Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 277/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 53
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej Prezes ZUS) decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. (znak [...]) po rozpatrzeniu wniosku Pana J.R. (dalej: wnioskodawca, skarżący) z dnia [...] października 2020 r.

o ponowne rozpatrzenie sprawy renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) dalej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję własną podjętą na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą emerytalną" z dnia [...] września 2020 r. (znak: [...])

o odmowie przyznania świadczenia.

Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżący zwrócił się do Prezes ZUS

o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy emerytalnej.

Decyzja z dnia [...] września 2020 r. (znak: [...]) Prezes ZUS działając na podstawie art. 83 ustawy emerytalnej odmówił skarżącemu poznania świadczenia w drodze wyjątku.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 53 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Organ wyjaśnił, że warunki określone w wyżej cytowanym przepisie muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie nawet jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

Prezes ZUS wskazał, że w sprawach świadczeń w drodze wyjątku ważne są przyczyny niespełnienia wymogów do uzyskania uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Konieczne jest więc zbadanie, czy brak tych uprawnień nie był spowodowany szczególnymi okolicznościami w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które osoba ubezpieczona nie miała wpływu. Za szczególną okoliczność, na potrzeby stosowania art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej, uważa się tylko zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Dodatkowo wskazano, że okolicznością szczególną może być jedynie zdarzenie lub trwały stan o charakterze zewnętrznym, obiektywnym i niezależnym od woli danej osoby.

Po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego organ nie stwierdził istnienia przesłanki szczególnych okoliczności, na skutek których skarżący nie nabył uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Skarżący nie wykazał zdaniem organu, aby niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowane było okolicznościami, na które nie miał wpływu.

Z akt sprawy wynika, że na przestrzeni 57 lat życia, tj. do dnia powstania całkowitej niezdolności do pracy skarżący udowodnił 19 lat, 8 miesięcy i 10 dni okresów składkowych i nieskładkowych.

Prezes ZUS wyjaśnił, że świadczenie w drodze wyjątku przyznawane jest osobom aktywnym zawodowo i jakkolwiek nie jest ono wprost uzależnione od stażu pracy, to jednak staż ten nie może pozostawać bez wpływu na ocenę wystąpienia warunków przewidzianych w tym przepisie. Dotychczasowy okres ubezpieczenia powinien być adekwatny do wieku wnioskodawcy, a tylko wykazanie, że niespełnienie warunków do świadczenia uniemożliwiły okoliczności niemożliwe do przezwyciężenia, może skutkować przyznaniem świadczenia w drodze wyjątku

(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10.11.2016 r., sygnatura: I OSK 929/16, dostępny w LEX nr 2299951, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8.04.2014 r., sygnatura: II SA/Wa 240/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ wskazał, że w 10-leciu przypadającym przed dniem powstania niezdolności do pracy, przesuniętym o okres pobierania renty, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – skarżący udowodnił 3 lata, 1 miesiąc i 3 dni tych okresów.

Z posiadanej dokumentacji wynika, że w okresach od 14.07.2000 r.

do 14.09.2006 r., od 1.07.2008 r. do 30.09.2015 r. skarżący nie wykonywał pracy ani innej działalności potwierdzonej opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne

i rentowe. We wskazanych okresach wobec skarżącego nie była orzeczona całkowita niezdolność do pracy. Przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był zatem stan zdrowia. Nie zostały również udokumentowane przez skarżącego inne zdarzenia zewnętrzne, niezależne od jego woli, których nie można było przewidzieć

i którym nie można było zapobiec.

Przerwa w ubezpieczeniu w latach 2000-2006 miała miejsce, gdy wobec skarżącego nie była orzeczona chociażby częściowa niezdolność do pracy. Wspominane przez wnioskodawcę problemy zdrowotne mogły jedynie ograniczać wykonywanie przez niego zatrudnienia, ale go nie uniemożliwiały. Nie mogą zatem stanowić usprawiedliwienia dla przerwy w ubezpieczeniu w latach 2000-2006.

Organ wyjaśnił, że samo istnienie choroby nie zawsze jest równoznaczne

z niezdolnością do pracy. Subiektywne odczucia co do stanu zdrowia oraz braku możliwości wykonywania pracy z uwagi na zdrowie nie stanowią usprawiedliwienia dla braku odpowiedniego okresu ubezpieczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19.12.2007 r., sygn.akt II SA/Wa 1317/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast istniejąca w latach 2008-2015 częściowa niezdolność do pracy jedynie ograniczała, a nie uniemożliwiała podjęcie zatrudnienia przez skarżącego.

W ocenie organu skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających faktyczną aktywność w poszukiwaniu pracy, popartą systematycznym podnoszeniem kwalifikacji. Powoływanie się na znaczne bezrobocie panujące na terenie zamieszkania samo w sobie nie może stanowić usprawiedliwienia bezczynności zawodowej. Trudności w znalezieniu pracy i stan wysokiego bezrobocia w Polsce są bowiem okolicznościami powszechnymi, podczas gdy tylko udowodnione zupełnie szczególne okoliczności, które spowodowały brak wymaganego okresu ubezpieczenia połączonego z należytym opłacaniem składek, mogą stanowić podstawę do przyznania świadczenia przez Prezesa ZUS.

Zdaniem Prezesa ZUS również trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący.

W uzasadnieniu skargi wskazał między innymi, że od dnia 4.05.2020 r. nie może podjąć pracy z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy. Nie posiada niezbędnych środków koniecznych na pokrycie utrzymania. Nie posiada również żadnego majątku, który wystarczyłby mu na godną egzystencję. Jedynie pomoc rodziny i Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. pozwala

mu przeżyć.

Skarżący podkreślił, że był osobą ubezpieczoną, ale nie spełnia warunków wymaganych w art. 57 i 58 ustawy emerytalnej przyznającej prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wynika to z faktu, iż w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem niezdolności do pracy (w okresie od 01.08.1997 r. do 31.07.2007 r.) posiada łącznie 3 lata, 1 miesiąc i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych - zamiast potrzebnych 5 lat. Tym samym nie dał rady wypracować 30 lat, posiada łącznie 19 lat i 24 dni składkowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności

z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi

w dacie jej wydania. Sąd, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym miejscu należy również wskazać ,że Sąd Administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie i ocenia zaskarżoną decyzję na datę jej wydania.

Analizując niniejszą sprawę pod tym kątem, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie naruszył bowiem przepisu art. 83 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie z powołanym przepisem, ubezpieczonym i pozostałych po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Użyty przez ustawodawcę zwrot "może przyznać" wskazuje, że decyzja

w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania świadczenia pozostawiona została uznaniu organu administracji publicznej. W literaturze dotyczącej uznania administracyjnego stwierdza się, że "(...) Przedmiotem jego nie jest ani ustalenie znaczenia tekstu prawnego, ani ocena występujących faktów, lecz określenie skutku prawnego" (M. Mincer, Uznanie administracyjne, Toruń 1983 r., s. 63, cyt. za "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego", Wydawnictwo C.H. Beck, 2005 r.). Uznanie dotyczy zatem wyboru konsekwencji zaistnienia normy prawnej w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego. Tak też instytucję uznania administracyjnego rozumie się w orzecznictwie. Od uznania administracyjnego należy natomiast odróżnić sferę pojęć niedookreślonych, które podlegają pełnej wykładni w procesie interpretacji prawa (v. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2003 r., sygn. akt K 43/2002, Lex Polonica nr 364051). Do takich niedookreślonych pojęć należy m.in. zawarte w art. 83 ustawy o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pojęcie "szczególne okoliczności", stanowiące jedną z przesłanek przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

Zanim zatem organ dokona w ramach obowiązującego prawa wyboru optymalnego z punktu widzenia konkretnych okoliczności faktycznych rozwiązania (uznanie administracyjne), powinien dokonać wykładni pojęcia nieostrego, biorąc pod uwagę zarówno kontekst normatywny, w którym dane pojęcie funkcjonuje,

jak i okoliczności stanu faktycznego sprawy rozstrzyganej na podstawie przepisu, który takie pojęcie zawiera. Sąd administracyjny jest zaś upoważniony i zobowiązany jednocześnie do oceny zgodności z prawem procesu wykładni i stosowania przez organ pojęć niedookreślonych (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2003 r., sygn. akt II SA 4203/01, Lex Polonica nr 364326).

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokonał prawidłowej wykładni art. 83 ust. 1 ustawy

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w oparciu

o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przyjmując, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, które uniemożliwiły skarżącemu przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia w okresach od 14.07.2000 r.

do 14.09.2006 r., od 1.07.2008 r. do 30.09.2015 r. Orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy skarżący uzyskał z dniem 2 maja 2016 r. (por. orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 4 maja 2020 r., karta nr 33 akt administracyjnych).

Podkreślić w tym miejscu należy, że za szczególną okoliczność na potrzeby stosowania przepisu art. 83 ust. 1 ustawy uznaje się wyłącznie zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków, przy czym zdarzenie to bądź trwały stan muszą mieć charakter zewnętrzny, obiektywny i niezależny od woli tej osoby.

W orzecznictwie sądów administracyjnych za szczególne okoliczności uważa się wydarzenia o charakterze nadzwyczajnym, czyli takie, które wbrew zamiarom

i woli ubezpieczonego stanowią niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę

do kontynuowania zatrudnienia. Na szczególne okoliczności składają się wyłącznie zdarzenia niezależne od ubezpieczonego. Chodzi tylko o zdarzenia albo trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu ich skutków niemożliwych lub obiektywnie trudnych do przezwyciężenia. Szczególne okoliczności to okoliczności obiektywne, niezależne i niezawinione przez ubiegającego się

o świadczenie w drodze wyjątku.

Pojęcie "w drodze wyjątku" nie dotyczy zatem wyjątkowych potrzeb czy niedostatku, sytuacji życiowej starającego się o to świadczenie. Nie chodzi tu o każdy przypadek nieotrzymania świadczenia w trybie zwykłym, lecz o taki, który mieści się w zakresie pojęcia "szczególnych okoliczności", czyli takich zdarzeń, które na kanwie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ograniczają, utrudniają czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych. Zaistnienie tego rodzaju zdarzeń powinno usprawiedliwiać brakujący do wymaganego staż ubezpieczeniowy.

Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11października 2017 r., sygn. akt. I OSK 2314/16 (wyrok opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej w Internecie na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl): "Za "szczególną okoliczność", w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie można uznać samego faktu niestabilnej sytuacji na rynku pracy, zagrożenia bezrobociem,

a w konsekwencji pracy nieobjętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. W praktyce powodowałoby to obowiązek przyznawania wspomnianego świadczenia - nie w drodze wyjątku - jak stanowi o tym ustawa, a powszechnie. Bezrobocie tylko wtedy może być szczególną okolicznością skutkującą niespełnianiem przez konkretną osobę warunków do uzyskania prawa do emerytury lub renty, gdy osoba ta wykaże, że jej przerwy w zatrudnieniu były spowodowane wyłącznie bezrobociem, a nie innymi okolicznościami."

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie niespełnienie przez skarżącego warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do renty w trybie zwykłym nie jest spowodowane szczególnymi okolicznościami w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej. Sam fakt trudnej sytuacji zdrowotnej skarżącego nie może być uznany za taką okoliczność. Dopiero orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy skutkuje niemożnością podjęcia zatrudnienia.

Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1056/07 przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu zatrudnienia brakuje krótki okres usprawiedliwiony szczególnymi okolicznościami.

Skarżącemu do wymaganego okresu brakuje blisko 40% okresów składkowych i nieskładkowych, gdyż w 10-leciu przypadającym przed dniem powstania niezdolności do pracy, przesuniętym o okres pobierania renty, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – skarżący udowodnił 3 lata, 1 miesiąc i 3 dni tych okresów. Tak więc w ocenie Sądu powyższy okres nie może być w żądnym wypadku uznany

za krótki.

Analiza sformułowanych w skardze zarzutów pozwala zdaniem Sądu stwierdzić, że skarżący w istocie zmierza do zakwestionowania oceny konkretnych okoliczności faktycznych dokonanych przez organ. Wątpliwości skarżącego dotyczą bowiem głównie jego zdrowia, jako kluczowego czynnika uzasadniającego pozytywne rozparzenie jego wniosku, albowiem mającego wpływ na ograniczoną zdolność do podjęcia zatrudnienia, a tym samym sytuację finansową skarżącego. Jednak, w ocenie Sądu, nie prowadzi to do wniosku, że była to szczególna okoliczność uzasadniająca przerwy w zatrudnieniu. Skarżący nie przedstawił dokumentów, z których wynikałaby niemożność podjęcia zatrudnienia przed orzeczeniem pełnej niezdolności do pracy co nastąpiło z dniem 2 maja 2016 r.

(por. przywołane powyżej orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, w aktach sprawy).

W tym miejscu należy wskazać, że co prawda to organ administracji prowadzi w sprawie postępowanie, jednak nie zwalnia to wnioskodawcy od przedstawiania dowodów na okoliczność zaistnienia określonych przesłanek z art. 83 ustawy

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W polskim prawie administracyjnym istnieje zasada oficjalności, obligująca organ do zebrania materiału dowodowego, to nie może to jednak zdaniem Sądu prowadzić do nakładania na organ nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów na fakty podnoszone przez stronę. Jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyrok z dnia 19 listopada 2010 r. I OSK 1282/10 " W postępowaniu o świadczenie w drodze wyjątku to osoba zainteresowana powinna wskazać wszelkie dowody i okoliczności wiążące się

z dochodzonym świadczeniem".

Poszukując wyjaśnienia przyczyn przerw w zatrudnieniu skarżącego, w dacie wydania decyzji, nie sposób stwierdzić, że powstały one wskutek okoliczności, na które nie miał wpływu. Na datę wydania decyzji nie było dowodów świadczących

o tym, że brak aktywności zawodowej skarżącego powiązany z odprowadzaniem składek na ubezpieczenie społeczne był wynikiem jego całkowitej niezdolności

do pracy, która powstała dopiero z dniem 2 maja 2016 r. W tym miejscu Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że częściowa niezdolność do pracy jedynie ogranicza, a nie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia.

W aktach administracyjnych sprawy brak jest dowodów mogących wskazywać, że skarżący nie podjął zatrudnienia skutkującego dłuższym stażem ubezpieczeniowym z powodów szczególnych i uniemożliwiających podjęcie pracy zarobkowej, gdyż za takie powody nie można uznać panującego bezrobocia oraz niestabilnej sytuacji na rynku pracy.

Zgodnie z utrwaloną linia orzeczniczą fakt zarejestrowania jako osoba bezrobotna w Urzędzie Pracy nie stanowi okoliczności szczególnej na gruncie art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej. Zdaniem Sądu samo powoływanie się na fakt bycia bezrobotnym, nawet potwierdzony przez Urząd Pracy, nie odzwierciedla rzeczywistej aktywności osoby w poszukiwaniu pracy. Dopiero przedstawienie dowodów wskazujących na odmowę zatrudnienia przez konkretnych pracodawców pozwala

na uznanie okresu bezowocnych poszukiwań pracy jako okresu przerwy

w zatrudnieniu spowodowanej szczególnymi okolicznościami.

Odnosząc się do przesłanki braku posiadania niezbędnych środków utrzymania należy wskazać, że nie została przez ustawodawcę zdefiniowana, lecz

w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że należy ją ocenić porównując sytuację materialną ubiegającego się o świadczenie z wysokością świadczeń określonych w przepisach jako minimalne (por. wyrok NSA 15 listopada 2012 r., sygn. I OSK 2248/12, publ. Lex nr 1291381, wyrok NSA z dnia 19 maja

2011 r., sygn. I OSK 292/11, publ. LEX nr 1081017, wyrok NSA z dnia 27 września 2006 r., sygn. I OSK 1112/06, publ. LEX nr 321169).

W orzecznictwie zwraca się przy tym uwagę, że przepis art. 83 ust. 1 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS uzależnia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku od wykazania braku "niezbędnych", a nie "niewystarczających" środków utrzymania. Wprawdzie skarżący nie posiada niezbędnych środków utrzymania, jednakże przesłanki określone w ww. przepisie muszą być spełnione łącznie, nie zachodziła zatem możliwość przyznania skarżącemu świadczenia w drodze wyjątku.

Mając powyższe na uwadze, nie sposób Prezesowi ZUS zarzucić niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek strony skarżącej. Zatem to strona powinna w toku postępowania administracyjnego przedstawić, albo przynajmniej wskazać, dowody na istnienie okoliczności stojących na przeszkodzie w uzyskaniu przez ubezpieczonego odpowiedniego okresu składkowego. Jeżeli skarżący wniósł

o udzielenie świadczenia rentowego w drodze wyjątku, to miał obowiązek wskazać dowody świadczące, że zostały spełnione przesłanki z art. 83 ust. 1 ustawy

o emeryturach i rentach z FUS (tak: wyrok NSA z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1135/14).

Organ nie naruszył w sprawie tej przepisów postępowania. Zgromadził pełny materiał dowodowy i należycie go ocenił. Nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8,art. 9, art. 10, art. 75, art. 76, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, z powodu których organ wniosku uwzględnić nie mógł.

Sąd nie stwierdził, aby organ przekroczył granice uznania administracyjnego. Z tego względu brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku.