Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 475/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 40
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 roku sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] nałożył na P. S. karę pieniężną w wysokości 637 zł. za samowolne zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w dzielnicy [...] o łącznej powierzchni 7 m kwadratowych ulicy A 317 pod całoroczne obiekty handlowe w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 13 stycznia 2014 r.

P. S. odwołał się od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wyjaśnił, że umowy na zajęcie pasa drogowego były zawarte do dnia 31 grudnia 2013 r. włącznie. Składał on także odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez samorządowe kolegium odwoławcze. Wobec powyższego organ administracji niezasadnie nalicza drakońskie kary za okres od 1 do 13 stycznia 2014 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydane orzeczenie stwierdziło, że zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 260) pas drogowy, to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z utrzymaniem i ochroną dróg wymaga wystąpienia z wnioskiem do zarządcy drogi o zezwolenie i wydanie zezwolenia następuje w formie decyzji administracyjnej z naliczeniem opłaty za zajęcie ustalonej w sposób określony w ustawie odpowiednio dla danego rodzaju zajęcia. Zgodnie z art. 40 ust. 12 ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi – zarządca wymierza, w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10 – krotności opłaty. Działka nr ewid. 23/13 w obr. G-3 stanowi pas drogowy, co potwierdza wypis z rejestru gruntów i mapa sytuacyjna. Strona nie dysponuje zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego ul. A 317, bowiem jej wniosek z dnia 19 listopada 2013 r. został rozpatrzony odmownie wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez samorządowe kolegium odwoławcze decyzją z dnia [...]. W aktach sprawy znajdują się protokoły z kontroli przeprowadzonej w dniach 2 i 13 stycznia 2014 r. potwierdzające umieszczenie przedmiotowego obiektu handlowego w pasie drogowym ul. A 317. Przed wydaniem decyzji strona pismem z dnia 18 listopada 2013 r. została poinformowana przez zarządcę drogi o konieczności usunięcia obiektu handlowego w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r. Kwestionowana przez stronę wysokość kary stanowi 10 – krotność opłaty i jest ustalana jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m. kw. pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego. Strona została obciążona karą, bowiem nie dysponowała zezwoleniem zarządcy drogi. W takiej sytuacji brak jakiejkolwiek podstawy prawnej ani usprawiedliwienia do zajmowania drogi przez stanowiący własność strony obiekt handlowy.

P. S. wniósł skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, uznając ją za niesprawiedliwą. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że jego kioski usytuowane są w pasie drogowym na ul. A 317 od 16 lat. Ostatnia decyzja w przedmiocie zajęcia pasa drogowego obejmowała okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Po odmownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 19 listopada 2013 r. składał odwołanie w tej sprawie i miał prawo czekać na rozstrzygnięcie tej sprawy przez samorządowe kolegium odwoławcze. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożona została za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 10 lutego 2014 r. Wobec powyższego niesłuszne było straszenie go usunięciem kiosków na jego koszt jak również żądanie zapłaty dziesięciokrotnie wyższej za zajęcie pasa drogowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, powołując się na argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 260) - dalej u.d.p.

Lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego nie jest co do zasady dozwolone każdemu i może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach i na podstawie decyzji zarządcy drogi zawierającej stosowne zezwolenie (art. 39 ust. 3 u.d.p.). Stosownie zaś do treści art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga także zezwolenia zarządcy drogi, przy czym zezwolenie takie wymagane jest w szczególności w przypadku umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam.

W świetle wymienionych przepisów ustawy nie ulega wątpliwości, że umieszczenie w pasie drogowym całorocznego obiektu handlowego wymaga uzyskania zezwolenia zarządcy drogi.

Natomiast przepis art. 40 ust. 12 wymienionej ustawy stanowi, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, bądź o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi, jest wymierzana w drodze decyzji administracyjnej kara pieniężna w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4-6.

Treść powyższego przepisu jest jasna. Przewidziana w nim decyzja w przedmiocie kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w każdym przypadku braku zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, wymierzana jest kara pieniężna i to bez względu na to jakie przyczyny ten fakt spowodowały.

Zezwolenie, o którym mowa, dotyczy m.in. obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 40 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy). Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 ww. ustawy). Ustala się ją na podstawie algorytmu, określonego w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985r.

W ocenie Sądu przedmiotowy obiekt handlowy – kiosk uliczny spełnia wymogi tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409).

W przypadku obiektów budowlanych przepisem wskazującym na sposób ustalania opłaty jest art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych. Art. 40 ust. 6 ustawy stanowi, że opłatę za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim obiektu budowlanego niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczbę dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m. kw. pasa drogowego.

W świetle powyższych przepisów podstawowym zadaniem organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia lub zajęcia pasa drogowego po upływie terminu określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, jest ustalenie w sposób prawidłowy czy i w jakim okresie dany obiekt zajmował pas drogowy bez zezwolenia oraz określenie powierzchni spornego zajęcia.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że obiekt handlowy P. S. znajdował się w pasie drogowym ul. A. Był on zlokalizowany na działce nr ewid. 23/13 w obrębie G-3. Okolicznością niesporną jest także to, że ul. A jest drogą powiatową, zaś okres zajęcia pasa bez zezwolenia wynosił 13 dni (od 1 do 13 stycznia 2014). Niesporna jest również powierzchnia zajętego pasa (7 m. kw.). Zgodnie z treścią § 2 uchwały Rady Miasta Łodzi z dnia 17 października 2012 r. Nr L/1028/12 w sprawie ustalania stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem utrzymaniem i ochroną dróg, stawka dzienna za zajęcie 1 m. kw. pasa drogowego wynosi 0,70 zł. Wyliczona kara wynosiła zatem 637 zł. [7 zł. ( 10x0,70 zł.) x 7 m. kw. x 13 dni]. Organy administracji prawidłowo określiły wysokość nałożonej kary.

Skarżący nie kwestionował okoliczności udzielenia mu zezwolenia jedynie do dnia 31 grudnia 2013 r. na mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...]. Jego wniosek z dnia 19 listopada 2013 r. o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego po dniu 31 grudnia 2013 r. został rozpatrzony odmownie przez Prezydenta Miasta [...] decyzją z dnia [...] nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. Ponadto jak wynika z akt sprawy rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 216/14 prawomocnym wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r. oddalona została skarga P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.

Dlatego też nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego, iż niesłusznie " był straszony usunięciem kiosków" oraz bezzasadnie żądano od niego kary za zajęcie pasa drogowego po dniu 31 grudnia 2013 r. Strona nie dysponując decyzją zarządcy drogi zezwalającą na zajmowanie pasa drogowego po dniu 31 grudnia 2013 r. zobowiązana była usunąć posiadane obiekty handlowe z pasa drogowego po upływie terminu na jaki otrzymała wcześniejsze zezwolenie. O tym obowiązku została pouczona pismami organu administracji z dnia 18 listopada i 17 grudnia 2013 r.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

b.a.