Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 105/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2010 nr 206 poz 1367
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędziowie WSA Adam Lipiński Iwona Dąbrowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. G., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] września 2012 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na rzecz J. G.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] w dniu [...] lipca 2012 r. wpłynął wniosek J. G. o wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw w przedmiocie wniosku z dnia [...] czerwca 2005 r., którego celem było uregulowanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. We wniosku tym J. G. wskazał, że pierwszy wniosek o uregulowanie tytułu prawnego złożył do Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w [...] w dniu [...] kwietnia 2002 r., a kolejne pismo w tej sprawie zostało skierowane do organu w dniu [...] czerwca 2005 r.

W wyniku rozpatrzenia tego wniosku Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na rzecz J. G.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismo z dnia [...] czerwca 2005 r. było wnioskiem o wykup zajmowanego lokalu, a nie wnioskiem o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Stąd, merytoryczne rozpoznanie wniosku, złożonego w dniu [...] lipca 2012 r., nie było możliwe.

Od decyzji tej J. G. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu, na podstawie wniosku z dnia 15 czerwca 2005 r. Ponadto podniósł, że uznanie sprawy regulacji tytułu prawnego do zajmowanego lokalu za bezprzedmiotową stoi w sprzeczności z art. 1 pkt 1 K.p.a., jak i orzecznictwem sądowoadministracyjnym w tym zakresie. Jednocześnie J. G. wniósł o zawarcie umowy najmu zajmowanego lokalu w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu obecnie obowiązującym.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes WAM wydał wskazaną na wstępie decyzję i podał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] jako podstawę zaskarżonej decyzji wskazał przepis art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym przesłanka bezprzedmiotowości występuje wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Zakres takiego postępowania sprowadza się przede wszystkim do ustalenia, czy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym występują przesłanki do umorzenia postępowania. Umorzenie postępowania będzie miało miejsce wówczas, gdy organ rozpoznający sprawę stwierdzi zaistnienie trwałej i nieusuwalnej przeszkody dla dalszego prowadzenia postępowania. Organ stwierdził, że taka sytuacja wystąpiła w sprawie i wyjaśnił, że prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na rzecz osoby niebędącej żołnierzem zawodowym było możliwe na gruncie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, obowiązujących do dnia 30 czerwca 2010 r. Materię tę rozstrzygał wówczas przepis art. 29 tej ustawy, zgodnie z którym w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, mógł wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Z dniem 1 lipca 2010 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dokonana ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, która zmieniła dotychczasowe brzmienie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zgodnie z obecnie obowiązującym przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, dyrektor oddziału może wynająć lokal mieszkalny na czas oznaczony osobie innej niż żołnierz zawodowy, osobie prawnej, jednostce samorządu terytorialnego (...), o ile w garnizonie są zaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych.

Odnosząc się do treści pisma J. G. z dnia [...] czerwca 2005 r. organ stwierdził, że wniosek ten dotyczył wykupu zajmowanego przez J. G. lokalu przy ul. [...]. Zatem nie można było przyjąć, że jest to wniosek o uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a tym bardziej uznać za wniosek o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu w oparciu o art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. Jednocześnie organ wskazał, że za takim stanowiskiem przemawia treść innych wniosków złożonych po 15 czerwca 2005 r., tj. pismo z dnia [...] grudnia 2010 r. o rozważenie możliwości nawiązania stosunku najmu lokalu, wniosek z dnia [...] marca 2011 r. o zakup zajmowanego lokalu w drodze postępowania przetargowego, wniosek z dnia [...] czerwca 2012 r. o zawarcie umowy najmu lokalu oraz wniosek z dnia [...] lipca 2012 r. (wpływ do organu 26 lipca 2012 r.) o wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r.

Organ, odnosząc się do wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. wskazał, że został on złożony pod rządami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, zatem ta data złożenia wniosku implikuje tryb załatwienia sprawy. Skoro zatem w dacie złożenia wniosku strona oparła swoje żądanie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na nieobowiązującej już treści art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP, to sprawa ta nie mogła być rozstrzygnięta co do istoty, z uwagi na brak materialnej podstawy prawnej do orzekania o przyznaniu takiego uprawnienia. Z tych względów postępowanie w takiej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

Organ wyjaśnił, że skoro postępowanie w trybie art. 29 - w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. - nie zostało wszczęte, nie mógł mieć też zastosowania przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw.

Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że w sprawie organ I instancji, po otrzymaniu wniosku, który nie mógł być rozstrzygnięty merytorycznie, winien skorzystać z uregulowania zawartego w art. 61 a § 1 K.p.a. Jednakże skoro organ po otrzymaniu wniosku strony podjął postępowanie wyjaśniające, po czym stwierdził, że jest ono bezprzedmiotowe, to nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia, jak tylko umorzyć postępowanie. W zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy zastosowanie przez organ I instancji trybu przewidzianego w art. 105 § 1 K.p.a. i wydanie decyzji umarzającej postępowanie było uzasadnione.

Jednocześnie organ wskazał, że wniosek o zawarcie umowy najmu zajmowanego lokalu na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obecnie obowiązującym, zostanie przekazany do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] do rozpatrzenia zgodnie z posiadanymi kompetencjami.

Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego adw. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP z dnia 22 czerwca 1995 r., przez uznanie, że w sprawie nie znajduje on zastosowania i w związku z tym postępowanie jest bezprzedmiotowe,

2. art. 105 § 1 K.p.a., przez umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a co się z tym wiąże uznanie, iż sprawa niniejsza nie ma charakteru sprawy administracyjnej,

3. art. 7 K.p.a., przez jego niezastosowanie i brak uwzględnienia słusznego interesu obywateli w trakcie toczącego się postępowania,

4. art. 8 K.p.a., przez jego niezastosowanie i przeprowadzanie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2005 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] o uregulowanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Podkreślił, że art. 29 w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. umożliwiał skorzystanie z drogi administracyjnej, w celu uregulowania tytułu prawnego do lokalu. Przed 2005 r., jak i po, przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie przyznają kompetencji Dyrektorowi Oddziału Regionalnego WAM do wydania decyzji administracyjnej w tej kwestii. Organ administracji, pozostawiając bez rozpatrzenia wniosek o uregulowanie tytułu prawnego, uniemożliwił mu skuteczne dochodzenie swoich praw w drodze administracyjnej. Tym samym Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...], umarzając postępowanie w sprawie rozpoznania powyższego wniosku, naruszył przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw.

Skarżący podkreślił, że organ posiadał wiedzę o jego zamiarze uregulowania tytułu prawnego do lokalu oraz tego że wniosek nazwany "wniosek o nabycie lokalu" zawierał w sobie wniosek o regulację tytułu prawnego do lokalu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.

Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako P.p.s.a.) określa, w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.

Dokonując oceny zasadności skargi J. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, w jakiej dacie zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Jest to niezbędne dla ustalenia, która wersja art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych powinna zostać zastosowana.

Zgodnie z art. 29 ww. ustawy w wersji obowiązującej do 30 czerwca 2010 r.,

w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzje o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej.

Od 1 lipca 2010 r. art. 29 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że dyrektor oddziału regionalnego może wynająć lokal mieszkalny na czas oznaczony osobie innej niż żołnierz zawodowy, osobie prawnej, jednostce samorządu terytorialnego, państwowej lub samorządowej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, o ile w garnizonie są zaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych.

W stanie prawnym obowiązującym od 1 lipca 2010 r. organ utracił zatem uprawnienia do wydawania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Może natomiast w drodze umowy cywilnoprawnej wynająć lokal mieszkalny innemu podmiotowi niż żołnierz zawodowy.

Kwestie związane z taką umową regulowane są przepisami prawa cywilnego,

a do jej zawarcia – zgodnie z zasadą swobody umów – dochodzi przy wyrażeniu zgodnej woli przez strony.

Stosownie do art. 18 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy zmienionej w brzmieniu dotychczasowym.

Istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt 1 i 2 K.p.a., warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej.

Odwołując się do poglądów wyrażonych w doktrynie, wskazać należy, że pojęcie "sprawy administracyjnej" odnosi się do konkretnego stanu faktycznego, konkretnego zjawiska czy konkretnej sytuacji życiowej, która jest uregulowana przepisami prawa administracyjnego i która przewiduje rozstrzygnięcie tej sytuacji w formie decyzji administracyjnej. Zaistnienie takiej sytuacji daje podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego (z woli strony lub z urzędu) w celu jej rozstrzygnięcia w drodze decyzji. Aby sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym mogła się urzeczywistnić, trzeba, aby stała się ona przedmiotem postępowania administracyjnego, tzn. aby wszczęto w niej postępowanie. Przedmiotem procesu administracyjnego jest zatem konkretna sprawa indywidualnego podmiotu, w której na podstawie przepisów prawnych powszechnie obowiązujących organy administracji publicznej są władne podjąć decyzję administracyjną albo orzekając w niej o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu, albo stwierdzając w niej o niedopuszczalności takiego orzekania (por. Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Tom I, Lex 2010 i powołana tam literatura).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że wobec braku przepisu prawa materialnego nie istnieje zatem możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie regulacji tytułu prawnego.

Powyższe prowadzi do wniosku, że w dacie śmierci osoby uprawnionej do kwatery, tj. B. G., obowiązująca wówczas ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w art. 12 ustanawiała krąg podmiotów nabywających własne prawo do kwatery po spełnieniu minimalnej przesłanki nabycia prawa do renty rodzinnej. Z akt administracyjnych nie wynika, by skarżący prawo takie posiadał, zatem nie nabył uprawnień do lokalu, co zostało ponadto stwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] o sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2003 r., oddalającym powództwo skarżącego o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu.

Wskazać należy, że nowa ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z 1995 r. w brzmieniu do 2004 r. nie przewidywała regulacji tytułów prawnych do zajmowanych lokali w trybie decyzji administracyjnej, stąd jakiekolwiek próby uregulowania praw następowały wyłącznie w drodze cywilnej i z tych rozwiązań skarżący korzystał wnosząc pozew o ustalenie stosunku najmu.

Odpowiadając na zarzuty skargi odnośnie naruszenia art. 18 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu (...) w zw. z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, to tego argumentu Sąd nie podziela, bowiem żadne postępowanie w tej materii nie toczyło się, a art. 29 nie upoważniał dyrektora do działania z urzędu. Skarżący nie zgłaszał organowi chęci uregulowania praw do lokalu z zasobu Agencji w trybie art. 29 , a jedynie złożył w dniu [...] czerwca 2005 r. wniosek o nabycie lokalu i pełnomocnictwo do działania w sprawie "zezwolenia na wykup lokalu".

Podkreślić należy, że skarżący korzystał z usług profesjonalnego pełnomocnika, zaś treść tego wniosku wobec jego jednoznaczności nie powodowała z pewnością konieczności organu wzywania strony do precyzowania tego wniosku. Wskazać ponadto należy, że nabycie lokalu możliwe było wówczas w wypadku posiadania ważnego tytułu prawnego do tego lokalu, a skarżący, jak wynika z akt, takim tytułem nie dysponował, organ zaś nie dysponował orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe o ustalenie istnienia stosunku najmu, tym samym nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o wykup lokalu. Zakończenie postępowania cywilnego w zakresie ustalenia istnienia stosunku najmu spowodowało podjęcie zawieszonego postępowania o eksmisję. W tym czasie, jak wynika z akt, skarżący nie występował z inicjatywą uregulowania sprawy w trybie art. 29 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a organ takiej możliwości występowania z własnej inicjatywy w tym trybie nie posiadał. Zgodzić się należy z organem, że art. 29 powołanej ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w 2010 r. dawał możliwość ubiegania się przez osoby inne niż żołnierz zawodowy o tytuł prawny do lokalu z zasobu Agencji, o ile zachodziła sytuacja wyjątkowa. Skarżący zaś nie ubiegał się o tytuł prawny do lokalu, a jedynie wywodził swoje prawa do zajmowanego lokalu

z art. 691 kpc i art. 30 ustawy o ochronie praw lokatorów, a także z przydziału dokonanego na rzecz jego ojca i w tym zakresie był w sporze z Agencją. Zmiana ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z dniem 1 lipca 2010 r. spowodowała zmianę treści art. 29, jak i trybu procedowania administracyjnego na cywilny, obecne zaś brzmienie tego przepisu uzależnia zawarcie umowy najmu od zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy w danym garnizonie.

Reasumując, wskazać należy, że postępowanie w sprawie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nie zostało wszczęte w 2005 r. jako jeden z elementów (jedna z części) sprawy regulacji tytułu prawnego, pismem pełnomocnika skarżącego z dnia [...] czerwca 2005 r. o wykup zajmowanego lokalu.

Postępowanie administracyjne – stosownie do art. 61 § 1 K.p.a. – wszczynane jest na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie regulują sposobu wszczęcia postępowania, ustalenie w tym zakresie winno nastąpić w wyniku wykładni przepisów materialnoprawnych. Można przyjąć, że inicjatywa wszczęcia postępowania należy do organu administracji, gdy celem postępowania głównego jest ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie ciążących na niej obowiązków, ograniczenia lub cofnięcia uprawnień. Natomiast inicjatywa należy do strony, gdy chodzi o ustalenie sytuacji prawnej jednostki w zakresie jej interesu prawnego, zgodnie z zasadą, że jednostka rozporządza swoim prawem (por. A. Matan /w:/ G. Łaszczyca, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Lex 2010 i powołana tam literatura).

Organ działa z własnej inicjatywy, gdy dysponuje informacjami o takim stanie faktycznym czy prawnym, który w świetle prawa materialnego obliguje (upoważnia) go do uregulowania sytuacji poprzez podjęcie określonej decyzji. Informacje te mogą być uzyskane w trakcie kontroli, podczas analizy akt postępowania w innej sprawie, czy też mogą pochodzić od innych organów.

Analiza art. 29 ustawy o zakwaterowaniu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. prowadzi do wniosku, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym jest wszczynane na wniosek zainteresowanego podmiotu i okoliczność ta nie budzi jakichkolwiek kontrowersji. Niewątpliwie jest to prawo podmiotowe strony, w której gestii pozostaje, czy chce zamieszkiwać w danym lokalu i dopiero taka wola strony determinuje dalsze czynności organu. Z treści art. 29 ustawy o zakwaterowaniu, w wersji obowiązującej do dnia 30 czerwca 2010 r., jednoznacznie wynika, że organ może, lecz nie musi przyznać wnioskowane prawo.

W rozpoznawanej sprawie wniosek taki złożył pełnomocnik skarżącego dnia 26 lipca 2012 r. i to on wszczął postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu prawa zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...].

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie jest możliwe ustalenie wcześniejszej daty wszczęcia postępowania na tej podstawie, że pełnomocnik skarżącego pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. wystąpił, w związku z ogłoszeniem o przeznaczeniu do sprzedaży lokali przy ulicy [...], z wnioskiem o nabycie tego lokalu.

Wskazać należy również, że bezprzedmiotowość postępowania występuje w sytuacji, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot postępowania (sprawę administracyjną), dla zrealizowania którego postępowanie zostało wszczęte, co organ powinien rozważyć w świetle przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie i ustalonego stanu faktycznego w dniu podejmowania decyzji. Innymi słowy, z bezczynnością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, jako konsekwencja bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w trybie tego postępowania, może być spowodowana przyczynami o charakterze podmiotowym, jak i przedmiotowym, gdyż stanowiąca przedmiot tegoż postępowania sprawa administracyjna, jako sprawa indywidualnie załatwiana w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ administracji publicznej (art. 1 pkt 1 K.p.a.), jest połączeniem elementów tak podmiotowych, jak i przedmiotowych.

Jak wskazał NSA w wyroku z 25 stycznia 1990 r., II SA 1240/89 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl), jeżeli żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem.

A zatem do dnia 30 czerwca 2010 r., czyli do nowelizacji art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, organ procesujący w trybie tego przepisu w sytuacji wszczęcia postępowania na skutek złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sprawy

w oparciu o art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP obowiązany był do wydania decyzji, przyznającej wnioskowane prawo lub też odmawiającej jego przyznania.

Natomiast od dnia 1 lipca 2010 r. organ, za wyjątkiem spraw wszczętych i niezakończonych, nie jest już uprawniony do rozstrzygania w formie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Lokal taki może natomiast wynająć osobie innej niż żołnierz zawodowy, ale następuje to w drodze umowy najmu.

Uwzględniając powyższe uwagi natury ogólnej, uznać zatem należy, że aktualnie, a także w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, brak jest elementów konstruujących przedmiot postępowania. Nie ma przepisu prawa materialnego uprawniającego organ do wydania decyzji w okolicznościach faktycznych sprawy. Brak powiązania tego konkretnego stanu faktycznego, w jakim znajduje się skarżący, z powszechnie obowiązującą normą prawa administracyjnego. Przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu pozwalający dyrektorom oddziału regionalnego Agencji do wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, przestał obowiązywać 30 czerwca 2010 r. Organ ma obowiązek stosować prawo obowiązujące w dacie orzekania, a tylko w sytuacjach ściśle oznaczonych może sięgać do przepisów obowiązujących wcześniej. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła możliwość zastosowania normy przejściowej – zawartej w art. 18 ustawy z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, albowiem jak wskazano powyżej postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczął wniosek skarżącego z dnia 26 lipca 2012 r.

Uwzględniając powyższe okoliczności, organ, po ustaleniu, że żądanie skarżącego nie dotyczy sprawy podlegającej w świetle obowiązujących przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, umorzył wszczęte wnioskiem skarżącego postępowanie jako bezprzedmiotowe i takie rozstrzygnięcie organu należy uznać za prawidłowe.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.