Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 625/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Małgorzata Pocztarek Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1837/05 w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uposażenia uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2006 r., II SA/Wa 1837/05, uchylił zaskarżoną przez M. A. decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] nr [...] w sprawie uposażenia oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...]. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Organ odwoławczy na podstawie art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2002 r. nr 171, poz. 1399 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wydana na podstawie art. 37 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej oraz § 10 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie rozkładu czasu służby funkcjonariusza Straży Granicznej (Dz.U. nr 82, poz. 748), którą odmówiono M. A. wypłacenia należności za czas służby ponad ustawową normę godzin. Został on zwolniony ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej w związku z orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej przy [...] Oddziale Straży Granicznej z dnia 14 października 2004 r. stwierdzającym jego całkowitą niezdolność do służby w Straży Granicznej. Roszczenie o wypłacenie ekwiwalentu za przepracowane w okresie 2002 – 2004 nadgodziny nie znajduje uzasadnienia w art. 118 ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. A. zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Granicznej. Podniósł, iż wypracował 334,25 godzin nadliczbowych a przed zwolnieniem ze służby przełożeni uniemożliwili mu wykorzystanie czasu wolnego. W zaskarżonych decyzjach nie rozpoznano jego wniosku o dodatkowe uposażenie z tytułu pełnienia dodatkowo zleconej służby kierownika zmiany w Granicznej Placówce Kontroli Granicznej w O.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku uznał, że organy administracji dopuściły się naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organów obu instancji przytoczono bowiem okoliczności faktyczne, które w ocenie organu wpłynęły na odmowę, nie wspominają natomiast o tych, które mogły stanowić podstawę do uwzględnienia żądań skarżącego. Sąd uznał też, że organ I instancji podejmując swoją decyzję nie rozpoznał wniosku skarżącego w zakresie dodatkowego wynagrodzenia z tytułu pełnienia zleconej dodatkowo funkcji kierownika zmiany w Granicznej Placówce Kontroli Granicznej w O. Także organ odwoławczy kwestii tej nie rozpoznał, ograniczając się do stwierdzenia, że w aktach personalnych skarżącego brak dokumentów potwierdzających zlecenie mu tych zadań.

W skardze kasacyjnej Komendant Główny Straży Granicznej zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu:

- naruszenia art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej poprzez jego błędną wykładnię, a także "pozostałych przepisów powołanej ustawy"; oraz z ostrożności procesowej

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, ze organy administracji naruszyły art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz art 134 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga kwestii zwiększonego wynagrodzenia, mimo, że skarżący nie zaskarżył decyzji w tym zakresie. Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi, alternatywnie zaś wniesiono o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skoro przepisy nie przewidują możliwości wypłaty ekwiwalentu za przepracowane przez funkcjonariusza nadgodziny, to nie wiadomo, w czym organy uchybiły zasadzie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, jakie dowody i na jakie okoliczności należałoby przeprowadzić. Zauważono, że nieprawdziwy jest zarzut Sądu, iż organy administracji nie rozpatrzyły wniosku skarżącego o wypłatę zwiększonego wynagrodzenia. Organ odwoławczy wskazał bowiem,, że sprawa jest przedmiotem odrębnego postępowania. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z 9 stycznia 2006 r. utrzymał w mocy decyzje Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z 31 października 2005 r. Skarżący wiedząc o odrębności postępowania nie podnosił tej kwestii w swojej skardze. Sąd więc rozstrzygnął przekraczając granice sprawy – naruszył więc art. 134 § 1 p.p.s.a. Zauważono, że skoro ustawa o Straży Granicznej nie przewiduje podstaw prawnych do wypłacenia ekwiwalentu za przepracowane nadgodziny, to brak jest możliwości wydania innej decyzji niż uchylona.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. A. wniósł o oddalenie tak skargi. Podniósł, że wskazane w skardze kasacyjnej decyzje organów administracji dotyczące wypłaty zwiększonego wynagrodzenia za pełnienie służby kierownika zmiany wydane zostały dopiero w wyniku złożenia skargi do Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie do końca odpowiada tym wymaganiom. Można w skardze zarzucić Sądowi I naruszenie konkretnie wskazanych przepisów prawa, ale nie można, tak jak uczyniono to w rozpoznawanej sprawie postawić zarzutu naruszenia "pozostałych przepisów powołanej ustawy". Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej nie może domyślać się, które z owych pozostałych, poza art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2002 r. nr 171 poz. 1399 z późn. zm.), przepisów, miał na myśli skarżący.

Podniesiony jednak w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej jest trafny. Przepis ten w dacie wydawania zaskarżonych decyzji stanowił, iż funkcjonariusz zwolniony ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1, 3 - 8 oraz ust. 3 otrzymuje ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe. Skarżący został zwolniony ze służby, co jest bezsporne, na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej przy [...] Oddziale Straży Granicznej z dnia 14 października 2004 r. stwierdzającym jego całkowitą niezdolność do służby w Straży Granicznej. Przepis art. 118 ust. 1 pkt 2 ustawy o straży Granicznej nie przewidywał jednak w dacie orzekania przez organy administracji wypłaty funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 37 ust. 3 ustawy. Taką możliwość wprowadziła dopiero nowelizacja art. 118 ust. 2 ustawy wprowadzona z dniem 24 sierpnia 2005 r. na mocy art. 1 pkt 36 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 90, poz. 757). Jednak art. 23 ust. 1 tej ustawy nowelizującej ustawę o Straży Granicznej stanowi, że ów ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby przysługuje za taką służbę pełniona po dniu wejścia w życie tej ustawy, a więc po dniu 24 sierpnia 2005 r. Tak więc, skoro służba w godzinach ponadwymiarowych była pełniona przez skarżącego w latach 2002 – 2004 ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny przysługujący mu na podstawie art. 37 ust. 3 ustawy o Straży Granicznej skarżącemu nie przysługiwał.

W tym stanie rzeczy trafny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy administracji naruszyły art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Nie bardzo wiadomo, jakich konkretnie naruszeń dopuściły się organy administracji bowiem Sąd I instancji bardzo ogólnikowo scharakteryzował te naruszenia.

Zasadny jest także zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy administracji nie rozpoznały sprawy związanej z wynagrodzeniem przysługującym skarżącemu za okres, w którym pełnił on funkcję kierownika zmiany w Granicznej Placówce Straży Granicznej w O. W zaskarżonej decyzji wyraźnie bowiem wskazano, że sprawa ta jest przedmiotem odrębnego postępowania.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.