Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 530/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 2, art. 20, art. 22, art. 24, art. 26, art. 31
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: Par. 10, par. 11, par. 12, par. 36, par. 37, par. 38, par. 61, par. 62
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją nr [...] z dnia 15 marca 2016 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23) i art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. W. (dalej: skarżącego) od decyzji Starosty z [...] 2015 r., znak: [...], orzekającej z urzędu o aktualizacji danych ewidencyjnych dla obrębu Z, gmina Z utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Starosta decyzją z [...] 2015 r., znak: [...], orzekł z urzędu o aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Z, gmina Z dla następujących działek oznaczonych numerami:

1) [...] o pow. 0,1056 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic bez zmiany powierzchni na przebieg wyznaczony punktami granicznymi: dam 11 - dam 12 – dam 2 - dam 3 - dam 11;

[...] o pow. 2,02 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg południowych granic bez zmiany powierzchni na przebieg wyznaczony punktami granicznymi: 104-105-106-71-107-4(3511/00);

[...] o pow. 0,23 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic bez zmiany powierzchni na przebieg wyznaczony punktami granicznymi: 111-200-33- dam1-dam2-dam3-dam4-dam5-205-204-203-202-207-100, granica między działkami nr [...] i nr [...] oznaczona jako sporna;

[...] o pow. 0,11 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 81-80-15-11-81 o pow. 0,1001 ha;

[...] o pow. 0,10 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 82-81-11-dam14-82 opow.0,1022 ha;

[...] o pow. 0,11 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 83-82-dam14-101-102-103-83 o pow. 0,1038 ha, granica między działką nr [...] i nr [...] oznaczona jako sporna;

[...] o pow. 0,10 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: dam15-dam12-dam2-dam1- 108(13031/13)-107(13031/13-dam15 na powierzchnię 0,1048 ha,

[...] o pow. 0,10 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: dam11-dam10-dam4-dam3-dam11 o pow.0,1030ha,

[...] o pow. 0,11 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: dam 10-207-202-203-204-205- dam5-dam4-dam10 o pow. 0,1062 ha,

[...] o pow. 0,06 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 36-108(13031/13)-dam1-33-34-35- 36 o pow. 0,0652 ha,

11) [...] o pow. 0,07 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 37-107(13031/13)-108(13031/13)-36-37opow.0,0652ha,

12) [...] o pow. 0,06 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 38-102101-dam15-107(13031/13-37-38 o pow. 0,0664 ha,

13) [...] o pow. 0,06 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 42-103-38-102-42 o pow. 0,0660 ha,

[...] o pow. 0,11 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 71-106-105-104-83-103-42-43-71 o pow. 0,1162 ha,

[...] o pow. 0,09 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 4(3511/00)-107- 71-43-4 7-108-5(3511/00) - 4(3511/00) o pow.0,0889 ha,

[...] o pow. 0,08 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 108-47-50a-77-10(3511/00)-108 o pow.0,0740 ha,

[...] o pow. 0,08 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 77-50a-51a-76-7(3511/00)-77 o pow.0,0742 ha,

[...] o pow. 0,08 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 76-51a-200-111-79a-76 o pow.0,0753 ha, granica między działkami [...] i [...] oznaczona jest jako sporna,

[...] o pow. 0,04 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 101-dam14-11-15-100-207-dam11- dam 11-dam 12-dam 15-101 o pow.0,0330 ha, granica między działką nr [...] i nr [...] oznaczona jest jako sporna,

[...] o pow. 0,04 ha objęta księgą wieczystą [...] zmienia przebieg granic i powierzchnię na przebieg wyznaczony punktami: 43-42-38-37-36-35-34-33-200-51a-50a- 47-43 opow.0,0366 ha,

- na podstawie ustalenia przebiegu granic operatem KERG [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28.05.2013 r., sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. S. w zakresie działek nr : [...], [...], [...], [...],

- na podstawie ustalenia przebiegu granic operatem KERG [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10.10.2013 r. i w dniu 7.09.2015 r., sporządzonym przez geodetę uprawnionego inż. G. R. w zakresie działek nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...].

Organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy i dokonał oceny wiarygodności materiałów źródłowych: mapy ewidencyjnej analogowej w skali 1:2000, rejestru gruntów, wykazów zmian gruntowych, dokumentów własności w postaci aktów notarialnych i ksiąg wieczystych, operatów technicznych: podziału pgr l. kat. [...] Nr [...], KERG [...], KERG [...], KERG [...], KERG [...], KERG [...] w odniesieniu do zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów i budynków KERG [...] ogłoszonego 25 marca 2010 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...], poz. 664. Organ pierwszej instancji w wyniku analizy materiałów źródłowych stanowiących operat ewidencyjny sprzed modernizacji stwierdził rozbieżności w zakresie usytuowania punktów granicznych oraz przebiegu granic działek nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Organ uznał, że przebieg granic powyższych działek w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym został przesunięty w kierunku południowym względem stanu obowiązującego przed modernizacją. Wymienione niezgodności potwierdził również geodeta uprawniony mgr inż. A. S., wykonawca pracy geodezyjnej KERG [...], dotyczącej działek [...] i [...] obręb Z, wykonanej na zlecenie właściciela działek. W celu wyeliminowania błędu popełnionego w pracach modernizacyjnych, w ramach aktualizacji danych ewidencyjnych powyższych działek na zlecenie Urzędu wykonano operat pomiarowy KERG [...]. Organ pierwszej instancji dokonał oceny i analizy operatu technicznego KERG [...] z 28 maja 2013 r. oraz KERG [...] z 10.10.2013 r. i z 7.09.2015 r., w których to operatach zweryfikowano błędne dane ewidencyjne wykorzystane do określenia numerycznego opisu przebiegu granic i powierzchni działek wymienionych powyżej, położonych w obrębie Z, gmina Z. Dokonał także analizy kryteriów, według których ustalono przebieg granic i powierzchni działek wskazanych do aktualizacji. Organ uznał, że operaty techniczne KERG [...] i KERG [...] zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i mogą stanowić podstawę do sprostowania danych ujawnionych na mapie ewidencyjnej i wykazania w operacie ewidencji gruntów i budynków ustalonych przebiegów granic i powierzchni działek. W konkluzji organ pierwszej instancji stwierdził, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji zarówno danych przedmiotowych jak i podmiotowych na podstawie przedłożonych dokumentów, w tym wypadku operatów technicznych geodezyjnych. W pojęciu aktualizacji mieści się doprowadzenie do zgodności z dostępnymi materiałami źródłowymi, jak również usuwanie i prostowanie błędnych danych ewidencyjnych. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w oparciu o sporządzone operaty pomiarowe KERG [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 28.05.2015r., KERG [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 10.10.2014r. i dnia 7.09.2015 r. Zdaniem organu pomimo sprzeciwu niektórych stron dane zawarte w tych operatach są wiarygodne i mogą stanowić podstawę do ujawnienia danych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Ustalono w nich w obecności stron przebieg granic zgodnie z regulacją zawartą w § 36 - 39 rozporządzenia. W przypadku spornych odcinków granic uwidoczniono ten fakt na sporządzonej mapie. Dla terenu przedmiotowych działek dokonano analizy operatów technicznych i dostępnych materiałów geodezyjnych, gdyż podstawowy dokument ewidencji tj. mapa ewidencyjna opatrzone są równoległym błędem przesunięcia. Postępowanie ewidencyjne zostało wszczęte w celu sprostowania treści mapy ewidencyjnej i na drodze tego postępowania nie należy oczekiwać rozwiązania wszystkich kwestii spornych. Organ nie widział celowości przeprowadzenia wizji terenowych w sprawie, ani konfrontacji czy uzyskiwania oświadczeń współwłaścicieli działki [...], czy zawierania ugód dotyczących spornych zagadnień. Zgłaszane przez niektóre strony uwagi i zastrzeżenia do postępowania dotyczące egzekwowania przez ewidencję gruntów i budynków warunków i ustaleń nieformalnych umów międzysąsiedzkich zdaniem organu nie mogą być uznane za skuteczne na drodze prowadzonego postępowania, bowiem wykraczają poza zakres postępowania ewidencyjnego.

Organ pierwszej instancji, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawne: art. 24 ust. 2 b pkt.2, art. 24 ust. 2 a pkt. 1 lit. c i d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45 ust. 1 pkt 2 w związku z § 36 pkt 8, § 37 ust. 1, § 60 ust. 1 pkt 2, § 61 ust. 1, § 85 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków uznał, że operaty techniczne KERG [...] i KERG [...] wpisane do ewidencji materiałów zasobu stanowią podstawę do dokonania z urzędu aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu Z.

Od powyższej decyzji złożył odwołanie skarżący, kwestionując ją w zakresie aktualizacji danych ewidencyjnych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb Z, gmina Z dotyczącej działek nr [...], [...], [...], [...] oraz działki nr [...]. Zarzucił, iż pomimo wielokrotnych interwencji, złożenia wielu wniosków i zastrzeżeń co do sposobu prowadzenia czynności geodezyjnych na wskazanym powyżej terenie nie dokonano prawidłowej weryfikacji operatu [...] (Geodeta uprawniony U. D.), którego kwestionowane dane (punkty graniczne dam 15 i dam 12) stanowiły podstawę dla wykonania czynności niezgodnych z prawem geodezyjnym przez geodetów uprawnionych A. S. oraz G. R. (zaniedbanie przepisów paragrafu 39 ust. 1-4 rozporządzenia MRRiB, prawidłowej oceny aktualnego stanu drogi nr [...] przez co bezprawnie pozbawiono go przysługującego mu prawa uczestnictwa w ustaleniu przebiegu północnej granicy działki nr [...] z drogą nr [...], wytyczonej bez wiedzy skarżącego na jego ogrodzeniu (zaniedbanie przepisów paragrafu 38 ust. 1 - 2 rozporządzenia MRRiB), obiektywnej analizy powierzchni działek nr [...] i nr [...] w oparciu o podstawowy archiwalny operat [...] oraz operat pomiarowy mapy zasadniczej w skali 1:2000 wykonanego w 1977 r., ani jednej wizji lokalnej w terenie ani też innych środków weryfikujących, na podstawie których, w związku z dużą ilością zgłoszonych zastrzeżeń co do czynności geodezyjnych wykonywanych na gruncie, na bieżąco można było weryfikować dane geodetów w celu określenia prawidłowych i aktualnych sytuacji granic działek w terenie.

Skarżący w uzasadnieniu zakwestionował operat techniczny KERG [...], którym dokonano podziału działki nr [...] (graniczącej z drogą oznaczoną nr [...]) na działki nr [...], [...], [...] i [...]. Podkreślił, że działka [...] odpowiada dawnej pgr l. kat. [...] o pow. 0,4030 ha (powstałej z podziału pgr l. kat. [...] - operat [...]) i powinna posiadać taką samą powierzchnię, a nie jak wykazano 0,42 ha. Wskazał, że "Organ prowadzący miał na wyjaśnienie tych kwestii prawie trzy lata czasu i nie zrobił nic co by mogło stanowić obiektywne i prawidłowe uzasadnienie powiększenia działki nr [...], dając wiarę tylko i wyłącznie danym ze wskazanego operatu, wyraźnie sugerując ponadto, iż nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia żadnej wizji lokalnej ani konfrontacji danych z aktualnym stanem w terenie. Punkty graniczne dla nieruchomości zostały wyznaczone z naruszeniem elementarnych zasad prawa geodezyjnego i co w konsekwencji powoduje, iż wyznaczona w tej sytuacji powierzchnia działki nr [...] (4200 m2) stoi w jawnej sprzeczności z danymi dokumentów archiwalnych i najważniejsze w sprzeczności z aktualną sytuacją w terenie". W związku z ww. operatem technicznym KERG [...] zakwestionował również prace geodezyjne geodetów uprawnionych mgra inż. A. S. i inż. G. R., wykonawców operatów technicznych KERG [...] i KERG [...], stanowiących między innymi podstawę prowadzonego z urzędu postępowania i aktualizacji informacji danych ewidencyjnych w zakresie działek nr [...], [...], [...], [...] i [...]. W szczególności skarżący podniósł, iż wyznaczone w sposób niezgodny z prawem geodezyjnym punkty graniczne dam 15 i dam 12 są niewiarygodne, co powoduje, że proponowane północne granice działek nr [...], [...], [...], [...] z działką [...] z operatów KERG [...] oraz KERG [...], których dane oparte są na wskazanym operacie z 1995 r., stają się niewiarygodne, a także w rzeczywistości nie odpowiadają aktualnej sytuacji w terenie i nie mogą stanowić źródła dalszego ich przetwarzania. Stwierdził, że "geodeta uprawniony G. R. świadomie zaniedbał w swym protokole okoliczność zagrodzenia drogi nr [...] (0,010 ha) co w konsekwencji powoduje, iż decyzja w sprawie przebiegu granicy działek [...] i [...] jest niewiarygodna. Poprzez nierzetelną pracę geodetów zmniejszyła się powierzchnia drogi - ulicy R oznaczonej numerem [...] do 330 m2. Zdaniem skarżącego powierzchnia drogi nr [...] w terenie jest stała i niezmienna od kilkudziesięciu lat po dzień dzisiejszy i wynosi około 400 m2. Skarżący zakwestionował również powierzchnie działek nr [...] i [...]. Skarżący stwierdził, że przeprowadzone postępowanie administracyjne w oparciu o operaty pomiarowe KERG [...] oraz KERG [...], których dane bazowały na niewiarygodnych punktach granicznych dam15, dam12, dam11, dam10 i dam9 z operatu KERG [...] opracowanego w sposób sprzeczny z podstawowymi zasadami i przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego, realizowane było z naruszeniem regulacji zawartych w paragrafach 36-39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, co w konsekwencji uniemożliwiło prawidłowe ustalenie przebiegu granicy między działką [...] a ogrodzeniem skarżącego od południowej strony działki [...] i zagrodzonym fragmentem drogi nr [...]. Dla terenu przedmiotowych działek nie przeprowadzono rzetelnej obiektywnej analizy operatów technicznych, a także dostępnych materiałów geodezyjnych i archiwalnych. Organ prowadzący postępowanie nie widząc celowości przeprowadzenia wizji terenowej w sprawie, jak również bagatelizując istniejące pisemne porozumienia współwłaścicieli drogi z roku 2005 (ksera w aktach sprawy) stanowiące akt ugody w kwestii granicy drogi nr [...] i działki nr [...], doprowadził do sytuacji, że ustalenie przebiegu granic odbyło się z naruszeniem zasad i przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zdaniem skarżącego wprowadzenie decyzji dotyczącej korekt do operatu ewidencji gruntów dla obrębu Z dla drogi nr [...] i działek [...], [...], [...], [...] w oparciu o niewiarygodne ustalenia w przedłożonych operatach pomiarowych opracowanych na podstawie przytoczonych okoliczności stojących w sprzeczności z uregulowaniami rozporządzenia MRRiB w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie tylko nie skorygowało błędów, ale również nie jest odzwierciedleniem aktualnego stanu faktycznego na gruncie.

Organ odwoławczy podniósł, iż zawiadomieniem znak: [...] z 29.10.2013 r. doprecyzowanym pismem z 26.03.2015 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie dokonania w operacie ewidencji gruntów i budynków KERG [...] aktualizacji danych ewidencyjnych, polegającej na zmianie powierzchni i przebiegu granic działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb Z, gmina Z, na podstawie operatów technicznych KERG [...] i KERG [...] przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Aktualizacja operatu ewidencyjnego mogła nastąpić w rozpatrywanym przypadku w drodze decyzji administracyjnej, zgodnie z przepisem art. 24 ust. 2 b pkt 2 ustawy.

Organ wskazał, iż przepis art. 24 ust. 2a pkt c i d ustawy wskazuje, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Organ wskazał, iż podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymania operatu ewidencyjnego w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r.; tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 542; dalej: rozporządzenie). Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub stanem prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, a także w celu wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy należy również uwzględnić te przepisy przywołanego rozporządzenia, które normują zagadnienie określenia przebiegu granic działek ewidencyjnych (§ 36, § 37, § 38, § 39 rozporządzenia). Zdaniem organu rozważenia, wyjaśnienia i oceny wymagało, czy w świetle przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków istniały podstawy do wprowadzenia z urzędu w zmodernizowanej ewidencji gruntów i budynków KERG [...] zmiany polegającej na zmianie przebiegu granic i powierzchni działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na podstawie przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatów technicznych KERG [...] z 28.05.2013 r. i KERG [...] z 10.10.2013 r. i z 07.09.2015 r.

Analizując zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy ustalił, że zarówno z akt sprawy, jak i z obszernego uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ pierwszej instancji przeprowadził z urzędu postępowanie aktualizacyjne informacji danych ewidencyjnych obrębu Z, celem wyeliminowania błędu popełnionego w ramach prac modernizacyjnych poprzez usunięcie rozbieżności w zakresie usytuowania punktów granicznych wyznaczających przebieg granic i powierzchnię działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Jak wynika ze zmodernizowanej numerycznej mapy ewidencyjnej granice przedmiotowych działek zostały przesunięte w kierunku południowym w stosunku do stanu obowiązującego przed modernizacją. Wykonawca modernizacji do opracowania przyjął bowiem błędne współrzędne punktów granicznych działki nr [...] z operatu KERG [...] wznowienia znaków granicznych. Nie zweryfikował tych danych z danymi pomiarowymi i współrzędnymi punktów granicznych zawartymi w innych operatach technicznych. Dlatego przebieg granic ww. działek ewidencyjnych (stanowiących kompleks) zobrazowany na mapie cyfrowej, jest przesunięty w stosunku do przebiegu przedstawionego na mapie ewidencyjnej analogowej w skali 1:2000 obowiązującej przed modernizacją i jest obarczony błędem. Organ podniósł, iż zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 24 ust. 2 a pkt d) ustawy oraz § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia należało go wyeliminować w postępowaniu aktualizacyjnym.

Jak już wskazano, podstawę aktualizacji wymienionych powyżej działek stanowił operat techniczny KERG [...] sporządzony przez geodetę uprawnionego mgra inż. A. S. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 28 maja 2013 r. w zakresie działek nr [...], [...], [...] (droga) i [...] (droga) oraz operat techniczny KERG [...] sporządzony przez geodetę uprawnionego inż. G. R. 10.10.2013 r. i 07.09.2015 r. w zakresie działek nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...].

Geodeta uprawniony mgr inż. A. S. wykonując zlecenie dokonał analizy materiałów źródłowych stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny tj. analogowej mapy ewidencyjnej karta mapy [...] Z, operatów technicznych: KERG [...] - podziału działki [...], KERG [...] - wznowienia znaków granicznych [...], KERG [...] - modernizacji ewidencji gruntów i budynków obr. Z. Geodeta stwierdził, że w wyniku opracowania właściwe granice działek nr [...] i [...] wynikające z dokumentów będące również w zgodzie z rzeczywistym stanem terenowym zostały stronom postępowania przedstawione, a te podpisały stosowne protokoły. Błędy mapy ewidencyjnej w postaci numerycznej miały jedynie charakter graficzny. Jak wynika z protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów z 30 kwietnia 2013 r., dokonanego w trybie obowiązującego wówczas § 38 ust. 2 rozporządzenia, w oparciu o dane wynikające z operatu podziałowego KERG [...], w obecności uprawnionych stron na gruncie ustalono położenie punktów granicznych wyznaczających przebieg tych granic, co zobrazowano na szkicu granicznym. Następnie dokonano ich pomiaru względem osnowy geodezyjnej. Działkę nr [...] opisano numerycznie punktami granicznymi dam 15, dam 12, dam 2, dam 1, dam 15; a działkę nr [...] punktami: dam 12, dam 11, dam3, dam2, dam 12. Uprawnione osoby obecne na gruncie złożyły do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli co do ustalonego przebiegu granicy i położenia wyznaczających ją punktów granicznych, a więc ustalono przebieg granic według zgodnego oświadczenia stron.

Geodeta uprawniony inż. G. R. w zakresie zlecenia dokonał analizy materiałów źródłowych stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny tj. analogowej mapy ewidencyjnej karta mapy [...] Z, operatów technicznych: KERG [...] - podział działki [...], KERG [...] - wznowienie znaków granicznych [...], KERG [...] - podział działki nr [...], Nr [...] dotyczący granic działki nr [...] (dawna pgr [...]), KERG [...] - modernizacja ewidencji gruntów i budynków KERG [...] - ustalenie przebiegu granic.

Jak wynika z protokołu sporządzonego 26 września 2013 r. w obecności stron, na gruncie ustalono położenie punktów granicznych wyznaczających przebieg granic działek, co zobrazowano na "Szkicu ustalenia granic", stanowiącym integralną część protokołu. Następnie dokonano ich pomiaru względem osnowy geodezyjnej. W kolumnie 5 ww. protokołu, dla każdej działki szczegółowo opisano sposób ustalenia przebiegu granic i sposób stabilizacji lub markowania punktów granicznych. W sposób czytelny i jednoznaczny na "Szkicu ustalenia granic" zobrazowano położenie punktów granicznych wyznaczających przebieg granic przedmiotowych działek. W pozycji nr 15 protokołu działkę nr [...] stanowiącą współwłasność skarżącego opisano punktami granicznymi: granica z dz. [...] - pkt 82-83, z dz. [...] – pkt 82- dam14, z dz. [...] - pkt dam14-101, z dz. [...] - pkt 101-102, z dz. [...] – pkt 102-103, z dz. [...] - pkt 103-83 ; w kolumnie 7 zawarto adnotację "granica dz. [...] i dz. [...] nie zostaje ustalona - granica sporna"; w kolumnie 8 geodeta zapisał przebieg pozostałych granic po istniejącym ogrodzeniu. Obecny przy ustaleniu skarżący złożył swój podpis w kolumnie 6 protokołu, akceptując tym dokonane ustalenia przebiegu granic.

W pozycji nr 22 protokołu działkę nr [...] (drogę) stanowiącą współwłasność skarżącego opisano punktami granicznymi granica z dz. [...] i [...] - pkt dam15-dam 12-dam11, z dz. [...] - pkt dam11-dam10, z dz. [...] - pkt dam10- 207, z dz. [...] - pkt 100-207, z dz. [...] - pkt 11-15, z dz. [...] - pkt Il-dam14, z dz. [...] - pkt dam 14-101- granica sporna - przebieg kwestionowany przez skarżącego. Skarżący złożył sprawę w sądzie o zasiedzenie części działki nr [...]. Rozprawa odbyła się 25.09.2013 r. i została odroczona. Do czasu zakończenia sprawy skarżący część dz. [...] uważa za swoją własność; w kolumnie 8 geodeta zapisał: "Granica z dz. [...] i [...] została ustalona op. [...]".

Organ wskazał, iż w dacie ustalenia przebiegu granic to jest 30.04.2013 r. (operat nr [...]) oraz 26.09.2013 r. (operat nr [...]) obowiązywały przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w brzmieniu sprzed jego nowelizacji (obowiązującej od 31 grudnia 2013 r.). Przepis § 37 wskazywał wówczas, że w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane są niewiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie". Z kolei § 38 ust. 2 stanowił, że ustalenia przebiegu granic na gruncie dokonuje wykonawca w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie, a § 38 ust. 3, że ustalone punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała ich stabilizacja może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych. Zgodnie z § 39 spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.

Odnosząc ww. przepisy na grunt przedmiotowej sprawy organ stwierdził, iż przy ustaleniu przebiegu granicy działek nr: [...] i [...] graniczących między innymi z działką nr [...] (operat nr [...]) uprawnione, obecne na gruncie osoby złożyły do protokołu zgodne oświadczenia woli co do przebiegu granicy i położenia wyznaczających ją punktów granicznych, a więc ustalono przebieg granic według zgodnego oświadczenia stron. Aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z 7 października 2013 r. skarżący nabył udział w wynoszący 1/40 części drogi działki [...] ujawnionej w księdze wieczystej [...]. Zatem w dacie ustalenia przebiegu granic 30.04.2013 r. (operat nr [...]), jak również 26.09.2013 r. (operat nr [...]) nie posiadał legitymacji do uznania go jako stronę postępowania. Ponadto zapisano w akcie notarialnym w punkcie III podpunkt e), że "działka nr [...] jest niezabudowana i stanowi drogę" , podpunkt f), że granice przedmiotowej działki nie są sporne. W punkcie V ww. aktu R. W. oświadcza, że zna obszar, granicę i konfigurację przedmiotowej działki i co do tych stanów nie wnosi zastrzeżeń. Również postawione ogrodzenie przez skarżącego nielegalnie włączające fragment drogi nr [...] do swojej działki nr [...] nie daje mu przymiotu strony w postępowaniu ustalenia przebiegu granic działek nr [...] i [...].

Również przy ustaleniu przebiegu granic działek objętych zleceniem KERG [...] uprawnione obecne osoby na gruncie złożyły do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli co do ustalonego przebiegu granicy i położenia wyznaczających ją punktów granicznych, a więc ustalono przebieg granic według zgodnego oświadczenia stron lub dokonano pomiaru stanu posiadania na gruncie lub w przypadku niewidocznych granic przebieg granic wykazano na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ustalenie to potwierdza protokół z 26.09.2013r. z czynności ustalenia przebiegu granic działek, którego integralną część stanowił "Szkic ustalenia granic".

Organ wskazał, iż czynności dokonane przez geodetów uprawnionych na gruncie w dniach 30.04.2013r. i 26.09.2013r. uznać można za prawidłowe zarówno w świetle przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków obowiązujących wówczas, jak i aktualnie. W powyższych operatach technicznych dokonano numerycznego opisu ustalanego przebiegu granic działek zgodnie z § 61 rozporządzenia za pomocą współrzędnych punktów granicznych, o wymaganym formacie danych i spełniających standardy techniczne tych danych. Pole powierzchni działek obliczono analitycznie z wykorzystaniem tych współrzędnych (§ 62 rozporządzenia), szczegółowo również opisanych w komparycji zaskarżonej decyzji Starosty. Sporządzono stosowne wykazy zmian danych (KERG [...] z 28.05.2013 r. - działki [...] i [...] i KERG [...] z 7.09.2015r. - działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Położenie punktów granicznych zostało określone zgodnie z obowiązującymi standardami technicznymi względem osnowy geodezyjnej l klasy z błędami średnimi nie przekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi. Zatem spełniają wymagania § 61 i § 62 rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych i nie wymagają ich uzupełnienia. Zatem operaty [...] i [...] mogą stanowić podstawę aktualizacji informacji zawartych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Z, w gminie Z. Zdaniem organu odwoławczego dane ewidencyjne dla powyższych działek zawarte w operatach technicznych: nr [...] z 28.05.2013 r. i nr [...] z 10.10.2013 r. i z 07.09.2015 r., przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w pełni spełniają wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych i nie wymagają ich uzupełnienia. Prawidłowej i wnikliwej ich oceny dokonał organ pierwszej instancji, uznając, że zachodzą okoliczności do aktualizacji z urzędu informacji zawartych w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Z w zakresie danych objętych ww. operatami technicznymi. Tym samym w ramach bieżącej aktualizacji wyeliminowano błąd w zakresie danych określających przebieg granic działek ewidencyjnych popełniony w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym KERG [...] i doprowadzono do zgodności obowiązujący stan ewidencyjny ze stanem prawnym i wiarygodnymi materiałami źródłowymi.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zarzuty nie mogą być uwzględnione również z uwagi na obowiązujące przepisy prawa. Organ podkreślił, iż do kwestionowania operatu technicznego KERG [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 14 lipca 1995 r. nie jest skarżący uprawniony, a to dlatego, że działka [...] bezpośrednio graniczyła z działkami nr [...] (droga), [...] (droga), [...], [...], [...]. Działka [...] nie graniczyła i nie graniczy z działką [...], której współwłaścicielem jest skarżący. Fakt zagrodzenia w terenie trwałym ogrodzeniem części działki drogowej nr [...] i użytkowania jej wspólnie z działką nr [...], aż do granicy z działką nr [...] (oznaczenie przed podziałem) nie nadawało skarżącemu statusu strony w postępowaniu dotyczącym granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], których nie był wówczas właścicielem. Toczące się w sądzie postępowanie o zasiedzenie użytkowanej przez skarżącego części drogi [...] nie zostało zakończone orzeczeniem.

Ponadto, jak wynika z operatu technicznego KERG [...], przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dokonano podziału działki nr [...] na działki nr [...], [...], [...], [...] na podstawie obowiązujących wówczas przepisów art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 30). Do podziału przyjęto granice działek wykazane wówczas w operacie ewidencyjnym. Podział działki nr [...] został zatwierdzony ostateczną decyzją Wójta Gminy Z z 12 lipca 1995 r. nr [...]. Granice nowe utrwalono granicznikami, położenie punktów granicznych pomierzono metodą biegunową względem osnowy geodezyjnej i określono współrzędnymi, na podstawie których obliczono ich powierzchnie. Wykonawca pracy geodezyjnej KERG [...] już wówczas wskazał, że część drogi została zagrodzona i jest użytkowana wspólnie z działką nr [...].

Tym samym kwestionowanie powierzchni działki [...] powstałej z dawnej parceli gruntowej l. kat. [...] (operat nr [...] z 23.01.1971 r.) i powstałych w wyniku jej podziału nowych działek [...], [...], [...], [...] również nie może być uwzględnione. Wykazana powierzchnia działek nr [...], [...], [...], [...] została obliczona w oparciu o współrzędne ich punktów granicznych, określających przebieg granic, który został zatwierdzony ostateczną decyzją Wójta Gminy Z z [...] 1995 r. nr [...].

Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie może dochodzić swoich praw w postępowaniu ewidencyjnym, które jedynie rejestruje stany prawne ustanowione do nieruchomości przez inne organy i sądy, lecz może skorzystać z instytucji regulującej zasięg własności nieruchomości, to jest rozgraniczenia nieruchomości. Postępowanie prowadzone przez Starostę miało na celu bieżącą aktualizację informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, do czego organ był zobowiązany przepisem w § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniósł skarżący R. W., który zaskarżył decyzję w zakresie pkt 19. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wydaną decyzję, w postaci: art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o weryfikację dokumentu "Protokół graniczny" operatu [...], co pozwoliło na wykorzystanie wyznaczonych w sposób niezgodny z prawem punktów granicznych dam15 i dam12 do dalszego przetwarzania w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, zaniedbanie uwarunkowań wynikających z art. 14 ust 2 rozdziału 2 rozporządzenia Ministra z dnia 12 kwietnia 2002 r., manipulowanie lub tolerowanie manipulowania wyłączeniem działek nr [...] i [...] w postępowaniu dotyczącym aktualizacji danych ewidencyjnych oraz zawiadomieniami stron uprawnionych do uzgadniania przebiegu granic działek.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji w odniesieniu do przebiegu granic i powierzchni drogi nr [...] i przywrócenie jej dotychczasowego statusu wynikającego z księgi wieczystej tzn. powierzchni 400 m2,co odpowiada sytuacji w terenie.

Zdaniem skarżącego istniejący stan akceptowany był przez współwłaścicieli tej drogi i mieszkańców ulicy R oraz prawnie potwierdzony przez D. G. – P., współwłaściciela drogi nr [...] i A. K., współwłaściciela działki [...] w ich wspólnym akcie sprzedaży działki nr [...] jakim jest umowa sprzedaży z dnia 26 maja 2004 r. Skarżący zarzucił, iż dziwnym i kuriozalnym jest złożenie podpisu przez A. K., właściciela działki nr [...] w protokole technicznym operatu KERG [...] uprawnionego A. S. w dniu 30 kwietnia 2013 r., w którym geodeta samowolnie, zdaniem skarżącego, przesuwa granicę działki nr [...] w obszar drogi nr [...], wymuszając jej zwężenie o około 1 m i zmianę powierzchni.

Skarżący podkreślił, iż geodeta uprawniony pracował od 2004 r. lub wcześniej na prywatne zlecenia A. K.

Skarżący wskazał, iż istniejący aktualnie stan potwierdzony w księdze wieczystej [...] o pow. 0,04 ha jest w pełni zgodny z warunkami wynikającymi ze wskazanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

W ocenie skarżącego zapewnienie prawidłowych parametrów ciągu pieszo-jezdnego leżało w gestii sprzedającego i kupującego drogi nr [...], to jest D. G. – P. oraz A. K. Skarżący wskazał listę osób nieustalonych i niepowiadomionych przez geodetę uprawnionego A. S.

Skarżący wskazał, iż na 12 osób uprawnionych jako strony w tej kwestii, tylko jedna z nich, A. K., potwierdził prace geodezyjne wykonane w dniu 30 kwietnia 2013 r. przez geodetę uprawnionego A. S.

Uczestnicy postępowania M. W., A. M. – R. i U. P. poparli skargę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc iż zarzuty skargi są bezpodstawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. - dalej powoływana jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z powyższymi kryteriami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia czy też stwierdzenia nieważności. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 marca 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2015 r. w przedmiocie aktualizacji z urzędu danych ewidencyjnych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działek położonych w obrębie Z, gmina Z.

Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i literaturze zgodnie przyjmuje się, iż z regulacji prawnej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: p.g.i.k.), a zwłaszcza z art. 20, art. 22 i art. 24 p.g.i.k. wynika charakter prawny prowadzonej przez organy administracji publicznej ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, ani nie nadając czy ujmując owych praw. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w definicji ustawowej ewidencji gruntów i budynków. Według art. 2 pkt 8 p.g.i.k. ilekroć w ustawie jest mowa o ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości), rozumie się przez to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja pełni jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13, wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 157/10, E. Stefańska, w: J. Lang (red), P.g.i.k. Komentarz, Lex 2013 , t. 37 do art. 20 ).

Błędne jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie ich działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 565/15). Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu co do tego, czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07 ). Techniczny charakter ewidencji powoduje, że osoba kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, a dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Właśnie z uwagi na techniczno-rejestracyjny charakter ewidencji niedopuszczalne jest odwrócenie wyżej przedstawionej kolejności. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ma charakter sformalizowany w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 450/09). Ustawa p.g.i.k., choć określa przedmiot ewidencji i podstawowe wymagania co do jej zawartości, nie określa zasad jej prowadzenia. Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa wydane na podstawie art. 26 ust. 2 p.g.i.k. rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1034; dalej: r.e.g.i.b.). Zgodnie z § 10 ust. 1 r.e.g.i.b. ewidencja obejmuje: 1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali; 2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa. Dotyczy to również danych użytkowników wieczystych (§ 11 ust. 1 pkt 1 r.e.g.i.b.). Stosownie natomiast do § 12 ust. 1 r.e.g.i.b. prawa osób i jednostek, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Na rozprawie przed sądem administracyjnym w dniu 18 października 2016 r. skarżący podał, że nie zapadło orzeczenie o zasiedzeniu działki nr [...]. Podał również, że według jego wiedzy nie toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące granic działki nr [...] z innymi działkami.

Zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.i.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Ponieważ organ ustalił, że istnieją rozbieżności w zakresie usytuowania punktów granicznych oraz przebiegu granic działek w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków KERG [...] ogłoszonym 25 marca 2010 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...], poz. 664 w odniesieniu do materiałów źródłowych stanowiących operat ewidencyjny sprzed modernizacji, istniała podstawa do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej.

Przepisy § 36, 37 i 38 rozporządzenia regulują kwestię wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych, wskazując na rodzaje dokumentacji stanowiącej podstawę wykazywania przebiegu granic (§ 36), oraz na sposób pozyskania danych dotyczących przebiegu granic w razie braku takiej dokumentacji. l tak zgodnie z § 36 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Kolejne przepisy rozporządzenia, tj. § 37 i 38 regulują podstawę i tryb wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych w razie braku dokumentacji, o której mowa w § 36, lub w przypadku, kiedy dane zawarte w tej dokumentacji nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają standardom technicznym. W takich przypadkach dane dotyczące przebiegu granic pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37), w trybie czynności, o których mowa w § 38 rozporządzenia.

Z powołanych przepisów wynika, że koniecznym warunkiem otwierającym możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie, jest stwierdzenie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub stwierdzenie, że zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym.

Zgodnie z § 37 rozporządzenia dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowego pomiaru geodezyjnego lub fotogrametrycznego. Taki pomiar winien być poprzedzony ustaleniem przebiegu granic na gruncie. Natomiast w myśl § 38 ust. 2 ustalenie przebiegu granic na gruncie dokonuje wykonawca w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenie woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie. Do protokołu ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków wpisuje się to zgodne oświadczenie woli osób, które były obecne przy czynnościach ustalenia przebiegu granic na gruncie. Sporządzony w trybie § 38 ust. 2 i 4 protokół "graniczny" ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków nie ma charakteru protokołu granicznego sporządzonego w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości. Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie granica między określonymi działkami została ustalona w obecności właścicieli nieruchomości, którzy złożyli zgodne oświadczenie co do jej przebiegu, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń, a następnie przebieg granicy został zaznaczony na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu. Protokół ten nie ma charakteru aktu ugody zawartej przed uprawnionych geodetą w rozumieniu art. 31 ust. 4 ustawy w postępowaniu rozgraniczeniowym. Oświadczenie złożone w trybie art. 38 ust. 2 rozporządzenia stanowi tylko element postępowania ustalenie przebiegu granic działek dla celów ewidencyjnych, poprzedzający terenowy pomiar geodezyjny lub fotogrametryczny i mieści w sobie także elementy oświadczenia wiedzy co do przebiegu tej granicy.

Złożone do protokołu przed geodetą oświadczenie nie nadawało przebiegowi granic ewidencyjnych charakteru granic prawnych i nie wyłączało rozstrzygnięcia sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami sąsiadujących działek w trybie postępowania o rozgraniczenie.

W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie właściwie zinterpretowały i zastosowały przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Jednoznacznie wykazały, że zaszła konieczność aktualizacji danych ewidencyjnych określających położenie punktów granicznych i przebieg granicy pomiędzy działkami.

Zdaniem Sądu trafnie przyjął organ odwoławczy, iż sporządzone w sprawie operaty techniczne, stanowiące podstawę dokonanej aktualizacji ewidencji, są prawidłowe w świetle obecnie obowiązujących przepisów r.e.g.i.b., mimo, iż zostały sporządzone w czasie przed nowelizacją powyższego rozporządzenia. W operatach technicznych dokonano numerycznego opisu ustalanego przebiegu granic działek zgodnie z § 61 rozporządzenia za pomocą współrzędnych punktów granicznych, o wymaganym formacie danych, spełniających standardy techniczne tych danych. Pole powierzchni działek obliczono analitycznie z wykorzystaniem tych współrzędnych. Zgodnie z § 61 powoływanego wyżej rozporządzenia numerycznego opisu granic jednostek ewidencyjnych, obrębów oraz działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej 1 klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi. Położenie punktów granicznych użytych do numerycznego opisu obiektów, o których mowa w ust. 1, a także położenie innych punktów sytuacyjnych użytych w szczególności do numerycznego opisu budynków, konturów użytków gruntowych oraz konturów klasyfikacyjnych określa się w układzie współrzędnych prostokątnych płaskich 2000, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy, zwanym dalej "układem 2000". Zgodnie z § 62 rozporządzenia pole powierzchni działek ewidencyjnych oblicza się za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich, o których mowa w § 61, i koryguje o wartość powierzchniowej poprawki odwzorowawczej wynikającej ze zniekształcenia obiektów powierzchniowych prezentowanych na płaszczyźnie odwzorowania w stosunku do tych samych obiektów prezentowanych na powierzchni elipsoidy stanowiącej geodezyjny system odniesienia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy. Sposób obliczenia pola powierzchni działek ewidencyjnych z uwzględnieniem powierzchniowej poprawki odwzorowawczej jest określony w załączniku nr 5a do rozporządzenia. Pole powierzchni działek ewidencyjnych określa się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha.

Skarżący nie był uprawniony do kwestionowania operatu technicznego KERG [...], przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 14 lipca 1995 r., gdyż działka [...] bezpośrednio graniczyła jedynie z działkami nr [...] (droga), [...] (droga), [...], [...], [...], natomiast nie graniczyła i nie graniczy z działką [...], której współwłaścicielem jest skarżący. Fakt zagrodzenia w terenie trwałym ogrodzeniem części działki drogowej nr [...] i użytkowania jej wspólnie z działką nr [...], aż do granicy z działką nr [...] (oznaczenie przed podziałem) nie nadawało skarżącemu statusu strony w postępowaniu dotyczącym granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], których nie był wówczas właścicielem. Jak podał sam skarżący nie zapadło dotąd orzeczenie o zasiedzeniu przez niego części działki nr [...]. Z kolei własność udziału w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] nabył skarżący w drodze darowizny dokonanej w dniu 7 października 2013 r. (akt notarialny rep. A Nr [...]).

Podział działki nr [...] został zatwierdzony ostateczną decyzją Wójta Gminy Z z [...] 1995 r. nr [...] i wprowadzony do ewidencji. Powierzchnia nowopowstałych działek nr [...], [...], [...] i [...] została obliczona w oparciu o współrzędne ich punktów granicznych, określających przebieg granic zgodnie z powołaną wyżej decyzją. Należy podkreślić, że powierzchnia działki jest pochodną jej granic, a nie odwrotnie. W dacie zatwierdzenia powyższego podziału skarżący nie był właścicielem żadnej z działek sąsiadujących z działką nr [...].

Należy też podkreślić, że nieformalne umowy (bez zachowania formy aktu notarialnego) między właścicielami sąsiadujących działek nie tworzą nowego stanu prawnego nieruchomości, zatem organ nie mógł dokonywać ustaleń w zakresie stanu prawnego nieruchomości w oparciu o porozumienie z 5 marca 2004 r. i aneks do niego z 17 sierpnia 2005 r.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., gdyż przepis ten nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Szerokość działki nr [...] jest pochodną jej granic, przy czym w zaskarżonej decyzji granica między tą działką a działką nr [...] została oznaczona jako sporna. Strona zainteresowana ustaleniem przebiegu spornej granicy powinna zainicjować postępowanie rozgraniczeniowe.

Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zostało przeprowadzone rzetelne postępowanie dowodowe, którego wyniki są rezultatem zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego, z którego następnie wyciągnięto wnioski odpowiadające logice i zasadom doświadczenia życiowego.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 marca 2016 r. jest prawidłowa i w żaden sposób nie narusza interesu skarżącego.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.