Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 873/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 2 ust.1,art. 3 pkt 20 i 24,  art. 13 ust. 1, art. 24 ust. 1 i 2a
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 365 par. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 101
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2016r. nr [...] w części, w której odmówiono przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za okres od dnia 25 października 2011 roku do dnia 1 listopada 2015 roku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], Prezydent Miasta P. po rozpatrzeniu sprawy z wniosku z dnia 14 marca 2016 r., przyznał E. B. dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia w wysokości po [...] zł miesięcznie na okres od 01 listopada 2015r. do 31 października 2016r. Decyzję wydano na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2, art. 5, art. 6, art. 8 art. 13 ust. 1 pkt 2 art. 20, art. 24, art. 26, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 114 z późn. zm., dalej "u.ś.r.) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2015 r. poz. 2284) w związku z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2015 r. poz. 1238) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.").

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z dokumentami załączonymi do wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego strona spełnia kryteria wymagane do otrzymania świadczenia. Organ pouczył stronę, iż prawo do zasiłku świadczeń ustala się na wniosek osoby uprawnionej, począwszy od miesiąca, w którym został on złożony wraz z wymaganymi dokumentami, zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. B. podnosząc, że należy jej się spłata świadczenia za cały okres, gdyż dziecko zostało zaliczone do osób niepełnosprawnych od dnia 08.12.2010r. Skarżąca wyjaśniła, iż okres, za który został przyznany zasiłek określono błędnie, nie stosując się do prawomocnego wyroku sądu z dnia 26.01.2016r. sygn. akt [...], z którego wynika, iż jej syn O. B. zostaje zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 08.12.2010r. Różnica w czasie od orzeczenia przez Sąd o niepełnosprawności, a złożeniem wniosku, nie wynikła z zaniedbania lub niewiedzy o przysługującym świadczeniu, lecz z względów proceduralnych i nie uwzględnianiem wniosków przez komisje lekarskie ds. orzekania o niepełnosprawności. Datą wiążącą jest w tym przypadku wyrok sądu z dnia 26.01.2016r. Zdaniem strony zgodnie z orzecznictwem NSA, potwierdzonym również przez Trybunał Konstytucyjny, zaistniała sytuacja nie może skutkować odmową wypłaty świadczenia wstecz, czy skróceniem przez organ zobowiązany tegoż okresu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2016 r., Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku:

a) do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności;

b) powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kolegium wyjaśniło, że strona spełnia przesłanki pobierania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka, gdyż jej syn O. B., ur. 05.06.2003r., został zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 8.12.2010r. na okres do dnia 31.03.2017r. Kolegium wyjaśniło dalej, iż dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego nie jest samodzielnym świadczeniem przysługującym rodzicom dziecka niepełnosprawnego, jest to bowiem jeden z dodatków do zasiłku rodzinnego. Jego przyznanie uzależnione jest zatem od tego, czy osoba spełnia przesłanki pobierania zasiłku rodzinnego. Co więcej, świadczenie to może zostać przyznane wyłącznie na ten sam okres, na który przyznawany jest zasiłek rodzinny.

Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 1 u.ś.r. ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 (dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka), art. 14 (dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego), art. 15 (dodatek z tytułu rozpoczęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania), art. 15b (jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka), art. 16 (zasiłek pielęgnacyjny), art. 17 (świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) i art. 17c (świadczenie rodzicielskie). W tym przypadku nie ma zatem zastosowania przepis art. 24 ust. 2a wprowadzający szczególną regulację dotyczącą przyznania świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, w myśl którego jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa uzależnionego od niepełnosprawności, prawo ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

E. B. wiosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko, dodatkowo wyjaśniając, iż w związku z problemami rozwojowymi i edukacyjnymi za poradą psycholog i pedagog szkolnego udała się z dzieckiem do Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych Nr [...] w P., gdzie syn O. otrzymał w dniu 08.12.2010 r. orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego. W wyniku kolejnych konsultacji stwierdzono upośledzenie rozwoju. Za namową poradni został złożony również wniosek do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności i w dniu 02.12.2011 r. zostało wydane orzeczenie [...] o nie zaliczeniu syna do osób niepełnosprawnych. Skarżąca wyjaśniła, iż w związku z nagłym wylewem w dniu 09.12.2011 r. oraz kolejnymi udarami i komplikacjami po wylewie, między innymi paraliżem oraz długą rehabilitacją, nie mogła zaskarżyć niekorzystnego orzeczenia i wraz z synem jeździć po kolejnych komisjach. Syn otrzymywał kolejne orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej, ważne do dnia dzisiejszego. W następstwie coraz większych problemów edukacyjnych i psychologicznych oraz w związku z licznymi opiniami, iż dziecko jest od urodzenia niepełnosprawne, został przez nią złożony kolejny wniosek do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P., który w dniu 28.02.2014r wydał orzeczenie [...] o niezaliczeniu syna do osób niepełnosprawnych. Od tego orzeczenia odwołała się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, który w dniu 30.04.2014r utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Na orzeczenie to wniosła skargę do Sądu Rejonowego P. , wraz z wnioskiem o powołanie biegłych sądowych celem obiektywnego stwierdzenia, czy syn jest osobą niepełnosprawną, a jeżeli tak to od kiedy. W dniu 26.01.2016 r zapadł prawomocny wyrok stwierdzający, iż syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną od czasu, kiedy otrzymał pierwsze orzeczenie z poradni, tj. 08.12.2010 r. Skarżąca podniosła, iż od 05.11.2010 była uprawniona i otrzymywała zasiłek rodzinny, więc zwróciła się do PCŚ o wypłatę zaległych świadczeń zgodnie zresztą z wyrokiem sądu.

Skarżąca ponadto podniosła, iż jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna, jest bowiem samotną matką wychowującą syna, a ze względu na stan zdrowia oraz stan upośledzenia syna oraz brak pomocy ze strony rodziny, nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia w wyższym wymiarze niż obecnie, tj. na 1/8 etat.

Do skargi strona skarżąca załączyła orzeczenie nr [...] orzeczenie nr [...], orzeczenie nr [...], orzeczenie [...], wypis szpitala [...] i [...], orzeczenie [...], orzeczenie [...], wyrok Sądu sygn. akt [...], decyzje o zasiłku rodzinnym za okres od 2010 roku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Kolegium zauważyło, iż jedyną kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, za jaki okres E. B. powinna otrzymywać dodatek do zasiłku rodzinnego przyznanego na rzecz syna O. B. – dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Z akt sprawy wynika, iż syn skarżącej - O. B. ur. 05.06.2003r., na mocy wyroku Sądu Rejonowego P. , zmieniającego wcześniejsze orzeczenia o niepełnosprawności, został zaliczony od dnia 8.12.2010r. do osób niepełnosprawnych na okres do dnia 31.03.2017r., co oznacza, że strona, co do zasady, spełnia przesłanki do pobierania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Dodatki do zasiłku rodzinnego nie są jednakże samodzielnymi świadczeniami przysługującym rodzicom. Ich przyznanie jest uzależnione od tego, czy i na jaki okres rodzicom został przyznany na określone dziecko zasiłek rodzinny. Dotyczy to także dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Oznacza to, że przyznanie ww. dodatku jest uzależnione od tego, czy osoba spełnia przesłanki pobierania zasiłku rodzinnego. Co więcej, świadczenie to może zostać przyznane wyłącznie na ten sam okres, na który przyznawany jest zasiłek rodzinny. Skoro E. B. pobiera zasiłek rodzinny na rzecz syna O. B. na okres świadczeniowy [...], to z uwagi na zaliczenie jej syna do osób niepełnosprawnych, zasadne było przyznanie jej także dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń o których mowa w wymieniony przepisie. Nie ma zatem możliwości przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na inne okresy niż aktualny, w momencie orzekania, okres świadczeniowy. Kolegium wyjaśniło, iż organy nie mają możliwości przyznawania świadczenia wstecz, to jest za inne - poprzednie okresy świadczeniowe, nawet wówczas, jeżeli osoba ubiegająca się o określony dodatek była uprawniona do pobierania zasiłku rodzinnego. W tym przypadku nie ma zastosowania przepis art. 24 ust. 2a wprowadzający szczególną regulację dotyczącą przyznania świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, w myśl którego jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa uzależnionego od niepełnosprawności, prawo ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483) oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl § 2 tego przepisu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się zatem do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. W konsekwencji sprowadza się do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Wobec tak uregulowanego zakresu kontroli zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny nie posiada kompetencji do przyznania określonego świadczenia, bowiem jak wskazano wyżej, jego zakres uprawnień ograniczony jest jedynie do kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego.

