Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 828/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 2, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 93 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 126, art. 156 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi S.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S.Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. zwrócić skarżącemu S.Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem różnicy pomiędzy wpisem pobranym, a należnym.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1774, ze zm. – określanej dalej jako u.g.n.), art. 126, art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia S.Z. na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2016r., nr [...] stwierdzającego zgodność podziału zabudowanej nieruchomości gruntowej, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], o powierzchni 0,8654 ha położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą kw. nr [...] według przedstawionego na załączniku mapowym nr 1 do postanowienia w skali 1:1000 wstępnego podziału tej działki - na dwie działki: o proponowanym nr [...] o powierzchni 0,1057 ha i o proponowanym nr [...] o powierzchnia 0,7597 ha - z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - zmianą numer 2 miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzonego uchwałą nr IV/29/99 Rady Gminy z dnia 15 stycznia 1999 r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa z 1999 roku nr 9,poz. 56 , a uwidocznionego na rysunku zmiany planu stanowiącego załącznik do wyżej wymienionej uchwały - rysunek nr 1 - część północna ( załącznik nr 3 do postanowienia - oznaczony kolorem zielonym), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Pismem z dnia [...] listopada 2012r. znak [...] Wójt Gminy zawiadomił S.Z. o wszczęciu z urzędu postępowania o podział nieruchomości, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], o powierzchni 0,8664 ha, zapisanej w księdze wieczystej kw.nr [...], którego celem jest wydzielenie działki niezbędnej do realizacji celu publicznego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 u.g.n. z przeznaczeniem na drogę publiczną.

Wójt Gminy postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] i z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] stwierdził zgodność proponowanego podziału powyższej nieruchomości na dwie działki, przedstawione na załączniku mapowym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą nr IV/29/99 Rady Gminy z dnia 15 stycznia 1999r. Jednakże odpowiednio postanowieniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] powyższe postanowienia Wójta Gminy zostały uchylone i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...] Wójt Gminy zawiadomił właściciela nieruchomości działka nr [...] – S.Z. o podjęciu dalszych czynności w sprawie o podział powyższej nieruchomości w celu wydzielenia drogi .

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Wójt Gminy stwierdził zgodność proponowanego podziału nieruchomości gruntowej, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], o powierzchni 0,8654 ha położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą kw. nr [...] według przedstawionego na załączniku mapowym nr 1 niniejszego postanowienia w skali 1:500 wstępnego podziału na działki: A powierzchnia ≈ 0,09 ha i B powierzchnia ≈ 0,78 ha z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego tj. zmianą numer 2 miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] zatwierdzonego uchwałą nr IV/29/99 Rady Gminy z dnia 15 stycznia 1999 r., a uwidocznionego na rysunku zmiany planu stanowiącego załącznik do ww. uchwały - rysunek nr 1 - część północna ( "załącznik nr" do niniejszego postanowienia - oznaczony kolorem zielonym).

W piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. skierowanym do Urzędu Gminy S.Z. wskazał, iż obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje na jego działce żadnej drogi.

Pismo to zostało przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które potraktowało je jako zażalenie na w wspomniane powyżej postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2015r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., ani też strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.

Wójt Gminy wydając opisane na wstępie postanowienie z dnia [...] czerwca 2016r. wskazał, iż w sprawie było już wydawane postanowienie opiniujące zamierzony podział nieruchomości działka nr [...] oraz decyzja Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, jednakże akty te zostały uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., które nakazało przeprowadzenie postępowania podziałowego od początku i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji m.in. zarzuciło organowi I instancji, że we wcześniejszym postanowieniu z dnia [...] czerwca 2015 r. opiniującym podział nieruchomości nr [...] - organ nie dokonał szczegółowej oceny zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ograniczając się do "ogólnikowych stwierdzeń".

W tej sytuacji organ I instancji, będąc zobligowany do przeprowadzenia postępowania w całości, dokonał zlecenia opracowania projektu podziału nieruchomości - działka nr [...] uprawnionemu geodecie na aktualnej mapie. Jednocześnie wraz ze zleceniem przekazano wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu przygotowania projektu podziału nieruchomości zgodnego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 8 kwietnia 2016 r. została organowi I instancji przedłożona mapa ze wstępnym projektem podziału nieruchomości - działki nr [...].

