Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1403/96
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 1 pkt 2, art. 130 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 230
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne.
Teza: Wykładnia logiczna, celowościowa, a także systemowa, art. 53 ust. 1 pkt 2 i art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./ prowadzi do wniosku, że wymierzenie kary pieniężnej następuje za spowodowanie skutku w postaci wprowadzenia do wód lub ziemi ścieków nieodpowiadających wymaganym warunkom, bez względu na okoliczności, które to spowodowały, oraz że ścieki te odpowiadają wymaganym warunkom tylko wtedy, gdy odpowiadają wymogom i warunkom określonym w pozwoleniu wodnoprawnym.

TEZY

Wykładnia logiczna, celowościowa, a także systemowa, art. 53 ust. 1 pkt 2 i art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./ prowadzi do wniosku, że wymierzenie kary pieniężnej następuje za spowodowanie skutku w postaci wprowadzenia do wód lub ziemi ścieków nieodpowiadających wymaganym warunkom, bez względu na okoliczności, które to spowodowały, oraz że ścieki te odpowiadają wymaganym warunkom tylko wtedy, gdy odpowiadają wymogom i warunkom określonym w pozwoleniu wodnoprawnym.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21.12.1995 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył Spółce z o.o. "M." Oddział T. - Ferma Tuczu, kary pieniężne dobowe za wprowadzenie do ziemi ścieków /gnojowicy/ z Fermy Tuczu w T. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego i ustalił terminy ich naliczania:

- od 12.06.1995 r. - 327,20 zł/dobę,

- od 26.07.1995 r. - 657,85 zł/dobę.

Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 130 Prawa wodnego, par. 2, 7 ust. 1, par. 9 ust. 1 pkt 4, par. 11 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1991 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzone do wód lub do ziemi /Dz.U. nr 125 poz. 557/ oraz par. 2, par. 6 ust. 1, par. 10 ust. 1 pkt 14, par. 12 ust. 1 pkt 1 i par. 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 1995 r. w sprawie zasad i trybu ustalania kar pieniężnych za naruszenie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub ziemi (...) /Dz.U. nr 79 poz. 400/. W uzasadnieniu ww. decyzji podał, że przeprowadzona przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w dniach od 7.06.1995 r. - 12.06.1995 r. kontrola w zakresie gospodarki wodno-ściekowej wykazała odprowadzenie z fermy tuczu ścieków do ziemi za pośrednictwem nieuszczelnionego zbiornika ziemnego - bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

W czasie przeprowadzonej rozprawy wodnoprawnej w dniu 1.12.1995 r. strona nie wnosiła zastrzeżeń co do sposobu wymierzenia kar pieniężnych.

Od powyższej decyzji wniosła odwołanie Spółka z o.o. "M.". Domagając się uchylenia ww. decyzji podniosła, że w październiku 1994 r. wydzierżawiła od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomość w T.

Właściciel Fermy przepompowywał gnojowicę do niezalegalizowanych zbiorników ziemnych wykonanych w 1990 i 1991 r. w obrębie K. Po przejęciu od AWRSP ww. nieruchomości Spółka przystąpiła do zalegalizowania ww. zbiorników oraz prawidłowego zagospodarowania gnojowicy.

Powstającą w procesie produkcyjnym gnojowicę "rozdeszczowują" zgodnie z opracowanym przez Przedsiębiorstwo Realizacji Inwestycji "P." projektem technicznym. Dodała też, że po 5-letnim użytkowaniu zbiorników ziemnych nastąpiło ich samouszczelnienie.

Decyzją z dnia 17.05.1996 r. GSOŚ, po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnianiu swego stanowiska stwierdził, co następuje:

"Decyzja o ukaraniu wydana została zgodnie z przepisami. Przeprowadzona kontrola wykazała, że do ziemi są odprowadzane ścieki, bez pozwolenia wodnoprawnego. Obligatoryjne zatem było wymierzenie kary pieniężnej stosownie do brzmienia art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne. Kara ta ustalona została zgodnie z par. 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 1995 r. w sprawie zasad i trybu ustalenia kar pieniężnych (...) ponieważ do dnia wejścia w życie ww. rozporządzenia nie ustały naruszenia.

Pogląd strony, że gromadzenie gnojowicy w zbiornikach nie zagraża środowisku jest sprzeczny z wynikiem wizji lokalnej, która wykazała rozlewisko gnojowicy na terenie lasu.

Na powyższą decyzję ze skargą do NSA wystąpiła Spółka z o.o. "M.". Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniosła, że 10.10.1995 r. wystąpiła o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. W dniu 15.11.1995 r. odbyła się rozprawa i dopiero 26.01.1996 r. uzyskano pozwolenie wodnoprawne na rolnicze wykorzystanie ścieków z terenu fermy tuczu w T.

Wprawdzie był wyciek gnojowicy z rurociągu, ale była to awaria i natychmiast gnojowicę wypompowano.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że złożenie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie ma znaczenia dla sprawy wymierzenia kary dobowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wbrew zawartym w niej zarzutom zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a do tych tylko kwestii sprowadza się sądowa kontrola decyzji administracyjnych /art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 130 - Prawa wodnego oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 1995 r. w sprawie zasad i trybu ustalenia kar pieniężnych za naruszenie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub ziemi (...) /Dz.U. nr 79 poz. 400/.

Stan faktyczny i prawny nin. sprawy w pełni uzasadnia zastosowanie ww. przepisów.

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w dniach od 7.06.1995 r. - 12.06.1995 ustalono, że skarżąca Ferma Tuczu odprowadza do ziemi ścieki, za pośrednictwem nieuszczelnionego zbiornika ziemnego, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Powyższe okoliczności są bezsporne. W tej sytuacji organy ochrony środowiska zobowiązane były, wobec spełnienia przesłanek z art. 130 Prawa wodnego, wymierzyć skarżącemu zakładowi stosowną karę pieniężną i to bez względu na przyczyny, które spowodowały zaistnienie ww. przesłanek. Wykładnia logiczna, celowościowa, a także systemowa art. 53 ust. 1 pkt 2 i art. 130 ust. 1 - Prawa wodnego prowadzi do wniosku, że wymierzenie kary pieniężnej następuje za spowodowanie skutku w postaci wprowadzenia do wód lub ziemi ścieków nieodpowiadających wymaganym warunkom, bez względu na okoliczności, które to spowodowały, oraz że ścieki te odpowiadają wymaganym warunkom tylko wtedy, gdy odpowiadają wymogom i warunkom określonym w pozwoleniu wodnoprawnym.

Skoro więc skarżący zakład w okresie objętym karą dobową nie posiadał pozwolenia wodnoprawnego i odprowadzał ścieki do ziemi za pośrednictwem nieuszczelnionego zbiornika ziemnego - wymierzenie kary pieniężnej dobowej było zasadne.

Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na zaś art. 27 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - orzekł jak w sentencji.