Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 3333/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 22 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka / spr./ Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi A. P. i B. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr. [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za samowolne zajęcia pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu , 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżących A. P. i B. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. orzekającą o przywróceniu do stanu poprzedniego samowolnie zajętego pasa drogowego drogi nr. [...] km. w miejscowości G. poprzez usunięcie 3 reklam o treści " [...]" , "[...]" , "[...]" oraz nakładającą na skarżących karę pieniężną w wysokości [...] zł. za okres od dnia [...] maja 2002 r. do [...] kwietnia 2003 r.

Zajęcie pasa drogowego zostało stwierdzone podczas objazdu dróg przez pracownika Rejonu GDDKiA w Z.

Po wszczęciu w dniu [...] maja 2002 r. postępowania administracyjnego oraz na podstawie zgromadzonych dowodów w postaci ;

- kopii mapy zasadniczej ,przyjętej w dniu [...].09.2000 r. do państwowych zasobów geodezyjnych i kartograficznych Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w L.

- przeprowadzonej w dniach [...] czerwca i [...] września 2002 r. wizji w terenie i czynności wznowienia przebiegu granicy pasa drogowego przez uprawnionego geodetę,

- szkicu sytuacyjnego miejsca umieszczenia reklam sporządzonego przez geodetę,

- projektu zagospodarowania stacji paliw,

ustalono ,że granica pasa drogowego znajduje się w odległości 7,80 m od krawędzi nawierzchni bitumicznej.

W związku z tym dwie reklamy o treści : " [...]" o wymiarach 1,55 m x 2,50 m , " [...]" o wymiarach 1,30 m. x 1,10 m. znajdują się częściowo / 1,10 m/ w obrębie pasa drogowego ,zaś reklamy " [...]" o wymiarach 0,70 m. x 0,90 m " [...]" o wymiarach 1 m. x 1,25 m. znajdują się w całości w pasie drogowym.

Reklama "[...]" została zdjęta przed wydaniem decyzji w związku z czym wymierzono karę [...] dni , co wskazano w uzasadnieniu decyzji , zaś umieszczenie pozostałych reklam wymierzono karę za [...] dni.

Decyzja to została wydana w oparciu o przepisy art.36 i art. 40 ust.4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /tekst jednolity - Dz.U.Nr.71 poz.838 z 2000 r./ i § 11 ust. 3 w związku z § 10 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o drogach publicznych / Dz.U.Nr. 6 poz.33 z późn. zm./.

Odnosząc się do wyjaśnienia geodety D. B. z dnia [...] maja 2003 r. stwierdzającego ,że stan przebiegu granicy działek nr. [...] i [...]wykazany w księgach wieczystych odbiega od stanu wykazanego w ewidencji gruntów ponieważ geodeta wykonujący podział nieruchomości nie uwzględnił wywłaszczenia pasa drogowego drogi C. –L. , Organ wyjaśnił ,że zmiana ta nastąpiła w wyniku wywłaszczenia dokonanego ostateczną decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1985 r. , co nie zmienia faktu ,że wywłaszczona nieruchomość pod drogę publiczną stanowi własność Skarbu Państwa.

W skardze do Sądu strona zarzuca naruszenie prawa materialnego - art. 2 do art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece poprzez nieuwzględnienie stanu wpisanego do ksiąg wieczystych i wynikających z tego domniemań zgodności z rzeczywistym stanem prawnym i rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych oraz naruszenie art.36 i art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych i & 11 ust. 3 , & 10 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o drogach publicznych

Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżących ich działanie nie było samowolne bowiem umieszczenie reklam nastąpiło w granicach działek o nr. [...], objętej KW. Nr.[...] , której są właścicielami i działki o nr. [...] ,objętej KW Nr. [...] , której są posiadaczami na podstawie umowy dzierżawy. Natomiast powołane w decyzji zmiany związane z wywłaszczeniem nie zostały do tej pory ujawnione w księgach wieczystych.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor podtrzymuje swoje stanowisko wnosi o jej oddalenie jako bezzasadnej stwierdzając ,że nie ujawnienie w księdze wieczystej zmian związanych z wywłaszczeniem nie zmienia faktu ,że przedmiotowe nieruchomości stanowią własność Skarbu Państwa ,zaś skarżący nie nabyli ich własności bowiem ich poprzednicy nie mogli przenieść prawa ,które im nie przysługuje.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 & 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U.Nr.153 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Oznacza to ,że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną./ vide art. 134 & 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U.Nr.153 poz.1270/

