Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1320/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 104, 107 § 1, art. 138 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 134 § 1, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w nocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. na rzecz skarżącego K. W. koszty postępowania sądowego w kwocie 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/.


UZASADNIENIE

SA/Rz 1320/03

U Z A S A D N I E N I E

Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2.12.2002 r., sygn. akt SA/Rz 2020/00, po rozpoznaniu skargi K. W. /następcy prawnego S. i W. W./, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...].09.2000 r., Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...].07.2000 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków obrębu C. w jednostce ewidencyjnej S. W.

Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że organy nie wyjaśniły istotnej okoliczności w sprawie, a mianowicie, czy faktycznie istnieje spór graniczny wzdłuż zachodniej granicy działki nr 571, tudzież organ I instancji nie zapewnił właścicielom sąsiednich działek prawa do czynnego udziału w pomiarze kontrolnym i wypowiedzenia się co do przebiegu granicy. Równocześnie zalecił, ażeby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powtórnie przeprowadzić pomiar kontrolny po uprzednim doręczeniu zainteresowanym wezwań do stawienia się na gruncie w celu okazania i wypowiedzenia się co do przebiegu zachodniej granicy działki nr 571.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta [...] decyzją z dnia [...].06.2003 r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm./ orzekł następująco: "odmawiam dokonania zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r., znak: [...] w części 3.27 dotyczącej zastrzeżenia ówczesnej właścicielki W. W. do wyznaczonych w procesie modernizacji ewidencyjnych granic działki N°571 w C., jak i obliczonej rzeczywistej powierzchni tej działki".

Na skutek odwołania K. W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. decyzją z dnia [...].07.2003 r., Nr [...] – utrzymał w mocy wymienioną wyżej decyzję Starosty [...] z dnia [...].06.2003 r.

Jako podstawę prawną tej decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 20 ust. 1 i 2 i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /jednolity tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 z późn. zm./ oraz § 36 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/.

Na początku uzasadnienia organ odwoławczy nawiązał do decyzji Starosty [...] z dnia [...].07.2000 r. Nr [...] zatwierdzającej operat opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów i budynków obrębu C. oraz orzekającej o uwzględnieniu zastrzeżeń wymienionych w punkcie 2 oraz o oddaleniu zastrzeżeń wymienionych w punkcie 3.

Zaakcentował, że w punkcie 3.27 w/w decyzji organ I instancji oddalił zastrzeżenia W. W. dotyczące wykazania w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów zmniejszonej powierzchni działki nr 571 w stosunku do powierzchni dotychczasowej. W dalszej relacji organ odwoławczy podkreślił, że w odwołaniu od decyzji z dnia [...].07.2000 r. W. W. wniosła o zmianę obliczonej w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków powierzchni własnej działki nr 571.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...].09.2000 r., Nr [...] nie uwzględnił odwołania W. W. i utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].07.2000 r.

Po rozpoznaniu w dniu 2.12.2002 r. skargi K. W. /następcy prawnego S. i W. W./ na w/w decyzję organu II instancji z dnia [...].09.2000 r., Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 2.12.2002 r., sygn. akt SA/Rz 2020/00 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...].09.2000 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...].07.2000 r., Nr [...].

W ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta [...] zlecił Przedsiębiorstwu Geodezyjno-Kartograficznemu [...] – dokonanie pomiaru kontrolnego działki nr 571. W dniu 15.04.2003 r. wykonawca prac geodezyjnych przy udziale zainteresowanych stron dokonał okazania granic działki 571, według danych ze szkicu polowego z bezpośredniego pomiaru z 1967 r. oraz przeprowadził pomiar przebiegu granic działki nr 571 z działkami sąsiednimi w punktach wskazanych przez K. W. i przez właścicieli sąsiadujących działek.

W operacie pomiaru przedmiotowej działki znajdują się oddzielnie sporządzone protokoły ze wskazania przez każdą osobę przebiegu granicy własnej działki z działką nr 571 oraz wskazaną przez K. W., a ponadto przedstawiony jest /dla porównania/ przebieg granicy ewidencyjnej. W skład tego operatu wchodzą również obliczenia powierzchni działki nr 571 według wskazań K. W., według wskazań sąsiadów oraz ewidencyjnej obliczonej w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie przeprowadzonych rozpraw administracyjnych z udziałem K. W., D. G. i B. P. /właściciele działek 573 i 572/, a także analizy zebranych w sprawie dokumentów, organ I instancji decyzją z dnia [...].06.2003 r., Nr [...] odmówił dokonania zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...].07.2003 r., Nr [...] w punkcie 3.27 dotyczącym oddalenia zastrzeżeń w przedmiocie zmniejszenia powierzchni działki nr 571 w stosunku do powierzchni dotychczasowej.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na istnienie sporu granicznego na gruncie odnośnie przebiegu granicy pomiędzy działką nr 571 a działkami nr 572 i 573. Wyjaśnił, że działka nr 571 powstała z parcel gruntowych 417, 419 i 420 o łącznej powierzchni 0,7966 ha, natomiast po pomiarze granic tej nieruchomości w 1967 r. według faktycznego użytkowania na gruncie jej powierzchnia zmniejszyła się o 104 m2. Natomiast przy zakładaniu ewidencji gruntów wsi C. w 1968 r. przyjęto powierzchnię działki nr 571 wynoszącą 0,83 ha, na co ówcześni jej właściciele nie zwrócili uwagi.

Podał, że operat z założenia ewidencji gruntów dla wsi C. sporządzony przez [...] Okręgowe Przedsiębiorstwo Miernicze w 1968 r. stanowił zgodnie z projektem i warunkami technicznymi podstawę modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

W odwołaniu K. W. zarzucił, że błąd w powierzchni działki nr 571 nie powstał z jego winy, lecz z winy osób, które wykonywały pomiary, więc w takiej sytuacji nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia działki.

Pomiary, które przeprowadzono w dniu 15.04.2003 r. przeprowadzono inną techniką pomiarową w stosunku do pomiarów wykonanych wcześniej przez "Firmę A. Spółka z o. o. w D.".

Z dotychczasowych wyjaśnień organów wynika, że różnica powierzchni jego działki powstała na skutek błędu kreślarskiego, zatem ten błąd powinien być poprawiony w taki sposób, aby powierzchnia działki wróciła do stanu istniejącego przed pomiarami.

Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania K. W. i podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji.

Rozwijając motywy przedstawione przez organ I instancji podniósł, że sprawa zmniejszenia o 438 m2 powierzchni działki nr 571 obliczonej w trakcie modernizacji ewidencji od istniejącej w dotychczasowym operacie ewidencyjnym była przedmiotem szczegółowej analizy dokumentów sprzed i po modernizacji ewidencji gruntów obrębu C. W dniu 7.04.2000 r. w obecności zainteresowanych stron przeprowadzono pomiar kontrolny działki nr 571 w celu sprawdzenia prawidłowości uwidocznienia jej granic na mapie w skali 1:1000 /po modernizacji/. Czynności kontrolne na gruncie wykazały, że K. W. kwestionuje przebieg całej zachodniej granicy działki nr 571 wyznaczonej przez punkty 6504, 6503, 6502 i 6501.

Natomiast dotychczasowa mapa ewidencyjna w skali 1:2000 opracowana była na podstawie przeprowadzonego w 1967 r. bezpośredniego pomiaru stanu faktycznego na gruncie.

Do opracowania nowej mapy ewidencyjnej w skali 1:000 w czasie ostatniej modernizacji ewidencji gruntów wykorzystane zostały szkice z pomiaru wykonanego w 1967r.

Na podstawie szkicu polowego nr 1 wyznaczone zostały położenie punktów granicznych działki nr 571, a określone ich współrzędne pozwoliły na analityczne obliczenie jej powierzchni.

Przeprowadzona przez wykonawcę robót kontrola obliczeń i pomiar kontrolny z dnia 7.04.2000 r. wskazują, że rozbieżność między powierzchnią działki nr 571 uwidocznioną w dotychczasowym operacie ewidencyjnym, a powierzchnią obliczoną w czasie modernizacji wynikła na skutek ewidentnego błędu kreślarskiego podczas redagowania mapy w skali 1:2000 w 1968 r. oraz metody obliczenia powierzchni: graficznie z 1968 r. z mapy, a obecnie analitycznie ze współrzędnych punktów granicznych. Obliczona ze współrzędnych powierzchnia działki nr 571 wynosząca 0,7862 ha zbliżona jest do powierzchni wynikającej z sumy parcel gruntowych nr, nr 417, 419 i 420 tj. 0,7966 ha.

Przeprowadzony w dniu 15.04.2003 r. pomiar kontrolny wykazał, że faktycznie istnieje spór graniczny co do przebiegu na gruncie granicy pomiędzy działką nr 571, a działkami nr 572 i 573.

W zakres postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i ewidencji budynków obrębu C. nie wchodzą czynności ustalenia spornych granic nieruchomości. W myśl § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/, spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z modernizacją ewidencji.

W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.

Natomiast rozstrzygnięcie sporu granicznego i ustalenie przebiegu granicy pomiędzy w/w działkami może nastąpić na drodze odrębnego postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie, skarżący K. W. wniósł o pozytywne załatwienie jego skargi w taki sposób, aby powierzchnia jego działki nr 571 wróciła do stanu poprzedniego.

Zarzucił, że orzekające organy nie wyjaśniły dlaczego w pomiarach wykonanych w dniu 15.04.2003 r. przyjęto inną metodę pomiarową w stosunku do metody zastosowanej przez A. Spółka z o. o. w D. W czasie pomiarów kontrolnych przeprowadzonych w dniu 15.04.2003 r., D. G. stwierdził w obecności geodetki K. D., że dawny właściciel działki nr 572 chwalił się do niego, że po ostatnich pomiarach zwiększyła się powierzchnia tej działki.

Zakwestionował również istnienie sporu granicznego i dodał, że przyjęcie takiego sporu było dla organu wygodne.

W pismach które mu doręczono napisano, że różnica powierzchni działki powstała na skutek błędu kreślarskiego, zatem organy powinny ten błąd naprawić w taki sposób, aby powierzchnia jego działki wróciła do stanu jaki istniał przed pomiarami.

W piśmie uzupełniającym skargę z dnia 31.08.2003 r. stwierdził, że w czasie pomiaru kontrolnego wykonanego przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne [...] wskazał granice działki nr 571. Granica wschodnia i południowa pokrywały się ze wskazaniami właścicieli nieruchomości sąsiadujących.

Wskazał również przebieg granicy zachodniej, zaś właściciele działek sąsiednich od tej strony nie chcieli wskazać przebiegu granicy.

Organy uznały za prawidłową granicę wskazaną przez geodetę z A. w D., natomiast nie uwzględniły przebiegu granicy zachodniej przezeń wskazanej.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. wniósł o oddalenie skargi i powtórzył argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga K. W. jest zasadna, ale z przyczyn uwzględnionych przez Sąd z urzędu.

I. Orzekające organy skupiły się przede wszystkim na kwestii merytorycznej dotyczącej przebiegu zachodniej granicy działki nr 571 oraz powierzchni tej działki. Natomiast nie zwróciły uwagi na kwestie procesowe tzn. na treść sentencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.12.2002 r., sygn. akt SA/Rz 2020/00 /K. 24 I.II akt II instancji/. Z punktu I tego wyroku wynika, że Sąd uchylił poprzednią decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. z dnia [...].09.2000 r., Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...].07.2000 r., Nr [...]. Zapis zawarty w tym punkcie jest jednoznaczny w tym sensie, że uchylona została w całości decyzja organu a quo /I instancji/ z dnia [...].07.2000 r., czyli wyłączona została z obrotu prawnego.

Wprawdzie za tym nie przemawia uzasadnienie wyroku, bowiem z jego treści wynika, że Sąd nie analizował całej decyzji organu I instancji, lecz tylko zajmował się zastrzeżeniami W. W. do projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i ewidencji budynków, czyli zajmował się częścią tej decyzji objętej odwołaniem, a konkretnie punktem 3.27 dotyczącym granicy zachodniej i powierzchni działki nr 571.

Tak więc istnieje sprzeczność pomiędzy formułą sentencji wyroku, a jej uzasadnieniem.

Zasygnalizowana sprzeczność nie ma dla przedmiotowej sprawy istotnego znaczenia, gdyż nie ma wątpliwości, iż punkt 3.27został wyłączony z obrotu prawnego, ale tej kwestii organy nie dostrzegły, o czym świadczy osnowa decyzji Starosty z dnia [...].06.2003 r. cytuję: "odmawiam dokonania zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...].07.2000 r., znak: [...] w części 3.27 dotyczącej zastrzeżenia ówczesnej właścicielki W. W. do wyznaczonych w procesie modernizacji granic działki nr 571 w C., jak i obliczonej rzeczywistej powierzchni tej działki".

Nie można odmówić dokonania zmiany czegoś, co już w obrocie prawnym nie istnieje. Na to organ odwoławczy nie zwrócił uwagi i zamiast ewentualnie orzec w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. /lub art. 138 § 2 k.p.a./, utrzymał w mocy wadliwie sformułowaną osnowę decyzji organu I instancji.

Zdaniem Sądu organ I instancji powinien zredagować osnowę decyzji w sposób następujący: "odmawiam uwzględnienia zastrzeżeń do projektu operatu ... w zakresie dotyczącym ...".

Rozstrzygnięcie organów faktycznie nie rozstrzyga istoty sprawy, zatem w sposób ewidentny narusza art. 104, art. 107 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze punkt I wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.12.2002 r., organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien rozpatrzyć sprawę w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i ewidencji budynków obrębu C. Ewentualnie organ II instancji jako strona postępowania sądowo-administracyjnego mógł wystąpić do Sądu z wnioskiem o dokonanie w tym zakresie wykładni wyroku z dnia 2.12.2002 r. /art. 352 k.p.c. w zw. z art. 59 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym – Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm., zaś obecnie na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., nazwanej dalej skrótem p.p.s.a./.

II. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, należy ogólnie wyjaśnić, iż stosownie do § 39 w zw. z § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/, spory graniczne ujawnione w trakcie zakładania ewidencji gruntów i budynków lub jej modernizacji nie wstrzymują czynności związanych z takimi sprawami, zaś w razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie. O istnieniu sporu granicznego pomiędzy działką skarżącego nr 571, a działkami 572 i 573 świadczą protokoły wskazania przebiegu granic pomiędzy tymi działkami /K. 7 i 8 I.I akt I instancji/.

W takim stanie rzeczy organy, stosownie do § 36 pkt 6 w/w rozporządzenia, trafnie wzięły pod uwagę pomiary sporządzone w trakcie zakładania ewidencji gruntów /1967 r./.

Zasadne jest również stanowisko organów, że w przypadku dostrzeżenia przy modernizacji gruntów ewidentnego błędu kreślarskiego na istniejącej dotychczas mapie ewidencyjnej /w tym przypadku w skali 1:2000/, błąd taki powinien być odpowiednio sprostowany.

Istnienie takiego błędu zostało wykazane przez wykonawcę projektu modernizacji ewidencji gruntów tj. przez Spółkę z o. o. A. w D. oraz przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne [...] S.A.

W/w podmioty dokonały identycznych obliczeń powierzchni działki skarżącego. Natomiast przebieg granicy na podstawie pomiarów stanu posiadania na gruncie można dokonać tylko wtedy, gdy stan posiadania jest niesporny i zgodny z oświadczeniami właścicieli nieruchomości graniczących ze sobą. W przedmiotowej sprawie tak nie było.

Skoro przy aktualizacji ewidencji gruntów, organy nie rozstrzygają sporów granicznych, zatem słuszna była konkluzja organów, iż istniejący spór graniczny może być rozstrzygnięty tylko w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Z przyczyn wskazanych w punkcie I uzasadnienia i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c, art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...].06.2003 r., Nr [...]. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem wprowadza do operatu ewidencji gruntów obrębu C. zmiany co do granicy i powierzchni działki nr 571.

O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy uwzględnią wskazówki Sądu zamieszczone w niniejszym uzasadnieniu a przede wszystkim fakt wyłączenia decyzji Starosty [...] z dnia [...].07.2000 r., Nr [...] z obrotu prawnego.