Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 194/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 77 ust. 3, ust. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par. 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 59 poz 421
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.

SENTENCJA

Dnia 18 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 roku sprawy ze skargi P. H. na akt Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu 1. uchyla zaskarżony akt; 2. uznaje obowiązek Starosty [...] dokonania na rzecz P.H. zwrotu kwoty 425 (czterysta dwadzieścia pięć) złotych za wydanie karty pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]; 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego P.H. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 10 listopada 2016 r. P. H. wystąpił do Starosty [...] o zwrot kwoty 425 zł stanowiącej nadpłatę za wydanie przy rejestracji karty pojazdu sprowadzonego z zagranicy, dla którego zostały wydane tablice rejestracyjne o numerze[...]. Wskazując na zasadność wniosku strona powołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04.

W piśmie z dnia 8 grudnia 2016 r. Starosta [...], stwierdzając brak podstaw do zwrotu opłaty za kartę pojazdu podniósł, że opłaty te stanowią należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym w rozumieniu art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 157 poz. 1240 ze zm.) – dalej u.f.p. Zgodnie z art. 67 powołanej ustawy, do spraw dotyczących należności , o których mowa w art. 60 u.f.p. do spraw nieuregulowanych ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. : Dz.U. z 2016 r. poz. 23) – dalej: k.p.a. oraz odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Dalej organ administracji wskazał, że stosownie do treści art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego w art. 70 powołanej ustawy, tj. z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przy czym dla płatności z tytułu wydania kartu pojazdu dla samochodu zarejestrowanego w 2005 r. ( co miało miejsce w niniejszej sprawie) jako datę początkową biegu terminu przedawnienia, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2012 r., III SA/Łd 69/12, przyjąć należy 1 stycznia 2010 r. Tym samym roszczenie objęte przedmiotowym wnioskiem uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2015 r.

W odpowiedzi na powyższe pismo, skarżący w piśmie z dnia 3 stycznia 2017 r. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wezwał Starostę [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty pobranej przez organ za wydanie karty pojazdu. Skarżący powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, postanowienie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie P.K. v. Gmina Miasta J. (C-134/07) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, zakwestionował stanowisko organu, co do przedawnienia przysługującego mu roszczenia o zwrot opłaty za kartę pojazdu. Wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o zwrot opłaty za kartę pojazdu uiszczonej przed dniem wejścia w życie u.f.p., zastosowanie znajdują przepisy wówczas obowiązujące, które nie przewidywały przedawnienia roszczenia o zwrot tej opłaty.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ administracji w piśmie z dnia 3 stycznia 2017 r. powtórzył stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 8 grudnia 2016 r.

Kwestionując powyższe P. H. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie art. art. 67 u.f.p. z 2009 r. w zw. z art. 115 ust. 1ustawy wprowadzającej ustawę o finansach publicznych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że roszczenie skarżącego o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu stanowi nową sprawę w stosunku do zakończonej rejestracji i pobrania opłaty, wobec czego należy stosować przepisy tej ustawy z datą jej obowiązywania od 1 stycznia 2010 r. i obowiązujący w związku z tym, a wynikający z art. 79 § 2 w zw. z art. 70 o.p., pięcioletni termin przedawnienia. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności "czynności Starosty [...] z dnia 8 grudnia 2016 r." oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając wniesioną skargę pełnomocnik skarżącego ponowił argumentację przedstawioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 3 stycznia 2017 r.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, iż roszczenie skarżącej o zwrot opłaty za kartę pojazdu uległo przedawnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest odmowa dokonania przez Starostę [...] czynności materialno-technicznej polegającej na zwrocie skarżącemu kwoty 425 zł, stanowiącej część opłaty, jaką uiścił on tytułem wydania karty pojazdu, zarejestrowanego w dniu 22 grudnia 2015 r. pod numerem rejestracyjnym [...].Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, iż uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. (obowiązującego w dacie rejestracji przedmiotowego pojazdu) jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznał pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 1997 r. sygn. akt OPK 1/97, że ustawodawca coraz częściej odchodzi od ukształtowania stosunków administracyjnoprawnych, zachodzących między państwem (jego organami) a obywatelami i innymi podmiotami administrowanymi, w drodze decyzji administracyjnej, na rzecz uprawnień i obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. W takich przypadkach do konkretyzacji prawnego stosunku administracyjnego nie jest wymagane rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej, natomiast mogą pojawić się akty lub czynności podejmowane przez organy administracji publicznej, których przedmiotem jest przyznanie (odmowa przyznania), stwierdzenie (odmowa stwierdzenia) albo uznanie (odmowa uznania) określonego uprawnienia lub obowiązku wynikających z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Podmiot, którego uprawnienia lub obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ma zapewnioną ochronę na drodze sądowej, ponieważ może zaskarżyć takie akty i czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.). Właśnie to, że istnienie lub nieistnienie uprawnienia lub obowiązku wynika z przepisów prawa, wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o uprawnienie lub obowiązek określonej osoby (podmiotu administrowanego), których źródłem jest obowiązujący powszechnie przepis prawny. Prowadzi to do wniosku, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4, na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, zaś samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. W literaturze oraz orzecznictwie zwrócono także uwagę, iż akt od czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., odróżnia jego sformalizowany charakter, który przejawia się w tym, że przybiera on formę pisma, wykazu itd. Czynność stanowi natomiast takie działanie faktyczne, które wywołuje następstwo w zakresie uprawnień lub obowiązków, jakie przepis wiąże z ich podjęciem (por.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod. red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 60; wyrok NSA z 19 grudnia 2013 r. I OSK 2748/12).

Odnosząc się do kwestii materialnoprawnych będących podstawą sporu wskazać natomiast należy, że treść przepisu art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej p.r.d., była taka sama w dacie uiszczenia spornej opłaty, jak i aktualnie. W § 1 ust. 1 powołanego wcześniej rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r., opłatę za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP określono na kwotę 500 zł. Kwota ta została przez skarżącego uiszczona.

Legalność powyższego przepisu zakwestionował Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 17 stycznia 2006 r. w sprawie U 6/04 orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 p.r.d oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. Nadto Trybunał Konstytucyjny postanowił, że przepis powołanego rozporządzenia traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. W ocenie sądu pomimo, że Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r., przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania.

Zgodnie z prezentowanym konsekwentnie stanowiskiem sądów administracyjnych, w przypadku stwierdzenia w toku kontroli sądowej niekonstytucyjności aktu niższej rangi niż ustawa, sąd może odmówić z tego powodu jego stosowania. Pogląd ten utrwalony jest zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie TK z 13 stycznia 1998 r. U 2/97, OTK 1998 r. nr 1, poz. 4; wyrok składu siedmiu sędziów NSA z 16 stycznia 2006 r. I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006 r. nr 2, poz. 39).

Wskazać trzeba również na sprzeczność przepisów rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. z przepisami art. 28 i art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Zgodnie z tym ostatnim przepisem, żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty krajowe. Konkretne opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych oraz że nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków. W myśl natomiast art. 28 TWE, ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między Państwami Członkowskimi.

Istotne zatem znaczenie miała okoliczność, czy sporna opłata była w praktyce stosowana w ten sam sposób zarówno do przywożonych używanych pojazdów samochodowych, jak i do tych, które były nabywane w Polsce, bowiem te dwie kategorie stanowią produkty podobne w rozumieniu art. 90 akapit 1 TWE. Na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego nakładana była opłata w kwocie 500 zł. Natomiast w związku z nabyciem w Polsce podobnego pojazdu nie była nakładana żadna opłata, jeżeli pojazd był już zarejestrowany.

Dokument karty pojazdu został wprowadzony w dniu 1 lipca 1999 r. Wtedy bowiem wszedł w życie przepis art. 77 p.r.d. Na mocy ust. 1 tego artykułu, producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Ust. 2 tego artykułu stanowi, że karta pojazdu jest przekazywana właścicielowi. Zgodnie natomiast z treścią ust. 3 tego artykułu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1 wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium RP, przy czym później z tej kategorii wyłączono samochody zabytkowe, pojazdy, o których mowa w art. 73 ust. 4 oraz 2a i 2b.

Na tej podstawie wnioskować należy, że w związku z nabyciem pojazdu używanego już zarejestrowanego na terytorium Polski, który nie posiadał karty pojazdu, nie była nakładana żadna opłata. Dodać przy tym trzeba, że w przypadku nabycia pojazdu nowego w Polsce, wydanie karty pojazdu obciążało producenta lub importera. Nabywca zatem również nie ponosił żadnej opłaty z tego tytułu.

Z powyższego wynika również, że w świetle art. 90 TWE, nakładana w myśl § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. opłata za kartę pojazdu używanego i sprowadzonego do Polski z zagranicy, w sytuacji, gdy w związku z nabyciem i zarejestrowaniem takiego samochodu w Polsce żadna opłata nie była pobierana, musi być uznana za pobraną nienależnie, tj. wbrew wynikającej z prawa europejskiego zasadzie ekwiwalentności obciążeń nakładanych na produkty krajowe i produkty z innych państw członkowskich.

Kwestia zgodności przepisu regulującego pobieranie opłaty za kartę pojazdu z prawem unijnym była przedmiotem oceny Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W orzeczeniu z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07 wskazano, że artykuł 90 ust. 1 TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, którą należy zapłacić w danym państwie członkowskim za wydanie pierwszej karty pojazdu, która to opłata jest w praktyce nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w państwie pobierającym opłatę używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.

Odnosząc się natomiast do zasadniczej kwestii sporu, tj. do zarzutu organu przedawnienia roszczenia o zwrot nadpłaconej opłaty wskazać należy, że dopiero od dnia 1 stycznia 2010 r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której mowa w p.r.d., stanowi środki publiczne będące nieopodatkowanymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym – w rozumieniu art. 60 pkt 7 u.f.p. z 2009 r. Tym samym dopiero do opłat za wydanie karty pojazdu uiszczonych po dniu 31 grudnia 2009 r. stosuje się przepisy u.f.p. z 2009 r. oraz odpowiednio (art. 67 in fine) przepisy działu III o.p., regulujące terminy przedawnienia wynikające z tej ustawy.

Powyższe akty prawne nie mają jednak zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tym dniem i podlegających zwrotowi, które należy traktować jako świadczenia pieniężne pobrane bez podstawy prawnej. Dotyczy to w szczególności stosowania przepisów dotyczących przedawnienia, którego konsekwencją jest wygaśnięcie zobowiązania uiszczenia przez stronę, czy też zwrotu przez organ opłaty, a zawartych w art. 59 i następne o.p.

Wynika to z treści art. 115 ust. 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, który stanowi, że do spraw dotyczących nieopodatkowanych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 u.f.p. 2009 r., wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej u.f.p. stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przepis ten nie ma zastosowania do niniejszej sprawy, gdyż dotyczy on spraw będących w toku. Mowa jest w nim bowiem wyraźnie o sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie u.f.p. z 2009 r., czyli przed dniem 1 stycznia 2010 r. Oznacza to brak w niniejszej sprawie podstawy prawnej do odpowiedniego zastosowania przepisów o przedawnieniu wynikających z rozdziału III o.p., gdyż sporna opłata pobrana została w dniu 22 grudnia 2005 r., a postępowanie o jej częściowy zwrot wszczęte zostało na wniosek skarżącego, zawarty w piśmie z dnia 10 listopada 2016 r. Obowiązujące w dacie pobrania opłaty przepisy p.r.d. oraz rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. również nie obwarowały zwrotu tej opłaty jakimkolwiek terminem przedawnienia. W przypadku spornego roszczenia o zwrot nadpłaconej kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu brak jest więc regulacji, które umożliwiają jego przedawnienie. Stosowanie zasad prawa podatkowego jest tu niemożliwe, skoro przepisy o.p. mogą znaleźć zastosowanie tylko do opłat pobranych po dniu wejścia w życie u.f.p. z 2009 r. Prezentowane stanowisko jest utrwalone w judykaturze (por. np. wyroki NSA z 28 czerwca 2016 r. I OSK 2225/14; z 17 maja 2016 r. I OSK 1744/14; z 17 maja 2016 r. I OSK 2970/14).

Należy przy tym zauważy, że chociaż orzecznictwo dopuszcza dwie alternatywne drogi dochodzenia tego rodzaju roszczeń: przed sądami powszechnymi (uchwała SN z 16 maja 2007 r. III CZP 35/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 72) oraz przed sądami administracyjnymi (uchwała NSA z 4 lutego 2008 r. I OPS 3/07), to sąd administracyjny dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu z zakresu administracji publicznej, polegającego na odmowie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu.

