Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2451/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 , art. 7 ust 2 ustawy z 8.07.2005 o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawionego mienia poza granicami RP (Dz. U. nr 169 poz 1418 ze zm.)
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. H. i M. H. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej kpa odmówił potwierdzenia posiadania przez M. H. oraz M. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez D. H. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonych w [...] przy ul. [...] (obecnie ul.[...]), przy ul. [...] (obecnie [...]), przy ul. [...] (obecnie [...]), powiat [...] województwo [...] oraz kopalni nafty "[...]" w miejscowości [...] powiat [...], województwo [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że właściciel pozostawionych nieruchomości D.H. nie spełnił przesłanki potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. (nie posiadał w chwili zgonu obywatelstwa polskiego).

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli M.H. oraz M.B. zarzucając skarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. oraz naruszenie prawa procesowego tj. art. 8, 11, 29 w zw. z art. 30 kpa.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania od powyższej decyzji Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].

Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym, który Minister przedstawił na wstępie uzasadnienia decyzji.

Wnioskiem z dnia [...] M. H. zwrócił się do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez D. H. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonych w [...] przy ul. [...] (obecnie ul.[...]), przy ul. [...] (obecnie [...]), przy ul. [...] (obecnie [...]), powiat [...], województwo [...] oraz kopalni nafty "[...]" w miejscowości [...], powiat [...] województwo [...]. We wniosku wskazano, że spadkobiercami D.H. są syn M.H. i wnuczka M. B.

W piśmie z dnia [...] pełnomocnik M. H. oraz M. B. – J. B. poinformował, że wniosek M. H. z dnia [...] został złożony również w imieniu siostrzenicy wnioskodawcy M. B.

Zgodnie z poświadczoną za zgodność z oryginałem kopią postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] II Wydział Cywilny z dnia

[...] sygn. akt [...], spadek po D. H. zmarłym w dniu [...] w [...], ostatnio stale tam zamieszkałym, na podstawie testamentu własnoręcznego z dnia [...] otwartego

i ogłoszonego w dniu [...] w Sądzie Rejonowym [...] nabyły dzieci: M.H. oraz L. P.

z domu H. po 1/2 części spadku każde z nich.

Zgodnie z poświadczoną za zgodność z oryginałem kopią postanowienia Sądu Okręgowego w [...] VII Wydział Cywilny Rejestrowy z dnia [...], sygn. akt [...], uznano za skuteczne na obszarze Polski postanowienie spadkowe ([...]) z dnia [...] sygn. akt [...] orzekające, że masa spadkowa po L.P., zmarłej dnia

[...] przechodzi w całości na jej córkę H. B. z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarze Polski.

Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] znak: [...] stwierdził, że D. H. ur. w dniu [...] w [...] zmarły w dniu [...] w [...] posiadał polskie obywatelstwo w dniu 1 września 1939r.

Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] znak: [...] odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego w dacie zgonu przez D. H.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 marca 2013r., sygn. akt IV SA/Wa 2691/12, oddalił skargę M. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia

[...] znak:[...] odmawiającą stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego w dacie zgonu przez D. H.

Strona postępowania dołączyła do akt sprawy m. in.: decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] stwierdzającą, że M. H. posiada obywatelstwo polskie oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] stwierdzającą, że M. A. (używająca imion M. H.) B. posiada obywatelstwo polskie.

Minister Skarbu Państwa dokonując kontroli podjętego rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] nr [...] stwierdził, że decyzja ta została wydana zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym.

Minister wskazał, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia D.H. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej złożyli jego następcy prawni M. H. oraz M. B. Następnie podkreślił, że prawo do rekompensaty jest uprawnieniem o charakterze publicznym. Z tego względu prawo to nie wchodzi w skład spadku. Jednakże nie uprawnia to do stwierdzenia, iż sytuację prawną spadkobierców właściciela pozostawionej nieruchomości należy rozpatrywać w oderwaniu od sytuacji prawnej samego właściciela. Minister wyjaśnił, że w przypadku, gdy z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej występują spadkobiercy właściciela nieruchomości pozostawionej istotne jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości nabyłby prawo do rekompensaty, czyli czy spełnił przesłanki określone w art. 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. Jeżeli więc właściciel nieruchomości nie nabyłby prawa do rekompensaty, to prawa tego nie mogli nabyć również jego spadkobiercy. Ustawa z dnia 8 lipca 2005r. przewiduje, iż rekompensata może przysługiwać wyłącznie właścicielowi pozostawionego majątku w związku z tym prawo jego spadkobierców określonych w art. 3 ust. 2 ww. ustawy nie może być traktowane jako uprawnienie abstrakcyjne, oderwane od sytuacji,

w której ten właściciel znajdował się pozostawiając swoje mienie. Jeżeli więc prawo do rekompensaty nie przysługiwałoby właścicielowi w chwili jego śmierci, spadkobiercy takiego właściciela nie mogą skutecznie dochodzić potwierdzenia prawa do rekompensaty. Minister zaznaczył, że decyzja wydana w trybie ustawy z dnia 8 lipca 2005r. ma charakter deklaratoryjny, czyli nie kreuje nowego stanu prawnego tylko potwierdza już istniejące prawo do rekompensaty. W świetle powyższego Minister wskazał, że D. H. właściciel nieruchomości pozostawionej powinien posiadać obywatelstwo polskie w dniu 1 września 1939r. (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.) oraz w dniu śmierci (art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.). Tylko w takiej sytuacji jego spadkobiercy mogą skutecznie złożyć wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. Dalej Minister podał, że Wojewoda [...]

w decyzji z dnia [...] znak: [...], odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego w dacie zgonu przez D.H. zmarłego w dniu [...] w [...]. Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie właściciel pozostawionej nieruchomości D. H. nie spełnił wymogu, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. tj. posiadania obywatelstwa polskiego w dacie zgonu.

Reasumując Minister zaznaczył, że prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje właścicielowi pozostawionej nieruchomości, jedynie wówczas, gdy zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki określone w art. 2 ustawy z dnia

8 lipca 2005r. Niespełnienie chociażby jednej z nich skutkuje odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty zgodnie z art. 7 ust. 2 ww. ustawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wnieśli M. H. i M. B. wnosząc o:

- jej uchylenie w całości, jako naruszającej prawo poprzez naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej;

- zwrócenie się przez Sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o to czy wykładnia art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej polegająca na odniesieniu się do art. 2 tej ustawy pod kątem spełnienia przesłanek do uzyskania nabycia prawa do rekompensaty przez spadkobierców właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP nie narusza art. 2 i art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej,

-względnie uwzględnienie wniesionej skargi i przyznanie prawa do rekompensaty skarżącym,

- zwrócenia się przez Sąd do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem wydania przez tenże Sąd uchwały przewidzianej w art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a w przedmiocie wykładni art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., poprzez rozpatrzenie, czy artykuł ten może być wykładany w związku z art. 2 tejże ustawy, czy też wykładnia taka jest niedopuszczalna.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

2) naruszenie prawa procesowego poprzez analizę sytuacji prawnej zmarłego D. H., a przez to naruszenie art. 29 w zw. z art. 30 kpa,

3) naruszenie art. 8 kpa poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia.

Zdaniem skarżących stanowisko zaprezentowane przez organy I i II instancji jest niewłaściwe i powoduje naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. Skarżący podnieśli, że prawo do rekompensaty jest uprawnieniem o charakterze publicznoprawnym, wynikającym tylko i wyłącznie z art. 3 ust. 2 ww. ustawy. Wskazali, że przesłanki, które winni spełnić spadkobiercy zmarłego właściciela nieruchomości określone są w art. 3 ust. 2 ww. ustawy, z którego wynika, że obowiązani są:

- wykazać, iż są spadkobiercami zmarłego,

- wykazać fakt, iż spadkodawca był właścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej,

-wykazać, iż posiadają obywatelstwo polskie.

Zdaniem skarżących przepis art. 3 ust. 2 ww. ustawy nie daje podstaw do odwołania się przez organ do sytuacji prawnej zmarłego właściciela nieruchomości poza wyraźnie wskazanymi w tymże przepisie kwestiami. Skarżący podali, że doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w ten sposób, iż niedopuszczalna jest jego wykładnia rozszerzająca prowadząca do konieczności spełnienia przesłanek z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 2 ww. ustawy. Powyższe stanowisko w ocenie skarżących uzasadnia zarzut naruszenia art. 29 w zw. z art. 30 kpa.

Skarżący podkreślili, że wykładnia literalna art. 3 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005r. wskazuje na to, iż w przypadku postępowania toczącego się na wniosek spadkobierców, organ może badać jedynie następujące kwestie dotyczące spadkodawcy tj:

1) ustalenie kręgu spadkobierców po zmarłym właścicielu nieruchomości;

2) fakt posiadania przez zmarłego prawa własności pozostawionej nieruchomości. Podnieśli, że badanie przez organ spełnienia przesłanek określonych w art. 2 ww. ustawy przez zmarłego narusza przepisy określające kto może być stroną postępowania. Dalej zaznaczyli, że zastosowanie wykładni literalnej wskazuje na fakt, iż organ uprawniony jest do zbadania kwestii spełnienia przesłanek z art. 2 tylko w wypadku gdy z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty występuje właściciel nieruchomości. Nie pozwala jednocześnie na badanie sytuacji prawnej zmarłego właściciela gdyż, jak wskazano w art. 2 pkt 2 ustawy kwestia posiadania obywatelstwa polskiego ma być rozpatrywana na moment wniesienia wniosku

o potwierdzenie prawa do rekompensaty, nie zaś, jak twierdzi organ na moment śmierci zmarłego właściciela nieruchomości. Ustawa w żadnym z przepisów nie mówi o ocenianiu posiadania obywatelstwa polskiego na moment śmierci. Nie mówi też

o żadnym innym momencie który należy brać pod uwagę oceniając tę przesłankę. Jedynym momentem ważnym z punktu widzenia oceny posiadania obywatelstwa jest moment złożenia wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty i posiadanie go

w trakcie trwania postępowania, którego przedmiotem jest potwierdzenie prawa do rekompensaty. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w art. 3 ust. 2 w którym mowa jedynie o konieczności posiadania obywatelstwa polskiego przez spadkobierców zmarłego. W ocenie skarżących stanowisko zaprezentowane przez organ II instancji jest niezasadne i pozbawione podstawy prawnej.

Skarżący podkreślili, że prawo do rekompensaty jest prawem o charakterze publicznoprawnym, nie zaś prawem spadkowym.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł, o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

Tego rodzaju naruszenia prawa materialnego nie nastąpiło wobec czego skargę należało oddalić.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418, z późn. zm.). Ustawa ta w art. 1 określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie wskazanych w tym przepisie "układów republikańskich" oraz wymienionej w ust. 1a umowy pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a [...] o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia 15 lutego 1951 r., zwanego przez ustawodawcę "prawem do rekompensaty". Ponadto art. 1 ust. 2 wprowadza zasadę, że przepisy ust. 1 stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Artykuł 1 ustawy zakreśla zatem jej zasięg przedmiotowy i podmiotowy, natomiast w art. 2 tej ustawy ustawodawca zawarł przesłanki, jakie łącznie musi spełniać właściciel nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, aby otrzymać prawo do rekompensaty. Przepis ten wymaga, by właściciel nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 (pkt 1), a także posiadał obywatelstwo polskie (pkt 2).

Stosownie do treści art. 3 tej ustawy:

1 w przypadku gdy nieruchomości pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej były przedmiotem współwłasności, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim współwłaścicielom, spełniającym wymogi określone w art. 2, albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych współwłaścicieli. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej.

2 w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej.

W świetle art. 5 ust. 1 i 2 cyt. ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w przypadkach, o których mowa w art. 3, składa współwłaściciel lub spadkobierca lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty.

W przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (czyli posiadają obywatelstwo polskie).

Oznacza to, że zgodnie z treścią art. 2 powołanej ustawy prawo do rekompensaty przysługuje osobom, które spełniają łącznie następujące przesłanki - były w dniu 1 września 1939 r. obywatelami polskimi, zamieszkiwały w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuściły je z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy i posiadają obywatelstwo polskie.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podzielić twierdzenia organów, iż pierwotnym właścicielem nieruchomości tj. na dzień 1 września 1939r. był D. H. i na tę datę posiadał także obywatelstwo polskie.

Nie budzi także wątpliwości, iż obywatelstwa tego nie posiadał na datę śmierci w dniu [...]. Fakt ten potwierdza decyzja Wojewody [...] z dnia [...] odmawiająca stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego w dacie zgonu przez D. H., a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 marca 2013r., sygn. akt IV SA/Wa 2691/12, oddalającym skargę M. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].

W sprawie okolicznością bezsporna pozostaje, iż spadkobiercy D.H., posiadają w chwili obecnej obywatelstwo polskie: M. H. od [...], a M.B. od [...].

Z treści przywołanej powyżej regulacji prawnej wynika jednak-wbrew twierdzeniom skargi-, że właściciel tzw. mienia zabużańskiego musiał posiadać obywatelstwo polskie zarówno w dniu 1 września 1939 r., jak również w dacie realizowania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia tego mienia. W przypadku, gdy właściciel tego mienia nie wystąpił ze stosownym wnioskiem, a prawo przysługujące mu realizuje dopiero jego spadkobierca- jak to ma miejsce w sprawie niniejszej, istotnym jest również okoliczność, czy właściciel mienia zabużańskiego posiadał obywatelstwo polskie w chwili śmierci. Prawo jego spadkobiercy bowiem do realizacji uprawnień przewidzianych ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. nie jest odrębną, samodzielną kategorią prawną a ma swoje źródło w prawach przysługujących właścicielowi mienia. Z tego powodu nie można wykładać przepisu art. 2 pkt 2 omawianej ustawy - w stosunku do spadkobiercy właściciela mienia - w oderwaniu od sytuacji dotyczącej samego właściciela. Jego spadkobierca nie może bowiem pozostawać w sytuacji bardziej korzystnej niż jego poprzednik prawny. Słusznie więc argumentuje w tym przypadku organ, że odmienne w tej mierze stanowisko powodowałoby zmianę kręgu adresatów ustawy, skutkowałoby obejściem prawa oraz w sposób oczywisty łamałoby zasadę nemo plus iuris in alium transfere potest, quam ipse habet.

Z tego zatem powodu, w przypadku, gdy z wnioskiem o realizację prawa do rekompensaty z tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej występuje dopiero spadkobierca byłego właściciela ważne jest ustalenie, czy w chwili śmierci były właściciel posiadał obywatelstwo polskie. Tylko w takim przypadku jego spadkobierca mógłby skutecznie złożyć wniosek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, pod warunkiem spełnienia pozostałych przewidzianych tą ustawą wymogów.

Jak wyżej wspomniano, zgodnie z art. 2 cytowanej ustawy uprawnienie do przedmiotowych świadczeń kompensacyjnych ma były właściciel (współwłaściciele) pozostawionego mienia. Uzupełnieniem tego przepisu jest regulacja zawarta w art. 3 ust. 2 ww. ustawy, w myśl której w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje spadkobiercy (spadkobiercom). Ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zawęża zatem krąg osób uprawnionych, które mogą wystąpić ze stosownym wnioskiem, jedynie do właścicieli mienia i ich spadkobierców.

Trafne jest zatem stanowisko organów, że skoro właściciel nieruchomości D. H. nie nabył prawa do rekompensaty, to prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie nie mogli nabyć jego spadkobiercy. Stanowisko w tej kwestii jest ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ( vide wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012r. , I OSK 1745/11, czy WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011r., I SA/Wa 1875/11).

Na koniec, odnośnie wniosku zawartego w skardze o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym czy wykładnia art. 3 ust 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. polegająca na odniesieniu się do art. 2 tej ustawy nie narusza art. 2 i 64 Konstytucji RP Sąd zauważa, iż stosownie do art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przyjmuje się, że ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzi konieczność wystąpienia przez sąd do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest pozostawiona uznaniu sądu i to skład orzekający ocenia - na gruncie konkretnej rozstrzyganej sprawy - czy zachodzi taka konieczność (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2004 r., sygn. akt OSK 971/04, lex nr 236849). Zatem, sąd nie może stawiać pytania prawnego w trybie art. 193 Konstytucji RP dopóty, dopóki sam nie wyrobi sobie poglądu prawnego w kwestii niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Tylko realne wątpliwości prawne dotyczące wykładni konkretnego przepisu prawa -stanowiącego poza tym podstawę prawną wyroku- mogą być przedmiotem pytania prawnego sądu orzekającego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (por. wyrok NSA z 22 maja 2009 r., sygn. akt FSK 88/09, lex nr 549455). Sąd orzekając w niniejszej sprawie wątpliwości skarżących nie podzielił i nie znalazł podstaw do skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego. Te same uwagi dotyczą zwrócenia się do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem wydania przez ten Sąd uchwały przewidzianej w art. 15 § 1pkt 3 ppsa w przedmiocie wykładni art. 3 ust 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r., bowiem wykładnia ta nie budzi wątpliwości sądu orzekającego w sprawie niniejszej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270.).