych na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego lub za pośrednictwem ePUAP jest potwierdzeniem dokonania wpisu tych informacji w rejestrze podmiotów (art. 43 ust. 2 ww. ustawy). Urzędy statystyczne wydają także na żądanie wpisanych do rejestru podmiotów osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą zaświadczenia o nadanym im i ich jednostkom lokalnym numerze identyfikacyjnym, nie później niż w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania żądania.

Z powyższych uregulowań, częściowo przywołanych w skardze kasacyjnej, wynika, że wpisanie do wspomnianego rejestru nie następuje w formie decyzji, a w formie czynności dokumentowanej w formie udostępnienia na stronie internetowej, lub wydania zaświadczenia. W tych właśnie sprawach droga sądowa jest niedopuszczalna, gdyż nie mają w nich zastosowania przepisy regulujące ogólne postępowanie administracyjne, lecz przepisy działu VII K.p.a. dotyczące zaświadczeń – na co Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę w wyroku z dnia 29 maja 2003r. o sygn. akt II SA 1439/02.

Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. To samo dotyczy skargi powszechnej, uregulowanej w art. 237 § 3 K.p.a., zgodnie z którym o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 K.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545). Zaakcentować trzeba, że tego typu akty lub czynności nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia.

Jest to o tyle istotne w niniejszej sprawie, że M. I.:

- po pierwsze, złożył wniosek z dnia 27 czerwca 2018r. podnosząc expressis verbis żądanie "wznowienia postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru REGON podmiotu P.w B.";

- po drugie, wniósł do WSA skargę na bezczynność Dyrektora US w rozpatrzeniu ww. wniosku, zarzucając organowi, że odpowiedział mu pismem z dnia 21 sierpnia 2018r. – zamiast wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, podlegające kontroli instancyjnej.

Powracając do kwestii kognicji sądów administracyjnych wskazać trzeba, że jej granice w sprawach dotyczących bezczynności organów sprecyzowane zostały w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z kolei omawiana regulacja w pkt 1-4a dotyczy:

1) decyzji administracyjnych;

2) postanowień wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty;

3) postanowień wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257 oraz z 2018r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.

Z bezczynnością organu, podlegającą kontroli sądów administracyjnych mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności - określonych w ww. przepisie art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., nie podejmuje ich w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia stosownych czynności. Zaznaczyć przy tym należy, iż skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. Andrzej Kabat "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz" Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, Warszawa, 2006r., str. 30). Tym samym nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu administracji publicznej podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest więc istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu, przy czym nie zawsze działania lub zaniechania organów administracji publicznej objęte będą kognicją sądów administracyjnych.

Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, złożony przez skarżącego wniosek o wznowienie postępowania skutkował po stronie organu obowiązkiem załatwienia sprawy przez wydanie aktu administracyjnego. Mianowicie, w przepisie art. 149 K.p.a. ustawodawca przewiduje formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia jako postanowienie (§ 1), wskazując że stanowi ono podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Podobnie, odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3), na które jednak służy zażalenie (§ 4). Tym samym niezasadna jest argumentacja przytoczona w zarzutach z pkt I skargi kasacyjnej.

Zestawiając treść złożonego przez M. I. wniosku z dnia 27 czerwca 2018r. z treścią cyt. art. 149 § 1 i 3 K.p.a., jak również terminami załatwienia sprawy, jakie określa art. 35 K.p.a., nie ulega wątpliwości, że organ, odpowiadając stronie zwykłymi pismami z 6 lipca 2018r. i z dnia 21 sierpnia 2018r. (nie zaś wymaganym z uwagi na treść żądania postanowieniem) pozostawał w dacie orzekania przez WSA w stanie bezczynności. Powyższe uwarunkowania faktyczne i prawne przesądziły o konieczności wydania przez Sąd I instancji wyroku zobowiązującego w pkt I Dyrektora US do rozpatrzenia wniosku M. I. z dnia 27 czerwca 2018r. o wznowienie postępowania w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku – stosownie do wymogów art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mianowicie, zgodnie z dyspozycją tego przepisu Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Co się zaś tyczy orzeczenia z pkt II wyroku, to znajduje ono oparcie w art. 149 § 1a p.p.s.a., zgodnie z którym "jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa". Z użytego przez ustawodawcę zwrotu "jednocześnie" wynika, że obowiązkiem Sądu I instancji było wydanie orzeczenia również i w tym przedmiocie, któremu to wymogowi WSA zadośćuczynił, stwierdzając, że bezczynność Dyrektora US nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż wynikała z wadliwej interpretacji przepisów, nie zaś z lekceważenia strony.

W tym kontekście nie mogły odnieść skutku zarzuty z pkt II skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 58 § 1 pkt 1, art. 149 § 1 p.p.s.a., art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 i art. 150 § 1 oraz art. 1 i 2 K.p.a. Nie sposób również uznać, jak chce tego organ, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone z naruszeniem wymogów z art. 141 § 4 p.p.s.a. Istotą sprawy nie była bowiem kwestia działalności Dyrektora US niepodlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a bezczynność w postępowaniu wznowieniowym, co do którego ustawodawca przewidział formę postanowienia, niezależnie od tego czy sama sprawa podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, czy też nie. W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w tezie wyroku z dnia 14 stycznia 2014r. o sygn. II OSK 1835/12, w której wskazano, że odmowa wznowienia postępowania może nastąpić, gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W tym ostatnim zakresie Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował, że niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych będzie miała miejsce w sytuacjach, gdy strona żąda wznowienia postępowania w sprawie, w której organ działał w innej formie prawnej np. umowy cywilnej czy czynności materialnotechnicznej – co wobec twierdzeń organu o właściwości jedynie do dokonania czynności materialnotechnicznej wykreślenia spółki z prowadzonego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) – należy bezpośrednio przełożyć na stan faktyczny niniejszej sprawy. Natomiast podczas rozpatrywania skargi na bezczynność sąd administracyjny nie bada merytorycznej zasadności przedmiotu skargi, a jedynie zachowanie terminu do załatwienia sprawy wyznaczonego w art. 35 K.p.a. – któremu to obowiązkowi organ, przesyłając wnioskującemu o wznowienie postepowania jedynie pisma informujące z dnia 6 lipca 2018r. i z dnia 21 sierpnia 2018r. (nie zaś postanowienie z art. 149 § 1 K.p.a.) w niniejszej sprawie nie sprostał.

Końcowo wskazać trzeba, że uwzględnienie skargi M. I. skutkowało zasądzeniem na jego rzecz od organu – z uwagi na treść wniosku zawartego w skardze – zwrotu kosztów postępowania (pkt III wyroku) niezbędnych do celowego dochodzenia praw, wśród których WSA prawidłowo wymienił kwoty: 100 zł uiszczonych tytułem wpisu od skargi, 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego. Orzeczenie to znalazło oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800 ze zm.).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. (pkt 1 wyroku).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 wyroku – na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a.