Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1933/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 221 ust. 3 i 4
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 56
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...]e z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi D. W. (zwana dalej skarżącą) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] (zwanego dalej: Dyrektorem Izby, organem odwoławczym lub II instancji z [...] czerwca 2013 r. nr [...] utrzymująca decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w sprawie zmiany klasyfikacji taryfowej samochodu osobowego Cadillac de Ville coupe z 1958r. oraz retrospektywnego zaksięgowania kwoty należności wynikających z długu celnego. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu 26 stycznia 2009 r. został zgłoszony (SAD nr [...]) do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu używany samochód osobowy marki Cadillac de Ville coupe, nr nadwozia [...], rok produkcji 1958, z silnikiem o pojemności 6384 cm3. Skarżąca zadeklarowała go do kodu TARIC 9705 00 00 90 ze stawką celną w wysokości 0% oraz stawką podatku VAT - 7%. Do zgłoszenia celnego załączono m.in.: Bill of Sale z [...] listopada 2008 r. na kwotę 7555 $, Certificate of Title nr CA [...], zaświadczenie nr [...] z [...] stycznia 2009 r. wydane przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...], Protokół Oględzin nr [...] z [...] stycznia 2009 r. Zespołu Rzeczoznawców Samochodowych, Maszyn i Urządzeń Automobilklub Nowy Świat Sp. z o.o.

Następnie, w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ celny I instancji ustalono, że Protokół Oględzin z [...] stycznia 2009r. nie został sporządzony i podpisany przez wskazanego rzeczoznawcę, a załączone zaświadczenie z [...] stycznia 2009r. dotyczyło innego pojazdu niż importowany. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego w [...] pismem z [...] października 2011r. zawiadomił Prokuraturę Rejonowa w [...] o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz postanowieniem z [...] listopada 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie importu przedmiotowego samochodu. Zawiadomieniem z [...] marca 2012r. Prokuratura poinformowała o umorzeniu dochodzenia

Decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] dokonał: zmiany klasyfikacji taryfowej samochodu osobowego Cadillac de Ville z kodu CN 9705 00 00 - Kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie, zoologiczne, botaniczne, mineralogiczne, anatomiczne, historyczne, archeologiczne, paleontologiczne, etnograficzne lub numizmatyczne na kod CN 8703 24 90 00 - Pozostałe pojazdy z silnikiem tłokowym wewnętrznego spalania z zapłonem iskrowym, o pojemności skokowej przekraczającej 3000 cm3, używane oraz określił kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 3088 PLN.

Dyrektor Izby, w wyniku odwołania skarżącej, decyzja z [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zostały spełnione kryteria wstępne zawarte w Notach Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej do uznania przedmiotowego samochodu za kolekcjonerski. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż samochód marki Cadillac de Ville jest pojazdem wyprodukowanym w 1958 r., a w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego samochód miał 51 lata i nie był już produkowany. W Karcie Ewidencji Ruchomych Zabytków Techniki sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego inż. Jerzego Kosiorka w polu 19 - Remonty, zmiany konstrukcyjne modernizacje wskazano "pojazd w pełni oryginalny, nie posiada zmian konstrukcyjnych i modernizacyjnych". Rzeczoznawca potwierdził więc, iż: przedmiotowy samochód jest pojazdem oryginalnym bez zasadniczych zmian podwozia, układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp.

Zdaniem organu odwoławczego, kwestią sporną w przedmiotowej sprawie było ustalenie, czy pojazd spełnił pozostałe kryteria; a mianowicie wykorzystywania, zakupu na specjalnej transakcji poza normalnym handlem podobnymi wyrobami, znacznej wartości, rzadkości występowania, a także czy stanowi znaczący krok rozwoju ludzkości lub pewien okres takiego rozwoju.