Z punktu widzenia tej oceny całkowicie ambiwalentne pozostają kwestie cywilnoprawnych regulacji dotyczących przedawnienia roszczeń. Zagadnienie to może mieć znaczenie w przypadku skorzystania z alternatywnej drogi dochodzenia roszczenia – przed sądem powszechnym, ale nie wpływa na ocenę legalności aktu administracyjnego. Upływ czasu mógłby być brany pod uwagę przez sąd administracyjny tylko w przypadku istnienia administracyjnoprawnych regulacji wprowadzających materialne terminy realizacji roszczeń, jak np. w przypadku zwrotu nadpłaty podatku. W wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. I OSK 2225/14 Naczelny Sąd Administracyjnym trafnie zauważył, że przepisy k.c. regulują stosunki cywilnoprawne, a nie publicznoprawne. Przepis art. 1 k.c. wskazuje jako przedmiot regulacji stosunki cywilnoprawne pomiędzy podmiotami prawa cywilnego. Stosunek cywilnoprawny to relacja społeczna, z zasady dobrowolna, pomiędzy dwoma autonomicznymi, równorzędnymi podmiotami prawa cywilnego, uregulowana normami o cywilnoprawnym charakterze i przewidującymi, co do zasady, sankcję majątkową. Stosunek cywilnoprawny uregulowany jest metodą cywilnoprawną, charakteryzującą się wolnością i autonomią równorzędnych podmiotów (uchw. SN z dnia 9 czerwca 1995 r. III CZP 72/95, OSNC 1995, nr 10, poz. 146), sankcją majątkową i sądową drogą rozstrzygania sporów (A. Stelmachowski, Zarys teorii prawa cywilnego, Warszawa 1998, s. 35 i n.). Celem zaś prawa publicznego jest realizowanie interesu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W relacjach należących do prawa publicznego po jednej stronie występuje zawsze odpowiedni organ władzy (rządowy lub samorządowy), ewentualnie innego podmiotu zastępującego państwo lub samorząd w realizowaniu ich funkcji. Podmiot ten dysponuje władzą narzucenia drugiej stronie swego stanowiska, które zwykle przybiera postać odpowiedniej decyzji administracyjnej, i możliwością stosowania przymusu w celu wyegzekwowania odpowiedniego zachowania. Oczywiście organ władzy publicznej może działać tylko w granicach prawa. Współcześnie zakłada się też, że działa on dla dobra ogółu lub określonej grupy obywateli. Rozwinięte sądownictwo administracyjne ma służyć ochronie interesów indywidualnych przed aktami władzy (patrz Małgorzata Pyziak-Szafnicka, Komentarz do art.1 Kodeksu cywilnego. LEX). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał także, iż okoliczność, że przedmiotem kontroli sądowej stał się akt administracyjny rozstrzygający w sprawie zwrotu części opłaty stanowiącej nieopodatkowaną należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r. III CZP 24/12, publik. OSCN 2013/1/5), wyklucza stosowanie w sprawie przepisów k.c., a więc także wskazanego w zaskarżonym akcie jako podstawa przedawnienia roszczenia skarżącej – art. 118 k.c.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należało, że naruszenie prawa przez organ administracji publicznej polegało w niniejszej sprawie na odmowie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej w oparciu o przepis rozporządzenia, który jest niezgodny z przepisami art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 p.r.d., a także przepisami unijnymi. Stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy sprawia, że skargę należało uwzględnić. Skutkiem tego jest uchylenie zaskarżonego aktu Starosty [...] z dnia [...] na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.

Sąd w wyroku może uznać uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. Jak wywiedziono wyżej, sprawa odmowy zwrotu opłaty jako dotycząca obowiązku publicznoprawnego ma swoje źródło w przepisach regulujących obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu, to jest art. 77 ust. 3 p.r.d. oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia z 28 lipca 2003 r. Skoro żądanie zwrotu opłaty dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to podmiot, którego obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. ma prawo żądać, aby sąd orzekł o jego istnieniu lub nieistnieniu (art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie sąd, uznając obowiązek organu do zwrotu skarżącemu części opłaty za kartę pojazdu i ustalając wysokość części podlegającej zwrotowi w kwocie 425 zł, kierował się treścią wyroku Trybunał Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. Uiszczona przez skarżącego kwota 500 zł za wydanie karty pojazdu była zawyżona, gdyż opłata winna uwzględniać wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją, o których mowa w art. 77 ust. 5 p.r.d. Powyższe uzasadnia obowiązek organu, który pobrał opłatę, do zwrotu skarżącej różnicy pomiędzy opłatą pobraną, a należną, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w powołanym przepisie. Pomocnym w zakresie ustalenia wysokości kwoty podlegającej zwrotowi jest § 1 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłaty za kartę pojazdu (Dz.U. nr 59 poz. 421), zgodnie z którym opłata za kartę pojazdu wynosi 75 zł. Tym samym różnica pomiędzy kwotą 500 zł (opłatą uiszczoną przez skarżącego za kartę pojazdu), a kwotą 75 zł (opłatą pobieraną na podstawie rozporządzenia z dnia 28 marca 2006 r.) wynosi 425 zł. Dodatkowym argumentem przemawiającym za taką interpretacją jest określenie w § 1 ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. wysokości opłaty przewidzianej za wydanie wtórnika karty pojazdu, także na kwotę 75 zł (por. wyroki NSA z 9 grudnia 2009 r. I OSK 773/09 oraz z 15 lutego 2010 r. I OSK 842/09).

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku, uchylając zaskarżony akt Starosty [...] i uznając obowiązek organu dokonania na rzecz skarżącego zwrotu części opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu zarejestrowanego w dniu 22 grudnia 2005 r. pod numerem rejestracyjnym [...]. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

d.j.