Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 43/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 21 § 1 pkt 2, art. 92 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 207
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 21 ust. 1.
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca),, sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 20 marca 2013r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia "[...]" nr "[...]" w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2012r.

Z motywów decyzji oraz akt sprawy wynika, że organ podatkowy I instancji ustalił L.B., H.W., F.W. i J.W. płatną w czterech ratach wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012r. w kwocie 1018 zł za część budynku mieszkalnego o powierzchni 41,67 m2 i wysokości od 1,40 do 2,20 m, część budynku mieszkalnego o powierzchni 4,41 m2 i wysokości ponad 2,20 m, budynki gospodarcze - 9,58 m2, budynki pozostałe - 121,45 m2 i grunty pozostałe - 799 m2. W uzasadnieniu decyzji powołano się na wypisy z rejestru gruntów i kartoteki budynków uzyskane ze Starostwa Powiatowego.

W odwołaniu L.B. podniosła, że w decyzji tej naliczono podatek od gruntu bez pomiaru poszczególnych działek.

W toku postępowania odwoławczego strona zwróciła się o dokonanie pomiaru gruntu, ponieważ ewidencja gruntów nie jest dokumentem wiarygodnym i nie odzwierciedla stanu faktycznego. Zakwestionowała numerację lokali przedstawioną przez organ podatkowy, któremu zarzuciła, że powołuje się na dokumenty, zgodnie z którymi w budynku przy ul. D. 2, lokal nr 2 znajduje się na parterze a lokal nr 1 na piętrze budynku. Jest to jednak niezgodne z numeracją lokali w pozostałych budynkach przy tej ulicy i świadczy o bałaganie w Urzędzie Miasta. Podniosła, że uwzględnienie w postępowaniu nieprawdziwych dokumentów oraz prywatnych deklaracji podatkowych, świadczy o wielkiej nieodpowiedzialności oraz niewiedzy pracowników Urzędu oraz jej siostry – H.W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania. W uzasadnieniu decyzji, po przytoczeniu treści przepisów art.3 ust.1,art.4 ust.1 pkt.1i pkt.2, art.3 ust.4 i ust.5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz art.21 ust.1 ustawy o z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne podzieliło ustalenia i wnioski organu I instancji.

Organ odwoławczy podał, że w aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów z dnia 13 czerwca 2012r., z którego wynika, że w B. przy ul. D. 2 znajdują się trzy działki gruntu o łącznej powierzchni 799 m2, objęte jedną księgą wieczystą nr KW "[...]". Stanowią one współwłasność L.B. i H.W. w udziałach po 1/4 oraz F. i J.W. w udziale 1/2. Wymienione działki zabudowane są budynkiem mieszkalnym z wydzielonymi lokalami, które zostały opodatkowane odrębnymi decyzjami, a także budynkami gospodarczymi i pozostałymi, które stanowią części składowe nieruchomości gruntowej i wobec tego prawo do nich przysługuje współwłaścicielom gruntu w odpowiadających im udziałach. W dniu 13 czerwca 2012r. organ I instancji wezwał współwłaścicieli do przedłożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w sprawie wymiaru podatku za nieruchomość położoną w B. przy ul. D. 2. Na wezwanie to odpowiedziała H.W. oraz F. i J.W. składając informację nr IN-1. Wykazali oni jednak tylko powierzchnie budynków znajdujących się w ich władaniu. Z kolei L.B. w piśmie z dnia 14 czerwca 2012r. podała, że nie może przedłożyć informacji, ponieważ nie posiada dostępu do nieruchomości, nie wie czego jest współwłaścicielką i za jaką nieruchomość powinna zapłacić podatek. Dlatego poprosiła o dokonanie naliczenia z urzędu podając, że wielkość lokali zasadniczo różni się między sobą i nie jest w stanie ustalić ani tytułu własności, ani podstawy do opodatkowania.

W związku z tym w dniu 5 lipca 2012r. pracownicy Urzędu Miasta przeprowadzili w obecności podatników pomiary powierzchni użytkowej budynków położonych przy ul. D. 2 i na tę okoliczność spisany został protokół. Odnotowano, że jedynie L.B. nie podpisała protokołu, gdyż przed zakończeniem pomiarów opuściła miejsce oględzin.

Organ odwoławczy ocenił, że przedstawione materiały jednoznacznie wykazują co jest przedmiotem opodatkowania, jakie są jego wymiary i na kim ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Organ I instancji prawidłowo zatem ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa podatkowego regulujące dokonanie wymiaru podatku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że argumenty podnoszone w odwołaniu nie zmieniają tej oceny. Wątpliwości dotyczące jednoznacznego wskazania przedmiotu opodatkowania dotyczą innej sprawy, tj. opodatkowania lokalu mieszkalnego będącego współwłasnością H.W. i L.B. Ponadto w postępowaniu podatkowym nie można regulować innych kwestii administracyjnych, np. numeracji budynków czy lokali. Nie ma także podstaw do weryfikowania powierzchni gruntów, gdyż w tym zakresie właściwy jest organ, do którego zadań należy prowadzenie ewidencji budynków i gruntów, tj. starosta powiatowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L.B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła ogólne naruszenie norm prawa materialnego, podatkowego zawierającego zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę zaufania obywateli do Państwa. Podniosła za odwołaniem, że w Urzędzie Miasta panuje chaos. Jej zdaniem podobnie, jak z lokalem przy ul. D. 2, również za budynki gospodarcze naliczono "absurdalny podatek od nieruchomości". Podała, że nie można opłacać należności za coś, do czego nie ma się prawa, budynki znajdujące się na dwóch działkach znacznie różnią się od siebie, a ponadto zostały wybudowane ze środków finansowych zupełnie innych osób. Działki nie zostały ponadto zmierzone przez geodetę, a trudno opierać się na zapisach dokonywanych przez urzędników w ich rejestrach.

Nieruchomość, dla której naliczono podatek była wcześniej własnością Urzędu Powiatowego. Wszystkie dokumenty znajdują się więc w aktach Urzędu. Są to między innymi protokóły przekazania działek przydomowych oraz pozwolenia na budowę budynków. Można starannie, uczciwie i prawidłowo dokonać podziału oraz naliczenia podatku.

Skarżąca stwierdziła, że ani rodzice ani ona nie zakładali rejestrów ani ewidencji gruntów i budynków, na które obecnie powołuje się Urząd Miasta i SKO. Nikt nie informował (rodziców i jej) o dokonywanych zapisach, więc nie stanowią one dla skarżącej wiarygodnego dowodu w sprawie. Jeśli ktoś popełnił błąd, postępowanie było okazją aby sprostować omyłki i wyjaśnić stan faktyczny. Tymczasem Urząd a następnie SKO tkwią w bałaganie i niejasności bez możliwości prawidłowego naliczenia zobowiązania podatkowego.

Skarżąca podała, że nie wie, jaką powierzchnię posiada działka i dlaczego ma opłacać podatek za kogoś, a ktoś za nią. Przeprowadzone postępowanie nie wyjaśniło, która działka została sprzedana jej rodzicom i czy byli oni właścicielami budynków, z których korzystali.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., może ją uchylić, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 133 i art. 134 p.p.s.a. wynika, że sąd dokonuje oceny decyzji na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związanym wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe reguły orzekania Sąd stwierdza, że analiza akt sprawy nie dała podstaw do uchylenia decyzji.

Przedmiotem rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie jest wysokość podatku od nieruchomości od gruntów i budynków stanowiących współwłasność skarżącej i trzech innych osób. Naruszenia prawa materialnego oraz zasad postępowania tj. zasady zaufania do organów państwa oraz zasady prawdy obiektywnej skarżąca upatruje przede wszystkim w tym, że nie ustalono powierzchni działek ani budynków użytkowanych przez poszczególnych współwłaścicieli, co doprowadziłoby do podziału i uczciwego naliczenia podatku.

Takie stanowisko jest nieuzasadnione w świetle stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m..in. grunty i budynki lub ich części. Podatnikami tego podatku, według art. 3 ust. 1 pkt 1 są m.in. osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Stosownie do art. 3 ust. 4 i ust. 5 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Jeżeli jednak wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku.

Powyższa norma stanowiąca, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości oznacza, że organ podatkowy ustala wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla całej nieruchomości w jednej decyzji, której adresatami są wszyscy współwłaściciele. Taki sposób działania organu podatkowego wynika z art. 92 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Organ nie ma obowiązku badania, w jakim zakresie dana nieruchomość jest użytkowana przez poszczególnych współwłaścicieli, ani w szczególności ustalania wysokości zobowiązań w zależności od fizycznego posiadania części nieruchomości wspólnej. Współwłasność zdefiniowana przepisami kodeksu cywilnego (art.195 ) charakteryzuje się tym, że jedno i to samo prawo tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie więcej niż jednej osobie. Podział może nastąpić wyłącznie na skutek sądowego lub umownego zniesienia współwłasności.

Natomiast solidarna odpowiedzialność za zobowiązania ustalone decyzją oznacza, że organ podatkowy może żądać zapłaty podatku od wszystkich zobowiązanych, a uiszczenie całej kwoty podatku przez któregokolwiek ze współwłaścicieli zwalnia z obowiązku zapłaty pozostałych. Kwestia rozliczenia między współwłaścicielami pozostaje ich sprawą, przy czym ma tu zastosowanie art. 207 K.c., według którego wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną współwłaściciele ponoszą w stosunku do udziałów.

Nie budzi wątpliwości, że skarżąca i H.W. są podatnikami podatku od nieruchomości jako spadkobierczynie, po zmarłych J. R. i I. R. – postanowienie Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z 19 lutego 2010r. sygn. akt I Ns. "[...]" (karta 8 akt podatk.). Zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w aktach rozpatrywanej sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów z dnia 13 czerwca 2012r. (k. 20 akt podatk.), z którego wynika, że w B. przy ul. D. 2 znajdują się trzy działki gruntu o łącznej powierzchni 799 m², objęte jedną księgą wieczystą nr KW "[...]". Stanowią one współwłasność L. i H. W. w udziałach po 1/4 oraz F. i J. W. w udziale 1/2. Wymienione działki zabudowane są budynkiem mieszkalnym z wydzielonymi lokalami, które zostały opodatkowane odrębnymi decyzjami, a także budynkami gospodarczymi i pozostałymi, które stanowią części składowe nieruchomości gruntowej i wobec tego prawo do każdego z nich przysługuje współwłaścicielom gruntu w odpowiadających im udziałach.

Informacje te, zarówno w zakresie oznaczenia przedmiotu opodatkowania, jak i osób, którym przysługuje prawo własności, znajdują potwierdzenie w ewidencji gruntów i budynków, której dane są, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. nr 240, poz. 2027 ze zm.), podstawą do wymiaru podatków i opłat. Organy podatkowe są związane informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i w postępowaniu podatkowym nie mogą ich ignorować. Natomiast informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych stanowi w myśl art. 6 ust. 6 u.p.o.l. podstawę ustaleń faktycznych w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości.

Prawidłowo organ I instancji wezwał w dniu 13 czerwca 2012r. współwłaścicieli do przedłożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w sprawie wymiaru podatku za nieruchomość położoną w B. przy ul. D. 2. Na wezwanie to odpowiedziała H. W. oraz F. i J. W, składając informację nr IN-1. Wykazali oni jednak tylko powierzchnie budynków znajdujących się w ich władaniu. Natomiast na wniosek skarżącej pracownicy Urzędu przeprowadzili w dniu 5 lipca 2012r. oględziny ( protokół k. 47 i 48 akt podatk.). Z dowodu tego wynika, że dokonano pomiaru wszystkich budynków znajdujących się na nieruchomości objętej księgą wieczystą nr KW "[...]", w tym części wspólnych budynku mieszkalnego. Obecni podczas tych czynności współwłaściciele podpisali protokół bez zastrzeżeń. Skarżąca, opuszczając miejsce oględzin przed zakończeniem pomiaru, sama pozbawiła się możliwości skutecznego kwestionowania poczynionych ustaleń. Gołosłowne zarzuty co do ich prawidłowości nie stanowią podstawy do odmiennej oceny, niż przyjęta w zaskarżonej decyzji. Nie było potrzeby weryfikowania powierzchni gruntów, gdyż według dokumentacji bezspornym jest, że nieruchomość będąca przedmiotem współwłasności to ta sama nieruchomość o pow. 800m², która była przedmiotem współużytkowania wieczystego, nabytego przez rodziców skarżącej na podstawie umowy z dnia 27.02.1975r. (akt notarialny Nr."[...]").

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury podatkowej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.