Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2058/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 47 § 1, art. 65 i art. 67 § 5, art. 183 pkt 5 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 144 § 1 pkt 1, art. 122, art. 187 § i art. 191, art. 194 § 1 i 2, art. 223 § 2, art. 228
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. w Wilnie, Litwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Go 324/21 w sprawie ze skargi A. w Wilnie, Litwa na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. w Wilnie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 19 maja 2021 r. oddalił skargę A. w Wilnie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] stycznia 2021 r., znak sprawy: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze stwierdził, że odwołanie A. w Wilnie od decyzji Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] października 2020 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu. Zgodnie z pismem Poczty Polskiej S.A. Biuro Wsparcia Klientów, Dział Reklamacji Zagranicznych z dnia [...] grudnia 2020 r., ww. decyzja z dnia [...] października 2020 r. została stronie doręczona w dniu 30 października 2020 r. Tym samym, 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 13 listopada 2020 r. Jak wynika ze stempla pocztowego na kopercie, w której wysłano odwołanie, zostało ono nadane listem poleconym w dniu 17 listopada 2020 r., a więc po terminie wyznaczonym przez przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (DZ.U. z 2020 r. poz. 1325). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (DZ.U. z 2020 r. poz. 859, dalej: "ustawa SENT").

W uzasadnieniu skargi złożonej na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że organ nie dysponuje zwrotnym poświadczeniem odbioru decyzji przez stronę, mającej siedzibę na Litwie. Datę doręczenia ustalił zaś na podstawie pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] lutego 2020 r., według którego decyzję doręczono stronie w dniu 30 października 2020 r. Zdaniem Skarżącej oświadczenie Poczty Polskiej nie zastępuje dowodu w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru. Strona powołała się na informację jaką pełnomocnik uzyskał bezpośrednio od niej w dniu 10 listopada 2020 r., a która nie miała żadnego interesu w tym, aby wprowadzać swego pełnomocnika w błąd. Ocena okoliczności doręczenia powinna być, zdaniem strony, dokonana również w kontekście przepisów lokalnych związanych z doręczeniami i regulacji pandemicznych, które mogły mieć wpływ na sposób jego dokonania. Ze względu na zagraniczny charakter doręczenia w sprawie powinny ponadto zostać wzięte pod uwagę przepisy Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze wskazał, że dniu 18 listopada 2020 r. wpłynęło do organu zwrotne potwierdzenie odbioru ww. decyzji z dnia [...] października 2020 r., na którym widnieje datownik urzędu zwracającego potwierdzenie – "Vilnius 38, Lituva 2020 - 11 – 06", w polu miejscowość i kraj widnieje nieczytelny podpis oraz data "15 listopada 2020 r.", natomiast pola dotyczące daty doręczenia przesyłki i nazwiska odbiorcy są nieuzupełnione. Ww. zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, nie można było zatem, w ocenie organu, uznać za dowód potwierdzający doręczenie decyzji stronie. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ze stroną litewską w piśmie z dnia 17 grudnia 2020 r. stanowiącym odpowiedź na reklamację, Poczta Polska S.A. wskazała, że cyt.: "reklamowana przesyłka została doręczona w dniu 30 października 2020 r., zgodnie z art. 24 Światowej Konwencji Pocztowej. W załączeniu przesyłamy dowód odbioru, na którym odbiorca potwierdził otrzymanie przesyłki". Zdaniem organu ustalenia dokonane przez Pocztę Polską S.A. zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r., poparte dowodem odbioru, stanowiły dla Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze podstawę do przyjęcia, że decyzja organu I instancji doręczona została stronie w dniu 30 października 2020 r., a zatem 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 13 listopada 2020 r.

Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia przepisów Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych organ wskazał, że przepisy wskazanej Konwencji mają zastosowanie w sprawach podatkowych, natomiast postępowanie w sprawie nałożenia kary na podstawie ustawy o SENT nie jest postępowaniem podatkowym, lecz postępowaniem administracyjnym, do którego jedynie odpowiednio stosuje się przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa (art. 26 ust. 5 ustawy SENT).

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę strony na powyższe postanowienie zwrócił uwagę, że przepis art. 228 § 1 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa nakłada na organ odwoławczy obowiązek badania terminowości wniesienia odwołania i w sytuacji jego przekroczenia stwierdzenia, w formie postanowienia, uchybienia terminowi do wniesienia tego środka zaskarżenia.

Sąd wskazał, że decyzja Naczelnika Lubuskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] października 2020 r., zawierająca stosowne pouczenie o możliwości i terminie do wniesienia odwołania, została wysłana do A. w Wilnie za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. W dniu 18 listopada 2020 r. do Lubuskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gorzowie Wlkp. wpłynęło zwrotne potwierdzenie odbioru ww. decyzji, na którym nie zamieszczono daty odbioru decyzji oraz nazwiska osoby, która ją odebrała. Na dokumencie tym widnieje datownik urzędu zwracającego potwierdzenie – "Vilnius 38 Lituva 6 listopada 2020 r.". Wobec tego, organ złożył reklamację u operatora Poczta Polska S.A., który pismem z dnia [...] listopada 2020 r. wskazał, iż przesyłka została doręczona w dniu 30 października 2020 r., na dowód czego załączono odpis dowodu odbioru przesyłki, na którym odbiorca potwierdził jej otrzymanie w dniu 30 października 2020 r. Z dołączonego do pisma odpisu potwierdzenia odbioru wynika, że dotyczy ono przesyłki pocztowej nr [...], natomiast z akt sprawy wynika przesyłka pocztowa o tym numerze dotyczy ww. decyzji organu I instancji, na dowodzie odbioru widnieje data 30 października 2020 r. Dodatkowo korzystając ze strony internetowej – śledzenie przesyłek ustalono, że przesyłka zawierająca decyzję organu i instancji została stronie doręczona w dniu 30 października 2020 r.

W ocenie Sądu I instancji organ podjął niezbędne i konieczne działania w celu ustalenia daty doręczenia decyzji organu I instancji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] października 2020 r. została doręczona stronie i weszła do obrotu prawnego w dniu 30 października 2020 r. Fakt ten potwierdza kserokopia potwierdzenia doręczenia przesyłki, pismo Poczty Polskiej S..A. z dnia [...] grudnia 2020 r. jak i wydruk z elektronicznego śledzenia przesyłek. Oznacza to, że odwołanie złożone w dniu 17 listopada 2020 r., wniesione zostało po upływie terminu do jego wniesienia.

Sąd ten podzielił również stanowisko organu, iż postępowanie w sprawie wymierzenia kary za naruszenie przepisów ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym, dlatego przepisy Konwencji o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych nie mają w badanej sprawie zastosowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. w Wilnie, zaskarżając wyrok ten w całości, wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, względnie uchylenie również zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, za obie instancje sądowe.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania:

- art. 47 § 1, 54 § 2 , 65 § 1 , 67 § 5 , 75 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez nie doręczenie pełnomocnikowi skarżącego odpowiedzi na skargę Strony Przeciwnej i przez to ograniczenie czynnego udziału w postępowaniu sądowym;

- naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 223 § 2, art. 144 § 1 pkt 1, a także art. 122, 187 § 1 i 191 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, poprzez wadliwe uznanie iż wbrew tym przepisom organ poprawnie ustalił datę doręczenia decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy z adnotacji poczty litewskiej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru figuruje data zwrotu dokumentu 6/11/2020, co koreluje z twierdzeniem strony skarżącej o otrzymaniu decyzji w dniu 5/11/2020, a okoliczność która została pominięta przez Sąd I instancji, ponadto pominięta została okoliczność nieczytelnego podpisu na potwierdzeniu doręczenia decyzji, który uniemożliwia weryfikację osoby, która odebrała dokument i na ile ta czynność była skuteczna dla skarżącego.

Skarżąca kasacyjnie w piśmie z dnia 9 sierpnia 2021 r. oświadczyła, iż zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za podanie w zgłoszeniu przewozu towaru SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi wniesionej na to postanowienie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że zdaniem Sądu I instancji, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy zaktualizowały się wszystkie przesłanki wydania postanowienia, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczające, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadniają twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Zwłaszcza, że – do czego należy odnieść się w pierwszej kolejności – źródła wnioskowania odnośnie do istnienia podstaw mających uzasadniać uchylenie zaskarżonego wyroku – wbrew, jak należałoby przyjąć, oczekiwaniom wyrażanym w skardze kasacyjnej – nie sposób jest upatrywać w twierdzeniu o pozbawieniu strony skarżącej możności obrony swych praw, co miałoby wynikać z niedoręczenia jej pełnomocnikowi pisma procesowego organu administracji stanowiącego odpowiedź na skargę, a co w konsekwencji miałoby prowadzić do wniosku o zaktualizowaniu się w rozpatrywanej sprawie przesłanki nieważności postępowania, o której mowa w pkt 5 § 2 art. 183 p.p.s.a.

Dokonując oceny omawianego aspektu sprawy – a więc innymi słowy, czy w związku z opisaną sytuacją doszło do pozbawienia strony skarżącej możności obrony jej praw, w rozumieniu przywołanego przepisu prawa – co wymaga ustalenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, czy uchybienie to miało wpływ na możność strony działania w postępowaniu, a następnie, czy pomimo wystąpienia powyższych okoliczności strona miała możność obrony swoich praw mimo zaistniałych uchybień procesowych, co powoduje, że wniosek odnośnie do zaistnienia stanu pozbawienia strony możności obrony jej praw będzie usprawiedliwiony w sytuacji kumulatywnego spełnienia wymienionych przesłanek (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OSK 561/06), należy dojść do przekonania, że jakkolwiek istotnie – jak wynika to z akt sprawy – pełnomocnikowi strony skarżącej nie doręczono pisma procesowego organu administracji stanowiącego jego odpowiedź na skargę wniesioną na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, co uzasadnia twierdzenie o naruszeniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym wymienioną skargą przepisów art. 47 § 1 w związku z art. 65 i art. 67 § 5 p.p.s.a. w zakresie, w jakim wynika z nich, że z obowiązku załączenia do pisma odpisów wynika adresowany do sądu administracyjnego obowiązek ich doręczenia stronom lub ich pełnomocnikom, to jednak – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie – nie uzasadnia to twierdzenia o zaistnieniu w rozpatrywanej sprawie podstawy nieważności postępowania, o której stanowi art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Z powodu niedoręczenia stronie odpowiedzi organu administracji publicznej na skargę wniesioną na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie doszło bowiem do tego, że strona nie uczestniczyła w postępowaniu lub też jego istotnej części, a w konsekwencji, że została pozbawiona możliwości przedstawienia swego stanowiska.

Zwłaszcza, gdy w tym kontekście podkreślić, że pozbawienie strony możności obrony jej praw powinno być realne, a nie jedynie hipotetyczne (zob. postanowienie NSA z dnia 31 października 2014 r., sygn. akt II GSK 2518/14; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GSK 378/05). Co więcej, odnosząc się do okoliczności rozpatrywanego przypadku trzeba również podnieść, że zarówno z pisma procesowego organu administracji stanowiącego odpowiedź na skargę, jak i z zaskarżonego tą skargą postanowienia wynika, że zasadnicze znaczenie w sprawie miał rezultat postępowania reklamacyjnego przedstawiony w piśmie Poczty Polskiej z dnia [...] grudnia 2020 r. Jakkolwiek więc, odpowiedź organu administracji na skargę – niezależnie od odpowiedzi na zarzuty skargi w ścisłym tego słowa znaczeniu – (istotnie) zawierała również opis powodu zgłoszenia reklamacji w sprawie doręczenia przesyłki, to jednak nie sposób jest tego uznać za nową argumentację, która mogłaby pozbawiać stronę możności obrony swych praw. Zwłaszcza, że w relacji do przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyniku postępowania reklamacyjnego oraz znaczenia tej okoliczności w rozpatrywanej sprawie, co zostało odzwierciedlone również w odpowiedzi na skargę, nie mogło to oznaczać, że odpowiedź organu na skargę stanowiła uzupełnienie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji, że zastępowała uzasadnienie kontrolowanego aktu.

W związku z tym, jeżeli co do zasady, odpowiedź organu administracji na skargę nie może zastępować uzasadnienia zaskarżonego aktu – co w rozpatrywanej sprawie również nie miało miejsca – to niedoręczenie stronie skarżącej pisma organu administracji stanowiącej jego odpowiedź na skargę na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za podanie w zgłoszeniu przewozu towaru SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym, nie może być uznane za równoznaczne z pozbawieniem jej możliwości obrony swych praw, co w konsekwencji miałoby oznaczać, że z tego powodu postępowanie było dotknięte wadą nieważności (zob. również wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 403/05).

W konsekwencji powyższego należy więc stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowała się podstawa stwierdzenia nieważności postępowania przed Sądem I instancji, o której stanowi art. art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego wyroku z perspektywy wyznaczonej stawianym w skardze kasacyjnej zarzutem naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 223 § 2, art. 144 § 1 pkt 1 w związku z art. 122, art. 187 § i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa w związku z art. 26 ust. 5 ustawy SENT należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Sąd I instancji nie naruszył bowiem określonych tymi przepisami prawa wzorców kontroli legalności działania organu administracji publicznej w rozpatrywanej sprawie.

W punkcie wyjścia trzeba przede wszystkim podnieść, że postępowanie przed organem administracji publicznej charakteryzuje się ze swej istoty właściwymi sobie wymogami, co determinowane jest celami procedury identyfikowanymi poprzez jej funkcje ochronną, porządkującą i instrumentalną, z których pierwsza wyraża się w tworzeniu odpowiednich gwarancji ochrony interesu jednostkowego i społecznego, druga wyznacza modelowe ramy (schemat) działania, trzecia zaś, poprzez kształtowanie tychże działań, zmierza do realizacji celu procesu (rozstrzygnięcia sprawy), zapewniając w konsekwencji skuteczność prawa. Za uzasadnione uznać należy więc twierdzenie, że wymienione wymogi zmierzają do zagwarantowania prawidłowego biegu i toku postępowania, jako ciągu pragmatycznych, skoordynowanych i celowych czynności. W tym również do zabezpieczenia go przed nadużywaniem praw procesowych przez strony, poprzez ustanowienie między innymi konsekwencji uchybienia terminów w postaci bezskuteczności podejmowanych w tym postępowaniu czynności.

Zważywszy na powyższe, w tym zwłaszcza na treść przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, których stosowanie stanowi zasadniczą kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie, nie ma podstaw aby twierdzić, że zostały one niewłaściwie zastosowane przez Sąd I instancji, jako wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze.

Tym bardziej, że z uwagi na cele przepisów art. 144 § 1 pkt 1 oraz art. 223 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa – a także art. 228 tej ustawy, którego naruszenia skarga kasacyjna nota bene nie zarzuca – determinowane w szczególności funkcją porządkującą i instrumentalną procedury administracyjnej (podatkowej), podlegają one wykładni ścisłej. Ich stosowanie w niepodważonych okolicznościach stanu faktycznego sprawy – o czym mowa dalej – nie może prowadzić do wniosku o naruszeniu zasad wyrażonych w przepisach art. 122, art. 187 § i art. 191 przywołanej ustawy, ani też zasady, o której stanowi art. 78 Konstytucji RP.

W kontekście odnoszącym się do przywołanych funkcji procedury administracyjnej (podatkowej) oraz logiki przyjętych w tej mierze rozwiązań wyjaśnienia wymaga, że organ odwoławczy (organ wyższego stopnia) jest zobowiązany – w tak zwanej fazie wstępnej – do dokonania kontroli dopuszczalności odwołania, a mianowicie przeprowadzenia wstępnych ustaleń, czy nie zachodzą powody wyłączające możliwość załatwienia sprawy co do istoty. Znajduje to swoje odzwierciedlenie w art. 228 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, z którego wynika, że organ odwoławczy ocenia, czy: 1) odwołanie jest dopuszczalne, 2) odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, 3) odwołanie spełnia warunki wynikające z art. 222 ustawy -Ordynacja podatkowa, wydając następnie stosowne postanowienie, adekwatne do tych ustaleń i formułowanych na ich podstawie ocen.

W rozpatrywanej sprawie, w konsekwencji przeprowadzenia tychże ustaleń oraz ocen, zostało wydane postanowienie, o którym stanowi pkt 2 § 1 art. 228 przywołanej ustawy, a mianowicie postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Z przywołanego przepisu prawa wynika, że organ odwoławczy wydaje postanowienie, o którym w nim mowa wówczas, gdy zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 223 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa terminu 14 dni. W związku z tym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie temu terminowi stanowi okoliczność obiektywną, to w razie jej stwierdzenia – przy jednoczesnym braku jakichkolwiek wątpliwości w tej kwestii – organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 przywołanej ustawy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95). Fakt stwierdzenia (zaistnienia) tej okoliczności wiąże organ administracji – co jednoznacznie wynika z charakteru przywołanego przepisu prawa, który jest przepisem bezwzględnie obowiązującym – czyniąc niemożliwym i niedopuszczalnym zarazem, operowanie w odniesieniu do omawianej okoliczności jakimkolwiek marginesem swobody.

Każde więc uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa, to jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

Sąd I instancji bez naruszenia prawa ocenił, że w rozpatrywanej zaktualizowały się przesłanki wydania postanowienia, o którym stanowi przywołany przepis prawa, albowiem wobec doręczenia stronie skarżącej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za podanie w zgłoszeniu przewozu towaru SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym w dniu 30 października 2020 r. oraz wniesienia przez pełnomocnika strony odwołania od tej decyzji – jak wynika to z daty stempla pocztowego – w dniu 17 listopada 2020 r. należało stwierdzić, że odwołanie to zostało wniesione po terminie wynikającym z art. 223 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa, a w konsekwencji, że uchybiono terminowi do wniesienia odwołania.

Prawidłowość podejścia Sądu I instancji do spornej w sprawie kwestii znajduje swoje potwierdzenie w aktach rozpatrywanej sprawy. Wynika z nich bowiem, że w rezultacie postępowania reklamacyjnego odnośnie do zawierającej wymienioną powyżej decyzję przesyłki poleconej nadanej do strony skarżącej w obrocie zagranicznym, o nr [...], organ administracji – wobec deficytów treści dowodu doręczenia wymienionej przesyłki, a więc w istocie rzeczy wobec braku dowodu doręczenia – ustalił, że została ona doręczona adresatowi, który potwierdził jej odbiór, w dniu 30 października 2020 r., co wynika z pisma Poczty Polskiej z dnia [...] grudnia 2020 r., druku potwierdzenia odbioru przesyłki oraz wydruku z elektronicznego jej śledzenia.

Podkreślając, że dowody, na które w spornym w sprawie zakresie powołał się organ administracji, gdy chodzi o zawarte i wynikające z nich dane oraz informacje, korespondują z przeprowadzonymi na ich podstawie ustaleniami, a także z ocenami Sądu I instancji, który prawidłowość tychże ustaleń kontrolował, a co więcej, że przywołane pismo Poczty Polskiej oraz druk potwierdzenia odbioru przesyłki adresowanej do strony posiadają walor, o którym mowa w art. 194 § 1 i 2 ustawy – Ordynacja podatkowa, a więc innymi słowy, że wobec domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą (wiarygodności), stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (zaświadczone), co powoduje, że organ administracji nie mógł – bez przeprowadzenia przeciwdowodu – odrzucić istnienia faktu stwierdzonego wymienionymi dokumentami, nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie wadliwie ustalono istotne w niej fakty, a w konsekwencji, że stanowisko Sądu I instancji odnośnie do oceny o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie jest prawidłowe.

Zwłaszcza, że skarga kasacyjna nie przeciwstawia stanowisku tego Sądu, ani też prezentowanej w jego uzasadnieniu argumentacji, żadnych argumentów przeciwnych, w świetle których można i należałoby je podważyć, jako niezgodne z prawem.

W tej mierze bowiem, wobec przywołanego waloru pisma Poczty Polskiej oraz znajdującego się w aktach sprawy – co w opozycji do stanowiska strony skarżącej trzeba podkreślić – druku potwierdzenia odbioru przesyłki przez adresata (k. 49 akt administracyjnych), ograniczenie się w skardze kasacyjnej do kwestionowania faktu istnienia dowodu doręczenia, czy też kwestionowania faktu doręczenia stronie przesyłki w dacie wynikającej z przywołanych dokumentów oraz twierdzenia o jej doręczeniu w innej dacie, niż wynikająca z tych dokumentów, nie może być uznane za wystarczające dla obalenia wynikających z nich domniemań.

Podkreślając w tym kontekście, że to strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić, za dowód, który w wystarczającym stopniu miałby, czy też mógłby podważać autentyczność oraz (czy też) wiarygodność wymienionych dokumentów, a w konsekwencji fakt dokonania doręczenia stronie wskazanej powyżej decyzji dniu 30 październik 2020 r., a co za tym idzie wykazywać okoliczność doręczenia tej decyzji w innej dacie, niż wynikająca przywołanych dokumentów, nie sposób jest uznać korespondencji mailowej, na którą powołuje się skarga kasacyjna. I nie chodzi w tym zakresie – jak podnosi to strona skarżąca – o "Praktykę "programowego" zakładania przez organy i sądy administracyjne deklarowania nieprawdy [...]", co miałoby być, czy też jest "[...] krzywdzące w praktyce administracyjnej i narusza ogólną zasadę domniemania dobrej wiary." Z samego bowiem twierdzenia, że "Dostaliśmy to 5/11", ani też dat nawiązywania korespondencji mailowej nie wynika jeszcze w dostatecznym stopniu, że nie jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy ustalenie odnoszące się do daty odbioru przesyłki przez stronę, które wynika z przywołanych powyżej dokumentów, na których oparł się organ administracji publicznej oraz Sąd I instancji, jeżeli strona skarżąca nie adresuje jednocześnie podnoszonych zastrzeżeń, czy też wątpliwości, wprost wobec tychże dokumentów, w tym wobec ich treści, czy też wzajemnych relacji, a w konsekwencji wobec wniosków, które na ich podstawie zostały sformułowane w rozpatrywanej sprawie.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.