Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 952/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.138 par. 1, pk1 Kpa
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 235 ze zn.1,Kodeks Pracy,art. 235 ze zna.2 Kodeks pracy
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 , art, 151 p.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Inspektor Sanitarny decyzją z dnia[...] . Nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u W. W.- [...] powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za u ludzi –[...].

Po rozpatrzeniu odwołania W. W. od powyższej decyzji, Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] r. Nr [...]uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż materiał dowodowy powinien zostać uzupełniony o materiały dowodowe, o które wnioskuje W. W. Po uzyskaniu tych dowodów Inspektor Sanitarny powinien skierować zebrany materiał dowodowy do jednostek orzeczniczych I i II stopnia w celu weryfikacji orzeczenia lekarskiego.

Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] Nr [...]nie stwierdził u W. W. choroby zawodowej –[...] powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za u ludzi – [...] wymieniony w pozycji 17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ inspekcji sanitarnej wskazał na dwa orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej

u W. W.: orzeczenie lekarskie z dnia [...] wystawione przez Ośrodek Medycyny Pracy oraz orzeczenie lekarskie z dnia [...]Nr [...] wystawione przez Instytut Medycyny Pracy .

Z uzasadnienia pierwszego orzeczenia lekarskiego [...] wynikało, że W. W. z zawodu inżynier monter urządzeń dźwigowych do poradni chorób zawodowych został skierowany przez lekarza chorób wewnętrznych i specjalistę medycyny pracy z Zakładu Usług Medycznych [...] z podejrzeniem choroby zawodowej –[...] powstałe w wyniku działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za u ludzi tj. [...] poz.17 pkt 1 wykazu chorób zawodowych. Następnie podano, że W. W. w latach [...] był kolejno, , urządzeń w Szkole Zawodowej oraz w Zarządzie Morskich Portów [...] r. pracował w Zespole [...] jako [...] remontu urządzeń nawęglania i urządzeń pomocniczych kotła. Pracując przez [...] lata jako wykonywał klejenia [...] jest mieszaniną kauczuku polichloroprenowego z dodatkiem modyfikującym [...]. W [...] r. W. W. hospitalizowany był na Oddziale

Szpital[...] gdzie z rozpoznaniem [...] został przekazany na Oddział Kliniczny. Operowany w dniu [...].

W orzeczeniu podano, iż uznanie związku przyczynowego między a czynnikiem zawodowym oparte jest o dane IARC tzn. wykaz czynników kancerogennych i powodowanych przez nie skutków. Dane te powstają na podstawie metaanalizy doniesień epidemiologicznych uwzględniających m.in. laboratoryjne i eksperymentalne dowody związku pomiędzy nowotworem, a określonym czynnikiem zawodowym. Wg danych IARC oraz zgodnie z rozporządzeniem MZiOS z dnia [...] w sprawie substancji, preparatów, czynników i procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. 280 poz. 2771) wchodzący w skład kleju nie jest uznanym czynnikiem rakotwórczym - w klasyfikacji czynników rakotwórczych i mutagennych przyznano mu kategorię [...] rakotwórczości. [...] nie jest uwzględniony jako biologiczny skutek ekspozycji na [...].Od otrzymanego orzeczenia lekarskiego, W.W. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce badawczo –rozwojowej medycyny pracy.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku, Instytut Medycyny w dniu [...]wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku postaw do rozpoznania choroby zawodowej.

W orzeczeniu podano, że W. W. w okresie od[...]. wykonywał:

1. remonty i usuwanie usterek wywrotnic wagonów, wózków wygarniających oraz przenośników taśmowych węgla. Podczas wykonywania tych czynności był narażony tylko na pył(miał) węgla kamiennego. Do czynności wykonywanych na tym stanowisku nie należała praca przy urządzeniach i instalacjach spalania miału węglowego.

