Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1477/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Dnia 11 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, del. Sędzia NSA Ewa Markiewicz, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Anna Urbańska, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. K. i E. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowanie proponowanego podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz J. K. i E. L. solidarnie kwotę [...] z tytułu wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Sygn. akt: II SA / Łd 1477 / 03

U Z A S A D N I E N I E

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Kierownik Oddziału Urbanistyki Urzędu Miasta Ł., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. na podstawie przepisu art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 543 ze zm) negatywnie zaopiniował proponowany przez E. L. i J. K. podział nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 78 (działka nr 186/2; obręb [...]), na dwie działki oznaczone numerami 186/7 i 187/8, uznając, iż jest on niezgodny z ustaleniami miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podział nieruchomości może być dokonany, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, oraz z przepisami szczegółowymi. Zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek, jak i spełnienia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z ustaleń obowiązującego planu wynika, iż nieruchomość, której podział jest opiniowany znajduje się w jednostce urbanistycznej [...] na terenach rzemieślniczo – mieszkaniowych oznaczonych [...]. Szczegółowy plan zagospodarowania terenu nie przewiduje podziału nieruchomości przy ulicy A 78 na mniejsze jednostki. Zgodnie z rysunkiem tegoż planu przewiduje się podział jednostki [...] na trzy działki, a zatem proponowany podział jest niezgodny z ustaleniami planu.

W dniu 28 lipca 2003 roku E. L. i J. K. złożyli zażalenie od powyższego postanowienia wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podnieśli, iż działka nr 186/2, której podział zgłosili do zaopiniowania nie znajduje się przy ulicy A 78, lecz A 78A. Numer taki został nadany tej działce w 1994 roku, po podziale dokonanym przez współwłaścicieli. W 1994 roku sąsiad będący współwłaścicielem oddzielił swoją działkę i został właścicielem działki nr 186/3, którą następnie podzielił na trzy dalsze działki. Ponadto żalący się podnieśli, iż po przeciwnej stronie ulicy B (od tyłu ich posesji) w zeszłym i w bieżącym roku dokonano podziałów na działki pod zabudowę. Natomiast działkę, której podział jest opiniowany żalący się chcieliby podzielić na dwie części, wydzielając od strony północnej, z istniejącej działki nr 186/2, działkę mającą dostęp do ulicy B. Działkę tę następnie chcieliby zbyć, a uzyskane pieniądze przeznaczyć na operację kręgosłupa J. K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. jako organ II instancji, postanowieniem z dnia [...], Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, iż w mysl art. 93 ust. l i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi.

Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Postanowienie wyrażające opinię, o której mowa wyżej jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości - uchwała NSA z dnia 01 marca 1999 roku (opublikowana OPK 1/99; ONSA 1999/3/84).

Zgodnie z miejscowym szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy rzemieślniczej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej w rejonie ulic: C, D, A (zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Ł. –W. z dnia [...], Nr [...], którego ważność przedłużono uchwałą Rady Miejskiej Ł. Nr [...] z dnia [...], nieruchomość oznaczona jako działka nr 186/2 znajduje się w obrębie jednostki [...], na terenach zabudowy jednorodzinnej z warsztatami rzemieślniczymi ([...]), dla których obowiązują poniższe ustalenia:

- 3 działki - ,

- przy ul. A 80 budynek mieszkalny do czasowej adaptacji, możliwość odtworzenia zgodnie z ustaleniami rysunku planu,

- przy ul.A 78 i 80 adaptacja zabudowy, dalsze inwestowanie zgodnie z rysunkiem planu,

- strefa uciążliwości warsztatów do 50 m.

W ocenie organu analiza przedstawionych w sprawie dokumentów wskazuje na to, że propozycja podziału pozostaje w sprzeczności z ustaleniami planu dla obszaru o symbolu [...], bowiem plan miejscowy określa szczegółowo ilość działek możliwych do wydzielenia w jednostce strukturalnej [...]. Zgodnie z treścią i rysunkiem planu w obrębie przedmiotowej jednostki przewiduje się nieruchomości położone przy ulicy A, oznaczone numerami: 78, 80 i 82. Zatem należy stwierdzić, iż proponowany podział działki nr 186/2 położonej przy ulicy A 78 na działki o numerach 186/7 i 186/8, jest sprzeczny z powołanymi wyżej ustaleniami. Okoliczność ta, zdaniem Kolegium przesądza o tym, że przedstawiony przez wnioskodawców wstępny projekt podziału nie może zostać zaopiniowany pozytywnie. Zgodność z planem zachodzi bowiem wówczas, gdy przedstawiony projekt podziału nie narusza zapisów planu. Organ I instancji dokonał zatem prawidłowej interpretacji ustaleń planu miejscowego, wskazując, że przedstawiony wstępny projekt podziału jest sprzeczny z zapisami tegoż planu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, iż przedmiotem niniejszego postępowania może być jedynie rozstrzygniecie w przedmiocie zaproponowanego przez wnioskodawców wstępnego podziału działki nr 186/2. Stąd, Kolegium nie może odnieść się do sprawy dokonanego przez sąsiada wnioskodawców podziału działki nr 186/3, a okoliczność ta (w tym nieznany Kolegium tryb zniesienia współwłasności) pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie zażalenia wniesionego przez E. L. i J. K. Podobnie w sprawie zarzutu odnoszącego się do podziału działek po przeciwnej stronie ulicy B, Kolegium podniosło, że działki te położone są poza jednostką [...]- najprawdopodobniej w jednostce – dla terenów której obowiązują inne ustalenia dotyczące podziałów wtórnych.

