Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1280/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 8
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Maria Werpachowska, Protokolant sek. Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Politechniki [...] Wydziału [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z 2018 r. poz. 149, 650) oraz na podstawie art. 47 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87), utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2017 r. nr [...], przyznającą Politechnice [...], Wydziałowi [...] kategorię naukową C.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż jednostka naukowa – Politechnika [...], Wydział [...], zwana dalej Jednostką, na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154), wystąpiła z wnioskiem o przyznanie kategorii naukowej i przekazała wypełnioną ankietę w systemie teleinformatycznym POL-on.

Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych była przeprowadzana przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych, który jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra. Kompleksową ocenę Jednostki, na podstawie informacji przedstawionych w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół Ewaluacji SI-3 złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich.

Ocena Jednostki została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny GWO SI1BA, zwanej dalej "GWO Sl1BA", do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 ww. rozporządzenia.

Komitet ustalił składy poszczególnych GWO, przyporządkowując do nich jednostki z uwzględnieniem specyfiki każdej z grup nauk oraz wielkości i rodzaju jednostek, określonych w szczególności na podstawie analizy publikacji naukowych ich pracowników oraz uprawnień do nadawania stopni naukowych lub stopni w zakresie sztuki, a także dziedzin nauki albo dziedzin sztuki, w których pracownicy ocenianych jednostek uzyskali stopnie lub tytuły naukowe albo stopnie lub tytuły w zakresie sztuki.

Składy poszczególnych GWO zostały ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra. Jednostki mogły zgłaszać do Komitetu zastrzeżenia dotyczące ich przyporządkowania do danej GWO.

Komitet, na wniosek zespołu ewaluacji, mógł zmienić przyporządkowanie jednostki naukowej do GWO, jeżeli przeprowadzona podczas kompleksowej oceny analiza informacji przedstawionych w ankiecie uzasadniała jej przyporządkowanie do innej GWO, ze względu na charakter osiągnięć naukowych i twórczych oraz innych efektów działalności naukowej i artystycznej tej jednostki.

Zespół nie zgłosił wniosku o zmianę przyporządkowania Jednostki do GWO Sl1BA.

Zgodnie z § 8 rozporządzenia, przy kompleksowej ocenie Jednostki stosowano następujące kryteria:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze",

2) kryterium II "Potencjał naukowy",

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej",

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej".

W celu obliczenia wyników oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" oraz według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" ustalone zostały wartości liczb N i N0, gdzie:

N – oznacza średnią arytmetyczną, z okresu objętego ankietą, liczby pracowników zatrudnionych w jednostce w poszczególnych latach przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych w ramach stosunku pracy, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, ustaloną na podstawie oświadczeń, o których mowa w art. 4c ust. 11 ustawy, o wyrażeniu zgody na zaliczenie ich do liczby pracowników zatrudnionych przy realizacji badań lub prac rozwojowych, składanych przez tych pracowników do celów ubiegania się przez jednostkę o przyznanie środków finansowych na działalność statutową;

N0 – oznacza liczbę pracowników, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, uwzględnianych przy określeniu liczby N, którzy byli zatrudnieni w jednostce łącznie przez co najmniej 3 lata w okresie objętym ankietą i nie byli autorami lub współautorami osiągnięć naukowych i twórczych, o których mowa w § 10 ust. 1, z wyłączeniem: pracowników inżynieryjno-technicznych; pracowników inżynieryjnych i technicznych; pracowników, którzy w okresie objętym ankietą przebywali na urlopach związanych z rodzicielstwem, udzielonych na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 108, 138 i 305.), albo pobierali zasiłek chorobowy lub świadczenia rehabilitacyjne w związku z niezdolnością do pracy, w tym spowodowaną chorobą wymagającą rehabilitacji leczniczej łącznie przez okres co najmniej 3 lat.

Wartości liczb N = 50,13 i N0

9,75 zostały ustalone na podstawie wykazu pracowników Jednostki umieszczonego w złożonej przez nią ankiecie oraz zawartych tamże informacji na temat autorstwa zgłoszonych osiągnięć naukowych.

Na podstawie § 22 ust. 1 rozporządzenia Zespół przyznał Jednostce odrębną ocenę według każdego z ww. kryteriów kompleksowej oceny.

W ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" Zespół dokonał oceny osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, spośród przedstawionych przez Jednostkę w złożonej ankiecie, uwzględniając ograniczenia wynikające z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia. Ograniczeń tych nie stosowano do osiągnięć, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 7-10 rozporządzenia. Nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy kwalifikowaniu osiągnięć do przyznania punktów z zastosowaniem wyżej wskazanych ograniczeń była maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie i pozytywnie zaopiniowanych przez Zespół.

Minister wyjaśnił, iż liczba osiągnięć Jednostki uwzględnionych w ramach oceny według kryterium 1 "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wyniosła 131. Za osiągnięcia te Zespół przyznał Jednostce łącznie 1434,5 punktów, w związku z czym końcowa ocena według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 6 do rozporządzenia wyniosła QI = 28,62 pkt.

W ramach oceny według kryterium II "Potencjał naukowy" Zespół pozytywnie zaopiniował 41 osiągnięć zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie jednostki naukowej. Ocena według kryterium II "Potencjał naukowy", obliczona według zależności określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże oraz zasad oceny zawartych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, wyniosła QII = 156,02 pkt.

W ramach oceny według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół pozytywnie zaopiniował 4 osiągnięcia zgłoszone przez Jednostkę. Ocena według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" obliczona według zależności określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże, wyniosła QIII = 0,72 pkt.

W ramach oceny według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół dokonał oceny najważniejszych osiągnięć Jednostki o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym, zgłoszonych przez nią w ankiecie.

W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem:

1) efektów badań naukowych, prac rozwojowych lub działalności artystycznej o znaczeniu międzynarodowym, w tym publikacji naukowych, monografii naukowych i naukowych baz danych oraz działań artystycznych, mających szczególne znaczenie dla rozwoju nauki, kultury i sztuki lub dziedzictwa narodowego;

2) udokumentowanych zastosowań wyników badań naukowych lub prac rozwojowych o dużym znaczeniu społecznym, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia, w tym jakości i bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska, ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa państwa, ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego, ochrony miejsc pracy, zwiększania innowacyjności gospodarki, w tym posiadania statusu państwowego instytutu badawczego;

‒ Zespół przyznał Jednostce 30 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia z wykazu zamieszczonego w ust. 15 części B ankiety:

‒ wykonanie Laboratorium [...], prowadzenie w nim badań;

‒ wykonanie laboratorium badawczego: [...], prowadzenie badań w przedmiotowym laboratorium;

‒ uzyskanie praw doktoryzowania,

‒ nagrody uzyskane przez pracowników jednostki w dyscyplinie [...] i [...].

W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem:

1. osiągnięć świadczących o pozycji międzynarodowej jednostki na tle GWO, ze szczególnym uwzględnieniem udziału w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe, wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia; posiadania logo [...]; a w grupie nauk humanistycznych i społecznych oraz w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej – także dokonań potwierdzających oddziaływanie Jednostki na rozwój społeczeństwa w dłuższym przedziale czasowym;

2. organizacji lub współorganizacji międzynarodowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których co najmniej 1/3 uczestników wygłaszających referaty reprezentowała zagraniczne ośrodki naukowe; organizacji lub współorganizacji krajowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których wzięli udział przedstawiciele co najmniej 5 jednostek; upowszechniania wiedzy, w tym organizacji festiwali nauki i innych form promocji i popularyzowania nauki; działalności popularnonaukowej;

‒ Zespół przyznał Jednostce 30 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia z wykazu zamieszczonego w ust. 15 części B ankiety:

‒ nagrody uzyskane przez pracowników jednostki w zakresie sztuk [...];

‒ innowacyjna działalność studenckich kół naukowych w dziedzinie upowszechniania nauki i zastosowania wysokich technologii cyfrowych;

‒ realizacja projektu [...] i członkostwo w Konsorcjum [...];

‒ współpraca międzynarodowa ukierunkowana na wschód;

‒ cykl otwartych wykładów na Wydziale [...];

‒ czasopismo [...] oraz Międzynarodowa Konferencja [...].

