Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2892/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi K. J. i M. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących K. J. i M. J. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.

W związku z zawiadomieniem K. i M. J. (dalej jako Skarżący) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. przeprowadził w dniu [...] czerwca 2017 r. kontrolę na działce nr ew. [...] w S. przy ul. B. stanowiącej własność M. L.. Stwierdził, że na ww. działce w odległości ok. 9,8 m od działki nr ew. [...] stanowiącej drogę publiczną oraz w odległości ok. 0,19 m od ściany istniejącego budynku mieszkalnego położonego na sąsiedniej działce nr ew. [...] zostało usytuowane wolnostojące urządzenie techniczne - paczkomat firmy Inpost. Urządzenie posiada wymiary zewnętrzne ok. 4,60 m x 0,70 m i maksymalną wysokość ok. 2,25 m mierząc od istniejącego poziomu terenu. Od strony frontowej dach obiektu wysunięty jest poza lico ściany i stanowi zadaszenie posiadające szerokość ok. 0,8 m na całej długości ściany. Przedmiotowe urządzenie wsparte jest na 8 stalowych śrubach z okrągłymi podstawami o średnicy ok. 10 cm na utwardzonej części terenu z prefabrykowanych płyt betonowych o wymiarach 1,00 m x 6,25 m.

Bezpośrednio przed urządzeniem wykonano utwardzenie z polbruku na powierzchni 0,70 m x 5,00 m. Obiekt zasilany jest energią elektryczną z sąsiedniego budynku handlowego za pośrednictwem kabla ziemnego. W dniu kontroli urządzenie było dostępne dla klientów.

II.

Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wolnostojącego urządzenia technicznego (paczkomatu Inpost) na działce nr ew. [...] w S.

Następnie PINB, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. - dalej jako P.b.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie wolnostojącego urządzenia technicznego (paczkomatu) na działce nr ew. [...] w S. oraz nałożył na inwestora spółkę [...] Sp. z o.o. (dalej jako Spółka) obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie następujących dokumentów:

1. zaświadczenia Burmistrza Miasta S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami. pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b. aktualnym na dzień opracowania projektu,

3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

III.

Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] października 2017 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 126, art. 144 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej jako k.p.a.), uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie wolnostojącego urządzenia technicznego (paczkomatu Inpost) na działce nr ew. [...] w S..

Wskazał, iż zgodnie z naczelną zasadą prawa budowlanego określoną w art. 28 ust. 1 P.b. "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31".

Z kolei kluczowymi terminami ściśle powiązanymi z art. 48 ust. 1 P.b. są m.in.: "obiekt budowlany", "budowa", "pozwolenie na budowę", "brak wymaganego pozwolenia na budowę", "zgłoszenie" oraz "sprzeciw do zgłoszenia". Zgodnie z art. 3 pkt 1 P.b. mówiąc o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek (taki jak obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach - art. 3 pkt 2), budowlę (każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową - art. 3 pkt 3) bądź obiekt małej architektury (czyli niewielkie obiekty, a w szczególności kultu religijnego: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe, służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki - art. 3 pkt 4), wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Budowa natomiast to, zgodnie z art. 3 pkt 6 wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 3 pkt 12, to decyzja administracyjna, zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego.

Zdaniem WINB organ I instancji błędnie uznał, iż paczkomat należy zakwalifikować do kategorii obiektów budowlanych - innych budowli, zakwalifikowanych w załączniku do ustawy Prawo budowlane do kategorii VIII, na których realizację wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Jakkolwiek przepis art. 3 pkt 3 P.b. jako budowlę traktuje m.in. wolno stojące urządzenia techniczne, to jednak definicję budowli zawartej w art. 3 pkt 3 należy odczytywać przez pryzmat zakresu normowania Prawa budowlanego (art. 1). W myśl tego przepisu ustawa normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach.

Termin "budowla" należy zdaniem organu rozumieć w kontekście przepisu art. 1 P.b., a zatem odnosi się on wyłącznie do urządzeń technicznych będących wytworem procesu budowlanego.

MINB zwrócił także uwagę, iż ustawowa definicja paczkomatu nie istnieje, jednakże przyjmuje się, iż jest to automatyczna skrytka pocztowa umożliwiająca nadawanie i odbieranie przesyłek bez bezpośredniej styczności z urzędnikiem pocztowym lub kurierem. Paczkomat składa się z połączonych ze sobą skrytek pocztowych, komputera podłączonego do sieci telekomunikacyjnej i ekranu. Biorąc zatem pod uwagę elementy wchodzące w skład paczkomatu wskazać należy, iż ustawa Prawo budowlane nie normuje procesu wytwarzania paczkomatu. Brak jest również przepisów techniczno-budowlanych normujących wymogi, które powinny spełniać tego typu urządzenia. Automatyczna skrytka pocztowa nie jest zatem obiektem budowlanym ani urządzeniem budowlanym, a jej wykonanie nie stanowi wykonywania robót budowlanych.

Realizacja paczkomatu na działce nr ew. [...] w S. nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Skoro paczkomaty nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego, to postępowanie administracyjne w sprawie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

IV.

Skargę na powyższe postanowienie WINB wnieśli K. i M. J., kwestionując je w całości.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:

1. prawa materialnego, w szczególności art. 3 pkt 3 i 5, art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 P.b.,

2. prawa procesowego, w szczególności art. 7 w zw. z art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i oddalenie zażalenia Spółki.

W uzasadnieniu wskazali, iż zgadzając się z tym, iż ustawowa definicja paczkomatu nie istnieje uwzględnić należy, iż Prawo budowlane wielokrotnie w swej treści posługuje się pojęciami otwartymi odwołując się do przykładów. Charakterystyczne dla tego typu techniki legislacyjnej określenie "w szczególności" pojawia się wielokrotnie w tej ustawie np. w art. 2 ust. 2, art. 3 pkt 3a i 4; art. 5 ust. 1 pkt 2, 2a, 4; art. 5 ust. 2; art. 12 ust. 1; art. 18 ust. 1; art. 21a ust. 2 pkt 1. Trudno oczekiwać, aby każdy rodzaj obiektu, który pojawia się w przestrzeni publicznej znajdował swoje imienne określenie w akcie prawnym o randze ustawy.

W ramach pojęcia budowli art. 3 pkt 3 P.b. wymienia także wolno stojące urządzenia techniczne. Organ odwoławczy uzasadniając swoje postanowienie odwołuje się do przepisu art. 1 P.b. stwierdzając, iż "Prawo budowlane odnosi się wyłącznie do urządzeń technicznych będących wytworem procesu budowlanego". To ostatnie określenie, choć występuje kilkukrotnie w ustawie, nie jest w niej zdefiniowane a w zaskarżonym postanowieniu brak jest argumentacji wskazującej, dlaczego zbudowanie i posadowienie na utwardzonym gruncie urządzenia technicznego o nazwie paczkomat nie jest procesem budowlanym i dlaczego te same czynności dotyczące np. wolno stojącego masztu antenowego są procesem budowlanym. Pod względem procesu technologicznego i rodzaju użytych materiałów zbudowanie i posadowienie na gruncie obu obiektów wydaje się być bardzo zbliżone.

Zupełnie odrębną kwestią całkowicie pominiętą przez organy obu instancji jest rozważenie, czy przedmiotowy paczkomat można zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 P.b.

Paczkomat jest niewątpliwie przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, jest przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki i ma szereg innych cech zbieżnych z wymienionymi w tym przepisie obiektami kontenerowymi.

W orzecznictwie sądowym nawet blaszany garaż jest kwalifikowany do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2717/15).

Jeżeli paczkomat zostałby uznany jako tymczasowy obiekt budowlany to zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. jego posadowienie na gruncie wymagało zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 a ponadto, jeżeli nie zostałby rozebrany lub przeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 732/16).

Do rozważenia pozostaje również ocena sposobu posadowienia na gruncie przedmiotowego paczkomatu. Jest to konstrukcja stalowo-blaszana o znacznych wymiarach i ciężarze. Został on przytwierdzony do podłoża na 8 stalowych śrubach z okrągłymi podstawkami o średnicy ok. 0,1 m. Cechę trwałości związania z gruntem należy oceniać nie tylko poprzez niemożliwość łatwego przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale także poprzez to, czy wielkość obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Cecha trwałego związania z gruntem wymaga zapewnienia obiektowi stabilności, przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1099/16). Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów czy wielkość zagłębienia w gruncie. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję (wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 16/17).