Wskazał, że dla oceny ww. kryteriów przesądzających o przyporządkowaniu pojazdu do poz. 9705 istotnym elementem jest wyjaśnienie wiarygodności załączonych przez skarżącą w toku postępowania dokumentów w postaci:

- zaświadczenia nr [...] z [...].01.2009r. wydanego przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...], Protokołu oględzin nr [...] z [...].01.2009r. wystawionego przez Zespół Rzeczoznawców Samochodowych, Maszyn i Urządzeń Automobilklub Nowy Świat Sp. z o.o.

- Karty Ewidencji Zabytków Ruchomych Techniki - samochodu Cadillac de Ville nr VIN [...]

- Zawiadomienia Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zbytków w [...] nr [...] z dnia [...].02.2009 r. o wpisie do wojewódzkiej ewidencji zabytków ruchomych województwa mazowieckiego samochodu osobowego nr Cadillac de Ville 1958 o nr [...], nr karty ewidencyjnej [...].

Podniósł, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie nie potwierdziło ich autentyczności, a instytucje, które widnieją na tych dokumentach jako wystawiające nie potwierdziły faktu ich sporządzenia. W związku z powyższym uznał, że treść w nich zawarta nie może być brana pod uwagę przy badaniu spełniania przez przedmiotowy pojazd kryteriów wskazanych w Notach Wyjaśniających do uznania pojazdu za kolekcjonerski.

Ostatecznie po szczegółowej analizie załączonych dokumentów w kontekście Not Wyjaśniających organ odwoławczy zauważył, że można uznać, iż sprowadzony samochód spełnia kryteria: rzadkości występowania, niewykorzystywania pojazdu zgodnie z jego właściwym przeznaczeniem oraz dotyczące ilustrowania znacznego kroku w rozwoju ludzkich osiągnięć lub pewnego okresu takiego rozwoju. Natomiast organ II instancji wskazał, że sporny towar nie spełnia kryterium znacznej wartości oraz nabycia w specjalnej transakcji poza normalnym handlem podobnymi artykułami użytkowymi.

Dyrektor Izby stwierdził, że skarżąca nie nabyła przedmiotowego samochodu w specjalnej transakcji poza normalnym handlem, gdyż nabyła go od osoby nie będącej kolekcjonerem. Wskazał, iż z zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym zakup samochodu od kolekcjonera spełnia wymóg specjalnej transakcji. Natomiast z materiału dowodowego nie wynika, że osoba sprzedająca przedmiotowy samochód była kolekcjonerem.

W zakresie natomiast znacznej wartości Dyrektor Izby podniósł, że dla uznania, iż to kryterium zostało spełnione najlepszą metodą, podlegającą w miarę obiektywnej weryfikacji wydaje się być porównanie zadeklarowanej przez importera wartości transakcyjnej (wynikającej z faktury lub umowy sprzedaży) do wartości rynkowej pojazdu określonej w specjalistycznych katalogach samochodów zabytkowych i kolekcjonerskich. Należy zauważyć, iż tego rodzaju katalogi podają ceny w odniesieniu do poszczególnych klas wynikających ze stanu zachowania i kompletności pojazdu.

Na podstawie wszystkich danych zebranych w sprawie (Kartą Ewidencji Ruchomych Zabytków Techniki Cadillac de Ville Coupe z 1958 nr [...], dokumentacji zdjęciowej i innych) organ II instancji stwierdził, iż pojazd jest w stanie dobrym, sprawny mechanicznie, czyli powinien być zaklasyfikowany ze względu na jego stan zachowania nie niżej niż do klasy 4. W katalogach samochodów zabytkowych i kolekcjonerskich InterClassic wydawanych przez firmę EurotaxGlass's II/2008r. samochód marki Cadillac 62 de Ville coupe w 4 klasie określonej jako stan zadowalający osiągnął cenę 10800 $. W związku z tym, iż cena zapłacona za sporny samochód to 7555 $, to organ odwoławczy uznał, że jest ona poniżej ceny przewidzianej dla klasy 4. Dlatego też organ stwierdził, iż kryterium wartości nie zostało spełnione.

