Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3218/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 219
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] maja 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz K. K. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Szef Krajowej Administracji Skarbowej (Szef KAS) postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735); zwanej dalej K.p.a., po rozpoznaniu zażalenia K. K., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (DIAS w [...]) z [...] maja 2021 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że pismem z [...] października 2020 r. K. K. zwróciła się do DIAS w [...] z wnioskiem o wystawienie dokumentu potwierdzającego wykonywanie zadań, o których mowa § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611); zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., w latach 2006-2018. We wniosku wskazała komórki organizacyjne, w których pełniła służbę, bezpośrednich przełożonych oraz poglądowo określiła zakres realizowanych zadań w komórkach zwalczania przestępczości, celem poświadczenia wykonywania zadań określonych w powyższym rozporządzeniu.

Wniosek K. K. został skierowany do powołanego [...] grudnia 2020 r. przez DIAS w [...], Zespołu ds. wypracowania dokumentacji warunkującej podwyższenie emerytury funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...].

Pismem z [...] lutego 2021 r. nr [...] Zespół ds. wypracowania dokumentacji warunkującej podwyższenie emerytury funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] przedstawił przeprowadzoną analizę, w której zarekomendował uznanie wykonywania przez K. K. zadań służbowych wskazanych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w latach 2006-2018.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Zespół wskazał, że zadania realizowane przez komórki, w których wnioskodawczyni pełniła służbę w latach 2006-2018 polegały na rozpoznawaniu, wykrywaniu, zapobieganiu i zwalczaniu przestępstw i wykroczeń związanych z nielegalnym wprowadzaniem towarów objętych ograniczeniami lub zakazami określonymi w Kodeksie karnym skarbowym, Kodeksie karnym oraz innych ustawach. Kolejno wskazano, że zadania realizowane przez Wydział [...] (poprzednio Wydział [...]), a obecnie Wydział [...] i komórki jemu podległe należały i należą do najbardziej trudnych i niebezpiecznych leżących w kompetencjach uprzednio Służby Celnej (obecnie Służba Celno-Skarbowa). Wskazano przy tym, że zadania realizowane w ww. komórkach obejmowały działania na terenie całego kraju, a funkcjonariusze Służb Celno-Skarbowych niejednokrotnie współpracowali z funkcjonariuszami innych służb (CBSP, ABW czy Straż Graniczna).

Następnie wskazano, że zadania realizowane w komórkach, w których pełniła służbę K. K. zwłaszcza w latach 1999-2010 nosiły znamiona zadań wykonywanych w warunkach "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu". Za takim stwierdzeniem w ocenie Zespołu przemawia stan faktyczny, od 1999 r. (od czasu utworzenia Służby Celnej, wcześniej Administracji Celnej) funkcjonowały komórki operacyjne/zwalczania przestępczości, które pomimo iż nie były przeszkolone w zakresie wykorzystywania środków przymusu bezpośredniego oraz broni palnej, wykonywały jednak najtrudniejsze zadania polegające na zwalczaniu przestępstw. Czynności kontrolne realizowane były bez wsparcia czy też ochrony, nosiły znamiona wykonywanych w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.

Ponadto w ocenie Zespołu funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej pełniący służbę w komórkach zwalczania przestępczości w świetle wymienionych zadań oraz specyfiki służby w tych komórkach spełniają przesłanki wymienione w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., wobec tego nie można zaprzeczyć oczywistym faktom, iż takie czynności funkcjonariusze, w tym K. K., wykonywali.

Po kolejno dokonanej analizie, pismem z [...] maja 2021 r. nr [...], Zespół ponownie przedstawił rekomendację uznania wykonywania przez K. K. zadań służbowych, wskazanych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., w latach 2009-2014.

Jak wskazano w analizie, dane uwzględnione w powyższym piśmie zostały potwierdzone na podstawie przeglądu elektronicznych zapisów w systemach kancelaryjnych Kancelaria, Kancelaria 2, Kancelaria 3 w wybranych sygnaturach, w których mogłyby się znaleźć potwierdzenia wykonywania zadań chociażby związanych z zatrzymaniem rzeczy lub przeszukaniem pomieszczeń oraz obiektów. Zapisy w systemach są niestety lakoniczne typu; zatrzymanie papierosów itp., a wpisy dokonywane są zazwyczaj przez jedną osobę zajmującą się rejestracją spraw. Ponadto ustalono w archiwum, że znaczna część dokumentacji z uwagi na klasyfikację rzeczową akt (B5) została poddana zniszczeniu po 5 latach. Tak więc przeglądając systemy kancelaryjne i ustalając konkretną sygnaturę, w której można znaleźć ewentualne ujawnienie czy wykonaną pomoc prawną w formie przeszukania, zabezpieczenia materiałów czy doprowadzenie na przesłuchanie lub wykonanie jakiejś czynności obserwacyjno-rozpoznawczej odnaleźć można jedynie "suchy" zapis bez odniesienia do konkretnego funkcjonariusza, gdyż nie istnieje dokumentacja papierowa.

Na podstawie przeprowadzonej analizy dokumentacji kadrowej zgromadzonej w aktach osobowych K. K., potwierdzającej przebieg i zakres pełnionej służby, Dyrektor lAS w [...] stwierdził brak informacji/danych, które mogłyby potwierdzić fakt wykonywania przez wnioskodawczynię czynności określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. Przedstawiony przez Zespół ds. wypracowania dokumentacji warunkującej podwyższenie emerytury funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] materiał dowodowy nie zawierał opisu zdarzeń, które miałyby charakter wyjątkowy i szczególnie zagrażający życiu i zdrowiu. Zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, obiektywne i konkretne, a nie potencjalne czy abstrakcyjne. Musi odnosić się do konkretnych sytuacji zagrożenia z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Takich zaś sytuacji nie potwierdza przedłożona dokumentacja. Z samego faktu, że K. K. w toku pełnienia służby uczestniczyła w realizacji zadań operacyjnych nie można wywodzić, że w każdym przypadku występowało w toku ich wykonywania realne zagrożenie zdrowia i życia. Zadania polegające na zwalczaniu i wykrywaniu przestępstw, współpracy z innymi organami i służbami w zakresie przeciwdziałania przestępczości to zadania niemające charakteru wyjątkowego i szczególnie zagrażającego zdrowiu i życiu.

Po wnikliwej analizie wszystkich posiadanych dokumentów, przebiegu i warunków pełnienia służby wnioskodawczyni w latach 2006-2018, organ pierwszej instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał nie uprawnia do potwierdzenia wykonywania przez K. K. zadań spełniających kryteria określone w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. i postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...] odmówił wydania wnioskodawczyni żądanego zaświadczenia.

Pismem z [...] maja 2021 r. K. K. wniosła do Szefa KAS zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę i wydanie żądanego zaświadczenia zgodnie z wnioskiem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpoznaniu zażalenia Szef KAS postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 219 K.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni domaga się wydania zaświadczenia potwierdzającego służbę pełnioną w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Potwierdzenie powyższego umożliwiłoby jej podwyższenie emerytury. Zgodnie z informacją zamieszczoną przez Dyrektora IAS w [...] w piśmie z [...] maja 2021 r. K. K. pełniła służbę w Izbie Administracji Skarbowej w [...] do [...] lutego 2021 r. Rozwiązanie stosunku służbowego nastąpiło na pisemne żądanie funkcjonariusza w związku z przejściem na emeryturę, zatem ma interes prawny do otrzymania zaświadczenia, które może mieć wpływ na wysokość świadczenia.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Jednocześnie w ust. 6 tego przepisu zawarto delegację do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki podwyższania emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3. Stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r., emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Przepis ten, na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2014 r., sygn. U 12/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 736), w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, został uznany za niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Niekonstytucyjna norma § 4 ust. 1 rozporządzenia, straciła moc obowiązującą zgodnie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji RP, tj. z dniem ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Stwierdzenie niezgodności w określonym wyżej zakresie przepisu § 4 pkt 1 rozporządzenia z Konstytucją RP oraz z ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, powoduje skutek w postaci braku możliwości zastosowania zakwestionowanej regulacji w zakresie objętym ww. orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.

Szef KAS stwierdził, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie oraz dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji nie dały podstaw do potwierdzenia żądanych treści dotyczących podejmowania przez wnioskodawczynię czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W toku postępowania organ pierwszej instancji dokonał przeglądu akt osobowych, zwrócił się do podmiotów, które mogły posiadać dowody związane z przedmiotowym zagadnieniem. Podjęte czynności nie doprowadziły jednak do ustaleń, które pozwoliłyby na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez stronę.