W dniu 25 września 2003 roku, na powyższe postanowienie E. L. i J. K. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu podnieśli, iż według stanowiska organów administracji jednostka [...], w której znajduje się ich działka może być podzielona na trzy działki, przy czym organy wskazują, iż chodzi o działkę położoną przy ulicy A 78. Skarżący nie zgadzają się z tym gdyż na działce przy ulicy A 78 została zniesiona współwłasność i powstały dwie odrębne działki: nr 186/2 położona przy ulicy A 78A oraz nr 186/3 położona przy ulicy A 78. Skarżący podnoszą nadto, iż nie mogą zrozumieć dlaczego ich sąsiad, właściciel działki nr 186/3 mógł podzielić tą działkę na dwie części, a oni mają zabronione dokonanie podziału własnej działki. Proponowany podział działki o powierzchni 2.263 metrów kwadratowych polegający na wydzieleniu z niej działki o powierzchni 900 metrów kwadratowych przylegającej do ulicy B nie będzie kolidował z planem zagospodarowania, tak jak nie kolidował z tym planem podział działki sąsiedniej nr 186/3. Skarżący podnieśli nadto, iż celem podziału działki jest uzyskanie środków w następstwie jej zbycia. Środki te są potrzebne na operację skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie wywodząc tak jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)).

Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie zaś z art. 145 par. 1 ust.1 p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd administracyjny stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze przytoczone poniżej naruszenia prawa zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające należało uchylić.

Wypada zgodzić się, z organami administracji obu instancji, iż przepisem miarodajnym dla oceny zasadności wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie jest art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 roku, Nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz ustalenia miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przywołany powyżej przepis w ust 1 i 2 stanowi, iż jeżeli obowiązuje w gminie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego to podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli ów podział jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Tak więc fundamentalną kwestią pozostaje ocena owych postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które odnoszą się do jednostki, w obrębie której znajduje się nieruchomość skarżących. Otóż miejscowy szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy rzemieślniczej z dopuszczeniem zabudowy jednorodzinnej w rejonie ulic: C, D, A zatwierdzony został uchwałą Rady Narodowej Ł. –W. z dnia [...], Nr [...]. Moc obowiązywania tegoż planu przedłużona została uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...], tak więc wypada skonstatować, że dla terenu, na którym położona jest nieruchomość skarżących obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Nieruchomość skarżących oznaczona jako działka nr 186/2 znajduje się w obrębie jednostki [...], na terenach zabudowy jednorodzinnej z warsztatami rzemieślniczymi ([...]) dla których zgodnie z postanowieniami miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązują następujące ustalenia: "3 działki - przy ul. A 80 budynek mieszkalny do czasowej adaptacji. Możliwość odtworzenia zgodnie z ustaleniami rysunku planu. Przy ul. A 78 i 80 adaptacja zabudowy. Dalsze inwestowanie zgodnie z rysunkiem planu. Strefa uciążliwości zakładów – warsztatów do 50 m".

Brak zgodności z ustaleniami planu miejscowego na gruncie przepisu art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku występuje wówczas, gdy projektowany podział jest sprzeczny z przeznaczeniem terenu przy występującej równocześnie niemożności zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, jak i wtedy gdy podział pozostaje w sprzeczności tylko z przeznaczeniem terenu lub jest z nim wprawdzie zgodny, ale brak jest możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.(vide wyrok NSA z dnia 5 marca 2002 roku w sprawie II SA/Kr 1511/00, niepublikowany). W niniejszej sprawie organ tych okoliczności – będących zasadniczymi kryteriami stwierdzenia zgodności proponowanego podziału z planem zagospodarowania przestrzennego – w ogóle nie badał. W szczególności przedmiotem dociekań organu nie była okoliczność związana z możliwością zagospodarowania nowo utworzonej działki o powierzchni mniejszej niż 900 metrów kwadratowych. Organ poprzestał wyłącznie na stwierdzeniu, iż projektowany podział sprzeczny jest z zapisem planu: "3 działki" Takie stanowisko nie jest możliwe do zaakceptowania.

Należy zwrócić uwagę na to, iż szczegółowy plan zagospodarowania zatwierdzony uchwałą z dnia Rady Narodowej Ł. –W. z dnia [...], Nr [...] w "pkt 2. Program zagospodarowania" stanowi, iż "na terenie objętym planem występuje następująca ilość działek budowlanych (...) ogółem 70 działek. Zgodnie z powyższym przewiduje się liczbę 62 budynków mieszkalnych - jednorodzinnych o zaludnieniu 250 – 300 mieszkańców". Dalej plan ten stanowi "średnia całkowita powierzchnia działki budowlanej (niezależnie od jej charakteru) wynosi 1.700 m2. Powierzchnia działek rzemieślniczo – mieszkaniowych dla rzemiosła nieuciążliwego jest z zasady mniejsza i wynosi około 1.200 m2. Dla ogółu działek rzemieślniczo – mieszkaniowych średnia powierzchnia strefy rzemieślniczej wynosi około 1.200 m2, zaś strefy mieszkaniowej około 600 m2". Powyższy zapis wskazuje jednoznacznie na to, iż szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego zawiera kryteria, o których mowa jest w przepisie art. 93 ust. 2 ustawy dnia 21 sierpnia 1997 roku, a zatem istnieje możliwość przeanalizowania projektowanego podziału z punktu widzenia kryteriów opisanych w ustawie.

Na uwagę zasługuje kwestia zapisu "3 działki". W świetle tego co zostało powyżej powiedziane nie może być to podstawa samodzielnie wystarczająca do negatywnego opiniowania projektu podziału. W szczególności plan zagospodarowania nie zawiera wyraźnego, jasno i precyzyjne wyartykułowanego zakazu podziału działek ponad ich określoną liczbę, a więc zapis "3 działki" należy traktować bardziej jako opis stanu rzeczy istniejącego na dzień podejmowania uchwały, a nie jako normę prawa gminnego skierowaną do lokalnej społeczności statuującą daleko idący zakaz w dysponowaniu prawem własności. Nadto z załączonej do planu mapy wynika, iż już po dacie podjęcia przez Radę Miejską Ł. uchwały Nr [...] z dnia [...] przedłużającej obowiązywanie planu, obręb [...] został podzielony na cztery działki. Skarżący wskazali, iż było to następstwem zniesienia współwłasności, jednak nie było to przedmiotem dociekań organów. Podobnie, zbyte lapidarnym komentarzem o braku związku z niniejszą sprawą, zostały zarzuty skarżących, iż działka nr 186/3 została podzielona na dwie działki. Brak wyjaśnień owych kwestii również nie pozostaje bez wpływu na wydane przez Sąd orzeczenie. Wszak okoliczności związane z przyczyną wcześniejszych podziałów nieruchomości w obrębie jednostki [...] są istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem mogą wskazywać, iż wydane postanowienie stanowi przejaw odmiennej od dotychczasowej interpretacji postanowień planu przez organy, a przez to narusza fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.)

Podobnie nie została wyjaśniona przez organ kwestia położenia nieruchomości skarżących, pomimo tego, iż ci zarówno w zażaleniu jak i w skardze podnosili, iż nieruchomość do nich należąca leży przy ulicy A 78A nie zaś 78, jak wskazywały organy obu instancji. Ponadto w zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, iż zgodnie z rysunkiem planu w obrębie jednostki [...] przewiduje się nieruchomości położone przy ulicy A 78, 80 i 82. Pomijając już okoliczność, że organ konsekwentnie nie dostrzega również tutaj istniejącego numeru 78A wypada podnieść, iż organ nie wyjaśnił jaki wpływ na tą numerację miałoby wyodrębnienie z nieruchomości skarżących działki lezącej przy ulicy B i nie mającej dostępu do ulicy A.

Skoro powyższe okoliczności nie były przedmiotem wyjaśnień i analizy organu administracji, to tym samym wskazać należy, iż w toku postępowania administracyjnego organ dopuścił się także naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "a" i "c" p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji

O zasądzeniu na rzecz skarżących kwoty z tytułu wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) w związku z art. 55 par. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)

Pomimo uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego, brak przymiotu wykonalności sprawia, iż bezprzedmiotowe jest orzekanie w kwestii wstrzymania ich wykonania (art. 152 p.s.a.).

Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.