Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 566/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6c ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1289
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.R., Z.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 r. i 2017 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący M. i Z.R. wnieśli skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego [...] w przedmiocie określenia wysokości rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2016 i 2017 r. od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Postanowieniem z [...].06.2017 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu wobec skarżących postepowanie w zakresie ustalenia zobowiązania w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi rocznie (za 2016 i 2017 r.) od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skarżący są właścicielami nieruchomości o charakterze letniskowym i zobowiązani są do gromadzenia odpadów komunalnych i uiszczania opłat. Winni byli złożyć deklarację jak dla nieruchomości o charakterze letniskowym, czego nie uczynili. Wskazując na art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm.) organ stwierdził, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta bądź odpowiednio zarząd związku określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. organ poinformował skarżących o przeprowadzeniu oględzin nieruchomości. Postanowienie doręczono skarżącym w dniu 16.06.2017 r. Ze sporządzonego w dniu [...].06.2017 r. protokołu z oględzin wynikało, że na terenie ogrodzonej, zadbanej działki znajduje się drewniany domek letniskowy.

W piśmie z [...].06.2017 r. skarżący oświadczyli, że na spornej działce nie wytwarzają odpadów komunalnych, dlatego nikt ich nie odbiera. Na działce tej nie zamieszkują ani tymczasowo, ani na stale. Nie wykorzystują nieruchomości na cele rekreacyjno-wypoczynkowe a jedynie jej doglądają. Swoje twierdzenia potwierdzili w piśmie z [...].08.2017 r., wskazując jednocześnie, że są właścicielami nieruchomości rolnej z budynkiem gospodarczym o konstrukcji drewnianej.

Decyzją z [...].10.2017 r. organ pierwszej instancji określił skarżącym wysokości rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 170 zł za 2016 r. i 210 zł za 2017 r. od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ ustalił, iż na działce znajduje się drewniany domek letniskowy, użytkowany. Przeprowadzony anonimowo wywiad środowiskowy potwierdził, że nieruchomość jest użytkowany w sezonie letnim. Organ podkreślił, że trudności dowodowe w sprawie wykazania bytności na nieruchomościach stanowiących domki letniskowe zauważył ustawodawca, wprowadzając zapisy dotyczące rocznych opłat ryczałtowych związanych wyłącznie z faktem, że dana nieruchomość stanowi domek letniskowy, czy nieruchomość wykorzystywaną jedynie przez część roku na cele rekreacyjne. Zatem na organie nie spoczywa obowiązek wykazania, że na nieruchomości zamieszkują mieszkańcy, czy przy przyjęciu, iż to nieruchomość niezamieszkała – na nieruchomości takiej powstają odpady komunalne. Organ podkreślił jednak, że nawet sporadyczne wizyty w celach kontrolnych, czy porządkowych na nieruchomości powodują powstawanie odpadów komunalnych.

W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżących odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...].02.2017 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy, wskazując na treść art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdził, że organ pierwszej instancji naruszył wskazany przepis ponieważ postanowienie z [...].06.2017 r. o przeprowadzeniu dowodu z oględzin doręczył skarżącym 16.06.2017 r., natomiast dowód w postaci oględzin przeprowadził w dniu [...].06.2017 r. (nie zachował 7 dniowego terminu).

Ponadto organ pierwszej instancji nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez stronę w postaci przesłuchania świadków na okoliczność nie wytwarzania odpadów na nieruchomości, pomimo że nie zebrał i nie posiadał w tym zakresie żadnych innych dowodów na te okoliczności. W tym zakresie organ naruszył art. 187 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej.

Dalej wskazując na art. 6c ust. 2 oraz 6j ust. 3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stwierdził, że ryczałtowa opłata dotyczyć może jedynie nieruchomości, które nie są zamieszkiwane lecz tylko wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe przez część roku. Okoliczność wykorzystywania nieruchomości na cele rekreacyjno-wypoczynkowe musi być udowodniona w toku postępowania dowodowego prowadzonego przez organ podatkowy na podstawie dowodów określonych w ustawie ordynacja podatkowa. Dodatkowym warunkiem niezbędnym do objęcia nieruchomości zorganizowanym przez gminę systemem odbioru odpadów komunalnych jest powstanie na tej nieruchomości odpadów. Tym samym mimo swojego ryczałtowego charakteru opłata dotyczyć może tylko tych nieruchomości, które są wykorzystywane na określone cele oraz na których powstają odpady komunalne, co oczywiści ma bezpośredni związek z faktem korzystania z tych nieruchomości przez jakikolwiek czas w ciągu roku. Nie każda jednak nieruchomość w danej miejscowości będzie nieruchomością, która jest wykorzystywaną na te cele i na której powstają odpady. W ocenie organu obie przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że nieruchomość musi być wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe oraz muszą na niej powstawać odpady komunalne.

