Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2716/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 138  par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 64d,  art. 151  par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu J.P., A.P., M. P., U. T. i K. P. od decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz J.P., A.P., M. P., U. T. i K. P. solidarnie kwotę 665 (sześćset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy S. , uchylił decyzję Wojewody K. z [...] września 2019 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę S. , prawa własności nieruchomości, położonej w jednostce ewidencyjnej S. , obręb [...] (nr[...]), oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na wniosek Wójta Gminy S. z 13 czerwca 2018 r. wszczęte zostało przed Wojewodą K. postępowanie w sprawie potwierdzenie nabycia przez Gminę S. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., na podstawie art. 73 ust. 1, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.; dalej: "ustawa - Przepisy wprowadzające (...)"), nieruchomości położonej obręb [...] (numer [...] ), jednostka ewidencyjna S. , stanowiącej działkę numer [...] , o powierzchni [...] ha, arkusz mapy 1, dla której założona jest księga wieczysta numer [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w R., IV Wydział Ksiąg Wieczystych, będącej w dniu 31 grudnia 1998 r. i obecnie własnością osoby fizycznej, zajętej pod drogę publiczną, zaliczoną w dniu 31 grudnia 1998 r. do kategorii dróg gminnych (nr [...]), a od 1 stycznia 1999 r. do kategorii dróg gminnych nr [...] relacji [...].

Właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. byli J. i J. małżonkowie P., a obecnie J. P., U. T. z d. P., A. P., K. P. oraz M. P. (na podstawie księgi wieczystej nr [...], aktu notarialnego - umowa przekazania własności gospodarstwa rolnego z [...] stycznia 1991 r. Rep. [...]; prawomocnego postanowienia w sprawie nabycia spadku z 9 czerwca 2005 r. sygn. akt [...] oraz aktu notarialnego - umowa darowizny z 12 kwietnia 2012 r. Rep. A nr [...]).

Droga relacji [...] została zaliczona do kategorii dróg gminnych Uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych w województwie w. do kategorii dróg gminnych i lokalnych wiejskich (Dz. U. Woj. W. z 20 grudnia 1986 r. Nr 18, poz. 288), załącznik [...]. poz. [...]. Nowy numer drogi publicznej został nadany Uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa K. z dnia 15 października 2003 r. w sprawie nadania drogom publicznym zaliczonym do kategorii gminnych nowych numerów. Ponadto Rada Gminy w S. swoją Uchwałą Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych, zaliczyła przedmiotową drogę do kategorii dróg gminnych.

Decyzją z [...] września 2019 r. Wojewoda K. odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę S. z mocy prawa z dniem stycznia 1999 r. prawa własności ww. nieruchomości, oceniając, że w sprawie nie zostało wykazane w sposób wystarczający publicznoprawne nią władnie na dzień 31 grudnia 1998 r., co stanowiło jedną z trzech przesłanek, określonych w art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające (...), warunkujących jej przejęcie.

