Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1084/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 26 sierpnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie : Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2004 roku na rozprawie w sprawie ze skargi A. T. i A. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza solidarnie na rzecz A. T. i A. T. od Wojewody [...] kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

II SA / Łd 1084/02

UZASADNIENIE

W dniu 25 września 2001 roku T. i S. S. złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na przebudowę istniejących na nieruchomości położonej w P., ul. A 49 - działka nr ewid. 139/1 - stodoły i pomieszczeń gospodarczych na budynek garażowo-gospodarczy.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Starosta P. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na przebudowę stodoły i pomieszczeń gospodarczych na budynek garażowo-gospodarczy do czasu rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku składowego i pomieszczeń gospodarczych.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości postanowienie Starosty P. i umorzył postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Starosta P., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz.1126 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. i S. S. pozwolenia na przebudowę budynku stodoły i pomieszczeń gospodarczych na budynek garażowo- gospodarczy o pow. zabudowy - 97,35 m2, pow. użytkowej-129,62 m2i kubaturze - 585,50 m3, zlokalizowanych na działce o nr ewid. 139/1 położonej w P., ul. A 49.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli T. i S. S..

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż organ I instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, czym naruszył § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( t. j. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140 ze zm.) dopuszczający sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej , jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania działki zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości pomiędzy projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Przepis ten ma zastosowanie także do istniejących obiektów podlegających rozbudowie lub przebudowie, a zatem ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.

Roboty budowlane przy granicy z działką sąsiada są możliwe tylko wtedy, jeżeli w toku postępowania organ wykaże, ze taka lokalizacja nie naruszy interesów osób trzecich i nie zostaną naruszone przepisy tzw. prawa sąsiedzkiego.

Ponadto Wojewoda [...] wskazał, iż zgodnie z art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę , jeżeli na terenie , którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.

Z materiału dowodowego wynika, że na działce inwestorów znajdują się fragmenty fundamentów budynku , który zgodnie z decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] winien zostać rozebrany przez T. i S. S. po zakończeniu budowy obiektu będącego przedmiotem tej decyzji.

Z wyjaśnień organu jak i stron biorących udział w przedmiotowym postępowaniu wynika, że kierownik budowy zaniechał rozbiórki części fundamentów , aby nie stwarzać zagrożenia dla ściany szczytowej budynku mieszkalnego.

Ekspertyza techniczna sporządzona na tę okoliczność w miesiącu październiku 2000 roku przez rzeczoznawcę Polskiego Zespołu Inżynierów i Techników Budownictwa stanowi, że rozbiórka w/w fundamentów może zagrażać budynkowi sąsiadów jak i osobom wykonującym tę rozbiórkę.

W trakcie postępowania wyjaśniającego A. i A. T. dostarczyli do organu I instancji ekspertyzę techniczną sporządzoną w czerwcu 2001 roku, dotyczącą stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w P. przy ul. A 49, z której wynika, że rozbiórka spornej części fundamentów nie stanowi zagrożenia opisanego powyżej i jest niezbędna w celu wykonania izolacji przeciwwilgociowej ściany szczytowej tego budynku.

Powyższe nieprawidłowości wskazują jednoznacznie na naruszenie art. 7, art. 10 i art. 107 § 3 kpa mogące mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1 , art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku –Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) Starosta P. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla T. i S. S. na przebudowę stodoły i pomieszczeń gospodarczych na budynek garażowo-gospodarczy, zlokalizowanych na działce o nr ewid. 139/1, położonej w P., ul. A 49, z zachowaniem szczegółowych warunków wynikających z treści art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, ze planowane zamierzenia inwestycyjne A. i A. T. nie zostały zaprojektowane lecz są jedynie propozycją lokalizacji. Projektowana przebudowa stodoły i pomieszczeń gospodarczych na budynek garażowo-gospodarczy nie koliduje z zaproponowaną przez A. i A. T. lokalizacją budynku mieszkalnego. Określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. z 1999 r., Nr 15 poz. 140 ze zm.) odległości między projektowaną przebudową, a proponowana lokalizacją zostają zachowane. Zatem usytuowanie w perspektywie budynku mieszkalnego w odległości 3 m od strony granicy z działką T. i S. S. jest możliwe pod warunkiem zaprojektowania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych. W związku z tym budynek gospodarczo - garażowy nie będzie miał wpływu na zacienianie planowanego w perspektywie budynku mieszkalnego.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji ( Dz. U. Nr 93, poz. 589) przebudowa istniejącej stodoły i pomieszczeń gospodarczych na budynek garażowo - gospodarczy nie zalicza się do inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi lub mogących pogorszyć stan środowiska.

Przebudowa istniejącej stodoły i pomieszczeń gospodarczych na budynek gospodarczo-garażowy nie narusza interesów osób trzecich.

Ponadto wskazano, iż na terenie działki położonej w P. ul. A 49, której dotyczy projekt zagospodarowania terenu inwestycji, nie znajduje się obiekt, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.

Sprawa pozostałego fragmentu fundamentów po rozebranym budynku mieszkalnym T. i S. S. prowadzona jest oddzielnym postępowaniem, które nie ma wpływu na przedmiotowe rozstrzygniecie.

Po sprawdzeniu zgodności projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy P., zatwierdzonym uchwałą R.N.M. i G. Nr 47/X/90 z dnia 18 kwietnia 1990 r. (Dz. Urz. woj. częstochowskiego Nr 3, poz. 38 ze zm.), wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, kompletności projektu budowlanego oraz stwierdzeniu, że projekt został wykonany przez osobę posiadająca właściwe uprawnienia budowlane, organ orzekł zgodnie z wnioskiem.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. i A. T. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

Odwołujący się zarzucili rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz "świadome przekłamania łącznie z nową własną interpretacją przepisów prawa budowlanego i przepisów wykonawczych do tej ustawy, przepisów kpa i Kc, godzące w uzasadniony interes" małż. T.

Odwołujący się zarzucili także, iż organ I instancji świadomie nie zauważył, że ważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanej dla przedmiotowej inwestycji minął 31 grudnia 2001 roku i decyzja ta nie została skonsumowana, bowiem w okresie ważności nie uzyskano pozwolenia na budowę. Tak więc zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 34 Prawa budowlanego.

Małż. T. podnieśli nadto, iż organ I instancji pominął odwołujących się jako stronę i uniemożliwił im złożenie wyjaśnień i uwag w sprawie już od listopada 2001 roku, czym naruszył art.7,8, 9, 10 i 28 k. p. a.

Nadto organ I instancji podaje wariant odległości budynku mieszkalnego 5 m od granicy oraz narzuca A. i A. T. warunki zaprojektowania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych, podczas gdy odwołujący się zmierzają do zachowania odległości 4 m a wtedy należy mieć na uwadze przepisy § 13 pkt 1 ppkt 1, pkt 2, 3 i 4. Przyszły budynek musi być usytuowany osią główną północ - południe, a więc okna muszą być zlokalizowane w ścianie wschodniej /od strony garażu / i zachodniej, również w szczycie - ścianie południowej / z uwagi na przyszłą konieczność zaprojektowania drogi dojazdowej - ściana ta będzie niewielkim odcinkiem /.

A. i A. T. wskazali także na przepisy § 272 pkt 4 i 274 pkt 2 ponosząc, że projektowany budynek posiada powierzchnie użytkową 129,62m, a więc więcej niż 100 i wtedy odległość winna być 5 m. W zatwierdzonym projekcie napisano, że wzdłuż granicy biegnie " mur + okap " ściana istniejąca - z kamienia łamanego i w/g projektu gr.0,38 m - nie spełnia wymogów ściany o odporności 120 min, ściana ta z uwagi na jej fizyczne zużycie /budowana w 1938 r / zdołała się zdylatować od pozostałych i zagraża zawaleniem i to na stronę odwołujących się - PINB w P. prowadzi w tej sprawie postępowanie już od roku.

Z uwagi na powyższe wydana decyzja Nr [...] jednostronnie narusza prawa sąsiedzkie małż. T..

A. i A. T. podnieśli także, iż w uzasadnieniu decyzji organ I instancji pisze, iż "planowane zamierzenia inwestycyjne nie zostały zaprojektowane lecz są jedynie propozycją lokalizacji ". Jest to zdaniem odwołujących się własna interpretacja przepisu dokonana przez organ odnośnie ich praw, albowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 1991 roku sygn. akt 1129/91 / ONSA 1993, Nr 1 poz.11 /stwierdził: "Projektowana zabudowa działki musi uwzględniać uzasadniony interes właścicieli sąsiednich nieruchomości / art.5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane / Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm. / a w tym przede wszystkim warunek takiego usytuowania obiektów budowlanych, aby nie uniemożliwiły one prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich także w bliżej nie określonej perspektywie czasu .

Małż. T. zakwestionowali interpretację art. 35 pkt. 5 zawartą w decyzji nr [...] z dnia [...] jak i w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...]. Podkreślili nadto, iż zgodnie z prawem obowiązującym w RP wszyscy obywatele są wobec niego równi.

W konkluzji uzasadnienia odwołania wskazano, iż T. i S. S. posiadają działkę o szerokości 21 m i długości 120 m i istnieje możliwość takiej lokalizacji projektowanego budynku, która nie będzie uciążliwa dla prawidłowej zabudowy nieruchomości sąsiedzkich jak i osób na nich zamieszkałych.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] ( [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I-szej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż inwestorzy przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę spełnili wymagania wynikające z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 106 poz. 1126 ze zm.) dołączając do wniosku :

- projekt budowlany wraz z opiniami , uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi,

- dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane

- decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną przez Burmistrza Gminy i Miasta w P. z dnia [...] Nr [...].

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest przebudowa usytuowanych w granicy z działką A. i A. T. budynków: stodoły i pomieszczeń gospodarczych na budynek garażowo-gospodarczy, na co sąsiedzi zgody nie wyrażają.

Z akt sprawy wynika, że zamierzona przebudowa budynku mieszkalnego nie koliduje z obecną zabudową na działce skarżącego i została zaprojektowana w sposób zapewniający ochronę interesów osób trzecich uregulowaną w art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 Prawa budowlanego obejmującą w szczególności:

- zapewnienie dostępu do drogi publicznej,

- ochronę przed pozbawieniem:

- możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności,

- dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie,

- ochronę przed zanieczyszczeniami powietrza, wody i gleby.

Organ I- ej instancji w toku ponownego rozpatrywanej sprawy odniósł się także do zgłoszonego przez sąsiadów zamiaru budowy budynku mieszkalnego, stwierdzając, że zamierzona do realizacji przebudowa nie będzie kolidowała z projektowaną w perspektywie budową budynku mieszkalnego na działce A. i A. T., który zgodnie z mapą dołączoną do ich pisma z dnia 15 października 2001 roku miał być usytuowany 3 m od granicy z działką T. i S. S., a nie 4 m jak to sugerują skarżący.

Ustosunkowując się do podniesionej w odwołaniu kwestii ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Burmistrza Gminy i Miasta w P. z dnia [...] tylko do dnia 31 grudnia 2001 roku organ wyjaśnił, że ważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania ocenia się na dzień wystąpienia przez inwestora z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, a zatem na dzień złożenia tego wniosku w organie lub też nadania w urzędzie pocztowym.. Nie jest natomiast konieczne by decyzja pozostawała nadal ważna w dacie podejmowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wniosek T. i S. S. o wydanie pozwolenia na budowę z dnia [...] wpłynął do właściwego organu w dniu 25 września 2001 roku, a więc w dacie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, iż wbrew zarzutom skarżących, że organ I instancji uniemożliwia im złożenie wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, z dokumentów wynika, że T. i S. T. byli każdorazowo informowani o przebiegu postępowania z możliwością wypowiedzenia siew sprawie.

Organ odwoławczy stwierdził nadto, że projektowana inwestycja nie ogranicza korzystania z działki sąsiedniej ponad przeciętną miarę; przedmiotem pozwolenia na budowę nie jest nowy obiekt, a jedynie przebudowa, która zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, w tym do wyeliminowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Zaznaczono, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. prowadzi odrębne postępowanie na okoliczność poprawy stanu technicznego obiektów objętych przebudową.

Zamierzona przebudowa w konsekwencji ma doprowadzić do poprawy stanu technicznego spornych budynków.

Wojewoda [...] uznał też, że postępowanie odnośnie rozbiórki fragmentu fundamentów budynku mieszkalnego może być prowadzone niezależnie od pozwolenia na przebudowę, gdyż długotrwałe blokowanie udzielenia pozwolenia spowodować może nieodwracalne skutki w stosunku do obiektów objętych przebudową , może też uniemożliwić ich wykorzystanie zgodnie z załączonym projektem budowlanym.

Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż wymóg uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej utracił moc z dniem 16 marca 2001 roku - orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 roku sygn. akt P.11/2000 (Dz. U. Nr 17 z 2001 r., poz. 207 ) orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. i A. T. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i związanych z nim przepisów wykonawczych oraz przepisów kpa.

Skarżący podkreślili, iż nie wyrażają zgody a projektowaną przebudowę usytuowanych w granicy z działką A. i A. T. budynków: stodoły i pomieszczeń gospodarczych na budynek garażowo-gospodarczy.

Brak zgody skarżący uzasadniają naruszeniem w związku z planowaną budową praw majątkowych, zacienieniem działki, utrudnieniem w optymalnym zagospodarowaniu ich działki twierdząc, że sąsiedzi mają inne możliwości lokalizacji projektowanego budynku garażowo –gospodarczego. Jednocześnie skarżący wskazują na naruszenie art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, ponieważ sąsiedzi nie dokonali całkowitej rozbiórki budynku mieszkalnego, do czego zostali zobowiązani w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] Nr [...] udzielającej T. i S. S. pozwolenia na budowę nowego budynku mieszkalnego na tej samej działce.

Zdaniem skarżących Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] wydał ją w sprzeczności z przepisami prawa, na które powoływał się w tej sprawie we wcześniej wydanych decyzjach. T. i S. S. otrzymali pozwolenie na budowę ganku decyzją nr [...] z dnia [...]. Załączona do niej dokumentacja - między innymi decyzja nr [...] z dnia [...] U.G.i M. w P. i stanowiący integralną część załącznik do tej decyzji - jednoznacznie określa, iż budynek stodoły i budynki gospodarcze są przeznaczone do rozbiórki.

Projektowany budynek oraz jego funkcjonalność świadczy, że T. i S. S. zamierzają zamienić budynek garażowo-gospodarczy na budynek do celów działalności gospodarczej - produkcyjnej. Sugestie skarżących, wyrażone w pismach do Starosty P., były prawdziwe, co potwierdzają T. i S. S. w swoim piśmie kierowanym do WINB w Ł. z dnia 6 czerwca 2002r. Spowoduje to konieczność utworzenia strefy ochronnej sanitarnej między innymi na działce skarżących. Uniemożliwi to skarżącym budowę nowych budynków mieszkalnych zgodnych z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy P.. Od strony wschodniej działki skarżących między budynkiem mieszkalnym a stodołą wybudowany jest przez sąsiada mur szczelny /ogrodzenie/ o długości 20 m i wysokości ponad 5,5 m co w znacznej części powoduje zacienienie działki. Z chwilą wybudowania jeszcze wyższego budynku o wysokości 8,5 m zacienienie to będzie jeszcze większe, co narusza uzasadniony interes małż. T. jako osób trzecich.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty tożsame z zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W szczególności podkreślono, iż projektowana inwestycja nie ogranicza korzystania z działki sąsiedniej ponad przeciętną miarę , albowiem przedmiotem pozwolenia na budowę nie jest nowy obiekt a jedynie przebudowa, która zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, w tym do wyeliminowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a inwestorzy mają prawo w pełni wykorzystać istniejące budynki w planowanej przebudowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) decyzja /lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:

- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy .

Stosownie do § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej.

Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.

W tym świetle skarga jest zasadna, ponieważ Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art.7, art.77 § 1 , art. 107 kpa ), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś stanowi podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 litera c) powołanej na wstępie ustawy.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji.

Przedmiotem postępowania administracyjnego jest zatem ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 kpa to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy ograniczył się w zasadzie do "wybiórczej" kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej i poprzestał na wypowiedzeniu się co do niektórych zarzutów skarżących.

Nadto organ II instancji nie uzasadnił przyczyn, z powodu których uznał, że zaistniały podstawy materialno - prawne do udzielenia pozwolenia na budowę jak i nie dokonał ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 kpa. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego.

Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Nie może być uznana za zgodną z prawem decyzja administracyjna wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie. Sytuacja taka występuje w niniejszej sprawie. Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Organy administracji publicznej nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, co stanowi obrazę art. 7 i art. 77 § 1 kpa i nie rozważyły należycie sprawy w aspekcie przepisów prawa materialnego.

Podkreślić też należy, iż uzasadnienie decyzji organu II instancji, podobnie jak i organu I instancji, jest zbyt ogólnikowe i lakoniczne a nadto nie zawiera wyczerpujących ustaleń faktycznych i ich rozważenia w świetle stanu prawnego.

Organ II instancji jedynie przytoczył treść art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego nie wyjaśniając, czy sporna inwestycja spełnia wymogi ustanowione w tym przepisie a dotyczące kwestii nader istotnych w sprawie - zachowania możliwości zabudowy działki małż. T., ewentualnego zacienienia tejże działki / ochrona interesów osób trzecich / oraz spełnienia wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego – art. 5 ust. 1 pkt 1 ltera b ).

Organ nie rozważył też sprawy w świetle przepisów art. 32, art. 33, art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89,poz.414 ze zm.) oraz art. 5 a w szczególności ustępu 1 pkt 1 tegoż przepisu dotyczącego projektowania i budowania obiektów budowlanych zgodnie z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi (...) i pkt 6 dotyczącego ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już wskazywano, że w celu oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione inT. osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno – budowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na sąsiednie działki budowlane.

( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 roku, III ARN 87/95, OSN 1996/21/316 ).

W art. 32 Prawa budowlanego nawiązano do przepisów szczególnych, wymagających uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów. Przez przepisy te należy rozumieć przepisy inne niż prawo budowlane, z których wynikają obowiązki zapewnienia, by w przygotowanej inwestycji znalazły odpowiedni wyraz szczególne wymagania związane z potrzebą ochrony niektórych terenów lub obiektów budowlanych albo wynikające z potrzeby uwzględnienia specyfiki danego rodzaju działalności.

( por. E. Bar, E. Radziszewski, Kodeks budowlany, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1999, s. 89 )

Wymagania takie przewiduje wiele ustaw, m. in. ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej ( Dz. U. Nr 81, poz. 351 ze zm.) oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie delegacji ustawowych. Przepisy ustaw szczególnych – czego zdają się nie zauważać organy administracji w niniejszej sprawie – uzupełniają przepisy Prawa budowlanego, a więc organy administracji publicznej obciąża obowiązek ich stosowania w przypadkach określonych przez te ustawy.

Do powyższych przepisów wykonawczych należy m in. rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz.U.99.15.140 ze zm. /.

Jak wynika z opisu zatwierdzonego projektu budynek stodoły i budynki gospodarcze przed przebudową posiadają pow. zabudowy - 97,35 m2, pow. użytkową – 105,0 m2 i kubaturę - 395,80 m3.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, którą organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. i S. S. pozwolenia na przebudowę budynku stodoły i pomieszczeń gospodarczych na budynek garażowo - gospodarczy o pow. zabudowy - 97,35 m2, pow. użytkowej - 129,62 m2 i kubaturze - 585,50 m3 – ilość kondygnacji : 2 /parter + poddasze /, co zdaje się wskazywać, że projektowana budowa obejmuje nadbudowę budynków istniejących w granicy i zmianę ich charakteru - przeznaczenia.

W tej sytuacji organy winny odnieść się do przepisów techniczno- budowlanych regulujących kwestie budowy garaży, czego domagali się skarżący.

Powyższe kwestie reguluje Rozdział 8 "Wymagania szczególne dotyczące garaży" powołanego wyżej rozporządzenia / § 274 - § 281 / - obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Rozważenia wymaga także kwestia wysokości budynków przed i po wykonaniu projektowanych prac i ich wpływu na nieruchomość sąsiednią.

W niniejszej sprawie konieczne jest zwrócenie uwagi na jeszcze jedną ważną kwestię a mianowicie prawidłowe uzasadnianie decyzji.

Uzasadnienie decyzji administracyjnej winno czynić zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienie faktyczne decyzji winno wskazywać fakty uznane za udowodnione, dowody, na których oparł się organ oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Chodzi tu zatem o wytłumaczenie, dlaczego organ zastosował konkretny przepis prawa materialnego w danej sytuacji faktycznej i wskazanie związku między oceną stanu faktycznego a treścią rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie prawne decyzji organu odwoławczego nie odpowiada tym wymogom.

Nie może być uznana za zgodną z prawem decyzja wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów prawa materialnego, znajdujących zastosowanie w danej sprawie i bez rozważenia tych przepisów w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.

W uzasadnieniu decyzji pominięto całkowicie uzasadnienie faktyczne, a uzasadnienie prawne jest zbyt lakoniczne i nie nawiązuje do hipotezy przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie jak i nie wyjaśnia zastosowania określonych przepisów i odmowy zastosowania przepisów wskazanych przez skarżących w odwołaniu. Ma to znamiona naruszenia przepisów procesowych, które mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Jak wyżej wskazano, organ odwoławczy jest bowiem powołany do ponownego merytorycznego rozpatrzenia całej sprawy, w której wniesiono odwołanie.

Naruszenie przez organy obu instancji zasad postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa skutkuje uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art.35 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zm./ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprowadza:

po pierwsze – zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

po drugie – kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń;

po trzecie – wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Organ może badać zgodność projektu architektoniczno-budowlanego i obowiązującymi Polskimi Normami, w zakresie określonym w art.5 / art.35 ust.2 /.

Projekt budowlany winien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /art.34 ust.1/ oraz warunki, o jakich mowa w art.34 ust.3 Prawa budowlanego. Wymagania dotyczące szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego stanowiącego podstawę do wydania pozwolenia na budowę określa wydane na mocy delegacji ustawowej tj. art. 34 ust.6 Prawa budowlanego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 roku /Dz. U. Nr 140, poz.906/ - obowiązujące dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczegółowymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów /art.32 ust.1 Prawa budowlanego/.

Przepis art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego koresponduje z art. 33 ust.2 tejże ustawy.

W myśl art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.

Wojewoda [...] stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że postępowanie odnośnie rozbiórki fragmentu fundamentów budynku mieszkalnego może być prowadzone niezależnie od pozwolenia na przebudowę. Takie stanowisko nie znajduje uzasadnienia w przepisach Prawa budowlanego.

Organ winien dokonać stosownych ustaleń faktycznych, a mianowicie ustalić, czy istnieje w obrocie prawnym decyzja, która nakazuje rozbiórkę obiektu na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, czy obowiązek ten został wykonany a następnie rozważyć te okoliczności w świetle art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego.

Organy powołują się w tym zakresie na decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] udzielającą T. i S. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na podstawie art. 29 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane / Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm./, nie rozważając, czy decyzja - pozwolenie na budowę skutecznie nakłada na inwestorów obowiązek rozbiórki istniejącego obiektu. Organ I instancji stwierdził, iż na terenie działki położonej w P. ul. A 49, której dotyczy projekt zagospodarowania terenu inwestycji , nie znajduje się obiekt , w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Jednocześnie wskazał, że sprawa pozostałego fragmentu fundamentów po rozebranym budynku mieszkalnym T. i S. S. prowadzona jest oddzielnym postępowaniem, które nie ma wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie odnośnie rozbiórki fragmentu fundamentów budynku mieszkalnego może być prowadzone niezależnie od pozwolenia na przebudowę. Takie stanowisko nie jest jednoznaczne i nie wyjaśnia sprawy w aspekcie art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i litera c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) – dalej w skrócie p. s. a. -w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) – dalej w skrócie p. w. u. p. orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p. s. a. w związku z art. 97 § 1 p. w. u. p.

W punkcie trzecim wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p. s. a. w związku z art. 97 § 1 p. w. u. p.