Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 343/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 1, art. 3 ust. 1,2,3,4
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska Sędziowie Sędzia del. NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia NSA Marek Stojanowski Protokolant Magdalena Cieślak po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 216/07 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Krakowa, Kierownik Filii nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Krakowie decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r. odmówił M. P. przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania. Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów remontu mieszkania w dniu [...] września 2006 r. W związku z tym, na podstawie wywiadu środowiskowego i dokumentacji zgromadzonej w sprawie organ ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, leczy się farmakologicznie i nie posiada własnego źródła utrzymania. Dochód skarżącego stanowi zasiłek okresowy ze środków Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie [...] zł. miesięcznie, a ponadto korzystał on z różnych form pomocy w postaci zasiłków celowych na pokrycie: kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją w kwocie [...] zł, opłat za gaz w kwocie [...] zł, opłat za energię elektryczną w kwocie [...]zł, oraz na żywność w kwocie [...] zł. Łączna kwota przyznanej pomocy wyniosła [...] zł, a biorąc pod uwagę już przyznany zasiłek okresowy - kwota ta wynosiła [...] zł. Organ I instancji podniósł, że wysokość przyznanych świadczeń przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł. obowiązujące od 1 października 2006 r. Organ wskazał, że w myśl zasad wynikających z ustawy o pomocy społecznej, koszty i wydatki związane z realizacją potrzeb udokumentowane przez osobę lub rodzinę mogą zostać uwzględnione, jeżeli służą zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej. Powołując się na art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.) i art. 2 u.p.s. organ pomocy społecznej stwierdził , że nie ma możliwości udzielenia skarżącemu pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez niego potrzeb, tym bardziej jeżeli nie jest to potrzeba pierwszoplanowa, w świetle ustawy o pomocy społecznej, a zwłaszcza w zestawieniu ze stanem technicznym zaobserwowanym podczas wywiadów w miejscu zamieszkania. W świetle powołanych przepisów uznano, że pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych. Nie stwierdzono natomiast konieczności pilnych, nie cierpiących zwłoki remontów. Stan mieszkania, w ocenie organu, nie wskazywał na inwestycje z zakresu najbardziej niezbędnych potrzeb życiowych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie lub zmianę, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i materialną, która się nadal pogarsza. Skarżący podniósł, że nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jest osobą niepełnosprawną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i pozostaje bez źródła utrzymania. Mieszkanie jego jest zagrzybione z uwagi na to, że wielokrotnie było zalewane przez sąsiadów. Zagrzybienie przedmiotowego lokalu wywołuje zagrożenie dla jego zdrowia i życia, jak również hamuje proces leczenia i rehabilitacji i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb. Zdaniem skarżącego decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie . W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art.8 ust.1 u.p.s., prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 u.p.s., lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi - od 1 października 2006 r. - 477 zł , zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 135 póz. 950).

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 4 u.p.s., do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, dlatego w rozpatrywanej sprawie przyjęto, że kryterium dochodowe zostało spełnione.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nie ulega wątpliwości, że na niezbędne potrzeby organ I instancji udzielił skarżącemu pomocy w formie zasiłków celowych, co świadczy o tym, że organ I instancji nie pozostaje obojętny wobec sytuacji życiowej skarżącego. Nadto zwrócono uwagę na fakt, że wyznacznikami przyznania zasiłku celowego jest nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, lecz także możliwości finansowe organów pomocy społecznej .

Dalej wyjaśniono, że decyzja dotycząca przyznania zasiłku celowego jest decyzją podejmowaną w granicach uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego i jego oceny na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie granice uznania nie zostały przekroczone, albowiem decyzja organu I instancji została podjęta po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania administracyjnego, w trakcie którego ustalono sytuację finansową, majątkową i zdrowotną skarżącego oraz stan zajmowanego przez niego mieszkania. Z uwagi na ograniczone możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a także konieczność uwzględniania potrzeb wielu osób, nie było możliwości udzielenia skarżącemu pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez niego potrzeb. Podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie stwierdzono konieczności pilnych, nie cierpiących zwłoki remontów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podniosło, że skarżący mógł podjąć starania w spółdzielni mieszkaniowej celem usunięcia z jego mieszkania powstałego w wyniku zalań zagrzybienia, a w szczególności mógł wystąpić na drogę postępowania cywilnego celem uzyskania odszkodowania z tytułu szkody powstałej w wyniku zalania jego mieszkania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podtrzymał argumenty podnoszone w postępowaniu administracyjnym.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie.

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 18 grudnia 2007r. w sprawie sygn. akt II SA/Kr 216/07 oddalił skargę.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organy pomocy społecznej obu instancji, zgodnie z art. 77 k.p.a., w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy , a wydane przez te organy decyzje są zgodne z prawem.

Sąd I instancji wskazując na art. 39 ust. 1 u.p.s., podkreślił, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego. Co oznacza, że organ może, lecz nie musi takiego zasiłku przyznać, nawet w sytuacji spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podzielił pogląd organów administracji publicznej, co do tego, że stan techniczny mieszkania ustalony podczas wywiadów przeprowadzonych w miejscu zamieszkania skarżącego nie ujawnił pilnej konieczności przeprowadzenia remontów, w związku z tym nie sposób uznać wykonanie remontu za niezbędną potrzebę życiową.

Jednocześnie sąd nie podzielił argumentacji skarżącego, co do tego, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja, nie uwzględniają jego sytuacji. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podniesiono, że organy w sposób wnikliwy oceniły sytuacje materialną skarżącego oraz jego potrzeby, o czym świadczy fakt przyznania różnych zasiłków celowych. Podkreślono przy tym, że organy nie kwestionowały stanu mieszkania i fakt jego zagrzybienia, uznały jednak że przeprowadzenie remontu nie stanowi podstawowej i niezbędnej potrzeby skarżącego.

Reasumując swoje wywody, sąd podkreślił, że skarżący nie może oczekiwać od organów pomocy społecznej, przejęcia całkowicie ciężaru utrzymania skarżącego. Pomoc społeczna może być bowiem udzielona tylko na podstawowe i niezbędne potrzeby oraz w ramach posiadanych możliwości finansowych.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucono naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 141 § 1 pkt 4 i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., 11 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 k.p.a. Naruszenie to – zdaniem skarżącego – polegało na braku dokładnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wadliwym ustaleniu stanu faktycznego i nie wykonaniu należytej kontroli legalności decyzji administracyjnych. Nadto skarżący zarzucił wadliwą wykładnię przepisów prawa materialnego – art. 39 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 3 ust.3 i ust. 4 u.p.s., poprzez błędne rozumienie pojęcia uznania administracyjnego i jego granic w kontekście zasad ogólnych wyrażonych w ustawie o pomocy społecznej.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej powinny zatem zostać powołane konkretne przepisy prawne, którym zdaniem skarżącego, uchybił sąd administracyjny rozpoznający sprawę w I instancji. W uzasadnieniu skargi powinny zostać natomiast wskazane argumenty przemawiające za takim zarzutem uchybienia, a w przypadku gdy podnoszone jest uchybienie przepisom postępowania, wskazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. W odróżnieniu od Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny nie bada całokształtu sprawy z punktu widzenia stanu prawnego, lecz jedynie zasadność przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zakres kontroli jest ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Odstępstwem od tej zasady jest badanie z urzędu, czy nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Skoro w niniejszej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuca wyrokowi sądu I instancji zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

Co do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na wadliwość tak skonstruowanego zarzutu polegającą na wskazaniu przepisu, który nie został przez sąd I instancji zastosowany. Powołany art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. przewiduje, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszanie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie tego przepisu byłoby więc uzasadnione, gdyby mimo stwierdzenia przez Sąd w zaskarżonym wyroku naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie doszło do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia (por. wyroki NSA z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 284/04, publ.: LEX nr 174019 i z dnia 3 listopada 2005 r. sygn. akt FSK 2525/04, pub.: LEX nr 187979).

Chybiony jest również podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku wydawanego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazując, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ponadto jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Ocena pisemnych motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że spełniają one wymogi określone w tym przepisie. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez skarżącego nie oznacza, że uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom formalnym. W uzasadnieniu pierwszoinstancyjnym sąd zarówno przedstawił stan sprawy, jak i stanowiska stron oraz zarzuty skargi, ponadto wyjaśnił podstawę rozstrzygnięcia i powołał argumenty przemawiające za uznaniem zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, za zgodne z prawem.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi formalne uzasadnienia, a naruszenie tego przepisu poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia nie musi jeszcze skutkować wzruszeniem rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną także w sytuacji, gdy mimo błędnego uzasadnienia zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Zatem skuteczne powołanie się w zarzucie skargi kasacyjnej na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga wykazania, że wadliwość uzasadnienia przełożyła się na błędne rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie skarżący związku takiego nie wykazał, wobec czego zarzut uznać należało za nietrafny.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1447/07 (publ.: M.Prawn. 2008/6/282), że przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. wobec tożsamości treści normatywnej z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), zaliczyć należy do przepisów regulujących prawo do sądu. Nie można przyjąć, aby w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dopuścił się jego naruszenia poprzez zaniechanie kontroli sądowoadministracyjnej lub zastosowanie środka nie określonego w ustawie. Ubocznie Sąd wskazuje, że naruszenie art. 1 § 1 i 2 u.s.a., jako przepisu o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym, nie mieści się w podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a.

Zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego może być skutecznie podniesiony jako podstawa kasacyjna, tylko w sytuacji gdy skarżący wykaże, że wiąże się to z naruszeniem przez sąd I instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie wskazanie przez skarżącego na naruszenie przepisów art. 7, 8, 11, 75 §1, 77 §1 i 107 k.p.a. jest chybione, albowiem przepisy te odnoszą się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego i reguł postępowania dowodowego. Regulacje te natomiast nie znajdują zastosowania w postepowaniu sądowoadministracyjnym – ani w pierwszej, ani tym bardziej drugiej instancji. Wynika to z istoty postępowania przed sądami administracyjnymi, która polega na kontroli legalności zaskarżonych aktów i ograniczonego zakresu postępowania dowodowego, które ma jedynie charakter uzupełniający i zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi uprawnienie, a nie obowiązek sądu.

Zarzuty naruszenia przez sąd I instancji przepisów art. 39 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 3 ust.3 u.p.s. i art. 3 ust. 4 u.p.s. również nie znajdują uzasadnionych podstaw.

Zasady ogólne ustawy o pomocy społecznej wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. stanowią, że świadczenia pomocy społecznej mają na celu zarówno umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości; jak i zaspokajanie ich niezbędnych potrzeb i umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wobec powyższego, pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym.

Z przepisów art. 3 ust. 3 u.p.s. i art. 3 ust. 4 u.p.s. wskazanych przez skarżącego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Odnosząc powyższe rozważania do orzeczenia pierwszoinstancyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje uzasadnienia dla zarzutu postawionego w skardze kasacyjnej, nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że wskazane przepisy art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.s. nakazują organom udzielenie pomocy przy spełnieniu pozostałych przesłanek ustawowych.

Dopiero ustalenie, że dana osoba przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości, nie jest w stanie przezwyciężyć trudnych sytuacji życiowych, daje podstawę do rozważenia dalszych kryteriów uzasadniających przyznanie konkretnych środków, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej. Skoro w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania było przyznanie świadczenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, to mógł on zostać przyznany po spełnieniu dodatkowych warunków określonych w art. 39 ust. 1 u.p.s. Oznacza to, że środek ten mógł zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej przy wcześniejszym wyczerpaniu założeń ustawodawcy wyrażonych w art. 2 ust. 1 u.p.s. i art. 3 ust. 1 u.p.s.

Brzmienie przepisu art. 39 ust. 1 u.p.s. wskazuje jasno, ze przyznanie tego zasiłku leży w granicach tzw. uznania administracyjnego. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że przyznanie takiego zasiłku warunkuje nie tylko sytuacja materialna skarżącego, cel na który ma być on przyznany, ale również możliwości finansowe organu świadczącego pomoc społeczną.

Podzielając ocenę organów administracji, co do tego, że remont mieszkania skarżącego nie jest niezbędną potrzebą życiową, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo uznał, że nie zaistniały podstawy do przyznania zasiłku celowego. W świetle takich ustaleń dokonanych przez sąd I instancji w oparciu o ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, można mówić o braku przesłanki obiektywnej przyznania zasiłku celowego w postaci niezbędnej potrzeby, a nie o dowolności i przekroczeniu granicy uznania administracyjnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że uznanie organu doznaje ograniczeń w świetle brzmienia art. 7 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, organ winien załatwiać sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej przyczyny organ – działając w ramach uznania – winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie zmierzające do oceny stwierdzonego stanu faktycznego. Konstrukcja taka nie wyklucza przy tym możliwości odmowy przyznania świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1999r., sygn. akt II SA/Gd 25/98, publ.: LEX nr 44078), jednakże nakłada na organ obowiązek każdorazowego precyzyjnego wskazania przesłanek odmowy udzielenia świadczenia. Również i w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, że organy administracji poczyniły ustalenia w celu zbadania sytuacji materialnej skarżącego i przedstawiły stanowisko w przedmiocie środków pozostających do ich dyspozycji, nie dopuszczając się przy tym naruszenia art. 7 k.p.a.

Sąd wskazuje, że uznanie administracyjne obejmuje także prawo organów do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, którą należy ustalać nie tylko w oparciu o zgłoszone żądania, ale także wysokość środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Prawidłowy jest także pogląd – czemu dał także wyraz sąd I instancji – że pomoc społeczna nie może wyprzedzać innych uprawnień przysługujących skarżącemu, dzięki którym mógłby poprawić on swoją sytuację bytową. Niewątpliwym jest, że w stanie faktycznym ustalonym na gruncie niniejszej sprawy, uprawnienia takie mogą skarżącemu przysługiwać w oparciu o przepisy prawa spółdzielczego i cywilnego.

Z tych wszystkich względów, uznając że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu, wyznaczonemu z urzędu, pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznaje wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a. Zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., nr 163, poz. 1348) pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie.