Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 328/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 859
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.), Protokolant asystent sędziego Dominika Sain-Knothe, po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale Prokuratora Rejonowego Prokuratury Kraków-Prądnik skargi kasacyjnej P.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 182/13 w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 182/13, po rozpatrzeniu, przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków – Prądnik Biały Agnieszki Gajdy-Więcek, skargi P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Pismem z dnia 26 lipca 2012 r. Prezydent m.st. Warszawy przekazał Staroście Powiatowemu w Myślenicach wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego P.B. (wraz z dokumentacją) z uwagi na miejsce zameldowania dłużnika w D. Do pisma dołączono wniosek Prezydenta m.st. Warszawy o zatrzymanie prawa jazdy P.B., uznanego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wraz z ostateczną decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2012 r., którą uznano dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Starosta Myślenicki pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r. zawiadomił dłużnika alimentacyjnego o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania mu prawa jazdy, pouczając o możliwości i terminie zgłaszania wniosków i uwag oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Nadto pouczył go o konieczności powiadomienia organu o każdej zmianie adresu oraz o możliwości ustanowienia pełnomocnika w sprawie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy wysłane na adres w D. P.B. odebrał osobiście w dniu 21 sierpnia 2012 r., jednak nie złożył żadnych uwag ani wniosków.

W dniu [...] sierpnia 2012 r. Starosta Myślenicki, na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wydał decyzję, w której orzekł o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy kat. B wydanego przez Starostę Myślenickiego w dniu 21 lipca 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wobec P.B. jako dłużnika alimentacyjnego wydano decyzję uznającą go za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i właściwy organ przekazując wniosek o zatrzymanie prawa jazdy na tej podstawie zawiadomił organ o złożeniu także wniosku do prokuratury przeciwko temu dłużnikowi o przestępstwo z art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Organ zaznaczył, że stosownie do art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, po otrzymaniu wniosku właściwego organu dłużnika wraz z decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych Starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Wobec powyższego na podstawie wniosku Prezydenta m.st. Warszawy wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy P.B., o czym stronę zawiadomiono.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem P.B. złożył odwołanie. W jego uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi:

1 - rażące naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, czyli art. 10 § 1 w związku z art. 86 zdanie 1 kpa oraz art. 40 § 1 w związku art. 42 § 1 w związku z art. 44 § 4 kpa, mające wpływ na wynik sprawy poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu na skutek braku skutecznego doręczenia pism, z uwagi na kierowanie korespondencji dotyczącej niniejszej sprawy na błędny adres w Warszawie wynikającego z zaniechania organu, podczas gdy właściwy adres został ustalony przez organ dopiero w sierpniu 2012 r.;

- naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 w związku z art. 10 § 1 kpa, poprzez brak przeprowadzenia przesłuchania Pawła Bando, umożliwiającego ustalenie dążenia do wywiązywania się przez niego z zobowiązania alimentacyjnego, pomimo że organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany do wnikliwego i wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego;

- naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez błędne i sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym niewskazanie w uzasadnieniu decyzji błędu w zakresie kierowania korespondencji w niniejszej sprawie pod niewłaściwy adres strony, skutkującego pozbawieniem strony możliwości obrony swych praw, podczas gdy P.B. sam dobrowolnie zgłosiłby się celem uregulowania zadłużenia, gdyby był w rzeczywistości prawidłowo zawiadamiany o wszczęciu i prowadzeniu niniejszego postępowania, oraz

2 - naruszenie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w szczególności art. 5 ust. 5 i ust. 6 w związku z art. 13 § 1 i § 2 kpa, poprzez wynikający z zaniechania wyjaśnienia okoliczności sprawy nieuzasadniony brak ustalenia, że P.B. zmierza do zawarcia ugody z Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi Północ w zakresie dotyczącym dokonania jednorazowego pokrycia całości zadłużenia alimentacyjnego spoczywającego na nim.

Skarżący podniósł, że organy błędnie przyjęły, że zachodzą podstawy do uznania go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w związku z uniemożliwieniem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego. Wskazał, że wszelkie pisma były kierowane na błędny adres zamieszkania odwołującego się w Warszawie i nie były doręczane skarżącemu, a właściwy adres organ ustalił dopiero po zakończeniu postępowania.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania organ II instancji stanął na stanowisku, że nie może ono być uwzględnione. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie, a w szczególności uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 61 § 1 i § 4 kpa, zawiadamiając skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zatrzymania mu prawa jazdy i poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i przysługującym prawie wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 10 kpa. Organ II instancji zaznaczył, że zawiadomienie z dnia 7 sierpnia 2012 r. wysłane zostało odwołującemu się na adres w D. i odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 21 sierpnia 2012 r. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony zarzut, że w trakcie postępowania doszło do rażącego pogwałcenia elementarnych praw strony przez pozbawienie możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzez zaniechanie informowania strony o jego wszczęciu i przebiegu. Organ II instancji podniósł, że większość zarzutów odwołania dotyczy postępowania prowadzonego w sprawie uznania skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz skuteczności doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2012 r. i podkreślił, że z akt nie wynika, aby decyzja ta została zaskarżona, czy wyeliminowana z obrotu prawnego, np. w trybie wznowienia postępowania. Organ odwoławczy zaznaczył, że Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy potwierdził, że decyzja z dnia [...] maja 2012 r. stała się ostateczna w dniu 11 czerwca 2012 r. Zdaniem Kolegium, istotą ustaleń faktycznych dokonanych przez organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie był wpływ uzasadnionego wniosku właściwego organu wraz z powołaniem się na ostateczną decyzję w przedmiocie uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i w takim wypadku organ pierwszej instancji nie może podjąć decyzji innej niż orzec o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. Organ odwoławczy podał, że zatrzymanie prawa jazdy ma charakter czasowy, albowiem zgodnie z przepisem art. 5 ust. 6 tej ustawy uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3 omawianej ustawy oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub gdy nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. Organ II instancji wyjaśnił również, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym osoba, która miała zatrzymane prawo jazdy na okres przekraczający 1 rok podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, czyli ponownemu egzaminowi.

Skargę na tę decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył P.B. Strona skarżąca zarzuciła organowi II instancji te same uchybienia, które podniosła w złożonym odwołaniu. Również uzasadnienie postawionych zarzutów było tożsame z uzasadnieniem zarzutów postawionych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 182/13 oddalił skargę i wyjaśnił, że jest ona całkowicie nieuzasadniona, albowiem zawarte w niej zarzuty nie dotyczą zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2012 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Myślenickiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. orzekającej o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, a treść zarzutów niewątpliwie wskazuje, że skarżący w tym postępowaniu dąży do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] maja 2012 r., którą uznano go jako dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a takie działania są niezgodne z prawem.

Sąd wyjaśnił, że problematykę zatrzymywania dłużnikom alimentacyjnym prawa jazdy reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. (t.j. z 2012 r. poz. 1228), a w szczególności art. 5 tej ustawy, którego treść na dzień wydania zaskarżonej decyzji (i decyzji ją poprzedzającej) Sąd przywołał. Z treści powyższego przepisu wynika w ocenie Sądu, że obecnie (od dnia 1 stycznia 2012 r.) obowiązuje dwuetapowa procedura zatrzymywania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Najpierw prowadzone jest dwuinstancyjne postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych i takie postępowanie w stosunku do skarżącego toczyło się przed Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy i zostało zakończone wydaniem decyzji tego organu z dnia [...] maja 2012 r. o uznaniu skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta wobec braku jej zaskarżenia stała się ostateczną z dniem 11 czerwca 2012 r. i od tego dnia pozostaje w obrocie prawnym. Ostateczność decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy stała się podstawą do złożenia wniosku i wszczęcia kolejnego postępowania, tj. postępowania w przedmiotowej sprawie (art. 5 ust. 3b). W tej sytuacji, zdaniem Sądu zgodne z prawem jest stwierdzenie organu II instancji, że zarzut ewentualnej bezpodstawności wszczęcia w stosunku do skarżącego postępowania w sprawie uznania go za uchylającego się od alimentów, złożony na tym, drugim etapie procedury, należy uznać za spóźniony. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organy nie naruszyły prawa. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 i § 4 i art. 10 § 1 organ I instancji uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z tych przepisów zawiadamiając skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zatrzymania mu prawa jazdy i poinformował go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i przysługującym prawie wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, z których to uprawnień, co należy zaznaczyć, skarżący nie skorzystał pomimo osobistego odebrania tego zawiadomienia.

Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył P.B.

Strona skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu:

1 - naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, czyli:

art. 4 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 3b, 5 i 6 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy społecznej osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7, ze zm.), wyrażające się w mylnym rozumieniu treści wskazanej normy prawnej, tj. lakoniczne powielanie ogólnych przepisów ustawy, bez ich odniesienia do realiów rozpatrywanej sprawy oraz jednokierunkowe uznanie braku podstaw zaskarżenia decyzji także w sytuacji istotnego błędu organu w realizacji obligatoryjnego obowiązku czynnego udziału strony w postępowaniu,

2 - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, czyli:

- art. 151 w związku z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w pisemnej skardze, podczas gdy rozpoznanie tych zarzutów miało istotne znaczenie dla oceny braku podstaw uznania zasadności oddalenia skargi, w rezultacie skutkującym niedostrzeżeniem, że organy prowadzące sprawę rażąco naruszyły art. 7, art. 75 § 1 i 2 oraz art. 77 § 1 kpa;

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec braku właściwego ustalenia z urzędu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji zaistnienia ku temu przesłanek z art. 156 kpa;

- naruszenie art. 137 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec faktu umieszczenia pod sentencją wyroku znaków graficznych nie dających się zakwalifikować jako podpisy w rozumieniu przepisów prawa (tj. zarzut niepodpisania wyroku).

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów.

W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z tym w pierwszej kolejności wymagają oceny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.

Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 w związku z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należy za nieuzasadniony. Stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego wyroku) w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Można zatem zarzucić Sądowi I instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, a pomimo to nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie oddalił złożonej skargi. Natomiast w rozpatrywanej sprawie przedstawione przez Sąd I instancji przesłanki oddalenia skargi nie pozwalały na zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Sąd I instancji nie stwierdził takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ. Sąd dokonał wnikliwej, merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji i zasadnie uznał, że powołane w uzasadnieniu przepisy prawa nie zostały przez organ naruszone. Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie wydane w oparciu o treść art. 151 powołanej ustawy jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd I instancji normy prawnej. Podkreślić przy tym należy, że samo wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Analiza skargi kasacyjnej w zakresie uzasadnienia rozpatrywanego zarzutu wskazuje zaś, że w istocie sprowadza się ono jedynie do polemiki z ustaleniami stanu faktycznego i jego oceną dokonaną przez organ orzekający w sprawie, którą Sąd I instancji zaaprobował. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo uznał, że nie istnieją podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ rozpatrujący sprawę zgromadził materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i jego ocenę. Sąd natomiast dokonał wnikliwej oceny zaskarżonej decyzji zarówno w kontekście zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania i zasadnie uznał, że nie zostały one naruszone. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu co do wad postępowania administracyjnego w postaci naruszenia przez organy orzekające przywołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania administracyjnego.

Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który określa warunki jakie winno spełniać uzasadnienie wyroku. Powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Skarżący stawiając zarzut naruszenia przez Sąd I instancji cytowanego przepisu podał, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się do wszystkich postawionych przez niego w skardze zarzutów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak szczegółowego odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile to te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 2633/04). Przepis art. 141 § 4 zobowiązuje bowiem Sąd do rozważenia w uzasadnieniu orzeczenia wszystkich zarzutów strony oraz stanowisk pozostałych stron, jeżeli mogą one mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem do zarzutów istotnych. Brak natomiast zajęcia stanowiska przez Sąd w stosunku do zarzutów, wprawdzie podniesionych w skardze, ale nie mających znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, nie może być traktowany jako uchybienie określone w art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Treść wydanego orzeczenia i jego uzasadnienie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie i pozwala na pełną kontrolę kasacyjną tego orzeczenia. Sąd I instancji zbadał legalność decyzji, mając na uwadze wszystkie przepisy mające zastosowanie w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji pozwala jednoznacznie uznać, że zawiera on wszystkie niezbędne elementy o jakich mowa w art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarżący zarzucił także naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak właściwego ustalenia przez Sąd I instancji z urzędu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji zaistnienia ku temu przesłanek z art. 156 kpa. Całkowity brak uzasadnienia tego zarzutu oraz sprecyzowania, w czym skarżący upatruje nieważności postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją i której z licznych przesłanek zawartych w art. 156 kpa dotyczy postawiony zarzut, powoduje, że nieprawidłowe sformułowanie powyższego wytyku uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu związanemu granicami skargi kasacyjnej rozpoznanie tego zarzutu.

Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie bada sprawy w takim zakresie, w jakim może to czynić Sąd I instancji. Zakres postępowania kasacyjnego wyznacza art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosownie do którego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek przewidzianych w art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem skarga kasacyjna podlegała badaniu tylko w granicach zakreślonych przez stronę skarżącą. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji autora tego środka zaskarżenia i domyślać się, naruszenie jakich przepisów zamierzał czy powinien skutecznie zarzucić Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest też uprawniony do jakiegokolwiek korygowania zarzutów kasacyjnych, czy też ich uściślania lub modyfikowania. Skarga kasacyjna musi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Należy zatem precyzyjnie określić, jaki konkretnie przepis prawa miał naruszyć zaskarżony wyrok, a zatem wskazać właściwą jednostkę semantyczną aktu normatywnego, w którym przepis ten został zawarty. Przy tym, jeżeli przepis, którego zarzut dotyczy zawiera kilka czy kilkanaście unormowań, to trzeba wyraźnie zaznaczyć, która z tych norm została naruszona. Ogólnikowe powołanie się na taki artykuł nie spełnia wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, ponieważ w takim przypadku nie można ustalić granic zaskarżenia. Oznacza to zaś niemożność rozpoznania takiego zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 137 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez umieszczenie pod sentencją wyroku znaków graficznych nie dających się zakwalifikować jako podpisy w rozumieniu przepisów prawa.

Zgodnie z tym przepisem sentencję wyroku podpisuje cały skład sądu. W wyroku z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1986/11 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że podpis sędziego składu orzekającego pod sentencją wyroku, by mógł być on uznany za prawidłowy, musi być własnoręczny, powinien być językowym znakiem graficznym, musi być złożony w sposób zapewniający należyty stopień utrwalenia (odpowiednim środkiem pisarskim) oraz powinien zostać umiejscowiony nie w miejscu dowolnym (w sensie przestrzennym dokumentu), lecz bezpośrednio pod sentencją orzeczenia. Pogląd ten skład orzekający w przedmiotowej sprawie w całości podziela. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podpis nie musi być sporządzony czytelnie, powinien być jednak złożony w sposób charakterystyczny dla osoby, która go składa. Sąd Najwyższy w uchwale z 30 grudnia 1993 r., sygn. akt III CZP 146/93, wyraził pogląd, zgodnie z którym podpis nieczytelny stanowi wyraz woli napisania nazwiska wówczas, gdy podpisujący w taki właśnie sposób pisze swoje nazwisko, składając podpisy na dokumentach. Podzielając przedstawione stanowisko, nie można nie zwrócić uwagi na to, że podpisanie się w sposób nieczytelny, niemniej jednak typowy i charakterystyczny dla danej osoby, w dostateczny sposób indywidualizuje podpisującego. Wbrew zatem stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej, niezłożenie podpisu w sposób czytelny nie może oznaczać, że funkcja identyfikująca osobę składającą oświadczenie woli została naruszona. Ponadto w przypadku podpisów składanych pod sentencją orzeczenia na osobę podpisującą wskazuje sama sentencja, która zgodnie z art. 138 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera poza oznaczeniem sądu również imiona i nazwiska sędziów składu orzekającego. Strona ma zatem wiedzę na temat składu osobowego sądu wyrokującego w jej sprawie. Domniemanie, że podpisy zamieszczone pod sentencją wyroku pochodzą od sędziów, którzy wzięli udział w naradzie, oparte jest jednocześnie na treści protokołu, który stosownie do art. 101 § 1 powołanej ustawy, zawiera szczegółowy przebieg posiedzenia wraz ze wskazaniem z imienia i nazwiska sędziów, biorących w nim udział (biorących udział w rozprawie, naradzie i ogłoszeniu wyroku).

Dodatkowo wskazać należy na treść art. 142 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym stronom doręcza się wydany przez sąd wyrok w formie jego odpisu, czyli dokumentu, na którym nie zostały uwidocznione podpisy sędziów stanowiących skład orzekający. Zatem w zamierzeniu ustawodawcy funkcja identyfikacyjna podpisu sędziego pod sporządzoną sentencją nie ma mieć pełnego charakteru, ale ma służyć przede wszystkim ustaleniu autentyczności postawionego znaku graficznego, jako pochodzącego od sędziego wymienionego w komparycji wyroku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 143/08).

Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania okazały się nieusprawiedliwione, należy przejść do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego. W skardze kasacyjnej zawarto zarzut błędnej wykładni art. 4 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 3b, 5 i 6 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy społecznej osobom uprawnionym do alimentów (t.j. z 2015 r. poz. 859). Także ten zarzut Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny. Począwszy od dnia 1 stycznia 2012 r. postępowanie w sprawie zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy poprzedzone musi być odrębnym postępowaniem w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (art. 5 ust. 3-3b ustawy), umożliwiając tym samym dłużnikowi alimentacyjnemu podważanie wystąpienia przesłanek formalnych i materialnych do uznania go za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Dopiero w sytuacji, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Nowelizacja tych przepisów była spowodowana wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt P 46/07, w którym Trybunał uznał niekonstytucyjność art. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. z powodu braku trybu odwoławczego dla dłużnika w procedurze unormowanej w art. 5 powołanej ustawy.

Art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. w brzmieniu z dnia 1 stycznia 2012 r. był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt K 23/10 uznał ten przepis "w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności." Teza ta została szeroko uargumentowana w uzasadnieniu powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 236).

Rację należy przyznać Sądowi I instancji, że zarówno z treści odwołania, jak i uzasadnienia złożonej skargi, a obecnie również skargi kasacyjnej wynika, że skarżący kwestionuje zasadność decyzji z dnia [...] maja 2012 r., którą uznano go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, i z wadliwości tej decyzji wynika w ocenie skarżącego wadliwość decyzji Starosty Myślenickiego z dnia [...] sierpnia 2012 r., w której organ orzekł o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy kat. B wydanego przez Starostę Myślenickiego w dniu 21 lipca 2004 r. W tej sytuacji podkreślić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, a nie decyzja z dnia [...] maja 2012 r., którą uznano skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, która to decyzja podlegała odrębnemu zaskarżeniu, czego skarżący kasacyjnie najwyraźniej nie przyjmuje do wiadomości. Wprawdzie Sąd I instancji odniósł się do decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, ale rozważania te należy odczytywać w kontekście niniejszej sprawy, tzn. zatrzymania prawa jazdy. W związku z tym podniesione w skardze zarzuty, dotyczące wadliwości decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego, nie mogą podlegać ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji w pełni odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.