Rozstrzygając skargę w powyższym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego w tej części, w której odmówiono stronie skarżącej przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia za okres od dnia 25 października 2011 r. do dnia 1 listopada 2015 r.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 114 z późn. zm., dalej "u.ś.r.).

Zgodnie z art. 2 pkt 1 u.ś.r. świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Do zasiłku rodzinnego przysługuje w szczególności dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (art. 8 pkt 5 ustawy). Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 1 omawianej ustawy że dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku:

1) do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności,

2) powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

Decyzją organu I instancji z dnia [...] 2016 r., nr [...], przyznano skarżącej prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 października 2016 r.

Przyznając prawo do przedmiotowego dodatku w wymienionym okresie rozpatrujące sprawę organy administracji zastosowały przepis art. 24 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. Jak wyjaśniło Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji, świadczenie to może zostać przyznane wyłącznie na ten sam okres, na który przyznawany jest zasiłek rodzinny, przy czym nie jest możliwe przyznanie tego świadczenia wstecz, za okresy zasiłkowe które już upłynęły. Kolegium wyjaśniło, iż do przedmiotowego dodatku nie ma zastosowania wyłączenie określone w art. 24 ust. 1 u.ś.r. Zdaniem Kolegium w tym przypadku nie ma również zastosowania przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r., wprowadzający szczególną regulację dotyczącą przyznania świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, w myśl którego jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa uzależnionego od niepełnosprawności, prawo ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Jak wynika z akt sprawy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego został złożony przez skarżącą w dniu 14 marca 2016r., zatem w okresie, gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2015 r. nr [...], przyznająca skarżącej zasiłek rodzinny na syna O. na okres zasiłkowy od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Wraz z tym wnioskiem skarżąca przedłożyła wyrok Sądu Rejonowego P. z dnia 26 stycznia 2016r., sygn. akt VI U [...], którym uchylono orzeczenia powiatowego i wojewódzkiego zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności i ustalono niepełnosprawność syna skarżącej, co uprawnia do przyznania świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności. Analiza akt sprawy jednocześnie wskazuje, iż skarżąca nieprzerwanie od 2010 r. miała przyznane zasiłki rodzinne na kolejne okresy zasiłkowe, jak również to, że w dacie złożenia wniosku (14 marca 2016 r.) spełnione zostały przesłanki do pobierania wnioskowanego dodatku na rzecz syna O. , ur. 05.06.2003r., który wskazanym wcześniej wyrokiem sądu powszechnego został zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 8.12.2010r., na okres do dnia 31.03.2017r.

W świetle zarzutów skargi kwestią wymagająca rozstrzygnięcia jest wyjaśnienie, czy wnioskowany dodatek do zasiłku rodzinnego powinien zostać przyznany za okres wcześniejszy, najdalej od dnia 25 października 2011 r., tj. od daty złożenia przez skarżącą pierwszego wniosku o ustalenie niepełnosprawności syna O. .

W tym miejscu należy przyznać rację rozpatrującym sprawę organom, iż dla rozstrzygnięcia w sprawie nie ma znaczenia to, że O. B. został zaliczony do osób niepełnosprawnych od dnia 8 grudnia 2010r. Jak wyżej wyjaśniono, ww. przepisy uzależniają datę przyznania świadczeń rodzinnych od dnia złożenia wniosku, a w przypadku świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności - od dnia złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności.

Wracając do kwestii możliwości przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego za wcześniejsze okresy zasiłkowe wskazać należy, iż ogólną zasadą wynikającą z art. 24 ust. 1 u.ś.r. jest ustalanie świadczeń na okres zasiłkowy. Wyjątki od zasady przyznawania świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy, określony art. 3 pkt 10 ustawy, zawarte w ust. 1 art. 24 nie dotyczą świadczeń przewidzianych w art. 8 u.ś.r. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się generalnie począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, jak statuuje to ust. 2, jednak jeśli idzie o świadczenia związane z niepełnosprawnością w przypadku ich kontynuacji, od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym złożony został wniosek o kontynuację świadczenia, do końca okresu zasiłkowego (ust. 3a w zw. z ust. 2 art. 24). Koniec okresu zasiłkowego określa art. 3 pkt 20 ale ust. 3 art. 24 zawiera kolejny wyjątek co do okresu zasiłkowego, o którym mowa w ust. 1 art. 24 dotyczący z kolei końca okresu zasiłkowego, a dotyczący również świadczeń związanych z niepełnosprawnością. Zgodnie z tym przepisem, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, bo w tym wypadku prawo do świadczeń ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznał, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy przepis art. 24 ust. 1 u.ś.r. nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego, związanego z niepełnosprawnością syna, za okres wcześniejszy – poprzedzający okres zasiłkowy objęty decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2015 r. nr [...] (tj. okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.). W pierwszej kolejności zważyć należy, iż wnioskowany dodatek do zasiłku rodzinnego nie ma charakteru samodzielnego, lecz subsydiarny wobec podstawowego świadczenia rodzinnego – zasiłku rodzinnego. Należy również zauważyć, iż "złożenie wniosku" to czynność procesowa, warunkująca wypłatę świadczenia rodzinnego. Jak wynika z akt sprawy począwszy od 1 listopada 2010 r. skarżąca miała przyznawany zasiłek rodzinny, na skutek jej kolejnych wniosków o przyznanie świadczeń na podstawie u.ś.r. (karty nr 7 – 12 akt sądowych). Na tych etapach skarżąca nie dysponowała orzeczeniem o ustaleniu niepełnosprawności jej syna, co z kolei uniemożliwiało przyznanie świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności - w tym przedmiotowego dodatku do zasiłku rodzinnego. Niepełnosprawność syna skarżącej została ustalona wyrokiem sądu powszechnego z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. akt [...], na skutek skorzystania przez nią z możliwości zaskarżenia niekorzystnych orzeczeń o niepełnosprawności (orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 28.02.2014 r. Nr [...] oraz orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 30.04.2014 r. nr [...] – karty nr [...] akt sądowych), które wydane zostały w wyniku rozpatrzenia jej wniosku o ustalenie niepełnosprawności syna z dnia 4 lutego 2014 r.

Z akt sprawy wynika jednocześnie, iż skarżąca nie zaskarżyła pierwszego orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 2 grudnia 2011 r., nr [...] (k. nr 33 akt admin. organu I instancji), wydanego po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 25 października 2011 r. o ustalenie niepełnosprawności syna O. .

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła i udokumentowała, przedkładając dokumentację medyczną, iż z uwagi na ciężką chorobę i długą rehabilitację nie była w stanie w terminie zaskarżyć orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 2 grudnia 2011 r. Zarazem skarżąca podniosła, iż z kolejnym wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności syna wystąpiła po uzyskaniu nowego orzeczenia z Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych Nr [...] w P. o potrzebie kształcenia specjalnego (orzeczenie z dnia 6.05.2013 r. nr [...]). Orzeczenie to stanowi kontynuację orzeczenia nr [...] z dnia 08.12.2010 r. o potrzebie kształcenia specjalnego. Skarżąca jednocześnie przedstawiła kolejne orzeczenie - Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Dzieci i Młodzieży ze Specjalnymi Potrzebami Edukacyjnymi w P. z dnia 29.02.2016 r. o dalszej potrzebie kształcenia specjalnego syna, potwierdzające dotychczasowe rozpoznanie. W tych okolicznościach należało uwzględnić treść wyroku Sądu Rejonowego P. z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt [...], w którym ustalono, że niepełnosprawność syna skarżącej datuje się od 8 grudnia 2010 r.

Zgodnie z art. 365 §1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1822) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a zgodnie z art. 366 tej ustawy wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tym samym organy państwowe, w tym także orzekające w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia Sądu, będąc faktem i treścią tego orzeczenia związane, co implikuje w sposób bezwzględny uwzględnienie powyższego w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach.

Wymieniony wyrok Sądu Rejonowego z dnia 26 stycznia 2016 r. ustalił, iż niepełnosprawność syna skarżącej datuje się od dnia 8 grudnia 2010 r. Skoro ratio legis art. 365 §1 Kodeksu postępowania cywilnego polega na tym, iż gwarantuje ona zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1999 sygn. akt IV SA 2543/98 Lex nr 48643), to wobec treści wyroku z dnia 26 stycznia 2016 r. zbędnym byłoby dążenie obecnie do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności potwierdzającego okoliczności już ustalone przez sąd powszechny, a objęte orzeczeniem o odmowie ustalenia niepełnosprawności syna skarżącej z dnia 2 grudnia 2012 r. nr [...]

Powyższe, w opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, skutkuje koniecznością przyznania skarżącej nie tylko zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia przez skarżącą pierwszego wniosku o ustalenie niepełnosprawności – tj. od dnia 25 października 2011 r., co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia tut. Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Po 872/16, lecz również dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, bowiem skarżąca otrzymywała za ten okres zasiłki rodzinne. Zasiłki rodzinne były przyznawane skarżącej na skutek kolejnych jej wniosków, które składała na kolejne okresy zasiłkowe. Jednocześnie z uwagi na brak orzeczenia ustalającego niepełnosprawność syna skarżącej, wnioski te nie mogły zawierać żądania przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Zważywszy jednak na skutek prawny wyroku sądu powszechnego z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. akt [...], należało przyjąć fikcję prawną, iż wnioski takie zostały złożone wraz z wnioskami o przyznanie zasiłków rodzinnych na kolejne okresy zasiłkowe. Zdaniem Sądu, odmienne rozstrzygnięcie w okolicznościach niniejszej sprawy podważałoby zasadę sprawiedliwości społecznej, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżącej prawa do wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego za okres, za który otrzymywała zasiłki rodzinne i co do którego, zgodnie z ww. wyrokiem sądu powszechnego, potwierdzono niepełnosprawność jej dziecka, co z kolei uzasadniało prawo do uzyskania przedmiotowego dodatku.

W świetle powyższego prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na syna skarżącej prawidłowo powinno zostać ustalone od tej samej daty, w której złożony został pierwszy wniosek o ustalenie niepełnosprawności O. B. - od dnia 25 października 2011 r. do dnia 31 października 2015 r. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji uznały prawo skarżącej do dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego od dnia 1 listopada 2015 r., a zatem nie obejmowała okresu wcześniejszego, co uzasadniało jej uchylenie w części w jakiej nie przyznano skarżącej wnioskowanego dodatku za okres od dnia 25 października 2011 r. do dnia 31 października 2015 r.

Wskazania do ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu (art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a.), przy czym organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonają oceny zasadności żądania skarżącej w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa zinterpretowane w zgodzie z konstytucyjną zasadą równości i sprawiedliwości społecznej.

Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.