Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1355/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 256 ust. 1; art. 255 ust. 4; art. 117 w zw. z art. 89; art. 103 ust. 3 pkt 2; art. 117 ust. 2;
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7; art. 8; art. 77 par 1; art. 61; art. 63 par 2; art. 80; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Pt.: "[...]" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej S. K. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP) oddalił sprzeciw S. K. (dalej jako skarżąca) w sprawie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Sz.", o nr Rp [...], udzielonego na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako uprawniony).

Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na skutek wniosku z dnia [...] stycznia 2009 r. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. udzielił A. Sp. z o.o. prawa ochronnego na wzór przemysłowy pt.: "Sz.", nr Rp [...].

Wobec tej decyzji skarżąca złożyła w dniu [...] stycznia 2010 r. sprzeciw zarzucając, że to jej przysługuje pierwszeństwo z rejestracji wzoru przemysłowego, które to pierwszeństwo oznacza się według daty zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP. Skarżąca wyjaśniła, że szklanka zgłoszona przez uprawnionego celem ochrony jest identyczna ze szklanką, której twórcą jest mąż skarżącej G. K., na rzecz którego Urząd Patentowy RP decyzją z maja 2008 r. udzielił prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "S.", począwszy od dnia 15 grudnia 2008 r. Następnie na mocy oświadczenia z lipca 2008 r. G. K. przekazał skarżącej nieodpłatnie wszelkie prawa majątkowe do wzoru pt.: "S.". Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 117 w zw. z art. 89 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., nr 119. poz. 1117 ze zm.), dalej jako p.w.p. skarżąca wniosła o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Sz." uznając, że może dojść do naruszenia przysługujących jej z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "S." uprawnień zawartych w art. 105 p.w.p. Do sprzeciwu załączono ksero oświadczenia G. K. z lipca 2008 r., z którego wynika m.in., że jest on autorem wzoru spornej szklanki i to jemu przysługują wszelkie prawa autorskie oraz prawa majątkowe do tego wzoru.

Uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw wniósł o jego oddalenie stwierdzając, że oświadczenie załączone do sprzeciwu nie jest oryginałem lecz kserokopią i nie zawiera daty pewnej – tj. jednoznacznie wskazującej na czas powstania tegoż dokumentu. Uprawniony podniósł nadto, że twórcą szklanki jest H. P., który zgodnie z art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. ujawnił wzór, a G. K. - w opinii uprawnionego, wykorzystał ten fakt i z datą 15 grudnia 2008 r. zgłosił wzór do Urzędu Patentowego RP.

W piśmie z grudnia 2010 r. skarżąca wyjaśniła, że stworzenie wzoru szklanki oraz zgłoszenie wzoru przemysłowego pt. "S." do ochrony nastąpiło w związku z uzyskaniem przez nią zlecenia zaprojektowania, wyprodukowania oraz dostawy szklanek dla innego podmiotu. Zaprojektowanie tych szklanek zlecono G. K. Na potwierdzenie skarżąca załączyła do akt sprawy umowę z sierpnia 2008 r. zawartą pomiędzy T. Sp. z o.o. a spółką W. S.A. Powyższa umowa została wypowiedziana przez kontrahenta, wobec czego sprawa znalazła się z sądzie powszechnym, zaś jednocześnie tenże kontrahent zawarł umowę z uprawnionym na wytwarzanie i dostarczanie szklanek. Zdaniem strony skarżącej z tych okoliczności wynika zatem, że uprawniony zgłaszając wzór do ochrony działał w złej wierze.

Na rozprawie przed Urzędem Patentowym RP pełnomocnik skarżącej jako podstawę sprzeciwu wskazał ponownie art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p., a także art. 246 p.w.p.

