Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 999/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 1,6 i 8 , art. 1a pkt 13 i 20 , art. 26 par 5
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Małgorzata Fita,, NSA Danuta Małysz, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu I. W. wynagrodzenie w kwocie [...]w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia M. J.-J. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, utrzymał w mocy to postanowienie w części dotyczącej egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8i 9 oraz uchylił je w części dotyczącej egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: 10 oraz 11i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Sprawa w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutów przeciwegzekucyjnych zgłoszonych przez skarżącą w dniu 12.04.2011 r. była już przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 7.02.2012 r. – sygn. akt I SA/Lu 600/11, uchylił w części poprzednio wydane w sprawie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] zobowiązując do ustalenia, czy i kiedy wyżej wymienione tytuły wykonawcze zostały skarżącej doręczone, w pozostałej części skargę oddalił.

Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1,6 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2012 ., poz. 1015 – dalej: "upea") skarżąca wniosła w sprawach postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie 59 tytułów wykonawczych, w tym wyżej wymienionych, wskazanych w zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia za pracę z dnia 4.11.2010 r., a prawidłowość rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawach wszczętych 48 tytułami wykonawczymi potwierdzona została powyższym wyrokiem WSA.

W celu wykonania zaleceń zawartych w wyroku, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] uchylił poprzednio wydane w sprawie postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zarzutów w sprawach wszczętych wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi.

Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów we wszystkich 11 sprawach wszczętych na podstawie tych tytułów wykonawczych.

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że na podstawie art. 27 § 1 pkt 9 upea i zgodnie z pouczeniem zawartym w tytule wykonawczym skarżącej, jako zobowiązanej, przysługiwało prawo wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od otrzymania tytułu. Organ ustalił, że poborca skarbowy doręczył skarżącej w dniu 18.09.2001 r. odpis tytułu nr 10, w dniu 27.10.2004 r. odpis tytułu nr 1, w dniu 17.12.2004 r. odpis tytułu nr 11, w dniu 11.12.2006 r. odpis tytułu 5, w dniu 16.11.2006 r. odpisy tytułów nr 4, 2, 3 i 6 oraz 9. Na podstawie zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłki pocztowej organ ustalił, że w dniu 16.11.2009 r. doręczony został skarżącej odpis tytułu nr 7 wraz z zawiadomieniem z dnia 28.10.2009 r. o zajęciu wynagrodzenia z pracę, a w dniu 20.11.2010 r. – odpis tytułu nr 8 wraz z zawiadomieniem z dnia 4.11.2010 r. o zajęciu wynagrodzenia z pracę.

W związku z tym organ uznał, że zarzuty z dnia 12.04.2011 r. są bezskuteczne, gdyż zgłoszone zostały po upływie ustawowego terminu.

W zażaleniu skarżąca argumentowała, że ochrona prawa zobowiązanego wymaga doręczania odpisu tytułu wykonawczego każdorazowo w momencie podejmowania kolejnych czynności egzekucyjnych na podstawie tego tytułu, co wynika z art. 32 upea. W związku z tym, wraz z zawiadomieniem z 2010 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę, organ egzekucyjny miał obowiązek doręczyć skarżącej odpisy tytułów wykonawczych z lat 2001, 2004 i 2006, stąd twierdzenie o ich doręczeniu w tych latach jest niezasadne. Nadto skarżąca wskazała, że odpis tytułu wykonawczego "doręczony w trakcie postępowania egzekucyjnego z wynagrodzenia za pracę " nie spełniał ustawowych wymogów, gdyż nie zawierał pouczenia o uprawnieniu do zgłoszenia zarzutów.

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w części postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] uznając, że okoliczność doręczenia skarżącej odpisu tytułu wykonawczego 10 ustalona na podstawie wydruku z systemu EGAPOLTAX jest wątpliwa, gdyż nie zawiera on potwierdzenia doręczenia, a w tytule 11 widnieje podpis nieczytelny, stąd w ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny powinien okoliczności te wyjaśnić zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267– dalej: "kpa") w związku z art. 18 upea.

Ustalenia organu egzekucyjnego w zakresie doręczenia skarżącej pozostałych 9 odpisów tytułów wykonawczych, organ odwoławczy uznał za niebudzące wątpliwości. Ustosunkowując się argumentacji zażalenia, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 upea w momencie przystąpienia do czynności egzekucyjnej egzekutor doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego tylko wówczas, gdy odpis tytułu nie został doręczony wcześniej, co oznacza, że doręczenie dokonywane jest tylko raz w trakcie postępowania. Organ uznał, że twierdzenia skarżącej, iż odpis tytułu wykonawczego doręczony jej wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę nie zawierał pouczenia, jest nieuzasadnione, gdyż tytuły wystawione zostały na drukach i każdy z tych dokumentów w części G "klauzula o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji" zawiera pouczenie o prawie zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni. Uchybienie terminowi spowodowało bezskuteczność czynności zgłoszenia zarzutów i brak podstaw do ich merytorycznego rozpatrzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M.J.-J. zarzuciła, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 6, 7, 8, 9, 12, 77 i 80 kpa. Wskazała, że jeden z tytułów wykonawczych z 2004 r. podpisany jest nieczytelnie i uznanie go za doręczony sugeruje brak obiektywizmu i możliwość nadużyć, czego nie dostrzegł organ odwoławczy.

Ponadto skarżąca wyjaśniła, że złożenie pisma w dniu 12.04.2011 r. miało na celu skorzystanie z prawa obrony przed czynnościami egzekucyjnymi, a organ egzekucyjny wzywając skarżącą do sprecyzowania żądania, które sam powinien zinterpretować, spowodował, że dokonała błędnego wyboru podstawy prawnej żądania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 1.07.2013 r. ustanowiona z urzędu pełnomocnik skarżącej zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 26 § 5 upea poprzez dowolne przyjęcie, że wobec majątku skarżącej wszczęta została egzekucja, w szczególności na podstawie tytułu wykonawczego nr 1, na którym widnieje nieczytelny podpis. Jej zdaniem, skoro skarżąca kwestionuje przyjętą w zaskarżonym postanowieniu okoliczność, jakoby podpisy na wszystkich wymienionych w nim tytułach wykonawczych należały do niej, to zasadnym było ustalenie ich autentyczności z wykorzystaniem opinii biegłego z zakresu ekspertyzy pisma ręcznego i podpisów. Nieprzeprowadzenie tego dowodu i brak wskazania konkretnych przesłanek uzasadniających utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego czynią zasadnym zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nie zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie zgodne jest z prawem.

Organ egzekucyjny nie naruszył art. 8 i art. 9 kpa wzywając skarżącą do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie złożonym w dniu 12.04.2011 r.

Z treści tego pisma nie wynikało, czy powodem jego złożenia była ocena skarżącej, że niezgodne z prawem było zajęcie wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności, czy przyjęcie przez egzekutora wpłaty dokonanej przez dłużnika zajętej wierzytelności. W związku z tym informacja zawarta w wezwaniu z dnia 15.04.2011 r. o uprawnieniach zobowiązanego wynikających z art. 54 upea oraz z art. 227 kpa była adekwatna do argumentacji zawartej przez skarżącą w żądaniu.

W kontekście powyższych przepisów zauważyć należy, że administracyjny organ egzekucyjny jest wykonawczym organem administracji publicznej i nie prowadzi postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów kpa, lecz odrębnie unormowane postępowanie egzekucyjne polegające na stosowaniu ustawowych środków przymusu służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków. Z tego względu, zgodnie z art. 18 upea, w tym postępowaniu przepisy kpa mają jedynie odpowiednie zastosowanie. Wierzyciel (art. 1a pkt 13 upea) i zobowiązany (art. 1a pkt 20 upea) nie są stronami postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 28 kpa, lecz uczestnikami postępowania egzekucyjnego i zgodnie z art.36 upea to na nich ciąży obowiązek udzielania organowi egzekucyjnemu informacji i wyjaśnień w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Organ egzekucyjny udziela informacji ( wyjaśnień i wskazówek) uczestnikom postępowania egzekucyjnego wówczas, gdy żądają oni podjęcia przez organ egzekucyjny lub organ nadzoru rozstrzygnięcia podejmowanego w formie postanowienia. Wyjaśnienia zakresu żądania ma wówczas na celu realizację uprawnienia przysługującego wierzycielowi lub zobowiązanemu przez organ właściwy do załatwienia tego żądania.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze i piśmie ją uzupełniającym, przy czym zauważyć należy, że art. 26 § 5 upea nie jest przepisem prawa materialnego, lecz, jak i pozostałe przepisy tej ustawy, przepisem normującym postępowanie egzekucyjne, określającym chwilę, z którą następuje wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie wystawionego przez wierzyciela tytułu egzekucyjnego.

Wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie wydane zostało bez naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Organ nie tylko wskazał konkretne przesłanki uzasadniające ustalenie, że odpisy tytułów wykonawczych o numerach: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9 zostały skarżącej doręczone, ale i dowody, z których wynika fakt i data ich doręczenia.

Są nimi oryginały tytułów wykonawczych oraz zwrotnych potwierdzeń odbioru z oznaczeniem numerów tytułów wykonawczych, które zawierają podpisy świadczące o otrzymaniu odpisów powyższych tytułów. Z akt sprawy – administracyjnych i sądowych wynika, że skarżąca podpisuje się parafą (jak np. w skardze), pełnym dwuczłonowym nazwiskiem lub jednym z jego członów (J.– J. lub J.). Otrzymanie odpisu tytułu 1 w dniu 27.10.2004 r. pokwitowane jest nazwiskiem J., stąd niezrozumiałe jest twierdzenie, że jest to podpis "nieczytelny". Ponadto inna kwestią jest, czy podpis jest czytelny, a inną – czy złożony został przez osobę uprawnioną.

Skarżąca poza sugerowaniem "możliwości nadużyć" nie podważa autentyczności podpisów figurujących na tytułach wykonawczych i zwrotnych potwierdzeniach odbioru, bo oczywistym jest, że wskazanie na nich sfałszowanie wymagałoby dowodowego wykazania tego faktu przez skarżącą.

W postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem na fakt sfałszowania podpisów, w tym złożonym w formie parafy na tytułach wykonawczych 10 i 11, skarżąca się nie powoływała, przy czym, mieszczące się w granicach uznania administracyjnego, uchylenie w tym zakresie postanowienia organu egzekucyjnego umożliwiać jej będzie ewentualne wykazanie tego faktu.

Z tych względów, na podstawie art. 151 i art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z e zm.), orzeczono jak w sentencji.