Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SO/Po 4/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

B. P. przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni podała, że prowadząc wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i czwórką dzieci utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez męża w kwocie [...]zł. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawczyni z uzyskiwanych dochodów opłacany jest czynsz ([...] zł.), energia elektryczna ([...] zł.), gaz ([...] zł.), wyżywienie ([...] zł. na osobę), ubrania i środki czystości ([...] zł. na osobę), TV i Internet ([...] zł.), telefony ([...] zł.), koszty leczenia ([...] zł.). Opisując swój stan majątkowy wnioskodawczyni ujawniła również posiadanie samochodu osobowego Peugeot o wartości ok. [...] zł.

Celem uzupełnienie informacji dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni pismem z dnia 22 lutego 2018r. wezwano ją do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do wnioskodawczyni i jej męża, kopii zeznań podatkowych za 2016r. (w przypadku dokonania rozliczenia za 2017r. należało złożyć zeznania za ten rok), zaświadczenia z miejsca pracy męża o wysokości wynagrodzenia za ostatnie 6 miesięcy z uwzględnieniem wszystkich dodatkowych składników wynagrodzenia (w tym m.in. premii itp.). Dodatkowo wezwano wnioskodawczynię do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego i określenia tytułu prawnego do lokalu wskazanego jako adres zamieszkania.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni pismem z dnia 2 marca 2018r. przedłożyła zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia męża, zeznanie podatkowe za 2016r. na druku PIT 37 wraz z UPO, potwierdzenia operacji na koncie bankowym w dniach 27.09.2017, 20.09.2017r., 6.09.2017r., 4.09.2017r., 2.09.2017r., potwierdzenie wpłaty składki na ubezpieczenie w PZU Życie, czynszu za mieszkanie, rozliczenie wody, opłat za gaz, potwierdzenie wydania materiałów budowlanych, fakturę na materiały budowlane oraz faktury zakupu materiałów szkolnych. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że zajmowany lokal należy do zasobów komunalnych Miasta K. i jest wykorzystywany na mocy umowy najmu. W zakresie wydatków za energię wnioskodawczyni wskazała, że posiada licznik przedpłatowy (koszt energii [...] zł./mc) zaś koszty usług telekomunikacyjnych to [...] zł./mc.

Przechodząc do oceny złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazać należy, że zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t: Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Użyte w treści art. 246 P.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienia NSA z 24 listopada 2011 r., I OZ 881/11; z 20 stycznia 2012 r., II FZ 863/11). Ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa zatem na stronie, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a referendarz sądowy na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Zatem, to strona powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu wykazanie tych okoliczności. W przeciwnym razie musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a. Niedostarczenie żądanych danych powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji referendarz sądowy uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (postanowienia NSA z 17 grudnia 2015 r., II GZ 895/15; z 14 października 2014 r., II GZ 646/14; z 14 stycznia 2011 r., II OZ 1361/10; z 18 sierpnia 2015 r., II GZ 377/15 publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie miała miejsce taka właśnie sytuacja, ponieważ pomimo wezwania wnioskodawczyni nie odpowiedziała w pełnym zakresie na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a przestawione dokumenty nie pozwalają na ustalenie jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Wbrew wezwaniu wnioskodawczyni nie przedstawiła bowiem wyciągów z kont bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy. Za wypełnienie powyższego nie może być bowiem uznane przedłożenie potwierdzeń wykonania wybranych operacji bankowych na koncie w dniach 27.09.2017, 20.09.2017r., 6.09.2017r., 4.09.2017r., 2.09.2017r. Na podstawie tych dokumentów nie można w sposób pełny przeanalizować sytuacji finansowej wnioskodawczyni i ocenić m.in. wszystkich wpływów i wydatków szczególnie w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zwrócić należy także uwagę na okoliczność, że z operacji nr [...] z dnia 6.09.2017r. wynika, że mąż wnioskodawczyni posiada również inne konto bankowe niż konto, z którego wyciąg przedłożono. Brak pełnego wyciągu z konta bankowego i brak jakichkolwiek wyjaśnień związanych z drugim kontem posiadanym przez męża uniemożliwia rzetelną ocenę sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawczyni.

Mając zatem na uwadze fakt, iż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy to w całości, czy w części, jest przeszkodą wyłączającą możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 418/05, postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 128/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zasadną jest odmowa przyznania wnioskowanego prawa pomocy.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.