Dalej organ podkreślił, że to czy spełnione są obie przesłanki musi ustalić organ w toku postepowania. Postępowanie organu polegające na przyjęciu określonego stanu faktycznego bez przeprowadzenia dowodów czy dana okoliczność występuje uznać należy za naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 120, 122 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, bowiem w ten sposób organ nie dążył do zebrania wszechstronnego materiału dowodowego uzasadniającego dokonanie obciążenia obywatela obowiązkiem ustawowym. W związku z powyższym stwierdził, że rolą organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie uzupełnienie materiału dowodowego poprzez ustalenie charakteru nieruchomości będącej własnością skarżących. W tym zakresie organ winien ponownie przeprowadzić oględziny wraz z ustaleniem wyposażenia wnętrza nieruchomości i możliwości na niej przebywania. W sytuacji gdy z materiału dowodowego wynika, że w stosunku do nieruchomości została wydana jakakolwiek decyzja o warunkach zabudowy organ winien wystąpić o te decyzję do właściwego organu lub do strony. Zbadanie okoliczności przebywania skarżących na nieruchomości winno nastąpić w oparciu o przesłuchanie sołtysa.

W ocenie organu okoliczność powstawania odpadów komunalnych również winna być wyjaśniona w oparciu o materiał dowodowy a nie jedynie przekonanie organu. Stan zadbania nieruchomości, jej urządzenie i fakt przebywania ma tu istotne znaczenie. Podkreślono, że organ wydał decyzję bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia najistotniejszej okoliczności jaka jest zbadanie powstawania na nieruchomości odpadów.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji decyzja z [...].07.2018 r. określił skarżącym wysokość rocznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok 2016 w kwocie 170 zł oraz za rok 2017 w kwocie 210 zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2018 r. oględziny nieruchomości w wyniku, których stwierdzono, że na ogrodzonej, zadbanej działce znajduje się drewniany budynek, który w ocenie pracownika organu, jest wykorzystywany w celach rekreacyjno-wypoczynkowych. Jednocześnie przeprowadzono wywiad środowiskowy z sąsiadami, którzy oświadczyli, że działka jest wykorzystywana w celach rekreacyjno-wypoczynkowych, a właściciele przebywają na działce w weekendy a także czasami nocują. Z oświadczeń złożonych pisemnie przez część świadków wynikało, że skarżący przyjeżdżają na działkę w soboty a czasem w niedzielę. Nieruchomość jest użytkowana rzadko. Z przedłożonych przez skarżących rachunków za zużycie energii elektrycznej oraz wywóz nieczynności płynnych wynika w ocenie organu, że w okresach zimowych energia elektryczna nie była zużywana. Zużycie energii występowało w okresie od kwietnia do końca września.

W ocenie organu oznacza to, że działka jest użytkowana, a co za tym idzie wytwarzane są odpady komunalne. Podkreślono, iż w sprawie znaczenie ma fakt, że strona przebywa choćby sporadycznie na nieruchomości, powstają na niej odpady. Nie ma natomiast znaczenia, iż działka jest położona na działce, która jest gruntem rolnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2018 r. ponownie uchyliło decyzje i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Uzasadniając decyzję organ odwoławcze stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób istotny naruszył przepisy prawa materialnego i procesowego, które powodują, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona w tym art. 120 Ordynacji podatkowej. Wskazując na art. 122 Ordynacji podatkowej organ stwierdził, że z akt postępowania wynika, iż zarówno strona jak i organ odwoławczy wskazały, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne jest przeprowadzenie dowodu ze świadków, przy czym strona wnioskował o przeprowadzenie go na okoliczność powstawania odpadów, natomiast w decyzji z [...].02.2018 r. organ odwoławczy, wskazał na okoliczność przebywania strony na nieruchomości. Takich dowodów organ pierwszej instancji jednak nie przeprowadził a jedynie dołączył do akt sprawy pisma osób wezwanych do złożenia wyjaśnień, co w ocenie organu drugiej instancji nie jest wystarczające. Charakter dowodowy i moc dowodu z przesłuchania świadka jest zupełnie inna niż pismo z oświadczeniem, ponieważ nie jest składane przed organem pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Powołują się natomiast na treść art. 188 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wskazał, że okoliczności, jakie dowód z przesłuchania świadków mają być wyjaśnione są istotne (przebywanie na nieruchomości, częstotliwość, charakter korzystania, wytwarzanie odpadów) a w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji nie odniósł się do faktu nie przeprowadzenia takich dowodów i nie przedstawił, czemu odmówił ich przeprowadzenia i jakie dowody uznał za wystarczające do zbadania ww. okoliczności.

