Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 732/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 2 pkt 1a, ust. 10, ust. 10a, ust. 10h, ust. 10 i oraz ust. 10k
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i par. 3, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 30 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W.-W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...] oraz umarza postępowanie administracyjne; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. prowadzącemu Kancelarię Radców Prawnych w Ł. przy ulicy A16 lok. 6 kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z

[...] ustalającą obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki VW Polo o numerze rejestracyjnym [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Pojazd marki Volkswagen Polo numer rejestracyjny [...] numer nadwozia [...], został usunięty z drogi 23 kwietnia 2011 r., na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wydanej przez Komendę Powiatową Policji w Z. W związku z usunięciem z drogi został umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez firmę A Sp. z o. o z siedzibą w Z., ul. A 26A.

26 lipca 2011 r. jednostka prowadząca parking strzeżony, na którym przechowywano wymieniony pojazd, działając w trybie art. 130a ust. 10g ustawy z

20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, powiadomiła Starostę [...], że 23 lipca 2011 r. upłynął 3 miesięczny termin przechowywania przedmiotowego pojazdu.

28 lipca 2011 r. Komenda Powiatowa Policji w Z. przekazała do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. akta przedmiotowego pojazdu, z których wynikało, iż jego właścicielem była E. H. Do akt została załączona również kserokopia umowy kupna-sprzedaży z 28 maja 2008 r. potwierdzająca nabycie przedmiotowego pojazdu przez E. H.

W związku z powyższym Starosta [...] pismem z 24 sierpnia 2011 r. zawiadomił E. H. o usunięciu pojazdu i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz o możliwości odebrania pojazdu z parkingu, po uiszczeniu opłat za jego usunięcie i przechowywanie. E. H. została również pouczona o konsekwencjach nieodebrania pojazdu w terminie do 30 dni od doręczenia zawiadomienia. Przedmiotowy pojazd nie został odebrany z parkingu w wyznaczonym terminie.

W związku z powyższym Starosta [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. z wnioskiem o ustalenie istnienia prawa własności przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Wyrokiem z 21 sierpnia 2014 r w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Zgierzu [...] Wydział Cywilny ustalił, że Skarb Państwa nabył własność samochodu marki Volkswagen Polo numer rejestracyjny [...]. Powyższy wyrok uprawomocnił się 12 września 2014 roku.

Następnie Starosta [...], działając na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydziału Cywilnego z wnioskiem o orzeczenie przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu.

Postanowieniem z [...] sygn. akt [...] Sąd orzekł przepadek pojazdu Volkswagen Polo, numer rejestracyjny [...] na rzecz Powiatu [...]. Powyższe orzeczenie uzyskało walor prawomocności 10 lipca 2019 r.

4 grudnia 2019 r. do organu wpłynęło prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydział Cywilny sygn. akt [...] z 18 czerwca 2019r. o orzeczeniu przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu.

9 grudnia 2019r. Starosta [...] zlecił rzeczoznawcy oszacowanie pojazdu marki Volkswagen Polo o numerze rejestracyjnym [...].

17 grudnia 2019 r. organ zlecił odbiór przedmiotowego pojazdu z parkingu strzeżonego firmy A Sp. z o. o zlokalizowanego w Z, ul. A 26A.

Z uwagi na niską wartość pojazdu, oraz zły stan techniczny, potwierdzony opinią rzeczoznawcy, został on przekazany do recyklingu zgodnie z ustawą z 20 stycznia 2005r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

17 grudnia 2019 r. Komisja, powołana zarządzeniem Starosty [...] , po dokonaniu oględzin i zapoznaniu się z opinią rzeczoznawcy, postanowiła ocenić majątek ruchomy Starostwa Powiatowego w Z. i przedmiotowy pojazd przekazać do likwidacji poprzez złomowanie i utylizację.

Następnie 11 lutego 2020 r. Komisja Likwidacyjna, na podstawie uchwały nr 57/200/19 Zarządu Powiatu Zgierskiego z 27 grudnia 2019 r., zakończyła czynności likwidacyjne, sporządzając protokół, a dokumentację zgromadzoną w postępowaniu przekazano do akt.

Decyzją Starosty [...] z [...] na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu z 29 stycznia 2020 r. wystawionego przez B z siedzibą w Z., przy ul. B 139, pojazd został wyrejestrowany.

