Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 717/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2006 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., na podstawie art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 10, art. 7 ust. 1 i art. 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 17, poz. 734 ze zm.), § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 września 2006 r. J. S. , odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [...] września 2006 r. ww. odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego. Od decyzji tej J. S. wniosła odwołanie, zarzucając błędne ustalenie dochodu rodziny, do którego wliczono kwotę pomocy publicznej de minus, udzielonej przez Prezydenta W. w ramach programu promocji zatrudnienia, która to pomoc przeznaczona jest na konkretny cel i szczegółowo rozliczana nie stanowi dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2006 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało braki w postępowaniu wyjaśniającym i uzasadnieniu decyzji.

Jeżeli w trakcie postępowania organ ustalił, że rzeczywisty dochód brany pod uwagę przy ustalaniu dodatku jest inny niż wskazany w deklaracji, powinien o tym fakcie powiadomić wnioskodawcę przed wydaniem decyzji. Z uzasadnienia powinno jasno wynikać jakie są składniki dochodu, inne niż wskazano w deklaracji i dlaczego uznano je za wchodzące do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3. Przy uznaniu dochodu uzyskanego ze szczególnego tytułu, jakim jest pomoc publiczna, zasadne jest wyjaśnienie sposobu naliczania tego dochodu przy uwzględnieniu okresu czasu na jaki pomoc została przyznana i okresu rozliczenia tej pomocy w umowie zawartej z Urzędem Pracy.

Dalej organ wskazał, że składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego J. S. dostarczyła między innymi zaświadczenie o udzielonej w dniu 25 lipca 2006 r. pomocy de minus o wartości 12 511 zł, kwota ta została przez wnioskodawczynię wpisana w deklarację. Wobec powyższego organ przyjął, że zsumowany dochód rodziny zgodnie z art. 3 ust. 3 powołanej ustawy z 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dodatek – według deklaracji – wynosi 13 740 zł. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za dochód uważa się wszelkie dochody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego i uznał, że środki uzyskane przez stronę z Urzędu Pracy stanowią dochód.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa, wyjaśnił że prowadził postępowanie wyłącznie na podstawie dokumentów złożonych przez stronę, podkreślił, że nie prowadził żadnego dodatkowego postępowania. Do decyzji dołączył szczegółowe wyliczenie, które stanowiło podstawę odmowy przyznania dodatku.

J. S. złożyła odwołanie od decyzji, zarzucając: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, a mianowicie art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), przez przyjęcie, że udzielona przez Prezydenta W. pomoc publiczna de minus, na podstawie art. 46 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), jest dochodem; naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie ww. wypowiedzenia się co do zebranych dowodów; naruszenie art. 77 i 80 kpa, poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do wszechstronnego zbadania sprawy, a przede wszystkim niewyjaśnienie okoliczności wpisania w deklaracji kwoty 12 511 zł, co postaje w sprzeczności z rozliczeniem w deklaracji; niewykonanie zaleceń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. , zawartych w decyzji z [...] października 2006 r., w szczególności niewyjaśnienie dlaczego dochód przyjęty przy ustaleniu dodatku jest inny niż wpisany w deklaracji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., działając na podstawie art. 127 § 2 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania J. S. z dnia 21 grudnia 1996 r. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2006 r. w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zaskarżona decyzja została wydana po uprzednim wyjaśnieniu wszystkich okoliczności i organ prawidłowo ustalił wysokość dochodu trzyosobowej rodziny w okresie trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i prawidłowo do tego dochodu zaliczył pomoc publiczną de minus, udzieloną przez Prezydenta W. w dniu 25 lipca 2006 r. na podstawie art. 46 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.), w kwocie 12 511 zł. Stanowisko to znajduje oparcie w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z tym przepisem za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich utrzymania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie zalicza się dochodów dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Wobec powyższego dochodem są wszystkie przychody i dlatego organ I instancji prawidłowo zaliczył do dochodu rodziny środki uzyskane przez nią z Urzędu Pracy. W ten sposób organ ustalił, że dochód wnioskodawczyni za trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosi 13 740 zł, do dochodu została wliczona kwota 12 511 zł stanowiąca pomoc publiczną de minus, udzieloną przez Prezydenta W. w dniu 25 sierpnia 2006 r. na podstawie art. 46 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001).

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez przyjęcie, że udzielona przez Prezydenta W. pomoc publiczna de minus jest dochodem oraz naruszenie art. 7, 77 § 1, 10 § 1, 107 § 3 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) w zw. z art. 46 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.).

Zgodnie z treścią cytowanego art. 3 ust. 3 za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Dalej przepis stanowi, że do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy z zakresu dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.

Należy zgodzić się ze skarżącą, że zarówno organ I, jak i II instancji wydając zaskarżoną decyzję nie wykonał wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., zawartych w decyzji z [...] października 2006 r. W szczególności nie wyjaśniono czy pomoc de minus stanowi dochód w rozumieniu art. 3 cytowanej ustawy, nie wyjaśniono szczególnego tytułu jakim jest ta pomoc publiczna, nie wyjaśniono sposobu naliczania tego dochodu przy uwzględnieniu okresu czasu na jaki pomoc została przyznana i okresu rozliczania tej pomocy, wskazanego w umowie zawartej z Urzędem Pracy.

Podkreślić należy, że w aktach administracyjnych nie znajduje się przedmiotowa umowa, a co za tym idzie nie dokonano analizy treści tej umowy.

Z art. 46 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że pomoc de minus jest świadczeniem celowym. Zgodnie z ust. 4 cyt. przepisu w przypadku niewywiązania się z obowiązku, o którym mowa w ust. 2 i 3, dochodzenie roszczeń z tytułu zawartej umowy następuje na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Powyższe wskazuje, że jest to szczególne, świadczenie szczegółowo uregulowane w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawach szczegółowych warunków i trybu dokonywania refundacji środków z Funduszu Pracy, kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego, przyznawania bezrobotnemu środków na podjęcie działalności gospodarczej oraz form zabezpieczenia zwrotu otrzymanych środków.

Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 2 lit. a umowa o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej powinna zawierać w szczególności zobowiązanie bezrobotnego zwrotu w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania starosty przyznanych środków wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia ich uzyskania, jeżeli otrzymane środki wykorzysta niezgodnie z przeznaczeniem.

Analizując cytowane przepisy w ocenie Sądu pomoc de minus nie jest przychodem (dochodem), który może być przeznaczony na pokrycie bieżących należności za lokal mieszkalny.

Wszystkie wskazane wyżej okoliczności powinny być szczegółowo wyjaśnione przez organ orzekający przy uwzględnieniu umowy zawartej pomiędzy skarżącą a Urzędem Pracy, przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz wytycznych zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2006 r.

Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.