W toku prowadzonego postępowania Wojewoda zawiadomieniem z 26 czerwca 2018 r. zwrócił się do byłych oraz obecnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości i do wnioskodawcy, o udzielenie informacji odnośnie zajętości wydzielonej działki nr [...] pod drogę relacji [...] oraz wskazanie na czym polegało władztwo zarządcy drogi nad nieruchomością. Właściciele nieruchomości pismem z [...] lipca 2018 r. zwrócili się do organu o nieuwzględnienie wniosku Wójta oraz zażądanie od wnioskodawcy przesłania pełnej dokumentacji dotyczącej przebudowy drogi gminnej nr [...] relacji [...] , nie przedkładając żadnych dowodów i nie potwierdzając sprawowania władztwa publicznoprawnego przez gminę w dniu 31 grudnia 1998 r. Wnioskodawca natomiast przekazał organowi oświadczenie Wójta Gminy S. zawarte we wniosku z 20 lipca 2018 r., w którym ww. stwierdził, że działka objęta wnioskiem na dzień 31 grudnia 1998 r. stanowiła część pasa drogowego drogi gminnej nr [...] relacji [...] . Jak również, że gmina ponosiła koszty z własnych środków budżetowych na bieżące utrzymanie nawierzchni drogi tj. wykonywanie remontów cząstkowych polegających na profilowaniu nawierzchni drogi za pomocą sprzętu drogowego, uzupełnianie nierówności nawierzchni, utrzymanie zieleni w pasie drogowym, odwodnienie pasa drogowego, odśnieżanie i zwalczanie gołoledzi oraz inne prace zmierzające do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu. Oświadczenie zawierało także stwierdzenie, że obowiązki te gmina realizowała na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty jako zadanie własne gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Wnioskodawca przekazał także oświadczenie Wójta Gminy S. zawarte we wniosku z 13 czerwca 2018 r., w którym ww. stwierdził, że przed 31 grudnia 1998 r. na drodze nr [...] relacji [...], którą między innymi stanowiła działka objęta wnioskiem, kierowano pracami polegającymi na utrzymaniu drogi w należytym stanie technicznym jak również wykonywaniu prac porządkowych w sezonie zimowym odśnieżaniu drogi. Wojewoda dysponował również wykazem zmian danych ewidencyjnych z 2 lutego 2018 r. [...], w którym wskazano stan dotychczasowy działki nr [...] o powierzchni [...] ha, stan nowy działki nr [...] o powierzchni [...] ha, rodzaj użytku dr – droga wskazujący, że nieruchomość objęta wnioskiem zajęta została pod drogę publiczną wydzieloną na podstawie art. 73 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające (...). Przeprowadzone przez pracownika organu w dniu 31 sierpnia 2018 r. oględziny nieruchomości (protokół w aktach sprawy) wchodzącej w skład drogi gminnej nr [...] relacji [...] nie potwierdziły faktu władztwa publicznoprawnego przez wnioskodawcę.

W ocenie Wojewody ze zgromadzonego materiału dowodowego w tym ww. oświadczeń, którym organ nie dał wiary, w żaden sposób nie wynika, że wskazane w nich czynności istotnie podejmowane były na działce będącej przedmiotem postępowania w dniu 31 grudnia 1998 r. Podniósł, że we wniosku z 20 lipca 2018 r. i oświadczeniu z 13 czerwca 2018 r. na fakt zarządzania drogą gminną [...] relacji [...] wymieniono prowadzone działania związane z bieżącym utrzymaniem drogi jednak ww. dokumenty nie zostały poparte jakimkolwiek dokumentami, które mogłyby to potwierdzić. Stwierdził, że zajętość działki nr [...] dokonano w chwili wykonania prac inwestycyjnych przez samorząd lokalny.

W następstwie rozpoznania odwołania od tej decyzji, wniesionego przez Wójta Gminy S. , Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z [...] listopada 2020 r., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) (dalej: "k.p.a."), uchylił w całości decyzję Wojewody K. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W motywach decyzji wskazywał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) nastąpiło jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego; była zajęta pod drogę publiczną; pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego. W aspekcie pierwszej przesłanki zauważył, że została ona spełniona. Nieruchomość stanowiła bowiem własność osób fizycznych, co znajduje potwierdzenie w treści księgi wieczystej. Dokonując oceny przesłanki zajętości stwierdził, że na podstawie znajdującego się w sprawie materiału dowodowego, nie można w sposób jednoznaczny ustalić, czy przedmiotowy grunt w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdował się w pasie drogi publicznej. Wskazał wypis i wyrys z rejestru gruntów, z którego wynika, że działka nr [...] została zajęta pod drogę i zdaniem Ministra przedstawia on stan na dzień 6 czerwca 2018 r. Wskazał, że zakwalifikowanie działki w ewidencji gruntów jako użytku drogowego nie jest dowodem faktycznego zajęcia nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Podał, że z wykazu zmian ewidencyjnych, sporządzonego przez geodetę [...] wynika, iż działka [...] została zajęta pod drogę publiczną i wydzielona na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające (...). Zdaniem organu wykaz ten nie odzwierciedla stanu nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., a jedynie fakt, iż może on zostać użyty na potrzeby postępowania regulacyjnego prowadzonego w trybie powołanego przepisu. Dokonując natomiast oceny trzeciej przesłanki Minister stwierdził, że do odwołania zostały dołączone:

