Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1780/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a,156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G K na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez G K jest postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...]

Postanowieniem tym organ utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] zezwalającej na realizację inwestycji drogowej oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...]utrzymującej w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta [...].

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Infrastruktury i Rozwoju podał, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn.: "budowa ulicy miejskiej - przedłużenie ulicy [...] (etap I i etap II) wraz z kanalizacją deszczową oświetleniem ulicznym, przepompownią ścieków wód opadowych z rurociągiem tłocznym i przebudową kanalizacji technicznej". Od decyzji Prezydenta Miasta [...] odwołanie do Wojewody [...] , za pośrednictwem organu pierwszej instancji, wniósł G K Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta [...] . Na wskazaną decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł G K. Wyrokiem z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/GI 1107/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G K Od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, G K wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2307/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyżej opisaną skargę kasacyjną.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. G K wystąpił do Prezydenta Miasta [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] . Prezydent Miasta [...] pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. przekazał ww. wniosek Wojewodzie [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Wojewoda [...] , działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał według właściwości przedmiotowy wniosek Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] , Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz decyzji Wojewody [...] .

W dniu 16 kwietnia 2015 r. do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju wpłynął wniosek G K z dnia [...] kwietnia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra. Skarżący wyjaśnił, iż ww. postanowienie Ministra zostało wydane z naruszeniem przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 Nr 78 poz. 483 ze zm.), zwanej dalej "Konstytucją RP", tj. art.art. 7, 31 ust. 3 i 21 ust. 2, oraz poza granicami prawa, tj. art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687, ze zm.), zwanej dalej "specustawą drogową". W oparciu o tak sformułowane zarzuty G K wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz decyzji Wojewody [...]. Ponadto wnioskodawca wniósł o:

"wykreślenie w terminie 30 dni od otrzymania przedmiotowego wniosku granicy prawa art. 12 ust. 4 specustawy drogowej ustanowionej na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w rejonie ulicy [...] w [...] ",

"wyznaczenie osoby, do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, która posiada umiejętności do wydania postanowienia: na terytorium suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej, w imieniu suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej oraz w granicach art. 12 ust. 4 specustawy drogowej".

W dalszej części pisma G K zakwestionował legitymację organów administracji publicznej do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wskazując, że ze względu na daleko posunięte konsekwencje wynikające z ww. decyzji, a w szczególności jej ingerencję w chronione Konstytucją RP prawo własności, prawo do określenia granicy oraz kształtu planowanej inwestycji przysługuje wyłącznie Suwerenowi. Tym samym wszelkie działania podejmowane w tej materii przez organy administracji publicznej G K uznał za sprzeczne z Konstytucją RP. Powyższe zarzuty skarżący zobrazował za pomocą ciągów logicznych oraz wykresów, mających na celu szczegółowe zilustrowanie toku jego rozumowania. Do ww. wniosku G K załączył kopie dokumentów, które w jego ocenie stanowią potwierdzenie formułowanych zarzutów, tj. kopię decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] , w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 oraz kopię decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...] , w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w terminie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, z wniosku G K z dnia [...] listopada 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] marca 2015 r., Minister stwierdził, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu wskazując na to, że w przedmiotowej sprawie istnieją przeszkody przedmiotowe uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...].

Wyjaśnił, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności jest szczególnym trybem w przeciwieństwie do postępowania zwykłego. Postępowanie wszczęte złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności określonej decyzji, będącej w obrocie prawnym, toczy się w trybie nadzwyczajnym, na który składają się dwie fazy: faza wstępna - polegająca na prowadzeniu postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada swoją właściwość do rozpatrzenia danej sprawy, czy żądanie wniesione zostało przez legitymowany do tego podmiot, czy nie zachodzą inne przeszkody natury przedmiotowej oraz czy wykazano podstawę z art. 156 § 1 k.p.a., i faza właściwa - dotycząca oceny merytorycznej wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności.

Podał, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wydanie takiego postanowienia jest poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, w którym bada się kwestie formalne dopuszczalności wniosku. Badanie przyczyn nieważności aktu administracyjnego, ujętych w art. 156 § 1 k.p.a., a więc stwierdzenia istnienia bądź nieistnienia przesłanek skutkujących jego nieważnością następuje dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Wyjaśnił dalej, że badając istnienie przeszkód przedmiotowych, uniemożliwiających prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz decyzji Wojewody [...] należało zwrócić uwagę na fakt, iż ww. rozstrzygnięcia były przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2307/13, którym Sąd oddalił skargę kasacyjną G K od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/GI 1107/12, oddalającego skargę skarżącego na decyzję Wojewody [...] .

Wskazał, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części tylko w przypadku, gdy stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdy zaś ustali istnienie przesłanek z art. 156 k.p.a., wówczas stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., oddala ją. Jednocześnie, na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ocena legalności przeprowadzana przez sąd uwzględnia całokształt okoliczności (faktycznych i prawnych) sprawy. W konsekwencji, w przypadku dostrzeżenia naruszenia przez organ przepisów prawa w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd eliminuje z obrotu prawnego akt organu wydany z tego rodzaju naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, iż "sprawa", o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., to sprawa w znaczeniu materialnym, a nie formalnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1513/11, z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 848/11, z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 755/10 oraz z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1865/10). Z kolei art. 170 p.p.s.a. stanowi, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. W judykaturze podkreśla się, iż związanie prawomocnym wyrokiem może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim rozstrzyga określoną kwestię prawną, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt II GSK 104/05).

Minister wskazał w konsekwencji na to, że jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 815/01, "wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią zatem jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustawowych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych (...). Po wyroku oddalającym skargę, niedopuszczalne więc byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem Sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 kpa. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione przed sądem administracyjnym".

Ponadto, Minister Infrastruktury i Rozwoju podał, że w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 podkreślono, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji (obecnie, na skutek dokonanej nowelizacji k.p.a. - w formie postanowienia) o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej, czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.

Wskazał przy tym na to, iż podnoszone przez wnioskodawcę zarzuty stanowiły już przedmiot badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (wyrok z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/GI 1107/12) oraz Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2307/13), zaś wnioskodawca nie wskazał na okoliczności, które nie były objęte badaniem przez ww. Sądy. Podał również, że podnoszona przez skarżącego argumentacja sprowadza się do zarzutu wydania rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, czym w ocenie G K naruszono art. 8 ust. 1 Konstytucji RP, oraz naruszenia zasad wynikających z art.art. 22, 31 ust. 3, 64 ust. 3, 10, 95 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie kompetencji organów orzekających w sprawie zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Do tak sformułowanych zarzutów odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w wyroku z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/GI 1107/12 wskazał, iż z mocy art. 11a ust. 1 specustawy drogowej ustawodawca powierzył organom wymienionym w ww. przepisie kompetencje w zakresie wydawania decyzji wywołujących skutek prawny w postaci pozbawienia prawa własności nieruchomości oraz, że w przypadku dróg gminnych właściwy do wydania decyzji jest starosta (prezydent miasta na prawach powiatu). Sąd stanął na stanowisku, że pozbawienie skarżącego prawa własności do części nieruchomości nastąpiło w zgodzie z przepisami specustawy drogowej. Sąd podkreślił, iż organy administracji nie są władne do odmowy zastosowania przepisu rangi ustawowej ani zgodności ustaw z Konstytucją RP. Powyższe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zostało następnie zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2307/13, oddalił skargę kasacyjną G K od wyroku z dnia 11 lutego 2013 r.

Reasumując, organ stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka przedmiotowa uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] i decyzji Wojewody [...], stąd też prawidłowo orzeczono zaskarżonym postanowieniem o odmowie wszczęcia żądanego przez skarżącego postępowania. Wszczęcie przez Ministra, w istniejącym stanie prawnym, postępowania nieważnościowego i wydanie decyzji naruszałoby bowiem powagę rzeczy osądzonej.

Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego, który w piśmie z dnia 11 kwietnia 2015 r. domaga się "wykreślenia, w terminie 30 dni od otrzymania przedmiotowego wniosku, granicy prawa art. 12 ust. 4 specustawy drogowej ustanowionej na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w rejonie ulicy [...] w [...] oraz wyznaczenia osoby do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, która posiada umiejętności do wydania postanowienia: na terytorium suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej, w imieniu suwerennej Rzeczypospolitej Polskiej oraz w granicach art. 12 ust. 4 specustawy drogowej, Minister wyjaśnił, że ze względu na opisaną powyżej przesłankę przedmiotową, uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] i decyzji Wojewody [...] , ww. wniosek należy uznać za bezprzedmiotowy. Badanie przyczyn ujętych w art. 156 § 1 kpa, a więc stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia przesłanek skutkujących nieważnością aktu administracyjnego, następuje dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W sytuacji, gdy zachodzą przesłanki uniemożliwiające wszczęcie takiego postępowania, niedopuszczalne jest formułowanie wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1137/12).

W skardze do Sądu na ww. postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju, skarżący – G K wskazał na to, iż skarżone postanowienie zostało wydane:

-z naruszeniem istoty prawa własności, o której mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP,

-z naruszeniem istoty wolności i praw konstytucyjnych, o których mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,

-bez decyzji o przerwaniu ciągłości prawa własności w czasie, nieruchomości w postaci działki nr ewid. [...] (...), w sposób sprzeczny z art. 7 Konstytucji RP,

-bez decyzji, na podstawie której Miasto [...] przejmuje ww. nieruchomość, co jest sprzeczne z art. 7 Konstytucji RP,

-bez podania podstawy prawnej zmiany prawa własności przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa, w sposób sprzeczny z ww. art. 7,

-bez wydania decyzji o słusznym odszkodowaniu, co jest sprzeczne z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP,

-poza kompetencyjnymi, czasowymi, terytorialnymi i finansowymi granicami prawa, tj. art. 11a, art. 11f ust. 1 pkt 6, art. 12 ust. 4 i ust. 4a specustawy drogowej, w sposób sprzeczny z art. 7 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Skarżący podnosząc powyższe m. in. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz decyzji Wojewody [...] . W obszernym uzasadnieniu skargi zobrazował powyższe zarzuty posługując się ciągami logicznymi i wykresami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem -zdaniem Sądu- zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli jest postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie własne tego organu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Z wnioskiem o wszczęcie postępowania nieważnościowego wystąpił skarżący – G K, kwestionując w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] . Decyzja ta, wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora - Prezydenta Miasta [...]z dnia [...] listopada 2011 r. o udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "budowa ulicy miejskiej - przedłużenie ulicy [...] (etap I i etap II) wraz z kanalizacją deszczową oświetleniem ulicznym, przepompownią ścieków wód opadowych z rurociągiem tłocznym i przebudową kanalizacji technicznej". Decyzja ta, została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] . Prawidłowo w tej sytuacji Minister Infrastruktury i Rozwoju przyjął, że wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności należy potraktować jako odnoszący się do orzeczenia wydanego w sprawie w II instancji, albowiem nie można w trybie stwierdzenia nieważności weryfikować orzeczenia I instancji, jeżeli sprawa została ostatecznie załatwiona orzeczeniem organu odwoławczego. Prawidłowo tym samym Minister Infrastruktury i Rozwoju (będący organem wyższego stopnia nad organem wojewódzkim w ww. sprawie, na zasadzie art. 11g ust. 1 pkt 2 specustawy drogowej) uznał, iż jest właściwy do załatwienia wskazanego powyżej żądania.

Organ ten zasadnie również przyjął, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jeszcze nie uruchamia postępowania w tym trybie, konieczne jest zbadanie przez właściwy organ, czy wniosek ten może spowodować wszczęcie, a to sprowadza się do oceny (na etapie wstępnym – przed formalnym uruchomieniem postępowania), czy został on złożony przez stronę postępowania i, czy nie zachodzą żadne inne przeszkody natury przedmiotowej uniemożliwiające prowadzenie takiego postępowania. Prawidłowo także organ ten wskazał, iż zasadnicze znaczenie w sprawie w tej materii ma to, że decyzja kwestionowana przez skarżącego, była poddana kontroli sądowoadministracyjnej. I tak, wyrokiem z dnia 11 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1107/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G K na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...]. Wyrok ten, co istotne, uprawomocnił się. W dniu 8 listopada 2013 r. zapadł bowiem wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 2307/13, ze skargi kasacyjnej G K, którym Sąd Naczelny oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku sądu I instancji. Okoliczność ta prawidłowo została dostrzeżona i przywołana przez organ. Prawidłowo również została ona oceniona. Organ właściwie bowiem przyjął, iż stanowi ona przeszkodę we wszczęciu postępowania w trybie stwierdzenia nieważności i uzasadnia zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Rozwijając powyższe wskazać trzeba na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, w myśl której żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu przywołanej uchwały wskazano, że "W razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne zatem jest stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji)." Jednocześnie w omawianej uchwale zaznaczono również, że możliwa jest i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, jakie nie były objęte orzeczeniem sądu, albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. "Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji".

Zatem, kierując się wskazaną uchwałą NSA podnieść należy, iż w sprawie zachodziła konieczność zbadania, czy okoliczności powołane przez skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, były znane Sądowi badającemu ten akt i zostały objęte orzeczeniem tego Sądu z dnia 11 lutego 2013 r. To zaś wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego w sprawie wyroku.

W uzasadnieniu tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyraźnie zaznaczył zaś, iż rozpoznawana skarga jest niezasadna, albowiem kontrolowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. prawa nie narusza. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, dotyczących naruszenia art. 11f ust. 1 pkt 6 i art. 12 ust. 4 specustawy drogowej – poprzez przywłaszczenie sobie przez organy administracji uprawnień zastrzeżonych dla suwerena (Sejmu i Senatu), Sąd wyjaśnił, że z mocy art. 11a ust. 1 tej ustawy, prawodawca powierzył wymienionym tam organom wydawanie decyzji wywołujących skutek prawny w postaci pozbawienia prawa własności nieruchomości. Sąd wskazał, że w przypadku dróg gminnych, co dotyczy niniejszej sprawy, właściwy do wydania decyzji jest starosta (prezydent miasta na prawach powiatu). Sąd stwierdził dalej, że "pozbawienie skarżącego własności części nieruchomości wskutek wydania zaskarżonej decyzji nastąpiło w zgodzie z przywołaną przez organy obydwu instancji ustawą". Sąd wskazał w konsekwencji na to, że "W toku niniejszego postępowania nie naruszono reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania. Zatem nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy". Dostrzec przy tym należy, iż treść rozpoznawanej wówczas przez Sąd skargi jest niemalże tożsama z przedmiotowym w niniejszej sprawie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. W obu tych pismach skarżący podniósł bowiem te same argumenty i zarzuty. Wskazał bowiem na to, że kwestionowana decyzja Prezydenta Miasta [...] podtrzymana przez Wojewodę [...] zapadła z naruszeniem przepisów Konstytucji RP i przepisów specustawy drogowej, a to z uwagi na przejęcie na jej podstawie własności części nieruchomości skarżącego. Podnoszona przez skarżącego argumentacja w obu ww. pismach sprowadza się w efekcie do zarzutu wydania rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, czym w ocenie G K naruszono art. 7 Konstytucji RP oraz art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 oraz. art. 10 i art. 95 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie kompetencji organów orzekających w sprawie zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Prawidłowo zwrócił na to uwagę organ orzekający w sprawie. Zasadnie organ ten w efekcie przyjął, że skoro te zastrzeżenia skarżącego (i przywołane na ich poparcie okoliczności) były znane przez Sąd oceniający kwestionowaną decyzję, to nie mogą być one jeszcze raz przedmiotem analizy, tym razem - organu, w postępowaniu prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Organ ten nie może bowiem dokonywać innych ocen, od tych dokonanych już w sprawie przez sąd w prawomocnym wyroku, bo stoi temu na przeszkodzie brzmienie art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzekając w niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju nie tylko powołał się więc na przytoczoną powyżej uchwałę NSA, ale też zastosował się do stanowiska w niej wyrażonego. Zasadnie w konsekwencji wywiódł, iż skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie wskazał na okoliczności, które nie były objęte badaniem przez ww. Sąd.

Z tych też przyczyn, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wydane w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., należało uznać za zgodne z prawem. Wskazane powyżej okoliczności stanowiły przeszkodę o charakterze przedmiotowym, uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W takiej zaś sytuacji, organ nie mógł przystąpić do merytorycznej oceny podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzutów (pod adresem kwestionowanego orzeczenia organu wojewódzkiego), i musiał zareagować postanowieniem przewidzianym w ww. art. 61a.

Konkludując, Sąd jeszcze raz wyjaśnia i podkreśla, iż niniejsza sprawa sprawdzała się jedynie do ustalenia, czy organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Skarga dotyczyła bowiem postanowienia wydanego w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., a więc postanowienia o charakterze formalnym, i tylko co do prawidłowości tego orzeczenia Sąd mógł się wypowiedzieć w niniejszej sprawie. Z tego też powodu Sąd nie mógł rozważać zarzutów sformułowanych w skardze pod adresem kwestionowanej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, ani też nie mógł stwierdzić jej nieważności.

Nadto, Sąd zauważa, iż oceniając prawidłowość zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. musiał mieć na względzie fakt, że decyzja, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W sprawie tej zapadł bowiem prawomocny wyrok tego Sądu oddalający skargę i -co istotne- odnoszący się do okoliczności podniesionych przez skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności. Wyrokiem tym Sąd uznał, iż kontrolowane orzeczenie prawa nie narusza, w żadnym stopniu. Dokonując takiej oceny nie był związany zarzutami i wnioskami skargi, stosowanie do art. 134 § 1 p.p.s.a. W takiej zaś sytuacji organ obowiązany był przyjąć, że nie ma możliwości prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w stosunku do ww. rozstrzygnięcia, i koniecznym jest wydanie orzeczenia na podstawie ww. przepisu art. 61a § 1 Kodeksu. "Z innych uzasadnionych przyczyn", o których mowa w tym przepisie postępowanie nie mogło być bowiem wszczęte.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji