Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2263/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Iwona Kosińska, Protokolant specjalista Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania W. W., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu odsetek od wypłat jakich dokonywał fundusz alimentacyjny na rzecz osób uprawnionych

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił W. W. umorzenia należności w wysokości [...] zł z tytułu odsetek od wypłat, jakich dokonywał fundusz alimentacyjny na rzecz osób uprawnionych: K. W. (ur. [...] października 2000 r.) i D. W. (ur. [...] grudnia 2001 r.). Organ I instancji powołał art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r. poz. 554 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą", zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Organ przedstawił ustaloną podczas wywiadu środowiskowego sytuację rodzinną, dochodową i zdrowotną W. W., wymienił składniki miesięcznego dochodu rodziny oraz określił ponoszone przez rodzinę wydatki, wskazując, iż w jego ocenie sytuacja ta nie uzasadnia umorzenia odsetek od dokonywanych przez organ wypłat z funduszu alimentacyjnego. Organ wskazał następnie, że skarżąca co miesiąc spłaca zaległe alimenty w kwocie [...] zł do komornika oraz płaci alimenty w kwocie [...] zł na rzecz dwójki swoich dzieci. Partner skarżącej – B. B. również płaci [...] zł tytułem alimentów na rzecz córki. Jest on zatrudniony na 1/3 etatu jako pomocnik mechanika samochodowego. Nie jest jednak osobą niezdolną do pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, nie ma też orzeczenia o niepełnosprawności.

Od powyższej decyzji W. W. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 30 ustawy oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa. Podała, iż organ błędnie uznał, że może ona spłacić odsetki, podczas, gdy nie ma na to środków i w przyszłości sytuacja nie ulegnie zmianie, a spłacanie [...] zł miesięcznie stanowi jedynie 1/3 należności – odsetki więc będą nadal narastały. Dodała, że sytuacja ekonomiczna nie pozwala jej na spłatę w wyższej wysokości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] października 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Jednocześnie zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z odsetkami ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Ponadto badając, czy okoliczności faktyczne sprawy stanowią przesłanki umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego należy mieć na względzie charakter zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci mają charakter obligatoryjny. Organ wskazał, że decyzja ma charakter uznaniowy.

Organ odwoławczy podkreślił nadto, że w bogatym orzecznictwie sądów umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z odsetkami oceniane jest jako fakt mający charakter wyjątkowy, a wynikające z art. 30 ust. 2 ustawy przesłanki umorzenia to szczególne, o wyjątkowym charakterze okoliczności w zakresie sytuacji życiowej, dochodowej i rodzinnej dłużnika, niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy dołożeniu najwyższej możliwej staranności i wysiłku. Decyzje o umorzeniu zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego podejmowane są w wyjątkowych sytuacjach np.: gdy niemożność płacenia alimentów wynika z ciężkiej choroby lub innych niezależnych od osoby zobowiązanej czynników i nie ma szans i perspektyw na poprawę obecnej sytuacji. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 30 ust. 2 ustawy powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający. Sytuacja dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników.

Kolegium podało, że organ I instancji po analizie sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącej nie znalazł okoliczności uzasadniających zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu odsetek i po analizie akt sprawy podzieliło ocenę organu I instancji, stwierdzając, że decyzja nie narusza granic uznania administracyjnego.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że W. W. ma [...] lat, zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z partnerem B. B., lat [...] oraz [...]-letnią córką M. B. Skarżąca ma jeszcze dwoje dzieci: D. i K. W., które zamieszkują z ojcem i na które strona (mocą ugody z dnia [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...]) zobowiązała się łożyć po [...] zł na każde z nich, łącznie [...] zł miesięcznie. Organ podał, że skarżąca obecnie jest w ciąży, a przewidywany termin porodu to [...] listopada 2018 r. Podał nadto, że na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] stycznia 2004 r. W. W. została zaliczona na stałe do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Również jej córka – M. B. posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] października 2016 r. na okres do [...] października 2018 r. Z oświadczenia o sytuacji rodzinnej i materialnej, złożonego przez skarżącą wynika, iż miesięczne dochody rodziny wynoszą [...] zł, natomiast kwotę miesięcznych wydatków rodziny skarżąca określiła na kwotę [...] zł. Kolegium natomiast na podstawie załączonych przez skarżącą dokumentów podało, iż po zsumowaniu wyszczególnione przez stronę wydatki są na poziomie ok. [...] zł miesięcznie.

