Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 161/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA: Alina Dominiak, Sędziowie NSA: Małgorzata Gorzeń (spr.), del. SO: Jolanta Górska, Protokolant Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. L. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 31 grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 395 (trzysta dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 17.09.2001 r. w części dot. podstawy prawnej, utrzymując decyzję I instancji w mocy w pozostałej części.

W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że w dniu 10.09.2001 r. na podstawie dokumentu [...] I. L. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód ciężarowy używany marki [...], wyprodukowany w 2000 r.

Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. rachunek nr [...] z dnia 29.08.2001 r. na kwotę 10.000,00 DM, Fahrzeugbrief nr [...], Deklarację Wartości Celnej oraz Zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia 01.09.2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego uznał decyzją z dnia 17.09.2001 r. ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość celną przedmiotowego towaru na podstawie art. 23 § 7 w związku z art. 29 § 1 Kodeksu celnego na kwotę 34.593,00 PLN, tj. 17.584,69 DEM. Pismem z dnia 04.10.2001 r. strona odwołała się od powyższej decyzji wnosząc ojej uchylenie w całości i wydanie decyzji wymiarowej przy przyjęciu jako podstawy wymiaru zadeklarowanej wartości transakcyjnej tj. 8.620,69 DEM, która wynika z faktury zakupu oraz załączonych do odwołania dokumentów świadczących o zwrocie podatku w kwocie 1.379,31 DM. Decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 23 § 1 i § 7 Kodeksu celnego ora2 art. 29 § 4 ww. ustawy poprzez przyjęcie go jako podstawy do obliczenia wartości celnej oraz przyjęcie przy ustaleniu tej wartości ceny samochodu osobowego. Ponadto naruszenie art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Prezes GUC podniósł, że podstawą określenia kwoty wynikającej z długu celnego jest wartość celna towaru. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31. Stosownie do postanowień art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy załączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

Cytowany przepis upoważnia więc organy celne nie tylko do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale również daje możliwość badania wiarygodności dokumentów pod względem materialnym i ma na celu wyeliminowanie przypadków zaniżania wartości sprowadzonych na polski obszar celny samochodów. Wiarygodność dokumentów służących do określania wartości celnej obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej. Nie chodzi zatem tylko o ich wiarygodność formalną.

Oznacza to, że dokument służący do określenia wartości celnej towaru (w niniejszej sprawie jest to rachunek nr [...] z dnia 29.08.2001 r.) nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana w nim cena transakcyjna nie odzwierciedla rzeczywistej wartości importowanego towaru. Powszechnie bowiem przyjmuje się, że wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać wartość rzeczywistą. Tylko taka wartość jest wartością celną towaru w rozumieniu art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Wartość ta jest niezależna od tego czy importer otrzymał "za darmo" towar wprowadzony na polski obszar celny czy też kupił go po wyjątkowo "okazyjnej", z różnych względów cenie. O zakwestionowaniu wiarygodności faktury zakupu samochodu zadecydowała niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości. W przypadku zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 23 § 7 Kodeksu celnego organ celny ustala wartość celną w sposób określony w art. 25 - 29 Kodeksu celnego. Postępowanie w kwestii ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO).

Przepisy obowiązujące w Polsce w przypadku zakwestionowania wiarygodności umowy kupna - sprzedaży (faktury lub rachunku) dają organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna (art. 25 i 26 Kodeksu celnego). Zastosowanie tych metod w przypadku importu używanych pojazdów należy uznać za problematyczne, przepis art. 26 w przypadku importu samochodów używanych nie może mieć zastosowania, gdyż niemożliwe jest znalezienie samochodów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Nawet samochody podobnie użytkowane, z podobnym przebiegiem mają różny stopień zużycia, co przemawia za odrzuceniem tej metody jako właściwej do ustalenia wartości pojazdów używanych. Pogląd powyższy jest zbieżny ze stanowiskiem Technicznego Komitetu Ustalania Wartości celnej.

Kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 27 Kodeksu celnego) może znaleźć w zasadzie, zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i stanie.

Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 28 Kodeksu celnego). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda ta oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.

Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy samochód był używany, właściwą metodą określenia jego wartości stała się metoda "ostatniej szansy" (art. 29 Kodeksu celnego). Przepis ten przewiduje, iż jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23, 25 - 28 ustawy jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

3) przepisów tytułu II, działu III Kodeksu celnego - "Wartość celna towarów".

