Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2355/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie: WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) WSA Joanna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...].10.2016 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa (zwany dalej Ministrem) uchylił postanowienie Wojewody [...] z [...].06.2015 r. nr [...], zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie, wszczętej wskutek wniesienia przez A. i T. L. odwołania od decyzji Starosty [...] z [...].03.2015 r., zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nieruchomości, położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], w celu założenia i przeprowadzenia na tej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] relacji [...].

Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Skarżąca w zażaleniu od postanowienia Wojewody [...] z [...].06.2015 r. nr [...] zarzuciła, że wniesienie skargi na decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości lub wstrzymanie wykonania tejże decyzji nie wyklucza możliwości wydania przez właściwy organ decyzji w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne wejście na teren.

Minister z tym stanowiskiem się nie zgodził. Stwierdził, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami – zwanej dalej u.g.n. (stanowiącej przykład decyzji związanej), skutkuje tym, że traci ona swoją podstawę w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n.

Wyjaśnił, że zagadnieniem wstępnym, które było przyczyną zawieszenia przez Wojewodę [...] przedmiotowego postępowania, było wniesienie przez T. L. i A. L. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2015 r., nr [...], dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Jednak prawomocnym postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 734/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę T. L. i A. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...]. Skoro zatem zakończyło się postępowanie, którego wynik stanowił zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie, to brak było podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania. Wobec tego Minister uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].06.2015 r., nr [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...].10.2016 r. nr [...] wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 124 ust. 1a u.g.n. - poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że uchylenie postanowienia Organu I. instancji było konieczne, z uwagi na rozstrzygnięcie w sprawie zagadnienia wstępnego, tj. rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargi na decyzję w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 u.g.n.), w sytuacji, w której przedstawiona okoliczność nie stanowiła takiego zagadnienia dla postępowania w przedmiocie niezwłocznego zajęcia nieruchomości (art. 124 ust. 1a u.g.n.). Zdaniem Skarżącej, uchylenie postanowienia Organu I. instancji powinno nastąpić w wyniku stwierdzenia braku podstaw do jego wydania (braku przesłanek zawieszenia postępowania). Skarżąca wyjaśniła, że rozpatrzenie sprawy oraz wydanie decyzji dotyczącej niezwłocznego zajęcia nieruchomości, uzależnione zostało przez ustawodawcę wyłącznie od uprzedniego wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, a nie jej wykonalności (ostateczności lub prawomocności). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Jak podniesiono w skardze, Organy obu instancji nie przedstawiły żadnych okoliczności faktycznych lub prawnych, przemawiających za uznaniem prejudycjalności postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, względem postępowania w sprawie niezwłocznego zajęcia nieruchomości. Z uwagi na to uchybienie Skarżąca wniosła o - uchylenie postanowienia Organu II. jak i I. instancji oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 145 § 3 w zw. § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; lub - zobowiązanie Organu na podstawie art. 145a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wydania w określonym terminie postanowienia, ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie, ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. nie wynikają żadne warunki wstępne skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego. Z tego względu w myśl art. 120 P.p.s.a. sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie zawieszające z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] z dnia [...].03.2015 r., zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] działki nr [...] obręb [...], gmina [...], w celu założenia i przeprowadzenia na tej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] relacji [...]-[...]. Wojewoda [...] stwierdził bowiem, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie, mające na celu kontrolę decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości, co – jego zdaniem - stanowiło zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie, tyczącej niezwłocznego zajęcia tej nieruchomości. Postanowienie I. instancji było wadliwe. Minister jednakże uchylając to postanowienie Wojewody [...], niewłaściwie uzasadnił swe postanowienie. W sposób nieuprawniony zgodził się bowiem z Organem I. instancji, że było to zagadnienie wstępne i uzasadniało zawieszenie postępowania, tyczącego niezwłocznego zajęcia tej nieruchomości. Z uwagi jednakże na to, iż ta przeszkoda została usunięta (prawomocnym postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 734/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę T. L. i A. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2015 r., nr [...] – postanowienie zawieszające I. instancji uchylił. Z takim stanowiskiem Ministra nie można się zgodzić. Trafnie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wskazała, że uchylenie postanowienia Organu I. instancji powinno nastąpić w wyniku stwierdzenia braku podstaw do jego wydania, a więc braku przesłanek zawieszenia tego postępowania.

W orzecznictwie Sądów Administracyjnych oraz w doktrynie jednolicie przyjmuje się, że rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji dotyczącej niezwłocznego zajęcia nieruchomości - z woli ustawodawcy - winno poprzedzać jedynie wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, która nie musi być wykonalna (ostateczna lub prawomocna). Powszechnie prezentowany jest pogląd, że zawieszenie postępowania z tego tylko powodu, że względem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości toczy się postępowanie odwoławcze lub sądowoadministracyjne, stanowi zaprzeczenie ratio legis instytucji niezwłocznego zajęcia nieruchomości, która ma umożliwić przeprowadzenie prac inwestycyjnych jeszcze przed dokonaniem kontroli instancyjnej lub sądowej decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Do niezwłocznego zajęcia nieruchomości ma zatem dojść już wówczas, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości nie może być jeszcze wykonywana, z uwagi na brak ostateczności (art. 130 § 1 i 2 k.p.a.), albo gdy decyzja organu odwoławczego została zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji II. instancji (art. 9 u.g.n.). Podkreślenia wymaga, że bezcelowe byłoby występowanie o decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w sytuacji kiedy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości byłaby już wykonalna i stanowiła samodzielną podstawę prowadzenia inwestycji (zajęcia nieruchomości). Należy mieć na względzie, że ratio legis m. in. 124 ust. 1a u.g.n. jest właśnie przyśpieszenie rozpoczęcia i realizacji inwestycji linowych. W niniejszym postępowaniu decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, opatrzono rygorem natychmiastowej wykonalności. Wobec tego wstrzymanie jej wykonania mogło nastąpić jedynie wyjątkowo. Błędne jest zatem stanowisko Organów obu instancji, że wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest możliwe dopiero wtedy, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości stanie się wykonalna. Wobec tego, zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra, co do uchylenia postanowienia I. instancji zawieszającego to postępowanie, jakkolwiek było prawidłowe, to zawierało wadliwe uzasadnienie, które to uchybienie procesowe, nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. To stanowisko, zdaje się podzielać Strona skarżąca wskazując, że pomimo prawidłowego rozstrzygnięcia, Organ II. instancji w sposób nieprawidłowy uzasadnił swoje stanowisko w sprawie, tj. doszedł do przekonania, że uchylenie postanowienia Organu I. instancji było konieczne, z uwagi na ustanie przesłanki stanowiącej podstawę do zawieszenia postępowania, nie zaś z uwagi na brak wystąpienia w sprawie przesłanek do zawieszenia. Podkreślenia, w tym kontekście wymaga, że na skutek wydania zaskarżonego postanowienia uchylającego, wyeliminowana została przeszkoda do niezwłocznego zajęcia przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] działki nr [...], położonej w obrębie [...], gmina [...], w celu założenia i przeprowadzenia na tej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] relacji [...] - [...]. Obecnie, może się zatem toczyć postępowanie główne i taki właśnie cel, jak najszybszej realizacji zamierzonej inwestycji liniowej, przyświecał Skarżącej. Nadmienić przy tym należy, że z uzasadnienia niniejszego wyroku WSA jednoznacznie wynika, z jakich faktycznie przyczyn, winno dojść do uchylenia owego postanowienia zawieszającego. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, motywy jego uzasadnienia mogą dla Skarżącej stanowić podstawę do ewentualnego zarzucania Organowi przewlekłości w prowadzeniu tego postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, nie było podstaw do uwzględnienia żądania Skarżącej, co do uchylenia postanowień obu instancji oraz umorzenia postępowania. Sąd nie stwierdził bowiem konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra, a jedynie podał w oparciu o jaką argumentację winno być wydane, podzielając zresztą w tym względzie wywody skargi. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.