Zawiadomieniem z 28 sierpnia 2020 r. Starosta [...] poinformował E. H. o wszczęciu postępowania w sprawie zapłaty kosztów za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu marki Volkswagen Polo o numerze rejestracyjnym [...] oraz pouczył o przysługującym jej na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań w przedmiotowej sprawie. Zawiadomienie to zostało doręczone w trybie art 44 k.p.a.

Z uwagi na fakt, iż P. W.-W. kierował przedmiotowym pojazdem w dniu jego usunięcia, tj. 23 kwietnia 2011 r. on także został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie zapłaty kosztów za usunięcie, przechowywanie, oszacowanie, sprzedaż lub zniszczenie pojazdu marki Volkswagen Polo zarejestrowanego za numerem [...] oraz pouczony o przysługującym mu na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań w przedmiotowej sprawie. Zawiadomienie to zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a,

Decyzją z [...] Starosta [...] orzekł o ustaleniu opłaty w wysokości 73.100,46 zł - z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu marki VW Poło o numerze rejestracyjnym [...] - solidarnie od właściciela pojazdu tj. E. H. oraz kierującego pojazdem P. W.-W.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. W.-W. argumentując, iż nie jest właścicielem przedmiotowego samochodu. Wskazał nadto, w związku z kierowaniem tym pojazdem został już skazany poniósł dotkliwe konsekwencje i odbył karę pozbawienia wolności.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z 12 października 2020r. ustalającą obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu.

Przytaczając treść art. 130a ust. 10h, ust. 5c, ust. 10 i, ust. 10j, ust. 6-6e,

ust. 10, ust. 10a-10e, ust. 10k ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 110 ze zm., dalej jako "p.r.d."), organ odwoławczy wyjaśnił, iż nakładany w drodze decyzji administracyjnej obowiązek poniesienia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu, przy czym w sytuacji przewidzianej w art. 130a ust. 10i p.d.r. jest on zobowiązany do pokrycia tych kosztów solidarnie z osobą, która w chwili usunięcia pojazdu z drogi władała nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Kolegium zwróciło uwagę, że w art. 130a ust. 10i p.r.d. chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu, z którym wiąże się uprawnienie do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w określonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany. Ustalenie osób zobligowanych do poniesienia kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h p.d.r., jest ściśle związane z określeniem stron postępowania prowadzonego w przedmiocie ich zapłaty. Interes prawny w tym postępowaniu ma więc zawsze osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, zaś w sytuacji określonej w art. 130a ust. 10i p.r.d. także osoba wskazana w tym przepisie. Zakres przedmiotowy kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10i p.r.d.) oraz ramy czasowe ich powstania. Niewątpliwie dotyczy on wszelkich kosztów, które powstały od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Natomiast użyty w nim zwrot "do czasu zakończenia postępowania" interpretować należy w ten sposób, że właściciela pojazdu, oprócz jednorazowych kosztów usunięcia pojazdu, obciążają koszty przechowywania pojazdu poniesione do zakończenia, w drodze prawomocnego postanowienia sądu, postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, tj. za okres, w którym pozostawał on właścicielem pojazdu.

Zdaniem organu odwoławczego data uprawomocnienia się wzmiankowanego orzeczenia nie jest jednak miarodajna, gdy chodzi o jednorazowe koszty oszacowania pojazdu, a także koszty jego sprzedaży lub zniszczenia. Sprzedaż lub zniszczenie pojazdu stanowi bowiem uprawnienie jego właściciela, a zatem jest możliwe dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu przyznającego powiatowi własność pojazdu w drodze przepadku. Wycena pojazdu jest zaś czynnością bezpośrednio poprzedzającą podjęcie decyzji, czy z uwagi na wartość majątkową pojazdu zasadna jest jego sprzedaż czy zniszczenie.

Kolegium podniosło dalej, że analizowane unormowania Prawo o ruchu drogowym nie określają terminu do wystąpienia przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Ograniczają się jedynie do wskazania, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10), a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). W ocenie organu odwoławczego należy zatem uznać, że starosta nie jest związany żadnym terminem w zakresie wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, mając w szczególności na względzie, że w świetle obowiązującego prawa czynność ta musi być poprzedzona powiadomieniem właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu i skutkach prawnych jego nieodebrania, co oznacza, że osoby te mają pełną świadomość swojej sytuacji prawnej. Natomiast w zakresie terminu wydania decyzji w sprawie zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ustawodawca zastosował rozwiązanie, o którym mowa w art. 130a ust. 10k p.d.r.

Postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej zapłaty kosztów nie obejmuje okoliczności, o których mowa w art. 130a ust. 10e p.d.r., stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, np. czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu łub uprawnioną osobę o obowiązku odbioru pojazdu. Te i wszystkie inne kwestie poprzedzające orzeczenie o przepadku pojazdu bada z woli ustawodawcy sąd w odrębnym postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania. W konsekwencji postępowanie dowodowe przeprowadzane w ramach postępowania administracyjnego powinno skupiać się na kwestiach określonych w art. 130a ust. 10h i 10i p.r.d., tzn. ustaleniu osoby albo osób zobowiązanych do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu oraz sprecyzowaniu kosztów objętych tym obowiązkiem i określeniu ich wysokości.

W dalszej kolejności Kolegium podkreśliło, iż w świetle dokumentów zawartych w aktach sprawy to E. H. należy traktować jako właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Organy administracji publicznej właściwe do załatwienia tej sprawy są bowiem bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt [...] o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...], z którego okoliczność ta wynika.

W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji w sposób prawidłowy wskazuje mechanizm obliczenia ustalonej opłaty oraz cezury czasowe w jakich tą opłatę naliczono, Starosta [...] wskazał bowiem, iż na przedmiotową opłatę (73.100,46 zł) składają się:

• opłata za usunięcie pojazdu w wysokości 50 zł (§ 1 uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XLIII/399/10 z dnia 26 lutego 2010 r. - Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2010 r. Nr 95, poz. 748);

• opłata za przechowywanie przedmiotowego pojazdu na parkingu strzeżonym w łącznej wysokości 72.755,26 zł, na którą to kwotę składają się n/w opłaty:

- od 23 kwietnia 2011 r. do 28 września 2011 r., ilość dni -159, stawka na dzień - 22,14 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień) – 3520,26 zł (na podstawie § 1 uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XLIII 399/10 z 26 lutego 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2010 r., Nr 95, poz. 748),

- od 29 września 2011 r. do 19 października 2011 r, ilość dni – 21, stawka na dzień – 15,00 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień) – 315,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 lit. d) uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XIII/124/11 z 28 lipca 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2011 r. Nr 263. poz. 2703),

- od 20 października 2011 r. do 18 października 2012 r., ilość dni – 365, stawka za dzień – 10,00 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień ) – 3650,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 lit. e) uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XIII/124/11 z 28 lipca 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2011 r. Nr 263. poz. 2703),

- od 19 października 2012 r. do 29 marca 2013 r., ilość dni – 162, stawka za dzień 10,00 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień) – 1620,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXV/234/12 z 22 czerwca 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2012 r. poz. 2229),

- od 30 marca 2013 r. do 5 marca 2014 r., ilość dni – 341, stawka za dzień – 16,00 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień) – 5456,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXXIII/332/13 z 25 stycznia 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2013 r., poz. 1533),

- od 6 marca 2014 r. do 3 marca 2015 r., ilość dni – 363, stawka za dzień 16,00 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień ) – 5808,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XLIII/444/14 z 31 stycznia 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2014 r., poz. 712),

- od 4 marca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r, ilość dni 3030, stawka za dzień – 16,00 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień) – 4848,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr IV/46/15 z 30 stycznia 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2015 r., poz. 530);

- od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., ilość dni 366, stawka za dzień – 38,00 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień) – 13908,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3b uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XII/135/15 z 30 października 2015 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2015 r., poz. 4734);

- od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., ilość dni 365, stawka za dzień – 38,00 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień) – 13870,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3b uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXVI/299/16 z 25 listopada 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2016 r., poz. 5561);

- od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., ilość dni – 365, stawka za dzień – 38,00 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień) – 13870,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3b uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr XXXIX/448/17 z 30 listopada 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2017 r., poz. 5352),

- 0d 1 stycznia 2019 r. do 9 lipca 2019 r., ilość dni – 190, stawka za dzień – 31,00 zł, opłata (ilość dni x stawka za dzień) – 5890,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3b uchwały Rady Powiatu Zgierskiego Nr LI/550/18 z 26 października 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2018 r., poz. 6001)

Łączna wysokość ustalonej opłaty za przechowywanie pojazdu – 72755, zł.

• koszt wyceny przedmiotowego pojazdu w wysokości 295,20 zł (umowa z 29 grudnia 2017 r. zawartej z PZM OZDG Sp. z o.o. w Łodzi).

Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożył P. W.-W. Powtarzając argumenty odwołania skarżący stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z 2 listopada 2021 r. pełnomocnik z urzędu P. W.-W. podtrzymał w całości skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...], zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10h w zw. z art. 130a ust. 10k p.r.d. poprzez jego zastosowanie polegające na wydaniu wobec skarżącego niedopuszczalnej decyzji ustalającej zapłatę, co wynikało z błędnego przyjęcia, że zakończenie postępowania w rozumieniu tego przepisu nastąpiło w dniu 10 lipca 2019 r., tj. kiedy postanowienie Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydziału Cywilnego z 18 czerwca 2019 r. (sygn. akt I Ns 128/19) orzekające przepadek pojazdu marki VW Polo o numerze rejestracyjnym [...] na rzecz Powiatu [...] stało się prawomocne, a 5-letni termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10k p.r.d. jeszcze nie upłynął, gdy tymczasem zakończenie postępowania w rozumieniu art. 130a ust. 10h p.r.d. nastąpiło najpóźniej we wrześniu 2014 r., co przesądza treść prawomocnego i wiążącego organ wyroku Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydziału Cywilnego z 21 sierpnia 2014 (sygn. akt [...]) ustalającego, że z dniem 23 października 2011r. Skarb Państwa nabył własność ww. pojazdu i spowodowało upływ 5-letniego terminu z art. 130a ust. 10k p.r.d.,

II. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 7 i art. 12 k.p.a. poprzez zaniechanie niezwłocznego, lub choćby szybkiego podejmowania przez Starostę [...] wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego załatwienia sprawy, tj. brak podjęcia czynności niezbędnych do przeprowadzenia i zakończenia procedury z art. 130a p.r.d., w tym brak niezwłocznego wystąpienia do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku pojazdu, co znacznie wydłużyło czas postępowania i czas przechowywania pojazdu, a w rezultacie znacznie zwiększyło koszt, jakim obciążono skarżącego i spowodowało wydanie wobec skarżącego decyzji ustalającej opiewającej na nieadekwatną do przedmiotu sprawy kwotę, mimo że w związku z upływem 5-letniego okresu, o którym mowa w art. 130a ust. 10k p.r.d., wydanie decyzji było niedopuszczalne,

2. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny prawidłowo zebranego materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że zakończenie postępowania w rozumieniu art. 130a ust. 10h p.r.d. nastąpiło dopiero 9 lipca 2019 r., podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że nastąpiło to już najpóźniej we wrześniu 2014 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania niedopuszczalnej decyzji ustalającej obowiązek zapłaty kosztów przechowywania pojazdu po upływie

5 -letniego terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10k p.r.d.,

3. art. 365 § 1 k.p.c. poprzez brak zastosowania tego przepisu w stosunku do wyroku Sądu Rejonowego w Zgierzu [...] Wydziału Cywilnego z 21 sierpnia 2014 (sygn. akt [...]) ustalającego, że Skarb Państwa nabył z dniem 23 października 2011 r. własność pojazdu, a w konsekwencji poprzez błędne przyjęcie, że 5-letni termin, o którym mowa w art. 130a ust. 10k nie upłynął, co spowodowało wydanie wobec skarżącego niedopuszczalnej decyzji obciążającej go kosztami ponad

8-letniego przechowywania pojazdu wynikającego z opieszałości organów administracji.

Mając na uwadze powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z [...] w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, w wyniku którego decyzje te zostały wydane; oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącemu z urzędu, według stawki maksymalnej, co do których oświadczył, iż nie zostały one opłacone ani w całości, ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z [...], zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów administracyjnych w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z art.130a ust. 2 pkt 1a) p.d.r., pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu,

W myśl art.130a ust. 10 p.r.d. starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Stosownie do art. 130a ust. 10a p.r.d. starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia.

W myśl art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Zgodnie natomiast z art.130a ust.10i p.r.d. jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

W myśl art.130a ust.10k p.r.d. decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że 23 kwietnia 2011 r. funkcjonariusze Policji zatrzymali pojazd marki Volkswagen Polo numer rejestracyjny [...], będący własnością E. H., prowadzony przez P. W.-W., będącego w stanie nietrzeźwości. Pojazd został usunięty z drogi na parking strzeżony i był na nim przechowywany do dnia 9 lipca 2019r. W związku z czym powstały koszty jego usunięcia, przechowywania i oszacowania.

W tym stanie faktycznym sprawy organy prawidłowo ustaliły zobowiązanych do poniesienia kosztów. Solidarnie ponieść je winni bowiem właściciel pojazdu i osoba władająca nim w chwili zatrzymania. Organy administracji trafnie uznały zatem, że P. W.-W. był osobą zobowiązaną do pokrycia wymienionych kosztów solidarnie z właścicielką pojazdu E. H., skarżący był bowiem osobą władającą pojazdem w dacie jego usunięcia, nie będąc jednocześnie jego właścicielem. Powyższe prowadzi do wniosku, że z uwagi na treść art.130a ust.10i p.r.d. P. W.-W. był osobą zobowiązaną do pokrycie kosztów, o których mowa w art.130a ust.10h p.r.d.

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma natomiast to czy doszło do przedawnienia wydania decyzji, o której mowa w art.130a ust.10h p.r.d.

Kwestię tę reguluje art.130a ust.10k p.r.d. z którego wynika, że decyzji ustalającej obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu nie można wydać jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.

Wskazać należy, że w okolicznościach rozstrzyganej sprawy Starosta [...] dwukrotnie występował do sądu cywilnego w sprawie pojazdu marki Volkswagen Polo numer rejestracyjny [...]. 18 czerwca 2014 r. wystąpił z pozwem przeciwko E. H. o ustalenie, że Skarb Państwa nabył z dniem 2 października 2011 r. własność pojazdu. Sprawa ta zakończyła się wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z 21 sierpnia 2014r. w sprawie [...] ustalającym, że Skarb Państwa – Starosta [...] nabył własność pojazdu z dniem 23 października 2011 r. Wyrok ten uprawomocnił się 12 września 2014r. Następnie 12 lutego 2019 r. Starosta [...], działając w imieniu Powiatu [...], wystąpił z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Sprawa ta zakończyła się postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z 18 czerwca 2019r. w sprawie [...], w którym orzeczono przepadek pojazdu stanowiącego własność E. H. na rzecz Powiatu [...]. Postanowienie to jest prawomocne od 10 lipca 2019r.

W związku z wydaniem dwóch wymienionych orzeczeń powstaje pytanie od kiedy winien być liczony pięcioletni okres do wydania decyzji określnej w art.130a ust.10h p.r.d. W tym zakresie istnieją dwie następujące możliwości, a mianowicie okres ten winien być liczony od dnia uprawomocnienia się postanowienia w sprawie [...] (tzn. od 10 lipca 2019r.) oraz druga możliwość, że okres ten winien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie [...] (tzn. od 12 września 2014r.).

Sąd w obecnym składzie uznał za prawidłową tę ostatnią możliwość, a mianowicie pięcioletni okres, o którym mowa w art.130a ust.10k p.r.d. winien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie[...].

Przede wszystkim należy podnieść, iż w 2014r. Starosta [...] błędnie wystąpił od sądu cywilnego z powództwem ustalającym, że z dniem 23 października 2011 r. Skarb Państwa nabył własność pojazdu. Powództwo takie miałoby swoje prawne uzasadnienie w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją art.130a p.r.d. Z dniem 4 września 2010 r. miała jednak miejsce nowelizacja wymienionego przepisu, która przewidywała między innymi, że w razie nieodebrania pojazdu usuniętego z drogi w terminie 3 miesięcy, starosta występuje z wnioskiem do sądu cywilnego o jego przepadek nam rzecz powiatu. Nie wiadomo z jakich przyczyn Starosta [....] nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art.130a ust.10 p.r.d. lecz z powództwem ustalającym. Pomijając tę kwestię należy zaznaczyć, ze wyrok w sprawie [...] ma charakter wiążący. Zgodnie bowiem z art.365 §1 Kodeksu postepowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że zarówno organy administracji, jak i inne sądy są związane treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Innymi słowy w niniejszej sprawie sąd orzekający jest związany treścią wyroku sądu cywilnego w sprawie [...] , a z wyroku tego wynika, że 23 października 2011r. Skarb Państwa – Starosta [...] nabył własność pojazdu marki Volkswagen Polo numer rejestracyjny [...]. Z tym też dniem (tzn. 23 października 2011 r.) E. H. przestała być właścicielem samochodu, a stał się on własnością Starosty [...].