2. remonty, usuwanie usterek urządzeń i instalacji mazutowych. Podczas tych czynności mógł być narażony na śladowe ilości oleju opałowego(mazutu) będącego mieszaniną węglowodorów pochodzenia naftowego. Remonty były wykonywane około [...] w roku, a przegląd i mycie filtrów raz na [...]lata.

3. klejenie taśm przenośnikowych klejem [...] Podczas klejenia taśmy guma nie była poddawana żadnej obróbce termicznej ani innym procesom podczas których mogłoby dojść do uwalniania WWA.

W latach [...] zajmował się klejeniem taśm przenośnikowych klejami na bazie octanu etylu i cykloheksanu i [...] zawierający. Ponadto zajmował się remontami wentylatorów wyciągowych, nawiewu, przenośników transportu gipsu, usuwaniem usterek na urządzeniach gospodarki paliwowej.

Żaden z czynników, na jakie w trakcie pracy zawodowej był narażony W. W. nie został zaliczony do czynników uznanych za rakotwórczy dla ludzi. W orzeczeniu podano, że z dokumentacji medycznej wynika, iż W. W., palił papierosy przez około [...] lat, w ilość [...] sztuk papierosów dziennie.

W tej sytuacji należy przyjąć pozazawodową etiologię choroby.

Organ inspekcji sanitarnej rozpatrując ponownie sprawę przesłuchał

w charakterze świadków W. W. oraz pracowników i byłych pracowników PGE Zespołu[...] . w tym Specjalistę BHP, Specjalistę ds. remontów nawęglania, montera urządzeń nawęglania i pomocniczych kotła, montera urządzeń nawęglania.

Inspektor Sanitarny poddał analizie zgromadzony materiał dowodowy z którego wynikało, że W. W. podczas [...] lat pracy zawodowej na stanowisku pracy: [...] remontu urządzeń nawęglania i urządzeń pomocniczych kotła-wulkanizator, pracował w kontakcie z czynnikami o działaniu lub mutagennym w środowisku pracy. Następnie organ I instancji stwierdził, iż przeprowadzone badania i konsultacje przez lekarzy specjalistów z uprawnionych jednostek orzeczniczych nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi – r[...].

W odwołaniu od powyższej decyzji W. W. podniósł, że nie zgadza się z argumentem organu inspekcji sanitarnej, iż czynników na jakie był narażony w trakcie pracy zawodowej nie można zaliczyć do czynników uznanych za rakotwórcze dla ludzi oraz że fakt palenia papierosów miał wpływ na powstanie nowotworu. Odwołujący się podkreślił, że wskazani i przesłuchani świadkowie podkreślali negatywny wpływ środowiska pracy na charakter wykonywanej pracy.

Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138

§ 1 pkt 1 Kpa, art. 12 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że W. W. w swojej pracy zawodowej stosował następujące preparaty niebezpieczne:[...] , olej opałowy ciężki C-3. Na podstawie dokonanej analizy aktualnych kart charakterystyk organ II instancji wskazał, iż są to substancje i preparaty niebezpieczne rakotwórcze kategorii [...] i olej opałowy ciężki C-3) oraz drażniące (IRODUR).

Następnie Inspektor Sanitarny wskazał, że również zgodnie z wykazem substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym stanowiącym załącznik

nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. Nr 280 poz.2771 ze zm.) olej opałowy ciężki oraz 1,2 –dichloroetan, składniki preparatów na które był narażony był W. W. należą do kategorii 2 rakotwórczości (1,2 dichloroetan poz. 59 wykazu, olej opałowy ciężki poz.328 wykazu). Kryteria i sposób klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji chemicznych. Zgodnie z pkt 2.1 części 4 załącznika do w/w rozporządzenia substancje rakotwórcze podzielono na trzy kategorie:

-Kategoria 1-substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka. Są to substancje dla których istnieją wystarczające dowody wskazujące na związek przyczynowy między narażeniem człowieka na te substancje a powstaniem raka.

