Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 292/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1403
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
article: par. 4 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. J. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia procentowego prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2016 r.

nr [...], wydanym na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], odmawiający [...] A.J. przyznania ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym od dnia 29 kwietnia 1993 r. do 29 września 1996 r.

W uzasadnieniu powyższego rozkazu personalnego Komendant Główny Policji podniósł, iż wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. [...] A.J. zwróciła się do Komendanta [...] Policji m.in. o zaliczenie do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, od dnia 29 kwietnia 1993 r. do dnia 29 września 1996 r.

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia

2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.- dalej jako "ustawa o Policji"), art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310 - dalej jako "ustawa z dnia 20 lipca 1990 r.") oraz § 3 ust. 1, § 4 i § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, ze zm.- dalej jako "rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r."), odmówił przyznania A.J. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 29 kwietnia 1993 r. do dnia 29 września 1996 r.

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., rozkaz personalny Komendanta [...] Policji utrzymał w mocy.

Powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji A.J. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r. o sygn. akt II SA/Wa 1776/13 uchylił zaskarżony rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r., stwierdzając jednocześnie, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że "w ocenie Sądu organ, odmawiając wiary zeznaniom świadków, nie dysponował materiałem dowodowym, z którego mógłby wywieść wnioski sprzeczne z twierdzeniami strony. Organ nie posiadał też materiału dowodowego, umożliwiającego skuteczne zdyskredytowanie twierdzeń strony o wykonywaniu przez funkcjonariuszkę pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika w okresie, gdy pobierała naukę w szkole ponadpodstawowej. Sam bowiem fakt bycia uczniem szkoły ponadpodstawowej nie wyklucza jeszcze możliwości wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, zwłaszcza gdy kształcenie odbywa się w systemie wieczorowym. W sytuacji, gdy organ podnosi stanowcze twierdzenia, że nie jest możliwe świadczenie spornej pracy przez ucznia szkoły ponadpodstawowej, winien dla takich konkluzji znaleźć oparcie w zebranych dowodach".

Następnie po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 r. o sygn. akt I OSK 1422/14 oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że "w sprawie niezbędne są zatem dodatkowe ustalenia oraz rzetelna ocena całości zgromadzonego materiału dowodowego. Dopiero po prawidłowym i jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego sprawy możliwa będzie ocena, w jaki sposób określone przepisy prawa materialnego powinny mieć w sprawie zastosowanie oraz czy zachodzą przesłanki do zaliczenia A.J. wnioskowanego okresu do stażu służby mającego wpływ na wysokość jej uposażenia".

NSA wskazał również, że "w sprawie nie wiadomo jaki był profil gospodarstwa rodziców A.J., ile dokładnie osób nie tylko zamieszkiwało ale faktycznie (i w jakim zakresie) pracowało na terenie przedmiotowego gospodarstwa oraz jakie konkretnie zabudowania się tam znajdowały. Brak takich danych nie pozwala na obiektywną weryfikację twierdzeń wnioskodawczyni co do rodzaju i wielkości prowadzonej przez jej rodziców działalności hodowlanej, a pośrednio także co do charakteru i czasokresu pomocy świadczonej przez stronę".

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w P. z prośbą o przesłuchanie świadków zgłoszonych przez stronę, natomiast do A.J. zwrócił się z prośbą o udzielenie szczegółowych informacji na temat jej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, we wnioskowanym okresie.

Świadkowie podczas zeznań w dniach 24 i 28 czerwca 2016 r. wskazali szereg prac, które wykonywała wnioskodawczym w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, poinformowali również, iż wszelkie prace w tymże gospodarstwie wykonywały 4 osoby: rodzice A.J., jej brat – M. i ona, przy czym większość prac wykonywały dzieci z uwagi na fakt, iż rodzice pracowali we wnioskowanym okresie zawodowo. Świadkowie podali również ilości zwierząt hodowanych w gospodarstwie (około setki kur, gęsi, kaczki, nutrie, króliki, gołębie i około 40-45 prosiaków i 2-3 maciory), wielkość gospodarstwa (około 1,5 ha) oraz ilość godzin, jaką wnioskodawczym poświęcała na pracę (do 14 godzin dziennie).

Organ podał też, że pismem z dnia [...] lipca 2016 r. A.J. wskazała szczegółowo czym zajmowali się poszczególni członkowie rodziny oraz jakie prace wykonywali w gospodarstwie rolnym.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., wydanym na podstawie art. 101 ust. 1 i art. 106 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355, ze. zm.), art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) oraz § 3 ust. 1, § 4 i § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, ze zm.), Komendant [...] Policji odmówił przyznania A.J. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, za okres prowadzenia gospodarstwa rolnego od dnia 29 kwietnia 1993 r. do dnia 29 września 1996 r.

Adwokat P.S., umocowany w sprawie, złożył w imieniu A.J. odwołanie od powyższego rozkazu personalnego, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 33 w zw. z art. 40 Kpa, art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, art. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.

Pełnomocnik zarzucił liczne nieprawidłowości, jakie, jego zdaniem, miały miejsce przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Komendanta [...] Policji i wniósł o jego uchylenie.

Komendant Główny Policji rozkazem podanym na wstępie utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz organu I instancji, wskazując w uzasadnieniu, że w przedmiotowej sprawie organ II instancji obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji, zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości.

Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że tym bardziej jest upoważniony do wprowadzenia nowych aspektów uzasadnienia do decyzji. Organ taki może bowiem zawrzeć w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia taką argumentację, jaka doprowadziła go do podjęcia konkretnego orzeczenia, nawet jeśli było ono odmienne od argumentacji zawartej w decyzji organu I instancji.

Organ przywołał treść art. 101 ust. 1 a także oraz art. 102 pow. ustawy o Policji i wskazując, że artykułem tym upoważniono ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia, z uwzględnieniem rodzajów okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposobu jej dokumentowania oraz trybu postępowania w tych sprawach.

W wykonaniu tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, którego § 4 ust. 1 pkt 5 pozwala na zaliczenie innych okresów (niż wymienione we wcześniejszych punktach § 4 ust. 1) do wysługi lat wówczas, gdy istnieje przepis, który pozwala na wliczenie ich do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Taką regulację niewątpliwie stanowi ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, która w sposób wyraźny przewiduje zaliczenie określonych okresów do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Organ podał, ze istotnym zagadnieniem w rozpatrywanej sprawie było więc ustalenie normatywnej treści pojęcia "domownik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin", z którym ustawodawca związał możliwość zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do ogólnego stażu pracy.

Organ podał, że pojęcie "domownika" wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie z dnia 20 lipca 1990 r., lecz ustawodawca odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Wskazał też, że praca w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania i powołał się w tym względzie na liczne orzeczenia sądów administracyjnych. W związku z faktem, iż A.J. wniosła o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego, poprzez zaliczenie jej do wysługi lat okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, od dnia 29 kwietnia 1993 r. do dnia 29 września 1996 r., to normatywnej treści pojęcia "domownik" należy poszukiwać w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277).

Następnie organ podał, że z treści art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika, iż domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

A zatem uznał, że obowiązkiem organu było zbadania, czy A.J. spełniła wszystkie wymogi, określone w przywołanym wyżej przepisie, pozwalające na uznanie jej za domownika, w rozumieniu wskazanej ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., a tym samym uzasadniające przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 29 kwietnia 1993 r. do dnia 29 września 1996 r.

Organ wskazał, że przy zaliczaniu okresów stałej pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r., sygn. akt IIUKN 535/99; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca

2011 r., sygn. akt I OSK 321/11 oraz z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 3005/13). Sformułowania "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze" wskazują ponadto, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu w rachubę mogą wchodzić tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze i systemie przynajmniej zbliżonym do pracowniczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2286/14).

Podał też, że ustawodawca jednoznacznie określił, że wliczeniu do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, podlegają wyłącznie okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, nie umożliwił natomiast wliczenia do wspomnianego stażu pracy okresów pomocy

w gospodarstwie rolnym (por. też: A. Rzetecka - Gil, Komentarz do ustawy z dnia

20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, LEX/el. 2008). Ponadto w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. również położono akcent na pracę, która - chociaż wykonywana poza stosunkiem pracy - ma bezwzględnie mieć charakter stały.

Wskazał też, że drobne czynności, nawet systematycznie wykonywane w ramach rodzinnego podziału obowiązków oraz inne, ale świadczone okazjonalnie, nie stanowią jeszcze stałej pracy w gospodarstwie rolnym. O stałej pracy można bowiem mówić tylko wtedy, gdy pomoc na rzecz rolnika była świadczona w rozmiarach rzeczywiście istotnych dla funkcjonowania gospodarstwa. Zatem nie ma racjonalnych podstaw by przy ustaleniu stażu pracowniczego uwzględniać każdą pomoc w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Zaliczeniu podlega tylko praca stała o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej. Doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika nie stanowi stałej pracy w gospodarstwie rolnym, a tym samym pracy mającej wpływ na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1959/13 oraz z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2208/13).

Zaznaczył też, iż stała praca wymaga pewnego nastawienia psychicznego polegającego na wiązaniu się na określony czas z gospodarstwem rolnym. Pojmowana w ten sposób cecha stałości świadczy o istotnym znaczeniu nastawienia samego domownika na stałe świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym i odpowiadającą temu nastawieniu niezmienną możliwość skorzystania z jego pracy przez rolnika prowadzącego gospodarstwo (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 321/11 oraz z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2286/14 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 1994 r., sygn. akt Ul Aur 206/94).

Organ wskazał też, że celem ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. nie było stworzenie dodatkowych przywilejów dla wszystkich członków rodziny rolnika, pomagających mu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego.

Organ wyjaśnił, że oceny tego, jakie prace strona wykonywała w gospodarstwie rolnym oraz w jakim charakterze, należy dokonać także przy uwzględnieniu ilości osób je wykonujących oraz struktury i wielkości gospodarstwa. Ponadto organy w toku prowadzonego postępowania, biorąc pod uwagę zasady logiki i doświadczenia życiowego, zajmują stanowisko co do tego, czy ustalone okoliczności pozwalają na akceptację twierdzeń strony o potrzebie i rzeczywistym wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1234/13; z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2890/13, z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt I OSK 192/14, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt IISA/Wa 302/13; z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1248/13 i sygn. akt II SA/Wa 1099/13, z dnia 16 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1425/14 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt. II SAJKe 879/13).

Wskazał też, że zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie, co wynika z art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy. W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (art. 3 ust. 3).

Podstawowym zatem trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.

W rozpoznawanej sprawie zatem wobec braku zaświadczenia z urzędu gminy, o treści wskazanej w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., musiał oprzeć się m.in. na przedstawionych przez stronę, a następnie uzupełnionych w wyniku czynności organu, zeznaniach świadków, zestawiając ich treść z pozostałą dokumentacją będącą w dyspozycji organu.

Organ podkreślił też, że ocena przedstawionych przez pracownika - policjanta dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy — przełożonego właściwego w sprawach osobowych, który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych w ustawie i podejmuje decyzję o zaliczeniu tego okresu do pracowniczego stażu pracy. Pracodawca może nie przyznać więc prawa do danego świadczenia pracowniczego, zwłaszcza gdy sam dysponuje dowodami wskazującymi na odmienny niż podany przez zainteresowanego stan faktyczny.

Analizując całość zebranej w przedmiotowej sprawie dokumentacji,

a jednocześnie odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2016 r. Komendant Główny Policji stwierdził, iż nie można uznać, że

do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego rodziców A.J., uwzględniając jego areał (ok. 1,43 ha), znacznie ograniczone potrzeby świadczenia pracy w powyższym gospodarstwie, m.in. z uwagi na jego rodzaj, strukturę, brak wyspecjalizowanej produkcji roślinnej, w którym zamieszkiwały 4 osoby, a zarówno matka jak i ojciec wymienionej pracowali zawodowo, konieczna była praca w nim A.J., w wymiarze wskazanym przez nią i przez świadków, tj. do 14 godzin dziennie (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAJWa 302/13; z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1248/13 i sygn. akt II SA/Wa 1099/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 listopada 2013 r.

Organ stwierdził, że analizując zeznania świadków nie sposób przyznać im mocy dowodowej. Świadkowie bowiem: Z.F., D.R. oraz I.L. pracowali w danym okresie zawodowo, co zdecydowanie uniemożliwiało im obserwowanie wnioskodawczym wykonującej prace w gospodarstwie w ciągu dnia. Ponadto świadek B.L. zeznała w dniu 24 czerwca 2016 r. " Około 1,5 kilometra od mojej posesji położone są grunty rolne i zabudowania gospodarcze w których pracowała i mieszkała A.J.", natomiast świadek I.L. doprecyzował, że "(...) jeśli iść na skróty to będzie ok. 1,5 km, tyle są oddalono grunty państwa J. od mojego miejsca zamieszkania, jeśli liczyć drogę to będzie ok. 3 km". Nie sposób uznać zatem, że wskazani świadkowie, prowadząc własne gospodarstwo rolne oraz pracując zawodowo (I.L.) byli w stanie obserwować A.J., wykonującą pracę w gospodarstwie rolnym oddalonym o 3 km od ich gospodarstwa. Ponadto świadek D.R. zeznała, że "praktycznie codziennie widziałam A. pracującą w gospodarstwie rodziców, zarówno rano, po powrocie z pracy, wieczorami, kiedy udawałam się na cmentarz, w okresie letnim kiedy było dużo pracy nawet późnymi w nocy", żeby następnie oświadczyć, iż "ze względów sanitarnych nie należy wchodzić do budynków gdzie prowadzona jest hodowla by nie przenosić chorób". Trudno zatem uznać, iż powyższy świadek jest w stanie w ogóle poświadczyć wykonywanie przez wnioskodawczynię prac w gospodarstwie w okresie jesienno - zimowym, kiedy zdecydowana większość czynności jest związana z opieką nad zwierzętami i wykonywana jest w budynkach gospodarczych.