Łączna ocena osiągnięć Jednostki według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" wyniosła zatem Qiv = 60 pkt.

Minister wyjaśnił nadto, iż jednostka referencyjna oznacza zestaw 4 referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 8 rozporządzenia, służących kwalifikacji jednostek do kategorii naukowych A, B lub C.

Jednostki referencyjne dla GWO SI1BA charakteryzują się następującymi wartościami ocen:

Jednostka referencyjna dla kategorii A:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI = 55,79 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII = 476,62 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 5,8 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV = 72 pkt;

Jednostka referencyjna dla kategorii B:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI = 33,32 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 284,65 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 3,46 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV = 43 pkt.

Całkowity wynik punktowy porównania Jednostki z każdą z jednostek referencyjnych został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej — zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 9 do rozporządzenia. W związku z powyższym, do obliczenia całkowitego wyniku punktowego Jednostki wyniki punktowe porównania uzyskanych przez nią ocen według poszczególnych kryteriów z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B zostały wzięte z następującymi wagami:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – 65,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – 10,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – 15,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – 10.

Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik – 95, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik – 35,87, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej C.

W związku z powyższym Komisja w dniu [...] października 2017 r. podjęła uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie Jednostce kategorii naukowej C. W dniu [...] października 2017 r. Komisja przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy wystąpił do Ministra o przyznanie Jednostce kategorii naukowej C.

Minister Nauki w dniu [...] października 2017 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej C.

Jednostka wystąpiła do Ministra w o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej rozstrzygniętej powyższą decyzją. Zastrzeżenia zgłoszone przez Jednostkę dotyczyły:

‒ ustalenia wartości liczb N i No;

‒ nieuwzględnienia w ocenie osiągnięć przedstawionych w ankiecie w ramach kryteriów I-III;

‒ oceny osiągnięć ocenianych w ramach kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej".

Jednostka przedstawiła we wniosku fakty i okoliczności, które nie zostały ujęte w ankiecie złożonej przez nią w terminie do dnia 21 kwietnia 2017 r.

Wniosek został przekazany w systemie Komitetowi celem uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy. Przyjęcie przez Komitet na posiedzeniu plenarnym opinii dotyczącej wniosku zostało poprzedzone pracami analitycznymi. Komitet dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i odniósł się do zarzutów sformułowanych przez Jednostkę we wniosku oraz do użytych przez nią argumentów.

W związku ze zgłoszeniem zastrzeżeń dotyczących prawidłowości ustalenia zdefiniowanych wyżej wartości liczb N i No na podstawie danych przekazanych przez Jednostkę w cz. B ust. 1 ankiety jednostki naukowej, Komitet dokonał analizy argumentów przedstawionych w tym zakresie we wniosku i w konsekwencji stwierdził, że wartości te wynoszą odpowiednio N = 50,13 i No = 5.

Jednostka zakwestionowała we wniosku nieuwzględnienie w ramach oceny osiągnięć przedstawionych w ankiecie według kryteriów:

‒ kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze",

‒ kryterium II "Potencjał naukowy",

‒ kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej", wprowadzając odpowiednie adnotacje w systemie.

Rozpatrując zastrzeżenia Jednostki dotyczące wyników oceny w ramach kryteriów I-III, Komitet dokonał sprawdzenia prawidłowości uwzględnienia w ocenie według tych kryteriów osiągnięć naukowych zgłoszonych przez Jednostkę. W przypadku osiągnięć ocenianych w ramach kryterium 1 "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wzięto pod uwagę, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia, ważona liczba publikacji naukowych, o których mowa w § – 10 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia oraz liczba pozostałych osiągnięć naukowych i twórczych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie według kryterium I, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 6 i 11-13 rozporządzenia, łącznie nie mogą być większe niż (3N – 2No)*T/48. Definicje liczb N i No zawarte w przywołanych przepisach podano wyżej. Ustalenie osiągnięć, które mogą być włączone do oceny według kryterium I, wymagało także uwzględnienia ograniczeń wynikających z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia. Dodatkowym, nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy zastosowaniu wszystkich powyższych ograniczeń była maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę oraz pełne wykorzystanie liczby (3N - 2N0)*T/48.

Z uwzględnieniem decyzji podjętych odnośnie każdego z rozpatrywanych osiągnięć nastąpiło ponowne obliczenie ocen Jednostki według kryteriów I-III w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 6 do rozporządzenia.

Komitet wyraził opinię, że wartość punktowa oceny przyznanej Jednostce w ramach kryterium IV została ustalona w sposób prawidłowy, odpowiadający znaczeniu osiągnięć przedstawionych przez Jednostkę w ust. 15 ankiety jednostki naukowej w porównaniu z osiągnięciami przedstawionymi przez pozostałe jednostki naukowe oceniane w GWO SI1BA. Argumenty przedstawione przez Jednostkę, zdaniem organu, nie uzasadniają przyznania jej wyższej oceny punktowej w ramach kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej".

Po uwzględnieniu uznanych w opinii Komitetu za uzasadnione zarzutów, wyniki oceny Jednostki według kryteriów, o których mowa w § 8 rozporządzenia, są następujące:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI =31,55 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII – 158,12 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 0,72 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV = 60 pkt.

Wartości ocen zostały porównane zgodnie z algorytmem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO SI1BA.

Jednostki referencyjne dla GWO SI1BA charakteryzują się następującymi wartościami ocen:

1. Jednostka referencyjna dla kategorii A:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI= 55,79 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 476,62 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 5,8 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV = 72 pkt;

2. Jednostka referencyjna dla kategorii B:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – ocena OI – 33,32 pkt,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – ocena OII = 284,65 pkt,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIII = 3,46 pkt,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – ocena OIV

43 pkt.

Porównania dokonano z uwzględnieniem wag określonych w tabeli 2 załącznika nr 9 do rozporządzenia dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, które są następujące:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" – 65,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" – 10,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – 15,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – 10.

Przeprowadzone w powyższy sposób porównanie ocen przyznanych Jednostce z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik – 95, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik – 15, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej C.

Komitet w uchwale podjętej na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] kwietnia 2018 r. wyraził opinię, że decyzja Ministra z dnia [...] października 2017 r. nr [...] powinna zostać utrzymana w mocy. Uzasadnienia opinii Komitetu odnośnie poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez Jednostkę we wniosku zostały umieszczone w systemie, jak wskazał organ.

Minister podzielił opinię Komitetu oraz stwierdził, że wskazane powyżej wyniki ponownego rozpatrzenia sprawy, w ramach którego wniosek Jednostki został zaopiniowany przez Komitet zgodnie z art. 47 ust. 4 ustawy, uzasadniają utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy.

Politechnika [...], Wydział [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił:

‒ naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 42 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 5 ustawy o zasadach finansowania nauki (dalej jako u.z.f.n.) poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów i uznanie, że w należy przyznać jej kategorię naukową "C", podczas gdy kompleksowa ocena w ramach postępowania I-instancyjnego, jak też odwoławczego nie uwzględnia pełnego dorobku naukowego i twórczego Wydziału [...], tym samym nie stanowi kompleksowej oceny jakości działalności naukowej jednostki, o której mowa w ww. przepisach,

‒ naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 § 3, art. 80, art. 81 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i poprzestanie na odesłaniu Wydziału [...] do systemu teleinformatycznego POL-on, gdzie znajduje się uzasadnienie poszczególnych elementów opinii Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych, podczas gdy Komitet jest tylko organem opiniodawczo – doradczym, zaś Minister organem decyzyjnym, zatem to w decyzji Ministra winno się znaleźć szczegółowe uzasadnienie dotyczące wszelkich stawianych zarzutów we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Wydziału [...].

Zdaniem skarżącego organ błędnie uznał, że za projekty badawcze własne Jednostki finansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie są przyznawane punkty, podczas gdy w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. brak jest przepisu, który wyłączałby możliwość przyznania punktów za realizację takich projektów.

Skarżący nadmienił także, że błędne jest uznanie, iż nie ma możliwości akceptacji zgłoszonych po terminie osiągnięć w ramach kryterium I. Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej jednostki dokonywana w ramach ponownego rozpoznania sprawy wymaga oceny stanu rzeczywistego na podstawie zgromadzonych dowodów, także tych złożonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Skarżący zarzucił, iż organ zastosował do oceny parametrycznej rozporządzenie, które weszło w życie po zakończeniu biegu okresu podlegającego ocenie, co w rezultacie prowadzi do naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP.

W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87), obowiązującej do dnia 30 września 2018 r., Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych (dalej jako: KEJN), jest organem opiniodawczo-doradczym ministra właściwego do spraw nauki, zwanego dalej "Ministrem". Do jego zadań w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy należy przeprowadzenie, nie rzadziej niż co 4 lata, kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych oraz przedstawienie Ministrowi wniosków w sprawie przyznania poszczególnym jednostkom naukowym kategorii.

Stosownie zaś do treści art. 2 pkt 9 omawianej ustawy określenie "jednostki naukowe" oznacza prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe:

a) podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu struktur tych uczelni;

b) jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2017 r., poz. 1869 i 2201);

c) instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1158, 1452 i 2201);

d) międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

e) Polską Akademię Umiejętności;

f) inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a – e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z wynikiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. WE L 187 z 26 czerwca 2014 r., str. 1).

Kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1, jak stanowi art. 42 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, jest przeprowadzona na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Wynikiem kompleksowej oceny działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest przyznanie kategorii:

1) A+ – poziom wiodący;

2) A – poziom bardzo dobry;

3) B – poziom zadowalający, z rekomendacją wznowienia działalności naukowej, badawczo – rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki;

4) C – poziom niezadowalający (art. 42 ust. 3).

Parametry i kryteria oceny jednostek naukowych zależą od ich wielkości, rodzaju i profili naukowych i są dostosowane do specyfiki każdej z czterech grup dziedzin nauki, odrębne dla instytutów naukowych Polskiej Akademii Nauk, Polskiej Akademii Umiejętności, podstawowych jednostek organizacyjnych uczelni, instytutów badawczych i jednostek naukowych, o których mowa w art. 2 pkt 9 lit. f (art. 42 ust. 4).

Podstawowymi kryteriami kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest ocena:

1) poziom naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych;

2) efektów działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych – w tym zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników jednostki naukowej w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, materiały, wyroby, systemy i usługi, wdrożenia, patenty, licencje i prawa ochronne na wzory użytkowe, a także ocena znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju, a w zakresie twórczości artystycznej aktywny udział w międzynarodowych wystawach, festiwalach, wydarzeniach artystycznych, plastycznych, muzycznych, teatralnych i filmowych (art. 42 ust. 5).

Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 Przewodniczący KEJN, na wniosek właściwej komisji (wymienionej w art. 39 pkt 2-5), powołuje zespoły ewaluacji, w których skład wchodzą eksperci właściwi dla różnych rodzajów jednostek naukowych i dziedzin nauki. Do zadań zespołów ewaluacji należy przeprowadzanie kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1.

Z kolei w myśl art. 44 ust. 1 tej ustawy, Przewodniczący KEJN przedstawia Ministrowi projekt szczegółowych parametrów i kryteriów oceny jednostek naukowych, o których mowa w art. 42 ust. 4 i 5.

Komisja podejmuje uchwałę w sprawie, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2, po przeprowadzeniu kompleksowej oceny jakości działalności naukowej i badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, zaś Przewodniczący KEJN występuje do Ministra z wnioskami o przyznanie jednostkom naukowym kategorii naukowej w terminie 14 dni od dnia podjęcia przez Komisję uchwały w tej sprawie (art. 45 ust. 1 i 2).

Tryb przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, w tym szczegółowe parametry i kryteria kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych, sposób przeprowadzenia i dokumentowania kompleksowej oceny oraz wzory kart oceny dokonywanej przez zespoły do spraw ewaluacji jednostek naukowych określa wydane przez ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozporządzenie z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154).

Przepis art. 47 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o zasadach finansowania nauki stanowi, że Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, w drodze decyzji, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej.

