Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 286/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 5 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. A.P. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, na pierwsze dziecko S.P. oraz kolejne dziecko M.P..

Decyzją z dnia [...] października 2017 r. o nr [...] na podstawie art. 1, art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 8, art. 10, art. 13, art. 18, art. 20 ust. 1, art. 21, art. 27, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.) - dalej jako u.p.p.w.d. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej jako k.p.a. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza, orzekł o przyznaniu stronie świadczenia wychowawczego na drugie dziecko M.P., ur. [...] lipca 2016 r., w wysokości 500,00 zł miesięcznie, na okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r. oraz odmówił prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko S.P., ur. [...] grudnia 2012 r. w okresie od [...] października 2017r. do [...] września 2018r. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego zawartego w art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż z przeprowadzonej analizy dokumentów załączonych do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (w tym zaświadczeń oraz oświadczeń) złożonych przez wnioskodawcę wynikało, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, gdyż wynosi 866,51 zł/osobę. Zgodnie z art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł, wobec czego organ odmówił prawa doświadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

Od powyższej decyzji A.P. złożyła w ustawowym terminie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej także jako SKO. W odwołaniu strona zakwestionowała stanowisko organu I instancji podnosząc, że powodem jej odwołania jest korekta PIT-36 w Urzędzie Skarbowym. Do odwołania strona przedłożyła kopie PIT-36 wysłanego w dniu 18 października 2017 r. Strona zażądała ponownego rozpatrzenia i zbadania sprawy.

SKO po zapoznaniu się w dniu 20 listopada 2017 r. z treścią odwołania wezwało stronę do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedłożenie strony oraz małżonka A.P. aktualnego zaświadczenia (uwzględniającego korektę) Naczelnika Urzędu Skarbowego o osiągniętym dochodzie, podatku należnym i wysokością składek na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu - za 2016 r. Jednocześnie na zasadzie art. 36 k.p.a. poinformowano, iż termin załatwienia sprawy został przedłużony do 15 lutego 2018 r.

Po ponownym zapoznaniu się przez organ II instancji na posiedzeniu w dniu 8 stycznia 2018 r. z treścią odwołania oraz przedłożonymi PIT-ami SKO ponownie wezwało A.P. do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedłożenie strony i oraz małżonka A.P. aktualnego zaświadczenia (uwzględniającego korektę) Naczelnika Urzędu Skarbowego o osiągniętym dochodzie, podatku należnym i wysokością składek na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu - za 2016 r.

W dniu 12 stycznia 2018 r. zostały złożone dwa zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2018 r. o dochodzie za 2016 r. A.P. i A.P..

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. o nr [...] SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że odwołująca się nie spełnia przesłanki kryterium dochodowego, określonego dla osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko.

Organ podkreślił, że jednym z podstawowych warunków do przyznania świadczenia wychowawczego, o których mowa w art. 4 i 5 u.p.p.w.d. jest spełnienie kryterium dochodowego. Przepis ten bowiem stanowi, iż świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł, w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200,00 zł. Przy czym stosownie do art. 3 pkt 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny tj. przeciętnych miesięcznych dochodów osiągniętych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zatem w okresie zasiłkowym 2017/2018 dochodem bazowym jest dochód za 2016 r.

Następnie organ przedstawił szczegółowe wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, które legły u podstaw decyzji z dnia [...] października 2017 r. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego (Informacja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2017r., nr [...], potwierdzona zaświadczeniem z dnia [...] stycznia 2018 r.) A.P. uzyskała w 2016 r. dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w kwocie 24.605,05 zł, stąd (po pomniejszeniu, należnego podatku 0,00 zł i składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne - 0,00 zł) dochód ten wyniósł w wysokości - 24 605,05 zł. Natomiast na podstawie Informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2017 r., nr [...], o dochodzie podatnika A.P., za 2016 r., potwierdzonej zaświadczeniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego - wynika, że małżonek strony A.P. uzyskał w 2016 r. dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w kwocie 28.599,77 zł. Stąd po pomniejszeniu należnego podatku 0,00 zł i składek na ubezpieczenie społeczne – 9.257,23 zł oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 3.467,40 zł – dochód A.P. wyniósł 15 875,14 zł. Nadto z informacji Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] października 2017 r., potwierdzonej zaświadczeniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, że A.P. uzyskał dochód nieopodatkowany w kwocie 1112,04 zł.

Zatem dochód roczny za 2016 r. rodziny strony wyniósł 41.592,23 zł

(24.605,05 zł + 15.875,14 zł + 1.112,04 zł), wobec czego organ obliczył, że miesięczny dochód rodziny strony wyniósł 3.466,02 zł, czyli na osobę w rodzinie (rodzina czteroosobowa) w kwocie 866,51 zł i tym samym przekroczył (o kwotę 66,51 zł) ustawowy dochód uprawniający do świadczenia wychowawczego wynoszący - 800,00 zł, a określony w art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d.