Świadkowie zeznali również, że na powierzchni 1,43 ha w gospodarstwie państwa J. uprawiano zboże i ziemniaki. Biorąc zaś pod uwagę, iż we wnioskowanym okresie

w gospodarstwie rolnym zamieszkiwały cztery osoby, zatem część ziemniaków z całą pewnością przeznaczona była na ich potrzeby żywieniowe (co potwierdza również strona

w oświadczeniu z dnia [...] lipca 2016 r.), nie sposób uznać, iż zboże i ziemniaki uprawiane na tak małej powierzchni wystarczały również na zaspokojenie potrzeb wszystkich deklarowanych zwierząt hodowanych w tymże gospodarstwie. Co prawda świadek I.L. wspomina, iż w zamian za pracę wnioskodawczym i jej brata świadczoną w jego gospodarstwie "wspomagał" ich gospodarstwo zbożem, które również kupowali od innych rolników, jednak nie sposób uznać, że po pierwsze ziemniaków uprawianych na części powyższego obszaru wystarczyłoby na całoroczne wykarmienie ponad 40 sztuk trzody, a po wtóre, że opłacalne byłoby hodowanie zwierząt przy założeniu, że część zboża niezbędnego do ich wykarmienia trzeba będzie kupić i nie cała trzoda zostanie sprzedana (zgodnie z oświadczeniem strony z dnia [...] lipca 2016 r. część była przeznaczana na zaspokojenie potrzeb rodziny).

Biorąc pod uwagę fakt, iż najcięższe prace w gospodarstwie wykonywał J.J. (zob. zeznania świadków), gospodarstwo "(...) oprócz szpadla i wideł nie miało żadnego stopnia zmechanizowania" (zob. zeznania świadka I.L. z dnia 24 czerwca 2016 r.), a do prac polowych wykorzystywano konia Państwa L. nie można dać wiary, że A.J. wykonywała pracę w gospodarstwie rolnym w wymiarze przez nią deklarowanym, tj. kilkunastu godzin dziennie. Samo bowiem karmienie zwierząt, włączając w to przygotowanie paszy (prace w gospodarstwie poza kilkoma tygodniami w roku, kiedy wykonuje się prace polowe ograniczają się niemal wyłącznie do tych wykonywanych w obejściu) oraz utrzymanie porządku w oborach nie zajmuje tylu godzin.

Organ podał też, że strona w oświadczeniu z dnia [...] lipca 2016 r. wymieniła wprawdzie cały szereg prac wykonywanych przez nią w gospodarstwie, jednak nie uznał za takie prace np. przygotowywania weków na zimę - takie prace są bowiem wykonywane w większości domowych gospodarstw, nie tylko w warunkach wiejskich i nie sposób ich wiązać z funkcjonowaniem gospodarstwa rolnego. Podkreślił również, że niezwykle szczegółowy opis prac wykonywanych na polu i w obejściu nie wpływa na ocenę nakładu pracy wymienionej, bowiem w niespełna półtorahektarowym gospodarstwie rolnym nawet przy założeniu, że większość prac wykonuje się bez użycia jakiegokolwiek specjalistycznego sprzętu wszelkie czynności wykonywane w polu nie pochłaniają znacznej ilości czasu w przypadku, gdy takie czynności wykonuje kilka osób. Trudno także wyobrazić sobie, że matka A.J. wykonywała po pracy i przed nią jedynie prace domowe, a wykonywanie wszelkich czynności w gospodarstwie rolnym zlecała swojej kilkunastoletniej wówczas córce.

Organ podał, że zarówno świadkowie jak i sama wnioskodawczym zgodnie twierdzą, że większość prac w gospodarstwie rolnym wykonywały dwie osoby: A.J. oraz jej brat M..

