Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 348/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.17
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 23 września 2011 r. P. S. zwróciła się do P. Centrum Świadczeń o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką – V. S. Do wniosku załączono świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie wnioskującej do 31.08.2011 r., orzeczenie o niepełnosprawności córki z dnia 16.08.2010 r. oraz wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia [...].07.2011 r. zmieniający orzeczenie w ten sposób, że w okresie od 24.05.2010 r. do 31.08.2015 r. V. S. wymaga zapewnienia stałej lub całkowitej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta P. przyznał P. S. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad córką – V. S. od dnia 01 września 2011 r. do 31 sierpnia 2015 r.

Od powyższej decyzji P. S. złożyła odwołanie nie zgadzając się z okresem na jaki zostało jej przyznane świadczenie. Zdaniem odwołującej świadczenie powinno być przyznane od 24 maja 2010 r. do 31 sierpnia 2015 r. tj. od dnia powstania niepełnoprawności wskazanego orzeczeniem o niepełnosprawności Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2010 r. Na potwierdzenie swego stanowiska w sprawie Odwołująca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2008 r. I OSK 1786/07.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, iż stosownie do art. 17 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. Nr 9, poz. 59. ze. zm. ) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy rozpatrzył kwestię możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia w okresie od 24 maja 2010 r. do 31 sierpnia 2015 r. w obu aspektach, tj. rezygnacji przez P. S. z pracy oraz niepodejmowania przez Odwołującą zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. W ocenie organu odwoławczego P. S. nie może być uznana w okresie od 24 maja 2010 r. do 1 września 2011 r., za osobę bezrobotną, bowiem nie zrezygnowała z zatrudnienia. Do akt sprawy załączono bowiem świadectwo pracy P. S. wskazujące na zatrudnienie w wymiarze pełnego etatu w P.P. Spółka Jawna T.W., P.G. z siedzibą [...] C., ul. S. [...], w okresie od 1 lipca 2003 r. do 31 sierpnia 2011 r., tym samym rezygnacja z pracy nastąpiła z końcem sierpnia 2011 r. i tym samym możliwe było przyznanie P. S. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką – V. dopiero od 1 września 2011 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując na nowe, istotne okoliczności faktyczne. Skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o błędne świadectwo pracy, z którego wynikało, iż skarżąca była zatrudniona w pełnym wymiarze etatu w okresie od 01.07.2003 r. do 31.08.2011 r. O fakcie błędu w świadectwie pracy Skarżąca zorientowała się na skutek decyzji organu pierwszej instancji i zwróciła się do pracodawcy o jego sprostowanie. W korekcie świadectwa pracy z dnia 24.10.2011 r. widnieje zapis, iż w okresie od 25.11.2008 r. do 31 sierpnia 2011 r. Skarżąca korzystała z urlopu wychowawczego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, iż przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w okresie przebywania na urlopie wychowawczym nie jest możliwe, ponieważ rodzic pozostaje w stosunku pracy, mimo, iż nie otrzymuje w tym czasie wynagrodzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 jt..- dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie był art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej "uśr"). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka;

jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W przedmiotowej sprawie Skarżącej przyznano świadczenie pielęgnacyjne na okres od 01.09.2011 r. do 31.08.2015 r. Istota sporu sprowadza się do kwestii, czy w sytuacji, gdy skarżąca przebywała na urlopie wychowawczym tj. w okresie od 25.11.2008 r. do 31 sierpnia 2011 r., miała prawo otrzymać świadczenie pielęgnacyjne.

Dyspozycja przepisu art. 17 uśr określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne. Pierwszy: w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, i drugi: w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki.

W pierwszym przypadku chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, by sprawować opiekę, w drugim zaś, kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki, osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej (np. rozwiązuje stosunek pracy, rezygnuje z prowadzonej działalności gospodarczej, etc.).

W cytowanym przepisie zdaniem Sądu należy zwrócić uwagę na tą jego część mówiącą o osobach, które "w celu sprawowania opieki" "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienie lub innej pracy zarobkowej".

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, iż w okresie przebywania Skarżącej na urlopie wychowawczym, nie przysługiwało prawo do przedmiotowego świadczenia. Prawo do urlopu wychowawczego jest bowiem ściśle związane z pozostawaniem w stosunku pracy. Pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę na okres próbny, na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy, a także pracownikowi, który złożył wniosek o urlop po wypowiedzeniu stosunku pracy, urlopu wychowawczego udziela się do końca okresu, do którego ma trwać stosunek pracy. Z dniem rozwiązania stosunku pracy prawo do urlopu wychowawczego ustaje (patrz Jacek Skoczyński, Anna Hintz Kodeks pracy Komentarz LEX 2011).

Urlop wychowawczy jest urlopem bezpłatnym. W okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie przysługują również świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które kompensowałyby w całości lub w części nieuzyskiwanie dochodu z pracy. Osobie korzystającej z urlopu wychowawczego przysługuje natomiast, w sytuacji, gdy dochody rodziny są niskie, świadczenie ze środków publicznych na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem.

Za słuszny i oddający intencje ustawodawcy należy uznać pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 15.12.2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1332/10, zgodnie z którym rezygnacja z zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza całkowitą rezygnację z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad inną osobą. Osoba uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, którą może być rodzic lub inna osoba zobowiązana do alimentacji albo opiekun faktyczny, powinna pozostawać osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i nie podejmującą tego zatrudnienia właśnie z uwagi na konieczność sprawowania opieki, która z założenia jest opieką stałą lub długotrwałą. Osoba sprawująca długotrwałą opiekę lub niosąca długotrwałą pomoc osobie niepełnosprawnej, już przez tę niepełnosprawność jest w życiowej sytuacji zmuszającej do rezygnacji z pracy zarobkowej, pomimo istniejących na rynku pracy miejsc pracy i zdolności oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż organy prawidłowo orzekły o okresie na jaki winno zostać przyznane przedmiotowe świadczenie. Skarżąca nie spełniła bowiem wówczas przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością zapewnienia opieki niepełnosprawnemu dziecku.

Orzekając w tym przedmiocie organy nie posiadają w tym zakresie swobody uznania administracyjnego. O przyznaniu świadczenia decyduje spełnienie ustawowych przesłanek, które organ ocenia na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń. Mimo, iż Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia [...].07.2011 r. orzekł, iż córka V. wymaga stałej opieki od dnia 24.05.2010 r. to fakt ów pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem Skarżąca w tym czasie pozostawała w stosunku pracy. Zrozumiałe jest rozgoryczenie skarżącej, jednak organy obu instancji, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, wydając decyzje nie naruszyły prawa. Należy podkreślić, że wyrok WSA w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1683/10, na który powołała się Skarżąca dotyczył innego stanu faktycznego, a mianowicie przebywania strony skarżącej na urlopie bezpłatnym, a nie urlopie wychowawczym.

Z uwagi na powyższe, wobec braku przesłanek uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.