Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2494/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 136, art. 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Tadeusz Nowak WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi O. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2013r. odmawiającą zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Nieruchomość położona w W., uregulowana w księdze wieczystej KW Nr [...], która stanowiła własność O. K. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] lutego 1974r. nr [...]. Powierzchnia objęta wywłaszczeniem wynosiła [...] m kw. z ogólnej powierzchni [...] m kw. Nieruchomość zgodnie z lokalizacja szczegółową nr [...] z dnia 27 sierpnia 1966r. przeznaczona została pod budowę ulicy G.. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 1978r. nr [...] została wywłaszczona pozostała nieruchomość uregulowana w ww księdze wieczystej, pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] z dnia [..] czerwca 1974r. Wywłaszczeniem objęto zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości całość gospodarstwa rolno-warzywnego (pow. [...] m kw.) położonego przy ul. [...]([...] m kw.) oraz przy ul. [...] ([...] m. kw.). W granicach lokalizacji znajdowało się [..] m kw. gruntu położonego przy ul. [...], gdzie również usytuowane było siedlisko. Pozostała część gospodarstwa ([..] m kw. przy ul. [...] oraz [...] m kw. przy ul. [...]) znajdowała się poza lokalizacją. Przejęcie całego gospodarstwa nastąpiło na wniosek właścicielki. Na podstawie analizy graficznej przebiegu działek obecnych i nieruchomości wskazanej na mapie nr [...] z dnia [...] lutego 1971r. ustalono, że wywłaszczeniem decyzją z dnia [...] lutego 1974r. została objęta m. in. obecna część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], a obecna działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] została objęta zarówno decyzją z dnia [...] lutego 1974 r. jak i decyzją z dnia [...] stycznia 1978r.

W dniu 4 listopada 1999r. O. K. wystąpiła o zwrot całej wywłaszczonej nieruchomości, a pismem z dnia 30 października 2012r. uściśliła wniosek o zwrot do części działki nr [...] i części działki nr [...] przyznając, że działki są częściowo utwardzone i porośnięte roślinnością, ale usytuowane poniżej drogi i odizolowane ekranem akustycznym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...] Prezydent W. odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości obecnie oznaczonej jako działka nr [...] oraz działka nr [...]. Organ ustalił, że działki zajęto pod jezdnie, chodniki, pobocza, oświetlenie, zieleń i infrastrukturę podziemną ul. [...], którą zbudował ZDM w latach siedemdziesiątych, a przebudował ZDM w 2006r. Działki położone są w całości w liniach rozgraniczających ulicy pod drogą, a w 1998r. władał działkami ZDM. Na wnioskowanym odcinku ul. [..] jest drogą wojewódzką, a zainwestowanie działek potwierdza metryka ulicy, mapy, dokumentacja przebudowy, władanie ZDM, sposób użytkowania w ewidencji gruntów. Organ I instancji uznał zajęcie pasa gruntu w ramach linii rozgraniczających drogę za przeszkodę zwrotu. Jednocześnie stwierdził, że zrealizowano cel z decyzji wywłaszczeniowej z 1974r. według lokalizacji z 1966r., bo działki znajdują się w liniach rozgraniczających ulicy G. i zostały wykorzystane pod inwestycję drogową. W ocenie organu istnienie drogi publicznej jest przeszkodą zwrotu, która samodzielnie wystarcza do rozstrzygnięcia sprawy, bez potrzeby badania innych przesłanek wymienionych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła O. K. podnosząc, że na spornych działkach nie ma żadnych oznak realizacji inwestycji drogowych, a tylko istniejąca droga publiczna w rozumieniu ustawy o drogach publicznych może przeszkadzać zwrotowi nieruchomości.

Rozpatrując sprawę niniejszą W. M. podzielił rozstrzygnięcie i uzasadnienie decyzji organu I instancji, które przekonująco eksponuje bezwzględną przeszkodę zwrotu, wynikającą z zajęcia działek pod drogę publiczną. Zdaniem organu odwoławczego zwrot działek leżących w liniach rozgraniczających, a jednocześnie w pasie drogowym i lokalizujących realną drogę wojewódzką o sformalizowanej kategorii i klasie naruszałby prawo (art. 2a ustawy o drogach publicznych), a obrót działkami zajętymi pod drogę publiczną torpedowałby publiczną regulację prawną dróg.

Wojewoda zaaprobował szerokie ujęcie drogi publicznej przedstawione przez organ I instancji wskazując, że droga publiczna jest złożoną częścią składową nieruchomości gruntowej, której specjalne przeznaczenie, funkcjonalność, położenie i reżim determinuje status prawny gruntu. Nie chodzi tylko o samą jezdnię, chodnik czy torowisko tramwajowe, które już w definicjach ustawy o drogach publicznych są tylko częścią drogi, ale o powiązany funkcjonalnie zespół urządzeń i zieleni zrealizowany w pasie drogowym (co najmniej w koronie drogi), zlokalizowany w liniach rozgraniczających. Komunikacyjna funkcja jezdni i już same związane z nią potrzeby wyznacza reżim prawny w pasie drogowym, a oddziałuje nawet szerzej-w polu widzenia użytkowników drogi. Stąd w ocenie organu nie można subiektywnie wartościować, które elementy zlokalizowane i osiągnięte w pasie drogowym są mniej istotne dla funkcjonowania drogi. Wystarczy zdaniem organu, że konstrukcję oporową, ekran akustyczny, skarpę, zieleń umieszczono w liniach rozgraniczających, aby permanentnie lub nawet tylko długofalowo ułatwiały komunikacyjność jezdni. Wojewoda wskazał, ze przejawem drogi publicznej są wspomagające jezdnię i położone w koronie drogi: chodniki, pobocza, znaki i oświetlenie, elektryczna infrastruktura przesyłowa, odwodnienia, a także ekrany akustyczne, skarpy i zieleń. Ich posadowienie zaś wynika z pisma ZDM z dnia 31 grudnia 2012r., z dokumentów referujących budowę i przebudowę ul. [...], metryki ulicy, ulokowania obiektów w liniach rozgraniczających drogę, władania ZDM działkami ( władanie do 1998r., aktualnie trwały zarząd), mapy zasadniczej i ortofotomapy, oznaczenia sposobu użytkowania terenu w ewidencji gruntów i zaniechania komunalizacji działek drogowych.

Organ II instancji zaznaczył, że przyczyną odmowy zwrotu działek zajętych pod drogę jest nie tylko bezwzględna przeszkoda zwrotu gruntu pod drogą (zresztą wystarczająca do odmowy zwrotu), ale też osiągnięcie celu wywłaszczenia. Wnioskowane działki odjęto bowiem decyzją z dnia [...] lutego 1974r. (a działkę nr [...] odjęto też decyzją z [...] stycznia 1978r.), więc celem wywłaszczenia była budowa drogi. Inwestycję prowadzono od 1970r., a ulicę [...] przebudowano na działkach w 2006r., a więc cel osiągnięto. Skoro cel osiągnięto, to sama spóźniona (tym bardziej przedwczesna) realizacja nie generuje zbędności i zwrotu.