Organ podkreślił, że istotą uregulowania ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nie jest wypłata zwiększonego świadczenia z tytułu zamieszkiwania przez określoną osobę na terenie gospodarstwa rolnego, ale wypłata zwiększonego świadczenia z tytułu faktycznie świadczonej przez zainteresowanego pracy w takim gospodarstwie, na zasadach określonych w tej ustawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt IOSK1959/13 oraz IOSK1869/13, a także z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2208/13,1 OSK 3005/13 oraz I OSK 2890/13).

Organ podał też, że wykładnia § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. nie może doprowadzić do patologii, którą byłoby uznanie wszystkich dzieci rolników za pracujących w gospodarstwie swoich rodziców w rozumieniu wskazanych przepisów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1234/13).

Organ ustosunkował się też do zarzutów pełnomocnika strony zawartych w odwołaniu i wskazał, że Komendant Główny Policji nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uchybień związanych z gromadzeniem przez Komendanta [...] Policji materiału dowodowego i jego analizą. Brak jest również przesłanek do uznania, że organ I instancji działał w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, strona była bowiem informowana o przeprowadzonych dowodach i miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie, dowody zostały poddane analizie i ocenione przez organ, natomiast motywy rozstrzygnięcia zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Podkreślił też, że ocena, czy A.J. wykonywała stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców należała w niniejszej sprawie do Komendanta [...] Policji. Fakt zaś, że Sąd Rejonowy dla [...] - poprzedni pracodawca wnioskodawczym uwzględnił wnioskodawcy okres do wysługi lat pracy pozostaje w niniejszej sprawie bez znaczenia, czynność taka nie korzysta bowiem z powagi rzeczy osądzonej ani nie stanowi dowodu determinującego uwzględnienie tego okresu przez Komendanta [...] Policji.

Powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji pełnomocnik A.J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności powołania nowych świadków, w przypadku, gdy organ nie dysponował zaświadczeniem od organu określającego przedmiotowy stan rzeczy, oraz polegającego na niewłaściwej ocenie wiarygodności i mocy dowodowej przesłuchanych świadków, poprzez wyciągnięcie wniosków z tych dowodów nie wynikających, a pominięcie wniosków wynikających wprost, podczas gdy dowody są logiczne, spójne, wzajemnie się uzupełniają, są wiarygodne i bez wątpienia prawdziwe, a w konsekwencji również do załatwienia sprawy, z pominięciem interesu społecznego, który nakazuje doceniać wykonywaną w rolnictwie pożyteczną dla ogółu pracę oraz słusznego interesu indywidualnego obywatela;

- art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegający na stosowaniu uproszczeń, schematów i mechanizmów powodujących iluzoryczne jedynie stosowanie prawa, z naruszeniem zasad współżycia społecznego i dobra jednostki, przejawiającego się wyprowadzeniem z zebranego materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających, w szczególności bezpodstawne kwestionowanie tego, że skarżąca, we wskazanym okresie, wykonywała stałą pracę w gospodarstwie rolnym, jako domownik, nie był związana z rolnikami stosunkiem pracy oraz pozostawała z nimi we wspólnym gospodarstwie, które to uzasadniają zaliczenie wykonywanej pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat z mocy prawą, po spełnieniu warunków, które były oceniane i stopniowane w sposób bezprawny i niedopuszczalny;

- art. 80 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy w sposób całkowicie dowolny i pozbawiony oparcia w przepisach prawa i w materiale dowodowym sprawy, według dowolnego uznania;

- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek zaskarżonej decyzji co uniemożliwia kontrolę jej legalności, co tym bardziej uniemożliwia weryfikację rozkazu Komendanta [...] Policji;

- art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewywiązanie się w sposób wyczerpujący z obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, poprzez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie przyznania mocy dowodowej i wiarygodności wskazanych świadków i dowodów, nie dokonania innych niezbędnych czynności mających, mających na celu zebranie kompletnego materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy poprzez chociażby dodatkowe przesłuchanie skarżącej;

Pełnomocnik skarżącej zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 101 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez pozbawienie skarżącej prawa do zaliczenia okresów świadczonej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat, pomimo iż inne organy państwowe (Sąd Rejonowy) takiego zaliczenia dokonały;

- art. 6 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez błędną interpretację wykładni pojęcia "domownika" wykraczającą poza ustawową definicję, w sytuacji, gdy skarżąca spełniła wszelkie przesłanki wynikające z ustawowej definicji "domownika", uzasadnionym jest zaliczenie przedmiotowego okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do zaliczenia do wysługi lat, od którego uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego;

- art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy są ku temu podstawy prawne w postaci bezzasadnego przyjęcia, że skarżącą nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie;

- art 100 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., w sprawie szczególnych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat od którego uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 w późn. zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20.07.1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) poprzez bezzasadne uznanie, że stałą pracę, którą wykonywała skarżąca w przedmiotowym okresie w indywidualnym gospodarstwie rolnym nie można uznać zaliczyć do wysługi lat, od której to uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego;

- art 33 kpa, poprzez pominięcie udziału pełnomocnika strony w prowadzonym postępowaniu:

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. Ponadto wniósł też o zasądzenie na, na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z ustawą.

Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącej przypomniał stan faktyczny sprawy

i stwierdził, że nie sposób zgodzić się twierdzeniami, które stanowią polemikę z faktami,

w której to organ oparł się zasadniczo na własnych domniemaniach i przypuszczeniach, aniżeli na faktach stwierdzonych w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Pełnomocnik przyznał, że w ówczesnym okresie średnia powierzchnia gospodarstw była mniejsza niż obecnie, produkcja prowadzona była różnorodna i właśnie to sprawiało że istniała jej wielka pracochłonność, pracy było bardzo dużo i bardzo różnej, wykonywanej ręcznie.

Pełnomocnik wskazał też, że nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że ze względu na konieczność podołania obowiązkom pracy w gospodarstwie z obowiązkiem kształcenia skarżąca podjęła decyzję o nauce w liceum systemem wieczorowym. Zaznaczył przy tym, iż decyzja skarżącej o podjęciu edukacji w takim trybie, podyktowana była sytuacją życiową i koniecznością wielogodzinnej pracy w gospodarstwie rolnym, co do którego ze względu na inne obowiązki, nie mogli podjąć się w pełni jej rodzice oraz w celu posiadania wymaganej okolicznościami dyspozycyjności czasowej w wykonywaniu prac w gospodarstwie, co dodatkowo stanowi okoliczność potwierdzającą, iż miała ona odpowiednie nastawienie psychiczne przejawiające się w jej uzewnętrznionym działaniu w postaci związania się z przedmiotowym gospodarstwie we wskazanym powyżej okresie oraz nie poszukiwaniu innego stałego zatrudnienia (czy edukacji w tzw. normalnym trybie).

Pełnomocnik przytoczył również definicję gospodarstwa rolnego, w myśl unormowania art. 553 kc, i wskazał, że należy zwrócić uwagę na posiadanie gruntów rolnych w ramach takiego gospodarstwa, gdyż odgrywają one pierwszorzędne znaczenie, bowiem są one podstawowym składnikiem gospodarstwa rolnego, jednakże ww. ustawa, nie określa powierzchni, jakie powinno ono posiadać. Uregulowanie tej kwestii umiejscowione zostało w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, która wskazuje, że gospodarstwo rolne powinno mieć powierzchnię użytków rolnych przekraczające 1 ha. Wobec tego, niezasadnym jest twierdzenie, że ze względu na jego powierzchnię (1,43 ha), ograniczone potrzeby świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym (ze względu na rodzaj, strukturę, brak wyspecjalizowanej produkcji roślinnej) nie można zaliczyć do wysługi lat.

Odnosząc się do zeznań świadków pełnomocnik stwierdził, że bezspornym jest, iż skarżąca zajmowała się gospodarstwem wraz z bratem, świadcząc pracę w systemie wielogodzinnym (po kilkanaście godzin dziennie - od 7-14 godzin) w sposób stały przez cały okres sporny. Taki stan rzeczy podyktowany był tym, że rodzice skarżącej (będący rolnikami), podejmowali pracę również zarobkową w celu zapewnienia swojej rodzinie odpowiednich środków utrzymania. Pomimo, że w/w organ (pomimo, iż tym razem prawidłowo przesłuchał świadków), to nie przyznał zeznaniom następujących świadków wiarygodności i mocy dowodowej: Z.F., D.R. oraz I.L., gdyż "pracowali oni w danym okresie zawodowo, co zdecydowanie uniemożliwiło im obserwowanie wnioskodawczym, wykonującej prace w gospodarstwie w ciągu dnia", co jest nieporozumieniem i niedorzecznością oraz wyrazem złej woli wyłącznie, bowiem podejmowana przez nich praca zawodowa nie ograniczyła w żaden sposób możności obserwowania i zdolności postrzegania, a nawet uzyskiwania wiedzy w tym zakresie z wielu różnych źródeł jednocześnie.

Ponadto pełnomocnik skarżącej odniósł się do określenia "domownik", który został zawarty w obowiązującej ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i wskazał, że w orzecznictwie, stałe wykonywanie pracy ma być uznane jako praca zbliżona - do stosunku pracy, powołał też orzeczenia sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Oceniając zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] sierpnia 2016 r. w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że powyższe rozkazy personalne wydane zostały w następstwie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1776/13, wcześniejszej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2013 r., odmawiających zaliczenia A.J. okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 29 kwietnia 1993 r. do dnia 29 września 1996 r. do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego. Skarga kasacyjna wniesiona przez Komendanta Głównego Policji od powyższego wyroku została zaś oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 1422/14.

Stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Organy Policji rozpatrując ponownie sprawę z wniosku A.J.

o zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 29 kwietnia 1993 r. do dnia 29 września 1996 r. do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego były zatem związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi

w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2014 r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu tego wyroku zarzucił, że organy Policji rozpoznały przedmiotową sprawę z naruszeniem zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego określających obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania.

W ocenie WSA w sprawie tej nie został w sposób jednoznaczny i ponad wszelką wątpliwość ustalony stan faktyczny. Przejawiało się to tym, iż organ bez dokonania poważnej analizy materiału dowodowego (w tym zeznań świadków) uznał, że praca zainteresowanej w gospodarstwie rolnym w okresie jego uczęszczania do szkoły ponadpodstawowej nie mogła być świadczona przez nią w sposób stały, a mogła mieć ewentualnie charakter pracy doraźnej lub stanowić pomoc rodzicom w gospodarstwie rolnym. Zdaniem sądu, organ odmawiając wiary zeznaniom świadków, co w istocie uczynił poprzez ich nieuwzględnienie, powinien dysponować materiałem dowodowym,

z którego wynikają fakty przeczące twierdzeniom strony i twierdzeniom świadków wskazanych przez stronę.

Sąd uznał przy tym, iż organ nie zgromadził materiału dowodowego, który wystarczyłby do skutecznego zdyskredytowania zeznań świadków, potwierdzających świadczenie przez A.J. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.

Ponadto Sąd wskazał, że rozpoznając przedmiotową sprawę należy wziąć pod uwagę to, iż w rozumieniu ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Domownik nie prowadzi bowiem zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz de facto wyłącznie pomaga rolnikowi w prowadzeniu takiej działalności, zatem nie musi on pracować w takim samym wymiarze godzinowym jak rolnik i może pozwolić sobie na jednoczesne kształcenie się.

W konkluzji WSA stwierdził, iż rozpoznając przedmiotową sprawę ponownie organ będzie zobowiązany ustalić stan faktyczny w sposób kompletny, dokonując przy tym oceny zgromadzonych dowodów w taki sposób, aby ocena ta była swobodna, lecz nie dowolna. Organ jest oczywiście uprawniony do zakwestionowania przedłożonych przez stronę dowodów, lecz musi to uczynić w sposób przekonywujący. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega bowiem na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych. Dopiero bowiem pełne ustalenie stanu faktycznego daje podstawę do przyjęcia, że wynikająca z art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów nie została przekroczona.

W ocenie Sądu, Komendant Główny Policji rozpoznając ponownie niniejszą sprawę zastosował się do powyższych zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 776/13. W tym celu podjął działania mające na celu uzupełnienie materiału dowodowego oraz dokonał wyczerpującej analizy zgromadzonego materiału dowodowego. W efekcie tego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy stosując przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.

Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie organ zasadnie powołał rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), które w § 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Organ prawidłowo przyjął, że tymi odrębnymi przepisami są art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013, poz. 1403). Przepis ten stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się przez to osobę bliską rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego

w oparciu o powołane wyżej przepisy doprowadziła organ do prawidłowej konkluzji, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącej prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 29 kwietnia 1993 r. do 29 września 1996 r. Nie można bowiem uznać, że skarżąca świadczyła "stałą pracę" w gospodarstwie rolnym w rozumieniu w art. 6 pkt 2 lit. c ww. ustawy.

Z poczynionych przez organ ustaleń faktycznych wynika, że we wnioskowanym okresie rodzice skarżącej byli właścicielami gospodarstwa rolnego położonego w miejscowościach Staroźreby o pow. 1,43 ha. Obydwoje rodzice mimo, że byli właścicielami gospodarstwa rolnego, pracowali poza rolnictwem. Matka pracowała zawodowo jako pracownik umysłowy, natomiast ojciec pracował zawodowo w Przedsiębiorstwie [...] w P..

Z powyższego można wywodzić, iż gospodarstwo rolne rodziców skarżącej, było w istocie wykorzystywane na własne potrzeby rodziny. Z zeznań świadków, jak też oświadczeń samego skarżącej, nie wynika, aby gospodarstwo to stanowiło wyspecjalizowaną gałąź produkcji rolnej, gdzie powierzchnia użytkowa nie przekłada się na wynik ekonomiczny osiągany z prowadzonej produkcji.