Wobec powyższego SKO uznało, iż decyzja organu I instancji nie narusza prawa, gdyż strona nie spełnia podstawowego warunku do przyznania jej prawa do świadczenia wychowawczego tj. kryterium dochodu. Odnosząc się do zarzutu strony organ II instancji wyjaśnił, iż nie ma uprawnień do weryfikowania zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego. Nadto Kolegium podkreśliło, iż wobec jednoznacznego sformułowania art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d., brak jest możliwości przyznania stronie żądanego świadczenia, co spowodowało, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostały podnoszone przez stronę argumenty zawarte w odwołaniu od zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. A.P.. Jak skarżąca wskazała, że według jej ustaleń system NFZ posiada błędy o składkach społecznych i zdrowotnych jej męża A.P.. Jej zdaniem powyższe błędy zawyżają całkowity dochód członka rodziny. Skarżąca dołączyła do skargi zaświadczenie z dnia [...] marca 2018 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące opłaconych przez jej męża należności na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w wysokości większej niż przyjęto to w decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. SKO nie znalazło podstaw do zmiany swojej decyzji i w całości podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem skargi A.P. jest decyzja SKO z dnia [...] lutego 2018 r. o nr [...] na mocy której została utrzymana w mocy decyzja Burmistrza z dnia [...] października 2017r. o nr [...], przyznająca stronie świadczenie wychowawcze na drugie dziecko M.P., ur. [...] lipca 2016r., w wysokości 500,00 zł miesięcznie, na okres od [...] października 2017r. do [...] września 2018r. oraz odmawiająca przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko S.P., ur. [...] grudnia 2012 r. w okresie od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r. z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego zawartego w art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d.

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podstawę materialnoprawną przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowią przepisy u.p.p.w.d. Stosownie do przepisu art. 5 ust. 2 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200 zł (art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d.).

Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, zgodnie z art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Natomiast dochód członka rodziny - oznacza, zgodnie z art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d., przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3.

Przez dochód rodziny należy rozumieć sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy), a przez dochód członka rodziny przeciętny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 – 3 (art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d.).

Treść wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że ustawodawca w sposób ścisły określił zasady przyznawania świadczenia wychowawczego, nie dopuszczając tzw. uznania administracyjnego. W przypadku pierwszego dziecka prawo do tego świadczenia uzależnił od spełnienia kryterium dochodowego i nie pozostawił organom możliwości przyznania świadczenia w sytuacji przekroczenia tego kryterium.

Art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm. - dalej u.ś.r.), do którego odsyła art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:

a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,

b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że mąż strony skarżącej A.P. uzyskał w 2016 r. dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w kwocie 28.599,77 zł i pomniejszyły wskazany dochód o składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 9.257,23 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 3.467,40 zł. Organ odwoławczy podał, że wysokość składek na ubezpieczenie społeczne wynika z zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2018 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Nie ulega wątpliwości, że zaświadczenie to potwierdza fakty ustalone w postępowaniu podatkowym oraz stan prawny w zakresie obowiązku podatkowego strony. W orzecznictwie wskazuje się, że organ administracyjny prowadzący postępowanie o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego jest związany treścią zaświadczenia naczelnika urzędu skarbowego (zob. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2009 r., I OSK 1368/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako CBOSA). W ramach uprawnień wynikających z oceny dokumentu urzędowego (art. 76 § 3 k.p.a.) oraz swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) organ administracyjny może i powinien podjąć czynności procesowe, gdy według jego oceny zaświadczenie nie potwierdza rzeczywistych rezultatów postępowania podatkowego. Nie może jednak, przed ewentualnym wydaniem nowego zaświadczenia, ustalić okoliczności z art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r. wbrew treści zaświadczenia. W szczególności nie może samodzielnie przeprowadzić postępowania zastępującego czynności procesowe postępowania podatkowego oraz ustalić, czy przychód podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, ustalić dochód oraz należny podatek odmiennie od rezultatów postępowania podatkowego odzwierciedlonych w zaświadczeniu. Organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego może podjąć czynności zmierzające do weryfikacji, we właściwym trybie (a więc poprzez wydanie zaświadczenia przez uprawnionego naczelnika urzędu skarbowego), gdy zebrany materiał dowodowy wywołuje wątpliwości co do rzetelności danych (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 kwietnia 2018 r., II SA/Rz 227/18, CBOSA).

Wskazać trzeba, że wskazana powyżej wysokość składek na ubezpieczenie społeczne przyjęta przez organy znajduje również potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. w zeznaniu podatkowym PIT-36 za 2016 r. Wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne za 2016 r. (3.467,40 zł) odliczona od dochodu męża skarżącej wynika z danych uzyskanych z systemu informatycznego ZUS. Skarżąca kwestionuje przyjętą w sprawie wysokość składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne podlegającą odliczeniu od dochodu jej męża. Należy wskazać, że przedłożone do skargi zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych opatrzone jest datą późniejszą od daty wydania decyzji przez organ II instancji. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny co do zasady ocenia legalność zaskarżonego aktu wyłącznie według stanu sprawy z dnia wydania zaskarżonego aktu i na podstawie akt sprawy. Nie prowadzi zatem postępowania dowodowego (za nielicznymi wyjątkami wskazanymi w p.p.s.a.), a zaskarżone rozstrzygnięcie ocenia z punktu widzenia zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego na dzień jego wydania (zasada tempus regit actum). Dołączone do skargi zaświadczenie nie było elementem stany faktycznego, leżącego u podstaw zaskarżonej decyzji. Z przytoczonych powyżej względów należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy w sposób prawidłowy ustaliły fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy.

W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem albowiem nie narusza ani prawa materialnego ani w istotny sposób przepisów postępowania (art. 7, art. 77 ust.1, art. 80 k.p.a.).. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.