Z definicji tymczasowego obiektu budowlanego wynika, że tym, co odróżnia go od innych obiektów budowlanych jest albo czas użytkowania, albo wynikająca z jego charakteru trwałość związania z gruntem.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należało więc rozważyć czy paczkomat jest trwale związaną z gruntem budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b., czy tymczasowym obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 5. Zupełnie bez znaczenia jest przywołany w zażaleniu Spółki argument, że paczkomat został zbudowany w fabryce, a więc poza miejscem jego usytuowania. Odwołać się należy do tezy wyrażonej w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013 r. WSA w Bydgoszczy (sygn. akt II SA/Bd 108/13), z której wynika, iż okoliczność, że określony obiekt budowlany został wykonany w znacznej części lub nawet w całości w innym miejscu, czy ma charakter rozbieralny i składa się z typowych elementów składowych montowanych w jedną całość, nie zmienia faktu, że określona rzecz może stać się obiektem budowlanym po jej usytuowaniu w określonym miejscu, ze względu na jej przeznaczenie i sposób użytkowania. Żaden z przepisów Prawa budowlanego nie uzależnia kwalifikacji obiektu od metody, techniki i technologii jego wykonania, czy od tego, że w każdej chwili może on być rozebrany.

Poszukując analogii do innych obiektów wymienianych w Prawie budowlanym zasadnym jest odwołanie się do kontenera jako obiektu budowlanego posiadającego dach, ściany i fundament, ale nie trwale związanego z gruntem, o czym decyduje możliwość łatwego jego oddzielenia od fundamentów (nie jest na stałe powiązany z ławami fundamentowymi) i przeniesienia w inne miejsce. Niewątpliwie jest on uznany za tymczasowy obiekt budowlany i być zaliczony do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 5 P.b. (tak wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 maja 2013 r. sygn. akt l SA/Sz 814/12).

Skoro stojący maszt antenowy, jak też blaszany garaż i kontener stanowią obiekty budowlane podlegające regulacjom Prawa budowlanego, to z pewnością porównywalny z nimi obiekt nazywany paczkomatem powinien tym samym przepisom podlegać. Przemawia za tym jego budowa, przeznaczenie, sposób usytuowania na gruncie w przestrzeni publicznej a także wielkość, a w naszym przypadku również niedogodności związane z jego negatywnym sąsiedzkim oddziaływaniem. Nie możemy zgodzić się z tym, żeby traktować ten obiekt jako "spory gabarytowo mebel" lub "ruchomą szafę z zamkiem elektronicznym", który może być swobodnie, bez żadnych ograniczeń stawiany w dowolnym miejscu publicznym.

V.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI.

Skarga jest częściowo zasadna.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć istotę regulacji Prawa budowlanego. Otóż generalną zasadą rządzącą polskim procesem budowlanym jest konieczność uzyskania, zanim rozpocznie się budowę, decyzji o pozwoleniu na budowę bądź też zasygnalizowanie właściwemu organowi zamiaru podjęcia inicjatywy budowlanej (zgłoszenie) przy jednoczesnym komunikacie zwrotnym w postaci braku sprzeciwu organu w określonym czasie.

Wskazana zasada wynika przede wszystkim z art. 28 ust. 1 P.b. zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jej celem, wprowadzającym reglamentację w sferze stosunków budowlanych, jest niewątpliwa potrzeba uporządkowania i usystematyzowania procesu inwestycyjnego w przypadkach wymagających wydania pozwolenia na budowę, tak aby był on zgodny z obowiązującym prawem. Oczywiście nie można nie dostrzegać liberalizacji swobody inwestycyjnej w budownictwie, przejawiającej się w coraz szerszym odstępowaniu przez ustawodawcę od wymogu uzyskania pozwoleń na budowę (względem różnych rodzajów przedsięwzięć) na rzecz albo całkowitego braku reglamentacji albo przejścia na jej łagodniejsze formy (zgłoszenie). Niemniej jednak zasadą nadal pozostaje potrzeba uzyskania stosownego pozwolenia, o ile przepisy prawa nie stanowią odmiennie. Tym samym przepisów ustawy Prawo budowlane nie można wykładać w sposób anachroniczny, niejako w odniesieniu tylko i wyłącznie do ich literalnej treści uchwalonej w przeszłości. Za niewłaściwe zatem Sąd uznaje konstruowanie takiej tezy, iż to co w przepisach Prawa budowlanego nie jest jasno i wyraźnie zdefiniowane, nie jest w związku z tym nią w ogóle regulowane i nie podlega wskazanej reglamentacji. Jest oczywiste, iż zmienność życia, technologii budowlanych czy też potrzeb inwestycyjnych powoduje, iż to co niegdyś określone zostało przez ustawodawcę wprost, może nie nadążać za zmieniającą się rzeczywistością. Nie oznacza to jednakowoż, iż te nowe formy aktywności budowlanej są wyjęte spod zapisów prawa, jak zdaje się twierdzić Spółka w przedkładanych do akt administracyjnych opiniach prawnych. Nie bez powodu bowiem ustawodawca definiuje pewne pojęcia w sposób na tyle ogólny i uniwersalny, aby pomimo zmieniającej się rzeczywistości, nadal mogły one znaleźć adekwatne zastosowanie do nowych przejawów działalności budowlanej (mówiąc inaczej - nadążyć za nimi).

VII.

W niniejszej sprawie osią zaistniałego sporu jest różne definiowanie i ujmowanie w ramach prawnych obiektu jakim jest paczkomat.

Stwierdzony przez PINB obiekt nie ma sprecyzowanej definicji, jednakże jest niewątpliwie obiektem budowlanym, nietrwale związanym z gruntem o konstrukcji stalowej, pełniącym funkcję usługową jako punkt samodzielnego odbioru i nadawania przesyłek pocztowych.

W ocenie Sądu jest to tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 P.b., nie zaś budowla w postaci wolno stojącego urządzenia technicznego, bowiem takie, pomimo odrębności (wolno stojące), nadal musi służyć innemu obiektowi budowlanemu.

Zgodnie z definicją ustawową, za tymczasowy obiekt budowlany uznaje się obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Jak wskazuje A. Despot-Mładanowicz (Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Wolters Kluwer Polska) definicja z art. 3 pkt 5 P.b. określa dwie kategorie tymczasowych obiektów budowlanych. Pierwsza, to tymczasowe obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Druga to tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, tj. strzelnica, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Do pierwszej grupy należą więc obiekty zaliczone do niej w pewnym sensie z woli inwestora, który zakłada, że okres użytkowania obiektu w danym miejscu będzie krótszy niż jego trwałość techniczna i przewiduje jego przeniesienie w inne miejsce lub rozbiórkę. Dodatkowo, ta cecha obiektu budowlanego może wynikać także z projektu budynku, jego konstrukcji, zastosowanych materiałów i technologii (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 566/07, czy w wyroku z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II OSK 299/08).

Element wyróżniający drugą grupę tymczasowych obiektów budowlanych łączyć należy z faktem ich nietrwałego połączenia z gruntem, przy czym należą do nich obiekty mieszczące się w zakresie wyznaczonym przez znaczenie obiektów przykładowo wymienionych w tym przepisie np. kioski uliczne.

W ocenie Sądu paczkomat należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany, przy czym mieści się on w drugiej grupie z uwagi na cechę nietrwałego związania z gruntem i w istocie usługowy charakter, bardzo zbliżony do podkreślonego wyżej kiosku ulicznego czy ulicznego pawilonu sprzedaży (wystawowego). W tej konkretnie sprawie paczkomat umiejscowiony został na terenie utwardzonym oraz zasilony w energię elektryczną kablem doziemnym. Przy uwzględnieniu jego cech należy zatem przyjąć, iż spełnia wymogi z definicji obiektu tymczasowego, o którym mowa w art. 3 pkt 5 P.b.

W tej sytuacji wskazać trzeba, iż w odniesieniu do tego rodzaju obiektów istotne jest ustalenie zamiaru inwestora w jego posadowieniu, przy czym może on wynikać również z czynności konkludentnych podjętych przez konkretny podmiot, jak również z okoliczności temu działaniu towarzyszących. W zależności więc od powyższych ustaleń obiekt tymczasowy może wymagać zgłoszenia, jeżeli spełnione zostały warunki określone w art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. tj. jeżeli mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym, niepołączonym trwale z gruntem i przewidzianym do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Wszystkie inne obiekty tymczasowe, które nie spełniają tego warunku np. są wprawdzie nietrwale związane z gruntem jednakże w zamiarze inwestora mają funkcjonować dłużej niż ustawowo wskazane 180 dni, wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.

W powyższej sytuacji to organ I instancji, pomimo błędnego zakwalifikowania paczkomatu do budowli w postaci wolno stojącego urządzenia technicznego, słusznie zainicjował postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b. W ocenie Sądu przepis art. 48 P.b. znajduje zastosowanie do tymczasowych obiektów budowlanych, które są również obiektami budowlanymi w rozumieniu przepisów ustawy i wymagają pozwolenia na budowę, za wyjątkiem przypadków, o których była mowa w przywołanym już art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b.

Skoro tak, to należy wskazać, że w myśl art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 7 P.b. przez roboty budowlane rozumie się budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Pod pojęciem budowy w myśl art. 3 pkt 6 P.b. należy zaś rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Wykonywanie obiektu w określonym miejscu w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.b. może polegać również na usytuowaniu obiektu, którego konstrukcja została wykonana w całości poza miejscem budowy, co może dotyczyć takich obiektów budowlanych jak np. zbiorniki, urządzenia techniczne, kontenery, reklamy czy też paczkomaty, mlekomaty, pralniomaty, lodówkomaty i inne tego typu "konstrukcje". Określona rzecz ruchoma może więc stać się obiektem budowlanym po jej usytuowaniu w danym miejscu, ze względu na jej przeznaczenie i sposób użytkowania. Na gruncie art. 3 pkt 5 P.b. oraz przy uwzględnieniu definicji "budowy" zawartej w art. 3 pkt 6 P.b., w odniesieniu do paczkomatów, przez ich "wybudowanie" rozumieć należy już samo dostarczenie takiego obiektu oraz jego postawienie na gruncie z ewentualnym wykonaniem pewnych przystosowawczych robót budowlanych jak podłączenie do prądu czy utwardzenie podłoża pod tym obiektem (podobne stanowisko wyrażono w wyroku tutejszego Sądu z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2271/12).

Podkreślany przez Spółkę fakt całkowitego wyprodukowania paczkomatu w fabryce i jego dostarczenia z magazynu jedynie celem ustawienia na działce i podłączenia do prądu nie wyłącza możliwości uznania go za obiekt budowlany (tymczasowy).

Umieszczenie zatem paczkomatu na długi okres na danej nieruchomości (por. zapisy umowy najmu powierzchni na czas nieokreślony, znajdującej się w aktach administracyjnych) i wykorzystywanie go do celów usługowych, powoduje, że obiekt taki wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu zamiarem Spółki było niewątpliwie umiejscowienie paczkomatu na okres dłuższy niż przewidziane w art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. 180 dni, na co wskazuje właśnie zawarta umowa jak i stanowisko Spółki, kwestionującej w ogóle potrzebę pozyskania pozwolenia na budowę. Co więcej, potrzeba uzyskania pozwolenia na budowę i uregulowania kwestii umiejscowienia paczkomatu nie służy jedynie realizacji obowiązków z zakresu prawa budowlanego, ale również ma na celu regulację takiej aktywności inwestycyjnej z punktu widzenia potrzeby zachowania ładu przestrzennego, który funkcjonowanie takich obiektów w danej przestrzeni może wyłączać.

Organ II instancji wadliwie więc przyjmuje, iż paczkomaty nie podlegają w ogóle reglamentacji Prawa budowlanego, bowiem - upraszczając - nie są wytwarzane na budowie w ramach prac budowlanych.

W powyższej sytuacji Sąd za uzasadniony uznał zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 3 pkt 5 i art. 48 ust. 2 i 3 P.b.

Za chybiony Sąd uznaje natomiast zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 7 w zw. z art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ II instancji nie naruszył tych przepisów bowiem wadliwość jego rozstrzygnięcia wynika z błędnej wykładni prawa materialnego w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Inaczej mówiąc, wadliwość działania MWINB wynika nie z faktu błędnych ustaleń, co do istotnych okoliczności faktycznych, a z niewłaściwej subsumcji stanu faktycznego do znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa (błędnie przez organ wyłożonych).

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 3 pkt 5 i art. 48 ust. 2 i 3 P.b. oraz art. 105 § 1 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie WINB.

Ponownie rozpatrując zażalenie organ odwoławczy przyjmie powyższe wyjaśnienia przy rozstrzyganiu.

Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

O zwrocie kosztów postępowania w kwocie 500 zł (uiszczony wpis sądowy) orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.