Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2485/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 73 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 153, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 28 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. K. i K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 221/15 w sprawie ze skargi W. K. i K. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 221/15 oddalił skargę W. K. i K. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku W. K. i K. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tego organu z dnia [...] września 2014 r. znak: [...], umarzającym postępowanie w sprawie sporządzenia oraz doręczenia odpisu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr 11/13, znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej K.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, iż w piśmie z dnia 10 lipca 2013 r. W. i K. K. zwrócili się do GINB o przesłanie odpisu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. i K. pozwolenia na budowę zjazdu i wyjazdu ze stacji paliw w miejscowości B. na drogę wojewódzką nr 965 Zielona – Limanowa na działce nr ew. [...] (ul. [...]), odc. 050 km 0+219,00 – wyjazd z działki nr ew. [...] i km 0+286,00 – zjazd do działki nr ew. [...] oraz rozbiórkę zjazdu w km 0+243,5 do działki nr ew. [...].

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił sporządzenia oraz doręczenia W. i K. K. odpisu ww. decyzji z uwagi na to, że wnioskodawcy nie zostali uznani przez organ wojewódzki za strony postępowania zakończonego wymienioną decyzją Wojewody [...] i nie mogą na podstawie art. 73 § 2 K.p.a. żądać przesłania odpisu tej decyzji.

W związku ze skargą W. i K. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2755/13 uchylił ww. postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ wskazał, iż Sąd ten stwierdził wówczas, że prawo domagania się spełnienia przez właściwy organ administracji obowiązków określonych w art. 73 § 1 i § 2 K.p.a. przysługuje podmiotowi, który ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Sąd wskazał, że interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę (decyzja Wojewody [...] zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na budowę) określony jest w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623), w myśl którego stronami w tym postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Regulacja art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a. Sąd podkreślił, że w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Wojewody [...], skarżący nie byli stroną postępowania, organ nie doręczał im decyzji. Jeżeli organ nie doręczył decyzji podmiotowi, który uważa, że powinien być stroną, to przysługuje mu jedynie ochrona poprzez żądanie wznowienia postępowania w tej sprawie. Dokonanie oceny, czy skarżący posiadają przymiot strony może nastąpić, o ile takie podanie o wznowienie zostanie oparte na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. zostanie złożone. Nie można natomiast uzyskać decyzji (kopii, odpisu ani skutecznie żądać doręczenia decyzji), na podstawie art. 73 K.p.a. Sąd stwierdził, że żądanie doręczenia decyzji, wglądu do akt, czy też doręczenia kopii czy odpisu dokumentu przez podmiot, który nie był stroną postępowania, w stanie prawnym od 11 kwietnia 2011 r. jest podstawą do umorzenia postępowania w sprawie na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 126 K.p.a.

W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy powołał się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) oraz art. 170 tej ustawy i stwierdził, iż orzekając ponownie w sprawie, na skutek ww. wyroku, jest związany oceną prawną w nim wyrażoną.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że W. i K. K. nie zostali uznani za strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]. Dlatego też zasadne było umorzenie postępowania wszczętego z ich wniosku o sporządzenie i doręczenie im odpisu wymienionej decyzji Wojewody. Organ podkreślił, iż orzekając w sprawie musiał wziąć pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia Sądu. To zaś m. in. oznacza, że w ramach tego postępowania nie był władny badać prawidłowości ustaleń co do kręgu stron postępowania dotyczącego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]. Z tych też przyczyn utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2014 r.

W skardze na to postanowienie, W. i K. K. wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2014 r. umarzającego postępowanie w sprawie sporządzenia oraz doręczenia odpisu decyzji organu wojewódzkiego.

Zaskarżonemu postanowieniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący zarzucili naruszenie art. 153 i art. 170 P.p.s.a. W ich ocenie organ zaniechał oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie zbadał, czy w sprawie występują podstawy do uznania skarżących za strony postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 221/15, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) oddalił skargę, uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów procesowych (poprzez brak postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia interesu prawnego skarżących do domagania się sporządzenia i doręczenia odpisu decyzji organu wojewódzkiego), jak również art. 153 oraz art. 170 P.p.s.a. poprzez niewykonanie wytycznych Sądu.

Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż organ wydając zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem skarżących o sporządzenie i doręczenie im odpisu decyzji organu architektoniczno-budowlanego na zasadzie art. 153 P.p.s.a. był związany wytycznymi Sądu zawartymi w poprzednio wydanym wyroku.

Sąd zaznaczył, że art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu ww. przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełni oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Sąd zaznaczył, iż bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego wyrażonego w orzeczeniu sądu i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 691/08).

Sąd zwrócił uwagę, że badając zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, zobowiązany był wziąć pod uwagę wyrok tut. Sądu zapadły w tej sprawie. Wyrok ten stał się prawomocny, a akta sprawy nie wskazują na to, aby wystąpiły okoliczności (powyżej podane), czyniące go nieaktualnym (mogące więc uzasadniać odstąpienie od wytycznych w nim podanych). W tej sytuacji, wyrok ten jest wiążący w sprawie, co zaś istotne – poprzedzał wydanie kwestionowanego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku skarżących o sporządzenie i doręczenie odpisu decyzji. Stąd też badając legalność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia GINB, należało w szczególności ustalić, czy realizują one wskazania co do dalszego postępowania w nim określone.

Sąd przypomniał, iż w uzasadnieniu wyroku zapadłego w sprawie Sąd zarzucił organom naruszenie przepisów art. 73 K.p.a. przy czym przesądził, iż sprawa winna być prowadzona z uwzględnieniem tych przepisów. Niemniej wskazał wyraźnie na to, że prawo domagania się spełnienia przez właściwy organ obowiązków określonych w art. 73 § 1 i 2 K.p.a. przysługuje wyłącznie podmiotowi, który ma przymiot strony. Wskazał też na to, iż w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę (o której odpis skarżący wnieśli), skarżący nie brali udziału, a więc nie byli stroną tego postępowania (a to - na podstawie przepisu szczególnego jakim jest art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Sąd zauważył przy tym, że jeśli ustalenia organu w tej materii były wadliwe, osobom takim służy ochrona swych praw poprzez złożenie wniosku o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Sąd przesądził natomiast, że takie osoby, nie będące stroną w sprawie, nie mogą skutecznie żądać realizacji uprawnień na mocy ww. art. 73 K.p.a., bo ten skierowany jest wyłącznie do podmiotów mających interes prawny. Co istotne, Sąd uznał kontrolowane orzeczenia organu za wadliwe jedynie z tej przyczyny, iż dochodząc do wniosku o braku interesu prawnego po stronie wnioskodawców, organ winien był umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, a nie odmówić sporządzenia i doręczenia odpisu decyzji (a tak zaś orzekał). Sąd wskazał bowiem na to, iż po zmianie przepisów Kodeksu, jaka nastąpiła od dnia 11 kwietnia 2011 r., stan sprawy uzasadniał zastosowanie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 K.p.a.

W związku z powyższym Sąd uznał, iż postanowienia wydane po wskazanym wyroku Sądu (umarzające postępowanie), są prawidłowe.

Odnosząc się do treści skargi Sąd zauważył, iż GINB związany wskazaniami co do dalszego postępowania, nie miał podstaw do tego, aby czynić ustalenia co do interesu prawnego skarżących i ewentualnie od tego uzależnić załatwienie ich żądania w trybie art. 73 K.p.a. Sąd w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r. przesądził bowiem tę kwestię. Dokonując oceny sprawy poczynił ustalenia, z których wynikało, że skarżący w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody nie brali udziału, a jeśli się z tym nie zgadzają i czują się pominięci, mogą wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania. W tej natomiast sprawie, o sporządzenie i doręczenie odpisu decyzji organu wojewódzkiego, ich przymiot strony nie może być analizowany (i kształtuje się tak, jak w postępowaniu zwykłym dopóty, dopóki we właściwym trybie nie zostanie zweryfikowany). A skoro tak, to należało przyjąć, że wnioskodawcy nie są stroną postępowania i nie mogą skutecznie żądać sporządzenia i doręczenia odpisu decyzji. Art. 73 K.p.a. skierowany jest bowiem wyłącznie do strony.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący, zaskarżając go w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 153 oraz art. 170 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie pomimo braku podstaw. Wskazano także na brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia interesu prawnego skarżących do domagania się sporządzenia oraz doręczenia odpisu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r.

Odnosząc się do treści art. 153 P.p.s.a. w uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej wskazano, że związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych sądu, lecz nie jest równoznaczne z tym, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ ten ma ograniczyć się jedynie do realizacji tychże wskazań, jeżeli do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez sąd wytyczne postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2010 r., sygn. akt I FSK 7/06).

W ocenie skarżących w niniejszej sprawie powinna nastąpić ocena całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. przede wszystkim czy w sprawie występują podstawy do uznania skarżących za strony postępowania w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. i w związku z powyższym doręczenie skarżącym wskazanej wyżej decyzji.

Zdaniem skarżących, nieruchomość, której są właścicielami znajduje się w obszarze zamierzenia zatwierdzonego opisaną wyżej decyzją.

Skarżący podnieśli, iż w sytuacji, gdy inwestycja w jakikolwiek sposób może oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, organy powinny umożliwić właścicielom tych nieruchomości uczestniczenie w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę i to nawet, gdy oddziaływanie inwestycji zamyka się w granicach tej nieruchomości. Właściciele sąsiednich nieruchomości mają bowiem prawo do zapoznania się z materiałem dowodowym, w szczególności z ustalaniem i warunkami projektu budowlanego, a prawo to mogą realizować tylko jako strona.

W niniejszej sprawie pozbawiono strony prawa udziału we wskazanym postępowaniu, a więc skarżący nie mieli żadnego wpływu na kształt inwestycji, ograniczającej możliwość zabudowania działki gruntu stanowiącej własność Skarżących Tym samym został naruszony przepis art. 28 ust, 2 ustawy prawo budowlane.

Skarżący przywołali pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarty w wyroku z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1018/11 dotyczący rozumienia obszaru oddziaływania obiektu i określania w oparciu o ten obszar stron postępowania. Wskazali, że Sąd w tym wyroku zaznaczył, że skoro postępowania administracyjne mają w szczególności zapewnić ochronę interesów prawnych stron, to na akceptację zasługuje stanowisko, iż wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy rozstrzygać na korzyść osoby domagającej się uznania jej za stronę postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem NSA, skarga kasacyjna W. K. i K. K. nie ma usprawiedlionych podstaw.

Podstawą sporu pomiędzy organem a skarżącymi jest to czy organ właściwie uznał, że skarżący nie mają przymiotu strony postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. i wobec tego umorzył postępowanie z ich wniosku o przesłanie i doręczenie im ww. decyzji.

Zgodnie z art. 73 § 2 K.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis art. 73 § 2 K.p.a. wymaga wykazania przez stronę ważnego interesu prawnego, a nie faktycznego w jego uzyskaniu. Otrzymanie pozostaje wówczas pod kontrolą organu administracji. Chodzi o interes, którego stosunek oparty jest na prawie a więc podmiot związany jest prawnie z jego przedmiotem.

Jak wynika z treści tego przepisu adresatem tej normy i uprawnionym do otrzymania uwierzytelnionego odpisu jest strona postępowania.

Stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek - art. 28 § K.p.a. W sprawach, których przedmiotem jest pozwolenie na budowę, jak w niniejszej sprawie, stronę postępowania określa się art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zatem aby ustalić kto jest stroną postępowania trzeba ustalić obszar oddziaływania obiektu.

Nieruchomość znajduje się w sferze oddziaływania obiektu, w świetle art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wówczas gdy przez oddziaływanie to naruszone zostają normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Stwierdzenie naruszenia obiektywnego interesu prawnego stanowi warunek wstępny wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w sprawie jako strony. To organ na etapie wszczęcia postępowania o pozwolenie na budowę mając na uwadze potencjalne oddziaływanie mającego powstać obiektu określa strony tego postępowania. Jeśli organ prowadził postępowanie i zakończył je wydając decyzję ostateczną z pominięciem podmiotu, którego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, to art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przewiduje uprawnienie w postaci wznowienia postępowania z uwagi na to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Obejmuje to m.in. sytuację, kiedy nie doręczono decyzji podmiotom, które należało uznać za strony postępowania.

W niniejszej sprawie skarżący uważają, że nie pominięto ich w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i w związku z tym wystąpili na zasadzie art. 73 § 2 K.p.a. o doręczenie im odpisu tej decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił sporządzenia i doręczenia im tej decyzji, co zostało uznane za wadliwe przez Sąd w wyroku z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2755/13. Sąd przesądził wówczas, że skarżący nie mają statusu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] i należało umorzyć postępowanie z ich wniosku zamiast wydawać postanowienie o odmowie sporządzenia i doręczenia wspomnianej decyzji. Wydanie tego wyroku spowodowało, że organy ponownie rozpoznające sprawę (wniosek o przesłanie decyzji) obowiązane były wziąć pod uwagę wyrażone przez Sąd stanowisko i postąpić wedle jego zaleceń. Takie działanie wymusza treść art. 153 P.p.s.a., który mówi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Rozszerzeniem i potwierdzeniem wyrażonej w art. 153 P.p.s.a. konieczności uwzględniania wyroków sądowych jest art. 170 P.p.s.a., który stwierdza, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ustawodawca w tym ostatnim przepisie podkreślił, że walor prawomocności orzeczenia powoduje konieczność jego uwzględnienia na zewnątrz w innych postępowaniach tak przed organami państwowymi, sądami, jak i w ograniczonym zakresie wpływa na sytuację konkretnych osób.

W ocenie NSA niezasadnym jest zarzut skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji naruszył art. 153 oraz art. 170 P.p.s.a. twierdząc, że były podstawy do ich zastosowania w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że wydanie zaskarżonego postanowienia zostało poprzedzone wydaniem wyroku przez Sąd w dniu 9 kwietnia 2014 r., który stał się prawomocny w dniu 13 czerwca 2014 r. Ocena prawna i wskazania odnośnie do dalszego postępowania zostały w tym wyroku sformułowane jasno. Sąd stwierdził wówczas, że prowadzone przez organy postępowanie wywołane wnioskiem skarżących o przesłanie odpisu decyzji powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 K.p.a. bowiem wnioskodawcy nie są stronami postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. i uznał, że brak było podstaw do uznania ich za strony w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Sąd I instancji postąpił prawidłowo oddalając skargę bowiem w okolicznościach sprawy GINB ponownie orzekając w sprawie z wniosku skarżących o przesłanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. postąpił stosownie do zaleceń wynikających z wydanego w sprawie wyroku, którym był związany z racji art. 153 P.p.s.a. Organ nie mógł odmiennie od Sądu ocenić statusu wnioskodawców. Zaznaczyć należy, że niecelowe byłoby prowadzenie przez GINB postępowania w zakresie ustalania rzeczywistego statusu skarżących w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., albowiem kwestia ta została już prawomocnie przesądzona.

Zgodzić się należy z poglądem zaprezentowanym w skardze kasacyjnej, że związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych sądu, lecz nie jest równoznaczne z tym, że w ramach ponownego rozpoznania sprawy organ ten ma ograniczyć się jedynie do realizacji tychże wskazań, jeżeli do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne okaże się wyjście ponad sprecyzowane przez sąd wytyczne postępowania. Zauważyć jednak należy, że wyjście poza wskazania sądu są dopuszczalne jeżeli ma to służyć prawidłowemu załatwieniu sprawy. Sąd w wyroku wskazał jak zgodnie z prawem sprawa powinna zostać załatwiona. Organ postąpiłby wbrew art. 153 P.p.s.a. jeśli prowadziłby postępowanie inaczej niż zalecił Sąd. W rozpatrywanej sprawie by rozpatrzyć wniosek o przesłanie decyzji konieczne i wystarczające było ustalenie, że skarżący nie mają statusu strony, a zatem nie mogą skutecznie domagać się realizacji uprawnień, które z mocy art. 73 § 2 K.p.a. przysługują wyłącznie stronom postępowania. Wniosek skarżących należało uznać za bezprzedmiotowy ze względu na braki po stronie podmiotowej. Sąd przesądził o braku statusu strony w wyroku zatem prowadzenie postępowania ponownie w tym kierunku, wbrew temu co twierdzą w skardze kasacyjnej skarżący, było niecelowe i naruszałoby art. 153 P.p.s.a.

Wobec powyższego należało uznać za bezzasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 153 oraz art. 170 P.p.s.a. przez ich zastosowanie pomimo braku podstaw. Jak wyżej wskazano podstawy do zastosowania tych przepisów przez organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia o umorzeniu postępowania wynikały z faktu wydania wcześniej wyroku przez Sąd. Wyrok ten ze względu na zawartą tam ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania przesądził, iż skarżący nie mają statusu strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.