Wojewoda wskazał, że wnioskowane części przedmiotowych działek zajmuje droga publiczna ul. [...], wybudowano na nich drogę (budowlę obsługującą jezdnię), leżą w pasie drogowym ulicy (przestrzeni miejskiej kierunkowo zainwestowanej na potrzeby komunikacji) i w płaszczyźnie wyznaczonej liniami rozgraniczającymi zrealizowanej i sformalizowanej ulicy [...] (obszarze wyróżnionym przez dominujące przeznaczenie komunikacyjne, adekwatne oznaczenie i zarząd). Choć linie rozgraniczające drogi są planistyczne i najszersze, jednak lokują pas drogowy i samą drogę (ulicę), a w liniach rozgraniczających i granicach pasa drogowego, właśnie na działkach zbudowano ul. [...]. Potwierdzają to obiekty, urządzenia i zieleń odpowiadające definicyjnie ustawowym częściom drogi publicznej. Świadczą o tym także, zdaniem Wojewody: sformalizowanie budowli poprzez nadanie kategorii drogi wojewódzkiej, symbol "dr" w ewidencji gruntów, metryka ul. [...], wieloletnie władanie i aktualny trwały zarząd ZDM, ogólnodostępność i faktyczny ciągły sposób wykorzystania działek zgodny z przeznaczeniem lokalizacji. W ocenie organu ekran akustyczny, konstrukcja oporowa, skarpa i zieleń przydrożna nie przerywa związku działek z drogą, a działki podtrzymują obiekty buforowe i wspomagają sprawny ruch drogowy.

Wojewoda podniósł, że liniami rozgraniczającymi drogi są granice terenów przeznaczonych planistycznie na pas drogowy, a na terenie zabudowy (w liniach rozgraniczających ulicy) wolno też lokalizować urządzenia infrastruktury technicznej nie związane z funkcją komunikacyjną drogi (par. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999r.). Wojewoda podał także, że pas drogowy to: wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą"(art. 4 pkt 1 udp). Drogę, zgodnie z art. 4 pkt 2 udp stanowi "budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym".

Organ II instancji wskazał, ze wymagane elementy są na działkach i spełniają kryterium drogi publicznej, wykluczając ich zwrot. W pismach z 7 lipca 2011r. i 16 września 2011r. Biuro Gospodarki Nieruchomościami w [...] przyznało, ze działki położone są w ulicy [...], dlatego wnioski komunalizacyjne nie były składane. Organ podniósł również, że usytuowanie działek względem jezdni ul. [...] obrazuje wydruk z Geomapy zebrany w tomie I akt. Dokumenty z 2006r. potwierdzają przeprowadzenie modernizacji wnioskowanej części ul. [...] (protokół przeglądu technicznego zieleni z 29 sierpnia 2006r., odbiór robót ogrodniczych z 19 września 2006r., protokół z 28 grudnia 2006r. przyjęcia do eksploatacji przebudowy ulicy, decyzja z 29 września 2003r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na przebudowę ul. [...]. Jednocześnie terenu wnioskowanych działek dotyczyła budowa ul. [...] dokonana w latach 1970-1974, co potwierdzają protokół odbioru budowy z 25 października 1974r. w użytkowanie Zarządu Dróg i Mostów W. (wykonano wówczas nasypy i urządzenia odwadniające), decyzja o przekazaniu terenu w użytkowanie Zarządowi Dróg i Mostów pod budowę i przebudowę ulicy [...], pismo ZDM z 31 grudnia 2012r. wskazujące położenie działek w liniach rozgraniczających ulicy pod drogą i kwalifikację ulicy jako drogi publicznej wojewódzkiej zgodnie z uchwałą [...] z [...] marca 2002r. Sposób i terminy zainwestowania działek dokumentuje metryka ul. [...] zebrana w tomie I akt. W wyrysie i informacji z ewidencji gruntów z 9 września 2011r., z 26 września 2011r., z 13 grudnia 2012r., księdze wieczystej KW [...] użytkowanie działek przedmiotowych oznaczono jako drogi, będące we władaniu-trwałym zarządzie ZDM w W. (tom I akt). Działki nr [...] i 1, z których pochodzą działki wnioskowane były też w skorowidzu władania przez ZDM.

