Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1785/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 §1, art. 59 §4
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant sekretarz sądowy Artur Patalan po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 509/15 w sprawie ze skargi W. G. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 9 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 509/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę W. G. (dalej skarżący albo zobowiązany) na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej PWINB) z [...] lipca 2015 r., nr [...] wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego.

Wyrok wydano w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy:

Decyzją z [...] czerwca 2000 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] czerwca 2000 r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pucku (dalej PINB), nakazał E. i W. G. rozbiórkę obiektu budowlanego - domku letniskowego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem wraz z elementami betonowymi, na których postawiono domek oraz rozbiórkę obiektu budowlanego - ustępu o konstrukcji drewnianej, wybudowanych na działce nr [...] w K. Decyzja w trybie odwoławczym została utrzymana w mocy przez PWINB, a WSA prawomocnym wyrokiem z 10 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 719/10, oddalił skargę na decyzję ostateczną.

Wobec uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki wskazanych obiektów, PINB upomnieniem z [...] listopada 2014 r. wezwał zobowiązanego do jego wykonania. Pomimo doręczenia upomnienia strona zobowiązana nadal nie wykonała rozbiórki obiektów. Następnie organ egzekucyjny [...] grudnia 2014 r. wystawił tytuł wykonawczy, który został doręczony zobowiązanemu 8 grudnia 2014 r.

W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych 12 maja 2015 r. na działce nr [...] w K. PINB ustalił, że nadal zobowiązany nie wykonał obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych objętych decyzją z [...] czerwca 2000 r.

Postanowieniem z [...] maja 2015 r., nr [...] organ egzekucyjny nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 10.000 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, tj. rozbiórki obiektu budowlanego - domku letniskowego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem wraz z elementami betonowymi, na których posadowiono domek oraz obiektu budowlanego - ustępu o konstrukcji drewnianej na działce nr [...] w K., gm. K., zobowiązując do jej uiszczenia w terminie do 30 września 2015 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany podkreślił, że nie jest osobą zobowiązaną do wykonania rozbiórki, gdyż nie jest właścicielem działki nr [...] w K., która stanowi własność jego dzieci.

Po rozpoznaniu zażalenia PWINB postanowieniem z [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja z [...] czerwca 2000 r. nakazywała E. i W. G. rozbiórkę obiektów budowlanych wybudowanych na działce nr [...] w K. Skierowana była do inwestorów, pomimo że właścicielami działki były małoletnie dzieci – J. G. i P. G. W chwili orzekania, w związku ze śmiercią E. G., jedynym żyjącym inwestorem tych obiektów pozostał W. G. Z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej pr.bud.) wynika, że na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek zlikwidowania stanu niezgodnego z prawem na swój koszt, dlatego postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w stosunku do zobowiązanego. Organ wykonał wszystkie czynności poprzedzające nałożenie grzywny, tzn. doręczył zobowiązanemu upomnienie i wystawił tytuł wykonawczy.

W skardze na postanowienie z [...] lipca 2015 r. zobowiązany zarzucił PWINB naruszenie zasad postępowania administracyjnego w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, nakładających obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, z uwagi na fakt, że organ II instancji nie odniósł się w sposób merytoryczny do wskazanych w piśmie z 1 czerwca 2015 r. podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a w szczególności nieuwzględnienie, że skarżący nie jest osobą zobowiązaną, o której mowa w decyzji z [...] czerwca 2000 r., jak i brak podstaw prawnych nałożenia na skarżącego obowiązku rozbiórki, nie ma podstawy prawnej obciążenia skarżącego obowiązkiem rozbiórki, a tym samym nie było podstawy prawnej wydania tytułu wykonawczego o treści, co do zasady, odpowiadającej decyzji tego organu z [...] czerwca 2000 r., skarżący nigdy nie był właścicielem nieruchomości, na której zostały posadowione obiekty budowlane opisane w decyzji z [...] czerwca 2000 r., nastąpiło naruszenie przez organy nadzoru budowlanego art. 28a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej u.p.e.a.), który nie daje podstaw prawnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w powyższym zakresie do osób nie będących właścicielem nieruchomości.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] lipca 2015 r., postanowienia PINB z [...] maja 2015 r., a także o uchylenie tytułu wykonawczego z 1 grudnia 2014 r. i poprzedzającej go decyzji z [...] czerwca 2000 r. Wniósł również o umorzenie prowadzonego w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego, jako niemającego podstawy prawnej.

W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Motywując wskazany wyrok, sąd I instancji uznał, że organy egzekucyjne obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami u.p.e.a., a w oparciu o poczynione ustalenia sformułowały prawidłowe wnioski i zastosowały właściwe przepisy prawa.

Skierowanie czynności egzekucyjnych wobec skarżącego było w pełni uzasadnione, skoro obowiązek rozbiórki nałożony został ostatecznie na W. G. i E. G. (inwestorów budowy), a wobec śmierci E. G. jedynym zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki pozostał skarżący. Wbrew twierdzeniom skarżącego, do skutecznego nałożenia na niego grzywny w celu przymuszenia nie było potrzeby odwoływania się do dyspozycji art. 28a u.p.e.a., regulującego kwestię następstwa prawnego. Skarżący wraz z żoną, jako inwestorzy zabudowy na działce nr [...], byli w równym stopniu współzobowiązani do wykonania nakazu rozbiórki, co oznaczało, że wykonanie nakazu przez któregokolwiek z nich zwalniało drugiego.

Skarżący wraz z nieżyjącą małżonką byli inwestorami samowolnej budowy na działce nr [...] stanowiącej własność ich wówczas małoletnich dzieci. W 2000 r. organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów. Organ właściwy w sprawie rozbiórki uznał zatem, a oceny tej organy egzekucyjne nie są władne weryfikować i podważać, że inwestorzy mieli możliwość wykonania tego obowiązku. Skoro swobodnie dysponowali działką nr [...] dla celów inwestycyjnych i zdecydowali o jej zabudowie obiektem letniskowym, to mieli również możliwość usunięcia skutków zaistniałej samowoli. W takiej sytuacji nałożenie obowiązku rozbiórki na dzieci skarżącego jako właścicieli działki, które na dzień rozstrzygania o obowiązku rozbiórki nie miały jeszcze możliwości prawnych decydowania o zagospodarowaniu działki, a więc samowola wystąpiła bez ich udziału, byłoby dla nich nieuzasadnionym obciążeniem. Przede wszystkim zaś stanowiłoby bezpodstawne zwolnienie inwestorów, którzy działali w warunkach samowoli i to oni powinni ponieść niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki.

W tej sytuacji żądanie przez skarżącego, aby organ egzekucyjny zbadał ponownie sprawę pod względem merytorycznym jest niedopuszczalne i wykracza poza ramy postępowania egzekucyjnego. Jak to już wskazano, celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do dobrowolnego wykonania przez zobowiązanego obowiązku, który został na niego nałożony ostateczną decyzją administracyjną. Natomiast środki prawne przewidziane w ramach tego postępowania mają służyć jedynie zapewnieniu prawidłowego przebiegu egzekucji, nie zaś kwestionowaniu spraw już ostatecznie rozstrzygniętych.

W sytuacji zgłoszonej przez skarżącego organ egzekucyjny musiałby przeprowadzić pełną kontrolę istniejących decyzji, na podstawie których wystawiono tytuł wykonawczy, do czego żadnym przepisem nie jest uprawniony. W art. 29 § 1 u.p.e.a. jednoznacznie zakazano organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ponieważ wkraczając w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku organ egzekucyjny podejmowałby się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej.

Z tych przyczyn organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zgłaszanych zastrzeżeń co do obowiązku nałożonego decyzją ostateczną. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania. W konsekwencji wszystkie zarzuty skargi, których celem jest podważenie prawidłowości ostatecznej decyzji o rozbiórce skierowanej do E. i W. małżonków G. jako inwestorów, nie mogły zostać uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze, sąd nie potwierdził trafności zarzutów skargi co do naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego i postępowania administracyjnego. W ocenie WSA, w toku postępowania organy egzekucyjne podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przeprowadziły wszystkie konieczne do wyjaśnienia sprawy dowody. Organ egzekucyjny II instancji zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył materiał dowodowy, który został całościowo oceniony, a czemu dano wyraz w uzasadnieniu prawnym i faktycznym, które odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Tym samym w sprawie brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały też właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego pomimo tego, że został określony w najwyższej wysokości przewidzianej przez ustawę. Dopiero brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia powinien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego.

Organy egzekucyjne prawidłowo określiły wysokość grzywny kierując się przede wszystkim w okolicznościach niniejszej sprawy zapewnieniem skuteczności tego środka egzekucyjnego oraz charakterem nałożonego obowiązku. Wysokość wymierzonej grzywny mieści się w granicach wskazanych przez art. 121 § 2 u.p.e.a. i została prawidłowo uzasadniona w zaskarżonym postanowieniu. Według sądu dokonana przez organy ocena nie nosi cech dowolności.

W skardze kasacyjnej W. G., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył wyrok z dnia 9 marca 2016 r. w całości, zarzucając WSA na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.):

I. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, mające istotny wpływ na wynik postępowania, co dotyczy:

1. naruszenia art. 134 k.p.a. w zw. z art. 52 pr.bud. poprzez jego błędną wykładnię, a to przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie w odniesieniu do skarżącego występuje sytuacja, w której w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano samowolnie obiekt budowlany, w sytuacji gdy z akt sprawy nie wynika, aby skarżący kiedykolwiek był inwestorem w tej sprawie, a przede wszystkim sąd I instancji nie wskazał tych sytuacji i tych okoliczności, o których mowa w cytowanym art. 52, które zarówno zdaniem sądu jak i organów administracyjnych orzekających w tej sprawie, uzasadniają uznanie skarżącego nie tylko za inwestora, lecz także za takiego inwestora, który w sposób prawnie skuteczny w istniejącej sytuacji, a tym samym także w realny sposób, może dokonać rozbiórki obiektów wzniesionych w ramach samowoli budowlanej, o których mowa w tej sprawie, dodatkowo mając na uwadze, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie tej samej decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. PINB przyjął, że powyższy obowiązek o charakterze niepieniężnym dotyczy J. P. i P. G. i w związku z tym [...] maja 2012 r. wystawiły w stosunku do nich tytuł wykonawczy TYT-3, [...].

II. Na podstawie art. 174 punkt 1 i 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzucił także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie, to jest:

1) art. 3 § 2 punkt 2 i art. 145 § 1 lit. a. i b. p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której zaistniały podstawy do jej uwzględnienia,

2) art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem WSA przyjął w sprawie stan faktyczny ustalony przez organ, bez rozważenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, w tym w zakresie wskazanym w punktach 2, 3, 4 i 5 skargi,

3) art. 28 lit. a i art. 29 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 59 § 1 punkt 4, 5 i 7 u.p.e.a. z uwagi na to, że z przyczyn wskazanych w tym postępowaniu przez skarżącego wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego,

4) art. 59 § 4 u.p.e.a. zgodnie z którym, wbrew stanowisku sądu I instancji, skarżącemu przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w każdym czasie i na każdym jego etapie, a umorzenie postępowania może nastąpić na skutek jego inicjatywy, której to podstawy prawnej WSA nie uwzględnił, a w konsekwencji nie rozważył wniosków zawartych w punkach 6 i 7 skargi,

5) art. 133 § 1, art. 134 § 1 p.p.s.a oraz art. 145 § 1 punkt 1 lit. c. p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., albowiem WSA orzekając w tej sprawie nie wziął pod uwagę całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jak również nie dostrzegł braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organa nadzoru budowlanego oraz nie załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, a także braku wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia zebranego materiału dowodowego, czym w konsekwencji WSA naruszył wskazane przepisy postępowania w zakresie niedostatecznego przestrzegania kompetencji rozpoznawczych i kontrolnych sądu jako sądu odwoławczego od postanowienia PWINB i niespełnienie jego funkcji procesowej doszło do pominięcia części materiału dowodowego zebranego w postępowaniu w zakresie oceny zaistnienia przesłanek ustawowych dotyczących wszystkich orzeczeń, w których stroną jest skarżący, a tym samym, niezależnie od stanowiska WSA, że jego zadaniem nie jest i nie może być kwestionowanie ani zasadności ani zakresu nałożonego na niego obowiązku, to nie została przeprowadzona kontrola zasadności ustaleń organów nadzoru, w szczególności w warunkach art. 155 k.p.a., naruszenie powyższych przepisów z uwagi na nieustosunkowanie się przez WSA w treści wyroku do wskazanych przez skarżącego naruszeń przepisów prawa

6) naruszenie powyższych przepisów z uwagi na nieustosunkowanie się przez WSA w treści wyroku do wskazanych przez skarżącego naruszeń przepisów prawa.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, wniesiony środek odwoławczy jest oczywiście uzasadniony, ponieważ w toku postępowania przed WSA nie została zrealizowana w wystarczającym stopniu funkcja rozpoznawcza i kontrolna tego Sądu.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył zakres kontroli instancyjnej wyroku z dnia 9 marca 2016 r. do sformułowanych w skardze kasacyjnej podstaw, nie dopatrując się wystąpienia którejkolwiek z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Podstawową kwestią, jaką należało wskazać na wstępie rozważań jest zakres kontroli zgodności z prawem organów egzekucyjnych w niniejszej sprawie. Weryfikacja sądowa została zainicjowana skargą zobowiązanego na postanowienie o nałożeniu na ten podmiot grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki wskazanych w decyzji z [...] czerwca 2000 r. obiektów budowlanych. Tymczasem zarówno w skardze, jak i w skardze kasacyjnej zobowiązany zmierzał do podważenia legalności nałożonego na niego obowiązku, a tym samym prowadzenia względem niego postępowania egzekucyjnego. Znamiennym pozostaje w tym względzie, że w skardze kasacyjnej nie został sformułowany ani jeden zarzut, który odnosiłby się do przedmiotu kontroli sądowej, tj. postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, w tym jej wysokości oraz kwestii proceduralnych łączących się z jej wydaniem. W zamian za to, skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego stwierdził, że "istota zagadnienia w niniejszej sprawie dotyczy właśnie realności i skuteczności realizacji nałożonego obowiązku, wskazania jego podstawy prawnej, ale w sposób zgodny z wymogami określonymi w art. 52 pr.bud.".

Jak trafnie zauważył to sąd I instancji, postępowanie egzekucyjne nie jest tym etapem, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze. Organ egzekucyjny, jak stanowi o tym art. 29 § 1 u.p.e.a., nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skoro realizacja tego obowiązku w decyzji z [...] czerwca 2000 r. została nałożona na zobowiązanego, to powinnością organu egzekucyjnego oraz sądu I instancji nie było analizowanie zgodności z prawem adresata obowiązku. Problem ten był bowiem przedmiotem postępowania administracyjnego, które zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji, poddanej następnie sądowoadministracyjnej kontroli w wyroku z 10 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 719/10.

Z przedstawionych względów sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Przedstawione przepisy nie znajdowały bowiem zastosowania w poddanej sądowej kontroli sprawie, a tym samym nie mogły zostać naruszone przez sąd I instancji. Zastosowania nie znajdował art. 134 k.p.a., który stanowi o przesłankach niedopuszczalności odwołania w postępowaniu administracyjnym. Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił dokładnie, w czym miałoby się przejawiać zastosowanie tego przepisu w rozpoznawanej sprawie. Tak samo w poddanej kontroli sprawie nie został zastosowany art. 28a u.p.e.a., stanowiący o następstwie prawnym w postępowaniu egzekucyjnym. W niniejszej sprawie do takiego następstwa w ogóle nie doszło. Obowiązek rozbiórki obiektów budowlanych nałożony został na inwestora, a następnie w stosunku do tego podmiotu wszczęto postępowanie egzekucyjne. Z tego samego powodu na aprobatę nie zasługiwał zarzut uchybienia przez sąd I instancji art. 59 § 4 u.p.e.a. W niniejszej sprawie nie doszło do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ani nie zaistniała ku temu którakolwiek z podstaw. Raz jeszcze trzeba podkreślić, że przedmiotem sądowej kontroli było postanowienie o nałożeniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia.

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela pogląd, zgodnie z którym w pierwszej kolejności adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę powinien być inwestor, a dopiero w sytuacji, w której na inwestora nie można nałożyć obowiązku, decyzję należy skierować do właściciela (tak np. NSA w wyroku z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2622/15 oraz w wyroku z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 171/17, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewątpliwie jeżeli inwestor jest sprawcą samowoli budowlanej, to ten podmiot powinien również usunąć skutki tej samowoli. W rozpoznawanej sprawie zobowiązany już na etapie wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę nie był właścicielem działki, na której znajdują się podlegające obowiązkowi usunięcia obiekty budowlane. Stan prawny w tym względzie został zaakceptowany w wyroku WSA z 10 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 719/10, w którym oddalona została skarga na decyzję z [...] czerwca 2000 r. Jak celnie uchwycił to sąd I instancji, to zobowiązany wraz z nieżyjącą małżonką był inwestorem samowolnej budowy na działce nr [...]. Nałożenie obowiązku rozbiórki na dzieci zobowiązanego jako właścicieli działki, które na dzień rozstrzygania o obowiązku rozbiórki nie miały jeszcze prawnych możliwości decydowania o jej zagospodarowaniu, gdy więc samowola wystąpiła bez ich udziału, byłoby dla nich nieuzasadnionym obciążeniem.

Na uwzględnienie nie zasługiwały także sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym zarówno zaczerpniętych z k.p.a., jak i z p.p.s.a. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym sprawy, odnosząc się w szerokim i pogłębionym zakresie do sformułowanych w skardze zarzutów. Skarżący kasacyjnie nie powinien w tym zakresie mylić braku odniesienia się przez sąd do wszystkich istotnych w sprawie kwestii natury prawnej od kwestionowania merytorycznej oceny stanowiska WSA. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, poza polemiką z argumentacją przedstawioną przez sąd I instancji, skarżący kasacyjnie nie przedstawił takich okoliczności, które mając istotne znaczenie dla treści wyroku z 9 marca 2016 r. nie zostałyby przez WSA w ogóle dostrzeżone.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.