Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1048/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Sędzia Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski, Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...], z dnia [...] sierpnia 2005 r., Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 i art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...], w części odmawiającej panu M. W. zamieszkałemu w N. w H. przy ul. [...], udostępnienia informacji publicznej zawierającej odpowiedzi na następujące pytania:

1. ile przydzielonych spraw miał sędzia Sądu Najwyższego Z. K. w okresie od otrzymania akt sprawy (o sygnaturze II CK 109/05) do dnia 14 kwietnia 2005 r., tj. do dnia wydania postanowienia o odmowie przyjęcia do rozpoznania kasacji wniesionej przez M. W. od Wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] o sygn. akt [...] oraz ile (w domyśle, w tym okresie) spraw załatwił przez postanowienie na posiedzeniu niejawnym i w jaki sposób: odrzucenia przyjęcia kasacji, przyjęcia kasacji, a także w ilu jeszcze sprawach toczących się w sądzie w tym czasie brał udział ten sędzia w formie rozpraw, a także w ilu orzeczeniach uczestniczył,

2. jaki był grafik zajęć obowiązków sędziego Z. K. w tym okresie czasu, tj. od otrzymania akt do czasu wydania decyzji, tj. do 14 kwietnia 2005 r. (w domyśle postanowienia o odmowie przyjęcia do rozpoznania kasacji zarejestrowanej pod sygnaturą akt II CK 109/05).

Na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. organ postanowił z urzędu sprostować oczywistą omyłkę, jaka znalazła się w pouczeniu zawartym w ww. decyzji z dnia [...] lipca 2005 r., to jest omyłkę polegającą na podaniu błędnego adresu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przez zastąpienie adresu "ul. Jasna 6" adresem "ul. Jasna2/4". Organ wskazał, że w pouczeniu wystąpiła oczywista omyłka w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., w części zawierającej adres WSA w Warszawie, ponieważ Sąd ten mieści się przy ul. Jasnej 2/4, a nie przy ul. Jasnej 6 w Warszawie, co uzasadniało wydanie z urzędu rozstrzygnięcia w przedmiocie sprostowania o podanej treści.

Następnie w uzasadnieniu decyzji Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wskazał, że uznał, kierując się art. 63 § 1 k.p.a., a także uwzględniając fakt prowadzenia od dłuższego czasu korespondencji z panem M. W., przede wszystkim drogą elektroniczną, iż ww. pismo zatytułowane "skarga", przesłane drogą elektroniczną w dniu [...] sierpnia 2005 r. do Sądu Najwyższego – Biura Studiów i Analiz, mimo braku opatrzenia tego pisma podpisem elektronicznym, rzeczywiście pochodzi od pana M. W., a w konsekwencji, konieczne było ustosunkowanie się do owej "skargi" w sposób prawem przypisany i uznanie, że w istocie jest to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Następnie organ wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] odmówił panu M. W. udostępnienia informacji publicznej zawierającej odpowiedzi na dwa cytowane pytania.

Organ, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowe umorzył postępowanie o udostępnienie informacji publicznej mającej polegać na udostępnieniu informacji publicznej i na udzieleniu odpowiedzi na pytania:

1. kiedy sprawa o sygnaturze akt II CK 109/05 została przekazana sędziemu SN – [...], jakie akta i o jakiej sygnaturze były dołączone do sprawy,

2. ilu sędziów wchodzi w skład II Wydziału Izby Cywilnej SN?

Jako podstawę materialnoprawną ww. decyzji w części odmawiającej udzielenia informacji podał art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Wskazał, że odpowiedź na dwa przytoczone na wstępie pytania, wymagałaby przygotowania informacji przetworzonej w rozumieniu cytowanego przepisu, "co byłoby związane z wykonaniem znacznej pracy, której sens trudno ustalić".

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego nie uważa, aby mogło być szczególnie istotne dla interesu publicznego przygotowanie przetworzonej informacji publicznej w kształcie zawierającym odpowiedzi na sformułowane przez skarżącego pytania: 1 i 2.

Podkreślił, że nie podziela stanowiska pana M. W., że odmowa udostępnienia informacji publicznej może mieć miejsce jedynie w okolicznościach określonych w art. 5 ww. ustawy, a art. 3 ust. 1 pkt 1 nie może być interpretowany jako ograniczający prawo dostępu do informacji publicznej.

Art. 3 ustawy w sposób zamknięty mówi o uprawnieniach materialnoprawnych, jakie wchodzą w skład prawa podmiotowego, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że uprawnienie w zakresie dostępu do takiego rodzaju informacji publicznej jaką ustawa określa mianem "przetworzonej informacji publicznej", doznaje ograniczenia, przy czym, sama ustawa nie definiuje pojęcia "przetworzona informacja publiczna", zaznacza że uprawnienie w zakresie dostępu do przetworzonej informacji publicznej jest uwarunkowane istnieniem "szczególnie istotnego interesu publicznego", jaki by przemawiał za udostępnieniem, a więc i za przygotowaniem tego rodzaju informacji. Oznacza to, że przy interpretacji art. 3 ust. 1 pkt 1 należy kierować się przekonaniem, że "przetworzona informacja publiczna" nie może być odczytana w oderwaniu od pojęcia "szczególnie istotne dla interesu publicznego". Przy odczytaniu tego przepisu istotnym kryterium będzie sens przygotowania przetworzonej informacji publicznej, wyrażający się w tym przypadku użytecznością danej informacji publicznej, przetworzonej "dla szczególnie istotnego interesu publicznego".

Składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej, pan M. W. nie wskazał, by udostępnienie, a więc i przygotowanie przetworzonej informacji publicznej było szczególnie istotne dla interesu publicznego. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego podkreślił, że interpretując określoną ustawę, wywodząc z niej swoje prawa i obowiązki, ma w pierwszej kolejności kierować się literą danej ustawy. Następnie organ podkreślił, że przedmiotem odmowy były informacje publiczne, których udostępnienie wymagałoby uprzedniego ich przetworzenia, wskazał również, że w danym przypadku przetworzenie pewnych informacji w celu ich udostępnienia nie mogło być uzasadnione istnieniem "szczególnie istotnego interesu publicznego".

Powyższa decyzja Pierwszego Prezesa Sadu Najwyższego z dnia [...] sierpnia 2005 r. stała się przedmiotem skargi pana M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wobec treści art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) decyzja jest nieuzasadniona, o ile niesprzeczna z prawem. Wskazał, że żądanie uzasadnienia, dlaczego informacje, o których udostępnienie wystąpił mają znaczenie dla interesu publicznego, jest sprzeczne z art. 2 pkt 2 ustawy. To obowiązkiem udzielającego informacji publicznej byłoby wskazanie, że żądane informacje nie spełniają kryteriów szczególnego interesu publicznego.

Podkreślił również, że organ, wydając decyzję, nie wyjaśnił co rozumie pod pojęciem "szczególnie istotne dla interesu publicznego".

W odpowiedzi na skargę Pierwszy Prezes Sadu Najwyższego wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Rozpatrując skargę M. W. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, podejmując zaskarżone decyzje o odmowie udzielenia skarżącemu żądanej informacji publicznej, dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej, wtedy wytworzenie dokumentu żądanej treści wskazywać będzie na proces jej przetworzenia. Wówczas żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, tj. takiej, która co do zasady wymaga dokonania stanowczych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskaniu określonych środków osobowych i finansowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), uzyskanie tego typu informacji możliwe jest w zakresie, w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny.

Pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym, nieposiadającym zwartej, zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu.

W zakresie prawa dostępu do informacji oznacza to, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. W sytuacji zatem braku interesu publicznego w danej sprawie, organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji z takim właśnie uzasadnieniem.

Podkreślić jednak należy, iż wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej, na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a zatem w momencie formułowania i kierowania wniosku nie musi wskazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. To podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej muszą wykazać, że objęte wnioskiem żądanie dotyczy informacji publicznej o charakterze przetworzonym i mogą odmówić jej udostępnienia tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie wykaże istnienia interesu publicznego.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej kształtuje prawo do informacji w takim zakresie, w jakim dotyczy organów władzy publicznej w szerokim rozumieniu tego pojęcia. Reguluje zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy, procedurę i tryb. W bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.), stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się k.p.a. Należy więc przyjąć, że procedura dostępu do informacji publicznej uregulowana jest w tej ustawie w sposób kompleksowy.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Charakter żądanej informacji publicznej wpływa nie tylko na prawo dostępu do niej, ale również determinuje sposób rozpoznania sprawy związanej z dostępem do informacji publicznej (a więc także to, w jakiej formie miałoby dojść do jej udostępnienia).

Przepis art. 14 ust. 2 ww. ustawy uzależnia możliwość uzyskania informacji publicznej (zarówno informacji przetworzonej, jak i nieprzetworzonej) od sposobu lub formy, w jakich wnioskodawca życzyłby sobie jej udostępnienia. Innymi słowy, gdy organ nie może zrealizować wniosku zgodnie z żądaniem winien poinformować wnioskodawcę, w jakim przypadku i w jaki sposób (dotyczy też formy) byłoby to możliwe.

W świetle cytowanego wyżej arL.14 ust. 2 przedmiotowej ustawy dysponent informacji publicznej przetworzonej winien więc powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z uwagi na to, iż ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej i wskazać, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W przypadku, gdy wnioskodawca w terminie 14 dni w ogóle nie ustosunkuje się do wezwania, wówczas zajdzie podstawa do wydania decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 14 ust. 1 ustawy). Z kolei, gdy wnioskodawca, ustosunkowując się do wezwania, nie wykaże istnienia interesu publicznego, wtedy organ powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji.

W rozpoznawanej sprawie M. W. w swym wniosku z dnia [...] maja 2005 r. o udzielenie informacji publicznej nie wykazał powodów, dla których spełnienie jego żądania byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego, ale też na tym etapie nie miał takiego obowiązku, albowiem zgodnie z tym, co zostało zaprezentowane powyżej, składają swój wniosek nie musiał wiedzieć, że objęta wnioskiem informacje mają charakter informacji publicznych przetworzonych.

Bezspornym jest w sprawie, że Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego poinformował skarżącego o tym, że informacja publiczna objęta jego wnioskiem z dnia [...] maja 2005 r. ma charakter informacji publicznej przetworzonej i w związku z tym ze względu na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o informacji publicznej, skarżący musi wskazać powody, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Poza sporem pozostaje, że M. W. w odpowiedzi, odrzucił wezwanie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do wskazania powodów, dla których spełnienie jego żądań było szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Z tych więc względów należało stwierdzić brak uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych decyzji i dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.