Reasumując, Wojewoda stwierdził, że kryteria normatywne i rzeczywista funkcja działek dla drogi publicznej o formalnej kategorii wojewódzkiej, bezwzględnie wykluczają zwrot działek, nawet gdyby zaistniały przesłanki z art. 136 i 137 ugn.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła O. K. zarzucając jej naruszenie art. 7, 8, 77 par. 1, 80 k.p.a. poprzez uznanie, ze na gruncie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie zachodziły przesłanki do zwrotu, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego statusu gospodarczego działek i ich przydatności jako niezbędnego składnika pasa drogowego, naruszenie art. 11 w zw. z art. 107 par. 1 i 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów dotyczących nie wybudowania infrastruktury technicznej, naruszenie art. 138 par. 1 pkt 1 i par. 2 k.p.a., ponieważ szereg elementów stanu faktycznego nie zostało wyjaśnione, naruszenie art. 137 par. 1 i 2 ugn w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 u.d.p. poprzez jego błędną wykładnię, pomimo że na spornych działkach nie usytuowano infrastruktury służącej do obsługi ulicy, naruszenie art. 137 par. 1 i 2 ugn w zw. z art. 34 udp poprzez pominięcie tego przepisu w ocenie zbędności części działek na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy orzekające nie ustaliły definitywnie linii granicznych pasa drogowego, które powinny zostać ustalone zgodnie z przepisami prawa np. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżąca wskazała, że przedmiotem żądania zwrotu są działki, które położone są poniżej nasypu, oddzielone ekranem akustycznym, co powoduje, że fragmenty gruntu nie są technicznie i gospodarczo powiązane z drogą. Zaskarżone decyzje zdaniem skarżącej uchybiają legalnym definicjom drogi i pasa drogowego, ponieważ utożsamiają linie rozgraniczające pasa drogowego z liniami granicznymi drogi, a ta ustawowa sprzeczność polega na tym, że działki położone są poza liniami granicznymi ulicy, natomiast w rzeczywistości działki w całości położone są nie w liniach rozgraniczających ulicy, a w liniach rozgraniczających pasa drogowego, z zastrzeżeniem że nie zostały one ustalone zgodnie z normami prawnymi.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie dodatkowo podnosząc, że odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi nasypu nie musi wynosić 0,75 m, lecz co najmniej 0,75 m, co pozwala na wykonywanie prac służących komunikacyjnej funkcji jezdni bez zmiany granic pasa drogowego. Stosowny zaś pas drogowy lokuje zieleń przydrożną, potencjalnie chroniącą przed oślepianiem przez inne pojazdy, zawiewaniem i zaśnieżaniem, hałasem i zanieczyszczeniami. W ocenie organu wydzielenie działki do zwrotu odbyłoby się kosztem bezpieczeństwa i integralności drogi publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji organu pierwszej instancji stanowił m.in. art. 136 ust. 3 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.). Zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 ugn poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Z kolei, zgodnie z art. 137 ust. 1 tej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo 2) pomimo upływu lat 10 od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany.

W sprawie niewątpliwe jest, że działki nr [...] i [...], których to zwrotu części żąda skarżąca, w dacie orzekania przez organ znajduje się w liniach rozgraniczających ul. [...]. Potwierdza to odbitka z mapy zasadniczej miasta oraz ortofotomapa, fragment mapy sytuacyjnej z 1998r., metryka ul. [...], pismo Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia 31 grudnia 2012r. Jak wynika z akt sprawy ulica [...] została zaliczona do dróg wojewódzkich zgodnie z uchwałą z dnia [...] marca 2002r. nr [...].

Istota sprawy sprowadza się zatem do wyjaśnienia, czy zrealizowanie na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot inwestycji w postaci wybudowania drogi publicznej stanowi przeszkodę w realizacji roszczenia o zwrot, o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz czy w takiej sytuacji istniała potrzeba zbadania przesłanek z art. 137 ust. 1 i 2 tej ustawy.

I tak, wyjaśnić należy, że art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa relacje między przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami a innymi ustawami i stanowi, że ustawa ta w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami nie narusza innych ustaw. Użyte w nim sformułowanie "w szczególności" oznacza, że katalog wskazanych w tym przepisie ustaw jest otwarty. Tak, więc przepisy innych ustaw, zarówno wymienionych tam przykładowo w art. 2, jak i tam nie wymienionych, np. ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. z 2007 r. Dz. U. Nr 19, poz. 115, z późn. zm) i inne, należy uznać za przepisy odrębne, które mają pierwszeństwo w ich stosowaniu.

