Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 326/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15  ust. 1  pkt 6,  art. 18  ust. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
article: art. 145  par. 1  pkt 1c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1632/08 w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Komendanta Głównego Policji od skarżącego B. G..


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1632/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wielkopolskiego Komendanta Policji w Poznaniu, z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], cofającą skarżącemu B. G. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.

Wyrok wydano w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] lutego 2007 r., cofającą pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej B. G.. Podstawą prawną decyzji organu administracyjnego I instancji był przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., nr 52 poz. 525 ze zm.). Postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu, z uwagi na fakt skazania strony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Słupcy z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. akt: VI K 491/05, za przestępstwo określone w art. 178a § 1 Kodeksu karnego, tj. za prowadzenie pojazdu samochodowego w stanie nietrzeźwości. Strona nie utrudniała wykonywania czynności w trakcie kontroli drogowej, której ustalenia były podstawą wszczęcia sprawy karnej. W postępowaniu administracyjnym przeprowadzono dowód z zeznań funkcjonariuszy, którzy brali dział w czynności zatrzymania, dołączono odpisy protokołów z akt sprawy karnej oraz załączono do akt pozytywną opinię stowarzyszenia łowieckiego. Ponadto ustalono, że w przeszłości B. G. nie dopuścił się czynów zabronionych. W ocenie organu katalog przestępstw wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, które przesądzają o istnieniu obawy, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego - nie jest zamknięty, a do przesłanek nie pozwalających przyznać prawa do broni należy zaliczyć m.in. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza te, do których znamion należy nietrzeźwość sprawcy. Pośrednio bowiem zagrażają one życiu, zdrowiu oraz mieniu ludzi. Pozytywna opinia o stronie z Koła Łowieckiego nie mogła stanowić podstawy zmiany poglądu na sylwetkę strony, w kontekście jej uprawnień do posiadania broni. Okoliczność powyższa nie eliminuje bowiem faktu popełnienia czynu zabronionego o znacznym stopniu szkodliwości społecznej.

W odwołaniu B. G. zarzucił nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie tego czy nadużywa notorycznie alkoholu, czy posiada inne cechy uniemożliwiające posiadanie broni i używanie jej z narażeniem zdrowia i życia innych osób, zwłaszcza, że zdarzenie, za które został skazany, miało charakter jednorazowy, zaś wymierzona kara odniosła skutek wychowawczy.

Komendant Główny Policji nie uwzględnił odwołania i wskazał ponownie na fakt skazania strony prawomocnym wyrokiem karnym za przestępstwo z art. 178a § 1 K.k., podnosząc, że w sprawach pozwoleń na broń ustalanie przesłanek uniemożliwiających ich udzielanie należy do organów Policji, które w rozpatrywanej sprawie zasadnie przyjęły, iż do takich przesłanek należą przestępstwa przeciwko komunikacji, w szczególności zaś te, do których znamion należy nietrzeźwość sprawcy.

B. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a w uzasadnieniu podniósł, iż Komendant Główny Policji dokonał błędnej interpretacji przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, nie biorąc pod uwagę pozytywnych okoliczności, świadczących na korzyść skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i wskazał, że decyzja wydana w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma cechy związania administracyjnego, co oznacza, że organ administracji w przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego, przewidzianego ustawą - ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy nie formułuje stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji związanej, w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający w dużej mierze właściwemu organowi administracji pole do oceny, czy zgromadzony w sprawie materiał świadczy o spełnieniu przesłanki ustawowej cofnięcia pozwolenia na broń. Ocena, czy posiadacz broni, wobec którego toczy się postępowanie administracyjne o cofnięcie pozwolenia, jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, musi zostać wydana w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy eksponując, poprzez użycie słów "w szczególności", skazanie za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a więc precyzując stan faktyczny, od którego zależy zastosowanie normy prawnej wobec osoby - posiadacza broni, której skazanie lub postępowanie karne dotyczy, przesądził o tym, iż co do takich osób jest uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W rozpatrywanej sprawie skarżący został skazany za przestępstwo zaliczane do kategorii przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przestępstwo to nie zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W takim przypadku organ nie może opierać się wyłącznie na fakcie skazania za takie przestępstwo, lecz ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe, umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia uzasadnionej obawy - o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu, czy nie zachodzą przeciwwskazania, zaś cofnięcie takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Wyroki skazujące za czyny inne niż w przepisie wyszczególnione można traktować jako jeden z dowodów koniecznych dla dokonania wspomnianej oceny, ale nie jako dowód jedyny. Organy Policji nie wykazały, że skarżący nie daje rękojmi, iż nie użyje broni w sposób sprzeczny z prawem, czyli, że nie jest on osobą gwarantującą postępowanie zgodne z prawem. Wobec tego nie została spełniona dyspozycja tego przepisu a organy Policji zgromadziły także szereg dowodów świadczących na korzyść skarżącego. Należą do nich: pozytywna opinia w miejscu zamieszkania, protokół z przeprowadzonej kontroli broni i warunków przechowywania, opinia Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego, opinia, jaką posiada w Kole Łowieckim "[...]". Dowody te zostały przez organy Policji niesłusznie zdyskwalifikowane, jako nie mogące stanowić przeciwwagi dla poglądu o sylwetce osobowościowej skarżącego, powziętego na podstawie skazującego wyroku karnego.

W skardze kasacyjnej Komendanta Głównego Policji zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., nr 52, poz. 525 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 K.k., nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem wymieniony czyn wskazuje na zaistnienie takiej obawy; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że organy Policji nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności i nie dokonały wszechstronnej oceny materiału dowodowego. W oparciu o powyższe wnosił o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W uzasadnieniu podniósł, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy jedynie przykładowo wymienia jako okoliczności budzące uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, prawomocne skazanie orzeczeniem sądowym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z powyższego wynika zatem, że katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty. Bezspornym jest w przedmiotowej sprawie, iż B. G. został skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. W ocenie organów Policji czyn ten oraz okoliczności jego popełnienia, a w szczególności fakty takie, jak stężenie alkoholu we krwi sprawcy, które w chwili popełnienia czynu ponad pięciokrotnie przekraczało dopuszczalny próg, wskazują na zaistnienie obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Przedmiotem ochrony tego przepisu jest także życie i zdrowie innych uczestników ruchu lądowego, wodnego itp. Narażenie życia i zdrowia innych osób jest sprzeczne z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy Policji nie mają obowiązku udowodnienia, że posiadacz pozwolenia może użyć broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Wystarczające jest już samo uzasadnione domniemanie takiego zachowania wynikające z faktu skazania lub choćby podejrzenia o popełnienie przestępstwa, istotnego ze względu na rodzaj i wagę, dla sfery stosunków społecznych, bowiem godzącego również w życie i zdrowie ludzkie, a zatem wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy jest ono jednorazowe, a inne zebrane w postępowaniu dowody korzystnie o takiej osobie świadczą. Komendant Główny Policji zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 K.p.a.), lecz w świetle przytoczonej powyżej argumentacji, dokonał jedynie ich odmiennej oceny przy rozstrzyganiu o istocie sprawy. Organ administracji nie dopuścił się jednak przy tym obrazy zasady swobodnej oceny dowodów, oparł się bowiem na wszystkich dowodach zgromadzonych w sprawie oraz dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada jednak na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 – ONSA i wsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności wymieniona w przepisie art. 183 § 2 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej ograniczył się jedynie do podnoszonych w niej zarzutów.

Skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie oparto na obu wymienionych w art. 174 P.p.s.a. podstawach kasacyjnych. Wprawdzie autor skargi nie wskazał wyraźnie tych podstaw, ale treść zarzutów kasacyjnych odnosi się do wyraźnie wskazanych przepisów prawa materialnego oraz do przepisów proceduralnych.

Podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. obliguje wnoszącego skargę nie tylko do wskazania naruszonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym przepisów proceduralnych, ale także do wykazania, iż wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc taki, którego zaistnienie wywiera wpływ na możliwą potencjalnie odmienną treść rozstrzygnięcia sądu I instancji. Dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny kontrola kasacyjna obejmuje w takim wypadku wyłącznie stosowanie prawa procesowego przez wojewódzki sąd administracyjny.

W pierwszej kolejności zbadaniu podlegał zatem zarzut naruszenia prawa procesowego, a w szczególności podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że organy Policji naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. Wywód taki w istocie znalazł się w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, ale ze szczegółowej treści tego uzasadnienia wynika, że stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony w sposób prawidłowy, nie zakwestionowano wyczerpującego przeprowadzenia w postępowaniu administracyjnym postępowania dowodowego, w wyniku którego zgromadzono obszerną dokumentację dotyczącą nie tylko faktu popełnienia przez skarżącego przestępstwa oraz prawomocnego skazania za jego popełnienie, ale także okoliczności faktycznych związanych z przebiegiem zdarzenia; zebrano również opinie, protokoły kontrolne i inne dowody dotyczące cech osobowościowych skarżącego. Samo wyciągnięcie przez Sąd I instancji na podstawie tak przeprowadzonego postępowania administracyjnego i na podstawie niespornego materiału dowodowego wniosków innych, co do możliwości zastosowania określonej normy prawa materialnego aniżeli zrobił to organ administracji, nie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania, ale może stanowić co najwyżej podstawę formułowania zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci błędu subsumcji określonej normy prawnej do stanu faktycznego sprawy. Tego rodzaju błąd, polegający na mylnym przyjęciu lub mylnym zanegowaniu związku jaki zachodzi pomiędzy ustalonymi w procesie faktami a przepisem prawnym należy określić jako naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie. Do tego w rzeczywistości zmierzał organ wnoszący skargę kasacyjną, tym bardziej, że sformułował odrębny zarzut kasacyjny polegający właśnie na naruszeniu prawa materialnego – przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., nr 52, poz. 525 ze zm.) poprzez – jak to określono - błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 K.k., nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W takim stanie sprawy zbadaniu podlegał wyłącznie zarzut naruszenia wspomnianych przepisów prawa materialnego, zarówno w postaci błędnej wykładni jak i niewłaściwego zastosowania w stanie faktycznym sprawy.

W tej mierze z wywodami skargi kasacyjnej należało się zgodzić.

Po myśli art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6. Konstrukcja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy zawiera tzw. związanie administracyjne i nakłada na organy Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. OPS 4/09 (System Informacji Prawnej LEX nr 527545), podjętej wobec sygnalizowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich rozbieżności w stosowaniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przyjęto, że "osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.)". Teza uchwały dotyczy w sposób wyraźny tylko osób skazanych za przestępstwo godzące w określone, wskazane w ustawie dobra. W uzasadnieniu uchwały zwrócono wszakże uwagę na to, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem, dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnicze znaczenie ma to, że pozwolenie na broń może być wydane tylko wówczas, gdy istnieją okoliczności uzasadniające jego wydanie.

Z kolei ustawa o broni i amunicji przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń łączy z utratą przez posiadacza broni przymiotów, uzasadniających jej dalsze posiadanie. Jedną z takich przesłanek mogą być okoliczności przewidziane w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w myśl którego, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Powołany przepis nie przewiduje systemu licencjonowania, w którym uprawnienie do posiadania broni uzyskuje się poprzez spełnienie określonych warunków. Natomiast został tutaj wprowadzony system licencjonowania uzależniający uzyskanie uprawnienia do posiadania broni od stosownej zgody (pozwolenia) właściwego organu Policji, w drodze decyzji administracyjnej, przy czym zgoda ta została powiązana z oceną zaistnienia okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Jak podkreślił w uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny tego aspektu sprawy, dającego organom Policji prawo do oceniania okoliczności uzasadniających przyznanie obywatelowi uprawnienia dla posiadania broni, nie można tracić z pola widzenia w toku analizy, czy zaistniały przesłanki wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy dla cofnięcia pozwolenia na broń. Dalej wywiedziono, iż zarówno decyzja w sprawie pozwolenia na broń, jak i decyzja cofająca takowe uprawnienie, nie jest decyzją wydawaną w granicach klasycznego uznania administracyjnego. Ma ona charakter decyzji związanej, co rodzi obowiązek wykazania przez ubiegającego się o pozwolenie na broń istnienia uzasadnionych okoliczności dla jej posiadania. Odnosi się to także do postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, toczącego się na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, uzależniając wydanie pozwolenia na broń posługuje się, jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2005 r., sygn. II OSK 97/05 (nie publ.) konstrukcją zwrotu szacunkowego (zwrotu porównawczego), jako jednego z rodzajów zwrotów ocennych, zwanych też odesłaniami pozaprawnymi (...) Osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń powinna zatem przekonać w toku postępowania administracyjnego organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty "zasługuje" na posiadanie broni. Wydanie pozwolenia, pomimo braku owej "oczywistości" wypaczyłoby reglamentacyjny charakter regulacji ustawy o broni i amunicji.

O ile zatem w przypadku skazania za jedno z przestępstw wymienionych expressis verbis w art. 16 ust. 1 pkt 6 ustawy cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne, to w przypadku skazania za inne przestępstwo organ policji powinien poddać analizie wszystkie okoliczności związane przede wszystkim z jego popełnieniem, a każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny, przy czym ocena ta należy do organów Policji. Ingerencja sądu administracyjnego w to uznanie może dotyczyć tylko wypadków, gdy ocena nosi cechy dowolności i rażąco wykracza poza ramy dozwolone wspomnianymi regulacjami ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu uchwały z dnia 18 listopada 2009 r. wskazano, że "posiadanie broni jest w polskim systemie prawnym ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy o broni i amunicji - w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje przy tym ku zaostrzeniu wymogów stawianych osobom posiadającym broń, lub ubiegającym się o pozwolenie na jej posiadanie". Tym samym, skoro organ Policji dopatrzył się w popełnionym przez skarżącego B. G. przestępstwie z art. 178a § 1 K.k., godzącym bezpośrednio w bezpieczeństwo w komunikacji, cech rażącego naruszenia porządku prawnego, którego następstwem mogło być narażenie zdrowia i życia innych osób (sprawca przewoził samochodem osoby trzecie, a stan nietrzeźwości wielokrotnie przekraczał dopuszczalne normy) i ocena ta żadną miarą nie została zakwestionowana przez Sąd I instancji, to wadliwa jest przyjęta przez ten Sąd tego rodzaju wykładnia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, która uniemożliwia władcze wkroczenie uprawnionego organu, w przypadku zaistnienia takowych okoliczności.

W kontekście tym podkreślenia wymaga, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym, osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1781/05 (System Informacji Prawnej LEX nr 190907). NSA w przywołanej uchwale zwrócił uwagę, że takie stanowisko koresponduje również z treścią dyrektywy Rady 91/477/EWG z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U. UE L.91.256.51, 2008.179.5), a konkretnie z art. 5 lit. b tej dyrektywy, który stanowi, iż bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub dla bezpieczeństwa publicznego.

W rozpoznawanej sprawie automatyczne cofnięcie pozwolenia na broń nie wchodziło w rachubę, bowiem przestępstwo z art. 178a K.k., za popełnienie którego skarżący B. G. został prawomocnie skazany, nie należy do przestępstw przykładowo wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, ale do organów Policji należała ocena, czy popełniony przez niego czyn wyczerpuje dyspozycję tego unormowania. W realiach sprawy organy Policji oceny takiej dokonały i przyjęły, że skazanie za czyn polegający na prowadzeniu samochodu w stanie bardzo wysokiej nietrzeźwości oraz bezpośrednie narażenie zdrowia lub życia osób trzecich, przewożonych niesprawnym pojazdem (rozbita szyba), wskazuje na rażące ignorowanie zasad bezpieczeństwa i porządku publicznego, a to z kolei stanowi ujemną przesłankę, wykluczającą możliwość wydania takiej osobie pozwolenia na posiadanie broni. Idąc tokiem rozumowania sprowadzającego się do tego, że cofnięcie pozwolenia na broń powinno dotyczyć osób, które znalazły się z własnej winy w sytuacji, w jakiej działający na podstawie art. 10 ustawy o broni i amunicji organ Policji miał pełne podstawy do wydania decyzji odmownej, nie było podstaw do kwestionowania wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 przyjętej w zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji. W podobnym kierunku wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny, m. in. w wyroku z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1160/08 (nie publ.), a także już po wydaniu uchwały z dnia 18 listopada 2009 r. w wyroku z dnia 7 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 1813/08 (nie publ.).

Uznanie, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy w sytuacji, gdy zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, a nie ma naruszeń przepisów postępowania, pozwoliło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. Pomimo bowiem nie zamieszczenia w skardze kasacyjnej wniosku o takie rozstrzygnięcie, sąd kasacyjny może w takim wypadku orzec reformatoryjnie, gdyż związany jest granicami skargi tylko w fazie jej rozpoznawania, a nie w fazie wyrokowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2005 r., FSK 2536/04 – publ. w OSP z 2006 r., nr 7-8, poz. 80).