Zgodnie z Wyjaśnieniami Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny rynkowe tych pojazdów na polskim obszarze celnym. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co pojazd będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości bazowej (ustalonej o ww. źródło) podatku VAT, podatku akcyzowego (jeżeli obowiązuje) i cła. Organ celny I instancji do obliczeń przyjął informację wynikającą ze specjalistycznego wydawnictwa podającego ceny używanych pojazdów samochodowych na rynku polskim tj. katalogu wydawnictwa EUROTAX. Powyższa pozycja podaje informacje dotyczące średnich cen pojazdów, ustalone na podstawie analizy prowadzonej na reprezentatywnej próbie pojazdów używanych z całego kraju. Informacje dotyczące danego samochodu uwzględniają spadek cen w funkcji wieku, przebiegu i stanu technicznego pojazdu. Z uwagi na fakt, iż powyższa informacja stanowi wypadkową z porównania wielu notowań danego typu pojazdu należy stwierdzić, iż organ celny I instancji do obliczeń przyjął wartość jako w pełni odpowiadającą wymogom art. 29 Kodeksu celnego. Ponadto należy podkreślić, iż zasada równego traktowania podmiotów dokonujących importu tego typu towarów obliguje organy celne do korzystania z jednego specjalistycznego źródła.

W odwołaniu strona podnosiła, że zakupiony przez importera pojazd był samochodem powypadkowym i to przede wszystkim miało wpływ na taką a nie inną cenę. Dlatego Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, że rozporządzeniem z dnia 08.03.2001 r. Minister Środowiska zmienił rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 204). W wyniku tej nowelizacji jako odpad zostały zakwalifikowane pojazdy wycofane z eksploatacji - niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu. W dniach 12 i 15 marca 2001 r. Minister Finansów zmienił rozporządzenie w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 197) oraz rozporządzenie w sprawie określenia urzędów celnych, w których są dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego w zależności od rodzaju towarów i procedur celnych, którymi mogą być obejmowane towary w poszczególnych urzędach celnych (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 198).

Wyżej wymienione przepisy weszły w życie w dniu 24 marca 2001 r., zostały wprowadzone w celu wyeliminowania importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych. W związku z tym służby celne podjęły działania mające na celu zapewnienie przestrzegania wprowadzonych w życie przepisów. W świetle powyższych regulacji przy zastosowaniu do ustalenia wartości celnej metody "ostatniej szansy" nie ma obecnie wskazania do odliczenia od "uśrednionej" wartości rynkowej z katalogu (np. EUROTAX) stopnia uszkodzenia pojazdu, gdyż uszkodzone pojazdy nie mogą być objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Dotyczy to także korekty z tytułu ponadnormatywnego przebiegu. Mając powyższe na względzie, Dyrektor Urzędu Celnego ustalił, iż średnia cena pojazdu ciężarowego: marki [...], o pojemności silnika [...] cm , wyprodukowanego w 2000 r. wynosiła w miesiącu importu 46.700,00 PLN (wg katalogu EUROTAX nr [...]). Organ odwoławczy weryfikując cenę wyjściową dla ww. pojazdu stwierdził, iż została przyjęta prawidłowo i nie zachodzi też konieczność jakiejkolwiek jej korekty.

Analizując zaprezentowane w decyzji organu celnego I instancji obliczenie wartości celnej, a co za tym idzie określenie kwoty wynikającej z długu celnego, zauważył Prezes GUC, iż dokonano ich prawidłowo poprzez wyłączenie z ceny podanej w katalogu należności celnych wg stawki autonomicznej 35%.

Prezes Głównego Urzędu Ceł wyjaśnił, iż Informator Rynkowy - Samochody [...] EUROTAX zawiera, zgodnie z -informacją wydawcy, ceny netto pojazdów, co oznacza, iż przy korzystaniu z przedmiotowego wydawnictwa dla potrzeb ustalenia wartości celnej pojazdu, od podartej wartości nie dokonuje się korekty z tytułu podatku VAT.

Wartość celna pojazdu wynosi więc 34.593,00 PLN. Różnica pomiędzy ustaloną w ten sposób wartością pojazdu i wartością zadeklarowana przez stronę wynosi 14.331,00 PLN i uzasadnia, zdaniem Prezesa Głównego Urzędu Ceł, zakwestionowanie zadeklarowanej wartości celnej pojazdu.

Prezes GUC podniósł, że ustalenie wartości metodą "ostatniej szansy" poprzez odliczenie od wartości rynkowej pojazdu tej samej marki i rocznika z katalogu należności celno -podatkowych w odniesieniu do używanych pojazdów następuje z uwzględnieniem wszystkich czynników cenotwórczych i zapewnia jednakowe traktowanie wszystkich importerów pojazdów używanych.

Odnośnie wniosku skarżącego dotyczącego wydania decyzji wymiarowej przy przyjęciu jako podstawy wymiaru zadeklarowanej wartości transakcyjnej tj. 8.620,69 DEM wynikającej z faktury zakupu oraz załączonych do odwołania dokumentów świadczących o zwrocie podatku w kwocie 1,379,31 DM, Prezes GUC wyjaśnił, iż z dniem 19 marca 2001 r. weszło w życie rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu ustalania wartości celnej (Dz.U. z 2001 r. Nr 19, poz. 227). Na podstawie § 1 ww. rozporządzenia, w wypadku gdy cena faktycznie zapłacona lub należna, o której mowa w art. 23 § 1 Kodeksu celnego zawiera wyodrębnioną kwotę podatku należnego w kraju wywozu, kwota ta podlega odliczeniu od wartości celnej, jeżeli zgłaszający przedstawi dokument stwierdzający wywóz towaru potwierdzony przez administrację celną kraju wywozu i przedstawi dowód odzyskania tego podatku. A zatem podstawą odliczenia podatku od wartości celnej towaru jest łączne spełnienie trzech warunków: po pierwsze wyszczególnienie na fakturze, że wartość towaru jest powiększona o ten podatek, po drugie potwierdzenie wywozu przez Urząd Celny kraju eksportera, po trzecie strona musi okazać dokument potwierdzający zwrot podatku. Niezależnie od powyższego, Prezes GUC stwierdza, iż w rozpatrywanej sprawie przepis powyższy nie może mieć zastosowania, albowiem odnosi się wprost do ceny transakcyjnej, o której mowa w art. 23 § 1 Kodeksu celnego, a ta właśnie została zakwestionowana w zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniósł I. L. Zarzucając decyzji rażące naruszenie przepisów:

- art. 23 § 7 K.c, przez przyjęcie, iż zakwestionowanie wiarygodności dokumentów nie wymaga dowodu,

art. 23 § 1 K.c, przez przyjęcie, iż wymieniona w nim zasada jest wyjątkiem, a nie regułą,

art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez brak uzasadnienia z jakich powodów

zakwestionowano wiarygodność dokumentów, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi I. L. podniósł, że meritum sporu sprowadza się do prawidłowego określenia wartości celnej sprowadzonego z zagranicy, przez skarżącego, samochodu [...]. Skarżący wskazał, że nie zgadza się ze stwierdzeniem organów celnych, iż nabycie pojazdu po wyjątkowo okazyjnej cenie lub darowizna nie ma znaczenia przy ustalaniu wartości celnej.

Zdaniem skarżącego czym innym jest darowizna towaru (nie występuje tu bowiem pojęcie ceny i wyłącza to stosowanie art. 23 § 1 Kodeksu celnego), jak również nabycie towaru w powiązaniu z licznymi zależnościami między kupującym i sprzedającym (mającymi wpływ na ustalenie ceny - to również wyłącza stosowanie art. 23 § 1 K.c), a czym innym jest nabycie towaru po określonej cenie ze względu najego rzeczywistą wartość na rynku eksportera (co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie - i w żadnym wypadku nie wyłącza reguły zawartej w art. 23 § 1 K.c).

Nie podziela też skarżący wywodu organów celnych, że "rachunek nr [...](...) nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana na nim cena transakcyjna nie odzwierciedla rzeczywistej wartości importowego towaru". Skarżący podnosi, że organ celny w ogóle nie zrozumiał argumentów skarżącego dlaczego wartość transakcyjna odbiegała od wartości rynkowej. Powyższe skarżący wyjaśnił w odwołaniu od pierwszej decyzji, w szczególności, iż wpływ na niższą cenę miała okoliczność, że przedmiotowy' samochód był samochodem powypadkowym, który miał pozytywne badania techniczne.

Cena naprawionego powypadkowego samochodu na rynku niemieckim jest z reguły co najmniej o połowę niższa niż cena samochodu bez wypadkowego. W związku z powyższym cenę przedmiotowego pojazdu należy porównywać do cen samochodów powypadkowych, a nie jak tego dokonano w skarżonej decyzji, do samochodów bez wypadkowych Dalej powołując się na wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej organ celny stwierdza, że jedyną z możliwych do zastosowania metod określenia wartości celnej w przedmiotowej sprawie jest metoda ostatniej szansy. Jednak dokonując określenia wartości celnej tą metodą, organ celny zapomina już o dalszych wyjaśnieniach TKUWC, a w szczególności o pkt 23 wyjaśnień, zgodnie z którym: "Można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych, jeśli takie istnieją. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (na przykład, nadzwyczajne zużycie, naprawy, remonty, akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia". Mało tego strona przeciwna twierdzi, że w świetle obecnie obowiązującego prawa nie ma możliwości dokonania korekty nawet z powodu ponadnormatywnego przebiegu pojazdu.

Natomiast odnosząc się do cen katalogowych, stwierdza "Jednocześnie należy jeszcze raz podkreślić, że ceny katalogowe są cenami średnimi, a więc do ich określenia posłużyły nie tylko ceny aut w dobrym stanie, ale zużytych ponadprzeciętnie, skorodowanych czy uszkodzonych". Takie stwierdzenia świadczą wyraźnie, że organ celny posługując się Katalogiem EUROTAX, w ogóle nie zdawał sobie sprawy jakich samochodów on dotyczy, a dotyczy on samochodów eksploatowanych w normalnych warunkach serwisowanych, bezwypadkowych z normalnym przebiegiem. W przypadku, gdy dany samochód posiada ponadnormatywny przebieg lub jest samochodem powypadkowym lub ma inne cechy rzutujące na j ego wartość, autorzy katalogu zalecają przy wycenie stosować odpowiednie korekty zmniejszające.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 20O2 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W Kodeksie celnym przyjęto zasadę, według której wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przewozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego. Zasada ta odnosi się też do używanych pojazdów samochodowych, zwłaszcza do tych, których import następuje bezpośrednio po sprzedaży. W punkcie 6 studium 1.1, dotyczącym postępowania wobec używanych pojazdów samochodowych, stanowiącego część Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 80, poz. 908), czytamy bowiem "Jako że import następuje bezpośrednio po sprzedaży, cena faktycznie zapłacona lub należna zgodnie z transakcją, powinna stanowić podstawę ustalenia wartości transakcyjnej za każdym razem, kiedy spełnione są zalecenia i warunki artykułu 1 Porozumienia". Będzie zatem ona mieć zastosowanie także w niniejszej sprawie, bowiem po pierwsze import nastąpił bezpośrednio po sprzedaży (rachunek dokumentujący sprzedaż samochodu, nosi datę 29.08.2001 r., zaś zgłoszenie do odprawy celnej zostało dokonane w dniu 10.09.2001 r.), po drugie spełnione są zalecenia i warunki artykułu 1 Porozumienia (kupujący nie jest ograniczony w dysponowaniu lub użytkowaniu towaru, sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość nie może być ustalona w odniesieniu do towarów, dla których ustalona jest wartość celna, jakakolwiek część przychodów z jakiejkolwiek dalszej sprzedaży, dyspozycji lub użytkowania towarów przez kupującego nie przypada bezpośrednio czy też pośrednio sprzedającemu, kupujący i sprzedający nie są powiązani). Odstępstwo od zasady, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, skorygowana według zasad określonych w art 30 i art. 31 Kodeksu celnego, przewiduje art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Według tego przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

Interpretując ten przepis należy przede wszystkim wyjaśnić, czy pod użytym w art. 23 § 7 Kodeksu celnego pojęciem "wartość transakcyjna" należy rozumieć, jak wynikać by to mogło z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. W ocenie Sądu w tym przypadku nie chodzi o cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar, lecz o cenę zadeklarowaną. Taka tylko bowiem może być poddawana w wątpliwość w razie zakwestionowania dokumentów lub informacji albo w przypadku braku dokumentów.

W art. 27 § 7 Kodeksu celnego nie chodzi zatem o ustalanie przez organ celny rzeczywistej wartości towaru, lecz o wykazanie fałszu formalnego lub intelektualnego przedstawionych dokumentów. Taka interpretacja jest zgodna z Porozumieniem w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf i Handlu 1994 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483), gdyż w opinii nr 2.1. Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 908 ze zm.) wyjaśniono, że sam fakt, iż jakaś cena jest niższa od aktualnych cen rynkowych na identyczne towary nie stanowi wystarczającego powodu, by ją odrzucić z punktu widzenia Artykułu 1, z zastrzeżeniem jednak postanowień artykułu 17 Porozumienia. Z opinii tej zatem wynika, że organy celne nie są uprawnione do badania wartości towaru, lecz do badania prawdziwości dokumentów i oświadczeń. Niższa cena od aktualnych cen rynkowych wskazywałaby bowiem, że wartość transakcyjna jest zaniżona w stosunku do wartości rynkowej, co jednak nie upoważnia organu celnego do odrzucenia jej z punktu widzenia artykułu 1 Porozumienia. Powołanie się przy tym na artykuł 17 Porozumienia, który stanowi, że nic w niniejszym Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów wartości celnej, wskazuje, że organy celne mają w takiej sytuacji jedynie prawo badać, czy dokumenty i oświadczenia złożone w celu ustalenia wartości celnej są prawdziwe. Na problem prawdziwości zgłoszonej ceny

zakupu, a więc wartości transakcyjnej, wskazuje się też w powołanym już studium 1.1., gdzie w punkcie 24 pisze się, że jedną z podstawowych trudności jakie mogą pojawić się w przypadku importu używanych pojazdów jest trudność praktyczna, dotycząca problemu zbierania danych o faktach niezbędnych przy ustalaniu wartości transakcyjnej, ponieważ zakupom czynionym przez osoby fizyczne nie zawsze towarzyszy wystawianie faktury handlowej, a często poprzestaje się na wystawieniu zwykłego pokwitowania, pisemnej notatki lub wręcz na porozumieniu ustnym. W takich przypadkach, według tego studium, administracja celna musi sprawdzić prawdziwość zgłoszonej ceny zakupu. W art. 23 § 7 Kodeksu celnego chodzi więc o sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny, a nie o ustalenie wartości towaru sprowadzonego na polski obszar celny.

W niniejszej sprawie organ celny zakwestionował wiarygodność podanej w fakturze ceny. Uzasadniając przyczyny zakwestionowania dokumentu stwierdził, opierając się na powołanym przez siebie wydawnictwie, że cena podana w fakturze jest rażąco niska w stosunku do rzeczywistej.

W ocenie Sądu w przeprowadzonej przez organ celny operacji kryje się zasadniczy błąd. Mianowicie wydawnictwo, które stanowiło podstawę do porównania cen, zawierało ceny samochodów używanych obowiązujących na rynku polskim. Do akt wydawnictwa tego wprawdzie nie dołączono, jednakże jego zawartość wynika z tego, że użyto je także, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, do ustalenia wartości celnej w oparciu o metodę "ostatniej szansy", która wprost zakłada posłużenie się danymi pochodzącymi z rynku polskiego. W art. 29 § 1 mówi się bowiem o ustalaniu wartości celnej na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, danymi tymi zaś mogą być, jak wynika z punktu 23 powołanego już studium l. l. katalogi lub wyspecjalizowane czasopisma podające ceny na rynku kraju importu.

Skoro, jak powiedziano, w art. 23 § 7 Kodeksu celnego chodzi o sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny, a nie o ustalenie wartości sprowadzonego towaru, to jest oczywiste, że dane pochodzące z rynku polskiego nie mogą stanowić uzasadnionej przyczyny zakwestionowania wiarygodności dokumentów, służących do określenia wartości celnej, dokumentujących transakcję dokonaną na innym rynku.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że orzekające w niniejszej sprawie organy celne naruszyły art. 23 § 7 Kodeksu celnego, gdyż zakwestionowały wiarygodność dokumentu służącego do określenia wartości celnej bez uzasadnionych przyczyn. Wskazane naruszenie prawa miało przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż tym samym otwarto możliwość ustalenia wartości celnej z pominięciem wartości transakcyjnej. W konsekwencji skarga skarżącego podlega uwzględnieniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § l pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zasądził od organu (którym stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz.U. Nr 41, poz. 365 - jest właściwy dyrektor izby celnej) na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując, stosownie do art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te w niniejszej sprawie składa się wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził też, na podstawce art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonywane.

Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji celnej uwzględnią powyższe wskazania, co do interpretacji art. 23 § 7 Kodeksu celnego.

Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji.