Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 424/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 5 ust 1a, art 3,
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art 2 lit a) i b)
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001
article: par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art 7, art 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia del. WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 390/07 w sprawie ze skargi G. . "S." Spółki z o.o. w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz G. R. "S." Spółki z o.o. w S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 3 lipca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. po rozpoznaniu sprawy ze skargi Gospodarstwa Rolnego "S." Spółka z o.o. w S. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...], orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

W dniu 17 stycznia 2006 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wpłynął wniosek Gospodarstwa Rolnego "S." sp. z o.o. o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej /DSU/ wraz z planem dostosowania. W dniu 13 lipca 2006r. Kierownik Biura Powiatowego w B. wydał decyzję o odmowie przyznania pomocy podając w uzasadnieniu, że wniosek został złożony po dniu 14 marca 2005r., kiedy to środki na tę pomoc przewidziane w budżecie PROW na lata 2004-2006 były już wyczerpane.

Po rozpoznaniu odwołania Gospodarstwa Rolnego "S." sp. z o.o. organ II instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że organ I instancji nie wyjaśnił stronie należycie przesłanek rozstrzygnięcia z dnia [...] marca 2007r.

Kierownik Biura Powiatowego w B. po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. po raz drugi odmówił Gospodarstwu Rolnemu "S." sp. z o.o. przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. Ponownie wskazał, że wniosek został złożony po wyczerpaniu limitu środków na działania DSU. Organ wyjaśnił stronie przesłanki swojej decyzji, w tym zasadność złożenia wniosku z 9 lutego 2005r. przez oddział osoby prawnej "Z." sp. z o.o. – Gospodarstwo Rolne "S." oraz kwestię wniosku-kontynuacji z dnia 29 sierpnia 2006r. złożonego przez Gospodarstwo Rolne "S." sp. z o.o.

W odwołaniu od tej decyzji Gospodarstwo Rolne "S." sp. z o.o. podniosła zarzuty dotyczące naruszenia art.7, art.8, art.24 § 1 i § 2 oraz 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu wskazała, że pomoc jest przyznawana podmiotowi, który został wpisany do ewidencji producentów. Wnioskodawczyni - oddział osoby prawnej "Z." sp. z o.o. – Gospodarstwo Rolne "S." została wpisana do ewidencji producentów i został jej nadany nr ewidencyjny, a organ orzekający w sprawie niniejszej nie jest uprawniony do kwestionowania prawomocnej decyzji innego organu w tej kwestii. Skarżąca zarzuciła ponadto, że przy ponownym rozpoznaniu sprawę rozpatrywał ten sam pracownik, co w ocenie skarżącego jest sprzeczne z zasadami orzekania.

Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powołał się na § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 17 poz.142 z późn. zmianami, dalej określane jako rozporządzenie RM z 18 stycznia 2005r.), zgodnie z którym płatność jest udzielana do wysokości limitu oraz według kolejności wniosków o przyznanie płatności. Przesłankami przyznania pomocy są dostępność środków i kolejność składania wniosków. Wobec wyczerpania środków w dniu 14 marca 2005r., we wszystkich sprawach wszczętych na wnioski złożone po tym terminie, konieczne jest wydanie decyzji o odmowie.

Organ podniósł, że wniosek złożony w dniu 9 lutego 2005r. był wnioskiem złożonym przez oddział osoby prawnej "Z." sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w S. Oddział spółki kapitałowej prawa handlowego nie ma zdolności do występowania w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art.28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z art.29 kpa stronami mogą być osoby fizyczne lub osoby prawne, zaś oddział spółki kapitałowej nie ma osobowości prawnej i nie ma zdolności do występowania w postępowaniu administracyjnym. Organ nie mógł pozytywnie zweryfikować statusu strony w sprawie z wniosku złożonego przez oddziały spółki z o.o. Oddział spółki z o.o., jako nie posiadający zdolności prawnej nie miał prawa do płatności DSU, zatem nie mógł przenieść tego prawa na spółkę Gospodarstwo Rolne "S." sp. z o.o., która powstała po przekształceniu się oddziału w spółki z o.o. "Z." – Gospodarstwo Rolne "S." w Gospodarstwo Rolne "S." spółkę z o.o.

Zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym ewidencji producentów rolnych nie jest decyzją, zatem Kierownik Biura Powiatowego odmawiając prawa do płatności oddziałowi spółki posiadającemu numer ewidencyjny nie podważa decyzji innego organu.

Przepisy art. 24 § 1 kpa nie dają podstawy do wyłączenia pracownika w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Gospodarstwo Rolne "S." spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art.7 kpa, 8 kpa, 75 kpa, 107 kpa oraz § 3 cytowanego wyżej Rozporządzenia RM z 18 stycznia 2005r. Zarzuciła także wydanie decyzji bez uwzględnienia nowego stanu prawnego i faktycznego, który nastąpił przed wydaniem zaskarżonej decyzji tj. bez uwzględnienia treści § 1 p. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 2006r. zmieniającego rozporządzenie RM z dnia 18 stycznia 2005r. (Dz.U. nr 142 z 2006r. p.1015). Przypomniała, że złożyła w sprawie trzy wnioski: pierwszy - dnia 9 lutego 2005r., drugi - dnia 17 stycznia 2006r. i trzeci - dnia 28 sierpnia 2006r. Trzeci wniosek odwoływał się do wniosku pierwszego i drugiego oraz znowelizowanego rozporządzenia z 18 stycznia 2005r. Decyzja odwołuje się tylko do wniosku z 17 stycznia 2006r., wspomina o wniosku z 9 lutego 2005r., a wniosek z 28 sierpnia 2006r. pomija, mimo, że powinna uwzględniać stan prawny istniejący w dniu jej wydania i wszystkie trzy wnioski. Wskazała, że pomoc przysługuje producentowi, który został wpisany do ewidencji producentów. W jej przypadku numer ewidencyjny został nadany wnioskodawcy, a on sam wpisany do rejestru producentów rolnych. Wpis do ewidencji producentów jest zdaniem skarżącej decyzją administracyjną i organ orzekający o przyznaniu pomocy nie może tej decyzji podważać. W dacie składania wniosku z 9 lutego 2005r. wnioskodawca posiadał NIP, REGON, był wpisany do ewidencji producentów, posiadał konto bankowe i występował obrocie jako samodzielny podmiot. Wnioskodawca posiadał wyodrębniony status organizacyjny i majątek, a także posiadał osobowość prawną, gdyż został wpisany do KRS w dniu 1 lutego 2005r. tj. osiem dni przed złożeniem wniosku o udzielenie pomocy.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. powołując się na art.145 § 1 p.1 lit.c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270 z późn. zmianami, dalej zwana p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organy obu instancji zgodnie z art.7 kpa miały obowiązek dokładnie wyjaśnić stan faktyczny uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywatela, ale obowiązku tego nie dopełniły. Sąd przypomniał, że płatność zgodnie z § 3 cytowanego wyżej rozporządzenia RM z dnia 18 stycznia 2005r. udzielana jest producentowi rolnemu, który został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Organy przyjęły, że skarżąca w dacie złożenia pierwszego wniosku z dnia 9 lutego 2005r., będąc oddziałem spółki kapitałowej prawa handlowego, nie miała zdolności do występowania w postępowaniu administracyjnym, bowiem zgodnie z art.29 kpa stronami mogą być tylko osoby fizyczne i prawne, a oddział spółki kapitałowej nie miał osobowości prawnej. Sąd wskazał, że w aktach znajduje się odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2005r. sygn. akt [...] w przedmiocie wpisu do KRS Gospodarstwa Rolnego "S." spółka z o.o. Zatem w dniu 9 lutego 2005r. tj. w dacie złożenia pierwszego wniosku, skarżąca pomimo wskazania, iż występuje jako "Z." spółka z o.o. - Gospodarstwo Rolne "S." była już faktycznie spółką prawa handlowego zarejestrowaną w KRS, posiadała osobowość prawną i miała zdolność do występowania w postępowaniu administracyjnym. Organy powinny uwzględnić wskazane postanowienie i w tym kontekście ocenić uprawnienia skarżącej. Zgodnie z art. 77 § 1 i 80 kpa organ dokonuje oceny, czy dana okoliczność została udowodniona w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Wyjaśnienie stanu faktycznego jest warunkiem niezbędnym do wydania decyzji o przekonywującej treści, zaś nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego obliguje Sąd do uwzględnienia skargi.