-Kategoria 2- substancje, które rozpatruje się jako rakotwórcze dla człowieka. Są to substancje dla których istnieją wystarczające dowody pozwalające na przyjęcie założenia, że narażenie człowieka na te substancje może w rezultacie prowadzić do powstania raka.

Na przyjęcie takiego założenia pozwalają dane uzyskane na podstawie:

1) odpowiednich, długoterminowych badań na zwierzętach,

2) innych istotnych informacji wskazujących, że narażenie człowieka na te substancje może w rezultacie prowadzić do powstania raka.

-Kategoria 3-substancje o możliwym działaniu rakotwórczym na człowieka. Są to substancje, co do których dostępne informacje nie pozwalają na przeprowadzenie zadowalającej oceny. Istnieją dla nich dowody pochodzące z odpowiednich badań na zwierzętach, nie wystarczają one jednak dla umieszczenia tej substancji w kategorii2.

Organ II instancji podał, że w pozycji 17 wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.

w sprawie chorób zawodowych, wskazano jako chorobę zawodową-nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Czynniki uznane za rakotwórcze u ludzi są to substancje/preparaty zaklasyfikowane jako rakotwórcze kategorii 1, czyli substancje/preparaty o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka. Substancji/preparatów na jakie narażony był W. W. nie można zaliczyć do czynników uznanych za rakotwórcze dla ludzi, albowiem jak wskazano powyżej należą one do kategorii 2 rakotwórczości.

Inspektor Sanitarny po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodnego podniósł, że z art. 2351 Kodeksu pracy wynika, iż za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy, rozpoznanie choroby zawodowej

u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia

w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Zdaniem organu II instancji, przepis ten jednoznacznie określa, którą jednostkę chorobową można uznać za chorobę zawodową. Oznacza to, że podstawą

do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. W niniejszym przypadku ten warunek nie jest spełniony albowiem W. W. w swojej pracy zawodowej nie był narażony na działanie czynników uznanych za rakotwórcze u ludzi, w rozumieniu tego rozporządzenia.

Inspektor Sanitarny wskazał, iż poza rozważaniami pozostaje kwestia wpływu palenia papierosów przez W. W.

na rozpoznaną chorobę nowotworową płuc. Organ zaś, wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej związany jest orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy. W niniejszej sprawie orzeczenia wydane zostały przez Poradnię Chorób Zawodowych oraz Instytut Medycyny Pracy, które w myśl § 5 ust.2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, właściwe są do rozpoznawania chorób zawodowych.

Z powyższych wywodów organ odwoławczy wyprowadził wniosek, że odwołanie jest nieuzasadnione, wobec czego orzekł jak w sentencji.

W. W. działając przez pełnomocnika adwokata A. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji domagając się ich uchylenia.

W skardze zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który miał wpływ na treść decyzji, polegający na przyjęciu jakoby nie istniało duże prawdopodobieństwo, aby rak płuca był spowodowany działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania w postaci przepisu art.136 K.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie orzeczeń lekarskich wydanych w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy.

Zdaniem skarżącego, organ prawidłowo przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 235¹ Kodeksu pracy jednak błędnie uznał, że nie zaistniały przesłanki do jego zastosowania. Rak płuca bezsprzecznie jest wymieniony w wykazie chorób zawodowych. Konieczne jest jednak stwierdzenie, że choroba ta spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystarczy ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa takiej sytuacji, co zdaniem skarżącego zostało pominięte przez Inspektora Sanitarnego.

Skarżący wskazał, iż przez [...] lata pracował w charakterze wulkanizatora i miał kontakt z [...] który jest uznany za substancję posiadającą 2 kategorię rakotwórczości, jednak nie traci w ten sposób swego charakteru jako czynnik kancerogenny. Do kategorii 2 zalicza się bowiem substancje dla których istnieją wystarczające dowody pozwalające na przyjęcie założenia, że narażenie człowieka na te substancje może w rezultacie prowadzić do powstania raka. W ocenie skarżącego, w takich warunkach należy uznać za wysoce prawdopodobne, że powstanie u niego raka płuc jest wynikiem czynników z którymi stykał się w trakcie pracy. Duża częstotliwość wykonywanych czynności (około [...]razy w roku klejenie gumowych taśm) oraz staż pracy na stanowisku wulkanizatora bezsprzecznie mogły mieć wpływ na powstanie nowotworu. Tymczasem organy obu instancji bezkrytycznie oparły się na wydanych orzeczeniach.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ II instancji pominął okoliczność, iż

w decyzji jaką wydał [...] r. uchylając decyzję Inspektora Sanitarnego polecił nie tylko przeprowadzenie dowodów wnioskowanych wówczas przez W. W., ale również skierowanie tak zgromadzonego materiału dowodowego do jednostek orzeczniczych I i II stopnia w celu weryfikacji orzeczenia lekarskiego. Zdaniem skarżącego z zaskarżonych decyzji nie wynika, aby taka weryfikacja była w ogóle przeprowadzona.

Inspektor Sanitarny odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że akt ten narusza prawo w którykolwiek ze sposobów określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.).

W sprawie niniejszej bezsporne między stronami jest, że u W. W. jeszcze w okresie zatrudnienia w Zespole [...] rozpoznano [...]i w związku z tym rozpoznaniem lekarz zakładowy w dniu [...] r. zgłosił Inspektorowi Sanitarnemu podejrzenie choroby zawodowej.

Istota sporu między skarżącym, a organami orzekającymi w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii czy stwierdzone rozpoznanie w powiązaniu z warunkami wykonywanej przez skarżącego pracy stanowi podstawę-jak twierdzi skarżący - do rozpoznania u niego choroby zawodowej, czy też podstawy takiej nie dają – jak przyjęły to w swoich decyzjach organy inspekcji sanitarnej orzekające w sprawie.

Inspektor Sanitarny postępowanie administracyjne w przedmiocie zgłoszenia choroby zawodowej wszczął[...]., a więc pod rządem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.

w sprawie wykazu chorób zawodowych oraz szczegółowych zasad postępowania

w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Postępowanie administracyjne zakończone zostało zaskarżoną decyzją ostateczną z dnia[...] ., a zatem pod rządem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), które weszło w życie z dniem 3 lipca 2010 r.

Zgodnie z § 11 ust. 1 nowego rozporządzenia, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych

i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

W tym stanie prawnym w zaskarżonej decyzji prawidłowo stosowano stan prawny wynikający z rozporządzenia nowego – z dnia 30 czerwca 2009 r.

Należy podkreślić, że akt ten nie zawiera definicji choroby zawodowej, a zatem trafnie organ odwoławczy powołał się w uzasadnieniu swojej decyzji na definicję zawartą w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.). Zgodnie z tą definicją, chorobą zawodową jest choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

W myśl art. 2352 Kodeksu Pracy, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

W świetle powyższych przepisów oczywiste jest, że nie każda choroba, nawet jeśli jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych może być uznana za chorobę zawodową.

Wykaz chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określa wyżej wskazane i powołane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2010 r.

Umieszczenie określonej choroby w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczające do stwierdzenia przez odpowiednie organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej. Do tego celu niezbędne jest jeszcze stwierdzenie, że chory wykonywał w czasie zatrudnienia pracę w narażeniu na powstanie tej choroby oraz wykazanie istnienia związku przyczynowego między narażeniem wynikającym ze środowiska pracy a stwierdzonym schorzeniem. Brak istnienia tego związku uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej.

Przenosząc powyższe ogólne rozważania co do stanu prawnego na grunt niniejszej sprawy, trzeba powiedzieć, wbrew odmiennym wywodom skargi, że zaskarżona decyzja została wydana po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego zarówno co do środowiska pracy skarżącego, co pozwoliło na dokonanie prawidłowej oceny narażenia zawodowego, jak i co do rozpoznania choroby oraz kwestii związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą a narażeniem.

Z zaskarżonej decyzji wynika, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, co nie jest kwestionowane skargą, że skarżący od. [...]r. pracował w Zespole [...] jako monter remontu urządzeń nawęglania i urządzeń pomocniczych kotła – wulkanizator. Pracując przez[...]lata jako wulkanizator wykonywał klejenia gumowych taśm [...] około [...] razy w roku. Klej ten jest mieszaniną kauczuku polichloroprenowego z dodatkiem modyfikującym 1,2 dichloroetanem. Ponadto, w związku z wykonywaniem przez stronę pracy przy remontach i usuwaniu usterek urządzeń i instalacji mazutowych, mógł być narażony na śladowe ilości oleju opałowego (mazutu) będącego mieszaniną węglowodorów pochodzenia naftowego.

Rak płuc, jak trafnie wskazały to organy orzekające w sprawie wymieniony jest

w pkt 17.1 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Wymaga podkreślenia, że normatywne określenie tej choroby zawarte

w powyższym rozporządzeniu nie może być rozumiane wyłącznie jako: "", skoro mieści się w pkt 17 wykazu obejmującym: "nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi".

Z powyższego wynika jednoznacznie, że nie każdy rak płuc może być uznany za chorobę zawodową. Za taką chorobę może być bowiem uznany wyłącznie rak płuc, który jest złośliwy i który powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi.

Użyte w pkt 17 załącznika do powyższego rozporządzenia pojęcie "czynników (...)uznanych za rakotwórcze u ludzi" nie jest kategorią pozostawioną uznaniowej ocenie organów, lecz opiera się na przyjętej w medycynie klasyfikacji, która również posiada treść normatywną, którą wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jak wynika to bowiem z wykazu substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. Nr 280, poz. 2771 z późn. zm.) 1.2 dichloroetan (poz. 59 wykazu) oraz olej opałowy ciężki (poz. 328 wykazu), będące składnikami preparatów, na które narażony był skarżący zaliczane są do kategorii drugiej rakotwórczości .

Kategoria druga rakotwórczości – jak określa to załącznik (część 4 pkt 2.1) do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 r. w sprawie kryteriów

i sposobów klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych (Dz. U. Nr 171, poz. 1666 z późn. zm.) nie obejmuje substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka (te bowiem wymienione są w kategorii 1 substancji rakotwórczych), lecz jedynie substancje, które "rozpatruje się" jako rakotwórcze dla człowieka.

Jeśli zatem pkt 17 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych dotyczy czynników uznanych za rakotwórcze u ludzi, to oznacza, jak trafnie przyjęły to organy obu instancji, że obejmuje wyłącznie substancje wymienione w kategorii 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 r. określone jako : "substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka"

Chybiony jest stawiany skargą zarzut naruszenia art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego, który skarżący wywodzi z zaniechania przez organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (na skutek kasatoryjnej decyzji Inspektora Sanitarnego z dnia [...] skierowania zebranego materiału dowodowego do jednostek orzeczniczych I i II stopnia w celu zweryfikowania orzeczenia lekarskiego.

Zgodnie z art. 138 § 2 zdanie drugie kodeksu postępowania administracyjnego (w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonego aktu) ustawodawca umożliwił organowi odwoławczemu ("organ może") przy przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, ale wskazaniem tym organ pierwszej instancji nie został związany, podobnie jak nie był związany organ drugiej instancji. Oznacza to, że również w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zakres i sposób gromadzenia materiału dowodowego pozostawiony został w gestii organu I instancji, przy poszanowaniu, co oczywiste, zasad i norm zawartych w art. 7, 77 §1 i 80 kpa zaś wskazania organu odwoławczego przy takiej konstrukcji art. 138 § 2 kpa mają przede wszystkim na celu uwypuklenie tych okoliczności, na które organ I instancji powinien zwrócić szczególną uwagę tak aby orzeczenie czyniło zadość tym zasadom i normom.

W sprawie niniejszej organ drugiej instancji istotnie napisał w uzasadnieniu decyzji z dnia[...]. że "Po uzyskaniu w/w dowodów Inspektor Sanitarny powinien skierować zebrany materiał dowodowy do jednostek orzeczniczych I i II stopnia w celu weryfikacji orzeczenia lekarskiego". Zauważyć należy, iż powyższy wywód poprzedzony był wskazaniem dowodów i okoliczności wymagających udowodnienia, o których przeprowadzenie wnosiła strona, a co wiązało się z kwestionowaną w odwołaniu oceną środowiska pracy i narażenia na zachorowanie na chorobę stwierdzoną u strony. Organ I instancji, jak wynika to z przedstawionych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych dowody te przeprowadził.

Zdaniem Sądu, gdyby dowody te doprowadziły do zmiany wcześniejszych ustaleń co do rodzaju narażenia zawodowego w środowisku pracy strony, to wówczas przedstawienie tak uzupełnionego materiału dowodowego wskazanym

w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. jednostkom orzeczniczym miałoby racjonalne uzasadnienie. Skoro jednak postępowanie wyjaśniające, poszerzone

o dowody naprowadzone przez skarżącego, nie dostarczyło argumentów wskazujących na konieczność zmiany dotychczasowej oceny rodzaju narażenia na chorobę zawodową występującego na stanowisku pracy strony, to nie zaistniała również potrzeba ponownego kierowania sprawy do tych jednostek orzeczniczych. Tak też wypowiedział się organ I instancji w końcowym fragmencie uzasadnienia swojej decyzji z dnia [...].

Organ odwoławczy natomiast, dodatkowo jeszcze w trybie art. 136 kpa uzupełnił postępowanie organu I instancji i w efekcie ustalił, że nie uległa zmianie klasyfikacja kategorii rakotwórczości kleju OKT 11 i oleju opałowego ciężkiego C-3, a zatem nie zachodziła potrzeba uzupełniania orzeczeń lekarskich, czemu organ ten dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Świadczy to o tym, że kwestia ponownego zwrócenia się do właściwych jednostek orzeczniczych służby zdrowia była przez organy orzekające w sprawie rozważana na każdym etapie postępowania, a wynik tych rozważań znajduje logiczne oparcie w materiale dowodowym i został prawidłowo uzasadniony.

Niezasadny jest także stawiany skargą zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Skarżący nie kwestionuje ustaleń organów, że substancje, na które narażony był skarżący w trakcie wykonywanej pracy zaliczone zostały w wskazanym wyżej rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 2 września 2003 r. w sprawie kryteriów

i sposobu klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych do kategorii 2, lecz polemizuje ze sposobem wyspecyfikowania w tej klasyfikacji trzech kategorii substancji rakotwórczych, nie dostrzegając, że postępowanie organów inspekcji sanitarnej w przedmiocie choroby zawodowej nie ma charakteru uznaniowego i nie może prowadzić do podważania trafności badań, które legły u podstaw przyjętych przez prawodawcę kategorii normatywnych. Innymi słowy rzecz ujmując, zaliczenie określonej substancji rakotwórczej do "substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka" (kategoria 1) lub do substancji "które rozpatruje się jako rakotwórcze dla człowieka" (kategoria 2) nie zależy od udowodnienia tej kategorii w postępowaniu toczonym w indywidualnej sprawie, bowiem kategorie te zostały określone prawem w postaci rozporządzenia Ministra Zdrowia.

Wobec powyższego, brak jest podstaw faktycznych i prawnych do skutecznego podważenia zajętego w zaskarżonej decyzji stanowiska o pozazawodowej etiologii choroby stwierdzonej u skarżącego.

W tym stanie sprawy należało uznać, że zaskarżona decyzja wydana została po wszechstronnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w oparciu

o kompleksową analizę zebranego materiału dowodowego zakończoną jego niewadliwą oceną, której konsekwencją są prawidłowe ustalenia faktyczne i bezbłędna ich prawna ocena.

Dlatego Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.