Dyrektor Izby stwierdził również, że przedmiotowy samochód nie można uznać za egzemplarz o wartości historycznej w rozumieniu Not wyjaśniających do CN. Analiza akt sprawy nie wykazała, udziału przedmiotowego pojazdu w wydarzeniu historycznym. Nie jest on także samochodem wyścigowym, który został zaprojektowany, zbudowany i wykorzystany wyłącznie do współzawodnictwa i osiągnął znaczące sportowe sukcesy w prestiżowych krajowych lub w międzynarodowych konkurencjach.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że kryteria dla uznania importowanego przez stronę samochodu za pojazd kolekcjonerski w rozumieniu przepisów celnych nie zostały spełnione w sposób łączny.

Ponadto Dyrektor Izby zauważył, iż art. 221 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. WE L z 19.10.1992r., Nr 302 ze zm., dalej: "WKC"), określają terminy, w których organy celne mogą powiadomić dłużnika o kwocie zaksięgowanych należności celnych. W świetle tych przepisów powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Jednakże zgodnie z ust. 4: jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W razie zastosowania przez organy celne art. 221 ust. 4 WKC termin tzw. retrospektywnego zaksięgowania długu celnego określa art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622, ze zm., dalej: "Prawo celne"), zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie został dochowany podstawowy termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, określony w art. 221 ust. 3 WKC. Podkreślił, że zastosowanie dłuższego, pięcioletniego terminu powiadomienia dłużnika o kwocie należności organy celne I instancji uzasadnił spełnieniem przesłanek, o których mowa w art. 221 ust. 4 WKC. Organ odwoławczy wskazał, że kwalifikacja czynu jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" w rozumieniu art. 221 WKC leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania dokładnej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych.

Zdaniem organu odwoławczego związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem podlegającym wszczęciu postępowania karnego w rozumieniu art. 221 ust. 4 WKC w badanej sprawie polegał na braku wiarygodność dołączonych do zgłoszenia celnego dokumentów: zaświadczenia nr [...] z [...]stycznia 2009 r. oraz Protokołu Oględzin nr [...] z [...] stycznia 2009 r. Właściwe podmioty wskazały, że bądź tych dokumentów nie wystawiły (protokół oględzin), bądź też w przypadku zaświadczenia nie dotyczy ono pojazdu będącego przedmiotem importu. Dyrektor Izby wskazał, że przedmiotowej sprawie czyn podlegający postępowaniu karnemu to przestępstwo określone w art. 270 § 1 Kodeksu karnego. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym postępowaniu karnemu w rozumieniu art. 221 ust. 4 WKC polegał na dołączeniu do zgłoszenia celnego sfałszowanych ww. dokumentów, co skutkowało zastosowaniem kodu TARIC 9705 00 00 90, ze stawką celną w wysokości 0%, a w konsekwencji zaniżeniem należności celnych.

Skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła D. W. wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji.

Zdaniem skarżącej organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego oraz poczynił błędne ustalenia faktyczne w sprawie wskutek niewłaściwego rozważenia zgromadzonych dowodów w sprawie.

Wskazała, że organ błędnie zinterpretował kryteria służące dla uznania importowanego przez stronę samochodu za pojazd kolekcjonerski w rozumieniu przepisów celnych.

Ponadto organ odwoławczy nie wyjaśnił, kto rzeczywiście dokonał zmanipulowania dokumentów, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie zgodziła się także z poglądem organów o występowaniu w niniejszej sprawie związku pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym postępowaniu karnemu w rozumieniu art. 221 ust. 4 WKC, skutkującym przedłużeniu terminu (do 5 lat) od daty powstania długu celnego.

Zdaniem skarżącej organ mając wątpliwości co do znacznej wartości przedmiotowego pojazdu powinien powołać niezależnego rzeczoznawcę celem ustalenia faktycznej wartości. Jej zdaniem nie można uznać za wiarygodne ustalenie organu II instancji, iż każdy model Cadilaca de Ville z 1958 r. (w tej samej klasie) będzie miał dokładnie taką samą cenę. Z zaskarżonej decyzji nie wynika by dane na które powołuje się organ odnosiły się konkretnie do tego egzemplarza samochodu. Ponadto w żadnej mierze nie wykazano, że ten konkretny pojazd odpowiada wszystkim cechom klasy 4, przy założeniu, że źródło na które powołuje się organ jest prawidłowe (a to nie zostało w żadnej sposób zweryfikowane czy potwierdzone).

Nie zgodziła się również z poglądem organu II instancji, iż samochód nie został nabyty na specjalnej transakcji poza normalnym handlem. W pierwszej kolejności zauważyła, iż organ nie przedstawił, co uznaje za specjalistyczne strony internetowe lub czasopisma. Wskazała, że z wiedzy posiadanej przez pełnomocnika skarżącej wynika, iż brak jest obecnie oficjalnego katalogu takich źródeł. Jej zdaniem powyższe ustalenie organu wydaje się być nie oparte na obowiązujących przepisach prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] podtrzymując swoją argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Spór w rozpoznanej sprawie dotyczy klasyfikacji taryfowej samochodu marki Cadillac de Ville coupe, nr nadwozia [...], poj. 6384 cm3, wyprodukowanego w 1958 r., której zmiana przekłada się na wysokość wyliczenia podatku akcyzowego oraz VAT.

Skarżąca zadeklarowała opisany pojazd do kodu CN 9705 00 00 90, jako pojazd kolekcjonerski, powołując się m.in. na posiadany Protokół oględzin rzeczoznawcy samochodowego z [...] stycznia 2009r. oraz zaświadczenie z [...] stycznia 2009r. wskazujące, że sporny pojazd posiada wartość kolekcjonerską i historyczną. Organy celne obu instancji stoją natomiast na stanowisku, iż przedmiotowy samochód należy zaklasyfikować do kodu CN 8703 24 90 (pojazd samochodowy używany wyposażony w silnik tłokowy wewnętrznego spalania o zapłonie iskrowym i o pojemności skokowej przekraczającej 3000 cm3), albowiem nie spełnia on przesłanek określonych w Notach wyjaśniających do Wspólnej Taryfy Celnej, pozwalających zaklasyfikować go do kodu zastosowanego przez skarżącą.

Przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy w pierwszej kolejności należy dokonać analizy możliwości zastosowania dłuższego, bo 5 letniego terminu na określenie wysokości długu celnego wynikającego z art. 221 ust. 4 WKC.

Zgodnie z art. 221 ust. 3 WKC powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej. Stosownie jednak do art. 221 ust. 4, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3.

Natomiast w myśl art. 56 Prawa celnego, w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio.

Dyrektor Izby Celnej prawidłowo wywiódł, powołując się na tezy orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości wydanych na tle art. 221 WKC, iż kwalifikacja prawna czynu jako czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych leży w kompetencji organów celnych. Trybunału Sprawiedliwości wskazał przy tym, że dokonana przez organy celne kwalifikacja danego czynu nie jest stwierdzeniem rzeczywistego popełnienia przestępstwa, dokonywana jest jedynie w ramach i dla celów postępowania o charakterze administracyjnym, celem umożliwienia organom celnym skorygowania błędnego lub niewystarczającego poboru należności celnych. Trybunału Sprawiedliwości przypomniał też, że odstępstwo od trzyletniego terminu przedawnienia ma zastosowanie, gdy organy celne stwierdzą, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty prawnie należnych wobec danego towaru opłat celnych był czyn podlegający postępowaniu sądowemu w sprawach karnych.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie słusznie organy celne zastosowały przepis art. 221 ust. 4 WKC, bowiem jak się okazało w toku prowadzonego postępowania przedłożone dokumenty w postaci Protokołu oględzin z [...] stycznia 2009r. i zaświadczenia z [...] stycznia 2009r., sporządzone na podstawie tego protokołu, okazały się nie wiarygodne, bowiem bądź nie zostały sporządzone i podpisane przez jego wystawcę (Protokół oględzin), bądź dotyczą innego samochodu (zaświadczenie). Sąd podkreśla, że złożenie tych dokumentów mogło wywołać po stronie organu przyjmującego zgłoszenie celne przeświadczenie o prawidłowości deklaracji skarżącej, że sprowadzony pojazd jest pojazdem kolekcjonerskim i tym samym prawidłowości zadeklarowania tego pojazdu do kodu CN 9705 00 00 90. Dopiero późniejsze ustalenia doprowadziły do ustalenia, że załączone dokumenty są niewiarygodne.