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie niniejszej organ administracji uznał ,że zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim przez skarżących przedmiotowych reklam miało charakter samowolny w rozumieniu przepisu § 11 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych /Dz.U.Nr.6 poz.33 z późn.zm./ mimo ,że prawo własności Skarbu Państwa ,wynikające z decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w L. z dnia [...] czerwca 1985 r. do działek nr. [...] i nr. [...] nie zostało ujawnione w księgach wieczystych KW NR. [...] i KW NR [...]. Jak wynika z pisemnego wyjaśnienia geodety uprawnionego mgr.inż D. B. z dnia [...] maja 2003 r. było to również powodem pominięcia przez geodetę wykonującego podział przedmiotowych działek wywłaszczenia pasa drogi krajowej C.-L. na rzecz Skarbu Państwa.

Stanowiska Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad nie sposób podzielić bowiem słusznie skarżący powołują się na przepisy art. 2 do art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece / Dz.U.Nr.124 poz. 1362 z 2001 r.- tekst jednolity z póżn. zm./ dotyczące domniemania zgodności wpisów z rzeczywistym stanem prawnym i rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Kwestie te nie są bez znaczenia dla oceny czy w zaistniałej sytuacji umieszczenie reklam w pasie drogowym było samowolne czy też nie. Umieszczając reklamy skarżący działali w dobrej wierze czyli przekonaniu ,że działka ta stanowi ich własność lub własność osób fizycznych , od których działki zostały wydzierżawione a zatem nie było zamiarem skarżących naruszanie własności Skarbu Państwa.

Należy tez przytoczyć w tym miejscu wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001 r. II SA 1391/00 w którym wyrażono pogląd ,że jedynie z zaistnieniem przesłanki samowolności zajęcia przepisy łączą pobranie kary pieniężnej. Cechę samowolności można przypisać działaniu wyłącznie z własnej woli ,wbrew istniejącym zakazom i bez stosownego pozwolenia ,dodatkowo charakteryzującym się lekceważeniem prawa z pełną świadomością jego pogwałcenia.

Niewątpliwie czynienie zarzutu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia nie może się odbyć bez łączności z wykazaniem ,że było to działanie samowolne , natomiast brak takiego wykazania w decyzji nakładającej karę czyni tę decyzje ułomną , a zatem naruszającą prawo materialne.

Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego wynika ,że dopiero w dniu [...] czerwca 2003 r. do Organu wpłynęła ze Starostwa Powiatowego w L. poświadczona kopia decyzji wywłaszczeniowej, co jedynie może mieć znaczenie przy ponownym rozpoznaniu sprawy jeśli chodzi o ustalenie momentu powzięcia przez skarżących wiadomości co do tego ,że przedmiotowe działki o nr. [...] i [...] istotnie stanowią własność Skarbu Państwa , a zatem innego właściciela , niż to wynika z treści ksiąg wieczystych.

W tych okolicznościach nie można uznać za prawidłową decyzję nakładającą na skarżących karę pieniężną za okres od dnia [...] maja 2002 r. do dnia [...] kwietnia 2003 r. ponieważ w tym czasie nie można zarzucić skarżącym samowolności działania.

Ponadto trzeba stwierdzić ,że obie zaskarżone decyzje są wadliwe w sentencji /osnowie/ w zakresie ilości dni przyjętych za podstawę wymierzenia kary pieniężnej w części dotyczącej reklamy o treści "[...]"

Reklama ta została usunięta z pasa drogowego przed wydaniem decyzji , w związku z czym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. wskazano ,że ilość dni będących podstawą do wymierzenia kary dla tej reklamy wynosi [...] dni , a zatem ewentualna kara za umieszczenie tej reklamy nie mogła być wymierzona za okres " do [...] kwietnia 2003 r." lecz za okres krótszy , co nie znalazło odzwierciedlenia w treści sentencji , mimo iż kara pieniężna - [...] zł - stanowi sumę kar za wszystkie reklamy.

Rozstrzygnięcie zawarte w samej osnowie decyzji musi być sformułowane precyzyjnie i nie może odbiegać w podstawowych kwestiach od uzasadnienia decyzji bowiem stanowi to istotne naruszenie przepisu art. 107 § 1 kpa.

Z powyższych względów zaskarżona decyzja podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 209 ppsa.

Z mocy art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu.