Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1456/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1  pkt 9
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędzia WSA Barbara Ciołek - sprawozdawca, Protokolant: Paulina Wódka, po rozpoznaniu w dniu 23 maja, 11 lipca 2012 r. Wydziale I na rozprawie sprawy ze skargi P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 21 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. M. (dalej: skarżący, strona, podatnik) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr SKO [...] , utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...] , w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r.

W stanie faktycznym - skarżący w dniu 24 października 2007r. zawarł z Agencją Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa 8 umów dzierżawy nieruchomości rolnych na terenie Gminy M. Umowy zostały zawarte na czas określony do dnia 7 grudnia 2012r. W dniu 15 kwietnia 2008r. skarżący przesłał do Urzędu Gminy M. korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego. Skarżący w korekcie podał, że umowy zawarte z Agencją dotyczące dzierżawy, zostały przez Agencję rozwiązane. Agencja Nieruchomości Rolnych nie potwierdziła tej informacji.

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy M. (dalej: organ I instancji) określił skarżącemu wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. w podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym.

W odwołaniu od ww. decyzji skarżący wskazał, że od dnia 1 lipca 2010r. nie jest podatnikiem podatku rolnego na terenie Gminy M. Obowiązek podatkowy wygasł z powodu rozwiązania przez Agencję Nieruchomości Rolnych we W. zawartych ze skarżącym umów dzierżawy – na skutek nie płacenia przez skarżącego czynszu dzierżawnego. Do odwołania skarżący załączył zawiadomienia - wezwania z dnia 1 marca 2010r. Administracji Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, wzywające skarżącego do zapłaty, w terminie 3 miesięcy od otrzymania wezwania, zaległego czynszu dzierżawnego. W wezwaniach zapłaty zagrożono, że w przypadku nie uczynienia im zadość, Agencja Nieruchomości Rolnych we W. rozwiąże ze skarżącym umowy dzierżawy bez wypowiedzenia ze skutkiem natychmiastowym. W odwołaniu skarżący załączone wezwania do zapłaty określił jako "zawiadomienia z dnia 1 marca 2010r. o wypowiedzeniu umów.

Pismem z dnia 20 maja 2011r. Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Pastwa we W. poinformowała organ podatkowy, że nie rozwiązała umów dzierżawy zawartych ze skarżącym w dniu 24 października 2007r.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej: SKO, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postępowanie nie potwierdziło, że skarżący przestał być podatnikiem podatku od nieruchomości jako dzierżawca gruntów, którymi władał na podstawie umów z dnia 24 października 2007r., albowiem wskazane umowy nie zostały przez Agencję Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa rozwiązane. Natomiast wysokość podatku została ustalona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, tj. zgodnie z ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm., dalej: upr), rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych (Dz.U. Nr 143, poz. 1614), ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej u.p.o.l.) oraz w uchwałą Nr LIII/561/10 Rady Gminy M. z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił, że w jego ocenie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo. Skarżący w skardze nie sprecyzował, na czym jego zdaniem polega naruszenie prawa przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. skarżący złożył pismo procesowe (załącznik do protokołu rozprawy), w którym podniósł, że decyzja organu I instancji została zmieniona decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną przez Wójta Gminy M. i od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie do SKO. Skarżący wskazał, że w związku z ww. decyzją należy rozważyć zawieszenie postępowania sądowego i rozpatrzenie usunięcia z obrotu ww. decyzji, jako wydanej przez organ niewłaściwy. Ponadto skarżący podniósł, że umowy z Agencję Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa zostały rozwiązane, co potwierdza pismo z dnia 10 marca 2010 r., a tym samym obowiązek podatkowy wygasł od połowy 2010 r. Dodatkowo zarzucił skarżący, że podatek od gruntów pozostałych został błędnie wymierzony, ponieważ organy podatkowe uznały figurujące w ewidencji gruntów dla działki nr 161 pow. 4,7055 ha tereny różne za grunty pozostałe. Organy nie zauważyły, że pojęcia tereny różne i grunty pozostałe nie są tożsame. A zgodnie z pkt 7 załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów do terenów różnych zalicza się w pkt 2 "wały ochronne nieprzystosowane do ruchu kołowego", a taka właśnie kategoria gruntów występuje na działce nr 161. Powyższe skutkuje zwolnieniem w podatku od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l. Zdaniem strony organy podatkowe zobowiązane były zbadać grunty pod kątem ww. zwolnienia i zasadne w sprawie było przeprowadzenie oględzin.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz.270 – j.t., zwanej dalej p.p.s.a.). Podkreślić należy, że sądowa kontrola legalności jest dokonywana na podstawie stanu faktycznego i prawnego. Który legł u podstaw zaskarżonej decyzji. Wynika to z istoty sądowej kontroli działań organów administracji publicznej (art. 3 § 1, art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dlatego okoliczności i zdarzenia zaistniałe później, jak również okoliczności, które nie były przedmiotem rozważań organu - i nie jest to następstwem naruszenia przez organ zasad dotyczących prowadzenia postępowania - nie mogą być uwzględnione przez Sąd przy dokonywaniu oceny legalności podjętego aktu.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów i wniosku o zawieszenie postępowania sądowego w związku ze zmianą decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...]r. nr [...] i wydaniem przez Wójta Gminy M. decyzji z dnia [...] r. nr [...] , co skarżący podniósł na rozprawie. W ocenie Sądu w sprawie nie zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania. Art. 56 p.p.s.a przewiduje zawieszenie postępowania sądowego w sytuacji, kiedy przed wniesieniem skargi został uruchomiony jeden z tzw. trybów nadzwyczajnych, przepis nie przewiduje natomiast zawieszenia w sytuacji odwrotnej, tj. uruchomienia trybu nadzwyczajnego już po wniesieniu skargi do sądu. A contrario – wywnioskować należy, że jeżeli skarga nie została złożona po wszczęciu postępowania administracyjnego, to wówczas postępowanie sądowe nie może zostać zawieszone na podstawie art. 56 p.p.s.a. Zauważa również Sąd, że po wniesieniu skargi do Sądu nie ma możliwości wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w celu weryfikacji decyzji ostatecznej, każda bowiem ingerencja organu administracji w sprawę zawisłą przed sądem administracyjnym, wykraczająca poza dyspozycję art. 54 § 3 p.p.s.a., jest niedopuszczalna jako godząca w określoną w art. 45 ust. 1 oraz w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zasadę prawa do sądu (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt I FSK 1470/07). W celu zapobieżenia dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego należy przyjąć, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wykluczona jest możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.153-154; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 269-270).

W związku z powyższym, zdaniem Sądu nie ma podstaw, aby uznać, że wynik niniejszego postępowania przed Sądem zależy od wyniku postępowania administracyjnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest pozostająca w obrocie prawnym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr SKO [...] .

Jako nie mający uzasadnienia, ocenia Sąd, kolejny z zarzutów powołany przez skarżącego w piśmie procesowym, tj. naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l. poprzez nieuwzględnienie przez organ podatkowy, że na działce nr 161 w ramach tzw. terenów różnych Tr o pow. 4,7055 ha znajdują się wały ochronne nieprzystosowane do ruchu kołowego, które powinny korzystać ze zwolnienia w podatku od nieruchomości. Według strony organ bezpodstawnie uznał, że tereny różne to grunty pozostałe i dokonał ich opodatkowania wg stawki dla gruntów pozostałych. Zdaniem strony organ poczynił niepełne ustalenia faktyczne i nie przeprowadził oględzin gruntów.

W ocenie Sądu zarzut niniejszy nie zasługuje na aprobatę. Przede wszystkim jest to zarzut spóźniony, gdyż jak wskazano na wstępie Sąd ocenia legalność aktu według stanu faktycznego i prawnego, który był podstawą rozstrzygnięcia organów, chyba że organy naruszyły obowiązek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, a tego Sąd w sprawie nie stwierdza. Zdaniem Sądu organy stan faktyczny ustaliły prawidłowo.

Zasadnie organy podatkowe oparły się na ewidencji gruntów. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten ma charakter szczególny i określa zamknięty zakres rodzajów działalności organów administracji, dla których decydujące znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów. Zapis, że "podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków", należy rozumieć w ten sposób, że dopóki zapis taki nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2008 r., II FSK 1726/06 - LEX 361469, wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93 - M. Podat. 1995/6/179, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94 - Wspólnota 1995/42/24, wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93 - POP 1999/2/67, Wspólnota 1994/40/14).

W tym miejscu przyznać należy rację skarżącemu, że w ewidencji gruntów rzeczywiście nie ma odrębnego oznaczenia dla gruntów znajdujących się pod wałem, czy stanowiącym międzywale. Zgodnie z § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454 ze zm.) użytki rolne wykazywane w ewidencji dzielą się na grupy, w tym na tereny różne oznaczone symbolem – Tr (§ 67 pkt 7). Z kolei w § 68 ust. 6 ww. rozporządzenia wskazano, że zaliczenie do poszczególnych użytków gruntowych następuje na podstawie załącznika nr 6 do rozporządzenia. W załączniku nr 6 wskazano, że do terenów różnych Tr zalicza się pozostałe grunty, których nie można zaliczyć do innych użytków, takie jak: 1) grunty przeznaczone do rekultywacji oraz niezagospodarowane grunty zrekultywowane, 2) wały ochronne nieprzystosowane do ruchu kołowego.

Powyższe oznacza, że dane z ewidencji gruntów rzeczywiście mogą okazać się niewystarczające dla stwierdzenia istnienia na danym terenie wału lub międzywala i zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości z art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l., który stanowi, że: Zwalnia się od podatku od nieruchomości: 9) budowle wałów ochronnych, grunty pod wałami ochronnymi i położone w międzywalach, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przez inne podmioty niż spółki wodne, ich związki oraz związki wałowe. A zatem dla ustalenia, czy w ramach tzw. terenów różnych Tr oznaczonych w ewidencji gruntów, nie występują grunty, dla których w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych przewidziano zwolnienie, niezbędne jest poczynienie dodatkowych ustaleń. W przypadku wałów ochronnych informacje na temat ich występowania mogą pochodzić od stosownych organów (wojewódzkiego zarządu melioracji i urządzeń wodnych, regionalnego zarządu gospodarki wodnej, spółek wodnych), a ponadto gdyby powstały wątpliwości, organ może dokonać również oględzin lub wystąpić o opinię biegłego.

Wobec poczynionych uwag zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia postawionego zarzutu miała odpowiedź na pytanie: czy w niniejszej sprawie organy podatkowe należycie ustaliły stan faktyczny i czy nie naruszyły art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy organom podatkowym zarzutu, że nie poczyniły wyczerpujących ustaleń faktycznych postawić nie można. Zauważa Sąd, że tereny różne obejmują pozostałe grunty nie zaliczone do innych użytków gruntowych, co uprawnia organ do opodatkowania ich w kategorii grunty pozostałe, ponieważ taka kategoria występuje w podatku od nieruchomości. Jednocześnie podkreślić należy, że wszelkie zwolnienia od podatku stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania i przede wszystkim w interesie strony leży powołanie się na takie zwolnienie; zwłaszcza, jeżeli jego stwierdzenie wymagałoby dodatkowych ustaleń.

Z akt sprawy wynika natomiast, że na żadnym etapie postępowania strona nie podnosiła, że korzysta ze zwolnienia, ani też nie podała żadnej informacji, która mogłaby wskazywać na istnienie podstaw do zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 9 u.p.o.l. Nie można zatem zarzucić organom podatkowym, że nie dokonały oględzin gruntów i nie prowadziły z urzędu dodatkowego postępowania w celu ewentualnego wystąpienia zwolnienia od podatku. Strona miała zapewniony dostęp do akt sprawy, prawidłowo został zastosowany art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, dalej: O.p.) - strona z tych możliwości nie skorzystała. Skarżący dopiero na rozprawie podniósł, że na opodatkowanej nieruchomości znajdują się wały ochronne i powołał się na zwolnienie z podatku od nieruchomości. Ponadto twierdzenie strony nie zostało poparte żadnymi innymi dowodami.

W ocenie Sądu, jak już powiedziano, podniesiony zarzut należy uznać za spóźniony, postępowanie przed sądem nie jest bowiem przedłużeniem postępowania administracyjnego. Strona jeżeli na jaw wyjdą nowe fakty i dowody może wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Kolejną kwestią sporną w sprawie na jaką wskazuje skarżący i która była przedmiotem sporu na etapie postępowania przed organami była okoliczność faktyczna, tj., czy skarżący jest dzierżawcą gruntów od Agencji Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na terenie gminy M, a tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości /rolnego. Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie, co do wypowiedzenia umów łączących strony. Skarżący twierdził, że umowy zostały przez Agencję wypowiedziane, ponieważ strona nie płaciła czynszu, tym samym od 1 lipca 2010 r. skarżący nie jest już podatnikiem podatku od nieruchomości/rolnego. Z zawiadomienia z 1 marca 2010r. wynika, że agencja wezwała stronę do zapłaty czynszu i udzieliła dodatkowego terminu na zapłatę - 3 miesiące i wskazała, że w przypadku nieuregulowania "rozwiąże umowę bez wypowiedzenia ze skutkiem natychmiastowym". Jednocześnie wynika z akt, że organ nie poprzestał na samodzielnej interpretacji zapisu zawiadomienia, ale zwrócił się do Agencji Zasobu Własności Rolnej. Agencja w piśmie z 21 maja 2011r. potwierdziła, że umowy zawarte w 2007 r., na czas określony do 7 grudnia 2012 r. nie zostały rozwiązane.

Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy i na podstawie obowiązujących przepisów stwierdza, że nie ma podstaw do kwestionowania ww. ustaleń organu, że sporne umowy nie zostały wypowiedziane. Zwraca Sąd uwagę, że rozwiązanie umowy dzierżawy wymaga zgodnie z art. 703 Kodeksu cywilnego wyznaczenia dodatkowego terminu trzech m-cy na zapłatę. Dopuszczalne jest również, aby w wezwaniu do zapłaty jednocześnie zostało złożone oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. W niniejszej sprawie zawiadomienie wystosowane przez Agencję do skarżącego takiego oświadczenia jednak nie zawiera, co potwierdziła również sama Agencja. Nie ma zatem podstaw, aby istnienie umów kwestionować. Wydzierżawiający potwierdził, że strony łączy umowa, a strona oprócz zawiadomień, których treść nie budzi wątpliwości, nie przedłożył żadnych dowodów, które mogłyby wskazywać czy potwierdzać rozwiązanie umów.

Reasumując Sąd nie stwierdza w sprawie naruszenia przepisów. Wysokość podatku została ustalona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, tj. zgodnie z ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm., dalej: upr), rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych (Dz.U. Nr 143, poz. 1614), ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej u.p.o.l.) oraz w uchwałą Nr LIII/561/10 Rady Gminy M. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości. A wszystkie ustalenia organu mają swoje odzwierciedlenie w decyzji.

Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.