Organ odwoławczy podzielił pogląd Dyrektora IAS w [...], że sam fakt pełnienia służby polegającej na podejmowaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych nie uzasadnia uznania, iż jest to służba pełniona w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Z samego faktu pełnienia służby nie można wywodzić, że w każdym przypadku, w czasie jej pełnienia, występowało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza. Należy odróżnić pełnienie służby w warunkach realnego zagrożenia życia lub zdrowia od pełnienia służby w warunkach powszechnych, wykonywanych w warunkach wynikających z zakresu obowiązków i uprawnień. Istnieje bowiem oczywista różnica pomiędzy potencjalnym niebezpieczeństwem, z jakim wiąże się służba na określonym stanowisku a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia, występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w określonej akcji - i to w ściśle wymaganym wymiarze czasowym (co najmniej 6 razy w ciągu roku), wskazanym w § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r. Istotne jest, żeby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, obiektywne i konkretne a nie potencjalne, czy abstrakcyjne. Musi odnosić się do konkretnych sytuacji zagrożenia, z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Nie chodzi zatem o codzienny trud służby i jej niebezpieczeństwa, ale wyjątkowe zdarzenia wprost godzące w życie lub zdrowie funkcjonariusza. Zagrożenie musi mieć zatem postać kwalifikowaną tzn. być wyższe niż to, jakie jest udziałem pełnienia służby w sposób określony obowiązkami i zadaniami przewidzianymi na zajmowanym stanowisku służbowym.

Podkreślił, że podejmowanie czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury musi wynikać ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Związane jest to z faktem, że przepisy rozporządzenia przewidują liczbowe ujęcie wymiaru czynności, a zatem poszczególne czynności, w których brał udział funkcjonariusz, muszą zostać określone precyzyjnie. Informacji zaś, ani materiałów potwierdzających udział wnioskodawczyni w określonych akcjach (co najmniej 6 w ciągu roku), uzasadniających podwyższenie emerytury, organ pierwszej instancji nie posiada, co zostało opisane szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z [...] maja 2021 r. oraz w piśmie z [...] maja 2021 r. przekazującym sprawę Szefowi KAS.

Organ odwoławczy podał, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj postępowania administracyjnego o uproszczonym, odformalizowanym charakterze. Uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować uregulowanej w art. 75 § 1 K.p.a. zasady dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ wydający zaświadczenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu. Organ nie ma natomiast obowiązku analizowania i rozstrzygania spornych kwestii, dotyczących okresów zaliczanych do wysługi emerytalnej. Zgodnie z art. 218 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Przepis ten stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania, służącego wyjaśnieniu stanu faktycznego, w zakresie niezbędnym do wydania zaświadczenia. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. W postępowaniu tym, nie można zatem stosować zasady - właściwej dla ogólnego postępowania jurysdykcyjnego - dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

Postępowanie wyjaśniające spełnia tylko rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia, główną rolę pełnią dane z ewidencji rejestru, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalonych innymi technikami.

W doktrynie i orzecznictwie uznaje się, że odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej możliwa jest w przypadkach, gdy:

1) z żądaniem wydania zaświadczenia zwrócono się do niewłaściwego organu;

2) osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nie wykazała interesu prawnego

w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego;

3) organ nie dysponuje danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia;

4) organ nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia z uwagi na treść

danych znajdujących się w jego posiadaniu;

5) przepisy szczególne ustalają zakaz wydania zaświadczenia.

Przy ocenie zasadności odmowy wydania zaświadczenia istotne jest, że stanowi ono wyłącznie przejaw wiedzy, nie zaś woli organu administracji.

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie, a zebrany materiał stanowi wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. W postępowaniu wykazano, że Dyrektora IAS w [...] podjął działania mające na celu ustalenie, czy wnioskodawczyni pełniła służbę w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu. Jednak przeprowadzone czynności nie doprowadziły do ustalenia, że podejmowała co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia z dnia 4 maja 2005 r.

Skoro zaświadczenie jest wydawane w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dane, których w niniejszej sprawie brak, to wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Zdaniem Szefa KAS analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz zarzutów podniesionych w zażaleniu nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Powyższe nie przesądza jednak o tym, że nie było tak, jak twierdzi wnioskodawczyni, która może, w drodze innego postępowania, np. o podwyższenie emerytury (w zakładzie emerytalnym) dowieść, za pomocą dostępnych w tamtym postępowaniu środków dowodowych, że pełniła służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.

W związku z powyższym nie było podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie zadań, o których mowa § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. K. zakwestionowała postanowienie Szefa KAS z [...] lipca 2021 r. nr [...] wnosząc o jego uchylenie i postanowienia go poprzedzającego.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a poprzez przeprowadzenie niepełnego i niewyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie oraz niejasne, niewyczerpujące przedstawienie przesłanek, którymi kierował się organ administracji wydając postanowienie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także dokonanie błędnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co skutkowało niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności, w szczególności brakiem dokładnego ustalenia faktów,

2. art. 8 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez odmowę wydania zaświadczenia o przebiegu służby z uwzględnieniem warunków pracy szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, po uprzednim uznaniu, iż przyczyną wydania odmowy jest brak danych potwierdzających istnienie zagrożenia życia lub zdrowia - z uwagi na wybrakowanie znacznej części dokumentacji potwierdzającej pełnioną przez nią służbę oraz z uwagi na brak stosownych adnotacji w notatnikach i aktach o pełnieniu czynności w szczególnych warunkach, w sytuacji gdy po raz kolejny wskazać należy, iż brak jest przepisu prawa zobowiązującego do literalnego odnotowywania takich uwag przy przebiegu danej czynności,

3. art. 8 § 2 K.p.a. poprzez naruszenie zasady bezstronności i równego traktowania bez uzasadnionej przyczyny poprzez wydanie postanowienia odmownego w zakresie wydania zaświadczenia o przebiegu służby z uwzględnieniem pracy w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu po uprzednim uznaniu, że takie czynności służbowe przez nią wykonywane jak liczne zatrzymania, uczestnictwo w działaniach nocnych, prowadzeniu czynności rozpoznawczych w stosunku do osób i obiektów itp., nie stanowią istnienia zagrożenia życia i zdrowia,

4. art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 81 K.p.a. poprzez niezastosowanie, czyli uniemożliwienie jej przed wydaniem postanowienia wypowiedzenia się co do dowodów przeprowadzonych przez organ oraz zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy,

5. art. 11 K.p.a. poprzez przeprowadzenie niepełnego i niewyczerpującego postępowania w sprawie oraz niejasne, niewyczerpujące przedstawienie przesłanek, którymi kierował się organ administracji,

6. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, brak podjęcia przez organ administracji niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; w szczególności zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie w jakim dowody te i wnioski zmierzały do wykazania zasadności żądania wydania zaświadczenia o podwyższeniu emerytury,

7. art. 136 § 1 K.p.a. poprzez niezastosowanie w toku wydania zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, tj. odebrania oświadczenia od jej przełożonych,

8. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w toku wydania zaskarżonego postanowienia, polegające na nieuchyleniu postanowienia oraz nieuwzględnieniu jej żądania oraz utrzymaniu w mocy przez Szefa KAS postanowienia Dyrektora IAS w [...], w sytuacji, gdy zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa,

9. art. 139 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w toku wydania zaskarżonego postanowienia, polegające na wydaniu postanowienia na niekorzyść strony odwołującej się,

10. art. 218 § 1 K.p.a. w zw. § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. poprzez wydanie postanowienia, w sytuacji, gdy w zgromadzonych jej dokumentach znajduje się potwierdzenie Zespołu ds. wypracowania dokumentacji warunkującej podwyższenie emerytury funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej w IAS w [...] o podejmowanych przez funkcjonariusza czynnościach co najmniej 6 razy w roku w okresach pełnienia służby, w których istniało zagrożenie jego życia i zdrowia, a zatem w aktach znajdowało się potwierdzenie faktów, których urzędowego poświadczenia potrzebuje z uwagi na swój interes prawny,

11. art. 218 § 2 K.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie, ograniczając się jedynie do kontroli pisma Zespołu ds. wypracowania dokumentacji warunkującej podwyższenie emerytury funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej w IAS w [...], gdy organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia powinny były także wyjaśnić na podstawie przebiegu jej służby i charakteru oraz zwrócić się do przełożonych o wydanie opinii dotyczącej przebiegu jej służby, a także gdzie mogą znajdować się szczegółowe dane z okresu tej służby, zaś prowadzone przez organy rejestry i ewidencje interwencji nie są prowadzone w celu stwierdzania na bieżąco, czy dana czynność była wykonana w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury czy też nie,

12. § 14 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiady, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno - Skarbowej oraz ich rodzin, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie wydania zaświadczenia o okresach służby pełnionych w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, bowiem w ocenie Dyrektora IAS w [...] oraz Szefa KAS czynności opisane przez Zespół ds. wypracowania dokumentacji warunkującej podwyższenie emerytury funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej w IAS w [...], jak i w książkach wydarzeń prowadzonych za dany rok służby nie potwierdzają takich okoliczności, w sytuacji, gdy większość z nich została wybrakowana po upływie okresu ich przechowywania, zaś jeśli chodzi o notatniki służbowe, to brak było jakiegokolwiek obowiązku szczegółowego opisywania podejmowanych czynności, w szczególności brak było obowiązku zapisywania adnotacji, że czynność odbyła się w szczególnych warunkach zagrażających zdrowiu lub życiu,

13. art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin w zw. § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. poprzez:

a) ich błędną wykładnię i uznanie, że istnienie potencjalnego niebezpieczeństwa utraty życia lub zdrowia w trakcie wykonywania jako funkcjonariusz czynności służbowych takich jak np. branie udziału w doprowadzeniu poszukiwanych/podejrzanych, nie stanowi o uznaniu, iż służba funkcjonariusza odbywała się w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu,

b) ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że czynnikiem decydującym o uznaniu, czy służba funkcjonariusza odbywała się w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu są czynności operacyjnego - rozpoznawcze lub dochodzeniowo - śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego, z których opisu wynikałoby, że funkcjonariusz podczas nich odniósł jakikolwiek uszczerbek na zdrowiu albo w związku z którymi funkcjonariusz następnie występował w sprawie karnej w charakterze pokrzywdzonego w sytuacji, gdy ratio legis naruszonego przepisu jednoznacznie przywołuje jedynie wykazanie istnienia potencjalnego zagrożenia takich dóbr, jak życie i zdrowie człowieka, zaś nie wymaga wykazania faktu ich naruszenia,

14. § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., tj. z 10 września

2020 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611) w zw. z art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, poprzez jego błędną wykładnię w szczególności w zakresie przyjmowania za przesłankę "bezpośredniość" zagrożenia, którą kierował się organ administracji wydając zaskarżone postanowienie.

Skarżąca wskazała, że w latach 2009- 2014 podejmowała czynności zagrażające życiu i zdrowiu co najmniej 6 razy w roku co udało się ustalić Zespołowi. Zostało to również potwierdzone przez organ na podstawie przeglądu elektronicznych zapisów w systemach kancelaryjnych. Niestety organ uznał, że zapisy w elektronicznych systemach są lakoniczne i "suche" bez odniesienia się do konkretnego funkcjonariusza.

Podkreśliła, że w elektronicznych systemach, tj. Elektronicznej Książce Służby zapisy miały ogólny charakter, gdyż było to narzucone przez przełożonych, aby szczegółowe dane dotyczące podejmowanych przez funkcjonariuszy czynności nie były dostępne dla wszystkich użytkowników Książki Służby oraz dla osób postronnych. Ponadto w większości przypadków były to działania prowadzone na wniosek innych służb, które wymagały takiej praktyki i każdy z funkcjonariuszy stosował się do tego typu współpracy.

W ocenie skarżącej czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, które podejmowała w latach 2004 - 2016 były pełnione w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu co zostało potwierdzone przez Zespół ds. wypracowania dokumentacji warunkującej podwyższenie emerytury funkcjonariuszom Służby Celno- Skarbowej w IAS w [...], a zatem w aktach znajdowało się potwierdzenie faktów, których urzędowego poświadczenia domaga się z uwagi na swój interes prawny. Zgadza się, że nie wszystkie czynności, które podejmowała mogły zagrażać jej bezpośrednio, lecz w ciągu roku na pewno było ich co najmniej 6. Zaznaczyła, że nie jest w stanie wskazać dokładnie w jakim czasie, gdzie i kiedy podejmowała te czynności, gdyż przez te wszystkie lata bardzo dużo było tych sytuacji, które zagrażały jej życiu i zdrowiu, a nie zostały nigdzie zanotowane czy też potwierdzone.

Wskazała, że w aktach osobowych powinny znajdować się zapisy, które pozwoliłyby stwierdzić, że wykonywała czynności służbowe w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury na zasadach określonych § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, ale nie ma takich zapisów, gdyż organy nie prowadzą żadnych rejestrów, ksiąg czy też list. Dodać należy, że można było ustalić czynności, w których brała udział na podstawie toczących się, czy też zakończonych postępowań przed sądami powszechnymi.

Ponadto skarżąca podała, że w teczce akt osobowych mogą znajdować się również dokumenty umożliwiające wydanie wnioskowanego zaświadczenia i organ powinien dokładnie je zweryfikować oraz podać, jakie dokumenty zbadał, które uznał za wystarczające do wyjaśnienia spawy, a których nie.

Zaznaczyła, że organ wydając postanowienie, na podstawie § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w zw. z art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, poprzez błędną wykładnię i uznanie tych przepisów, że istnienie potencjalnego niebezpieczeństwa utraty życia lub zdrowia w trakcie wykonywania jako funkcjonariusz czynności służbowych takich jak, np. branie udziału w doprowadzeniu osób zatrzymanych, przeszukaniach, zatrzymaniach osób poszukiwanych/podejrzanych, nie stanowi o uznaniu, iż służba funkcjonariusza odbywała się w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu oraz uznaniu, iż czynnikiem decydującym o uznaniu, czy służba funkcjonariusza odbywała się w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu są czynności operacyjnego - rozpoznawcze lub dochodzeniowo - śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego, z których opisu wynikałoby, że funkcjonariusz podczas nich odniósł jakikolwiek uszczerbek na zdrowiu albo w związku z którymi funkcjonariusz następnie występował w sprawie karnej w charakterze pokrzywdzonego w sytuacji, gdy ratio legis naruszonego przepisu jednoznacznie przywołuje jedynie wykazanie istnienia potencjalnego zagrożenia takich dóbr, jak życie i zdrowie człowieka, zaś nie wymaga wykazania faktu ich naruszenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329); zwanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Powołaną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] podstawę prawną postanowienia z [...] maja 2021 r. nr [...] stanowił art. 219 K.p.a., zgodnie z którym odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia. Przywołany przepis określa wyłącznie prawną formę działania organu administracji w przypadku stwierdzania braku podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Należy więc dodać, że stosownie do treści art. 217 § 2 K.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Wedle natomiast art. 218 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W świetle art. 218 § 2 K.p.a., organ ten, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.

Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie zaś do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).

Jak podkreśla się w piśmiennictwie, zaświadczenie potwierdza urzędowo istnienie określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy (v. Z. Kmieciak: "Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści", Państwo i Prawo 2004/10/58). Zaświadczenie nie ma charakteru prawotwórczego, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być przeprowadzone jedynie "w koniecznym zakresie", co wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75 - 86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Postępowanie z art. 218 § 2 k.p.a. musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z pozostających w dyspozycji organu ewidencji, rejestru, czy zbioru danych innego rodzaju. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów.

W rozpoznawanej sprawie DIAS w [...] odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści stwierdzając, że materiał dowodowy nie zawiera opisu zdarzeń, które miałyby charakter wyjątkowy i szczególnie zagrażający życiu i zdrowiu. Materiał dowodowy musi odnosić się do konkretnej sytuacji zagrożenia z określeniem ich dat, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Takich zaś sytuacji nie potwierdza przedłożona dokumentacja. Z samego faktu uczestniczenia przez K. K. w realizacji zadań operacyjnych nie można wywodzić, że w każdym przypadku występowało w toku ich wykonywania realne zagrożenie zdrowia i życia. Organ sytuacji zagrażających życiu i zdrowiu nie stwierdził w zapisach przedstawionej przez Zespół ds. wypracowania dokumentacji warunkujących podwyższenie emerytury funkcjonariuszom SCS w IAS w [...] (dalej jako Zespół) dokumentacji. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy Szef KAS wskazując, że organ I instancji dokonał właściwych ustaleń stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie odnosząc się zarówno do treści dokumentów będących w jego posiadaniu, jak również argumentów podniesionych przez stronę.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organu II instancji jest co najmniej przedwczesne. Nie można bowiem przyjąć, iż organy orzekające w sprawie, kierując się zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), należycie przeprowadziły postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia.

Skarżąca ubiegając się o wydanie dokumentu potwierdzającego pełnienie służby w latach 2006-2018 w warunkach określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611) wskazała w jakich komórkach organizacyjnych zwalczania przestępczości Służby Celnej pełniła w tym okresie służbę, jakie zadania realizował, a także bezpośrednich przełożonych/współpracowników mogących potwierdzić podejmowanie, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.

Powołany przez DIAS w [...] Zespół uzyskał od funkcjonariuszy wskazanych przez wnioskodawczynię oświadczenia potwierdzające wykonywanie przez nią zadań służbowych w narażaniu zdrowia i życia. Skarżąca przedstawiła ponadto wykaz działań podejmowanych w narażeniu na utratę zdrowia i życia z rozbiciem na poszczególne lata, nr ewidencyjnych podejmowany zadań, miejsce działania/ujawnienia i opisu działań. Ponadto przedstawiła wykaz zdarzeń (z podaniem daty, nr ewidencyjnego, opisu towaru, ilości i wartości rynkowej), w których funkcjonariusze w ramach działań operacyjnych, w tym skarżąca, ujawnili nielegalne powiadanie papierosów, alkoholu, narkotyków, ostrej amunicji. Analiza zgromadzonych dowodów pozwoliła Zespołowi przedstawić rekomendację wykonywania przez skarżącą zadań, o których mowa w § 4 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Zespół stwierdzi, iż zadania realizowane przez Wydział [...] (poprzednio Wydział [...]) a obecnie Wydział [...] i komórki jemu podległe należały i należą do najbardziej trudnych i niebezpiecznych leżących w kompetencjach tej Służby, realizowanych na terenie całego kraju, niejednokrotnie z funkcjonariuszami innych służb (CBŚP, ABW, Straż Graniczna). Czynności kontrolne w różnych miejscach i czasie, z różnymi osobami bez wsparcia czy ochrony nosiły znamiona czynności wykonywanych w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu.

DIAS w [...] stwierdził, iż wnioski sformowane przez Zespół nie zostały oparte na podstawie konkretnych zadań, które faktycznie realizował funkcjonariusz, jak również nie znalazły odzwierciedlenia w materiałach i dowodach potwierdzających taki stan faktyczny. Analiza Zespołu stanowi jedynie domniemanie, które bazuje na ocenie zadań wykonywanych przez komórki, w których pełniła służbę skarżąca i przypisaniu skarżącej udziału w realizacji tych zadań. Organ dokonując przeglądu elektronicznych zapisów w systemach kancelaryjnych (Kancelaria, Kancelaria 2, Kancelaria 3) nie stwierdził powiązań personalnych z opisanymi tam zdarzeniami. Zapisy w systemach są lakoniczne, dokonane przez jedna osobę zajmująca się rejestracją spraw. "Ponadto ustalono w archiwum, że znaczna część dokumentacji z uwagi na klasyfikacje rzeczową akt (B5) została poddana zniszczeniu po 5 latach. Tak więc przeglądając systemy kancelaryjne i ustalając konkretna sygnaturę, w której można znaleźć ewentualne ujawnienie czy wykonaną pomoc prawną w formie przeszukania, zabezpieczenia materiałów czy doprowadzenie na przesłuchanie lub wykonanie jakiejś czynności obserwacyjno-rozpoznawczej znajdzie się jedynie "suchy" zapis bez odniesienia się który funkcjonariusz ją wykonywał, gdyż nie istnieje dokumentacja papierowa".

Tym samym w celu usunięcia powstałych rozbieżności pomiędzy ustaleniami Zespołu, dokonanymi w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, a oceną organu stało się celowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. Postępowanie to ma jedynie charakter pomocniczy, uproszczony i odformalizowany i nie podlega rygorom pełnego postępowania dowodowego określonych treścią (art. 75, art. 7 k.p.a.). Pogląd ten jest akceptowany w orzecznictwie NSA, który w wyroku z 1 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1227/06 (publik. LEX nr 320833) stwierdził, że: "Organ przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zakres takiego postępowania wyjaśniającego wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Postępowanie wyjaśniające powinno zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można wykorzystać środki dowodowe, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego". Trafnie stwierdził WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 2 czerwca 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 31/21 (publik. LEX nr 3188641), że choć postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj postępowania administracyjnego o uproszczonym i odformalizowanym charakterze, to muszą być w nim jednak zachowane pewne minimalne rygory proceduralne. Do postępowania tego będą miały odpowiednie zastosowanie przepisy regulujące postępowanie administracyjne jurysdykcyjne oraz zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym zasada prawdy obiektywnej.

Analizując uzasadnienie zaskarżonego postanowienia oraz uzasadnienie postanowienia organu I Instancji nie sposób przyjąć, iż DIAS w [...] poszukiwał środków dowodowych określanych w art. 218 § 2 K.p.a., jako "inne dane" będące w posiadaniu organu. Skarżąca w swej korespondencji z organem wskazywała na konkretne czynności przez nią podejmowane, umiejscowione w czasie i miejscu, w większości przypadków podając nr ewidencjonujące określone zdarzenie. Zespół doszukał się związku konkretnych zdarzeń i udziału w nich skarżącej skupiając się na zakresie czynności wykonywanych przez funkcjonariuszy konkretnych jednostek organizacyjnych, w których skarżąca pełniła służbę i efektach ich pracy. Tymczasem organ przyjął, iż ten związek nie jest możliwy do wykazania w dostępnych ewidencjach elektronicznych. Niejako a prori założył, że dokumentacja służbowa z tych zdarzeń, jako archiwalna została zniszczona. Nie wystąpił nawet ze stosownych wnioskiem do archiwum (w aktach administracyjnych nie ma na to dowodu) z zapytaniem, czy dokumentacja spraw o podanych danych identyfikacyjnych została wybrakowana, czy też jest dostępna w zasobie archiwalnym. Organ posłużył się w tej mierze stwierdzeniem "znaczna część dokumentacji (...) został poddana zniszczeniu". Ponadto nie przeanalizował wnikliwie choćby akt personalnych skarżącej, w których mogą znajdować opinie okresowe funkcjonariusza opisujące przebieg służby, uzyskane nagrody za konkretne osiągnięcia w służbie, np. wykrycie przemytu znacznej wartości, udział w zatrzymaniu przestępców, skuteczne przeszukanie miejsc i osób, zastosowanie środków przymusu bezpośredniego, czy pomoc przy ich zastosowaniu, itp. DIAS W [...] nie wykazał, że podjął choćby próbę zweryfikowania twierdzeń skarżącej i ustaleń Zespołu w oparciu o zasoby inne niż rejestry elektroniczne o nazwie Kancelaria.

Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że wszystkie te znaczące kwestie zostały pominięte. W istocie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odnosi się do indywidualnej sprawy skarżącej, albowiem nie przywiązuje należytej wagi do inicjatywy dowodowej wnioskodawczyni i ustaleń Zespołu dokonującego swoistej eksperckiej oceny, czy czynności wykonywane przez skarżącą można określić jako sytuacje, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Ogólna argumentacja dotycząca trybu postępowania w przypadku żądania wydania zaświadczenia określonej treści i stwierdzenie, że dostępne rejestry nie potwierdzają zdarzeń pozwalających na wydanie zaświadczenia nie wyjaśnia w sposób wystarczający z jakich względów organ II instancji uznał zaskarżone postanowienie organu I instancji za prawidłowe.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 124 § 2 w związku z art. 126 i art. 219 k.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie. Uzasadnienie faktyczne powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Ograniczony charakter postępowania wyjaśniającego w świetle art. 218 § 2 k.p.a. nie zwalnia organu z obowiązku wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się podejmując rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Wszak postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest dwuinstancyjne (art. 15 k.p.a.), a zatem obowiązkiem organu II instancji jest ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, a przede wszystkim wyczerpujące ustosunkowanie się do zarzutów zażalenia. Obowiązku tego w niniejszej sprawie organ II instancji nie dopełnił.

W związku z powyższym istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem w postępowaniu o wydanie zaświadczenia naruszono art. 7, art. 77§ 1 i art. 219 K.p.a. oraz art. 129 w zw. z art. 107§ 3 k.p.a.

Rozpatrując sprawę ponownie DIAS w [...] uwzględni powyższą ocenę prawną, podda analizie sprawę skarżącej uwzględniając jej indywidualny charakter. Organ będzie obowiązany w pierwszej kolejności przeanalizować wnikliwie akta osobowe skarżącej, ustalić jakie stanowiska służbowe w spornym okresie skarżąca zajmowała w poszczególnych komórkach organizacyjnych Służby Celnej, co należało do jej obowiązków, jakie czynności skarżąca podejmowała w służbie oraz poddać analizie dostępną dokumentację obrazującą przebieg tej służby (np. oceny okresowe, nagrody za wykonanie określonych zadań, zgłoszone wypadki w służbie, orzeczenia komisji lekarskich ustalające związek schorzenia z warunkami służby, itp.) oraz ustali czy w zasobach archiwalnych zachowała się dokumentacja spraw o nr identyfikacyjnych podanych przez wnioskodawczynię. W zależności od wyników ww. analizy organ podejmie dalsze działania w celu ostatecznego załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] października 2020 r.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).