• oświadczenie W. R. z 13 września 2019 r., Wójta Gminy S. w latach 1998 - 2002, który wskazał, że Gmina S. na dzień 31grudnia 1998 r. ponosiła koszty z własnych środków budżetowych na bieżące utrzymanie nawierzchni drogi relacji [...] , tj. wykonywała remonty cząstkowe polegające na profilowaniu nawierzchni drogi za pomocą równiarki, uzupełniała nierówności nawierzchni gruntowej poprzez nawożenie m.in. żwiru, pospółki, utrzymywała zieleń w pasie drogowym, zajmowała się odwodnieniem pasa drogowego, wykonała oznakowanie drogi według projektu organizacji ruchu, zajmowała się zimowym utrzymaniem nawierzchni drogi poprzez odśnieżanie i zwalczanie gołoledzi oraz prowadziła inne prace zmierzające do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu;

• wykaz stanu drogi, z którego wynika, iż na dzień 31 grudnia 1989 r., droga nr [...] relacji [...] posiadała nawierzchnię gruntową ulepszoną pospółką oraz dwa przepusty, w 1989 r. wykonane zostały liniowe roboty nawierzchniowe.

Dokumenty te zdaniem organu potwierdzają sprawowanie władztwa publicznoprawnego nad drogą relacji [...] , ale na ich podstawie nie można prawidłowo ocenić, czy także na działce nr [...] było sprawowane władztwo publiczne, w sytuacji gdy nierozstrzygnięta pozostaje kwestia zakresu zajętości nieruchomości pod drogę.

Konkludując rozważania stwierdził, że kwestia zajęcia przedmiotowej nieruchomości nie została należycie wyjaśniona, zatem stosownie do regulacji zawartych w art. 7, 77 i 80 k.p.a., wymaga przeprowadzenia przez organ I instancji dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Wskazał, że kwestię władania publicznoprawnego, która legła u podstaw decyzji odmownej, winno się badać dopiero po jednoznacznym ustaleniu zajętości nieruchomości, a nie wcześniej. Zdaniem Ministra wyjaśnienie władania bez uprzedniego stwierdzenia, że jakakolwiek część nieruchomości była zajęta pod drogę publiczną jest bezprzedmiotowe. Jednocześnie w zaleceniach dla Wojewody wskazał, że organ I instancji powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia zajęcia działki nr [...] pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. W tym celu powinien pozyskać mapę sytuacyjną do celów prawnych sporządzoną przez geodetę uprawnionego z adnotacją, iż przedstawia ona stan urządzenia drogi i pasa drogowego na dzień 31 grudnia 1998 r. Powinien też pozyskać inne dokumenty, które umożliwią ustalenie dokładnego przebiegu granic drogi publicznej na ww. gruncie w rzeczonej dacie w postaci np. dokonanego przez geodetę uprawnionego porównania map sprzed 1998 r. z mapami późniejszymi, bądź aktualnym stanem faktycznym i stwierdzenia, że stan przedstawiony na mapach sprzed 1998 r. z mapami późniejszymi, bądź aktualnym stanem faktycznym i stwierdzenia, że stan przedstawiony na mapach sprzed dnia 31 grudnia 1998 r. nie uległ zmianie w czasie późniejszym. Wskazał, że istotne dla ustalenia stanu ewentualnego zajęcia nieruchomości pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. mogą być również zdjęcia lotnicze sprzed dnia 1 stycznia 1999 r. z nałożonymi granicami działek ewidencyjnych, gdyż pozwalają one na odtworzenie stanu zagospodarowania działki oraz nieruchomości sąsiednich, który przesądzać może o drogowym charakterze nieruchomości.