Po dokonaniu oceny sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącej, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż brak jest przesłanek do umorzenia należności z tytułu odsetek wypłat środków z funduszu alimentacyjnego. Organ ocenił też, że sytuacja rodzinna i dochodowa skarżącej nie jest sytuacją "szczególną". Skarżąca nie wskazała na zaistnienie w rodzinie żadnych wyjątkowych okoliczności lub zdarzeń losowych powodujących konieczność poniesienia znacznych wydatków, a w sprawie nie zachodzą szczególnie trudne, wyjątkowe okoliczności przemawiające za przyznaniem wnioskowanej ulgi.

Organ podał, że skarżąca obecnie opiekuje się niepełnosprawną córką, w listopadzie urodzi kolejne dziecko, w związku z tym w jej przypadku możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych na spłatę zadłużenia są znacznie ograniczone, natomiast nie przedstawiła dokumentacji, która wskazywałaby, że z przyczyn obiektywnych jej partner, obecnie zatrudniony na 1/3 etatu, nie może podjąć pracy zarobkowej na pełen etat.

Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie uzyskanych informacji można przyjąć, że rodzina posiada możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych na uregulowanie ciążących na rodzinie zobowiązań.

Ponadto wskazał, iż dochód rodziny w głównej mierze stanowią środki otrzymywane z budżetu państwa, bądź gminy. Strona korzysta z szerokiego wsparcia socjalnego ze strony państwa, a umorzenie wnioskowanej kwoty odsetek stanowiłoby przyznanie rodzinie kolejnej formy pomocy finansowanej ze środków publicznych.

W ocenie Kolegium, sytuacja skarżącej nie jest sytuacją wyjątkową i na tyle "szczególną", żeby dawała podstawę do umorzenia kwoty odsetek od wypłacanych z funduszu alimentacyjnego świadczeń, a organ I instancji orzekając w sprawie nie przekroczył granic uznania administracyjnego, wyznaczonych w art. 30 ust. 2 ustawy.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2018 r., nr [...] W. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30 ust. 2 ustawy, 2) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez oparcie decyzji na dowolnej i swobodnej ocenie stanu faktycznego oraz nieobiektywnej analizie sytuacji materialnej skarżącej przez organ. Wobec tego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją wydaną w I instancji przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w całości. Ponadto wniosła o zwolnienie z kosztów postępowania z powodu trudnej sytuacji materialnej oraz o przyznanie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu podniosła, że rozstrzygnięcie SKO w [...] dotknięte jest istotnymi uchybieniami, co skutkowało nieuznaniem przesłanek do umorzenia odsetek od zaległości alimentacyjnych.

Skarżąca wskazała, że Kolegium dokonało złej oceny jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Podała, iż obecnie nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej, albowiem opiekuje się niepełnosprawną córką, jak również oczekuje dziecka i co najmniej przez okres jednego roku będzie sprawowała opiekę nad noworodkiem. Ponadto wskazała, że SKO błędnie wyliczyło wydatki rodziny, pomijając, że każdy z członków rodziny ma potrzeby żywieniowe, a kwota [...] zł pozwala na zaspokojenie potrzeb żywieniowych całej rodziny. Również niezrozumiałym są dla niej twierdzenia, że rodzina skarżącej winna zrezygnować z jedzenia, aby spłacić odsetki od zaległych alimentów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało prezentowane dotychczas stanowisko.

W piśmie z [...] kwietnia 2019 r. pełnomocnik z urzędu - r. pr. K. B. podtrzymała stanowisko zawarte w skardze. Ponadto w uzupełnieniu podniosła, że Kolegium całkowicie pominęło fakt, że skarżąca ma orzeczoną trwałą niepełnosprawność, co niewątpliwie wpływa na jej zdolności zarobkowe oraz sytuację finansową i rodzinną. Ponadto sprawuje stałą opiekę nad swoją małoletnią córką, która również posiada orzeczenie o niepełnosprawności i z tego względu skarżąca nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej, jak również brak jest podstaw, aby przypuszczać, że sytuacja ta zmieni się w przyszłości. Wskazała, że Kolegium poczyniło błędne ustalenia, co do kwestii dochodu, jaki osiąga rodzina skarżącej, pomijając fakt, iż na kwotę wydatków, oprócz kwot wskazanych przez skarżącą, składają się również wydatki czynione na potrzeby żywieniowe, uznając, iż miesięczny dochód rodziny skarżącej pomniejszony o wydatki wynosi trochę ponad 1.200 zł, co zdaniem Kolegium pozwoliło na uznanie, że skarżąca jest w stanie spłacać istniejące zaległości z tytułu odsetek bez większego uszczerbku dla swojej rodziny. Podała, że kwota [...] zł przeznaczana jest na zaspokojenie potrzeb żywieniowych 3 - osobowej rodziny skarżącej, co winno prowadzić do wniosku, że kwota osiąganych przez rodzinę miesięcznych dochodów ledwo wystarcza na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb.

Powołując się na orzecznictwo wskazała, że "nie do zaakceptowania jest, by przy obliczaniu dochodu w celu ustalenia, czy jego wysokość zezwala na spłatę należności, doliczane były kwoty pochodzące z pomocy społecznej. Uzyskiwanie wsparcia z pomocy społecznej nie może mieć wpływu na możliwość spłaty zadłużenia". Podniosła, że niedopuszczalne było przy obliczaniu dochodu rodziny skarżącej brać pod uwagę również kwoty, jakie rodzina skarżącej otrzymuje z pomocy społecznej, a kwoty w wysokości [...] zł oraz [...] zł, [...] zł (świadczenia rodzinne oraz pomoc z budżetu gminy) nie powinny być wliczone do kwoty uzyskiwanego przez rodzinę dochodu. Tym samym należało uznać, iż na dochód rodziny składa się jedynie wynagrodzenie partnera skarżącej w kwocie [...] zł.

Pełnomocnik skarżącej ponadto podniosła, że całkowicie dowolne i niepoparte żadnymi dowodami są również ustalenia Kolegium, co do możliwości podjęcia przez partnera skarżącej pracy na cały etat, bowiem zauważyć należy, iż ocena możliwości zarobkowania powinna dotyczyć samej skarżącej, jako zobowiązanej do zapłaty należności finansowych, a nie jej partnera.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zacząć należało od tego, że zgodnie z preambułą ustawy dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich rodziny. Wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji. Z preambuły wynika, że celem ustawy jest zwiększenie odpowiedzialności dłużnika alimentacyjnego.

Ustawodawca uznał bowiem, że dostarczanie środków utrzymania dzieciom jest przede wszystkim obowiązkiem rodziców. Jeżeli dzieci nie otrzymują alimentów od jednego z rodziców i nie jest możliwe ich wyegzekwowanie w trybie sądowego postępowania egzekucyjnego, wówczas, jeżeli rodzina uprawnionych ma niskie dochody, dzieci są uprawnione do tego, aby otrzymać wsparcie finansowe ze strony państwa. Wówczas państwo wykłada za dłużnika alimentacyjnego środki finansowe na utrzymanie dzieci - świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 2 pkt 11 i art. 9 ustawy). Środki te pochodzą z funduszu alimentacyjnego, który finansowany jest w formie dotacji celowej z budżetu państwa (art. 31 ustawy). Dłużnik alimentacyjny jest natomiast obowiązany do zwrotu organowi wykonawczemu gminy należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym (dzieciom) wraz z odsetkami (art. 27 ustawy). Przy czym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną (art. 30 ust. 2 ustawy).