Organ I instancji powołując się na zapis art. 93 ust. 1 i 2 u.g.n. wskazał, że wójt opiniuje wstępny projekt podziału nieruchomości, badając jego zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Proponowane wydzielone działki muszą być przeznaczone na cel określony w planie miejscowym, a ich wielkość i kształt muszą umożliwiać zagospodarowanie zgodne z ustaleniami planu.

Analizując i badając szczegółowe zapisy planu zagospodarowania przestrzennego [...] zatwierdzonego uchwałą nr IV/29/99 Rady Gminy z dnia 15 stycznia 1999 r., organ I instancji ustalił, że cała działka o numerze ewidencyjnym [...] objęta jest planem zagospodarowania przestrzennego z podziałem jej na funkcje, które są oddzielone liniami ciągłymi ściśle obowiązującymi o różnym sposobie użytkowania. Poszczególne części działki nr [...] oznaczone są w planie symbolami: 34MR, 33 MN, 19RL, 71 RP oraz 86 KDm 1/2 ; i tak część działki nr [...] wskazana jest jako nieruchomość zabudowana oznaczona jest symbolem 34 MR (i opisana jako teren istniejącej zabudowy o charakterze zagrodowym z możliwością sukcesywnego przekształcenia na zabudowę jednorodzinną i rekreacyjną), kolejna część działki nr [...] jest oznaczona jako 33MN (i opisana jako tereny mieszkaniowe niezabudowane o przeznaczeniu podstawowym pod budownictwo jednorodzinne) - przy zachowaniu do tej części nieruchomości opisanej symbolami jako 33MN i 34 MR obowiązują ustalenia planu wskazane w § 3 ust. 3 – 9 uchwały nr IV/29/99. Następna część działki nr [...] jest oznaczona jako 19RL (i opisana jako teren istniejących zadrzewień) oraz jako 71RP (tj. teren w użytkowaniu rolniczym bez możliwości zabudowy). Część działki nr [...] oznaczona jest symbolem 86KDm 1/2 (i jest opisana jako tereny ulic dojazdowych). W stosunku do tej części działki nr [...] oznaczonej symbolem 86KDm 1/2 obowiązują ustalenia planu określone w § 5 pkt 6, 7, 8 uchwały nr IV/29/99. Przedłożony do zaopiniowania wstępny mapowy projekt podziału działki nr [...] przewiduje na załączniku mapowym nr 1 do niniejszego postanowienia w skali 1:1000 wstępny podział tej działki - na dwie działki: o proponowanym nr [...] o powierzchni 0,1057 ha i o proponowanym nr [...] o powierzchni 0,7597 ha. Przy czym, co należy wyraźnie podkreślić, wspomniany wstępny projekt przewidywał inne powierzchnie wspomnianych działek [...], a mianowicie odpowiednio 0,0890 ha i 0,7764 ha. Analizując powierzchnie i granice proponowanych do wydzielenia działek z powierzchnią i granicami działki nr [...] - organ ustalił , że proponowana działka nr [...] pokrywa się z obszarem i granicami tej części działki nr [...], która jest opisana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolami: 33MN, 34MR, 19RL i 71RP, natomiast proponowana działka nr [...] pokrywa się z obszarem i granicami tej częścią działki nr [...] opisanej w planie symbolem 86 KDm 1/2.

Organ I instancji dokonał też analizy możliwości przyszłego wykorzystania wydzielanych działek pod kątem zgodności celów na jakie te działki (te tereny) przeznaczone są w planie. Z powyższej analizy wynika, że projektowana do wydzielenia działka nr [...] zachowa oznaczenie symbolami: 33MN, 34MR, 19RL i 71RP, a przez to wszystkie dotychczasowe jej funkcje i jej dotychczasowe przeznaczenie jakie są przewidziane dla tej części działki nr [...] w planie. Długość granicy przyszłej działki nr [...] jest taka sama jak działki nr [...], natomiast jej szerokość (po ewentualnym oddzieleniu działki nr [...]) wynosi 35 mb. Tak ustalone wymiary i powierzchnia działki nr [...] gwarantują dotychczasowe przeznaczenie tego terenu i jego przyszłe wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie. Odległość budynku mieszkalnego właściciela działki znajdującego się na tej działce od projektowanej granicy działek nr [...] wynosić będzie aż 22 mb, co gwarantuje właścicielowi swobodne wykorzystanie przyszłej działki nr [...] na ewentualne dalsze cele budowlane, oznaczone w planie symbolami 33MN i 34MR z uwzględnieniem ograniczeń przewidzianych w planie. W świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego - szerokość działki nr [...] również umożliwia jej zabudowanie jeszcze jednym budynkiem mieszkalnym od strony ul. [...], gdyż na szerokości 22 mb obowiązujące przepisy prawa budowlanego i przepisy szczegółowe nawet przy zachowaniu obowiązujących minimalnych odległości, umożliwiają posadowienie budynku o szerokości 10-12 mb. Zdaniem organu - ewentualne oddzielenie z działki nr [...] przyszłej działki nr [...] o projektowanej szerokości 12 mb z przeznaczeniem na wykonanie ulicy nie wpłynie na pogorszenie możliwości zagospodarowania projektowanej działki nr [...], a wręcz odwrotnie "otworzy" dla tej działki szerszy i wygodniejszy dostęp do drogi publicznej, którą stanowić ma projektowana działka nr [...], co zdecydowanie ułatwi właścicielowi lepsze zagospodarowanie i wykorzystanie całego obszaru działki nr [...], a nie tylko jej pasa 22 mb przyległego do ul. [...].

Analizując z kolei zgodność projektowanej do wydzielenia działki nr [...] na cele publiczne - pod przyszłą ulicę - organ I instancji podkreślił, że przy analizie tej działki miał na uwadze fakt istotnej gęstości zabudowy mieszkalnej i pensjonatowej na [...] oraz fakt istnienia od wielu lat istotnych przeszkód komunikacyjnych w dojeździe do wybudowanych już obiektów odpowiednich służb ratowniczych, w tym przede wszystkim wozów Państwowej Straży Pożarnej na wypadek wybuchu pożaru. Ta przeszkoda była wielokrotnie zgłaszana zarówno przez mieszkańców, jak i przez przedstawicieli służb ratowniczych.

Wójt Gminy zauważył, że analizowany rejon [...] nie posiada jeszcze wykonanych ulic (dróg) zapewniających swobodny i szybki dojazd służbom ratowniczym, z uwagi na brak przewidzianej w planie wydzielonej ulicy stanowiącej istotne przedłużenie ul. [...]. Okoliczność ta powoduje istnienie istotnego zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców tego osiedla, które nie może być już dłużej przez organ ignorowane. Projektowana do wydzielenia działka nr [...] pod przyszłą ulicę - jej granice i powierzchnia swoimi wymiarami odpowiadają wielkości projektowanej w planie ulicy oznaczonej symbolem w planie jako 86KDm 1/2 (dwujezdniowa). Dla powyższego układu komunikacyjnego projektowanych ulic zbiorczych, oznaczonych symbolem KDm przyjęto parametry techniczne o szerokości w liniach rozgraniczenia 8-12 m (na rysunku planu linia ciągła jest ściśle obowiązująca), jezdnia o szerokości 5-6 m, z obustronnymi chodnikami. W liniach rozgraniczenia ulic na rysunku planu określono ich orientacyjne usytuowanie, z możliwością wprowadzenia zmian, ciągi piesze i skrzyżowania chodników z jezdniami winny zabezpieczyć możliwość poruszania się po nich osób niepełnosprawnych oraz przewidzieć ścieżki rowerowe. Powyższe ustalenia zostały określone w § 5 pkt 6, 7, 8, 9 wyżej wymienionej uchwały. Projektowana działka nr [...] jest w całym jej obszarze zgodna z planem - z przeznaczeniem jej na drogę - ulicę zbiorczą, która wejdzie w skład utworzonej ulicy o nazwie – A.M. w oparciu o uchwałę nr XIV/87/04 Rady Gminy z 29 czerwca 2004 r., ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 46, poz. 834 z 2004 r. Ulica [...] jest główną ulicą, której celem jest zapewnienie swobodnego dojazdu do nowopowstałych w oparciu o plan nieruchomości od ulicy [...] do "lasu", której przebieg przedstawiono kolorem czerwonym na załączniku nr 4.

Na powyższe postanowienie Wójta Gminy S.Z. wniósł zażalenie. Strona podała, iż dnia 5 lutego 2016 r. doręczono Wójtowi Gminy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...], która mogła być zaskarżona w terminie 30 dni od doręczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarga nie została wniesiona, albowiem organ stwierdził, że decyzja nie naruszała obowiązującego prawa.

S.Z. podniósł, że w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego na działce [...] nie zaprojektowano żadnej drogi, działki budowlanej ani innego obiektu. Potwierdzenie tego faktu znajduje się na Geoportalu Gminy. Urząd Gminy zakupił drogę o wymiarach - 60mb długości na 5mb szerokości w 1995 r. na działce nr [...]. Zostało to dokładnie opisane w pismach strony z dnia [...] maja 2015 r., [...] czerwca 2015 r., [...] lipca 2015 r. Odwołujący wyjaśnił również , że w 2005 r. istniała konieczność wystąpienia do Urzędu Gminy z "Ofertą Sprzedaży" gruntu, pod warunkiem że były to grunty VI klasy gleby. Posiadacz działki nr [...] to uczynił. Podał, że klasa gleby zmieniła się na VI , zaś jego gleba pozostała w V klasie, choć graniczy przez miedzę. Skrzynka łącza elektrycznego stanęła na środku prześwitu drogi, choć na mapie powinna stanąć w rzucie poziomym budynku mieszkalnego nie przekraczając przedłużenia linii krótszego boku. Dziwne jest według strony, że droga nie pojawiła się na zatwierdzonej "Mapie Zagospodarowania Przestrzennego". Strona zauważyła również, że prawidłowy przebieg drogi istnieje na Geoportalu Gminy oraz w internecie. Zadziwiająca jest jego zdaniem niesubordynacja Wójta względem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Strona podkreśliła, że w planie zagospodarowania przestrzennego w miejscu, gdzie miał stanąć budynek letniskowy parterowy 12x11 mb, deweloper zbudował pensjonat piętrowy o wymiarach 32,23 x 15,33 mb, który kubaturą zaburza koncepcję planisty. Zdaniem strony życzenia dewelopera spełniają kolejni Wójtowie, bazując na budżecie Gminy i który to deweloper wygrywa prawie wszystkie przetargi na zamówienia publiczne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2015 r.

Analizując przedmiotową sprawę Kolegium stwierdziło, że organ I instancji dokonał szczegółowej i wnikliwej oceny zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dołączając aktualny wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z załącznikiem do niego, aktualną mapę z projektem podziału nieruchomości, przebieg projektowanej ulicy. Ustalenie organu I instancji nie są ogólnikowe, są kompletne i spójne. Organ dokonał również prawidłowej oceny obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i konsekwencji prawidłowej wykładni przepisów prawa, w tym prawa miejscowego jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji podkreślił, że stosownie do art. 93 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 u.g.n.). Art. 93 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 2 u.g.n. wyznacza zakres badania przez uprawniony organ zgodności opiniowanego projektu podziału, ograniczając go co do zasady do dwóch aspektów: przeznaczenia terenu i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu zgodnie z przeznaczeniem. Oznacza to, że dla wyrażenia opinii w przedmiocie zgodności podziału nieruchomości z planem miejscowym, organ zobowiązany jest do ustalenia, jakie jest przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym i czy istnieje możliwość wykorzystania powstałych w wyniku podziału działek zgodnie z przeznaczeniem. Innymi słowy przy ocenie projektu podziału nieruchomości organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w miejscowym planie i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt podziału realizuje to przeznaczenie i czy służy temu przeznaczeniu. Drugą przesłanką jest możliwość przyszłego zagospodarowania nowoutworzonych działek właśnie zgodnie z celem i przeznaczeniem nieruchomości w planie miejscowym. Oznacza to, że organ w ramach dokonywanej oceny zgodności podziału z ustaleniami planu musi rozważyć, czy proponowany podział służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie, a więc czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym, już po zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Zatem zgodność podziału nieruchomości z planem miejscowym będzie zachodzić, gdy przestawiony projekt podziału nie będzie naruszać zapisów planu. Ocena ta dotyczy całości nieruchomości, czyli każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału. Zatem dopuszczalny jest tylko taki podział nieruchomości, który gwarantuje, że działki gruntu powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego.

Kolegium zauważyło, że niewątpliwie w przedmiotowej sprawie podział nieruchomości następuje w związku z realizacją celu publicznego, jakim jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne i budowa tych dróg (art. 97 ust. 3 w zw. z art. 6 pkt 1 u.g.n.) zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nieruchomość staje się niezbędna do celu publicznego w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, dokonano ustaleń co do przebiegu drogi. Tym samym w pierwszej kolejności niezbędnym było podzielenie przedmiotowych działek. Organ odwoławczy stwierdził, że proponowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a wydzielone działki mogą być zagospodarowane zgodnie z przeznaczeniem w tym planie, podzielając w tym zakresie w całości stanowisko organu I instancji.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w zażaleniu strony Kolegium uznało, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż organowi I instancji nie przysługuje prawo zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego. Organ powołał się w tym zakresie na art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) oraz na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t j. Dz.U z 2016, poz. 446 ).

Organ podał ponadto, że uchwałą nr IV/29/99 Rady Gminy z dnia 15 stycznia 1999r. w sprawie zmiany nr 2 miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] - w § 1 uchwalono zmianę nr 2 miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego w [...] uchwalonego uchwalą nr XIX/113/87 Gminnej Rady Narodowej z dnia 16 grudnia 1987 r. zmienionego uchwałą nr XXV/138/93 Rady Gminnej z dnia 13 marca 1993 r. Zmiana planu obejmowała korektę układu komunikacyjnego, zmianę przebiegu niektórych tras infrastruktury technicznej w zakresie zaopatrzenia w wodę, odprowadzenia ścieków i usytuowania trafostacji oraz aktualizację ustaleń w odniesieniu do całego obszaru osiedla. Dowodem jest dołączony do akt sprawy dokument urzędowy, jakim jest wypis nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]. Natomiast uchwałą nr XIV/87/04 Rady Gminy z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie nadania nazwy nowopowstałym ulicom - w § 1 pkt d ulicy nowopowstałej w miejscowości nadano nazwę: [...], obejmującej działki oznaczonej numerem geodezyjnym: [...]; część działki [...]; część działki [...]. Organ zauważył, że na podstawie art. 18 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 778.) uwagi do projektu planu miejscowego może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonym do publicznego wglądu. Organ wyjaśnił również, że osobom wymienionym przez stronę w odwołaniu zaskarżone postanowienie zostało przesłane tylko "do wiadomości" jako posiadaczom nieruchomości sąsiadujących.

Organ odwoławczy wskazał, że nie odniósł się do zarzutów strony dotyczących innych nieruchomości, albowiem nie było to przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto podniósł, że podstawową przesłanką dokonania podziału nieruchomości w związku z realizacją celu publicznego, jakim jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne i budowa tych dróg jest zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ winien bezspornie, jednoznacznie i sposób zrozumiały dla strony wyjaśnić podstawy swoje rozstrzygnięcia, gdyż to na organie - w myśl art. 9 dalej k.p.a., spoczywa obowiązek wyczerpującego i należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego. To organ czuwa nad tym, aby strona nie poniosła szkody wskutek nieznajomości prawa. W przedmiotowej sprawie, zasady, wynikające z art. 9 k.p.a., a także z art. 7 i 8 k.p.a., zostały przez organ zachowane.

Reasumując - zdaniem Kolegium - organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących nieruchomości, które mogły stanowić podstawę do podjęcia zaskarżonego postanowienia. Nie można również postawić organowi I instancji zarzutu dowolności w kwestii podjętego w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcia. Organ I instancji nie uchybił wskazanym zasadom wynikającym z art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 w zw. z art. 77, art. 107 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego S.Z. wskazał, że plan zagospodarowania przestrzennego na jego działce nr [...] nie zawiera żadnych obiektów użyteczności publicznej. Działka ta w księdze wieczystej zapisana jest jedną liczbą bez łamania na części. Jako załącznik do skargi przedłożył kopię mapy geodezyjnej z "Urzędu Kartografii Starostwa". Natomiast drugi załącznik stanowi mapa z Geoportalu Gminy, na której widnieje prawidłowy przebieg zakupionej w 1995 r. przez Urząd Gminy drogi. Powyższe fakty zdaniem skarżącego potwierdzają załączone do skargi postanowienia SKO z dnia [...] maja 2013r., znak [...], z dnia [...] grudnia 2014r., znak [...], decyzja z dnia [...] grudnia 2015r., znak [...]. Skarżący podkreślił, że zaskarżone postanowienie podważa autorytet całego SKO jako "Organu Nadzoru Prawnego Samorządów Terytorialnych i daje argumenty przeciwnikom do ich likwidacji jako korupcjogenne".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z dnia [...] października 2016 r. skarżący domagał się zwrotu uiszczonego wpisu od organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności) jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań administracji publicznej wynika z art. 134 p.p.s.a. i wyznaczają go nie zarzuty skargi, lecz granice rozpoznawanej sprawy administracyjnej. Kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu o akta administracyjne sprawy, według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, polegające na wyeliminowaniu z obrotu prawnego kontrolowanych aktów, może nastąpić zasadniczo w sytuacji stwierdzenia, że naruszają one przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy administracyjnej, zaś prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej treść lub dającym podstawy do wznowienia postępowania. Ponadto sąd uprawniony jest do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona we wskazanych powyżej granicach kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2016 r. doprowadziła do uznania, iż wydane one zostały z kwalifikowaną wadą uzasadniającą stwierdzenie ich nieważności.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n., zgodnie z którymi zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1. Opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. W myśl art. 93 ust.2 u.g.n. zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

Powyższe postanowienie stanowi pierwszy etap postępowania w sprawie o podział nieruchomości. Nie jest ono wydawane w odrębnym postępowaniu administracyjnym ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r. , I SA/Wa 2537/12, P. Czechowski ( red ), U.g.n. Komentarz, 2015, t. 20 do art. 93 ). Drugi etap to orzeczenie o podziale nieruchomości na podstawie art. 97 u.g.n., które może być podjęte na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 u.g.n.), lub z urzędu m.in. w przypadku, gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z postępowaniem prowadzonym z urzędu. Podział bowiem jest niezbędny do realizacji celu publicznego w postaci budowy drogi publicznej. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej ( por. wyroki NSA z dnia 28 sierpnia 2009 r. , sygn. akt I OSK 10/09, z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 274/11). Analiza akt sprawy wskazuje, iż w chwili wydawania przez Wójta Gminy postanowienia z dnia [...] czerwca 2016r.nr [...] pozostawało w obrocie postanowienie tego samego organu z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] stwierdzające zgodność proponowanego podziału nieruchomości gruntowej, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], o powierzchni 0,8654 ha położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą kw. nr [...] według przedstawionego na załączniku mapowym nr 1 niniejszego postanowienia w skali 1:500 wstępnego podziału na działki: A powierzchnia ≈ 0,09 ha i B powierzchnia ≈ 0,78 ha z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego tj. zmianą numer 2 miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] zatwierdzonego uchwałą nr IV129/99 Rady Gminy z dnia [...] stycznia 1999 r . Jak bowiem wynika z akt sprawy administracyjnej i pisma Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. ( k. 82 akt sądowych), postanowienie to nie zostało skutecznie zaskarżone przez S.Z.. Postanowieniem bowiem z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2015 r., a skarżący nie złożył na to postanowienie skargi do sądu administracyjnego ani też nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Co więcej z pisma skarżącego z dnia [...] sierpnia 2015 r. wynika, iż w ogóle nie było jego wolą składania zażalenia na powyższe postanowienie, a pismo z dnia [...] lipca 2015 r. miało charakter informacyjny. Zważyć należy, iż postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r. zgodnie z art. 93 ust. 5 u.g.n. podlega odrębnemu zaskarżeniu zażaleniem, tym samym nie miał do niego zastosowanie art. 142 k.p.a., który stanowi, iż postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Tym samym niezasadnie organ I instancji uznał uwagi Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r.nr [...] uchylającej decyzję Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2015r. znak [...] o zatwierdzeniu podziału działki nr [...], co do wadliwości powyższego postanowienia z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz wskazania co do dalszego postępowania, jako eliminujące z obrotu to postanowienie. Organ odwoławczy bowiem jedynie w odniesieniu do postanowień niezaskarżalnych ustosunkowuje się do zarzutów skierowanych przeciwko takim postanowieniom w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, nie wydając w tej kwestii odrębnego rozstrzygnięcia ( por. A. Wróbel, K.p.a. Komentarz, Lex 2013, t. 2 do art. 142 k.p.a.).

Wnikliwe porównanie załączników do postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] oraz postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...], stanowiących ich integralną część, mimo różnej skali, jednoznacznie wskazuje, iż zachodzi tożsamość poddanych opiniowaniu w tych dwóch postanowienia wstępnych projektów podziału działki nr [...] na dwie działki, z których jedna jest przeznaczona na drogę publiczną. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż istota tego podziału związana była z wydzieleniem z działki nr [...], działki pod drogę. Parametry tej działki w przypadku obu postanowień na załącznikach są identyczne mimo posługiwania się w przypadku pierwszego postanowienia przybliżoną powierzchnią. Przy czym podkreślić należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 u.g.n., nie musi spełniać warunków wymaganych dla dokumentów geodezyjnych. Dopiero, gdy istnieje zgodność proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego, racjonalne jest poniesienie kosztów sporządzenia podziału w formie odpowiednich dokumentów geodezyjnych ( por. uchwałę NSA z dnia 1 marca 1999 r. , sygn. akt I OPK 1/99, wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 868/11, P. Czechowski, op.cit., t. 21 do art. 93 ). Zachodzi więc tożsamość stanu faktycznego sprawy wynikająca z tożsamości przedłożonych wstępnych projektów podziału nieruchomości, przy jednoczesnym niezmienionym stanie prawnym wynikającym z niezmienionego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Punktem odniesienia był bowiem ten sam miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określony uchwałą nr IV129199 Rady Gminy z dnia 15 stycznia 1999r. Byt prawny opinii jest ściśle związany z mocą obowiązującą planu. Oznacza to, że w razie zmiany planu lub jego uchylenia postanowienia opiniujące wydane na podstawie tego planu przestaje wiązać organ , gdyż przestaje być aktualne (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2012 r., I OSK 1282/11). Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ponadto również zachodzi tożsamość podmiotowa w przypadku obu powyższych postanowień, które zostały skierowane do S.Z..

Stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest jej wydanie w sprawie, która uprzednio została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Przepis ten spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 §1 kpa. Znajduje on zastosowanie wówczas, gdy zaistnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno dwiema decyzjami administracyjnymi. Tożsamość sprawy występuje wtedy, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy ( por. J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2011, s. 632 ). Z taką tożsamością – jak już powyżej wykazano - mamy do czynienia w niniejszej sprawie . Przy czym – jak trafnie podkreśla się w orzecznictwie z powagi rzeczy osądzonej korzystają również zaskarżalne postanowienia, w tym również te wydane na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n. ( por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 725/16 ). Zgodnie bowiem z art. 126 k.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie stosuje się również art. 156-159 k.p.a. z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. W związku z tym zastosowanie ma również powołany powyżej art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. , kształtując tym samym trwałość postanowień jak decyzji.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2016r., zostały wydane w sprawie, która została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. orzekł jak w pkt I wyroku.

Wobec stwierdzenie nieważności powyższych postanowień Sąd nie był uprawniony do merytorycznego ich badania i odnoszenia się tym samym do zarzutów skargi.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które sprowadzają się do wpisu w wysokości 100 zł, ustalonego zgodnie z § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 200 w zw. art. 205 § 1 p.p.s.a. ( pkt II wyroku ).

Skarżący uiścił wpis w wysokości 200 zł . W związku z tym na podstawie art. 225 p.p.s.a. należało zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł stanowiącą różnicę między wpisem należnym a pobranym ( pkt III wyroku ).