Urząd Patentowy RP uzasadniając oddalenie sprzeciwu uznał, że jako jego podstawę skarżąca podała art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p., podnosząc tym samym brak nowości spornego wzoru przemysłowego pt.: "Sz." z uwagi na wcześniejszą datę zgłoszenia do rejestracji jej wzoru przemysłowego pt.: "S.". Wobec powyższego oraz wobec związania granicami i podstawą prawną wskazaną w sprzeciwie Urząd Patentowy RP odniósł się do kwestii nowości postaci wytworu przedmiotowego wzoru przemysłowego. Przywołując treść art. 103 p.w.p. stanął na stanowisku, że skarżąca nie wykazała, aby przed datą zgłoszenia wzoru przemysłowego przez uprawnionego – styczeń 2009 r., sporny wzór szklanki został udostępniony publicznie, w okolicznościach wskazanych w tym przepisie. O braku nowości nie świadczy bowiem ani przedłożona do akt sprawy umowa dostawy z sierpnia 2008 r., ani kserokopie zdjęć spornej szklanki. W ocenie organu dowody te nie ujawniają w sposób dostateczny cech ukształtowania spornej szklanki, a nadto informacje wynikające z umowy ze swej istoty noszą cechy poufności, i w żadnym razie nie można domniemywać, iż przed datą zgłoszenia do rejestracji wzoru przemysłowego przez uprawnionego mogły te informacje dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy. Nadto organ uznał, że skarżąca nie wykazała identyczności wzoru przemysłowego, który został udostępniony publicznie przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji dla spornego wzoru – styczeń 2009 r. mimo, że ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywał na niej. Urząd Patentowy RP ustalił, że publikacja wzoru przemysłowego pt.: "S." nastąpiła 31 grudnia 2009 r., poprzez ogłoszenie o jego rejestracji w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...], a więc miało to miejsce już po dacie (styczeń 2009 r.) zgłoszenia przez uprawnionego wzoru przemysłowego pt.: "Sz.".

W skardze na tą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła organowi, że nie rozpoznał sprawy pod kątem wszystkich podstaw prawnych podnoszonych przez nią w toku postępowania, tj. art. 102-105 p.w.p., a jedynie ograniczył się do art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. Organ pominął w swoich rozważaniach zarzut, że to skarżącej przysługuje pierwszeństwo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, bowiem swój wniosek o objęcie jego ochroną skarżąca przedłożyła na około półtora miesiąca wcześniej nim uczynił to uprawniony. Strona skarżąca podniosła, że na obecną chwilę w obrocie prawnym funkcjonują dwie odrębne decyzje Urzędu Patentowego RP, przyznające dwóm różnym podmiotom prawo określone w art. 105 p.w.p., tj. prawo podmiotowe wyłączne, bezwzględne, skutkujące erga omnes.

Ponadto, w ocenie skarżącej, uprawniony w chwili zgłaszania swojego wzoru przemysłowego miał świadomość, że prawa do spornego wzoru szklanki przynależą innej osobie. Dlatego też uprawniony zgłaszając do ochrony jako swój wzór skarżącej naruszył przynależące jej prawa autorskie i działał w złej wierze. W konsekwencji skoro oba wzory przemysłowe charakteryzują się tym samym wyglądem, opisem i przeznaczeniem wzór przemysłowy uprawnionego nie spełniał ustawowych przesłanek niezbędnych do jego zarejestrowania.

W uzupełnieniu skargi skarżąca wskazała, że zarzuca organowi naruszenie art. 6-8 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. Jej zdaniem Urząd Patentowy RP rozpoznając sprawę nie zastosował przepisów prawa materialnego i procesowego, do czego obligował go art. 256 ust. 1 p.w.p. W żadnym razie nie odniósł się do podnoszonego przez nią zarzutu identyczności spornych wzorów przemysłowych, co w korelacji z datami pierwszeństwa (dla skarżącej grudzień 2008 r., dla uprawnionego styczeń 2009 r.) jednoznacznie przesądza o tym, że prawo wyłączne z wzoru przemysłowego udzielone na rzecz uprawnionego podlegało unieważnieniu, a tym samym sprzeciw skarżącej należało uznać za zasadny.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że nigdy nie kwestionował przysługującego skarżącej wyłącznego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "S.", przy czym rozpoznając sprawę - oceniając zdolności rejestrowe spornego wzoru, związany był granicami i podstawą prawną sprzeciwu (art. 255 ust. 4 p.w.p.), tj. zarzutem braku nowości i powołanym przepisem art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. W ocenie organu tylko ten przepis został podany jako podstawa prawna żądania unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego uprawnionego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów Urząd Patentowy RP uznał, że rozpoznał całokształt materiału dowodowego, wobec czego stan faktyczny w sprawie ustalono prawidłowo.

Uprawniony nie zajął stanowiska w sprawie po wniesieniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada przy tym celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając skargę pod kątem powyższych zasad, Sąd doszedł do przekonania, że jest ona zasadna.

Zdaniem Sądu należy na wstępie podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (art. 256 ust. 1 p.w.p.). Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Przepis art. 256 ust. 1 p.w.p. stanowi zaś, że do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo własności przemysłowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przepisu tego wynika więc, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie unieważnienia wzoru przemysłowego nie jest wyłączony obowiązek organu wyjaśnienia okoliczności sprawy, o którym mowa w art. 7 i art. 77 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 stycznia 2006 r. sygn. akt II GSK 320/05 wskazał, iż z przepisu art. 255 ust. 4 p.w.p. wynika, że wniosek o unieważnienie prawa ochronnego określa zakres sprawy administracyjnej – wyznacza jej granice – zarówno co do okoliczności faktycznych, jak i podstawy prawnej wniosku. Stosownie zaś do przepisów art. 61 i art. 63 § 2 k.p.a. granice sprawy administracyjnej wyznacza zgłoszone do organu administracji żądanie strony. Zakres żądania strony identyfikujący sprawę administracyjną, w tym przedmiot postępowania administracyjnego, wynika więc przede wszystkim z podstawy faktycznej żądania opisanej w podaniu strony, natomiast wskazana przez stronę podstawa prawna nie ma w zasadzie, tj. w ramach ogólnego postępowania administracyjnego regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, dla organu rozpatrującego żądanie strony charakteru determinującego.

Z uwagi na istotę postępowania w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, wynikającą z art. 255 ust. 4 w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. Urząd Patentowy RP związany jest więc podstawą prawną wskazaną w tym wniosku (sprzeciwie), jednakże z zastrzeżeniem, że sformułowania "granice wniosku o unieważnienie i podstawa prawna wskazana przez wnioskodawcę" należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o ścisły związek między wskazanymi podstawami faktycznymi żądania unieważnienia prawa, a podstawami prawnymi tego żądania, tj. że wskazane podstawy prawne muszą wynikać z podstaw faktycznych żądania. Nie ma zatem związania wskazaną podstawą prawną, jeżeli nie pozostaje ona w bezpośrednim związku z okolicznościami faktycznymi żądania. Prawidłowa podstawa prawna żądania strony wynika z przedstawionej przez nią podstawy faktycznej żądania, co oznacza, że błędne zakwalifikowanie sprawy pod względem prawnym przez stronę, poprzez wskazanie nieprawidłowej podstawy prawnej żądania, nie jest wiążące dla organu administracji. Organ administracji związany jest bowiem granicami danej sprawy, które wynikają z okoliczności faktycznych sprawy przedstawionych przez wnioskodawcę (sprzeciwiającego się).

Przedmiotem niniejszej sprawy administracyjnej było żądanie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Sz.", w oparciu o art. 117 w zw. z art. 89 p.w.p. ze względu na złą wiarę uprawnionego i naruszenie praw osobistych i majątkowych osoby trzeciej oraz z uwagi na brak nowości (art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p.).

Jak wynika z zaskarżonej decyzji organ odniósł się tylko do art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p. uznając, że tylko ten przepis skarżąca wskazała jako podstawę żądania unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru. Natomiast organ całkowicie pominął fakt, iż w sprzeciwie, jako jego podstawa, został powołany także przepis art.117 p.w.p. W myśl ust. 2 tego przepisu podstawą do unieważnienia prawa z rejestracji może być również stwierdzenie, że wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 710/08 wskazał, że Urząd Patentowy RP jest właściwy do rozstrzygnięcia żądania unieważnienia prawa z rejestracji w każdym przypadku. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca w świetle art. 117 ust. 2 p.w.p. unieważnienie prawa należy zatem do wyłącznej właściwości Urzędu Patentowego RP działającego w trybie spornym.

W tej sytuacji Sąd zauważa, że Urząd Patentowy RP nie został zwolniony z obowiązku zastosowania w postępowaniu spornym innych podstaw prawnych wskazanych przez skarżącą w toku postępowania albo wynikających z podstawy faktycznej żądania skarżącej. Skarżąca bowiem zarzucała w sprawie - oprócz wspomnianego braku nowości, także złą wiarę uprawnionego w jego zgłoszeniu oraz podnosiła, że prawa autorskie oraz majątkowe wynikające z rejestracji jej wzoru zostały naruszone przez uprawnionego.

Wobec powyższego Sąd uznał, że organ nie rozpoznał sprawy w sposób pełny. Organ miał bowiem obowiązek z urzędu rozpoznać sprzeciw pod względem wskazanych w nim zarzutów, także innych niż wynikających tylko z art. 103 ust. 3 pkt 2 p.w.p., w szczególności obowiązany był m.in. ocenić zarzut z art. 117 ust. 2 p.w.p.

Zdaniem Sądu, oddalając sprzeciw skarżącej i tym samym odmawiając unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym organ dopuścił się również naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.

Aby rozstrzygnięcie organu ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym pełne odniesienie do wszystkich zarzutów zgłaszanych przez skarżącą w toku postępowania spornego. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

Sąd biorąc powyższe pod uwagę - na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Stwierdzając w pkt 2 wyroku, że decyzja organu nie podlega wykonaniu Sąd działał w oparciu o art. 152 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.

-----------------------

8