Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1322/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Beata Sobocha-Holc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 kwietnia 2021 r.; sygn. akt I SA/Ke 115/21 w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od P. D. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 115/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2021 r w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

P. D. wnioskiem z [...] listopada 2019 r. zwrócił się do Starosty Staszowskiego o rejestrację motocykla Zundapp KS500, nr podwozia: [...] , rok produkcji 1936. Starosta Staszowski decyzją z [...] lutego 2020 r. odmówił rejestracji pojazdu, z powodu nie przedłożenia do wniosku o rejestrację zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu.

Po rozpatrzeniu odwołania, Kolegium decyzją z [...] lutego 2020 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę uwzględnienia art. 72 ust. 2b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2021.450 t.j.), dalej ,,p.r.d."

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] lipca 2020 r. Starosta Staszowski ponownie odmówił rejestracji ww. motocykla. Wyjaśnił, że pomimo wezwania strony o nadesłanie dokumentów wskazujących na zabytkowy charakter motocykla, strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów, w związku z powyższym zasadną była odmowa zarejestrowania tego pojazdu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Kolegium, decyzją z [...] września 2020 r., uchyliło decyzję Starosty Staszowskiego z [...] lipca 2020 r. odmawiającą rejestracji pojazdu - motocykla Zundapp KS500, nr podwozia: [...], rok produkcji 1936 i w to miejsce orzekło o rejestracji w/w pojazdu. W uzasadnieniu wskazano, że zamiast wymaganego dowodu rejestracyjnego, wystarczającym jest przedstawienie oświadczenia właściciela pojazdu, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że nie posiada dowodu rejestracyjnego.

Pismem z [...] grudnia 2020 r. Starosta Staszewski zwrócił uwagę, że wbrew stanowisku Kolegium, zawartym w decyzji z [...] września 2020 r., P. D. nie przedłożył do rejestracji pojazdu - motocykla Zundapp KS500 wszelkich wymaganych dokumentów. Strona nie przedłożyła zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, które jest niezbędne do pierwszej rejestracji pojazdu. Opis techniczny pojazdu marki Zundapp sporządzony przez rzeczoznawcę nie jest takim zaświadczeniem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2020 r., działając z urzędu na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2020.256 z zm.), dalej: "k.p.a.", stwierdziło nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z [...] września 2020 r., uchylającej decyzję Starosty Staszowskiego z [...] lipca 2020 r. odmawiającej rejestracji pojazdu motocykla Zundapp KS500, nr podwozia: [...], rok produkcji 1936 i w to miejsce orzekającej o rejestracji w/w pojazdu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że do wniosku o rejestrację pojazdu należało załączyć, wymagane przepisem art. 81 ust. 3 p.r.d., zaświadczenie o przebyciu przez pojazd badania technicznego. W aktach sprawy brak było takiego zaświadczenia, zatem wniosek skarżącego był niekompletny. Decyzja Kolegium z [...] września 2020 r., którą orzeczono o rejestracji pojazdu - motocykla Zundapp KS500, została więc wydana z rażącym naruszeniem art. 72 ust. 1 pkt 4 p.r.d., który to przepis wprost przewiduje konieczność dołączenia do wniosku zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę na powyższe rozstrzygnięcie.

Sąd I instancji wskazał, że wszczynając na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 2020 r., Kolegium wskazało na rażące naruszenie prawa tj. art. 72 ust. 1 pkt 4 p.r.d., który to przepis wprost przewiduje konieczność dołączenia do wniosku o rejestrację zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu. Zatem zaistniała przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowiąca podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, skoro wniosek P. D. był niekompletny, gdyż nie zawierał wszystkich niezbędnych do zarejestrowania pojazdu dokumentów. Decyzja organu nie zawierała natomiast rozważań, czy decyzja ta dotknięta wadą kwalifikowaną powoduje skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania.

WSA podkreślił, że nie każde oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące, jak również nie ma decydującego znaczenia to, jaki przepis został naruszony. Rozstrzygające dla uznania naruszania prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być wydana przez organy praworządnego państwa. Kolegium nie wykazało więc rażącego naruszenia prawa, poprzestając jedynie na stwierdzeniu niespełnienia przesłanki koniecznej według art. 72 ust. 1 pkt 4 p.r.d., dla rejestracji w postaci dołączenia do wniosku zaświadczenia o badaniu technicznym pojazdu-motocykla. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że to w konkretnej sprawie należy wykazać, czy wadliwa decyzja, z uwagi na naruszenie prawa materialnego, powoduje skutki niemożliwe do zaakceptowania, a nie jedynie potencjalnie (abstrakcyjnie) takie skutki mogłaby wywoływać, ponieważ to wykazanie zaistnienia (rzeczywistej) szkody wynikłej z wadliwej decyzji stanowi podstawę do ubiegania się o prawo do odszkodowania, czemu może służyć instytucja stwierdzenia nieważności decyzji. Dla uznania, że doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wymagane jest bowiem ustalenie, czy dane naruszenie prawa powoduje niemożliwe do zaakceptowania skutki, a nie jakiekolwiek skutki. Dlatego też należało stwierdzić, że bez prawidłowej oceny, czy w sprawie wskazywane naruszenie prawa powoduje nieakceptowalne skutki społeczno-gospodarcze w demokratycznym państwie prawa, nie można było uznać, że została spełniona przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W ocenie WSA, wykazanie przesłanki z art. 156 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie poglądu prawnego, jak należy rozumieć ,,rażące naruszenie prawa", co mogłoby wskazywać tylko pozornie na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, było niewystarczające.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 7 , art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2021 r. narusza powyższe przepisy, gdyż Kolegium nie odniosło się w nimi do możliwości zaistnienia w rozpoznawanej sprawie skutków społeczno-gospodarczych nie dających się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji, w sytuacji gdy z uzasadnienia skarżonej decyzji bezsprzecznie wynika, że Kolegium dokonało w stanie faktycznym sprawy wystarczającej oceny przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;

- obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że Kolegium nie wykazało w swoim rozstrzygnięciu rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem nie dokonało oceny skutków społeczno-gospodarczych wywołanych kontrolowaną decyzją, w sytuacji gdy z uzasadnienia skarżonej decyzji bezsprzecznie wynika, że Kolegium dokonało w stanie faktycznym sprawy wystarczającej oceny przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i wykazało rażące naruszenie prawa, o którym mowa w tym przepisie.

Wskazując na powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione w złożonej skardze kasacyjnej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Skarżący kasacyjnie organ kwestionuje zatem stanowisko Sądu I instancji, który wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżoną do WSA decyzję stanowiącą o stwierdzeniu nieważności własnej decyzji SKO uchylającej decyzję organu I instancji w sprawie odmowy rejestracji pojazdu motocykla Zundapp i orzekającej w to miejsce o rejestracji tego pojazdu. W decyzji SKO w Kielcach w sprawie uchylającej decyzję organu I instancji w sprawie odmowy rejestracji pojazdu motocykla Zundapp i orzekającej w to miejsce o rejestracji tego pojazdu, która została unieważniona, pominięto treść jednoznacznego przepisu art. 72 ust. 1 pkt 4 p.r.d., zgodnie z którym do wniosku o rejestrację pojazdu niezbędnym jest załączenie zaświadczenia o badaniu technicznym pojazdu i w rezultacie nie mając do tego podstawy prawnej SKO, mimo nie przedłożenia przez skarżącego przedmiotowego zaświadczenia, zdecydowało o rejestracji omawianego motocykla.

Kwestia rejestracji pojazdu została unormowana w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 z późn. zm.). W świetle art. 72 p.r.d. rejestracja pojazdu następuje na podstawie złożonego przez właściciela stosowanego wniosku z dołączonym kompletem dokumentów. W myśl powołanego art. 72 ust. 1 pkt 4 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie m.in. zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane, albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego. Obowiązek dołączenia do wniosku dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 p.r.d. został potwierdzony w § 2 ust. 6 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r., zaś na posiadanie ważnego badania technicznego pojazdu wskazuje art. 81 p.r.d.

Zestawienie treści przywołanych przepisów z zakwestionowaną w trybie stwierdzenia nieważności decyzją SKO w Kielcach niewątpliwie przekonuje, że treść tej decyzji w sposób jednoznaczny odbiega od treści wskazanych regulacji.

Analiza powyższych przepisów dowodzi, że zaświadczenie stwierdzające pozytywny wynik badania technicznego pojazdu stanowi wymóg formalny podania o rejestrację pojazdu, którego spełnienie warunkuje merytoryczne rozpoznanie złożonego żądania. Skoro z załączonych do wniosku o rejestrację motocykla dokumentów wynikało, że pojazd nie posiadał ważnego badania technicznego, zatem organ nie miał podstaw do jego rejestracji mocą decyzji, której nieważność stwierdzono.

Sąd kasacyjny w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie NSA (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1472/20, CBOSA), z których wynika, że przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wolno interpretować w sposób rozszerzający oraz te, z których wynika, że rażące naruszenie prawa zachodzi w sytuacji oczywistego naruszenia prawa, gdy treść przepisu nie pozwala na różny sposób jego wykładni, takiej, która prowadzi do odmiennych rezultatów dokonywanej interpretacji.

Domaganie się stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może obejmować wszystkich uchybień, jakich dopuścił się organ wydając decyzję. Wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w tym nadzwyczajnym trybie postępowania jest wyjątkiem od zasady trwałości rozstrzygnięć ostatecznych. Wyjątek ten nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 3745/19, LEX nr 3052016). Stwierdzenie nieważności decyzji wskutek rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko, co oznacza, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest dotknięta decyzja, której treść stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku zastosowania jednego z możliwych do zastosowania wariantów wykładni danego przepisu. W sytuacji bowiem, gdy dany przepis może być w różny sposób interpretowany nie można mówić, że ma on niebudzącą żadnych wątpliwości treść (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 713/18, LEX nr 2744296). Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźniej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, to znaczy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie (por. wyroki NSA z dnia 24 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 481/18, LEX nr 3056058). Do zakresu ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia prawa nie należy naruszenie będące wynikiem wadliwej wykładni przepisu prawa materialnego. Rażące naruszenie prawa, które zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, to naruszenie normy prawa materialnego nie budzącej wątpliwości interpretacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1176/20, LEX nr 3081454). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść postanowienia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo postanowienie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne - a dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny - przekroczenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2120/19, LEX nr 3064875). Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, tzn. gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3165/19, LEX nr 3058902).

W ocenie NSA, podczas omawiania spornego zagadnienia, a mianowicie ustalenia treści pojęcia "rażącego naruszenia prawa", warto w tym miejscu przywołać komentarz do art. 247 § 1 pkt 3 O.p., tj. przepisu stanowiącego odpowiednik art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w ramach którego wskazuje się, że w starszym orzecznictwie na tle wykładni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który do czasu wejścia w życie Ordynacji podatkowej miał także zastosowanie do decyzji w sprawach podatkowych i stanowił pierwowzór dla regulacji zawartej w komentowanym przepisie, prezentowane były poglądy, że wystąpienie naruszenia prawa w stopniu rażącym wymaga nie tylko oczywistości takiego naruszenia, lecz również wystąpienia dodatkowych przesłanek, takich jak poważne skutki społeczno-gospodarcze danej decyzji. W świetle tego orzecznictwa rażące naruszenie prawa zachodziło wówczas, gdy takie skutki były nie do pogodzenia z wymogami praworządnego państwa (por. wyroki NSA: z 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt I SA 804/84, "Gazeta Prawna" 1984/20; z 3 marca 1989 r., sygn. akt IV SA 1176/88, "Gospodarka i Administracja Państwowa" 1989/23 z komentarzem H. Starczewskiego; z 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1, poz. 23). Barbara Adamiak, krytycznie odnosząc się do tego stanowiska, zauważyła, że wprowadzenie do wykładni "rażącego naruszenia prawa" wartości dodatkowych, w tym skutków społeczno-gospodarczych, pozostaje w sprzeczności z ograniczonym przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, który wyklucza możliwość pełnej oceny następstw prawnych naruszenia prawa (por. Glosa do wyroku NSA z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 439/05, OSP 2007/9, poz. 100). W aktualnym orzecznictwie odstąpiono od przedstawionych wyżej poglądów, podkreślając, że ścisła wykładnia przepisów o stwierdzeniu nieważności nie dopuszcza możliwości uzupełniania ich o dodatkowe, nieprzewidziane w nich okoliczności (por. wyrok WSA w Poznaniu z 3 listopada 2010 r., III SA/Po 577/10, LEX nr 757284). W wyroku z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I FSK 1502/14, LEX nr 2032518, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji nie jest uzależnione od okoliczności, takich jak ocena skutków społecznych lub gospodarczych spowodowanych naruszeniem prawa. Dlatego nieuprawnione jest dokonywanie oceny wystąpienia wady decyzji określonej w art. 247 § 1 pkt 3 O.p. przez pryzmat skutku, jaki decyzja ta wywołuje. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności bada się jedynie, czy konkretny przepis został naruszony w sposób rażący. Niedopuszczalne jest zatem odwoływanie się do innych przesłanek, w tym błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary (por. M. Niezgódka-Medek, w: S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. X. 2017, WKP 2017, s. 1296-1297).

Uzupełnić powyższe jeszcze wypada o argumentację dotyczącą charakteru instytucji stwierdzenia nieważności decyzji. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie jest "kolejną instancją" rozpoznania sprawy. Tego rodzaju postępowanie, określane mianem postępowania nadzorczego, jest odrębnym, nadzwyczajnym postępowaniem, które ogranicza się wyłącznie do badania, czy decyzja wydana w postępowaniu zwykłym obarczona jest wadą kwalifikowaną. Stwierdzenie nieważności decyzji ma charakter wyjątkowy, co nakazuje ścisłe pojmowanie przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 681/13, LEX nr 1519180). Przepisów wyjątkowych nie należy więc interpretować rozszerzająco - exceptiones non sunt eztendendae. Nie wolno zatem przypisywać im treści, których prawodawca wprost nie wyraził. Zauważyć także wypada, że ustawodawca, gdy ma wolę powiązania konkretnej treści regulacji ze skutkami, które dany przepis ma wywoływać, to wprost o tym stanowi. Przykładowo można wskazać na takie przepisy, także w zakresie Kodeksu postępowania administracyjnego. Dotyczą one, np. władczych działań organów w zakresie zawieranych ugód, jak i wydawanych decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 121 k.p.a., regulującym skutki prawne ugody, zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki, jak decyzja wydana w toku postępowania administracyjnego. W myśl zaś art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Warto też dodać, że podczas oceny zwykłego naruszenia prawa, także nie uwzględnia się skutków takiego naruszenia. Jedynie prawodawca wprost w treści przepisów wskazuje, np. że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie wykładni pojęcia "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) z uwzględnieniem pozaprawnych dodatkowych przesłanek, np. skutków społeczno-gospodarczych, wywoływanych przez indywidualny akt administracyjny, podczas przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, jak przyjął w zaskarżonym orzeczeniu WSA.

Oczywistość naruszenia prawa, jak wcześniej to już zauważono, polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że z art. 72 ust. 1 pkt 4 p.r.d. wprost wynika obowiązek załączenia do wniosku o rejestrację pojazdu zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu. Z decyzji zaś wynika, że przedmiotowe zaświadczenie nie zostało przedłożone. Nie budzi zatem wątpliwości, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa wskazanych przepisów.

Co do charakteru przepisu, stwierdzić należy, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Dostrzegając treść przywołanych przepisów jednoznacznie stwierdzić można, że jasno z nich wynika obowiązek dołączenia do wniosku o rejestrację zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu. Przedmiotowe przepisy, w przekonaniu NSA, nie budzą wątpliwości interpretacyjnych.

Wobec powyższego zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za usprawiedliwione.

W związku z tym, iż istota sprawy została wyjaśniona w sposób dostateczny, NSA mając na względzie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał również skargę strony złożoną do Sądu I instancji poprzez jej oddalenie, uznając, że jest ona w okolicznościach sprawy nieusprawiedliwiona. Zgodnie bowiem z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Skorzystanie z tej instytucji możliwe jest również w sytuacji, gdy nie wnosił o to składający skargę kasacyjną (por. wyroki NSA z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt I FSK 2021/17, LEX nr 3047876 oraz z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 3541/16, LEX nr 2617519).

O kosztach postępowania kasacyjnego obejmujących wpis od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie pełnomocnika organu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i w zw. z a § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).