Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 527/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149  par. 1  pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4, art. 149 par. 1a, art. 149 par. 2 w zw. z art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 8a
journal: Dz.U. 2016 poz 708
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego A. P. z dnia [...] sierpnia 2020 r. 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w wysokości 1.000 (słownie: tysiąc) złotych.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Skarżący – A. P. - skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej "Ministrem") wniosek z [...] sierpnia 2020r. o zmianę podstawy ustalenia zaopatrzenia emerytalnego. W uzasadnieniu wniosku odwołał się do przesłanek wynikających z art. 8a, art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016r. poz. 708, zwana dalej: "u.z.e.f."), w brzmieniu nadanym ustawą z 16 grudnia 2016r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

2. Minister w związku z ww. wnioskiem, pismami z 26 sierpnia 2020r.:

- wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy Skarżący ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje te świadczenia, jak również o wskazanie, jakie okresy pracy lub służby i w jakich formacjach stanowią podstawę do tego świadczenia, gdyż jest to niezbędne jako dowód na potrzeby postępowania administracyjnego; jak również przesłanie – jeśli została wydana - kopii decyzji organu emerytalnego, na mocy art. 15c lub art. 22a lub art. 24a u.z.e.f., czy też o przekazanie informacji o ewentualnych zmianach w zakresie pozostania tej decyzji w obrocie prawnym;

- poinformował Skarżącego, że sprawa nie zostanie załatwiona z terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. i zwrócił uwagę, że zachodzi konieczność uzyskania i weryfikacji informacji o przebiegu służby Skarżącego i innych materiałów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz ze względu na złożony charakter sprawy - konieczne stało się wydłużenie terminu przewidzianego na jej załatwienie. Minister wskazał, że sprawa zostanie rozpatrzona do [...] grudnia 2020r.

3. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA nadesłał przy piśmie z [...] sierpnia 2020r. informację, że Skarżącego zwolniono ze służby w Policji [...] kwietnia 1996r., ma ustalone prawo do emerytury, która jest Mu wypłacana z uwzględnieniem wydanej na mocy art. 15c u.z.e.f. decyzji z [...] stycznia 2020r., którą nadesłał. Organ przekazał też pismo Instytutu Pamięci Narodowej (zwany dalej "IPN") z [...] listopada 2019r., z którego wynika, w jakich okresach Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f.

4. Skarżący, w piśmie z [...] grudnia 2020r., zwrócił się do Ministra z prośbą o możliwość zapoznania się z aktami sprawy prowadzonej z wniosku Skarżącego.

5. Minister pismami z [...] stycznia 2021r. wystąpił do:

- Komendanta Głównego Policji (zwany dalej "KGP") o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby Skarżącego, które pozwoliłyby ocenić przesłanki z art. 8a u.z.e.f. (rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, w tym zwłaszcza informacji dotyczącej stanowisk zajmowanych w trakcie służby i pełnionych funkcji, awansów w stopniu służbowym, podwyżek, dodatków do uposażenia o charakterze uznaniowym, opinii służbowych ze wskazaniem okresów opiniowania i ogólnej oceny, a także informacji o złożonych podziękowaniach, otrzymanych orderach i odznaczeniach, udzielonych wyróżnieniach, dokumentach (w tym zaświadczeniach) potwierdzających pełnienie służby w warunkach, o których mowa w art. 15 ust. 2 u.z.e.f. i w rozporządzeniu Rady Ministrów z 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. z 2005r. Nr 86, poz. 734, ze zm.), jak również informacji o wszelkich prawomocnych wyrokach zapadłych wobec strony w sprawach karnych i karno-skarbowych, wymierzonych karach dyscyplinarnych oraz podstawie prawnej rozwiązania stosunku służbowego, a także ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych umorzonych w związku ze zwolnieniem ze służby oraz o przedstawienie stanowiska czy w ocenie KGP Skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia;

- Prezesa IPN z prośbą o przekazanie pełnej informacji o przebiegu służby Skarżącego (w szczególności okresy służby, nazwy formacji, jednostki organizacyjne, komórki organizacyjne, zajmowane stanowiska, pełnione funkcje), a także kopii dokumentów dotyczących przebiegu służby Skarżącego od [...] września 1989r. - które pozwolą ocenić spełnienie przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

6. Prezes IPN przy piśmie z [...] stycznia 2021r. nadesłał płytę DVD zawierającą kopię z akt osobowych Skarżącego, informując, że nie podlega ona zwrotowi.

7. Skarżący ponownie, w piśmie z [...] lutego 2021r., zwrócił się do Ministra z prośbą o możliwość zapoznania się z aktami sprawy prowadzonej z wniosku Skarżącego. Ponadto przedstawił przebieg swojej służby począwszy od 1985 r.

8. Minister w odpowiedzi z [...] marca 2021r. poinformował Skarżącego o sposobie ustalenia terminu celem zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

9. Skarżący w piśmie z [...] marca 2021r. wskazał, iż nie jest w stanie telefonicznie ustalić terminu zapoznania się z aktami, ponieważ przekazany Skarżącemu w piśmie z [...] marca 2021r. numer telefonu nie jest odbierany, dlatego zwrócił się z prośbą o możliwość zapoznania się z aktami sprawy [...] marca 2021r.

10. KGP w piśmie z [...] marca 2021r. (data wpływu [...] marca 2021r.) wskazał, że zebrany w sprawie materiał wskazuje, że Skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji i nie stwierdzono wobec Niego kar dyscyplinarnych. W aktach nie ma też dokumentów potwierdzających udział Skarżącego w zdarzeniach, które mogłyby stanowić zagrożenie życia i zdrowia. KGP do ww. pisma załączył informację o przebiegu służby i ocenę rzetelnego wykonywania służby i obowiązków po [...] września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

11. Skarżący pismem z [...] czerwca 2021r. złożył do Organu ponaglenie, w którym wniósł o rozpoznanie ponaglenia zgodnie z art. 36 § 5 k.p.a. i bezzwłoczne załatwienie sprawy zgodnie z art. 36 § 8 k.p.a.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że mimo wyznaczenia terminu na dzień [...] grudnia 2020r. sprawa nie została rozpoznana, a do dnia zapoznania się z aktami sprawy Organ nawet nie upomniał się o stosowną odpowiedź od Komendanta Głównego Policji na pismo z [...] stycznia 2021r.

12. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] czerwca 2021r. na bezczynność Ministra wniósł o: a) stwierdzenie bezczynności Organu b) zobowiązanie Ministra do wydania decyzji będącej odpowiedzią na jego wniosek w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, c) zasądzenie od Ministra kosztów postępowania - 110 zł oraz grzywny na rzecz Skarżącego - 1000 zł.

Skarżący zarzucił Ministrowi naruszenie art. 8, art. 12 § 1, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 k.p.a. przez przekroczenie terminów załatwienia sprawy. W uzasadnieniu Skarżący przytoczył stan faktyczny sprawy, uwypuklając, że organ do dnia skierowania skargi, mimo ponaglenia, nie poinformował Skarżącego o sposobie załatwienia sprawy ani nie zakończył postępowania przez wydanie decyzji administracyjnej. Minister pozostaje więc w bezczynności.

13. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy oraz przytoczone orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, wydłużenie terminu załatwienia sprawy było uzasadnione. Organ, ze względu na materię, którą obejmuje u.z.e.f., potrzebował realnego czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia decyzji. Sprawa dotyczy wysokości zaopatrzenia emerytalnego/rentowego/rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin. Do Ministra wpłynęła znaczna ilość spraw na podstawie art. 8a u.z.e.f. - ponad 4900, więc nie sposób uznać, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, gdyż terminy rozstrzygnięcia wynikały z czynników obiektywnie weryfikowanych.

Ponadto Organ poinformował, że decyzją z [...] lipca 2021r. nr [...] odmówił Skarżącemu wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga ma usprawiedliwione podstawy.

2. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a.

Sąd stwierdza ponadto, że w myśl art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, czyli w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Sąd w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. P.p.s.a.

3. Sąd stwierdza, że z akt sprawy wynika, że Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność przed zakończeniem postępowania administracyjnego w drodze decyzji Ministra z [...] lipca 2021r. Tym samym skarga ta, w świetle orzecznictwa NSA (por. np. wyrok z 17 listopada 2020r. sygn. akt II OSK 3804/18, dostępny na www.nsa.gov.pl), wydawanego po uchwale NSA z 22 czerwca 2020r. w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, była dopuszczalna.

4. Sąd, mając na względzie zarzuty podniesione w skardze, stwierdza, że z przewlekłością czy z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadzi postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności – a zaniechanie to nie znajduje racjonalnego i przede wszystkim prawnego uzasadnienia (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86).

Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi, Sąd bierze zaś pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.

Do uznania bezczynności, czy przewlekłości organu administracyjnego konieczne jest zatem w pierwszym rzędzie ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmował w terminach ustawowych działań, mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Sąd ustalił, że Minister przed wydaniem przez Sąd wyroku w rozpoznawanej sprawie wydał [...] lipca 2021r., w trybie art. 8a u.z.e.f., decyzję o odmowie wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a, art. 24a u.z.e.f. Miało to jednak miejsce z rażącym uchybieniem terminu do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej.

Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że Skarżący wystąpił do Ministra [...] sierpnia 2020r. o wydanie decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f., w brzmieniu nadanym ustawą z 16 grudnia 2016r. o zmianie ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:

1. krótkotrwałą służbę przed dniem [...] lipca 1990r. oraz

2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po [...] września 1989r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przepis art. 8a u.z.e.f. wszedł w życie 1 stycznia 2017r., zaś decyzje wydawane przez organ administracyjny na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych. Określone w ww. przepisie przesłanki nie są bowiem jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy, znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. W analogicznych sprawach do rozpoznawanej zapadło ponadto już wiele orzeczeń Sądów administracyjnych, w zasadzie jednolitych od grudnia 2019r. i wyjaśniających wątpliwości interpretacyjne wynikające z ww. przepisu art. 8a u.z.e.f.

Sąd wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 12 k.p.a., który nabiera znaczenia w sprawie ze skargi na bezczynność, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Stwierdzić też należy, że zasada szybkości postępowania, wyrażona ww. przepisie, jest ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., choć nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy bowiem ww. obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy, w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., może wiązać się z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania. Wówczas, stosownie do art. 36 § 1 k.p.a., organ administracyjny obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W art. 35 k.p.a. określono też terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ administracyjny powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Sąd, mając na względzie ww. przepisy oraz okoliczności wynikające z akt sprawy, że rację ma Skarżący wskazując w skardze, że Minister uchybił w sposób rażący obowiązkom wynikającym z ww. przepisów dotyczących szybkiego załatwienia sprawy, a okoliczności podnoszone w odpowiedzi na skargę nie wskazują na dostateczne usprawiedliwienie tegoż stanu bezczynności.

Sąd wskazuje, że jakkolwiek Minister poinformował Skarżącego o niezałatwieniu w terminie sprawy z wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2020r. (pismo z 26 sierpnia 2020r.) i wyjaśnił, że załatwienie sprawy będzie możliwe do 31 grudnia 2020r., decyzja została wydana dopiero [...] lipca 2021r. (czyli prawie po roku od wszczęcia postępowania). Dodatkowo Skarżącego nie informowano w toku postępowania, jakie były powody braku podejmowania działań przez organ, choć Skarżący wystąpił z ponagleniem [...] czerwca 2021r.

Zdaniem Sądu, na podstawie akt administracyjnych przedłożonych przez Ministra nie można uznać, że podejmowane przez organ czynności zmierzały do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Minister, co prawda, prowadził postępowanie, ale podejmowane w nim czynności były nieliczne w dużych odstępach czasu, których nie uzasadniał ani charakter sprawy, ani jej złożoność. Wprawdzie w tym samym miesiącu, co złożony przez Skarżącego wniosek o zastosowanie art. 8a u.z.e.f., (w sierpniu 2020r.) organ zwrócił się do Dyrektora ZER i do Prezesa IPN o nadesłanie stosownych dokumentów, wiążących się ze sprawą, ale otrzymanie korespondencji nie wywołało podjęcia kolejnych czynność. Minister pozostawał bezczynny do stycznia 2021r. (prawie 5 miesięcy). Wówczas pismami z [...] stycznia 2021r. wystąpił do Prezesa IPN i do KGP o przekazanie informacji dotyczących przebiegu służby Skarżącego, które pozwoliłyby ocenić przesłanki z art. 8a u.z.e.f. Minister dysponował dokumentami przesłanymi przez IPN od [...] lutego 2021r., zaś od [...] marca 2021r. był też w posiadaniu dokumentów przesłanych przez KGP. Decyzja o odmowie wyłączenia stosowania wobec Skarżącego przepisów u.z.e.f. zapadła natomiast dopiero w lipcu 2021r., a przed jej wydaniem, mimo złożenia ponaglenia, Skarżący nie był informowany ani o sposobie załatwienia sprawy ani o przyczynach w opóźnieniu jej załatwienia.

Zdaniem Sądu powyższe świadczy o rażącym naruszeniu ww. przepisów postępowania, a przede wszystkim zasady szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 k.p.a., jak również zasady zaufania do organów administracyjnych, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a. Naruszono też art. 35 § 1 k.p.a., który wskazuje, że organ administracji publicznej obowiązany był załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki. W okoliczności faktycznych sprawy zwłoka, jakiej dopuścił się Minister w załatwieniu sprawy, nie budzi żadnych wątpliwości i ma znaczący charakter. Decyzję wydano prawie po roku od złożenia przez Skarżącego wniosku. Brak podejmowania przez Ministra czynności koniecznych w terminach wynikających z k.p.a., jak również po ustaleniu okoliczności faktycznych sprawy, gdy w analogicznych sprawach rozpoznawanych przez Sądy administracyjne ugruntowane są poglądy dotyczące wykładni art. 8a u.z.e.f., nie może być aprobowane. Jest bowiem naganne i uzasadnia uznanie, że w sprawie zaszła opieszałość co do terminowości i rzetelności działania Ministra, mająca charakter rażący. Uchybienie przepisom art. 35 § 1 i 3 k.p.a. jest ponadto oczywiste i nie zostało usprawiedliwione okolicznościami sprawy.

W ocenie Sądu, zarówno czas trwania postępowania z ww. wniosku Skarżącego w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a u.z.e.f. – prawie rok, jak i brak jakichkolwiek działań w wyżej podanych, dłuższych okresach, które to działania wskazywałyby na zmierzanie do, jak najszybszego zakończenia postępowania, w tym brak reakcji na skierowane przez Skarżącego ponaglenie, w tym brak powołania się na okoliczności, które usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania organu administracyjnego, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, że wystąpiła w sprawie bezczynność Ministra, która miała charakter rażącego naruszenia prawa. Nie chodzi przy tym o samo rażące naruszenie art. 35 § 1 i 3 k.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy art. 12 k.p.a., statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., który wskazuje na potrzebę pogłębiania przez organ władzy publicznej zasady zaufania do tegoż organu, co w sprawie nie miało miejsca. Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest bowiem rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości rzeczowej musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego, Sąd w pełni podziela. Tym niemniej, czasu opóźnienia w sprawie nie można usprawiedliwić ww. okolicznościami, gdyż Minister przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i nie wydawał decyzji administracyjnej, przy braku podejmowania czynności wyjaśniających, o których mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

5. Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Skarżącego (punkt pierwszy sentencji). Orzeczenie zawarte w punkcie drugim sentencji wydano na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.

Sąd uznał też, że w stanie faktycznym sprawy należało uwzględnić wniosek Skarżącego o wymierzenie Ministrowi, na mocy art. 149 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywny w wysokości 1000 (tysiąca) złotych – punkt trzeci sentencji. Grzywna z jednej strony ma charakter represyjny wobec organu administracji publicznej, a z drugiej jej wysokość jest adekwatna – zdaniem Sądu – do stopnia zawinienia organu (punkt trzeci sentencji). Sąd wziął bowiem pod uwagę znaczny upływ czasu od złożenia wniosku przez Skarżącego, któremu znacząco obniżono świadczenie emerytalne, jak również bardzo dużą ilość wniosków złożonych do Ministra w trybie art. 8a u.z.e.f.

Sąd wyjaśnia ponadto, że mimo wniosku Skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zawartego w skardze, nie uczynił zadość temu wnioskowi, gdyż Skarżący, na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) P.p.s.a. był zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Skarżący występował ponadto bez udziału fachowego pełnomocnika, więc nie ponosił kosztów pomocy prawnej. Sąd nie miał też podstaw do zobowiązywania organu do wydania decyzji, gdyż przed wydaniem wyroku przez Sąd, Minister wydał decyzję w trybie art. 8a u.z.e.f.