Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1973/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

0. 0. POSTANOWIENIE 0. 0. Dnia 20 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na zawiadomienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od uchwały ustalającej wynik egzaminu radcowskiego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu B. K. kwotę 200 (dwustu) złotych tytułem zwrotu wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

W dniu 30 sierpnia 2006 r. (data stempla pocztowego) B. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości - skargę na zawiadomienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od uchwały ustalającej wynik egzaminu radcowskiego.

W uzasadnieniu skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie w całości. Podał, że w dniu [...] maja 2006 r. Komisja Egzaminacyjna ds. aplikacji radcowskiej podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego. Po zapoznaniu się z aktami postępowania skarżący stwierdził, że proces przyznawania mu punktów zawierał rażące błędy, dlatego wniósł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, za pośrednictwem Komisji Egzaminacyjnej. W odpowiedzi skarżący otrzymał pismo sporządzone przez Podsekretarza Stanu Ministra Sprawiedliwości, w którym został poinformowany, że jego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący uznał, iż jest to konkretne rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy co do istoty, a więc decyzja administracyjna. Zgodnie z art. 331 ustawy o radcach prawnych organem wyższego stopnia w stosunku do Komisji jest Minister Sprawiedliwości. Decyzja została wydana przez Podsekretarza Stanu, a więc osobę nieuprawnioną, zachodzi więc okoliczność, określona w art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi wskazano też zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji, poprzez przyjęcie przez organ, że zakres służącego zdającemu odwołania, dotyczącego wyniku egzaminu, ogranicza się do formalnej kontroli prawidłowości ustalenia wyniku egzaminu oraz że organ nie może dokonać ponownie ustaleń faktycznych i nie wykonuje uprawnień, przysługujących wyłącznie komisji egzaminacyjnej, polegających na ponownym sprawdzeniu prac pisemnych. Takie stanowisko organu nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa, ponieważ z art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych nie sposób wywnioskować, że nadzór Ministra Sprawiedliwości jest wyłącznie formalno - prawny, co stoi w sprzeczności z art. 138 kpa. Organ ma więc prawo dokonania pełnej kontroli merytorycznej.

Skarżący wskazał również na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na tym, że odwołanie z dnia 7 czerwca 2006 r. zawierało znaczną liczbę szczegółowych zarzutów w stosunku do ustaleń Komisji i uwzględnienie tych zarzutów powinno spowodować stwierdzenie pozytywnego wyniku egzaminu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi wobec faktu, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a na wypadek nie podzielenia tego poglądu o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący złożył egzamin radcowski przed Komisją Egzaminacyjną, z którego otrzymał wynik 67 punktów. W dniu [...] maja 2006 r. Komisja Egzaminacyjna podjęła uchwałę nr [...], ustalającą wynik egzaminu B. K., od której skarżący odwołał się do Ministra Sprawiedliwości i wniósł o ponowne dokonanie oceny prac egzaminacyjnych i ustalenie, że uzyskana ocena uprawnia go do przystąpienia do egzaminu ustnego oraz o zobowiązanie Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia części ustnej egzaminu. W odwołaniu skarżący zarzucił, że warunki, w jakich przebiegał egzamin odbiegały od rzeczywistych warunków wykonywania zawodu radcy prawnego, ponieważ praca nad pismem procesowym trwa kilka dni, wymaga konsultacji, wykorzystania elektronicznego edytora tekstu i bazy tekstów ustaw, a tego egzamin radcowski nie zapewniał, a nadto, że ocena jego pracy jest mało czytelna i zrozumiała.

W dniu 13 lipca 2006 r. powiadomiono skarżącego o nieuwzględnieniu odwołania, wskazując, że egzamin został przeprowadzony w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych i z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego, z jego przebiegu sporządzono właściwy protokół, a suma ocen wystawiona przez członków Komisji Egzaminacyjnej została ustalona prawidłowo. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył skarżący, wskazując, że jest to decyzja i zarzucił, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych i art. 140 kpa.

Organ podał, że przepis art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych zawiera szczególne unormowanie, dotyczące formy rozpatrzenia odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej i przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej. Brak jest podstaw do przyjęcia, że rozparzenie odwołania następuje w formie decyzji administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył,

co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej publicznej pod względem zgodności z prawem.

W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na zawiadomienie Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z art. 369 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1059, ze zm.) po przeprowadzeniu egzaminu radcowskiego komisja ustala wynik zdającego w drodze uchwały i ogłasza wyniki egzaminu radcowskiego, a od uchwały komisji służy zdającemu odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Należy podzielić pogląd, wyrażony przez organ w odpowiedzi na skargę, że odwołanie dotyczyć może tylko wyniku egzaminu, a więc ustalenia przez komisję egzaminacyjną ilości punktów uzyskanych przez zdającego egzamin. Ponieważ liczba punktów, które otrzymuje zdający, jest sumą ocen wystawionych przez członków komisji za poszczególne tematy, to oczywistym jest, że może zdarzyć się błąd rachunkowy w wyliczeniu sumy punktów. Takiej przykładowej sytuacji dotyczy przewidziane w art. 369 ustawy o radcach prawnych uprawnienie do wniesienia odwołania od uchwały komisji egzaminacyjnej.

Zdaniem Sądu, wprowadzenie przez ustawodawcę możliwości wniesienia odwołania od uchwały komisji należy uznać za zagwarantowanie właściwej kontroli co do należytego ustalenia wyniku egzaminu, sporządzenia odpowiedniego protokołu, obliczenia ilości punktów za poszczególne części pracy, podsumowania wszystkich punktów. Sprawdzenie powyższych wyliczeń komisji egzaminacyjnej przez Ministra Sprawiedliwości ma w rzeczywistości charakter porządkowy. Nie można uznać, że Minister Sprawiedliwości wydaje w tym przedmiocie decyzję administracyjną, bowiem nie jest on uprawniony do ponownej oceny pracy egzaminacyjnej zdającego, którą to ocenę mogą wystawić - zgodnie z art. 365 ustawy o radcach prawnych - jedynie członkowie komisji. Dlatego też, Sąd nie podzielił zdania skarżącego, jakoby zawiadomienie go przez Ministra Sprawiedliwości o nieuwzględnieniu odwołania spełniało wymogi decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna - jako indywidualny akt administracyjny - stanowi wyraz władczego działania prawnego organu administracji, wywołującego skutki prawne, natomiast zawiadomienie Ministra Sprawiedliwości nie tworzy dla skarżącego żadnego prawa, czy też obowiązku. Zgodnie z art. 104 § 2 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji, zdaniem Sądu brak jest zatem elementu rozstrzygnięcia o istocie sprawy w zaskarżonym zawiadomieniu Ministra Sprawiedliwości.

Zarzut podniesiony przez skarżącego, jakoby podsekretarz stanu nie miał upoważnienia do podpisania zawiadomienia w imieniu Ministra Sprawiedliwości, w przypadku rozpoznawania sprawy, nie zasługiwałby na uwzględnienie, gdyż zgodnie z art. 37 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r., Nr 24, poz. 199, ze zm.) minister wykonuje swoje zadania przy pomocy podsekretarzy stanu i zastępują oni ministra w ustalonym przez niego zakresie.

Ponadto, należy zwrócić uwagę, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje przykładowo na decyzję Ministra Sprawiedliwości, wskazaną w art. 311 ustawy o radcach prawnych, dlatego też brak analogicznego uregulowania w przepisach, dotyczących rozpoznawania przez Ministra Sprawiedliwości odwołania od uchwały komisji egzaminacyjnej skutkuje niedopuszczalnością wniesienia w tej kwestii skargi do sądu administracyjnego. Dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego musi być wprost określona w przepisach prawa, potrzebna jest więc wyraźna regulacja ustawowa, przewidująca sądowoadministracyjną kontrolę danego aktu administracji publicznej. W obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisu, który przewidywałby możliwość wniesienia skargi na rozpatrzenie przez Ministra Sprawiedliwości odwołania od uchwały ustalającej wynik egzaminu radcowskiego.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka, określona w art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym to artykułem sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w punktach od 1 do 5.

Na podstawie z art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwracając skarżącemu kwotę, stanowiącą równowartość całości uiszczonego wpisu od skargi.