W sprawie niniejszej należy zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. I OSK 361/08 (Lex nr 516045), z którego wynika że "niedopuszczalnym jest orzeczenie o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej, która w czasie orzekania o zwrocie jest częścią drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych".

Definicja legalna drogi została określona w art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tym przepisem droga stanowi budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami i instalacjami, które stanowią całość techniczno-użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Należy podkreślić, że poza art. 4 pkt 2 u.d.p. pojęcie drogi zostało również zdefiniowane w przepisach ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 2 pkt 1 p.r.d. droga to wydzielony pas terenu, który składa się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Z kolei zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych określenie pas drogowy oznacza wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zasięg pasa drogowego wyznaczają zatem linie graniczne gruntu, na którym jest zlokalizowana droga i inne obiekty i urządzenia z nią związane. Z art. 4 pkt 22 u.d.p. wynika przy tym, że w granicach pasa drogowego zawiera się również zieleń przydrożna. Pojęcie pasa drogowego jest więc pojęciem szerszym od pojęcia drogi i jego rozumienie co do zasady można sprowadzić do stwierdzenia, że jest to grunt, na którym zlokalizowana jest: a) budowla w postaci drogi, b) obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, c) urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, d) zieleń przydrożna.

Natomiast przepis art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych przewiduje, że drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu lub gminy. Z treści art. 2a tej ustawy wynika zakaz przenoszenia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz innych podmiotów niż wskazane w jego treści. Wyeliminowana została również dopuszczalność zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stanowiących drogi publiczne ich byłym właścicielom lub spadkobiercom. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2006 r. sygn. akt III CZP 72/06 (Lex nr 196346) Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowym drogi publiczne traktowane są jako rzeczy wyłączone z powszechnego obrotu, gdyż własność tych dróg może być przenoszona tylko pomiędzy podmiotami publicznoprawnymi (Skarbem Państwa i jednostkami samorządu terytorialnego). Nieruchomości drogowe nie mogą być, więc obciążane prawami rzeczowymi na rzecz osób trzecich osoby te nie mogą też tymi nieruchomościami faktycznie władać w sposób prowadzący do zasiedzenia. Ponadto Sąd podzielił pogląd reprezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zrealizowanie na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, inwestycji celu publicznego – a taką jest niewątpliwie położenie jezdni asfaltowej, wybudowanie chodników i ścieżek rowerowych, oznakowania, oświetlenia, zieleni, infrastruktury podziemnej- sieci wodociągowej, gazociągowej, elektrycznej w ciągu drogi publicznej - stanowi przeszkodę realizacji roszczenia o zwrot, o którym mowa w art. 136 ust 3 ustawy gospodarce nieruchomościami.

Sąd podziela przywołany przez organ I instancji pogląd wyrażany w orzecznictwie i doktrynie ( Regulowanie stanu prawnego nieruchomości pod drogi M. Gdesz i A. Trembecka), że zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczanej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym przez określenie to należy rozumieć zajęty pas gruntu w ramach linii rozgraniczających drogę obejmujący zarówno jezdnie, jak i chodniki, ścieszki rowerowe, miejsca postojowe i parkingi, zieleń przydrożną, a także usytuowane na nim obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Słowem chodzi tu o usytuowanie na nieruchomości pasa drogowego lub jego części.

Materiał zebrany w toku postępowania jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowa nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot leży w pasie drogowym ulicy [...], przy czym z art. 4 pkt 22 u.d.p. wynika, że w granicach pasa drogowego zawiera się również zieleń przydrożna.

Powyższe upoważnia do stwierdzenia, że zadośćuczynienie roszczeniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną na podstawie, art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, prowadziłoby do skutku sprzecznego z prawem, polegającego na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej. Dodać należy, że w ewidencji gruntów przedmiotowe działki figurują jako droga.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżących zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.