Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1777/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  aktu prawa miejscowego z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1,  par. 2 pkt 6, art. 53 par. 1-3, art. 147 par. 1,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20,art. 85,art. 86, art. 90, art. 91 ust. 1, art. 93 ust. 1, art. 94 par. 1, par. 2,
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie na zarządzenie Wójta Gminy Parysów z dnia ... września 2008 r. nr Zarządzenie Nr ... w przedmiocie wprowadzenia zmian do budżetu Gminy na rok 2008; Stwierdza, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... listopada 2008 r. wniesionej przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie jest zarządzenie Wójta Gminy Parysów nr ... z ... września 2008 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu Gminy na rok 2008.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

W dniu ... września 2008 r. odbyło się posiedzenie XIII sesji Rady Gminy w Parysowie. Sesję otworzył Przewodniczący Rady Gminy T. M.. Uczestniczyło w niej 9 radnych. W trakcie sesji podjęto m.in. uchwałę w sprawie dokonania zmian w Budżecie Gminy Parysów na rok 2008 (Uchwała nr ...). Podstawę prawną uchwały stanowił art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) ; dalej ustawy s.g. oraz art. 188 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.).

Następnie w dniu ... września 2008 r. Wójt Gminy Parysów wydał - na podstawie §4 pkt 1 ppkt 1 ww. Uchwały nr ... z dnia ... września 2008 r. – zarządzenie nr ... r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu Gminy na rok 2008, dokonując przesunięć w budżecie Gminy wydatków budżetowych między paragrafami w ramach działów i rozdziałów klasyfikacji budżetowej na łączną kwotę ... zł.

Zarządzenie niniejsze wpłynęło do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie, Zespół w Siedlcach w dniu 3 października 2008 r.

W dniu ... października 2008 r. Wojewoda Mazowiecki wydał na podstawie art. 91 ustawy s.g rozstrzygnięcie nadzorcze nr ..., którym stwierdził nieważność uchwały Nr ... Rady Gminy Parysów z ... września 2008 r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Gminy Parysów.

W dniu ... listopada 2008 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie uchwałą nr ... podjętą na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy s.g. oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 55, poz. 577 ze zm.) postanowiło wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zarządzenie nr ...Wójta Gminy Parysów z dnia ... września 2008 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu Gminy na rok 2008 i powierzyło wykonanie uchwały Prezesowi Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie wniosło o:

1. stwierdzenie nieważności zarządzenia Nr ... Wójta Gminy Parysów z ...września 2008 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu Gminy na rok 2008;

2. wstrzymanie wykonania ww. zarządzenia;

3. zawieszenie na podstawie art. 125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowania w związku z postępowaniem sądowoadministracyjnym w sprawie skargi Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie na uchwałę nr ... Rady Gminy Parysów z dnia ... września 2008 r. w sprawie dokonania zmian w budżecie Gminy Parysów na rok 2008.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zgodnie z art. 188 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może upoważnić zarząd samorządu terytorialnego do dokonywania zmian w planie wydatków, z wyłączeniem przeniesień wydatków między działami. Zatem co do zasady Rada Gminy Parysów była uprawniona do upoważnienia Wójta Gminy do dokonywania zmian w budżecie Gminy polegających na przenoszeniu wydatków między rozdziałami i paragrafami w ramach danego działu klasyfikacji budżetowej.

Jednakże w ocenie Kolegium uchwała nr ... Rady Gminy Parysów z dnia ... września 2008 r. w sprawie dokonania zmian w budżecie Gminy Parysów na rok 2008, w której Rada Gminy Parysów udzieliła takiego upoważnienia Wójtowi jest nieważna z powodu naruszenia art. 20 ust. 1 w związku art. 19 ust. 2 ustawy s.g., gdyż podjęto ją na sesji Rady Gminy Parysów zwołanej i prowadzonej przez radnego Pana T. M., który zdaniem Kolegium nie był uprawniony do podejmowania czynności tego rodzaju. Pan T. M. nie został wybrany na Przewodniczącego Rady Gminy Parysów na sesji w dniu ... września 2008 r., gdyż sesja ta została zwołana przez radnego Pana T. M., niebędącego Przewodniczącym ani Wiceprzewodniczącym Rady Gminy Parysów. Zdaniem Kolegium zwołanie sesji rady gminy przez osobę nieuprawnioną stanowi istotne naruszenie procedury podejmowania uchwał przez radę gminy i skutkuje nieważnością uchwał podjętych przez radę gminy zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy s.g. Zatem wszystkie uchwały podjęte przez Radę Gminy Parysów od dnia ... września 2008 r. są nieważne z powodu naruszenia ww. procedury, w tym uchwała nr ... w sprawie zmian w budżecie Gminy Parysów na rok 2008.

W ocenie Kolegium nieważność zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy Parysów nr ... jest konsekwencją nieważności uchwały Rady Gminy Parysów nr ... w sprawie dokonania zmian w budżecie Gminy Parysów na rok 2008.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Parysów wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z 24 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie ze skargi wniesionej przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie na uchwałę Rady Gminy Parysów nr ... z dnia ...września 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2987/08.

W dniu 5 listopada 2009 r. uprawomocnił się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2009 r. stwierdzający nieważność uchwały Rady Gminy Parysów z dnia ... września nr ..., sygn. akt V SA/Wa 2987/08, w związku z powyższym podjęto postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, podlegają kognicji sądu administracyjnego.

W myśl art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Odnośnie uchwał lub zarządzeń organu gminy przepis ten pozostaje w związku z przepisem art. 91 ust. 1 ustawy s.g., który stanowi, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, w trybie określonym w art. 90. Zgodnie z art. 86 ustawy s.g. organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych – regionalna izba obrachunkowa. Nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 85 ustawy s.g.). Stosownie do treści art. 93 ust. 1 ustawy s.g. wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego przez organ nadzoru, w zakresie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, nie jest jednak dopuszczalne po upływie w/w terminu 30 dni. Upływ tego terminu, nie wyłącza jednak kontroli legalności takiej uchwały lub zarządzenia. Organ nadzoru może bowiem zaskarżyć taki akt do sądu administracyjnego, który dokona jego kontroli, w zakresie zgodności z prawem. Wnosząc skargę do sądu administracyjnego, organ nadzoru nie jest przy tym ograniczony terminem zaskarżenia, o którym mowa w art. 53 § 1-3 ustawy p.p.s.a.

Ponadto w myśl art. 94 §1 ustawy s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. (art. 94 §2 ustawy s.g.).

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest zarządzenie Wójta Gminy Parysów nr ... z ... września 2008 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu Gminy na rok 2008, które nie zostało objęte rozstrzygnięciem nadzorczym, a skarga wniesiona została do sądu przez właściwy organ – Regionalną Izbę Obrachunkową w Warszawie, po upływie terminu do stwierdzenia nieważności zarządzenia organu gminy w trybie postępowania nadzorczego. Z tego też względu skargę uznać należało za skuteczną.

W tym miejscu wskazać należy, iż podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy Parysów nr ... z dnia ... września 2008 r. stanowił § 4 pkt 1 ppkt 1 Uchwały nr ... Rady Gminy w Parysowie z dnia ... wrześnią 2008 r., która to uchwała została również zaskarżona przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 września 2009r. sygn. akt V SA/Wa 2987/08 stwierdził nieważność ww. uchwały Rady Gminy Parysów nr ... wskazując w uzasadnieniu, iż Sąd przyjął za ustalone, iż XIII sesja Rady Gminy w Parsowie w dniu ... września 2008 r. została zwołana i prowadzona przez T. M.(v. Protokół z posiedzenia XIII sesji Rady Gminy w Parsowie), który nie był Przewodniczącym Rady, ani jej wiceprzewodniczącym, czyli nie był upoważniony do zwołania sesji Rady Gminy i przewodniczenia jej obradom. Uchwały Rady podjęte na sesji zwołanej przez osobę nieuprawnioną naruszają art. 20 ustawy s.g. Podjęcie uchwały z naruszeniem prawa uzasadnia stwierdzenie jej nieważności (art. 91 ust. 1 ustawy s.g).

Konsekwencją stwierdzenia nieważności - wyeliminowania z porządku prawnego - uchwały Rady Gminy Parysów z dnia ... września 2008 r., zawierającej podstawę prawną zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy Parysów z dnia ...września 2008 r., musiało być również orzeczenie w niniejszej sprawie na podstawie wyżej przytoczonego art. 147 ustawy p.p.s.a.

Z wymienionych powodów, uznając skargę za zasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 147 §1 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 94 ustawy s.g., orzekł jak w sentencji.