Od decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. P., A. P., M. P., U. T. i K. P. zarzucając jej naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. polegający na bezpodstawnym uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi pomimo tego, że zebrane do tej pory dowody pozwalają na podjęcie decyzji merytorycznej, a znajdujący się w sprawie materiał dowodowy zawiera także takie dowody, jakie organ odwoławczy, zlecił do uzupełnienia. Podnieśli także, że skoro zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na podjęcie decyzji merytorycznej, to jego uzupełnienie prowadziłoby wyłącznie do powiększenia przewlekłości postępowania toczącego się od czerwca 2018 r. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Odnosząc się do zalecenia dotyczącego sporządzenia mapy sytuacyjnej przez geodetę uprawnionego, celem wskazania przebiegu pasa drogi gminnej nr [...] , stwierdzili, że mapa taka została już sporządzona dla potrzeb projektowych przebudowy tej drogi. Wskazali, że pismem z [...] czerwca 2019 r. wnosili o przeprowadzenie z niej dowodu i wniosek ten nie został oddalony. Podnieśli również, że geodeta uprawniony [...] sporządził obecnie (na zlecenie skarżących) pomiary z mapami stanu granic działek nr [...] i [...] a działką gminną, stanowiącą drogę na dzień 31 grudnia 1998 r. Jednocześnie wskazując, że pomiary te i mapy są całkowicie zgodne z pomiarami i mapami sporządzonymi przez geodetę dla celów projektowych przebudowy drogi gminnej. Podnieśli także, że wytyczając geodezyjnie przebieg drogi nr [...] w 2016 r. dla potrzeb jej przebudowy geodeta uprawniony w całości wytyczył tą drogę po działce nr [...] stanowiącej wyłączną własność gminy S. i w żadnym fragmencie droga wytyczona przez tego geodetę nie przebiega po działkach skarżących, które wtedy miały numery [...] i [...]. Odnosząc się do stwierdzenia w wykazie zmian ewidencyjnych, sporządzonym przez geodetę [...] iż działki nr [...] i nr [...] zostały zajęte pod drogą publiczną wskazali, że mogło to nastąpić dopiero po roku 2017. Powołali się tu odpowiedź Wójta udzieloną pismem z [...] listopada 2017 r. na pismo skarżących z [...] października 2017 r., którym poinformowali go, że budujący drogę zajęli pod jej budowę fragmenty działek nr [...] i [...] należące do skarżących.

W odpowiedzi na sprzeciw Minister podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji.

Pismem z [...] grudnia 2020 r. (k-27 akt sądowych) skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z dołączonej mapy geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego [...].. Stwierdzili, że stanowi on uzupełnienie sprzeciwu, w którym wskazali, że po drugiej stronie drogi asfaltowej będącej drogą gminną nr [...], dokładnie naprzeciwko działek nr [...] i [...] (powierzchnia łącznie wynosi [...] m2), znajdują się odpowiadające im kształtem i powierzchnią fragmenty działki gminnej nr [...] (powierzchnia wynosi [...] m2), gdzie przed przebudową w latach 2016/2017 przebiegała droga gminna. Podali, że dopiero budujący, na skutek pomyłki, przesunęli przebieg tej drogi gminnej na działki skarżących, pozostawiając po drugiej stronie fragmenty działki nr [...], które do dnia dzisiejszego są niewykorzystane (obecnie ugór porośnięty trawą i krzewami).

Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2716/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił dowód z dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sprzeciw jest zasadny, gdyż Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wydając decyzję wykroczył poza granice wyznaczone art. 138 § 2 k.p.a. uprawniające go do podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego.

W myśl tego przepisu "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy." Ten rodzaj decyzji, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygania przez organ odwoławczy sprawy, jest w świetle powyższego przepisu dopuszczalny wyjątkowo i dotyczy sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z istotnym naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, skutkiem czego nie zostały w nim poczynione istotne ustalenia stanu faktycznego umożliwiające prawidłowe rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o normy prawa materialnego, a zakres postępowania, jakie winno jeszcze zostać przeprowadzone przekracza granice postępowania uzupełniającego, które może przeprowadzić organ odwoławczy, stosownie do art. 136 k.p.a. Taka sytuacja będzie więc co do zasady zachodziła wówczas, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, bądź uczynił to w sposób, który nie pozwala na zrekonstruowanie zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej istotnych z punktu widzenia podejmowanego rozstrzygnięcia elementów stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy decydując się na zastosowaniu art. 138 § 2 k.p.a. powinien bowiem brać pod uwagę nie tylko zasadę dwuinstancyjności, ale również mieć na względzie i inne przepisy procedury administracyjnej, a zwłaszcza podstawowe zasady wynikające z przepisów k.p.a., jak chociażby: wynikającą z art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej czy ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 września 2014 r. sygn. akt. I SA/Wa 406/14, Lex nr 1595798).

Tymczasem w realiach rozpoznawanej sprawy w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii decyzji z [...] listopada 2020 r., takiego rodzaju naruszenia norm procedury administracyjnej prowadzącego do braku możliwości zrekonstruowania stanu faktycznego sprawy niezbędnego dla jej rozstrzygnięcia na gruncie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zwłaszcza przy uwzględnieniu zakresu kompetencji organu odwoławczego, stwierdzić nie sposób.

Wszelkie możliwe do przeprowadzenia dowody z dokumentów umożliwiające jego rekonstrukcję zostały już bowiem pozyskane i na ich bazie organ wojewódzki wyprowadził wnioski, których zasadności podważać nie może sam potencjalna możliwość pozyskania innych dowodów, które być może doprowadzą organ do odmiennych konkluzji. Zwłaszcza, gdy w świetle dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, jak również dokumentów dopuszczonych przez Sąd w charakterze dowodów uzupełniających – brak jest choćby uprawdopodobnienia, że wyprowadzone przez organ wojewódzki wnioski co do stanu faktycznego w zakresie zajętości działki nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. drogą publiczną (warunkujące wydanie w tym względzie decyzji pozytywnej) mogą nie odpowiadać obiektywnie istniejącej wówczas rzeczywistości. Przeciwnie, całokształt zgromadzonych już dowodów oceniany we wzajemnej łączności, a także w powiązaniu z dołączonym do akt sądowych fragmentem mapy geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego [...], zdają się potwierdzać stanowisko wojewody (zbieżne w istocie ze stanowiskiem skarżących), że w dacie kluczowej dla przejęcia z mocy prawa własności nieruchomości, teren ww. działki nie był zajęty pod drogę, lecz nastąpiło to w okresie późniejszym – jak to ujął organ wojewódzki: "w chwili wykonania prac inwestycyjnych przez samorząd lokalny". Działo się to zaś, wedle stanowisk prezentowanego konsekwentnie przez skarżących około roku 2017. Wówczas bowiem przy okazji modernizacji drogi doszło do przesunięcia jej granic w głąb należącej do nich nieruchomości.

Skoro zatem materiał ten, pozwala na zrekonstruowanie elementów stanu faktycznego sprawy niezbędnych dla jej rozstrzygnięcia, w tym przesłanki zajętości, rolą Ministra było wyprowadzenie na jego bazie własnych konkluzji i subsumcji ustalonego w ten sposób stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie normy prawa materialnego. Istotą postępowania odwoławczego jest wszak ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie przez organ odwoławczy, w tym także możliwość rozstrzygnięcia jej w sposób odmienny niż uczynił to organ pierwszej instancji (poprzez podjęcie decyzji reformatoryjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), a nie tylko kontrola zakwestionowanego odwołaniem orzeczenia. To zaś oznacza, że zobligowany jest on do samodzielnej oceny dowodów zgromadzonych już w aktach, a jeśli uznaje je za niewystarczające także ewentualnego przeprowadzenia w tym względzie dodatkowego postępowania dowodowego w granicach wyznaczonych treścią art. 136 k.p.a.

Podjęcie zaś w takich uwarunkowaniach rozstrzygnięcia eliminującego na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję organu pierwszej instancji pod pretekstem konieczności uzupełnienia materiału dowodowego na potwierdzenie okoliczności, które może zrekonstruować już na bazie dowodów zgromadzonych w aktach, względnie po samodzielnym dokonaniu przez organ odwoławczy dodatkowych czynności dowodowych, tudzież zlecenia ich realizacji organowi pierwszej instancji w trybie art. 136 k.p.a., traktować należy wyłącznie jako pretekst, mający na celu uniknięcie zajęcia w sprawie merytorycznego stanowiska. Narusza ono zatem w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy ww. przepis.

Podkreślić jednocześnie należy, że podejmując niniejsze orzeczenie Sąd nie przesądzał merytorycznych aspektów sprawy administracyjnej, a więc możliwości potwierdzenia przejścia własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz gminy, lub jej wykluczenia (jak orzekł organ pierwszej instancji). Ocena sądowa decyzji kasatoryjnej dokonywana w ramach rozpoznawania sprzeciwu nie jest bowiem oceną przesądzającą o meritum sprawy, lecz ma wyłącznie charakter formalny. Sąd bada w takim wypadku jedynie, czy w okolicznościach faktycznych sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (por. art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 § 1a ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 2 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 202 § 2 powołanej ustawy oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł oraz opłata skarbowa od udzielonych pełnomocnictw w kwocie 85 zł.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dokona samodzielnej analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego zgormadzonego w aktach, przy rozważeniu zasadności podjęcia ewentualnych dodatkowych czynności dowodowych. W aspekcie poczynionych na podstawie tych dowodów ustaleń stanu faktycznego, dokona jego subsumcji pod normę prawną z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...). Podjętą zaś na tej podstawie decyzję, której treści Sąd nie przesądza, uzasadni zgodnie z wymogami ustanowionymi w art. 107 § 3 k.p.a.