Przeciwnie, charakter wykonywanych w nim prac wskazanych przez stronę, jak

i przesłuchanych w toku postępowania świadków, wskazuje na siedliskowy charakter gospodarstwa prowadzonego na potrzeby własne. Nie można przy tym stracić z pola widzenia, co ustalił organ, iż rodzice funkcjonariusza w tym okresie pozostawali

w zatrudnieniu poza rolnictwem.

Skoro zatem rodzice skarżącej byli w stanie łączyć pracę w tym gospodarstwie rolnym z zatrudnieniem poza rolnictwem, to absurdalnym byłoby przyjęcie, iż w tak małym gospodarstwie rolnym stałą pracę wykonywała wyłącznie skarżąca, który uczęszczał w tym czasie do Liceum Ogólnokształcącego, oraz jej brat M..

Zgodzić należy się zatem ze stanowiskiem organu, że w świetle zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, że skarżąca wykonywała w gospodarstwie rolnym rodziców pracę o charakterze stałym. Nie można bowiem uznać, że do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego rodziców A.J., uwzględniając jego areał (ok. 1,43 ha), znacznie ograniczone potrzeby świadczenia pracy w powyższym gospodarstwie, m.in. z uwagi na jego rodzaj, strukturę, brak wyspecjalizowanej produkcji roślinnej, w którym zamieszkiwały 4 osoby, a zarówno matka jak i ojciec wymienionej pracowali zawodowo, konieczna była praca w nim A.J., w wymiarze wskazanym przez nią i przez świadków, tj. do 14 godzin dziennie. Skarżąca niewątpliwie realizowała określone obowiązki w gospodarstwie rolnym rodziców, jednak nie przekraczały one wymiaru doraźnej pomocy świadczonej przez dzieci na rzecz rodziców prowadzących gospodarstwo rolne. Intensyfikacja tej pomocy następowała zwłaszcza w okresie letnim. Nie można tym samym stwierdzić, że czynności, które wykonywała skarżąca były niezbędne dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego przez cały rok. Jej pomoc koncentrowała się głównie w okresie prac polowych, a więc - jak zasadnie przyjął organ - miała charakter sezonowy.

Powyższe wskazuje, że świadkowie błędnie utożsamiają obserwowaną przez nich doraźną pomoc skarżącej w wykonywaniu typowych obowiązków domowych zwyczajowo wymaganych od dzieci, jako członków rodziny rolnika, ze stałą pracą

w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Z tych też względów Sąd podzielił dokonaną przez organ ocenę, iż skarżąca nie świadczyła pracy w charakterze domownika w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych, co nie oznacza, że nie pomagał rodzicom w gospodarstwie.

Tym samym nie można uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane

z naruszeniem powołanych w decyzji przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że rozważania alternatywne organu (nie mające oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym), podważające w ogóle fakt prowadzenia przez rodziców skarżącego przedmiotowego gospodarstwa rolnego, nie miały wpływu na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Skarżąca niewątpliwie w latach 1993-1996 wykonywała określone prace

w gospodarstwie rolnym należącym do jej rodziców. Jak zaznaczył jednak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 57/14 (opubl. CBOSA) nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do tak liberalnego traktowania osób bliskich rolnika i przyjmowania, że każde, nawet drobne prace wykonywane przez nich w gospodarstwie rolnym, w czasie wolnym od nauki czy innych zajęć zawodowych, należy bezwzględnie uznawać za pracę w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika, nie może mieć wpływu na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych. Celem ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.

o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie było bowiem stworzenie dodatkowych przywilejów dla wszystkich członków rodziny rolnika pomagających mu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Powołana ustawa z dnia

20 lipca 1990 r. w swoim tytule i treści jednoznacznie odnosi się do okresów pracy

w gospodarstwie, które podlegają zaliczeniu do stażu pracy, tak jak inne okresy służby

i zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy. Dlatego też nie każda pomoc udzielana rolnikowi lecz wyłącznie praca w charakterze domownika

w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników podlega zaliczeniu między innymi do stażu pracowniczego, z którym prawodawca wiąże określone uprawnienia pracownicze, w tym wymierne profity finansowe.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przed podjęciem rozstrzygnięcia organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające czyniąc zadość wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Swe stanowisko w sprawie uzasadnił zaś należycie

- stosownie do przesłanek zawartych w art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku