Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 351/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 134, art. 135, art. 145, art. 151, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 233
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 3, art. 5, art. 13, art. 24, art. 26
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A sp. j. z siedzibą w M na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków przewoźnika I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej A sp. j. z siedzibą w M kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 30 stycznia 2019 r., znak [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej A sp. j. z siedzibą w M od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] 2018 r. nr [...], wymierzającej karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za niewykonanie obowiązku przewoźnika w związku ze zgłoszeniem SENT, działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) w związku z art. 26 ust. 5 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r. poz. 708, ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego w dniu 25.11.2017 r. w S (S-l), zatrzymali do kontroli pojazd ciężarowy marki Mercedes-Benz o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową o nr rejestracyjnym [...].

W trakcie kontroli ustalono, iż przedmiotowy samochód przewoził olej napędowy ekodiesel ultra bio w ilości 9.401 litrów, zakwalifikowany do kodu CN 2710.

Ponadto stwierdzono, iż w kontrolowanym ładunku nadawcą była B Oddział w Polsce, ul. J, K, przewoźnikiem A Sp.j. ul. S, M, zaś odbiorcą C Sp.j. ul. D, D.

Równocześnie w trakcie wykonywanej kontroli ustalono, iż przedmiotowy transport został zgłoszony do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów i wykonywany był pod numerem [...], jednakże przedmiotowe zgłoszenie SENT nie odzwierciedlało w pełni stanu faktycznego transportu, albowiem: 1. w polu PODMIOT WYSYŁAJĄCY wskazano B Oddział w Polsce, ul. J, K, natomiast w towarzyszącym przesyłce dokumencie wydania jako wysyłającego wskazano D Sp. z o.o. ul. W, P;

2. w polu PODMIOT ODBIERAJĄCY wskazano C Sp.j. ul. D, D, natomiast w towarzyszącym przesyłce dokumencie wydania jako odbierającego wskazano B Oddział w Polsce, ul. J, K;

3. w polu ŚRODEK TRANSPORTU nie wskazano numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji;

4. w polu MIEJSCE DOSTARCZENIA TOWARU wskazano ul. D, D, natomiast w towarzyszącym przesyłce dokumencie wydania jako miejsce dostawy wskazano B Oddział w Polsce, ul. J, K;

5. w polu INFORMACJE O TOWARZE w rubryce Rodzaj dokumentu przewozowego zapisano "List", zaś w rubryce "Numer dokumentu przewozowego" zapisano "12".

W związku z zaistniałymi nieprawidłowościami Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, w wyniku którego decyzją nr [...] z dnia [...] 2018 r. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, strona skarżąca pismem z dnia 24.07.2018 r. odwołała się od ww. decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów:

art. 122, art. 124 art. 187 § l i art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji ograniczenie postępowania do badania wyłącznie niektórych aspektów stanu faktycznego, w następstwie czego w ogóle nie poddano pod ocenę faktu zgodności transportu z prawem i braku uszczuplenia podatkowego, a zatem jego zasadniczej zgodności z przepisami ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów;

art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez

dokonanie w zaskarżonej decyzji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału

dowodowego, a także dokonanie jego oceny z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, przez co ocena ta stała się oceną dowolną,

art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niepełne i nieprzekonujące uzasadnienie wydanej decyzji, a to w związku z nie odniesieniem się do każdego poszczególnego elementu materiału dowodowego, w tym do faktur, dokumentów przewozowych, dowodów wydań, uprawnień przewozowych licencjonowanych i ADR

kierowcy i przewoźnika,

art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezastosowanie zasady działania na rzecz zobowiązanego w razie istnienia wątpliwości interpretacyjnych, to jest in dubio pro tributario,

art. 26 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 26 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2 oraz art. 24 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało nałożeniem kar pieniężnych w sytuacji, w których dokonywany przewóz był legalny, odbywał się z zachowaniem wszelkich standardów i w zgodzie z przepisami prawa, a podatki i obciążenia publicznoprawne od sprzedanych i następnie przewożonych towarów zostały należycie uregulowane.

Ponadto, z ostrożności, na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów i utrzymania decyzji w mocy, wniesiono o odstąpienie od wymierzenia kary ze względu na ważny interes strony skarżącej, przejawiający się brakiem możliwości pokrycia tak wygórowanej i niewspółmiernej kary, jak i potrzebą utrzymania nieposzlakowanej opinii jako przewoźnika i koncesjonariusza.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że mając na uwadze dokonaną ustawą z dnia 10 maja 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039) nowelizację ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, która weszła w życie w dniu 14.06.2018 (z wyjątkiem art. 1 pkt 21 lit. c), zgodnie z art. 14 ww. ustawy zmieniającej do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym.

Ponieważ w rozpatrywanej sprawie naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów zostało stwierdzone w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 25.11.2017 r., zastosowanie znajdą przepisy ww. ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r. poz. 708, ze zm.) systemowi monitorowania drogowego podlega przewóz towarów objętych pozycjami CN m.in. 2710, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Organ odwoławczy podniósł, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż dnia 25.11.2017 r., działając w charakterze przewoźnika Spółka dokonywała przewozu oleju napędowego w ilości 9401 litrów, zakwalifikowanego do kodu CN 2710. Przewóz następował z Bazy Paliw nr [...] w B należącej do D Sp. z o.o. w P.

Transport został w dniu 24.11.2017 r. o godzinie 14:20 zgłoszony do rejestru SENT i otrzymał numer referencyjny [...]. W dniu 25.11.2017 r. o godzinie 10:15 dokonano modyfikacji zgłoszenia. W przedmiotowym dokumencie, jako jedno z uchybień, stwierdzono brak w polu ŚRODEK TRANSPORTU numeru zezwolenia drogowego.

Z wyjaśnień udzielonych przez Spółkę w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji wynika, że numer ten nie został wpisany, ponieważ podczas wypełniania rubryk SENT-a wyświetla się komunikat, że nie jest konieczny do wypełnienia i pracownik podczas wypełniania tym się zasugerował. W odwołaniu Spółka powtórzyła powyższy argument oraz wskazała, iż w przedmiotowej sprawie zastosowała się do błędnego pouczenia z systemu SENT, który jest przygotowywany przez ministerstwo finansów. Wedle Spółki organ powinien stworzyć taki komunikat, który nie wprowadza w błąd.

Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji prezentowanej przez Spółkę w spornym zakresie podnosząc, że przepis art. 5 ust. 4 wyraźnie wskazuje, iż w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik (którym w niniejszej sprawie była Spółka) jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), jeśli takie dokumenty są wymagane do wykonywania transportu tych wyrobów. Organ stwierdził, że przewoźnik musi zatem ustalić we własnym zakresie, czy dany transport wymaga posiadania wskazanych dokumentów i w razie takiej konieczności uzupełnić dokument SENT o te dane. Możliwość zamknięcia zgłoszenia bez wpisania numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji wynika z zapisów ustawy, bowiem nie zawsze takie dokumenty są wymagane.

Organ podniósł, że z akt przedmiotowego postępowania wynika, że Spółka posiada wydaną przez Starostę licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy i numer tej licencji winien zostać wpisany w zgłoszeniu SENT, bowiem była ona wymagana w świetle przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej powoływanej jako: "u.t.d."). W ocenie organu analiza przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że bez względu na charakter dokonywanego przewozu drogowego (transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy) konieczne jest posiadanie odpowiednio: stosownego zezwolenia bądź licencji albo zaświadczenia. Z akt sprawy wynika, że Spółka bez wątpienia posiadała licencję nr [...]. Konieczność posiadania zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów u.t.d. wiąże się z obowiązkiem wpisania numeru tego dokumentu w zgłoszeniu SENT, stosownie do art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.

Organ podkreślił, iż przepis art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów wyraźnie wskazuje na zezwolenia, zaświadczenia oraz licencje. Ponadto podkreślił, iż podmiot dokonujący rejestracji transportu w elektronicznym systemie spełnić musi przede wszystkim wymogi ustawy, a nie programu. Program komputerowy jest jedynie graficznym formularzem, na którym zaznaczone zostały pola do wypełnienia, odpowiadające warunkom wynikającym z ustawy, jednocześnie dające możliwość stronom w sposób szybki i komfortowy przekazania danych organom państwowym. Zdaniem organu od początku istnienia systemu elektronicznego strony miały możliwość wprowadzenia wszelkich niezbędnych, zgodnych ze stanem faktycznym danych dotyczących transportu. To, że niektóre pola były obligatoryjne, a inne dodatkowe, świadczy jedynie o dopasowaniu programu do różnych wariacji prawnych dotyczących transportu drogowego. Jednak to strona za każdym razem decyduje, które i jakie dane podać, bo tylko ona tak naprawdę zna charakter dokonywanego transportu. Ponadto w związku z pewnym ograniczeniem, jakie narzucają wszystkie programy komputerowe, bazy danych, strona prowadząca działalność transportową, w związku z wprowadzeniem nowych regulacji prawnych, wiedzę w tym zakresie winna przede wszystkim czerpać z obowiązujących regulacji prawnych, które nie nastręczają wątpliwości interpretacyjnych w podnoszonym przez Spółkę zakresie. W sytuacji posiadania wątpliwości istnieje możliwość skorzystania z wyjaśnień zawartych na stronie https://puesc.gov.pl/.

Organ wskazał, że pole, w którym należy wpisać numer zezwolenia drogowego posiada ikonkę pomocy, pod którą znajduje się zapis: numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, o ile są wymagane. Informacja ta koresponduje zatem z treścią art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy SENT. Nie może zatem budzić wątpliwości, że to od stanu faktycznego sprawy zależne jest, czy w danym przypadku pole należy wypełnić czy pozostawić niewypełnione, co dla profesjonalnego przewoźnika nie powinno rodzić żadnych trudności. Tym bardziej, że w dacie kontroli przepisy ustawy SENT obowiązywały już ponad pół roku, zatem odwoływanie się do błędów systemu jest chybione. Obowiązki przewoźnika wynikają z przepisu prawa, a nie z funkcjonalności systemu, w którym wypełniane jest zgłoszenie.

Ponieważ działając w charakterze przewoźnika Spółka nie uzupełniła przedmiotowego zgłoszenia SENT o wymagany nr zezwolenia, sytuację taką uznać należy za niezgodną z regulacjami ww. ustawy, w związku z czym zasadne stało się nałożenie na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł, stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy.

Jak wskazano wyżej, w zgłoszeniu SENT [...] w polu INFORMACJE O TOWARZE w rubryce "Rodzaj dokumentu przewozowego" zapisano "List", zaś w rubryce "Numer dokumentu przewozowego" zapisano "12". Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, dokument przewozowy opatrzony numerem "12" nie istnieje, zaś przesyłce towarzyszył dowód wydania nr [...] z dnia 25 listopada 2017 r.

Dokonując analizy towarzyszącego przesyłce dowodu wydania nr [...] organ stwierdził, iż dokument ten dotyczy oleju napędowego w ilości 9401 litrów transportowanego z Bazy Paliw nr [...] w B należącej do D Sp. z o.o. w P. Jako zleceniodawca wskazana jest E S.A. ul. C, P, zaś jako odbiorca paliwa wskazana jest B Oddział w Polsce, ul. J, K.

Powyższy dowód wydania w żaden sposób nie koresponduje ze zgłoszeniem SENT, dotyczy bowiem innego nadawcy, innego odbiorcy i innego miejsca dostawy.

Dyrektor Izby stwierdził, iż przedmiotowy transport odbywał się również z naruszeniem art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy. Uzupełniając zgłoszenie SENT i wpisując "12" w rubryce "Numer dokumentu przewozowego" Spółka podała dane niezgodne ze stanem faktycznym.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Kara w takiej wysokości winna również zostać nałożona na Spółkę w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami.

Organ I instancji uznał jednak, że w zaistniałych okolicznościach Spółka naruszyła jedynie przepis art. 22 ust. 2 ustawy, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 5000 zł.

Organ odwoławczy nie podzielił tego stanowiska, bowiem działanie Spółki wypełniło również dyspozycję art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wskazał także przepis art. 234 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po analizie treści zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby rażąco naruszała ona prawo bądź interes publiczny. Mając zatem na uwadze zasadę reformationis in peius, czyli zakaz pogarszania sytuacji strony odwołującej się, organ zważył, iż brak jest przesłanek do zmiany tego rozstrzygnięcia i wymierzenia Spółce kary pieniężnej w łącznej kwocie 15.000 zł, tj. wyższej niż wynikająca z decyzji organu I instancji, adekwatnie do stwierdzonego naruszenia przepisów.

Powołując powyższą argumentację organ odwoławczy za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji ograniczenie postępowania do badania wyłącznie niektórych aspektów stanu faktycznego.

W ocenie organu odwoławczego bezzasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez oparcie decyzji na błędnie ustalonym stanie faktycznym, mając na uwadze prezentowane wyżej stanowisko organu odwoławczego, iż stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i nie budzi wątpliwości.

Bezzasadny zdaniem organu odwoławczego jest też zarzut naruszenia art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezastosowanie zasady działania na rzecz zobowiązanego w razie istnienia wątpliwości interpretacyjnych tj. zasady in dubio pro tributario.

Z uwagi na powyższe w ocenie organu nie można zgodzić się z poglądem Spółki, że przewóz odbywał się z zachowaniem wszelkich standardów i w zgodzie z przepisami prawa. Okoliczność, iż podatki i obciążenia publicznoprawne od sprzedanych i następnie przewożonych towarów zostały uregulowane, pozostaje bez wpływu na wynikającą z ustawy o SENT odpowiedzialność Spółki za stwierdzone uchybienia.

Rozpoznając wniosek strony skarżącej o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej organ wskazał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W ocenie organu ewentualne udzielenie wnioskowanej ulgi uzależnione jest w pierwszej kolejności od spełnienia przesłanki ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Zarówno ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów jak i ustawa Ordynacja podatkowa, której przepisy, w zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie, stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych, nie definiuje omawianych pojęć. Z uwagi na powyższe oraz mając na uwadze, że pojęcia te są nieostre, ich rozumienie ukształtowane zostało w znacznej mierze poprzez orzecznictwo i doktrynę.

Poza tym, zdaniem organu odwoławczego, interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności, którą wyraża art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej.

Przedstawione okoliczności, które zaistniały w niniejszej sprawie, nie są zdaniem organu wystarczające do uznania ich za spełniające przesłanki powołanych przepisów, bowiem nie mieszczą się one w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których te przepisy się odwołują. Zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków rejestracyjnych/aktualizacyjnych nałożonych ustawą o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów była powszechnie znana przewoźnikom. Nie jest to zatem sytuacja nadzwyczajna i w praktyce tego typu przypadki są udziałem wielu podmiotów w Polsce, którzy pomimo tego wywiązują się z ciążących na nich obowiązków bądź regulują kary nałożone za ich niewykonanie czy nieprawidłowe wykonanie.

Organ podkreślił, że o ważnym interesie nie może przesądzać wysokość nałożonej kary, tym bardziej, że strona skarżąca nie wykazała, że jej uregulowanie mogłyby zachwiać podstawami jej egzystencji. Do odwołania nie zostały dołączone żadne dokumenty obrazujące aktualną kondycję finansową strony skarżącej. Z uwagi na brak zaistnienia przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego nie ma w ocenie organu podstaw do przyznania omawianej ulgi. Organ stwierdził, że w zaistniałym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 24 ust. 1a ustawy.

Na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę strona skarżąca A sp. j. w M, która wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o zmianę przedmiotowej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary bądź o zmianę przedmiotowej decyzji poprzez obniżenie wysokości kary do kwoty 2.000 zł,

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

art. 122, art. 124 art. 187 § 1 i art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji ograniczenie postępowania do badania wyłącznie niektórych aspektów stanu faktycznego, w następstwie czego w ogóle nie poddano pod ocenę faktu zgodności transportu z prawem i braku uszczuplenia podatkowego, a zatem jego zasadniczej zgodności z przepisami ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2332, dalej powoływanej jako "ustawa SENT"), co doprowadziło do nałożenia kary w wysokości rażąco niewspółmiernej do wartości realizowanej usługi transportowej oraz do wartości przewożonego towaru;

art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 w zw. z art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie w zaskarżonej decyzji błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także dokonanie jego oceny z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, przez co ocena ta stała się oceną dowolną;

art. 120, art. 121 § 1 i 122 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z 22 ust. 3 ustawy SENT, poprzez niewskazanie w jakich przypadkach byłaby możliwość zastosowania odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego dopiero w takim przypadku byłaby możliwa ocena, czy w niniejszej sprawie zachodzi taka możliwość, wobec czego organ nie podjął wszelkich czynności celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, wobec czego niezasadnie nie zastosowano instytucji odstąpienia;

art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niepełne i nieprzekonujące uzasadnienie wydanej decyzji, a to w związku z nieodniesieniem się do każdego poszczególnego elementu materiału dowodowego, w tym do faktur, dokumentów przewozowych, dowodów wydań, uprawnień przewozowych licencjonowanych i ADR kierowcy i przewoźnika;

art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezastosowanie zasady działania na rzecz zobowiązanego w razie istnienia wątpliwości interpretacyjnych, tj. in dubio pro tributario;

6. art. 26 ust. 1 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 26 ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 2 i 3 ustawy o SENT oraz w związku z art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039, dalej powoływanej jako "Ustawa zmieniająca") oraz art. 24 ust. 3 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało nałożeniem kar pieniężnych w sytuacji, w których dokonywany przewóz był legalny, odbywał się z zachowaniem wszelkich standardów i w zgodzie z przepisami prawa, a podatki i obciążenia publicznoprawne od sprzedanych i następnie przewożonych towarów zostały należycie uregulowane;

art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady praworządności, art. 21 ust. 1 ustawy SENT i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i w efekcie wydanie decyzji naruszającej zasadę ochrony prawa własności i proporcjonalności sankcji administracyjnoprawnych;

art. 24 ust. 1 i 3 ustawy SENT poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu oraz brak uznania, że w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy byłoby to uzasadnione ważnym interesem przewoźnika oraz interesem publicznym;

naruszenie art. 24 ust.1a ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do nieskorzystania z możliwości nałożenia na podmiot kary według obniżonej stawki w wysokości 2.000 zł.

W ocenie strony skarżącej kluczowy jest fakt, iż nie pominęła ona oczekiwanych danych celem spowodowania strat podatkowych lub innej szkody po stronie Państwa, a w wyniku błędu systemu. Potwierdza to fakt, iż pozostałe dane zawarte w zgłoszeniu SENT były uzupełnione. Ponadto posiadane przez kierowcę dokumenty nie nasuwają wątpliwości odnośnie legalności i zgodności z prawem przewozu i weryfikowanej partii produktu, co także nie zostało zakwestionowane przez organ.

Strona skarżąca zaprzeczyła twierdzeniom organów I i II instancji, jakoby doszło do naruszenia jakiegokolwiek obowiązku, wynikającego z ustawy SENT, który uzasadniałby nałożenie z kary na kwotę 5.000 zł. Jednocześnie podniosła, że skala naruszeń ogólnych zasad postępowania organu podatkowego I i II instancji oraz braku prawidłowej interpretacji i błędnego zastosowania przepisów, w tym: ustawy SENT, Ordynacji podatkowej, Konstytucji RP czy umów międzynarodowych, jest na tyle rażąca, że decyzja nie może ostać się jako wiążąca.

Strona skarżąca wskazała, że uprawnienia jej oraz kierowcy, o których mowa w art. 33 ust 2 pkt 3 Ustawy o transporcie drogowym zostały w toku postępowania, a nawet w toku samej kontroli drogowej, pozytywnie zweryfikowane. Ponadto organ regulując możliwość odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika wskazuje między innymi na "zastosowanie się do błędnego pouczenia (informacji) ze strony władz skarbowych". W przedmiotowej sprawie strona skarżąca zastosowała się do błędnego pouczenia z systemu SENT. Strona skarżąca w trakcie postępowania wyjaśniła, iż w trakcie wprowadzania do systemu SENT zgłoszenia pojawiał się komunikat, że rubryka dotycząca numeru zezwolenia nie jest konieczna do wypełniania.

Zdaniem strony skarżącej stanowisko organu I i II instancji ogranicza się wyłącznie do interpretacji słownej przepisów, z pominięciem celu, jakiemu ona miała służyć. Interpretacja wszystkich przepisów powinna być szeroka, wszechstronna, uwzględniać wiedzę i doświadczenie życiowe, czego w tym przypadku zabrakło. Cel ustawy SENT pominięto, jako całkowicie nieistotny, skupiając się na osiągnięciu celu fiskalnego, w postaci nałożenia sankcji.

Strona skarżąca wskazała, iż organ I instancji dopuścił się naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Analiza pierwszego elementu testu proporcjonalności, tj. celu stosowania środka prawnej reakcji prowadzi do wniosku, iż zasada proporcjonalności została naruszona. Ustawodawca mając świadomość daleko posuniętych rygoryzmów ustawy SENT przewidział możliwość odstąpienia od nałożenia kary, o co zresztą strona skarżąca w niniejszym postępowaniu wnosiła i wniosek ten podtrzymuje.

W tym konkretnym przypadku wymiar kary orzeczonej wobec strony skarżącej stanowi faktyczne obejście norm art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Nałożona na stronę skarżącą kara za przewóz towaru narusza konstytucyjne prawo do ochrony własności, gdyż organ wydając zaskarżoną decyzję faktycznie naruszył sądową właściwość do orzekania o przepadku rzeczy. Skarżąca nie dopuściła się żadnego czynu zabronionego, nie uzyskała żadnej korzyści, współpracowała z organami i sama wskazywała na miejsce popełnienia omyłki, co więcej nie zatajała swojego dochodu, ani w żaden inny sposób nie przyczyniła się do powstania zaległości podatkowych. Takie zachowanie strony skarżącej winno być wszechstronnie ocenione, nie tylko w oparciu o literalne brzmienie przepisu.

Jako że organ I instancji nie kwestionuje legalności przewozu, a zwraca jedynie uwagę na drobne (w kontekście wszystkich zawiłości obrotu paliwami) braki, oczywiste staje się, że spełnione były przesłanki co najmniej do odstąpienia od nałożenia kary, jeśli nie do umorzenia postępowania. Nie sposób bowiem tracić z pola widzenia również i tego, że kontrola i ujawnione w jej toku okoliczności nastąpiły w niedługim czasie po wejściu ustawy SENT w życie, kiedy to praktyka jej stosowania, a także wszelkie wątpliwości interpretacyjne przepisów ciągle były jeszcze na etapie kształtowania się, a same organy wielokrotnie wskazywały, że nadal uczą się przepisów. Strona skarżąca w zakresie swojej działalności i przestrzegania przepisów ustawy SENT nie miała dotychczas żadnych problemów, a stwierdzone okoliczności mają w skali działalności strony skarżącej charakter jednostkowy i incydentalny.

Postępowanie organu jest nadto sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 2a Ordynacji podatkowej mówiącej, iż organ zobowiązany jest rozstrzygać wszelkie niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika. Sposób prowadzenia postępowania przez Prezesa URE stoi także w opozycji do naczelnych i podstawowych zasad postępowania administracyjnego, czyli zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów oraz zasady przekonywania.

Sytuacja opisana w decyzji zdaniem strony skarżącej w żaden sposób nie licuje z tymi celami. Paliwo było znanego pochodzenia, zostało odpowiednio opodatkowane, a sprzedaż udokumentowana. Ewentualne naruszenia, na które wskazuje organ, w żaden sposób nie świadczą o pochodzeniu produktu z szarej strefy i nie generują strat po stronie Skarbu Państwa.

W ocenie strony skarżącej w niniejszej sprawie jej interes został całkowicie zbagatelizowany, gdyż organ w sposób wadliwy zastosował przepisy prawa materialnego, a to w postaci przepisów ustawy SENT, pomijając zupełnie ich interpretację korzystną dla strony skarżącej, a realizując swoiście rozumianą zasadę literalnego czytania przepisów sankcyjnych. Takie postępowanie jawi się jako w najwyższym stopniu sprzeczne z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego.

Strona skarżąca podniosła, że w postępowaniu pominięto kwestię możliwości odstąpienia od nałożenia kary. W niniejszej sprawie istnieją wszelkie podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia, uregulowanej w art. 26 ust. 3 ustawy SENT, a zastosowanie ustawy SENT nie będzie stanowiło pomocy publicznej. Zdaniem skarżącej zastosowania instytucji odstąpienia nie można zakwalifikować jako pomocy publicznej.

Zdaniem strony skarżącej doszło jedynie do drobnych uchybień formalnych, wszelkie podatki zostały zapłacone, co nie zostało podważone przez organ. Ponadto system komputerowy został nieprawidłowo przygotowany, gdyż pozwalał na dokonanie zgłoszenia w przypadku, gdy istniał obowiązek podania numeru zezwolenia drogowego. Także w przypadku listu przewozowego, czyli dokumentu towarzyszącemu w rozumieniu ustawy o SENT i wprowadzonemu do zgłoszenia należy stwierdzić, iż z decyzji nie wynika, czy organ w ogóle zapytał się kierowcy o ten dokument.

Zdaniem strony skarżącej przepis art. 2 pkt 11 lit.a powinien zostać wzięty pod uwagę z urzędu i skutkować ewentualnym nałożeniem kary w wysokości 2.000 zł, jako że wszelkie jego przesłanki zostały wypełnione. Spółka dokonała odbioru paliwa ze składu podatkowego, uregulowała nadto wszelkie zobowiązania publicznoprawne, chyba że zostały one uregulowane na wcześniejszym etapie przez producenta danego produktu.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) w związku z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm.; powoływanej dalej jako "ustawa o SENT").

Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków, wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane.

W art. 3 ust. 2 ustawy o SENT przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami PKWiU oraz pozycjami CN, wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony towar o kodzie CN 2710.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o SENT w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

2. W przypadku dostawy towarów zgłoszenie zawiera:

1) planowaną datę rozpoczęcia przewozu;

2) dane podmiotu wysyłającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

3) dane podmiotu odbierającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

4) numer identyfikacji podatkowej podmiotu wysyłającego albo numer, za pomocą którego podmiot wysyłający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

5) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

6) dane adresowe miejsca załadunku towaru;

7) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru.

Natomiast w myśl art. 5 ust. 4 ustawy o SENT w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:

1) dane przewoźnika obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby;

2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;

3) numery rejestracyjne środka transportu;

4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru;

5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru;

6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane;

7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju;

8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.

W przypadku dostawy towarów podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o informację o odbiorze towaru, nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu dostarczenia towaru (art. 5 ust. 5 ustawy o SENT).

W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ustawy o SENT).

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe"", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).

W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji, wydając decyzję uwzględniły okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 25 listopada 2017 r.

Z bezspornych ustaleń wynikało, że skarżąca spółka działając w charakterze przewoźnika dokonywała przewozu oleju napędowego ekodiesel ultra bio w ilości 9.401 litrów, zakwalifikowanego do kodu CN 2710. Przewóz następował – jak wynika z towarzyszącego przesyłce dokumentu wydania - z firmy D Sp. z o.o. u. W, P do B Oddział w Polsce, ul. J, K. Transport został w dniu 24 listopada 2017 r. o godzinie 14:20 zgłoszony do rejestru SENT i otrzymał numer referencyjny [...]. W przedmiotowym dokumencie w polu PODMIOT WYSYŁAJĄCY wskazano B Oddział w Polsce, ul. J, K, natomiast w towarzyszącym przesyłce dokumencie wydania jako wysyłającego wskazano D Sp. z o.o. ul. W, P, w polu PODMIOT ODBIERAJĄCY wskazano C Sp.j. ul. D, D, natomiast w towarzyszącym przesyłce dokumencie wydania jako odbierającego wskazano B Oddział w Polsce, ul. J, K, w polu ŚRODEK TRANSPORTU nie wskazano numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, w polu MIEJSCE DOSTARCZENIA TOWARU wskazano ul. D, D, natomiast w towarzyszącym przesyłce dokumencie wydania jako miejsce dostawy wskazano B Oddział w Polsce, ul. J, K, a w polu INFORMACJE O TOWARZE w rubryce Rodzaj dokumentu przewozowego zapisano "List", zaś w rubryce "Numer dokumentu przewozowego" zapisano "12".

Słuszna zatem była konstatacja organów, że dowód wydania nie korespondował ze zgłoszeniem SENT, został w nim bowiem wskazany inny podmiot wysyłający, inny podmiot odbierający oraz inne miejsce dostawy. Należy podnieść, że przepisy ustawy o SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów czy pomyłek. W realiach niniejszej sprawy należy jednak ponieść, że Sąd nie mógł odnieść się do innych wskazanych przez organ odwoławczy naruszeń, poza brakiem wpisu w rubryce ŚRODEK TRANSPORTU numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, gdyż w pozostałym zakresie Sąd jest związany zakazem reformationis in peius. Zgodnie bowiem z art. 134 § 2 p.p.s.a. sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd w niniejszej sprawie takiego kwalifikowanego naruszenia prawa nie stwierdził. Organy natomiast nie nałożyły na stronę skarżącą kary pieniężnej za inne naruszenia, poza naruszeniem polegającym na braku wpisu w polu ŚRODEK TRANSPORTU numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji.

Należy podnieść, że przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów.

W uzasadnieniu projektu ustawy o SENT wskazano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjnie na podmioty dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw", podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość równa się kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów "nieopłacalne". Nakładanie wysokich kar pieniężnych albo grzywien będzie miało również działanie odstraszające i prewencyjne. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania.

Skarżącej spółce wymierzono karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za to, że w dokumencie [...] w polu ŚRODEK TRANSPORTU nie wskazano numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji.

Stosownie do art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy o SENT w przypadku przewozu towaru, o którym mowa ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 58), jeżeli takie dokumenty są wymagane do wykonywania transportu tych wyrobów.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca posiadała wydaną przez Starostę licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy i numer tej licencji powinien zostać wpisany w zgłoszeniu SENT.

Z argumentacji strony skarżącej wynikało, że numer posiadanej licencji nie został wpisany z powodu niejednoznacznego oznaczenia tego pola i mylnej informacji systemowej, które mimo, że pole pozostało puste, pozwalały na zamknięcie dokumentu elektronicznego z informacją o kompletności statusu zgłoszenia.

W ocenie Sądu argumentacja skarżącej spółki zasługiwała na uwzględnienie w kontekście możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z tego tytułu. Brak stosownego zapisu nie był spowodowany brakiem uprawnień do przewozu określonych towarów. Jak wynika z przedstawionych przez organy ustaleń faktycznych, skarżąca spółka dysponowała stosowną licencją (nr [...]).

Ustawa o SENT weszła w życie w dniu 18 kwietnia 2017 r., za wyjątkiem przepisów dotyczących nakładania na podmioty kar pieniężnych i mandatów, które zaczęły obowiązywać z dniem 1 maja 2017 r. Transport, który jest przedmiotem niniejszej sprawy, miał miejsce w dniu 25 listopada 2017 r. Dla adresatów powyższego aktu prawnego rozwiązania w nim przyjęte stanowiły oczywistą nowość. Rejestracja transportu następuje w elektronicznym systemie, zatem również program komputerowy obsługujący system SENT wymagał od przewoźników zdobycia pewnego doświadczenia co do stosowania go w praktyce prowadzonej działalności.

Co prawda rację ma organ odwoławczy twierdząc, że strona prowadząca działalność transportową, w związku z wprowadzeniem nowych regulacji prawnych, wiedzę w tym zakresie winna przede wszystkim czerpać z regulacji prawnych, jednakże gdy nowym regulacjom prawnym towarzyszy uruchomienie programu komputerowego, np. w postaci określonego graficznego formularza elektronicznego, to powinien on zawierać oznaczenia rubryk podlegających wypełnieniu przez przewoźnika w taki sposób, aby nie rodziły żadnych wątpliwości, a w sytuacji, gdy ustawa przewiduje obligatoryjne podanie określonych danych (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o SENT), to niewypełnienie określonego pola z obowiązkowymi danymi powinno powodować, że program komputerowy nie powinien pozwolić na zamknięcie dokumentu elektronicznego z informacją o kompletności statusu zgłoszenia. Organy nie zaprzeczyły, że sytuacja opisana przez skarżącą spółkę mogła mieć miejsce w niniejszej sprawie, a przedstawiona w tym zakresie argumentacja w wydanych rozstrzygnięciach nakierowana była głównie na przerzucenie całej odpowiedzialności w rozpoznawanym przypadku na skarżącą spółkę.

W ocenie Sądu okoliczności faktyczne towarzyszące nie wpisaniu przez skarżącą spółkę do zgłoszenia SENT numeru posiadanej licencji czyniły zasadnym co najmniej rozważenie przez organy orzekające w sprawie odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy o SENT. Zawarte w zaskarżonej decyzji wywody o bardzo ogólnym charakterze, co do stosowania przedmiotowego przepisu, w żadnym zakresie nie odnosiły się do uwarunkowań faktycznych jak i prawnych, w jakich doszło do naruszenia według organów przepisów ustawy o SENT.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania. Na koszty postępowania złożyła się kwota 200 zł tytułem wpisu od skargi, kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika strony skarżącej oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.