Mając na uwadze dwa wyżej wymienione założenia (konieczność łożenia rodziców na utrzymanie dzieci i zwiększenie odpowiedzialności dłużnika alimentacyjnego) trzeba przyjąć, że instytucja umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy, ponieważ w tym przypadku organ właściwy wierzyciela rezygnuje z przysługującej należności zwrotnej, a koszt jej poniesienia przerzucany jest na ogół społeczeństwa. Wobec tego, skoro umorzenie należności jest instytucją stosowaną wyjątkowo, toteż dłużnik, aby jego wniosek o umorzenie należności mógł zostać uwzględniony, musi znaleźć się w nadzwyczajnie trudnej sytuacji, tj. z przyczyn od siebie niezależnych nie może podjąć pracy zarobkowej i uzyskać dochodu własnym staraniem, a stan taki ma charakter trwały.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie trafne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że W. W., w dacie wydawania zaskarżonej decyzji z [...] października 2018 r. (a taki stan faktyczny i prawny miał znaczenie przy dokonywaniu przez sąd administracyjny kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji), nie spełniała przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wypłaconych na osoby uprawnione córkę K. W. i syna D. W.

Z akt administracyjnych, treści skargi i pisma z [...] kwietnia 2019 r. wynika, że W. W. ma [...] lat i jest w wieku zatrudnieniowym (ur. 1980 r.). Skarżąca zamieszkuje w [...], nie pracuje. Posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, stopień ten ma charakter trwały i orzeczenie wydano na stałe. Z orzeczenia wynika, że skarżąca nie wymaga opieki i pomocy innej osoby. Może wykonywać pracę na przystosowanym stanowisku pracy, proste czynności w wyuczonym zawodzie. Skarżąca tworzy rodzinę wraz z partnerem B. B. ([...] lata) i córką M. B. ([...]lat). Córka legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Orzeczenie wydano do [...] października 2008 r. Wymaga opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji i konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Córka skarżącej uzyskała kolejne orzeczenie o niepełnosprawności do 2021 r.

Rodzina skarżącej utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę świadczoną na czas nieokreślony przez B. B. (pomocnik mechanika samochodowego) w kwocie [...] zł, który nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności i pracuje na 1/3 etatu. Poza tym rodzina skarżącej otrzymuje: świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad córką M. B. ([...] zł), zasiłek pielęgnacyjny z tytułu zwiększonych wydatków swoich i córki (2 x [...] zł), zasiłek rodzinny ([...] zł) i dodatek do tego zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego ([...] zł), świadczenie wychowawcze na córkę ([...] zł), dodatek mieszkaniowy ([...] zł), dodatek energetyczny ([...] zł). Skarżąca korzysta też z obniżki w naliczonym czynszu za najem lokalu mieszkalnego, która wynosi [...] zł. Suma tych dochodów stanowi kwotę łączną [...] zł. Miesięczne, deklarowane przez skarżącą, wydatki rodziny wynoszą [...] zł Skarżąca spodziewa się kolejnego dziecka.

Z powyższego wynika, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji bez wyjścia, trwale uniemożliwiającej uzyskanie dochodu z własnej pracy w przyszłości. Nie jest wykluczone, że w przyszłości W. W. mogłaby wykonywać pracę, adekwatną do jej stanu zdrowia i w ten sposób spłacać swoje zadłużenie w kwotach dostosowanych do jej możliwości finansowych.

Sąd zwraca uwagę, że skarżąca zamieszkuje w Warszawie, a więc mieście gdzie jest duży rynek pracy, gdzie można znaleźć zatrudnienie i uzyskać wyższe zarobki. Rodzina skarżącej ma pewne możliwości zwiększenia dochodu. Nie została wykazana przeszkoda, aby partner skarżącej nie mógł podjąć zatrudnienia w większym wymiarze czasu pracy.

Jeżeli chodzi o sygnalizowane problemy zdrowotne B. B. (dolegliwości związane z kręgosłupem, podejrzeniem jaskry) trzeba wskazać, że tego typu problemy zdrowotne dotykają wielu osób. Znamienne jest to, że choroby kręgosłupa, jaskra nie są sklasyfikowane jako choroby zawodowe (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Zatem tego typu problemy zdrowotne nie są czymś wyjątkowym. Z tego typu problemami boryka się wiele pracujących osób.

Trafnie wskazało SKO w [...], że trudna sytuacja osobista W. W. nie mogła być potraktowana przez organ jako okoliczności wyjątkowe i przez to uzasadniające zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań w postaci umorzenia zaległości w należnościach z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Skarżąca należy do grona typowych dłużników alimentacyjnych. Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o dłużniku alimentacyjnym oznacza to osobę zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna.

Skoro zatem, w założeniu ustawodawcy, dłużnik alimentacyjny jest nieściągalny egzekucyjnie, to jest to osoba, która nie uzyskuje dochodu z pracy zarobkowej lub też nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych, czy zasiłku dla bezrobotnych. Z tego typu dochodów można bowiem prowadzić egzekucję (do określonej ustawowo wysokości).

W założeniu jakie przyjął ustawodawca wprowadzając ustawę było to, że dłużnik alimentacyjny, to z reguły osoba pozostająca na utrzymaniu osób trzecich albo uzyskująca dochody z pracy "na czarno" i nieujawniająca ich bądź utrzymująca się ze świadczeń o charakterze socjalnym, tj. z pomocy społecznej, czy ze świadczeń rodzinnych (które nie podlegają egzekucji i przez to egzekucja alimentów jest bezskuteczna).

Rację ma zatem SKO w [...], że w sytuacji osobistej, w jakiej znajdowała się W. W., w dacie wydania zaskarżonej decyzji, adekwatną ulgą w spłacie jej zobowiązań mogłoby być odroczenie terminu płatności zaległości (na okres konieczny do sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi), a w dalszej perspektywie czasowej rozłożenie zaległości na dogodne raty, stosowne do możliwości płatniczych rodziny wnioskodawcy.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że SKO w [...] należycie wyjaśniło istotne dla sprawy okoliczności związane z sytuacją dochodową i rodzinną skarżącej. Ocena zasadności wniosku o umorzenie, zawarta w zaskarżonej decyzji, mieści się w granicach tzw. uznania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela może (a więc nie musi) na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Odnosząc się do zarzutów skargi i pisma z 8 kwietnia 2019 r. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że obecnie nie może ona podjąć pracy zarobkowej, skoro spodziewa się dziecka i opiekuje się niepełnosprawną córką. Jednakże nie jest wykluczone, że w przyszłości tego rodzaju okoliczności nie będą przeszkodą w podjęciu przez skarżącą zatrudnienia. Brak dowodu na to, że skarżąca będzie beneficjentem świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad córką na trwałe.

Jeżeli chodzi o niewzięcie pod uwagę wydatków żywieniowych Sąd zwraca uwagę, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ analizował tego typu wydatki. Jednakże oczywistym jest, że tego typu wydatki ponosi 3 - osobowa rodzina skarżącej. Tego typu wydatki 3 – osobowej rodziny szacowane są na kwotę 857,39 zł (patrz: Informacja o poziomie minimum socjalnego w 2018 r. - www.ipiss.com.pl/aktualnosci_stale/minimum-socjalne-i-minimum-egzystencji). Skarżąca deklaruje wydatki tego typu na kwotę [...] zł.

Sąd zwraca uwagę, że powodem negatywnego rozpatrzenia wniosku o umorzenie nie była tylko ocena poziomu wydatków rodziny skarżącej w relacji do dochodów. Kolegium wskazało, że sytuacja rodziny skarżącej nie jest szczególnie, wyjątkowo trudna. Nie jest wykluczone, że skarżąca może podjąć w przyszłości zatrudnienie na przystosowanym stanowisku pracy. Poza tym nie ma udokumentowanych przeszkód natury zdrowotnej (orzeczona na stałe niezdolność do jakiejkolwiek pracy), aby partner skarżącej podjął pracę w większym wymiarze czasu pracy i uzyskał wyższe wynagrodzenie.

Kolegium zauważyło też, że skarżąca korzysta z szerokiego wsparcia finansowego ze strony organów administracji publicznej i wobec tego wnioskowana ulga stanowiłaby kolejną formę pomocy finansowanej ze środków publicznych. Kolegium zasadnie sugeruje, że rodzina skarżącej winna także "dać coś od siebie", tj. postarać się własnym staraniem o uregulowanie w przyszłości zadłużenia z tytułu odsetek od wpłat dokonanych z funduszu alimentacyjnego np. w formie dogodnych rat.

Wbrew temu co twierdzi skarżąca organy analizowały sytuację zdrowotną członków jej rodziny, w tym odniosły się do kwestii niepełnosprawności jej i jej córki. Nie ma jednak przekonywującego dowodu na to, że skarżąca w przyszłości nie mogłaby podjąć pracy adekwatnej do swego stanu zdrowia i że jej córka wymaga stałej i długotrwałej opieki na stałe, co eliminowałoby skarżącą w sposób trwały z rynku pracy.

Błędne jest twierdzenie skarżącej, że w sprawie o umorzenie należności z art. 30 ust. 2 ustawy nie było możliwe wzięcie pod uwagę otrzymywanych przez rodzinę skarżącej świadczeń socjalnych, w tym i sytuacji osobistej partnera skarżącej.

Jeżeli chodzi o kwestię ustalenia dochodów trzeba odróżnić ustalenie dochodów rodziny na potrzeby ustalenia tzw. kryterium dochodowego, które umożliwia przyznanie osobie uprawnionej określonego świadczenia, np. świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 9 w zw. z art. 2 pkt 4-5a ustawy) od ustalenia (rzeczywistej) sytuacji dochodowej rodziny na potrzeby ustalenia zasadności udzielenia dłużnikowi jednej z ulg, o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy. W tym drugim przypadku znaczenie mają m. in. faktyczne dochody osiągane przez rodzinę dłużnika alimentacyjnego, jej możliwości płatnicze. Zatem także dochody osiągane ze świadczeń socjalnych, skoro dłużnik alimentacyjny, z definicji (art. 2 pkt 3 ustawy), to osoba niemająca dochodów z pracy zarobkowej, świadczeń emerytalno- rentowych, zasiłku dla bezrobotnych

Co się natomiast tyczy partnera skarżącej Sąd zwraca uwagę, że przy udzielaniu ulgi w spłacie należności, o której mowa w art. 30 ust. 2 ustawy, znaczenie ma sytuacja rodzinna i dochodowa. Wobec tego sytuacja osobista jaka jest analizowana przez organ wykracza poza osobę samego tylko wnioskodawcy. Zdaniem Sądu, w tej sytuacji należy oceniać sytuację osobistą, w tym i dochodową, wszystkich członków tworzących faktyczną rodzinę wnioskodawcy, tj. rodziców i będących na ich wychowaniu dzieci. Sąd zwraca uwagę, że pojęcie dochodu rodziny (art. 2 pkt 5 ustawy) odnosi się do zasad obliczania tzw. kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 9 ustawy (dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie) na potrzeby przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, a nie na potrzeby udzielenia ulgi dłużnikowi alimentacyjnemu, w trybie art. 30 ust. 2 ustawy.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.