Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 516/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt 8; art. 20 ust 1 pkt 1 i 2; art. 22 ust. 1, 2 i 3; art. 26 ust. 2;
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: § 35; § 44 pkt 2; § 45 ust. 1; § 46 ust. 1 i 2; § 47 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie WSA Ewa Kowalczyk, WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Michał Fiut, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. T.-K. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. po rozpatrzeniu odwołania A. T.-K. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2014 r., którą Starosta K. odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie geodezyjnym 0009 – S. gmina F., polegającej na umieszczeniu na mapie ewidencyjnej działki nr [...] w miejsce działki nr [...].

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

Pismem z [...] października 2013 r. A. T.-K. wystąpiła do Starosty K. z wnioskiem o wprowadzenie zmian na mapie ewidencyjnej obrębu S., gmina F., polegających na ujawnieniu działki oznaczonej nr [...], stanowiącej własność wnioskodawczyni w miejsce działki nr [...], będącej własnością M. O.

Starosta K. decyzją z [...] lipca 2014 r. odmówił wprowadzenia zmian z operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S., gmina F., polegających na umieszczeniu na mapie ewidencyjnej działki nr [...] w miejsce działki nr [...].

Starosta ustalił, że we wsi S. pomiar do założenia ewidencji gruntów został przeprowadzony w 1963 roku. Ustalono wówczas, że działka nr [...] zlokalizowana jest obok działki nr [...], a działka nr [...] położona jest obok działki nr [...]. Podczas pomiarów zostały ustalone granice poszczególnych działek, a następnie obliczono powierzchnie ogólne działek oraz przypisano odpowiadające im numery konturów gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Na podstawie danych z rejestru pomiarowo-klasyfikacyjnego ustalono, że działka nr [...] ma powierzchnię 0,04 ha i zlokalizowana jest w konturze gleboznawczej klasyfikacji gruntów [...], a działka nr [...] ma powierzchnię 0,05 ha i przypisany jest jej numer konturu klasyfikacyjnego [...].

Stan prawny działek nr [...] i nr [...] został ustalony podczas postępowania przeprowadzonego na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Postępowanie uwłaszczeniowe potwierdziło, że stan władania przedmiotowych działek nie zmienił się od czasu założenia ewidencji gruntów. W stosunku do działki nr [...] o powierzchni 0,04 ha wydano akt własności ziemi nr [...] na rzecz W. i E. małżonków T. Aktualnie działka nr [...] stanowi własność M. O., która nabyła działkę na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego w 1990 roku. W stosunku do działki nr [...] o powierzchni 0,05 ha wydano akt własności ziemi nr [...] na rzecz B. i N. małżonków T., którzy umową przekazania gospodarstwa rolnego w 1979 r. przenieśli jej własność na S. i T. małżonków T. Obecnie działka nr [...] stanowi własność A. T.-K. na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego w 1998 r.

W 1993 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w L. zlecił wykonanie nowych map ewidencyjnych dla obrębu S. Sporządzona przez wykonawcę prac nowa mapa ewidencyjna, wykreślona i dopuszczona do obrotu prawnego, obarczona była wieloma błędami, które miały charakter oczywistych omyłek pisarskich i kreślarskich. Podczas ręcznego wpisywania numerów działek ewidencyjnych został też popełniony błąd pisarski polegający na wpisaniu numeru działki [...] w miejsce numeru [...], a organ prowadzący ewidencję gruntów dopuścił błędnie sporządzoną mapę do obrotu prawnego. Dlatego wyrys działki nr [...] sporządzony w dniu [...] stycznia 1998 roku na potrzeby założenia księgi wieczystej przedstawia położenie działki nr [...] odmiennie od jej stanu prawnego i różni się odnośnie położenia działki od wyrysu tej samej działki wykonanego w 2013 r. Zamiana numeracji działek na mapie ewidencyjnej nigdy nie znalazła odzwierciedlenia w zmianie prawnej. W tej sytuacji Starosta K. w 2003 roku zlecił wykonanie aktualizacji operatu ewidencji gruntów, które miało na celu usunięcie stwierdzonych błędów. Zmiany na mapie ewidencyjnej zostały wykonane w oparciu o dokumenty źródłowe. Aktualizacja mapy ewidencyjnej miała na celu sprostowanie oczywistych pomyłek pisarskich, a zatem wykonanie ich było czynnością techniczną i nie wymagało dodatkowych wyjaśnień. Wykonane w 2003 roku prace geodezyjne spowodowały, że obecna lokalizacja działek nr [...] i nr [...] jest zgodna z materiałem źródłowym.

Organ podniósł ponadto, że w 2007 r. skarżąca wniosła o rozgraniczenie jej działki nr [...] z działką M. O. nr [...]. W toku postępowania geodeta wskazał prawny przebieg granicy na podstawie operatu uwłaszczeniowego z 1974 roku. Uczestnicząca w postępowaniu jako pełnomocnik A. T. jej matka T. T. nie twierdziła wówczas, że w miejscu działki nr [...] powinna znajdować się działka nr [...]. Ponadto między stronami postępowania nie ma żadnych sporów dotyczących nieruchomości, które użytkują.

Starosta stwierdził, że obecnie zgłoszony wniosek nie jest poparty dokumentami, które w świetle § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków uzasadniałyby dokonanie zmiany danych ewidencyjnych. Natomiast ustalenia organu wskazują, że ujawnione aktualnie w operacie ewidencyjnym dane odnośnie konfiguracji oraz powierzchni działki nr [...] oraz nr [...] są zgodne z materiałami źródłowymi. Od założenia ewidencji gruntów działka nr [...] położona jest obok działki nr [...] i stanowi obecnie własność M. O.

Po rozpatrzeniu odwołania A. T.-K., L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] lipca 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla całego kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencja obejmuje informacje dotyczące położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; w odniesieniu do budynków i lokali - dane dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych oraz ogólne dane techniczne. Zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków mogą być wprowadzane w każdej chwili, zarówno z urzędu, jaki i na wniosek właściciela działki, w oparciu o dokumenty uzasadniające te zmiany.

W niniejszym postępowaniu Starosta K. dokonał analizy dokumentów przechowywanych w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz akt przechowywanych w archiwum ewidencyjnym i w oparciu o te dokumenty ustalił, że podstawę do sporządzenia mapy ewidencyjnej obrębu S., gmina F. stanowił operat powstały w wyniku pomiarów do założenia ewidencji gruntów przeprowadzonych w 1963 r. Następnie dokumentacja ta stanowiła podstawę uwłaszczeń przeprowadzonych w latach 70-tych. Ze sprawozdania technicznego z operatu do uwłaszczeń wynika, że pomiarem były objęte działki, które uległy podziałowi lub innym zmianom. Pomiarem tym była objęta między innymi działka nr [...]. Ze szkicu polowego nr 15 wynika, że działka ta leży w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr [...] i nr [...]. Porównując treść szkicu z mapą ewidencyjną można ustalić pozostałe działki sąsiednie, którymi są działka nr [...] i działka nr [...]. Na mapie tej działka oznaczona nr [...] znajduje się zaś w sąsiedztwie działek oznaczonych numerami: [...],[...] i [...].

L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, że Starosta K. wyjaśnił przyczyny rozbieżności w treści dokumentów, których kopie przedłożyła wnioskodawczyni jako uzasadnienie swojego wniosku. Wyjaśnienia te znajdują poparcie w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ pierwszej instancji.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że Wójt Gminy F. decyzją z dnia [...] września 2007 r. orzekł o rozgraniczeniu działki nr [...], stanowiącej własność skarżącej z działkami sąsiednimi oznaczonymi numerami: [...],[...], [...] i [...]. Z treści tej decyzji wynika, że postępowanie zostało przeprowadzone na wniosek skarżącej. Pozwala to stwierdzić, że skarżąca miała świadomość, iż działka nr [...] graniczy między innymi z działką nr [...], a nie z działką nr [...]. Fakt przeprowadzenia opisanego postępowania rozgraniczeniowego jest istotny, gdyż ustalenie granic działek podczas rozgraniczenia odnosi się do określenia przebiegu linii granicznej pomiędzy działkami o konkretnych, ściśle określonych numerach.

W konsekwencji, podkreślając, że dane obecnie ujawnione w ewidencji gruntów i budynków obrębu S., gmina F., są zgodne z dokumentami i materiałami źródłowymi dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję, L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

A. T.-K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2015 r., domagając się jej uchyleni. Skarżąca sformułowała następujące zarzuty:

1. naruszenia art. 15 k.p.a. i art. 136 k.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ odwoławczy obowiązku ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S., gm. F., gdyż organ odwoławczy ograniczył się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, bez przeprowadzenia we własnym zakresie postępowania wyjaśniającego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji doprowadziło do:

2. naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia przez organ odwoławczy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na bezpodstawnym uznaniu, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie daje podstaw do dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego w przedmiocie zmiany numeru ewidencyjnego działki nr [...] na nr [...], podczas gdy ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej z dnia [...] stycznia 1998 r. wynika, że położenie na mapie ewidencyjnej działki nr [...] różni się od aktualnego położenia tej działki, w związku z czym konieczne jest wprowadzenie zmian. Obecnie, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów wraz z wyrysem mapy ewidencyjnej z dnia [...] października 2013r. w miejscu działki nr [...] wpisana jest działka nr [...], przy czym w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie brak jest dokumentu, który zgodnie z obowiązującymi przepisami mógłby stanowić podstawę takiego wpisu. Organ odwoławczy nie wskazał, jako że nim nie dysponuje, na wymagany przepisami prawa dokument – decyzję, akt notarialny, wyrok sądu – mogący stanowić podstawę aktualizacji gruntów dokonanej w 2003 r. W związku z tym istnieją przesłanki do dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego w przedmiocie zmian numerów w/w działek zgodnie z wnioskiem skarżącej. Analiza dowodów – na które powołuje się organ odwoławczy – przeprowadzona przez Starostę K., tj. dokumenty przechowywane w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym Starostwa Powiatowego w K. oraz akta przechowywane w archiwum geodezyjnym nie stanowi – wbrew temu, co wynika z zaskarżonej decyzji – wystarczającego dowodu na okoliczność, że dane obecnie ujawnione w ewidencji gruntów i budynków obrębu S., gm. F. są zgodne z dokumentami i materiałami źródłowym;

3. naruszenia § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 9 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, polegające na niewywiązaniu się przez organ odwoławczy z obowiązku utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi;

4. naruszenia § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez niezastąpienie przez organ odwoławczy danych niezgodnych ze stanem faktycznym i prawnym odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym i prawnym, co powinno polegać na wprowadzeniu przez organ zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków poprzez umieszczenie na mapie ewidencyjnej działki nr [...] w miejsce działki nr [...].

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontrolują zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolują prawidłowość zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga w niniejszej sprawie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przedmiot kontroli Sądu stanowi decyzja L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] lipca 2014 r., odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie geodezyjnym 0009 – S. gmina F. polegającej na umieszczeniu na mapie ewidencyjnej działki nr [...] w miejsce działki nr [...].

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 2 pkt 8 tej ustawy ewidencja gruntów i budynków stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków jest starosta (art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).

Stosownie do art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

Według zaś art. 20 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1;

3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków;

4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, z późn. zm.);

5) wartość katastralną nieruchomości;

6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich.

Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach, a więc zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe, zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z bazy danych, obejmującej zbiory danych przestrzennych infrastruktury informacji przestrzennej, dotyczące ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego i zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych (art. 24 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego).

Zgodnie z art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

W myśl art. 24 ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Przytoczone przepisy wskazują, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. W żadnym zaś razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów o własność. Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzygając sporów o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw. Przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r., I OSK 1718/13, LEX nr 1723906).

Z istoty ewidencji, jako urzędowego zbioru danych na temat gruntów, budynków i lokali wynika, że może ona spełniać swoje funkcje tylko przy założeniu aktualności danych ewidencyjnych.

Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r. poz. 542 z późn. zm.), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia).

Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio § 35 rozporządzenia, określający źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji oraz § 36 rozporządzenia dotyczący podstaw wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych (§ 45 ust. 2 rozporządzenia).

Według § 46 ust. 1 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11, w tym właścicieli nieruchomości. Są to zmiany wynikające z dokumentów źródłowych, o których mowa w § 12 ust. 1 oraz § 46 ust. 2 rozporządzenia, m.in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, a także opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.

Wprowadzanie zmian w ewidencji w sytuacji, gdy wymaga to wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów następuje w drodze decyzji administracyjnej (§ 47 ust. 3 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji).

Zatem procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i obejmuje dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych, o których mowa w § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2 rozporządzenia. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych, w świetle złożonych dokumentów, pomyłek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., I OSK 719/07, LEX nr 505313 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2014 r., II SA/Rz 158/14, LEX nr 1490690).

Z przywołanego już wcześniej § 45 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków jednoznacznie wynika, że aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić, o ile będzie skutkować zastąpieniem danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi (pkt 1), ewentualnie ujawnieniem nowych danych ewidencyjnych (pkt 2) bądź wyeliminowaniem danych błędnych (pkt 3).

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, powyższym wymogom nie odpowiada objęta wnioskiem skarżącej zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S., gmina F., mająca polegać na umieszczeniu na mapie ewidencyjnej działki nr [...] w miejscu działki nr [...].

Z ustaleń organów obu instancji jednoznacznie bowiem wynika, że aktualny stan ewidencji gruntów w zakresie przedmiotowych działek pozostaje w zgodzie ze stanem ujawnionym w dokumentach zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz aktach przechowywanych w archiwum ewidencyjnym.

Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a co znajduje potwierdzenie w treści dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, położone we wsi S., gmina F. działki nr [...] oraz nr [...] to dwie odrębne działki, w stosunku do których na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) wydano akty własności ziemi stwierdzające nabycie własności przez różne osoby, to jest przez W. i E. małżonków T. w stosunku do działki nr [...] oraz przez B. i N. małżonków T. w stosunku do działki nr [...].

Co istotne, z dokumentów geodezyjnych obrazujących pomiary przeprowadzone dla potrzeb założenia ewidencji gruntów, a także dokumentów sporządzonych w postępowaniu uwłaszczeniowym, w tym pomiaru działki nr [...], jednoznacznie wynika, że działki nr [...] oraz nr [...] mają inną lokalizację. Działka nr [...] położona jest w sąsiedztwie działek nr [...] oraz nr [...], podczas gdy działka nr [...] położona jest w sąsiedztwie działek nr [...], nr [...] i nr [...] (dokumenty k. [...]-[...] akt administracyjnych). Ponadto, zgodnie z rejestrem pomiarowo-klasyfikacyjnym, przedmiotowe działki mają różną powierzchnię i są zlokalizowane w innych konturach gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Mianowicie działka nr [...] ma powierzchnię 0,04 ha i kontur gleboznawczej klasyfikacji gruntów [...], podczas gdy działka nr [...] ma powierzchnię 0,05 ha i kontur klasyfikacyjny [...].

Trafnie również zauważono w decyzjach organów obu instancji, że w prowadzonym w 2007 r. postępowaniu rozgraniczeniowym stanowiącej własność skarżącej działki nr [...] skarżąca nie kwestionowała, że działka ta graniczy z działką oznaczoną numerem [...], stanowiącą własność M. O. nie zaś z działką o numerze [...] (decyzja o rozgraniczeniu k. [...] akt administracyjnych).

W postępowaniu administracyjnym zostały też szczegółowo wyjaśnione przyczyny rozbieżności pomiędzy aktualnym stanem ewidencji gruntów, a treścią wyrysu z mapy ewidencyjnej sporządzonego [...] stycznia 1998 r., który to dokument skarżąca powołała jako podstawę postulowanej zmiany w operacie ewidencji gruntów, Starosta K. wskazał, że uwidocznienie na tym wyrysie numeru działki [...] w miejscu położenia działki nr [...] było wyłącznie wynikiem błędu pisarskiego polegającego na wpisaniu numeru działki [...] w miejsce numeru [...] na nowej mapie ewidencyjnej sporządzonej w latach 90-tych XX wieku na zlecenie Kierownika Urzędu Rejonowego w L. Natomiast ta pomyłkowa zamiana numeracji działek na mapie ewidencyjnej nie znajdowała podstaw prawnych i wskazany błąd został usunięty w drodze aktualizacji operatu ewidencji gruntów przeprowadzonej w 2003 r.

Zasługuje na podzielenie stanowisko organu odwoławczego, że wyjaśnienia te pozostają w zgodzie z treścią zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, gdyż zgromadzone dowody wskazują na inną, odrębną lokalizację każdej z przedmiotowych działek w dokumentach geodezyjnych państwowego zasobu geodezyjnego, począwszy od założenia ewidencji gruntów.

Z powyższych przyczyn, wnioskowana przez skarżącą zmiana w operacie ewidencji gruntów, wywodzona z treści wyrysu sporządzonego w dniu [...] stycznia 1998 r., nie znajduje oparcia w dokumentacji geodezyjnej będącej podstawą dokonanych wpisów w ewidencji gruntów. W konsekwencji wniosek skarżącej o zmianę w operacie ewidencji gruntów nie mógł być uwzględniony.

Bezpodstawny jest zarzut skarżącej, iż zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, została wydana z naruszeniem obowiązku utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, nałożonego przepisem § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika wprost, że utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności polega na utrzymaniu jego zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Jak wskazano zaś wyżej, w okolicznościach niniejszej sprawy z dokumentów źródłowych stanowiących podstawy wpisów w ewidencji wynika stan odmienny od stanu, którego wprowadzenia domagała się skarżąca. Zatem realizacja obowiązku z § 44 pkt 2 rozporządzenia polegała w niniejszej sprawie właśnie na odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej o wprowadzenie zmian nie znajdujących oparcia w dokumentach źródłowych.

Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia przepisu § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W postępowaniu administracyjnym zostało bowiem wykazane, że dokonanie objętej wnioskiem skarżącej zmiany w operacie ewidencji gruntów nie skutkowałoby zastąpieniem danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, czego wymaga wskazany przepis.

Niezasadny jest zarzut naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wbrew temu zarzutowi uznać należy, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone bardzo starannie, w wyniku czego został zgromadzony pełny materiał dowodowy niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Całokształt zgromadzonych dowodów został też poddany szczegółowej ocenie, a wyprowadzone z tej oceny wnioski pozostają w logicznym związku z treścią dowodów. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wyjaśniono też, że aktualizacja mapy ewidencyjnej dokonana w 2003 r. stanowiła czynność techniczną, która miała na celu wyłącznie sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich. Ponadto wymaga podkreślenia, że postępowanie administracyjne poddane kontroli Sądu w niniejszej sprawie dotyczy odmowy zmiany aktualnej treści operatu ewidencji gruntów, która to zmiana w świetle zgromadzonych dowodów nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa.

Bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji pozostaje także zarzut naruszenia przepisów art. 15 k.p.a. i art. 136 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. miał na względzie całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedstawionych mu aktach sprawy organu pierwszej instancji. Podzielając ustalenia Starosty K. organ drugiej instancji wskazał też na konkretne dokumenty geodezyjne uzasadniające ustalenie o innej lokalizacji działek nr [...] oraz nr [...]. Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów formułowanych przez skarżącą w odwołaniu. Tym samym uznać należy, że nie została naruszona zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 k.p.a. W świetle dowodów zgromadzonych przed organem pierwszej instancji wydanie zaskarżonej decyzji nie wymagało przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie na podstawie art. 136 k.p.a.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.