Natomiast w myśl ust. 5 ww. przepisu, do postępowań w sprawach przyznania kategorii naukowej jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, nie stosuje się art. 10 i art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Oznacza to, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w tym zakresie działa jako organ administracji publicznej i związany jest przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", z wyłączeniem art. 10 i art. 81, zaś wydawana przez niego decyzja w przedmiocie przyznania kategorii naukowej jest decyzją administracyjną.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż ocenę Wydziału [...] Politechniki [...], zwanej dalej "Jednostką", przeprowadzono zgodnie z § 9 cyt. rozporządzenia z 12 grudnia 2016 r., w grupie nauk ścisłych i inżynierskich obejmującej obszar nauk ścisłych i obszar nauk technicznych. Kompleksową ocenę przeprowadził Zespół Ewaluacji SI-3 złożony z ekspertów właściwych dla tej grupy nauk. Ocena Jednostki przeprowadzona została w grupie wspólnej GWO SI1BA, do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 rozporządzenia. Jednostka nie składała zastrzeżeń dotyczących jej przyporządkowania do ww. GWO.

Zespół dokonał kompleksowej oceny Jednostki według kryterium:

1. "osiągnięcia naukowe i twórcze" – kryterium I,

2. "Potencjał naukowy" – kryterium II,

3. "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" – kryterium III,

4. "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" – kryterium IV.

Przyjęte kryteria oceny są, zdaniem Sądu, zgodne z wymogami uregulowanymi w § 8 cyt. rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił sposób dokonania oceny, wskazując między innymi na ustalenie wartości liczb N i No. Zespół przyznał w wyniku oceny Jednostce za "osiągnięcia naukowe i twórcze" QI = 28,62 pkt, za "Potencjał naukowy" QII = 156,02 pkt, za "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" QIII = 0,72 pkt oraz "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" QIV = 60 pkt.

Komisja do spraw Grupy Nauk Ścisłych i Inżynierskich dokonała porównania ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z uwzględnieniem odpowiednich wag z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii. A, co dało wynik – 95, oraz z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii B, co dało wynik – 35,87. Stanowiło to zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej C. Organ dokonał także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analizy zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku tej analizy wartości liczby N0 oraz kryteriów I i II uległy zwiększeniu, jednak nie w takim stopniu, który mógłby spowodować zmianę rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, iż organ trafnie przyjął, że § 16 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia dotyczy projektów finansowanych w wyniku aktywności jednostki w pozyskiwaniu środków finansowych na realizacje projektów badawczych, a nie finansowych ze środków przyznawanych jednostce na działalność statutową.

Wskazuje na to użycie przez ustawodawcę zwrotu "aktywność (...) w pozyskiwaniu środków finansowych" na realizację projektów międzynarodowych i krajowych, obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe. Jednostka, której potencjał naukowy podlega ocenie, musi zatem wykazać się konkretnymi działaniami (aktywnością) w pozyskiwaniu tych środków. Finansowanie projektów badawczych ze środków własnych przyznawanych na działalność statutową nie spełnia wymogu aktywnego pozyskiwania środków finansowych. Podniesiony w skardze zarzut nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Sąd przyjął także, iż w okolicznościach niniejszej sprawy dopuszczalne było odesłanie wnioskodawcy do danych zawartych w systemie teleinformatycznym POL-on w zakresie uzasadnienia poszczególnych elementów opinii Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych. W systemie tym zamieszczone są bowiem adnotacje ekspertów, których całościowym, syntetycznym wyrazem jest karta oceny jednostki (§ 2 pkt 9 i załącznik nr 6 rozporządzenia).

W niniejszej sprawie Minister, jak wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zaaprobował wyniki dodatkowych prac analitycznych i na tej podstawie podjął rozstrzygnięcie. Decyzja podjęta została "po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym zastrzeżeń zgłoszonych przez jednostkę we wniosku oraz opinii Komitetu odnośnie tych zastrzeżeń". Minister podzielił w pełni opinię Komitetu. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje zatem na to, że organ poddał analizie zarzuty Jednostki zgłoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz opinię Komitetu Ewaluacji odnoszącą się do tych zarzutów a także całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie. W wyniku tej analizy Minister uznał stanowisko eksperckie za zasadne. Podkreślić należy, iż w postępowaniu, którego przedmiotem jest przyznanie kategorii naukowej, Minister podejmuje decyzję w oparciu o prace eksperckie oraz w oparciu o stanowisko ciała opiniodawczo – doradczego, jakim jest Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Minister zatem ma obowiązek zapoznać się z wynikami prac analitycznych oraz przeanalizować wyniki tych prac, co uczynił, podzielając w pełni opinię Komitetu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie do oceny parametrycznej rozporządzenia, które weszło w życie po zakończeniu biegu okresu podlegającego ocenie, wypada zauważyć, iż w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznania kategorii naukowej (...) w § 31 zawarto regułę intertemporalną, w myśl której do postępowań w sprawie przyznania kategorii naukowej wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (tj. przed 1 stycznia 2017 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe.

Przepis ten nie ma zatem w sprawie zastosowania, gdyż wprost dotyczy spraw będących w toku, skoro powiada o sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.

Niniejsza sprawa nie należy do tej kategorii, bo postępowanie wszczęto później wskutek złożenia w systemie teleinformatycznym wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. Regulacja ta odwołuje się bowiem do pojęcia sprawy w znaczeniu procesowym. Innych przepisów przejściowych rozporządzenie to nie zawiera, a zatem w materii stosowania odpowiedniego reżimu prawnego należy odwołać się do reguł prawa międzyczasowego. Jedną z nich jest bezpośrednie stosowanie "nowych" przepisów do wszelkich stosunków zastanych w tym dniu. Jednakże nie jest to jedyna reguła obowiązująca w tym zakresie. Inną regułą jest zasada niedziałania prawa wstecz. Stosowanie tzw. nowych przepisów do tzw. starych stanów faktycznych jest różnorodnie ujmowane w orzecznictwie i doktrynie, wymaga bowiem wnikliwej oceny całokształtu okoliczności, w tym pod względem skutków ewentualnej kolizji zasad i przepisów, reguł konstytucyjnych, wreszcie konkretnych efektów ad casum. W uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził m.in. taki pogląd, że nowa ustawa, w braku przepisów przejściowych, ma zastosowanie do stanów aktualnych, ale i zdarzeń wcześniej powstałych, jeśli nadal trwają, a bezpośrednie stosowanie nowych przepisów przede wszystkim odnosi się do zastanych w dniu wejścia ich w życie stosunków prawnych.

W ocenie Sądu sytuacja, która występuje w niniejszej sprawie, nie jest przykładem retroaktywnego działania prawa, lecz przypadkiem jego retrospektywnego działania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż o retroaktywnym działaniu prawa mówimy wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości", zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z retrospektywnością prawa zaś mamy do czynienia wtedy, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze "otwartym", ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia ("stosunki w toku"), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy. (Tak przyjęto w uzasadnieniu uchwały NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. w sprawie o sygn. I OPS 1/06, opublikowanej w ONSAiWSA nr 3 z 2006 r., poz. 71). Podobnie ujmuje się to w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Przyjmuje się bowiem, że naruszenie zasady nieretroaktywności następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu w życie. Retrospektywność prawa polega zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych aktów. (Tak w uzasadnieniu wyroku TK z dnia 18 października 2006 r. w sprawie P 27/05, opublikowanego w OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124). Z retrospektywnym działaniem prawa wiąże się zasada bezpośredniego stosowania prawa. W tym przypadku prawo jest stosowane na przyszłość (pro futuro) od chwili wejścia nowej ustawy w życie. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, iż ustawodawca może stanowić normy retrospektywne, jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki.

W związku z tymi uwagami należy stwierdzić, iż poddanie się przez jednostki naukowe kompleksowej ocenie jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej dokonywanej w latach 2013-2016, a więc w okresie przed wejściem w życie ww. rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2016 r., w celu przyznania kategorii naukowej ma, zdaniem Sądu, charakter zdarzenia "ciągłego" albo sytuacji trwającej także po wejściu w życiu nowych przepisów. Kategoria naukowa jest bowiem stosownie do art. 47 ust. 1 zd. pierwsze ustawy o zasadach finansowania nauki, przyznawania na okres od dnia jej przyznania do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej. Zatem wprowadzenie nowych regulacji w zakresie kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jest dozwolonym działaniem retrospektywnym prawa, a nie działaniem retroaktywnym.

Zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP nie może zatem odnieść zamierzonego skutku.

Reasumując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.