Organ pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie winien rozważyć uzupełnienie materiału dowodowego, poprzez przesłuchanie świadków na okoliczność faktycznego wykorzystywania nieruchomości, jej charakteru, częstotliwości i form korzystania z niej, ewentualnych odwiedzin, wyposażenia itp.

Ostatecznie organ uznał jako zasadne zarzuty skarżących o konieczności zbadania okoliczności powstawania odpadów komunalnych, czy konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów w postaci przesłuchania świadków.

Organ pierwszej instancji decyzja z [...] lutego 2019 r. ponownie określił skarżącym wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z lata 2016 i 2017. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że w toku ponownego postępowania przesłuchano świadków, którzy zeznali, iż na działce znajduje się stawek, szopka drewniana, jakiś budynek i domek. W latach 2016 i 2017 skarżący przyjeżdżali w sobotę lub niedzielę, co jakiś czas, nie co weekend. W domku znajduje si ę stolik, krzesła, jakaś ławka, ogólnie bałagan. Drugi świadek zeznał, że na działce znajduje się domek drewniany i szopka, która się rozpada. Na działce rzadko ktoś przebywa, jeżeli już to w okresie letnim (w zimie bardzo rzadko).

Dalej organ stwierdził, że nawet sporadyczne wizyty w celach kontrolnych, czy porządkowych na nieruchomości powodują powstawanie odpadów komunalnych. Przebywanie na nieruchomości, szczególnie w weekendy, potwierdzili sąsiedzi podczas przesłuchania, jak również okazane rachunki za zużycie energii elektrycznej oraz wywóz nieczystości płynnych.

W wyniku rozpoznania wniesionego przez skarżących odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji wykazało, że nieruchomość była w 2016 i 2017 r. wykorzystywana w celach rekreacyjno-wypoczynkowych, co wynika z przeprowadzonych oględzin oraz wykonanych zdjęć. Okoliczność przebywania skarżących na nieruchomości wynika natomiast z zeznań światków, jak również samych skarżących.

Decyzja organu drugiej instancji zaskarżona została przez skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podniesione zostały zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego w szczególności:

- art. 6c oraz 6i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że skarżący są podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości zamieszkałych oraz uiszczania tych opłat.

- art. 60 i art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 3 pkt. 3 lit. c w zw. żart. 71 w zw. z art. 120 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący są stroną postępowania podatkowego w sprawie ustalenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości zamieszkałych.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według nor przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli argumenty prezentowane w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując kontroli sądowej w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja naruszała prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Spór miedzy stronami dotyczy tego, czy na skarżących w prawidłowy sposób nałożono obowiązek ponoszenia rocznej opłaty ryczałtowej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości, czyli jak dla właścicieli doków letniskowych w zabudowie jednorodzinnej lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe?

Na wstępie przypomnieć wypada, że stosownie do art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Przyjąć należy, że Rada gminy uchwałą taką może podjąć w stosunku do wszystkich lub tylko do niektórych kategorii nieruchomości. Tym samym od treści uchwały rady gminy zależy objęcie, określonych rodzajów nieruchomości niezamieszkałych, zorganizowanym przez gminę systemem odbierania odpadów komunalnych.

Jeżeli rada gminy podejmie na podstawie art. 6c ust. 2 wskazanej ustawy uchwałę obejmującą systemem odbierania odpadów komunalnych nieruchomości, na których są domki letniskowe, lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, jest również zobowiązana uchwalić ryczałtową stawkę opłaty dla takich nieruchomości stosownie do art. 6j ust. 3b ustawy. Zgodnie ze wskazanym przepisem w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W niniejszej sprawie odnosi się to (ustalenie ryczałtowej stawki) do związku międzygminnego.

Podkreślić jednocześnie należy, że stosownie do art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.

Oznacza to, że postępowanie w niniejszej sprawie organy powinny przeprowadzić zgodnie z zasadami zawartymi w Ordynacji podatkowej. W tym miejscu wskazać należy, że właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, możliwe jest przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy. W procesie stosowania prawa organy podatkowe obowiązane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej), do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz do jego oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej (swobodną oceną dowodów). Natomiast zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r., II FSK 1212/11, LEX nr 1269916).

