Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 390/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 18, § 39
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 5
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Skarżący B.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Rolnictwa ( dalej jako: Dyrektor OR ARiMR ) nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu rolnośrodowiskowego na rok 2014.

II. Wynikający z przedstawionych akt administracyjnych stan sprawy przedstawiał się następująco :

1. Wnioskiem z [...] maja 2014 r. B.S. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ( dalej jako: BP ARiMR ) o przyznanie płatności na rok 2014. W zakresie płatności rolnośrodowiskowych wnioskodawca zadeklarował, iż ubiega się o przyznanie płatności w ramach wariantu:

2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 13,71 ha,

4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków do powierzchni 3,00 ha,

5.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków- Natura 2000 do| powierzchni 41,41 ha.

W wyniku weryfikacji wniosku, Kierownik BP ARiMR decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową ( dalej jako: płatność PRŚ ) na rok 2014 w pomniejszonej wysokości tj. w łącznej kwocie 69 686,60 zł w tym:

- pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.1 (uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności) w wysokości 10 830,90 zł do powierzchni 13,71 ha tj. działek rolnych: |

"B" - na działce ewidencyjnej nr [...] - powierzchnia 4,40 ha,

"C" - na działce ewidencyjnej nr [...] - powierzchnia 5,05 ha,

"D" - na działce ewidencyjnej nr [...] - powierzchnia 4,25 ha,

- pakiet 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami

Natura 2000 w wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 2 124,00 zł do powierzchni 2,59 ha - działka rolna "A" położona na działce ewidencyjnej nr [...];

- pakiet 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 w wysokości 56 731,70 zł do powierzchni 41,41 ha - działka rolna "E" na działce ewidencyjnej nr [...].

Pomniejszenie płatności wynikało z wykluczenia 0,41 ha z zadeklarowanej do płatności powierzchni działki rolnej "A" położonej na działce ewidencyjnej nr [...].

2. Decyzja została odebrana przez stronę 9 lutego 2015 r. i – wobec niezłożenia odwołania - stała się ostateczna 23 lutego 2015 r., a przyznane nią środki finansowe zostały przekazane na konto bankowe wnioskodawcy [...] marca 2015 r.

3. Zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2016r., doręczonym stronie 20 grudnia 2016r., Kierownik BP ARiMR poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego, przyznanych na mocy decyzji nr [...] z [...] lutego 2015r.

W zawiadomieniu wskazano, iż wszczęcie spowodowane jest stwierdzeniem przez ten organ, w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...], na której wnioskodawca zadeklarował we wniosku z dnia [...] maja 2014r. działkę rolną "E", nieprawidłowości ujawnionych w wyniku dokonanej aktualizacji danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, przeprowadzonej na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 16 czerwca 2014 r.

4. W oparciu o zaktualizowane dane Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, że w przypadku działki ewidencyjnej nr [...], na której strona zadeklarowała działkę rolną "E" zgłoszono obszary, które ze względu na swój charakter (zadrzewienie) nie kwalifikują się do płatności PRŚ w zadeklarowanym wariancie 5.1. W przypadku działki rolnej "E" położonej na działce ewidencyjnej [...] powierzchnia deklarowana 41,41 ha jest większa od maksymalnej powierzchni PEG (26,17 ha) o 15,24 ha.

Wobec powyższego organ I instancji ustalił, że B.S. zawyżył powierzchnię kwalifikującą się do płatności w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 o 15,24 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 58,23 % (41,41 ha - 26,17 ha) / 26,17 ha) x 100% = 58,23 %)

gdzie:

41,41 - powierzchnia deklarowana do płatności PRŚ w wariancie 5.1 wyrażona w ha,

26,17 - powierzchnia stwierdzona do płatności PRŚ w wariancie 5.1 wyrażona w ha,

58,23% - różnica między powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną do płatności PRŚ w wariancie 5.1 wyrażona w %,

W konsekwencji tego ustalenia Kierownik BP ARiMR ustalił, że zastosowanie ma art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem nr 65/2011, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią deklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 % beneficjenta wyklucza się z płatności. W związku ze stwierdzeniem przedeklarowania na poziomie 58,23% w zakresie powierzchni kwalifikującej się do do płatności w wariancie 5.1 płatność nie powinna być przyznana i powinny zostać nałożone sankcje w wysokości 20 878,80 zł przypadające na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

41,41 ha-26,17 ha =15,24 ha

15,24 ha x 1370,00 zł = 20 878,80 zł

gdzie:

41,41 ha - powierzchnia zadeklarowana do płatności w ramach wariantu 5.1.

26,17 ha - powierzchnia stwierdzona, tj. kwalifikująca się do płatności PRŚ,

1 370,00 zł - stawka płatności PRŚ w wariancie 5.1 w roku 2014

20 878,80 zł - kwota sankcji PRŚ w wariancie 5.1.

Organ uznał, że kwota wypłacona dla wariantu 5.1 (56 731,70zł) stanowi kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu rolnośrodowiskowego. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 w przypadku dokonania nienależnie pobranych płatności, rolnik zobowiązany jest do jej zwrotu, co oznacza, że w przypadku rozpatrywanej sprawy powstał obowiązek zwrotu całej kwoty płatności PRŚ w wysokości 56 731,70 zł.

6. W konsekwencji [...] grudnia 2016 r. Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...] o ustaleniu B.S. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu rolnośrodowiskowego w wariancie 5.1. w wysokości 56 731,70 zł. Uzasadniając konieczność odzyskania nienależnie pobranej kwoty płatności PRŚ organ I instancji uznał również, że nie zachodzą podstawy do zastosowania przepisu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 wskazał, że w przedmiotowej sprawie błąd co do deklarowanej powierzchni mógł być w zwykłych okolicznościach wykryty przez stronę, bowiem wyłączenia powierzchni z płatności powierzchni kwalifikującej się do płatności PRŚ dotyczyły terenu zadrzewionego.

7. W odwołaniu od decyzji nr [...], złożonym w jego imieniu przez profesjonalnego pełnomocnika, skarżący zarzucił:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

1) art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że wypełnione zostały przesłanki warunkujące żądanie przez organ zwrotu wypłaconego świadczenia podczas, gdy skarżący nie mógł wykryć ewentualnego błędu w zakresie powierzchni działki rolnej "E",

2) błąd subsumcji, polegający na błędnym zastosowaniu art. 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia nr 65/2011 podczas, gdy nie spełnione zostały przesłanki go warunkujące wyrażone w art. 16 ust. 3 rozporządzenia;

3) niezastosowanie wytycznych sprecyzowanych w § 3 ust. 3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ze zm.);

- naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

4) art. 7 Kpa oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, 1529, z 2013 r. poz. 311, z 2014 r. poz. 240) poprzez ich błędna wykładnię prowadzącą do nierozpoznania w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego w tym nieuwzględnienia danych wskazujących na poprawność pomiarów podanych przez odwołującego wynikających m.in. z dokumentacji przyrodniczo-ornitologicznej wykonanej na potrzeby PRŚ PROW 2007-2013,

5) art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, 1529 , z 2013 r. poz. 311, z 2014 r. poz, 240) poprzez nienależyte i niewyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

6) art. 7 Kpa oraz art. 77 § 1 Kpa poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału, co w rezultacie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia na podstawie niekompletnego materiału dowodowego;

7) art. 8 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie rzetelnej kontroli na terenie działki rolnej oznaczonej nr [...] oraz bezkrytyczne i dowolne przyjęcie, iż skarżący mógł w zwykłych okolicznościach wykryć błąd Agencji stanowiący podstawę otrzymanej płatności;

8) art. 8 Kpa sprowadzające się do lakonicznego uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia;

9) art. 11 Kpa poprzez niezrozumiałe wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, w szczególności w zakresie twierdzeń, iż odwołujący mógł w zwykłych okolicznościach wykryć, iż pozostaje w błędzie co do wielkości gruntu na jaki przysługują dopłaty;

10) art. 80 Kpa poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na niekompletnym materiale dowodowym;

11) § 4 pkt 1 oraz § 5 pkt 2 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm z dnia 11 marca 2010 r. w zw. z art. 107 § 3 Kpa poprzez nieuzasadnione ich zastosowanie, co w rezultacie doprowadziło do stwierdzenia, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza działki nr [...], kwalifikująca się do płatności w ramach systemu wsparcia środowiskowego wynosi jedynie 26,17 ha.

Ponadto zarzucono, że organ na str. 5 decyzji, w wyliczeniach dotyczących płatności, która nie powinna być przyznana popełnił błąd rachunkowy, tj. organ jako wynik iloczynu różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej (15,24) i stawki płatności w wariancie 5.1 (790 zł/ha) podał sumę 20 878,80, podczas gdy suma rzeczywiście wynosi 12 039,6 zł.

W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie - z ostrożności procesowej - o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania celem dokonania przez ten organ dokładnych ustaleń faktycznych w sprawie opartych na kompletnym i wyczerpującym materiale dowodowym, a w szczególności uwzględniającym uwarunkowania terenowe dotyczące położenia działki (w zakresie obszarów Natura 2000) oraz wytyczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm.

8. Zaskarżoną skargą decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. Dyrektor OR ARiMR, powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako: Kpa ), art. 29 ust. 1, 2, 7 ustawy z dnia 9 maj 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 dalej ), art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.), art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, § 18 ust. 3, § 39 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361, ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

9. W motywach rozstrzygnięcia stwierdził iż decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Organ II instancji wskazał, że zasady ustalania wysokości kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu rolnośrodowiskowego odnoszące się do roku 2014 określone zostały w przepisach prawa krajowego, jak również w przepisach wspólnotowych tj. w art. 29 ustawy o Agencji, w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ( powoływanej jako ustawa o PROW ), w rozporządzeniu nr 1122/2009, rozporządzeniu nr 65/2011 i rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16)

Organ odwoławczy wywiódł, że Kierownik BP ARiMR w następstwie aktualizacji danych w systemie identyfikacji działek rolnych stwierdził nieprawidłowości dotyczące działki ewidencyjnej nr [...] oznaczonej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 jako działka rolna "E". W wyniku ponownej weryfikacji wniosku strony o przyznanie płatności na rok 2014 organ I instancji stwierdził, iż zadeklarowany do płatności obszar działki ewidencyjnej nr [...] jest większy o 15,24 ha niż maksymalny kwalifikowalny obszar przedmiotowej działki, widniejący w systemie identyfikacji działek (26,17 ha).Wyjaśnił, iż na mocy art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. Przedmiotowy przepis prawa wspólnotowego zaimplementowany został do przepisów prawa krajowego poprzez regulację § 18 ust. 3 rozporządzenia PRŚ, stanowiącego, że przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ponowna weryfikacji wniosku strony ujawniła, iż zadeklarowana do płatności na rok 2014 powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] jest niezgodna ze stanem rzeczywistym odnoszącym się do roku 2014 r. Obszar kwalifikujący się do płatności PRŚ w wariancie 5.1 na rok 2014, ustalony w trakcie ponownej weryfikacji wniosku w oparciu o zaktualizowane dane w systemie ewidencji działek rolnych, okazał się być mniejszy niż ten, do którego wypłacono B.S. płatności na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. Wprawdzie w dniu jej wydawania organ I instancji był w posiadaniu zdjęć lotniczych działek zgłoszonych do płatności, wykonanych w dniu 16 czerwca 2014 r. jednakże nie dokonał stosownej interpretacji tego materiału i wyznaczenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru. W konsekwencji powyższego organ I instancji nie miał przesłanek do tego, by sprawę rozstrzygnąć w sposób niezgodny z deklaracją zawartą we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, tym bardziej, iż w wyniku weryfikacji w/w wniosku stwierdzono przedeklarowanie powierzchni o 0,41 ha na działce ewidencyjnej nr [...] zadeklarowanej w wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków poza obszarami Natura 2000 skutkujące pomniejszeniem wysokości płatności z tytułu przedeklarowania powierzchni użytkowanej rolniczo.

Dokonana po wydaniu decyzji przyznającej płatność pełna interpretacja zdjęć lotniczych z 16 czerwca 2014 r. bezsprzecznie wykazała fakt nieużytkowania części gruntów objętych wnioskiem z uwagi na występujące na nich zwarte zadrzewienia, zatem rozstrzygnięcie zawarte w decyzji nr [...] było nieadekwatne do stanu rzeczywistego istniejącego w roku 2014. Konsekwencją tego było prawidłowe ustalenie przez Kierownika BP ARiMR, że kwota płatności PRŚ w wariancie 5.1, przyznana B.S. w związku ze złożonym wnioskiem na rok 2014, wynosząca 56 731,70 zł, przekazana na rachunek powinna być w całości zwrócona jako wypłacona w nadmiernej wysokości

Ustalona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku w wariancie 5.1, a powierzchnią stwierdzoną, wynika z zakwestionowania rolniczego użytkowania części obszaru działki ewidencyjnej nr [...], o wielkości 15,24 ha. Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 73/2009 państwo członkowskie prowadzi system identyfikacji działek rolnych ustanawiany na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartometrycznych. Korzysta także przy jego opracowaniu z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000. Zgodnie zaś z art. 31a akapit 3 rozporządzenia nr 1122/2009 państwo członkowskie systematycznie aktualizuje system identyfikacji działek rolnych i kontroluje wszystkich rolników na całym obszarze objętym tym systemem w okresie maksymalnie trzech lat, obejmując kontrolą rocznie co najmniej 25% kwalifikujących się hektarów zarejestrowanych w systemie identyfikacji działek rolnych. W odniesieniu do działek zgłaszanych przez B.S. we wniosku na rok 2014 aktualizacja została przeprowadzona na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 16 czerwca 2014 r., co ujawniło fakt nieużytkowania części gruntów objętych wnioskiem.

Weryfikacja powierzchni zgłoszonych we wniosku, uprawniających do płatności następuje na podstawie wszelkich metod zmierzających do poprawnej analizy danych w ramach tzw. kontroli administracyjnej dokonywany w oparciu o bazę referencyjną systemu identyfikacji działek rolnych (system LPIS ). System LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów. Zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej JRC IPSC/G03/P/WDE/wde D(2009)(11164) z 2009 roku, w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy. Maksymalną powierzchnię referencyjną (powierzchnia PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Zatem kontrole administracyjne w przypadku analizy powierzchni deklarowanej przez rolnika w złożonym wniosku prowadzone są w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Z powyższych względów ortofotomapa jest jednym z prawnie dostępnych instrumentów weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności. Powierzchnia PEG określa obszar, na którym prowadzona jest produkcja rolnicza i do tej powierzchni przyznawane są płatności, co reguluje § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia PRŚ. Z przepisów rozporządzenia PRŚ wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że powierzchnię działki rolnej ustala się w sposób autonomiczny wobec powierzchni ustalonej na potrzeby ewidencji gruntów, która to ewidencja służy celom.

W przypadku działki rolnej "E" deklarowanej przez B.S. do płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 5.1 na działce nr [...] stwierdzono obszar mniejszy o 15,24 ha niż zadeklarowany we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. Dyrektor OR ARiMR wywiódł, że analiza ortofotomapy wskazanej działki ewidencyjnej, wykonanej w dniu 16 czerwca 2014 r. wykazała, iż w jej obrębie znajduje się powierzchnia, która - wbrew deklaracji wnioskodawcy - nie była użytkowana rolniczo. Organ wskazał, że w miejscach wyłączonych z maksymalnego obszaru kwalifikowanego do płatności (PEG) (vide: załącznik nr 5 - w aktach sprawy) znajdują się tereny zadrzewione, występujące pomiędzy granicą działki ewidencyjnej (kolor biały), a obszarem włączonym do wielkości PEG (kolor jasnoczerwony)], na których nie była w roku 2014 prowadzona działalność rolnicza.

Opisując szczegółowo powyższe nieprawidłowości stwierdzone na zadeklarowanej działce wskazał, iż na zdjęciu lotniczym (vide: załącznik nr 2) obrazującym działkę nr [...] bez żadnych wątpliwości stwierdzić można, iż na części zachodniej jak i południowej dochodzącej do granicy działki ewidencyjnej nr [...] znajduje się obszar zwartych zadrzewień , na których nie była w roku 2014 prowadzona działalność rolnicza w myśl § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia PRŚ. Wyłączone na ortofotomapach z dnia 16 czerwca 2014 r. tereny zadrzewione występują w miejscach, które B.S. na załączniku graficznym określającym położenie działki rolnej "E" z dnia [...] maja 2014 r. (złożonym wraz z wnioskiem o przyznanie płatności) zaznaczył jako obszary użytkowane rolniczo. Świadczy o tym dokonana analiza porównawcza załączników graficznych oraz ortofotomap z dnia 16 czerwca 2014 r. Zaistniała zatem zasadnicza rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym działki a deklaracją Wnioskodawcy. Tereny zadrzewione, nie poddawane zabiegom agrotechnicznym są obszarami, na których nie była w roku 2014 prowadzona działalność rolnicza w myśl § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia PRŚ stanowiącego, iż wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Mając na uwadze § 1 ust. 1 pkt 5 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm obszary trwale zadrzewione, występujące w granicy działki ewidencyjnej nr [...] zadeklarowanej przez stronę do płatności na rok 2014, nie poddawane zabiegom agrotechnicznym, nie spełniają wymogów wskazywanych § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia PRŚ, a zatem nie mogą zostać zakwalifikowane do płatności. Obszary te, jako niekwalifikujące się do płatności z tytułu Programu rolnośrodowiskowego, zostały wyłączone z powierzchni PEG działki ewidencyjnej nr [...]. W związku ze stwierdzonym faktem nieużytkowania części gruntów objętych wnioskiem powierzchnia PEG działki ewidencyjnej nr [...] została ustalona na poziomie 26,17 ha. Wobec stwierdzenia w wyniku kontroli administracyjnej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną w wariancie 5.1 (41,41 ha) do płatności PRŚ, a powierzchnią stwierdzoną (26,17 ha) wynoszącej 15,24 ha, przedeklarowanie powierzchni wyniosło 58,23 %, co powoduje, że stronie nie przysługuje płatność PRŚ na 2014 dla wariantu 5.1. w wysokości 56 731,70 zł i to koniecznym było wszczęcie postępowania w sprawie kwoty nadmiernie pobranej.

10. Odnosząc się do złożonego odwołania organ II instancji uznał, iż nie zawiera ono argumentów mających wpływ na wynik niniejszego rozstrzygnięcia.

Co do podnoszonego w uzasadnieniu odwołania faktu położenia całego obszaru działki ewidencyjnej nr [...] na obszarze chronionym Natura 2000 - [...], co wiąże się ze szczególnymi ograniczeniami w zakresie czynności, jakich rolnik może dokonywać na tym terenie, Dyrektor OR ARiMR wskazał, że zgodnie z definicją obszar Natura 2000 to jedna z form ochrony przyrody stosowana w Polsce i jednocześnie element programu Europejskiej Sieci Ekologicznej - programu ochrony przyrody mającego na celu zoptymalizowanie działań na rzecz zachowania dziedzictwa przyrodniczego Europy, poprzez wydzielenie sieci obszarów ochrony na terenie Europy, a przede wszystkim UE. Celem wyznaczania tych obszarów jest ochrona cennych, pod względem przyrodniczym i zagrożonych składników różnorodności biologicznej Europy. Zadeklarowana przez stronę do płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 5.1 działka ewidencyjna nr [...] faktycznie w całości położona jest na tym obszarze co potwierdza Plan działalności rolnośrodowiskowej z 2013 r. Deklarując do płatności działki ewidencyjne, na których położone są określone działki rolne, wnioskodawca deklaruje, iż wymogiem podstawowym jest stosowanie się do minimalnych określonych w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U, nr 33, poz. 262 ze zm.). W myśl jego § 4 grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2) gruntów, o których mowa w 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzona na tych gruntach produkcje roślinna, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Uwarunkowania dotyczące sposobu użytkowania m.in. trwałych użytków zielonych związanych z obszarem [...] zostały określone w Zarządzeniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...] (Dziennik Urzędowy Województwa z 2014 r., poz. 184). Zgodnie z w nim celem zachowania siedliska przyrodniczego stanowiącego przedmiot ochrony obszaru, trwałe użytki zielone (łąki) mogą być użytkowane poprzez ekstensywne użytkowanie kośne, kośno- pastwiskowe lub pastwiskowe oraz użytkowanie powinno być zgodne z wymogami odpowiedniego pakietu rolnośrodowiskowego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, ukierunkowanego na ochronę siedliska. Natomiast w przypadku użytkowania trwałych użytków zielonych (łąk) z przewagą turzycowisk (vide: opis działki w Planie Działalności Rolnośrodowiskowej na lata 2012-2017) zaleca się ekstensywne użytkowanie kośne, zgodnie z wymogami odpowiedniego pakietu rolnośrodowiskowego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, z terminem koszenia nie wcześniej niż od dnia 15 sierpnia do dnia 30 września; z pozostawieniem od 50% do 80% powierzchni nieskoszonej wydzielenia, przy czym każdego roku powinno to dotyczyć innej powierzchni; pozyskaną biomasę należy usunąć poza zasięg obszaru.

Zatem to strona deklarując działkę nr [...] do płatności PRŚ powinna sprawdzić, czy tereny wskazane na załącznikach kwalifikują się do płatności. Strona powinna też wiedzieć, jaki areał pastwiskowy znajduje się na tej działce, bowiem tylko tego terenu mogą dotyczyć ograniczenia w zakresie zabiegów agrotechnicznych, jakie można wykonać na obszarze chronionym. W niniejszym przypadku strona nie określiła obszaru działki użytkowanego pastwiskowo przez bydło, co szczególnie obrazuje ortomapa działki ewidencyjnej nr [...], na której wyraźnie widać, iż zadeklarowane zostały do płatności obszary pokryte zwartymi zadrzewieniami, znajdującymi się w zachodniej części działki ewidencyjnej oraz sięgającymi poza obszar działki ewidencyjnej nr [...]. Potwierdzeniem powyższych ustaleń są zdjęcia lotnicze Google Earth i TeraServer działki ewidencyjnej nr [...] wykonane 4 czerwca 2010 (załącznik nr 8-w aktach sprawy) na których doskonale widoczne są wszystkie elementy działki a w szczególności widoczny w zachodniej części działki zwarty, gęsty drzewostan, z widocznymi koronami drzew, który z całą pewnością nie jest częścią nieskoszonych areałów i który istniał w latach wcześniejszych. Nadto w Planie działalności rolnośrodowiskowej na lata 2012-2017 jednym z załączników jest załącznik graficzny określający granice użytkowania rolniczego na działce nr [...] - kolorem zielonym zaznaczono granicę działki rolnej TUZ (trwałe użytki zielone) a kolorem czerwonym - obszar wyłączony położony w zachodniej części działki. Porównanie wskazuje, że strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 obszar użytkowany rolniczo na działce nr [...] razem z obszarem wyłączonym przez nią na podstawie Planu działalności rolnośrodowiskowej.

Organ II instancji podkreślił, że powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek producent deklaruje z własnej inicjatywy i własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku potwierdza prawdziwość danych. Tym samym to na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnie ze stanem faktycznym. Ponadto rolnik składający wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych w sekcji VIII wniosku "Oświadczenia i zobowiązania" składa podpis oświadczając, iż zna zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych. Na producencie rolnym spoczywa zatem obowiązek podania we wniosku stanu faktycznego rzeczywiście istniejącego na użytkowanych przez niego rolniczo działkach i to zarówno w zakresie ich powierzchni, jak i rodzaju uprawy oraz stanu tej uprawy. W tej czynności - prawidłowego i zgodnego z rzeczywistością stanu powierzchni działek, na których prowadzi zgłoszoną do udzielenia pomocy uprawę, w świetle art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o PROW nikt nie może go zastąpić, ani też zwolnić z odpowiedzialności za jego treść na późniejszym etapie postępowania albowiem jest on tym wnioskiem związany. Natomiast przekazywana corocznie rolnikom wraz ze spersonalizowanym wnioskiem "Informacja dotycząca działek ewidencyjnych", jest jedynie dokumentem pomocniczym przy wypełnianiu wniosku. Należy zauważyć, iż wartości podane w karcie informacyjnej informują o maksymalnym obszarze powierzchni kwalifikowanej (PEG) (o której mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009), do której może być przyznana płatność. Ponadto informacja ta z uwagi na termin jej przesłania styczeń - 2014 do rolników jest przygotowywana na danych z roku poprzedzającego tym samym z zasady może się różnić od stanu faktycznego dotyczącego roku 2014. Natomiast obowiązkiem rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w roku składania wniosku w niniejszym przypadku w roku 2014. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pełną odpowiedzialność za informacje zamieszczone we wniosku ponosi rolnik. Ponadto zasada działania organu tylko na wniosek potencjalnego beneficjenta płatności w ramach płatności jest wyrazem dobrowolności uczestnictwa w poszczególnych programach wsparcia finansowego. Organ będący dysponentem funduszy pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, posiada środki przeznaczone na dopłaty dla rolników, nie jest jednak uprawniony do podejmowania czynności reglamentacyjnych w tym zakresie z urzędu, nie ma też obowiązku dopilnowania, aby wniosek strony w optymalnym stopniu uwzględniał jej interesy ekonomiczne wynikające z przepisów prawa. Obowiązki organu nie mogą iść tak daleko, aby organ miał ponosić odpowiedzialność za stronę merytoryczną wniosku producenta rolnego. Podsumowując Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że wnioskodawca obrysowując działkę rolną "E" na załączniku graficznym (sporządzonym na podstawie zdjęć lotniczych z roku 2010), dołączonym do wniosku na rok 2014 powinien zaznaczyć obszar faktycznie użytkowany na dzień złożenia wniosku, a powierzchnia zaznaczonego obszaru winna odpowiadać powierzchni działki rolnej w granicach działki ewidencyjnej.

Jak zaś wynika z analizy ortofotomapy z dnia 16 czerwca 2014 r. oraz załącznika graficznego przedstawiającego działkę rolną "E" strona zaznaczyła również obszary nieużytkowane rolniczo, tj. zwarte zadrzewienia, których liczba przekracza dopuszczalną liczbę 50 sztuk/ha.

Organ odwoławczy potwierdził też prawidłowość stanowiska Kierownika BP ARiMR co do braku podstaw do odstąpienia od obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności. Kwota nienależnie pobranej płatności PRŚ w wariancie 5.1 wynosi bowiem 56 731,70 zł , a zatem przekracza równowartość kwoty 100 euro, a w związku z tym w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 28a ustawy PROW.

Ponadto w ocenie organu II instancji w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011. Analizując je wskazał, iż Kierownik BP ARiMR w dniu wydania decyzji nr [...] ([...] lutego 2015 r.) był w posiadaniu zdjęć lotniczych działek zgłoszonych do płatności PRŚ, jednakże nie dokonał interpretacji posiadanego materiału tj. nie doszło do wyznaczenia maksymalnego kwalifikowalnego do płatności obszaru. Zatem brak było podstaw do wydania decyzji innej niż przyznającej płatności PRŚ w pomniejszonej wysokości w stosunku do deklarowanej powierzchni ( poza pomniejszeniem powierzchni działki rolnej A ). Dopiero czynności kontrolne w zakresie weryfikacji powierzchni PEG przeprowadzone już po wydaniu decyzji [...] wykazały, iż faktyczny obszar na jakim B.S. prowadził działalność rolniczą w roku 2014 w zakresie wariantu 5.1 jest mniejszy od obszaru deklarowanego we wniosku z dnia [...] maja 2014 r., do którego przyznano i wypłacono w dniu [...] marca 2015 r. środki finansowe.

Jednakże mimo zaistnienie opisanego błędu organu Agencji w sprawie nie wystąpiła druga przesłanka wynikająca z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 tj. że błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Z przedstawionych powyżej okoliczności stanu faktycznego wynika bowiem, że strona miała świadomość zgłoszenia do płatności PRŚ terenów, na których działalność rolnicza nie była prowadzona. Świadczy o tym charakter uwidocznionych na ortofotomapach z dnia 16 czerwca 2014 r. nieprawidłowości (zwartych zadrzewień), które z racji swej specyfiki musiały występować również w dniu składania wniosku o przyznanie płatności PRŚ. Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił przy tym, że określony dla każdej działki ewidencyjnej maksymalny obszar kwalifikowany do płatności (powierzchnia PEG) - o którym ARiMR informuje beneficjentów - podlega weryfikacji co najmniej co 4 lata w oparciu o wykonywane na zlecenie ARiMR cyfrowe ortofotomapy podlegające obróbkom kartograficznym bądź też poprzez bezpośrednią wizję w terenie. W przypadku stwierdzenia niezgodności danych znajdujących się w zasobach ARiMR ze stanem faktycznym znajdującym się na danej działce ewidencyjnej wartość powierzchni PEG podlega aktualizacji. Opisany schemat wyznaczania wartości powierzchni PEG nie zwalnia jednak rolnika od deklarowania we wnioskach o przyznanie płatności danych zgodnych z aktualnym stanem faktycznym znajdującym się na zgłaszanej działce. Nie można przy tym utożsamiać przekazywanego przez ARiMR maksymalnego obszaru kwalifikowanego do płatności danej działki ewidencyjnej jako tego, do którego automatycznie i bezwarunkowo należą się płatności. Powierzchnia PEG jest obszarem maksymalnym do jakiego beneficjenci mogą otrzymać płatność jednakże powinni do tego spełniać szereg innych warunków m.in. prowadzić na deklarowanej powierzchni (która może, ale nie musi odpowiadać wartości powierzchni PEG) działalność rolniczą oraz utrzymywać grunty zgodnie z normami. Ponadto rolnik powinien zadbać o to, aby zapewnić tożsamość danych zadeklarowanych we wniosku z danymi wskazanymi w materiale graficznym. Materiał graficzny jest to wydrukowana w określonej skali mapa wraz z dodatkowymi informacjami. Załączone do wniosku mapy przedstawiają fotograficzny obraz powierzchni ziemi, sporządzony na podstawie zdjęć satelitarnych lub lotniczych. Na mapach są zaznaczone m.in. granice i numery działek ewidencyjnych oraz granice pól zagospodarowania określone na podstawie ortofotomapy oraz granice powierzchni PEG. Wypełnienie materiału graficznego polega, m.in. na przedstawieniu w formie szkicu położenia działek rolnych na działkach ewidencyjnych, do których rolnik ubiega się o płatności w danym roku. Rolnik jest zobowiązany do zachowania zgodności oznaczeń literowych dla działek rolnych wymienionych w formularzu wniosku oraz oznaczeń działek rolnych wprowadzonych na materiale graficznym. Zaznaczył, że do obowiązków rolnika ubiegającego się o płatności obszarowe należy deklaracja obszarów działek rolnych użytkowanych rolniczo w danym roku oraz wskazanie ich tak w złożonym wniosku oraz załączniku graficznym. Rolnik musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie działki zgłaszane w poprzednim roku będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił np. w wyniku sukcesji naturalnej drzewostanu, zalania czy też w wyniku częściowego lub całościowego zaprzestania prowadzenia działalności. To rolnik winien być najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych i te dane powinny być wskazane na załączniku graficznym. Dlatego rolnik we wniosku o przyznanie płatności i załączniku graficznym jest zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, kształt), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. W tym kontekście porównanie złożonego przez stronę załącznika graficznego, odnoszącego się działki nr [...] oraz ortofotomapy działki ewidencyjnej nr [...] z 16 czerwca 2014 r. wskazuje jednoznacznie na zasadnicze rozbieżności pomiędzy deklaracją wnioskodawcy, a stanem faktycznym znajdującym się na tej działce (vide: dołączony do akt sprawy załącznik obrazujący część terenów znajdujących się w granicach w/w działki, porośniętych trwałymi zadrzewieniami). Tym samym w przypadku części gruntów deklarowanych do płatności PRŚ wariant 5.1 na rok 2014 przez B.S. obszar deklarowany okazał się większy niż ustalony w toku ponownej weryfikacji wniosku o przyznanie płatności, a okoliczność ta stała się podstawą zarówno do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w sprawie ustalenia kwoty płatności pobranych w nadmiernej wysokości. W związku z powyższym okoliczności, o jakich mowa w art. 5 rozporządzenia nr 65/2011 nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji nr [...]. W ocenie organu odwoławczego, postępowanie wyjaśniające i dowodowe zostało przez organ I instancji przeprowadzone prawidłowo. Przeanalizował on całą zgromadzoną dokumentację tj. wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 wraz z załącznikami graficznymi, ortofotomapy sporządzone na podstawie zdjęć z 16 czerwca 2014, Plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2012-2017 prawidłowo na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej ustalił stan faktyczny.

Organ II instancji podkreślił, że płatności rolnośrodowiskowe w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z dnia 23 grudnia 1995 r.). Stosownie do niego środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. W ocenie Dyrektora OR ARiMR - w świetle okoliczności niniejszej sprawy wykazanych w niniejszej decyzji - brak ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności PRŚ przez Kierownika BP ARiMR stałby w oczywistej sprzeczności ze wskazanymi wyżej zasadami rzetelnego finansowania i wydatkowania środków unijnych.

W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Dyrektor OR ARiMR stwierdził, iż na podstawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 w sytuacji dokonania nienależnej płatności, rolnik obowiązany jest do zwrotu przedmiotowej kwoty powiększonej o odsetki naliczone zgodnie z ust. 2 art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011 i powołanych przepisów Ordynacji podatkowej. Końcowo wskazał też, iż Kierownik Biura P ARiMR na str. 5 uzasadnienia decyzji nr [...] omyłkowo zastosował stawkę płatności w wariancie 5.1 w roku 2014, w związku z czym działanie polegające na obliczeniu kwoty nałożonych sankcji powinno określać mniejszą kwotę sankcji aniżeli obliczoną w decyzji, tj. 12 039,6 zł. W opinii organu odwoławczego popełniona przez organ I instancji omyłka nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, gdyż de facto, organ obliczył prawidłową kwotę sankcji, tj. 20 878,80 zł z uwagi na fakt, iż stawka płatności w wariancie 5.1. w roku 2014 wynosi 1 370,00 zł .

III. W skardze od decyzji Dyrektora OR ARiMR skarżący, działając osobiście, zarzucił jej naruszenie

1). art. 7,8 i 11 Kpa w związku z art. 77 § 1 Kpa oraz z art. 75 § 1 i 80 Kpa poprzez oparcie stanu faktycznego sprawy wyłącznie na fotografiach satelitarnych (ortofotomapach) nieruchomości, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości, tym samym nieprzeprowadzenie rzetelnej kontroli administracyjnej z wykorzystaniem wszystkich możliwych sposobów kontroli na terenie działki ewidencyjnej nr [...] zarówno co do ustalenia wielkości jej obszaru jak i istnienia na nim zadrzewień, co w rezultacie miało istotny wpływ na wynik postępowania i doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia na podstawie niekompletnego materiału dowodowego oraz spowodowało znaczne ograniczenie prawa do obrony skarżącego;

2). art. 80 Kpa przez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na:

- przyjęciu, iż obszar działki rolnej podlegający wyłączeniu jest porośnięty drzewostanem w liczbie przekraczającej 50 sztuk na 1 ha, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego taki wniosek nie wypływa, nie została również wskazana zarówno przez organ I jak i II instancji żadna metoda określająca sposób wyliczenia powyższego, co skutkowało przyjęciem, iż grunt nie kwalifikuje się do przyznania płatności,

- sprzecznym z zasadami logiki przyjęciu, iż skarżący w dacie składania wniosku mógł w zwykłych okolicznościach wykryć błąd organu polegający na niewłaściwym obliczeniu wielkości działki rolnej objętej dofinasowaniem, w sytuacji gdy, to organ w dacie wydawania decyzji o przyznaniu świadczenia dysponował szeregiem dokumentów zarówno tych przedstawionych przez skarżącego, jak i zdjęciami - ortofotomapami,

3). art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynika w sposób jednoznaczny, że spełnione zostają wszystkie przesłanki uchylające obowiązek zwrotu kwot pobranych przez skarżącego;

4). § 1 ust. 1 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. ze zm., poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż nie zachodzą w stosunku do skarżącego wyjątki o których mowa w §4 w/w rozporządzenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

5). art. 26 ust. 1 w związku z art. 32 ust 1. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w zw. z art 7, 8 i 9 Kpa oraz 103 Kpa, poprzez ich niezastosowanie w konsekwencji niewydanie raportu kontroli, co do którego strona mogłaby się wypowiedzieć i złożyć ewentualne wnioski dowodowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszyło prawo do obrony skarżącego,

6). art. 138 §1 pkt. 1 i art. 107 §3 w związku z art. 140 Kpa i braku ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji II instancji do wszystkich zarzutów zawartych w

odwołaniu.

W oparciu o te zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodu:

a) z całości akt tejże sprawy organu I i II na okoliczność braku przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości, braku winy skarżącego oraz niemożności dowiedzenia się przez niego o błędzie organu i sytuacji finansowej skarżącego

b) z akt sprawy [...] tj. decyzji Kierownika BP ARiMR nr [...] oraz decyzji Dyrektora OR ARiMR o nr [...] oraz z akt sprawy [...] tj. decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] oraz decyzji organu drugiej instancji -Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o nr [...] na okoliczność sytuacji finansowej skarżącego.

Na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 Ppsa wniósł też o wstrzymanie wykonalności w całości zaskarżonej decyzji przez sąd oraz przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych.

W motywach skargi zarzucił, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji oparte zostały na nierzetelnie zebranym materiale dowodowym. Oparcie wyliczenia metrażu działki rolnej "E", wyłącznie na zdjęciach lotniczych (ortofotomapach), bez przeprowadzenia wizji działki rolnej z całą pewnością musi prowadzić do błędnych rozstrzygnięć nie tylko w zakresie określenia wielkości obszaru działki rolnej, ale także jej charakteru oraz występowania na jej terenie ewentualnych zalesień, zakrzaczeń czy zadrzewień. Dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania organ powinien wezwać stronę do udzielenia wyjaśnień i rozważyć potrzebę przeprowadzenia uzupełniających czynności, w tym również oględzin nieruchomości, celem dokonania pomiarów innymi metodami niż przetworzone zdjęcia lotnicze, czego nie uczynił. Zdjęcia przetworzone na ortofotomapie nie są wolne od przekłamań, a częstokroć znaczna część tego typu materiału nie spełnia określonych wymagań jakościowych tzn. występują m.in. zniekształcenia geometryczne na skutek błędnie generowanego numerycznego modelu, terenu (NMT) lub występuje spadek kontrastu lokalnego w stosunku do obrazów źródłowych, które nie pozwalają jednoznacznie zakwalifikować zdjęć objętych tymi wadami, jako pełnowartościowych. Wykonawstwo zdjęć uzależnione jest w dużej mierze od dwóch czynników: ludzkiego - w postaci umiejętności operatora sprzętu wykonującego fotografie i od jakości wykorzystywanego sprzętu. Przedmiotowe zdjęcia są zbyt małe i słabej jakości aby wykonać rzetelne obliczenia bazując jedynie na nich jako wyłącznym materiale dowodowy w postępowaniu kontrolnym. Tym samym, wskazanie tą metodą przez organ istnienia mniejszej powierzchni terenu wykorzystywanego rolniczo, aniżeli przedstawiony przez stronę, bez jego dodatkowej weryfikacji w inny sposób należy uznać za wadliwy.

Ponadto wbrew zasadzie wyrażonej w art. 11 Kpa oraz wymogom nakładanym na uzasadnienie decyzji ( art. 107 § 3 Kpa ) organ nie wyjaśnił stronie powodów, dla których doszło do sytuacji, gdzie pierwotnie wnioskodawca otrzymał subwencję, a po upływie 2 lat organ powołując się wyłącznie na błąd wynikający z braku stosownych interpretacji zebranego wcześniej materiału uznał, iż otrzymaną i wydatkowaną na cele rolnicze dotację należy mu odebrać.

Kolejno wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W niniejszej sprawienie nie ulega zaś wątpliwości, iż wysokość należności wypłaconej na rzecz skarżącego została błędnie przyjęta przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu wydawania decyzji o przyznaniu płatności dysponował bowiem tymi samymi dokumentami ( w tym ortofotomapami), które następnie stanowiły podstawę do wszczęcia kontroli i wydania decyzji przez organ I instancji. Powyższe niewątpliwe świadczy o błędzie organu. Co więcej, dalej idąc trudno zatem przyjąć, iż skarżący mógł w zwykłych okolicznościach o błędzie wiedzieć lub go wykryć. Wskazywał również, iż zgodnie ze zdaniem drugim ust. 3 art. 5 rozporządzenia nr 65/2011, jeżeli decyzja o odzyskaniu płatności nie została przekazana w terminie 12 miesięcy, nie stosuje się ust. 1 art. 5 rozporządzenia, który mówi o istnieniu obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności. Tym samym skoro skarżącemu środki zostały wypłacone w dniu [...] marca 2015 r., a decyzja organu I instancji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ( tak w skardze: ) "wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach na niekorzystnych warunkach gospodarowania (OWN)" została wydana w dniu [...] grudnia 2016 r. to już na jej dzień wydawania upłynął okres 12 miesięcy. Zatem w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, o odzyskaniu nienależnie pobranej płatności przez skarżącego, co czyni decyzje obu instancji całkowicie bezpodstawnymi.

Przechodząc do kolejnego zarzutu wskazywał, iż swobodna ocena dowodów musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego. Tym samym warunkiem prawidłowości oceny wyników postępowania dowodowego jest zgromadzenie i przeprowadzenie dowodów zgodnie z przepisami Kodeksu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym sprawia, iż ocena wyników postępowania dowodowego będzie wadliwa z tego powodu, że jest oparta na materiale dowodowym niekompletnym lub nie w pełni rozpatrzonym. Mając na uwadze powyższe nielogicznym jest przyjęcie przez organ I instancji i za nim przez organ II instancji, że skarżący mógł w zwykłych okolicznościach wykryć błąd organu, skutkujący pierwotnie przyznaniem mu dotacji. Po pierwsze skarżący wskazał, iż "powierzchnia działki ewidencyjnej "E" o nr [...] o wymiarze 41,41 ha" została pobrana z materiałów jakimi dysponowała strona podczas składania wniosku - tj. dokumentacją przyrodniczo-ornitologiczną na potrzeby Programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 wskazującą, iż na terenie działki [...], powierzchnia tejże działki wynosi właśnie 41,41 ha. Po drugie, jak już zostało to wcześniej wskazane organ I instancji dysponował całą dokumentacją niezbędną do wydania prawidłowej decyzji w tym ortofotomapami, na które powołuje się następnie w decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej płatności. Jak się wydaje również dowolność oceny materiału dowodowo przypisać należy ustaleniu organu I instancji, które to przyjął za własne organ II instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, iż ilość drzew na działce rolnej przekracza 50 sztuk na 1 ha. Takiego wniosku nie sposób wysnuć z zebranego materiału dowodowego. Co więcej organ nie przedstawia w jaki sposób takiego obliczenia dokonał. Dla takiego stwierdzenia wymagane były by oględziny nieruchomości, których to organ zaniechał. Ponadto z uzasadnienia decyzji nie wynika, jak należy liczyć ilość drzew na ortofotomapach, na które powołuje się organ I instancji. To wszystko czyni ustalenia dowolnymi i dla strony niezrozumiałymi, co niewątpliwie ma wpływ na wynik postępowania i narusza szereg zasad prawa administracyjnego m.in. z art. 11 Kpa.

W ocenie strony skarżącej, nie bez znaczenia jest również fakt, iż działka rolna, której dotyczy postępowanie jest łąką, na której strona prowadzi ekologiczne pastwisko z przeznaczeniem na wypas bydła domowego (Bos Taurus) w liczbie 20 sztuk oraz wypas krów w liczbie 11 sztuk. W związku z powyższym, okresowo zwierzęta "nie nadążają" z przeżuwaniem pokarmu roślinnego znajdującego się na działce rolnej, tym samym mogą pojawiać się nieznaczne czasowe opóźnienia w naturalnym "usuwaniu" nadmiaru trawy czy innych roślin zielonych. Ponadto cały obszar ww. działki położony jest na obszarze chronionym Natura 2000 o oznaczeniu [...], co wiąże się ze szczególnymi ograniczeniami w zakresie czynności, jakich rolnik może dokonywać na tym terenie. Zgodnie z zaleceniami wynikającymi z dokumentacji przyrodniczo-ornitologicznej, na potrzeby programu rolno środowiskowego PROW 2007-2013 realizowanego w latach 2013-2018, z uwagi na występowanie na łące należącej do strony określonych gatunków ptaków (kszyk, świergotek łąkowy, skowronek, potrzos, żuraw, słonka) zabrania się m.in. przeorywania, wałowania, podsiewu stosowania ścieków i osadów ściekowych, a przede wszystkim stanowczo zakazuje się stosowania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w okresie czasu od dnia 1 kwietnia do dnia 1 sierpnia, przy czym ew. mechaniczne koszenie traw można dokonać dopiero od 1 sierpnia do 30 września, pozostawiając jednocześnie 5%-10% działki rolnej nieskoszonej. Tym samym, strona uznaje za wysoce prawdopodobne, iż owe zalesienia występujące interpretacji organu, są w rzeczywistości częścią nieskoszonych areałów. Na uwadze należy mieć fakt, iż zdjęć lotniczych dokonano w połowie czerwca 2014 r. Ponadto skarżący prowadząc gospodarkę rolną, stosuje się do wytycznych tzw. Dobrej kultury rolnej tj. norm minimalnych, które znajdują wyraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm. W § 3 tegoż rozporządzenia podane jest, iż na obszarach ochronnych m.in. Natura 2000 zabrania się niszczenia siedlisk roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Także § 4 pkt 1 przytaczanego rozporządzenia stanowi wyjątek, jaki winien być czyniony wobec porastających grunty rolne drzew i krzewów, które nie podlegają wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody (w ramach której niewątpliwie zaliczyć trzeba drzewa i krzewy znajdujące się na obszarze chronionym Natura 2000). Tym samym nie sposób twierdzić, iż ew. zalesienia znajdujące się na terenie działki [...], są efektem zaniedbań bądź rozmyślnych działań strony, skutkujących wyłączeniem wskazanych w pierwotnej decyzji obszarów kwalifikujących się do płatności.

Kolejno oba organy naruszyły art. 26 ust. 1 w związku z art. 32 ust 1. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w zw. z art. 7,8,9 i 103 Kpa poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji niewydanie raportu kontroli, co do którego strona mogłaby się wypowiedzieć i złożyć ewentualne wnioski dowodowe. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Z każdej kontroli przeprowadzonej na miejscu sporządza się sprawozdanie, według przewidzianych wymogów (art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/09). Szczególne znaczenie dowodowe ma raport z czynności kontrolnych w sprawach dotyczących wniosku o przyznanie płatności. O wadze tego dokumentu świadczy fakt, że czynności te mogą przeprowadzać tylko określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania czynności kontrolnych przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności. Wynikające z protokołu kontroli ustalenia, co do stwierdzonych nieprawidłowości mogą być podważone. Inicjatywa dowodowa jednak w tym zakresie spoczywa jednak na stronie. Jednakże w związku z brakiem wydania takiego raportu strona nie mogła wypowiedzieć się co do jego treści oraz podjąć ewentualnej inicjatywy dowodowej. Powyższe niewątpliwie narusza szereg zasad prawa administracyjnego, nie tylko prawa do obrony skarżącego ale również prawo do informowania, wypowiadania się w przedmiocie wykonanych czynności na każdym etapie postępowania administracyjnego.

IV. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

V. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, a postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2017 r. – uwzględniając sytuację finansową skarżącego - wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

VI. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 6 października 2017 r. organ zobowiązany został do uzupełnienia akt administracyjnych sprawy przez nadesłanie czytelnych i sporządzonych w technice barwnej załączników nr 1-8 o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , co zostało zrealizowane

VII. na rozprawie dniu 22 listopada 2017 r. skarżący podtrzymał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

VIII. 1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem ( legalności ). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 zezm.; powoływanej jako: Ppsa). W ramach sprawowanej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny legalności decyzji w granicach sprawy administracyjnej i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 Ppsa ).

2. W myśl art. 133 § 1 Ppsa sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy z czego wprost wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym orzeka on na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Oczywistą konsekwencją powyższego jest więc, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, lecz dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji ostatecznej z perspektywy realizacji i przestrzegania przez organ administracji orzekający w sprawie, wiążących go, w zakresie dotyczącym dokonywania ustaleń faktycznych, reguł proceduralnych. Sąd administracyjny orzekając na podstawie akt sprawy, kontroli decyzji dokonuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu. W kontekście tych stwierdzeń , wskazać należy, że bezprzedmiotowy pozostawał wniosek dowodowy zawarty w pkt II lit.a wniosków skargi , gdyż wnioskowane jako dowód akta stanowią ustawowo podstawę wyrokowania sądu administracyjnego ( vide: powoływany już art. 133 § 1 Ppsa ). Kontynuując kwestię wniosków dowodowych to kwestia sytuacji finansowej skarżącego ( której wykazaniu służył wniosek dowodowy pod lit.b ) pozostawała istotna na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i została uwzględniona.

3. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji administracyjnej może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez sąd, iż dotknięta jest ona co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 Ppsa. Stwierdzenie, iż uchybienia takie nie wystąpiły stanowiły podstawę oddalenia skargi na podstawie art. 151 Ppsa.

4. Przedmiotem kontroli sądowej pozostawała decyzja organu II instancji utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności PRŚ. Przeprowadzona we wskazanych ramach weryfikacja zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji też poprzedzającej ją decyzji Kierownika BP ARiMR wykazała bezzasadność skargi. Odniesienie się do merytorycznej oceny przedmiotu zaskarżenia wymaga wskazania w pierwszej kolejności, iż płatność PRŚ na rok 2014, w stosunku do której orzeczono zaskarżoną decyzją o obowiązku jej zwrotu jako nienależnie pobranej ze względu na zawyżenie powierzchni działek rolnych użytkowanych rolniczo, przyznana została skarżącemu na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (t.j.: Dz. U. z 2013, poz. 173 ze zm.; powoływanej jako: ustawa PROW) w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., powoływanego jako: rozporządzenie PRŚ ). Ustawa ta reguluje również zagadnienie zwrotu płatności PRŚ pobranych nienależenie lub w nadmiernej wysokości ( art. 1 pkt 2 ). Stosownie do 28 ust. 1 ustawy PROW pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl ust. 2 "pomocą i pomocą techniczną, pobranymi nienależnie, jest w szczególności pomoc: 1) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem; 2) wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem; 3) wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na realizację operacji; 4) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy technicznej.

Zgodnie zaś z ust. 3 art. 28 tej ustawy właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 stanowią inaczej.

5. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności PRŚ wynika też z przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., które ma zastosowanie w odniesieniu do lat 2011-2014. Stosownie do ust. 1 art. 5 "w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Zgodnie z ust. 2 "odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, ale nie jest niższa niż stopa procentowa stosowana na mocy przepisów krajowych przy odzyskiwaniu kwot.

W myśl ust. 3 art. 5 "obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Stosownie do przepisu art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 "jeżeli stwierdzi się, że zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o płatność, do obliczania pomocy stosuje się obszar zadeklarowany. Jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Jeżeli jednak różnica między całkowitym zatwierdzonym obszarem a całkowitym obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność w przypadku danego środka wynosi do 0,1 hektara włącznie, zatwierdzony obszar uważa się za równy obszarowi zadeklarowanemu. Na potrzeby tego wyliczenia uwzględnia się jedynie zawyżenie powierzchni obszarów na poziomie grupy upraw. Akapit trzeci nie ma zastosowania w przypadku, gdy różnica przekracza 20 % całkowitego obszaru zadeklarowanego w celu objęcia płatnością. Jeżeli ten sam obszar stanowi podstawę wniosku o płatność w ramach więcej niż jednego środka obszarowego, obszar ten uwzględnia się osobno dla każdego ze środków ( ust. 4 ). Jak zaś stanowi ust. 5 "w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 50 %, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem".

6. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego przeprowadzone zostało w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa ( powoływanej jako: ustawa o Agencji ) do którego odsyła ustawa PROW. Zgodnie z tym przepisem ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Postępowanie, o którym stanowi art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, jest samodzielnym postępowaniem, w którym - w drodze decyzji administracyjnej - następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem tak ukierunkowanego postępowania pozostaje zbadanie, czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wymienionych w tym przepisie. Ustalenie czy przyznane uprzednio kwoty pomocy bądź płatności zostały przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, może wynikać z ustaleń dokonanych zarówno w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. Zarówno jednak wówczas, gdy w postępowaniu o ustalenie kwot nadmiernie pobranych lub nienależnie pobranych środków publicznych przesłanka ta została ustalona w oparciu o dowody przeprowadzone w tej sprawie jak i wtedy, gdy wynika ona z ostatecznych decyzji uchylających lub stwierdzających nieważność decyzji w przedmiocie przyznania płatności czy pomocy, jest to kwestia mieszcząca się w sferze ustaleń faktycznych, a zatem prawidłowego zastosowania art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji ( vide: wyrok NSA z 29 czerwca 2012 r., II GSK 822/11, LEX nr 1217427). Brak jest podstaw aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności ( vide: wyrok NSA z 15 listopada 2012 r., II GSK 1518/11, LEX nr 1276366, wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2016 r. II GSK 56815 ; baza orzeczeń nsa).

7. W kwestii wiążących organ regulacji prawnych, kształtujących prawidłowy przebieg postępowania zmierzającego do wydania decyzji w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, sprawa dotycząca ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności nie jest sprawą dotyczącą przyznania pomocy, wobec czego toczyć się powinna według reguł wyznaczonych przez Kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa o ARiMR nie ustanawia bowiem żadnych odstępstw od zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego ( vide: wyroki NSA z dnia 22 marca 2017 r. II GSK 5100/16 i II GSK 4751/16 ; baza orzeczeń nsa.gov.pl. ).

8. Zważywszy na przedmiot zaskarżenia podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wymaga jednoznacznego ustalenia przez organy Agencji, że wypłacone beneficjentowi środki pieniężne miały taki charakter. Kwotą nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwota nadwyżki dokonanej przez organ wypłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji). Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwotą wypłaconą w wysokości wyższej niż należna. Z kolei, kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Istota omawianej instytucji polega na tym, że organ dokonuje wypłaty wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek wypłaty), albo płaci za dużo (kwota wypłaty przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie organu dokonane na rzecz osoby przewyższa to, czego wymaga od organu przepis prawa. Ta nadwyżka świadczenia, ponad obowiązkową, jest niepodatkową należnością budżetową podlegającą zwrotowi ( vide: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 listopada 2014 r. II SA/Go 720/14 baza orzeczeń nsa.gov.pl.

9. Jak już wskazano w postępowaniu prowadzonym w celu wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji to organ, stosownie do reguł określonych w art. 7, art. 77 Kpa organ winien dokonać nie budzących żadnych wątpliwości ustaleń, po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, a wydane rozstrzygnięcie powinno być w sposób należyty i przekonywujący uzasadnione zgodnie z zasadami zawartymi w art. 11 i art. 107 § 3 Kpa. Zatem to na organie ciąży wyłączny obowiązek wykazania, iż wypłacone stronie płatności miały charakter nienależny lub nadmierny w całości lub w części. Organ powinien jednakże w toku postępowania uwzględniać wnioski dowodowe strony zmierzające do wykazania okoliczności istotnych dla sprawy ( art. 78 § 1 Kpa ).

10. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, z zaskarżonej decyzji wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wypłacona skarżącemu płatność PRŚ w odniesieniu do gruntów deklarowanych w wariancie 5.1 była faktycznie świadczeniem nienależnym.

Stanowisko organów obu instancji opierało się w tym zakresie na uznaniu, iż skarżący we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. zadeklarował do płatności PRŚ na 2014 r. w wariancie 5.1 powierzchnię działki rolnej "E" tj. 41,41 ha ( określoną jako TUZ pastwisko trwałe ), położoną na działce ewidencyjnej nr [...] ( o powierzchni 46,32 ha ) znacznie większą niż faktycznie użytkowana rolniczo ( 26,24 ha), co stanowiło przedeklarowanie o 15,24 ha ( 58,23 % ).

Ustalenia organów były wynikiem analizy, posiadanego jeszcze przed wydaniem decyzji przyznającej płatność PRŚ na 2014 r. materiału zdjęciowego wykonanego w dniu 16 czerwca 2014 r., a nie poddanego wcześniejszej analizie, który ich zdaniem wykazał fakt, iż zadrzewienia terenu w stopniu wykluczającym możliwość przyjęcia, iż prowadzona na nim była w 2014 r. deklarowana we wniosku działalność rolnicza.

11. W odniesieniu do przedmiotu sprawy nie budzi wątpliwości zasadność posługiwania się przez organy orzekające - dla zaktualizowania powierzchni PEG i zweryfikowania powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego jako użytkowane rolniczo - ortofotomapą cyfrową czyli zdjęciem powierzchni ziemi wykonanym z samolotu lub satelity i przetworzonym do postaci metrycznej. Jest to opracowanie geodezyjne wykonywane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1629), a po wykonaniu podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Należy podkreślić, iż ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych, tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych i stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania gruntami i ich użytkowania. Stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki ( vide: wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., II GSK 1229/15 ). Trzeba również wskazać na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 kwietnia 2014 r., C-485/12 w sprawie Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom-Boelhouwer przeciwko Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, w którym tenże Trybunał nie zakwestionował możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku wyłącznie w oparciu o dane informatyczne oparte na zdjęciach lotniczych. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził, że fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych również może służyć do ustalenia powierzchni kwalifikującej się do pomocy w ramach kontroli administracyjnych. Ze względu na złożoność zintegrowanego systemu i na fakt, że kontrole administracyjne w odróżnieniu od kontroli na miejscu, które mogą być przeprowadzone za pomocą prób kontrolnych, muszą dotyczyć wszystkich wniosków o pomoc, korzystanie ze środków technicznych i odpowiednich metod kontrolnych jest bowiem niezbędne, aby móc skutecznie rozpatrywać dużą liczbę wniosków. Stąd trafnie w orzecznictwie przyjmuje się, że ustalenia powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Dlatego też dla skutecznego zakwestionowania wiarygodności ustaleń poczynionych na podstawie ortopfotomapy konieczne jest wskazanie przez rolnika konkretnych i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów. To strona zobowiązana jest zatem do przeprowadzenia pomiarów i przedłożenia organowi stosownych dowodów podważających ortofotomapę ( vide: wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 681/11, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 128/12 ).

12. W analizowanej materii trzeba podnieść, że stosownie do art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1122/2009 dla każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowany obszar. Informacje na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną, stosownie do art. 12 ust. 3 rozporządzenia 1122/2009, zawierają z góry ustalone formularze przekazywane producentowi rolnemu zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 materiał graficzny przekazany rolnikowi, zgodnie z tymi przepisami, wskazuje granice działek referencyjnych oraz ich identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. W myśl art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 państwa członkowskie ustanawiają system identyfikacji działek rolnych na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. System ten wchodzi w skład systemu administrowania i kontroli,zwanego systemem zintegrowanym, który musi być obowiązkowo prowadzony przez każde państwo członkowskie (art. 14 i art. 15 rozporządzenia 73/2009). System zintegrowany obejmuje skomputeryzowaną bazę danych, system identyfikacji działek rolnych (LPIS), system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności, wnioski o pomoc, zintegrowany system kontroli, jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc.

13. Powinnością organu jest weryfikacja warunków kwalifikowalności, o czym mowa w art. 20 rozporządzenia 73/2009. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy (ust.1). Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. W tym celu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych (ust.2). Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1122/2009, kontrole administracyjne, m.in. kontrole krzyżowe, pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy. Według ust. 2 art. 28 - wykazanie nieprawidłowości w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i, w stosownym przypadku, przeprowadzenie kontroli na miejscu.

Z powołanych przepisów wynika więc, że zasadniczym sposobem weryfikacji wniosków jest przede wszystkim prowadzenie kontroli administracyjnej na podstawie danych zawartych w systemie informatycznym, nie zaś kontroli na miejscu. Rozporządzenie nr 1122/2009 uchyliło z dniem 1 stycznia 2010 r. rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. L 141, s. 18). Na gruncie art. 24 ust. 2 powołanego rozporządzenia 796/2004 – o podobnym brzmieniu jak cytowany ustęp 2 art. 28 rozporządzenia 1122/2009 – zapadł powołany już wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie C-485/12, w świetle którego to rozporządzenie należy interpretować w ten sposób, że jeżeli automatyczne kontrole krzyżowe mające na celu zweryfikowanie kwalifikowalności do pomocy działek zadeklarowanych we wniosku rolnika o płatność są ze względu na aktualizację systemu identyfikacji działek rolnych uzupełniane weryfikacją na podstawie nowych zdjęć lotniczych prowadzącą do stwierdzenia nieprawidłowości w deklaracji tegoż rolnika, to właściwy organ nie jest zobowiązany do przeprowadzenia inspekcji terenowej, lecz dysponuje, zgodnie z art. 24 ust. 2 tego rozporządzenia, uprawnieniami dyskrecjonalnymi w odniesieniu do środków, które w konsekwencji należy przyjąć. W szczególności organ ten nie może być zobowiązany do przeprowadzenia pomiaru na terenie danych działek, jeżeli nie ma on wątpliwości co do danych pomiarowych, które zaczerpnął z dostępnych mu zdjęć lotniczych. Jakkolwiek rozporządzenie nr 796/2004 nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie, lecz zważywszy na to, że brzmienie uregulowań prawnych zawartych w obowiązującym w sprawie stanie prawnym, to jest art. 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1122/2009 (w zbiegu z przepisami art. 15 ust. 1, art. 17 i art. 29 ust. 3 rozporządzenia nr 73/2009, które także były przedmiotem analizy Trybunału w przywołanym orzeczeniu) – nie różni się znacząco od treści art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 796/2004, należy przyjąć, że cytowana teza nie straciła na aktualności pod rządami obecnego prawa.

Tym samym przyjąć należy, że kontrole administracyjne zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 mają na celu ujawnianie nieprawidłowości, w szczególności poprzez stosowanie narzędzi informatycznych co jest cechą tego rodzaju kontroli i jej bezwzględnym wymogiem prawnym, nadto muszą być jej poddane wszystkie wnioski (art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1 rozporządzenia), kontrola na miejscu zaś ma jedynie charakter uzupełniający. Zatem w sytuacji gdy ustalenia poczynione w toku kontroli administracyjnej oparte na zaktualizowanej ortofotomapie nie nasuwają po stronie organu żadnych wątpliwości co do wielkości powierzchni działki kwalifikujących się do płatności, nie zachodzą podstawy do uznania, by organ z urzędu bądź na wniosek strony był zobligowany do przeprowadzenia kontroli na miejscu. W świetle poczynionych rozważań bezpodstawny pozostawał zarzut 5 skargi. Brak obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu, czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do zarzutów dotyczących niesporządzenia raportu z kontroli na miejscu.

14. Nie może jednak umykać z pola widzenia, że ortofotomapa jest jedynie narzędziem służącym wykonaniu pomiarów. Wyniki użycia tego narzędzia muszą być poddane analizie i ujawnione w postaci materiału dowodowego znajdującego też odzwierciedlenie i ocenę w uzasadnieniu podjętego przez organ Agencji rozstrzygnięcia w sposób pozwalający nie budzące wątpliwości wykazanie, że doszło do zawyżenia powierzchni deklarowanej jako użytkowana rolniczo.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy ustalenia organów administracyjnych obu instancji, że powierzchnia stwierdzona działki rolnej "E" kwalifikująca się do płatności PRŚ w zakresie wariantu 5.1 na rok 2014 była mniejsza od zadeklarowanej, zostały dokonane właśnie z wykorzystaniem pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo w oparciu o sporządzoną ortofotomapę, wykonaną na podstawie zdjęć lotniczych z dnia 16 czerwca 2014 r. tj. z okresu bliskiego dacie złożenia wniosku o płatność PRŚ na 2014 r. W ocenie Sądu, w tym zakresie w zaskarżonej decyzji wskazany wymóg w postaci analizy tej ortofotomapy został zrealizowany. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, uzyskany materiał zdjęciowy został w zaskarżonej decyzji poddany dostatecznej analizie, a przedstawione wnioski bezpośrednio z nim korespondują, wskazując jakie obszary działki rolnej "E" uznane zostały za zadrzewione, co wykluczyło je z powierzchni kwalifikującej się do płatności PRŚ. Mocy dowodowej wskazanej ortofotomapy w toku postępowania przed organami skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - nie mogą podważył. Nie zaoferował bowiem na etapie postępowania administracyjnego AK też sądowego żadnych dowodów zmierzających do obalenia twierdzeń organu opartych na analizie ortofotomapy.

W stanie faktycznym ocenianej sprawy przede wszystkim mieć należy na uwadze, że obraz kolorowych wydruków ortofotomapy wyraźnie dokumentuje zakwestionowany obszar gruntów, do czego strona skarżąca odniosła w skardze jedynie ogólnikowo powołując się na nadmierny porost traw oraz nie poparte niczym wywody o możliwej wadliwości wykonanych zdjęć, pomijając w zawartej w niej argumentacji najbardziej przecież znaczący pod względem faktycznym i prawnym wątek sprawy, że na części deklarowanej powierzchni znajdują się zwarte zadrzewienia, co organ odwoławczy szczegółowo opisał na 18 uzasadnienia decyzji, odnosząc się też porównawczo do materiału graficznego wypełnionego przez stronę, a stanowiącego załącznik do wniosku o płatności na 2014 r. Przedstawiony materiał wskazuje jednoznacznie na znajdujące się na deklarowanych do płatności , a zakwestionowanych przez organ częściach działki rolnej "E" obszary zwartych zadrzewień, których to fragmentów powierzchni tej działki rolnej nie można uznać za spełniające wymogi dobrej kultury rolnej podług wymagań § 4 oraz § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Z 2010 r. Nr 39, poz. 211 ze zm.), zgodnie z którymi grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami. Mieć bowiem należy na uwadze, że wskazane przepisy dopuszczają występowanie średnio do 50 drzew na 1 ha powierzchni działki , co oznacza dopuszczalność co najwyżej 1 drzewa na 200 m2 powierzchni ( 1ha = 10 000m2 : 50 = 200 m2 ). Przepisy te dopuszczają też występowanie drzew i krzewów nie podlegających wycięciu jednakże nie oznacza to, że do płatności mogą być deklarowane grunty pokryte zwartymi zadrzewieniami wykluczającymi prowadzenie deklarowanej produkcji rolnej zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej. W ocenie Sądu, Dyrektor OR ARiMR odniósł się wystarczająco i dostatecznie wyjaśnił, które powierzchnie na spornej działce i dlaczego zostały wykluczone z płatności. Twierdzenia organu co do stanu faktycznego działek bezsprzecznie odzwierciedlają znajdujące się w aktach sprawy wydruki graficzne, na których teren zadrzewiony jest wyraźnie uwidoczniony. Organ administracji szczegółowo też zaprezentował reguły dokonywania analizy ortofotomapy, zależnie od jej skali, zliczania pikseli, będących najmniejszymi elementami obrazu cyfrowego. Wskazał też na istotne błędy skarżącego w zakresie deklarowania powierzchni działki rolnej "E" do płatności. Podkreślenia wymaga, iż sam skarżący w planie działalności rolnośrodowiskowej na lata 2012-2017 w odniesieniu do ewidencyjnej nr [...] , określając na niej działkę rolną "E" dla pakietu 5.1 ( TUZ ) wyłączył znaczny obszar tejże działki ewidencyjnej w części północno - zachodniej. Jednakże , jak wynika z załącznika graficznego do wniosku o płatność na 2014 r. ta wyłączona w Planie część objęta została deklaracją skarżącego do płatności PRŚ na 2014 r.

Mając na uwadze poczynione rozważania za bezzasadne uznać należało zarzuty skargi podniesione w pkt 1, 2 i 4.

15. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do przyznania skarżącemu płatności na skutek pomyłki organu, co zresztą przyznał Dyrektor OR ARiMR w zaskarżonej decyzji. Rozporządzenie wprawdzie nie definiuje pojęcia pomyłki, jednak zawężenie go do pojęcia jedynie pomyłki rachunkowej jest nieuprawnione. Na tle identycznych przepisów art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 trafnie bowiem w orzecznictwie wskazywano, iż pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie błędy popełnione przez organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności ( vide: wyrok NSA z dnia 11 października 2013 r., II GSK 849/12, wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., I GSK 1861/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 października 2014 r., II SA/Ke 705/14). Stąd w judykaturze przyjmuje się, iż błąd organu zachodzi, gdy jest on wynikiem nieprzeanalizowania dostępnej mu ortofotomapy ( vide: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 sierpnia 2014 r., I SA/Bk 228/14, wyrok WSA w Opolu z dnia 20 grudnia 2013 r., II SA/Op 406/13).

16. W ocenie Sądu powyższy błąd nie pozostaje jednakże błędem, którego skarżący nie mógł wykryć w zwykłych okolicznościach. Trzeba bowiem pamiętać, iż za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada każdy rolnik. Powinien on – jako beneficjent - najlepiej być zorientowany co do zakresu w jakim posiadany przez niego grunt jest użytkowany rolniczo zgodnie z normami (vide: wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., II GSK 609/09). Nie zmienia tego fakt, iż skarżącemu przekazano spersonalizowany wniosek, z którego wynikał maksymalny obszar powierzchni kwalifikowanej, o której mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009. Jest to bowiem jedynie dokument pomocniczy przy wypełnianiu wniosku. Ponadto - jak trafnie zauważył organ odwoławczy - informacja ta z uwagi na termin jej przesłania, tj. styczeń 2014 r. jest przygotowywana na podstawie danych z roku poprzedzającego, tym samym z zasady może się różnić od stanu faktycznego dotyczącego roku 2014. Obowiązkiem zaś rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo, zgodnej ze stanem faktycznym w momencie składania wniosku. Czy błąd mógł zostać wykryty przez beneficjenta należy natomiast oceniać wg stanu na chwilę płatności pomocy (vide: wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2 lipca 2015 r., C – 864/13). W konsekwencji powyższych ustaleń bez znaczenia pozostawała dla rozstrzygnięcia okoliczność, iż decyzja Kierownika BP ARiMR o ustaleniu nienależnie pobranej płatności została przekazana po upływie 12 miesięcy od dnia jej wypłaty w świetle art. 5 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia nr 65/2011. Gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Upływ terminu 12 miesięcy od płatności do powiadomienia o decyzji o zwrocie, w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego, sprawia, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, pod warunkiem, że spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 tj. zaistnienie błędu organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta ( vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 lutego 2014, II SA/Bd 1460/13, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 maja 2014 r., III SA/Lu 791/13). W niniejszej sprawie wystąpił błąd możliwy do wykrycia przez beneficjenta. Z tch przyczyn bezzasadny pozostawał też zarzut 5 skargi. Zaś dokonane powyżej rozważania prawoadzą do wniosku iż brak było też podstaw do uwzględnienia zarzutu 6.

15 . W związku z tym, iż nienależnie pobrana przez skarżącego płatność PRŚ na rok 2014 przekraczała kwotę 100 euro nie zachodziła podstawa do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności bezpośredniej zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o płatnościach z 2015 r. w zw. z art. 54 ust. 3 lit. a pkt i rozporządzenia nr 1306/2013.

16. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 Psa oddalił skargę.