W skardze kasacyjnej Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., powołując się na art.173 § 1 p.p.s.a. i 174 p.1 i p.2 p.p.s.a. zaskarżył wyrok WSA w całości.

Kasator zarzucał naruszenie przepisów postępowania tj. art.145 ust.1 p.1 lit.c p.p.s.a. i 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, czym naruszył art.7 i 80 kpa, a także naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a. przez błędne wskazanie w uzasadnieniu wyroku jako podstawy uchylenia decyzji niewyjaśnienia stanu faktycznego, podczas gdy stan ten był wyjaśniony.

Kasator zarzucił zaskarżonemu wyrokowi także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

1/ art.12 ust.1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. nr 10 z 2003r.poz. 76 z późn. zm.),

2/ § 3 p.1 rozporządzenia RM z dnia 18 stycznia 2005r.

poprzez przyjęcie przez Sąd, że numer identyfikacyjny nadany "Z." spółce z o.o. przechodzi na wnioskodawcę - Gospodarstwo Rolne "S." sp. z o.o. i uznanie, że została spełniona przesłanka otrzymania pomocy finansowej tj. posiadania statusu producenta rolnego.

Kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oraz zasądzenie koszów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że w dniu 9 lutego 2005r. "Z." spółka z o.o. oddział w S. złożył wniosek o przyznanie pomocy DSU. Oddział ten wyodrębnił się w samoistny podmiot prawa i uzyskał wpis do KRS dnia 1 lutego 2005r., ale wniosek był podpisany przez dyrektora oddziału, a nie przez "S." spółkę z o.o., zaś nowa spółka otrzymała numer EP /ewidencji producentów/ dopiero w kwietniu 2005r. "S." spółka z o.o. w dniu 17 stycznia 2006r. złożyła odrębny wniosek o przyznanie pomocy i ten wniosek był przedmiotem rozpoznania organu. W dacie jego złożenia limit środków był już wyczerpany.

Materiał dowodowy w sprawie jest wystarczający. Organ uwzględnił wpis "S." spółki z o.o. do KRS w dniu 1 lutego 2005r., ale nie nadał temu faktowi pozytywnego znaczenia zasadnie przyjmując, że nowopowstała spółka nie przejęła praw i zobowiązań oddziału, jako podmiotu, któremu prawo nie przysługiwało. Oddział spółki nie posiadał prawa do płatności DSU, a składając wniosek już nie istniał. Zgodnie z przepisami rozporządzenia jeden podmiot może otrzymać tylko jedną dopłatę. Uznanie oddziałów spółki za podmioty uprawnione do dopłat z uwagi na błędny wpis do ewidencji naruszałoby zasadę równości wobec prawa. Nie nastąpiło naruszenie procedury poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności. Sąd wadliwie przyjął, że organ naruszył art.7 i 77 kpa i w ten sposób naruszył art.145 § 1 p.1 lit.c p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji, mimo że postępowanie administracyjne nie było dotknięte żadną z wad, co powoduje spełnienie przesłanki z art.174 p.2 p.p.s.a.

Sąd naruszył prawo materialne w ten sposób, że nie zwrócił uwagi, iż § 3 p. 1 rozporządzenia RM z 18 stycznie 2005r. należy odczytywać łącznie z art.12 ust.1 i ust.2 ustawy z 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji /.../. Zgodnie z powołanym § 3 rozporządzenia, płatność jest udzielana producentowi rolnemu wpisanemu do ewidencji producentów, a zgodnie z art.12 ust.2 ustawy numer identyfikacyjny jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego. Wniosek w dniu 9 lutego 2005r. złożył podmiot, który już nie istniał, a "S." spółka z o.o. nie posiadała własnego numeru ewidencyjnego, zaś numeru ewidencyjnego oddziału spółki z o.o. "Z." - nie mogła przejąć. Składając wniosek dnia 9 lutego 2005r. spółka "S." i nie była producentem rolnym w rozumieniu rozporządzenia RM z dnia 18 stycznia 2005r. "S." spółka z o.o. uzyskała numer ewidencyjny w dniu 29 kwietnia 2005r., a limit środków został wyczerpany wcześniej tj. dnia 15 marca 2005r. Błędna wykładnia powołanych przepisów doprowadziła Sąd do błędnego uznania, że przedmiotem sprawy jest wniosek z dnia 9 lutego 2005r., a nie wniosek z dnia 17 stycznia 2006r. oraz, że "S." spółka z o.o. miała legitymację w postępowaniu o dopłaty, mimo że nie posiadała numeru EP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny /dalej zwany NSA/ rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Badana w ten sposób skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Rozpoznawana skarga została oparta na obydwu ustawowych podstawach, o których stanowi art. 174 p.p.s.a. W tej sytuacji konieczne jest zbadanie w pierwszej kolejności zasadności zarzutów procesowych.

W ramach podstawy kasacyjnej objętej art.174 p.2 p.p.s.a. tj. naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy kasator zarzucił naruszenie art.145 § 1 p.1 lit.c p.p.s.a. polegające na błędnym ustaleniu, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył całokształtu materiału dowodowego oraz naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a. polegające na błędnym wskazaniu w uzasadnieniu wyroku, że przyczyną uchylenia decyzji jest niewyjaśnienie stanu sprawy w sytuacji, gdy stan ten był należycie wyjaśniony.

Rozważając zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.145 § 1 p.1 lit.c p.p.s.a. wskazać należy, że przepis ten nakłada na Sąd obowiązek uwzględnienia skargi poprzez uchylenie decyzji, w razie stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takim "innym naruszeniem przepisów postępowania" jest nienależyte wyjaśnienie stanu sprawy, która to wada postępowania zawsze poddaje w wątpliwość trafność rozstrzygnięcia, bowiem gdy stan sprawy nie jest jasny, to rozstrzygnięcie jest przedwczesne.

Przypomnieć należy, że WSA uchylił zaskarżoną decyzję właśnie ze względów procesowych uznając, że sprawa nie była należycie wyjaśniona, w szczególności, że z naruszeniem art. 7 kpa i 80 kpa organ nie wziął pod uwagę okoliczności, iż Gospodarstwo Rolne "S." spółka z o.o. uzyskała wpis do KRS 1 lutego 2005r. tj. przed złożeniem wniosku o pomoc w dniu 9 lutego 2005r. przez Gospodarstwo Rolne "S." - oddział spółki z o.o. "Z.".

Kasator zarzucał, że sprawa była należycie wyjaśniona, a wszystkie okoliczności wzięte przez organ pod uwagę.

NSA wskazuje, że z treści zaskarżonych decyzji wynika, iż kwestia posiadania osobowości prawnej przez wnioskodawcę składającego wniosek 9 lutego 2005r. w ocenie organu miała istotne znaczenie w sprawie. Zdaniem organu tylko osoba fizyczna lub prawna mogła skutecznie złożyć wniosek "pomocowy" i występować jako strona wszczętego tym wnioskiem postępowania administracyjnego. Jednocześnie jednak organy I i II instancji nie wzięły pod uwagę i nie rozważyły treści postanowienia sądowego z 1 lutego 2005r. o wpisaniu do KRS Gospodarstwa Rolnego "S." spółka z o.o. i nie rozważyły czy i jakie znaczenie w sprawie ma okoliczność, że w dacie złożenia wniosku z 9 lutego 2005r. Gospodarstwo Rolne "S." spółka z o.o. była już zarejestrowana w KRS, zatem miała osobowość prawną i właśnie ona posiadała gospodarstwo rolne "S.". Kwestia osobowości prawnej związana z wpisaniem Gospodarstwa Rolnego "S." spółki z o.o. do KRS poruszona została przez organ dopiero w skardze kasacyjnej, co nie jest wystarczające. Zasadnie więc WSA uznał, że organy czyniąc ustalenia będące podstawą decyzji naruszyły art.80 kpa pomijając w swoich rozważaniach fakt wpisania do KRS posiadacza gospodarstwa rolnego ubiegającego się pomoc i uzyskania przez niego osobowości prawnej.

WSA uchylając decyzje w uzasadnieniu wskazał, że organy naruszyły art.7 kpa i 80 kpa, bowiem nie wyjaśniły sprawy i nie załatwiły jej z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela(strony). Stanowisko to jest w ocenie NSA zasadne.

NSA zwraca uwagę, że celem przepisów o pomocy DSU jest wspieranie rozwoju obszarów wiejskich ze środków europejskich. Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229 z 2003r. poz. 2273 z późn. zmianami). i cytowane wyżej rozporządzenie RM z dnia 18 stycznia 2005r. oraz ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. nr 10 z 2004r. poz.76). mają za zadanie sprawne zorganizowanie systemu rozdziału pomocy w taki sposób, aby uprawnieni pomoc tę otrzymali. Nie jest natomiast celem powołanych aktów prawnych uniemożliwienie, czy utrudnienie otrzymania pomocy przez podmiot, któremu pomoc ta wedle kryteriów ustawowych powinna przysługiwać. Taka reguła interpretacyjna powinna przyświecać ocenie prawidłowości działania organów administracji orzekających o przyznaniu pomocy DSU.

W sprawie niniejszej organy nie rozważały szczegółowo kwestii zakresu podmiotowego udzielania pomocy finansowej w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w świetle treści art. 5 ust.1a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. Organy przyjęły jako założenie wstępne, że pomoc ta może być udzielana osobom fizycznym i osobom prawnym, gdyż tylko te podmioty mogą być stronami postępowania administracyjnego. Tymczasem powołany art.5 ust.1a ustawy z 28 listopada 2003r. stanowi, że pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Chodzi o przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów/.../. Omawiana ustawa w art. 3 zawiera definicje. Po kolejnych zmianach, od dnia 27 lutego 2007r., a więc w dacie wydania zaskarżonej decyzji, określenie "producent rolny" oznacza osobę fizyczną, osobę prawną, lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu art.2 lit.a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93,(WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr1454/2001, (WE)nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 03.270.1, dalej zwane rozporządzeniem nr 1782/2003).

Rolnik zaś, zgodnie z powołanym art.2 lit.a rozporządzenia nr 1782/2003, to osoba fizyczna lub prawna bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty. Zgodnie z art.2 lit.b rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego Państwa Członkowskiego.

Jak wynika z powyższych przepisów krajowych i wspólnotowych status producenta rolnego związany jest z posiadaniem gospodarstwa rolnego i nie jest zależny od statusu prawnego posiadacza. W tym stanie prawnym szczególnego znaczenia nabiera fakt, że o pomoc w dniu 9 lutego 2005r. zwracał się producent rolny mający numer ewidencyjny, w którego posiadaniu było gospodarstwo rolne "S." i niezależnie od przekształceń podmiotowych w toku całej sprawy o pomoc ubiegał się przechodzący przekształcenia organizacyjne, producent rolny - posiadacz gospodarstwa rolnego "S.".

Organy administracji nie rozważyły w toku postępowania znaczenia przekształceń spółki z o.o. "Z.", a w szczególności znaczenia wpisu w dniu 1 lutego 2005r. do KRS Gospodarstwa Rolnego "S." spółka z o.o. dla zasadności wniosku z dnia 9 lutego 2005r. o pomoc DSU dla gospodarstwa rolnego "S.". Organy nie rozważały w ogóle, kto w dacie złożenia wniosku w świetle powołanych przepisów prawa krajowego i europejskiego był producentem rolnym /posiadaczem gospodarstwa rolnego posiadającym numer ewidencyjny/ uprawnionym do uzyskania pomocy DSU i czy i dlaczego przekształcenia /podział/ podmiotu uprawnionego wpływają na utratę skuteczności tego wniosku.

Na marginesie sprawy wskazać należy, że organy nie wzięły pod uwagę, że z dniem 9 sierpnia 2006r. zmienione zostało rozporządzenie RM z dnia 18 stycznia 2005r. Zmiana wprowadzona rozporządzeniem z dnia 1 sierpnia 2006r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 142 z 2006r. poz.1016) polegała m.in. na dodaniu przez § 1 p.2 rozporządzenia zmieniającego do rozporządzenia RM z 18 stycznia 2005r.- § 7a, który stanowi, że "w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności nastąpi przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, albo innej umowy, płatność przysługuje temu podmiotowi jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania podmiot ten złoży wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył wniosek poprzedniego posiadacza". Zgodnie z § 2 rozporządzenia zmieniającego, jeżeli przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego nastąpiło przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (tj. przed dniem 9 sierpnia 2006r.), 35 dniowy termin do złożenia wniosku biegnie od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

W sprawie niniejszej w toku sprawy w dniu 28 sierpnia 2006r., a więc z zachowaniem powyższego 35 dniowego terminu, strona złożyła dodatkowy wniosek o przyznanie płatności dla Gospodarstwa Rolnego "S." spółka z o.o. wraz z dokumentami dotyczącymi przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego "S." na spółkę Gospodarstwo Rolne "S." sp. z o.o. Ani ten wniosek, ani złożona wraz z nim dokumentacja, ani wpływ zmiany przepisów na sytuację strony nie zostały przez organ wzięte pod uwagę. Organ I instancji poprzestał na stwierdzeniu, że wniosek oddziału spółki z o.o. "Z." nie wywołał skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego, bowiem oddział spółki z o.o. nie posiadał osobowości prawnej. Jak wskazano wyżej posiadanie osobowości prawnej nie stanowiło kryterium skuteczności wniosku "pomocowego", bowiem prawo do pomocy wiązane było z posiadaniem gospodarstwa rolnego przez producenta rolnego. Należało więc wziąć pod uwagę, że pierwszy wniosek o udzielenie pomocy DSU w dniu 9 lutego 2005r. złożył podmiot będący posiadaczem gospodarstwa rolnego, mający prawidłowo nadany numer ewidencyjny producenta rolnego. Zatem wniosek ten wywoływał skutki prawne w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego o przyznanie pomocy, bowiem jak wskazano wyżej, uprawnienie do uzyskania pomocy związane jest z posiadaniem gospodarstwa rolnego i posiadaniem numeru ewidencyjnego producenta rolnego. Na marginesie tylko wskazać należy, że wniosek złożyła posiadająca osobowość prawną "Z." spółka z o.o. – Gospodarstwo Rolne w S., należycie reprezentowana przez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Wniosek był więc skuteczny, a zastosowanie nowych przepisów powinno zostać wnikliwie rozważone.

W tym stanie rzeczy WSA nie naruszył przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 p.1 lit.c p.p.s.a. uchylając zaskarżone decyzje z powodu niewyjaśnienia sprawy i nierozważenia całokształtu materiału dowodowego.

Postawiony w kasacji drugi zarzut procesowy polegający na naruszeniu art.141 § 4 p.p.s.a. w istocie, w świetle uzasadnienia kasacji, pokrywa się z zarzutem niesłusznego uznania, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, zatem wywody wyżej przedstawione stanowią jednocześnie uzasadnienie nietrafności tego zarzutu.

Rozpatrując zarzut kasacyjny z art.174 p.1 p.p.s.a. tj. zarzut naruszenia przez WSA prawa materialnego NSA uznał, że jest on nieuzasadniony.

Kasator zarzucał naruszenie przez Sąd art.12 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów/.../ oraz § 3 p.1 cytowanego wyżej rozporządzenia RM z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczególnych warunków /.../. Ustosunkowując się do tych zarzutów wskazać należy, że Sąd I instancji wymienionych przepisów nie stosował, więc nie mógł ich naruszyć. WSA, jak wskazano wyżej uchylił obie decyzje z powodów procesowych tj. z powodu nienależytego wyjaśnienia sprawy, zaś kwestii stosowania prawa materialnego nie rozważał, w szczególności nie twierdził, że numer ewidencyjny nadany "Z." spółce z o.o. przechodzi na "S." spółkę z o.o. Sąd wskazał jedynie, że nie wszystkie okoliczności sprawy zostały należycie rozważone. Zarzut naruszenia przez WSA przepisów, których Sąd ten nie stosował jest niezasadny.

W tym stanie rzeczy NSA uznał, że zarzuty kasacji oparte były na nieuzasadnionych podstawach, co skutkuje jej oddaleniem.

Zważywszy powyższe działając na podstawie art.184 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 p.2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust.2 p.1 lit.c w związku z ust.2 p.2 lit.b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163 z 2002r. poz.1349 z późn. zmianami) i zasądził kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, ale nie uczestniczył w rozprawie przed NSA i nie reprezentował strony w postępowaniu przed sądem I instancji.