Tym samym w świetle przywołanych regulacji, zadaniem organów jest wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ustalenie jaka norma stanowić powinna podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy i jaka jest jej treść, dokonanie subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod tę normę, a następnie określenie konsekwencji prawnych, jakie norma ta wiąże z udowodnionym stanem faktycznym.

Jak już wskazano, ustawodawca nowelizując ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wprowadził roczną, ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami dla nieruchomości letniskowych wykorzystywanych sezonowo. Opłata ta płatna jest raz w roku ryczałtem. Nie zależy od rzeczywistej ilości odpadów gromadzonych na danej nieruchomości, jest bowiem obliczana w stosunku do średniej ilości odpadów powstających na takich nieruchomościach, jednak warunkiem jej ponoszenia jest wykorzystywanie nieruchomości jedynie przez część roku. W uzasadnieniu do noweli projektodawca podniósł, że wprowadzenie obowiązku uchwalenia ryczałtowej stawki rocznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi od domku letniskowego lub od innej nieruchomości miało na celu uproszczenie przepisów dotyczących naliczania tych opłat. Ponieważ obowiązujące przepisy nie definiują ani pojęcia domku letniskowego, ani nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, pomocne w tej mierze może być stanowisko Ministerstwa Środowiska w sprawie ponoszenia opłaty ryczałtowej w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (opublikowane na stronie internetowej mos.gov.pl).

Wynika z niego, że ze względu na brak ustawowych definicji, ww. pojęciom należy nadać znaczenie przyjęte w języku potocznym. Domki letniskowe służą tylko do celów związanych z wypoczynkiem, nie zaś do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe stanowią otwartą kategorię nieruchomości, o zaliczeniu do której decydują względy funkcjonalne. Zasadniczo nieruchomości te są kwalifikowane jako nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają na nich odpady komunalne. Nie jest tu istotne przeznaczenie nieruchomości (np. w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego), tylko faktyczne funkcje, jakie pełnią i faktyczny sposób ich wykorzystania. Z powyższego wynika więc, że decydujące znaczenie przy określeniu rodzaju nieruchomości, istotne jest to, do czego faktycznie jest ona wykorzystywana i czy jest wykorzystywana (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 28.03.2019 r., sygn. akt I SA/Go 522/18).

Uwzględniając powyższe uwagi stwierdzić należy, że organy prawidłowo zakwalifikowały nieruchomość jako wykorzystywaną na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Wynika to z przeprowadzonej wizji lokalnej w toku, której ustalono, jak działka jest zabudowana i zagospodarowana (drewniany domek, zadbana działka). Ustalenia te zostały zobrazowane na dołączonych do oględzin zdjęciach.

Przypomnieć należy istotną dla rozpoznawanej sprawy regulację art. 6j ust.3b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z, którą w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Z powyższej regulacji wynika, że oprócz rozróżnienia według kryterium przedmiotowego nieruchomości na, których znajdują się domki letniskowe oraz inne nieruchomości, relewantnymi cechami stanowiącymi przesłankę zastosowania opłaty jest nie tylko ich wykorzystywanie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe ale ma również wystąpić przesłanka "wykorzystywanych jedynie przez część roku".

Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w samej ustawie, dlatego też z uwagi na brak definicji ustawowej, powinno być rozumiane zgodnie z jego znaczeniem językowym (słownikowym). "Wykorzystać – wykorzystywać" znaczy - użyć (używać), czegoś dla osiągnięcia jakiegoś celu, pożytku ( Wielki słownik języka polskiego PWN, tom V, str.456, Warszawa 2018r.). Skoro w analizowanym przepisie mowa jest o wykorzystywaniu nieruchomości jedynie przez część roku, ale ustawodawca nie sprecyzował dokładnie tego okresu, to oznacza, że nawet krótki pobyt na nieruchomości w okresie którego dotyczy opłata przesłankę tę realizuje.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustaliły organy, że nieruchomość była w latach 2016 i 2017 wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Ustaleń tych organy dokonały na podstawie zeznań świadków, którzy wskazywali, co prawda na sporadyczne przebywanie skarżących na nieruchomości ale jak Sąd wskazał powyżej, nawet krótki i sporadyczny okres przebywania na nieruchomości przesłankę ustawową realizuje. Okoliczności przebywania na nieruchomości nie przeczą również sami skarżący. Wskazują oni jednak, że inny był charakter ich bytności na nieruchomości i wiązał się jedynie z jej doglądaniem.

Dodatkową okolicznością wskazaną przez organ, którą uznać należy za potwierdzającą fakt wykorzystywania nieruchomości w celach rekreacyjno-wypoczynkowych było ponoszenie przez skarżących opłat za zużycie prądu oraz wywóz nieczystości płynnych. Trafnie wskazały organy, że zużycie energii elektrycznej w okresach zimowych praktycznie nie występuje, natomiast zwiększa się w okresie od kwietnia do września.

Jednak umknęło organom, że warunkiem niezbędnym do objęcia nieruchomości zorganizowanym przez gminę systemem odbierania odpadów komunalnych jest powstawanie na tej nieruchomości odpadów, co wynika z art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - Rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, podkreślenie Sądu.

Co istotne, kwestię tą dostrzegł organ odwoławczy już w decyzji z [...].02.2017 r. wskazując, że dodatkowym warunkiem niezbędnym do objęcia nieruchomości zorganizowanym przez gminę systemem odbioru odpadów komunalnych jest powstanie na tej nieruchomości odpadów. Dalej wskazał, że "Zatem mimo swojego ryczałtowego charakteru opłata dotyczyć może tylko tych nieruchomości, które są wykorzystywane na określone cele oraz na których powstają odpady komunalne co oczywiście ma bezpośredni związek z faktem korzystania z tych nieruchomości przez jakikolwiek czas w ciągu roku. Nie każda jednak nieruchomość w danej miejscowości będzie nieruchomością, która jest wykorzystywaną na te cele i na której powstają odpady". W ocenie organu obie przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że nieruchomość musi być wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe oraz muszą na niej powstawać odpady komunalne.

Te same zastrzeżenia organu odwoławczego znalazły się w decyzji z dnia [...].09.2018 r.

Aprobując stanowisko organu odwoławczego we wskazanym zakresie Sąd pragnie zaznaczyć, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy na nieruchomości powstają odpady komunalne. Stwierdził jedynie, a właściwie przyjął założenie, że skoro skarżący przebywają, nawet sporadycznie, na nieruchomości, to tym samy na nieruchomości powstają odpady komunalne. Takie stwierdzenie można uznać jedynie za przekonanie organu, jednak nie zostało ono poparte żadnymi dowodami.

Organy nie przeprowadziły bowiem w tym zakresie postępowania w celu ustalenia istotnej okoliczności stanu faktycznego sprawy. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ odwoławczy wskazywał w swoich decyzjach na konieczność wyjaśnienia, czy na nieruchomości powstają odpady komunalne, lecz ostatecznie, pomimo niewyjaśnienia tej okoliczności zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji, wskazują jedynie w treści uzasadnienia własnej decyzji, że skarżący oświadczyli, że na nieruchomości nie są wytwarzane odpady komunalne.

Przypomnieć należy, że stosownie do art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Również ten przepis został naruszony przez organy obu instancji, ponieważ mimo ciążącego na organie obowiązku, wskazanego dodatkowo przez organ drugiej instancji w uzasadnieniu wskazanych powyżej decyzji, nie wyjaśniono wskazanej kwestii.

Tym samym naruszono art. 191 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Stwierdzić bowiem należy, że z uwagi na braki w ustaleniach stanu faktycznego, zebraniu wyczerpującego materiału dowodowego, wyprowadzona przez organy ocena jest w oczywisty sposób dowolna.

Przypomnieć również należy, że stosownie do art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie faktyczne decyzji winno zwierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosków, że nie spełnia ona wskazanych w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej kryteriów. W szczególności nie zawiera (w zakresie ustalenia czy na nieruchomości powstają odpady komunalne) wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Tym samym stwierdzić należało, że wobec niewyjaśnienia okoliczności sprawy

i zaniechania wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego dotyczącego kwesty powstawania odpadów komunalnych na nieruchomości skarżących, za dowolne należało uznać ustalenia organu dokonane w oparciu niekompletny materiał dowodowy, czym naruszono art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji organ dokonał ze względu na niepełny materiał dowodowy wadliwie jego oceny, naruszając zasadę wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania niewątpliwe mają istotny wpływ na wynik sprawy.

Rolą organu rozpoznającego sprawę ponownie będzie uwzględnienie wskazań Sądu wynikających bezpośrednio z treści uzasadnienia ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ustalenia, czy na nieruchomości skarżących powstawały w latach 2016 i 2017 r. odpady komunalne. Organ winien dać wyraz poczynionym ustaleniom i wyprowadzonym z nich wnioskom w treści decyzji sporządzonej zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Z tych tez przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.