W sytuacji gdy wyrok w sprawie [...] stał się prawomocny i skutkował przeniesieniem własności pojazdu z E. H. na Skarb Państwa to od uprawomocnienia się tego orzeczenia (tzn. od 12 września 2014 r.) winien rozpocząć bieg pięcioletni termin do wydania decyzji określonej w art.130a ust.10h p.r.d. Ratio legis przepisu art.130a ust.10k p.r.d. był bowiem taki ,aby nie obciążać właściciela pojazdu w dacie jego usunięcia, kosztami określonymi w art.130a ust.10h w przypadku upływu 5 lat od dnia, w którym przestał być jego właścicielem. Taka był intencja ustawodawcy. Starosta miał zatem 5 lat od daty utraty własności pojazdu przez dotychczasowego właściciela do wydania decyzji, o której mowa w art.130a ust.10h p.r.d. Termin ten odnosi się do decyzji dotyczącej zarówno właściciela pojazdu w dacie jego usunięcia, jak i osoby władającej pojazdem w dacie jego usunięcia, gdyż odpowiedzialność obu tych osób za powstałe koszty jest solidarna.

W przepisie art.130a ust.10k p.r.d. jest wprawdzie mowa, że okres 5 lat należy liczyć od dnia uprawomocnienia się "orzeczenia sądu o przypadku pojazdu" lecz na równi z tym orzeczeniem należy traktować wyrok sądu cywilnego w sprawie [...]. Taki sam bowiem jest skutek orzeczenia w sprawie [...], jak i orzeczenia o przepadku pojazdu, a jest nim utrata własności samochodu przez E. H. przy czym w przypadku wyroku w sprawie [...] utrata własności nastąpiła na rzecz Skarbu Państwa – Starosty [...], a w przypadku orzeczenia o przepadku utrata własności nastąpiła na rzecz powiatu zgierskiego. W związku z czym wyrok w sprawie [...] należy uznać za tożsamy z "orzeczeniem o przepadku pojazdu", o którym mowa w arty.130a ust.10k p.r.d.

W zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do kwestii upływu okresu 5 lat wynikającego z art.130a ust.10k p.r.d. Można przypuszczać, że organy administracji uznały, iż okres pięcioletni wskazany w art.130a ust.10k p.r.d. rozpoczął bieg od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu cywilnego w sprawie [...] tzn. od 10 lipca 2019 r. Stanowisko takie nie jest prawidłowe pomija bowiem fakt wydania wyroku w sprawie [...], który ustalił, że z dniem 23 października 2011r. własność pojazdu nabył Skarb Państwa – Starosta [...]. Wyrok ten ma moc wiążącą co wynika z treści art.365 § 1 K.p.c. Skoro zatem na podstawie wyroku w sprawie

[...] Starosta [...] nabył własność pojazdu to od uprawomocnienia się tego orzeczenia winien rozpocząć się bieg pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 130a ust.10k p.r.d.

Reasumując sąd stwierdza, że okres 5 lat winien być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku w sprawie [...] tzn. od dnia 12 września 2014 r. Okres ten upłynął w dniu 12 września 2019 r. zaś decyzje organów administracji obu instancji w niniejszej sprawie wydano po tym dniu. Organy administracji naruszyły zatem przepis art.130a ust.10 p.r.d. co miało wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...].

Wobec tego, że po upływie pięcioletniego okresu, o którym mowa w art.130a ust.10 k p.r.d. nie można wydać decyzji określonej w art. 130a ust.10h p.r.d., postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe. W związku z czym, na podstawie art.145 § 3 p.p.s.a., sąd umorzył postępowanie administracyjne.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 8 pkt 6) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 68).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 ust. 3 zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374).

d.j.