Słusznie organ celny zwrócił uwagę, że podrobienie dokumentów jest przestępstwem z art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (dalej k.k., który stanowi, że kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5). Dlatego też powyższe stanowiło podstawę zawiadomienia przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] pismem z [...] października 2011r. Prokuratury Rejonowej w [...] o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1, na podstawie art. 304 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego. Późniejsze umorzenie dochodzenia przez Prokuraturę Rejonową nie świadczy o tym, że załączone dokumenty były dokumentami autentycznymi (wiarygodnymi), świadczy jedynie, że brak było dowodów wskazujących, że to pełnomocnik skarżącej dokonał tego przestępstwa, o czym słusznie wskazuje pełnomocnik skarżącej w skardze. Jednakże z tego faktu wyciąga mylne wnioski. Trzeba bowiem ponownie podkreślić, że załączenie tych dowodów spowodowało przyjęcie zgłoszenia celnego bez jego weryfikacji. Natomiast w wypadku braku tych dokumentów organ niewątpliwie byłby zobowiązany do weryfikacji tego zgłoszenia celnego i dokonania stosownych ustaleń w zakresie prawidłowości klasyfikacji towarowej. Słusznie organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo ETS wskazał, że przepisy nie wymagają, aby organy ścigania danego państwa członkowskiego rzeczywiście wszczęły dochodzenie karne, które doprowadziło do skazania sprawców danego czynu.

Trzeba również wskazać, że sprawcą przestępstwa nie musi być dłużnik, czy też jego pełnomocnik. Jednakże zdaniem Sądu w sprawie należało jedynie wykazać bezpośredni związek miedzy przestępstwem a długiem celnym, co niewątpliwe zostało uczynione. W badanej sprawie związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym wszczęciu postępowania karnego w rozumieniu art. 221 ust. 4 WKC polegał na dołączeniu do zgłoszenia celnego sfałszowanych ww. dokumentów, co skutkowało zastosowaniem kodu TARIC 9705 00 00 90, ze stawką celną w wysokości 0%, a w konsekwencji zaniżeniem należności celnych. Dlatego też prawidłowo organy celne zastosowały w sprawie art. 221 ust. 4 WKC w związku z art. 56 Prawa celnego.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji trzeba wskazać, iż jest ona prawidłowa.

Sąd przypomina, że stosownie do brzmienia art. 20 WKC w przypadku powstania długu celnego należności wymagane zgodnie z prawem określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, która obejmuje m.in. towarową Nomenklaturę Scaloną. Zgodnie z art.12 Rozporządzenia Rady (EWG) 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej, Komisja przyjmuje wynikające ze środków przyjętych przez Radę lub Komisję rozporządzenia przedstawiające pełną wersję Nomenklatury Scalonej (CN) wraz z autonomicznymi i konwencyjnymi stawkami celnymi. Rozporządzenie to podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nie później niż 31 października każdego roku i obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następnego. W dniu przedmiotowego zgłoszenia celnego obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 (Dz.U.UE. L z 2008r. Nr 291, s.1). Interpretacja przepisów klasyfikacyjnych została uregulowana normatywie w Ogólnych Regułach Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), które są elementem załącznika I do rozporządzeń zamieniających Taryfę celną.

Podkreślić należy, iż w prawie wspólnotowym ważne są nie tylko przepisy prawa powszechnie obowiązującego, ale także różnego rodzaju instrumenty prawa, jak np. noty, opinie, zalecenia, które nie mają mocy wiążącej. Te instrumenty prawa międzynarodowego wydawane są przez specjalnie powołane do tego organy, czy instytucje wspólnotowe i są one publikowane w Dzienniku Urzędowym UE. Tworzą one tzw. "miękkie prawo" i mają na celu zapewnienie jednolitości stosowania prawa wspólnotowego. Tego rodzaju instrumentów prawa nie możemy zatem pomijać przy rozstrzyganiu spraw. Ważną rolę w prawie wspólnotowym, w pewnym sensie precedensową, stanowią także wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Istotne znaczenie dla interpretacji Nomenklatury taryfowej mają noty wyjaśniające i klasyfikacje wydawane przez Światową Organizację Celną.

W Notach wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich do sekcji XXI – Dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie i antyki, dział 97, kod CN 9705 00 00 – kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie, zoologiczne, botaniczne, mineralogiczne, anatomiczne, historyczne, archeologiczne, paleontologiczne, etnograficzne lub numizmatyczne – wskazano, że: "Pozycja ta obejmuje pojazdy mechaniczne stanowiące egzemplarze kolekcji o wartości historycznej, jeżeli spełniają one kryteria zawarte w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie nr C 200/84 i dlatego związku z tym:

- występują w ograniczonej liczbie egzemplarzy,

- nie są zwykle wykorzystywane zgodnie z ich właściwym przeznaczeniem,

- są przedmiotem specjalnych transakcji poza normalnym handlem podobnymi wyrobami,

- posiadają znaczną wartość, oraz

- stanowią znaczący krok w rozwoju ludzkości lub pewien okres takiego rozwoju.

Uwzględniając fakt, że pojazd mechaniczny jest zasadniczo artykułem użytkowym, o stosunkowo krótkim czasie użytkowania oraz jest przedmiotem ciągłego rozwoju technicznego, mogą mieć zastosowanie następujące warunki wstępne, leżące u podstaw powyższego orzeczenia, o ile nie pozostają one w oczywistej sprzeczności z następującymi faktami:

- oryginalne pojazdy, bez zasadniczych zmian podwozia, układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp., co najmniej 30-letnie oraz modele lub typy, które nie są już produkowane,

- wszystkie pojazdy wyprodukowane przed rokiem 1950, nawet niejeżdżące.

Pozycja 9705 00 00 obejmuje także egzemplarze kolekcji o wartości historycznej:

(a) pojazdy mechaniczne, niezależnie od daty ich produkcji, które, co może zostać udowodnione, brały udział w wydarzeniu historycznym;

(b) samochody wyścigowe, które, co może zostać udowodnione, zostały zaprojektowane, zbudowane i wykorzystane wyłącznie do współzawodnictwa i osiągnęły znaczące sportowe sukcesy w prestiżowych krajowych lub w międzynarodowych konkurencjach.

Dowodem może być odpowiednia dokumentacja na przykład publikacje informacyjne lub literatura specjalistyczna lub opinie uznanych ekspertów"

Jak wynika z powyższego warunkami wstępnym zaklasyfikowania pojazdu samochodowego do kodu CN 9705 00 00 jest to by pojazd był oryginalny, bez zasadniczych zmian, był co najmniej 30-letni oraz by był to model (typ) już nieprodukowany.

W rozpoznanej sprawie samochód zgłoszony przez skarżącą wypełnił wszystkie wstępne wymagania. Sąd za prawidłowe uznał także wnioski organu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, iż przedmiotowy pojazd był "egzemplarzem o wartości historycznej", gdyż z akt administracyjnych nie wynika, ani też w żaden inny sposób nie zostało udowodnione, że sporny pojazd brał udział w wydarzeniu historycznym. Przedmiotowe auto nie jest niewątpliwie również samochodem wyścigowym, który został zaprojektowany, zbudowany i wykorzystany wyłącznie do współzawodnictwa i osiągnął znaczące sportowe sukcesy w prestiżowych krajowych lub w międzynarodowych konkurencjach. Zatem prawidłowo Dyrektor Izby wskazał, że sprowadzony pojazd nie jest spełnił tego kryterium.

W związku z powyższym należało ustalić, czy przedmiotowy pojazd spełnia łącznie 5 wyżej wskazanych kryteriów do uznania go egzemplarze kolekcji o wartości historycznej. Dyrektor Izby stwierdził, że samochód spełnia trzy kryteria, tj. występuje w ograniczonej liczbie egzemplarzy, nie jest zwykle wykorzystywany zgodnie z jego właściwym przeznaczeniem i stanowi znaczący krok w rozwoju ludzkości lub pewien okres takiego rozwoju.

Zdaniem organu odwoławczego i również Sądu, co zostanie niżej dowiedzione, sporny pojazd natomiast nie spełnia dwóch kryteriów, tj. nie był on przedmiotem specjalnej transakcji poza normalnym handlem podobnymi wyrobami oraz nie posiada znacznej wartość. W tym miejscu trzeba wskazać, że z brzmienia not wyjaśniających do pozycji 9705 00 00 wynika, iż wszystkie warunki wymienione w nich muszą być spełnione łącznie. Zatem jeżeli nie będzie spełniony choć jeden z warunków, to samochód nie będzie mógł być zaklasyfikowany do ww. kodu CN. Wynik analizy przesłanek wskazuje, iż przedmiotowy samochód nie może być klasyfikowany do spornego kodu CN.

W zakresie specjalnej transakcji, słusznie zarówno organ jak i skarżąca wskazują, że jest to pojęcie niedookreślone. Dlatego też przy jego interpretacji, wobec niemożliwości posłużenia się definicja legalną, należy posłużyć się definicją słownikową terminu specjalny. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (tom 5, strona 128) jako specjalne określamy to, co 1.1 zostało stworzone w jakimś konkretnym celu. 1.2 wyróżnia się na tle innych podobnych rzeczy lub zjawisk i często jest od nich ważniejsze. Mając powyższe na względzie zdaniem Sądu normalne, a nie specjalne transakcje odbywają się w przypadku samochodów nowych np. w salonach samochodowych, a w przypadku samochodów używanych w komisach samochodowych, bądź też poprzez zakup od dotychczasowego użytkownika. Zatem normalna transakcja handlowa to transakcja typowa. Natomiast specjalna transakcja to transakcja, która winna być dokonana w sposób wyróżniający się od normalnych transakcji i jako przykład można wskazać nabycie takiego pojazdu od kolekcjonera, bądź też na specjalistycznej aukcji. Użyteczne w tego typu transakcja są portale internetowe oraz pisma specjalistyczne czasopisma łączce kolekcjonerów lub organizatorów aukcji z potencjalnymi nabywcami. W śród portali internetowych mogą być również portale typowe, jednakże one zawierają specjalne zakładki wskazujące, że oferowane towary mają specjalny charakter np. kolekcjonerski. Natomiast skarżąca sporny samochód nabyła wg. dokumentów Bill of Sale z [...] listopada 2008r. oraz Certificate of Title Ca [...] G. W.. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, iż osoba sprzedająca przedmiotowy samochód była kolekcjonerem lub też nastąpiła jakaś szczególna transakcja. Słusznie organ wskazał, że także sama skarżąca na żadnym z etapów postępowania nie wskazywała na jakiekolwiek szczególne warunki transakcji i nie przedstawiła też żadnej dokumentacji, ani wyjaśnień czy przedmiotowy samochód wyszukała np. za pomocą specjalizujących się w sprzedaży samochodów kolekcjonerskich stron internetowych lub czasopism. Powyższe zdaniem Sądu ma szczególnie ważne znaczenie, bowiem zakup pojazdu w tego typu transakcjach jest pewnym dodatkowym gwarantem, że nabyty pojazd nie został zmodyfikowany lub co trudniejsze w wykryciu nie zastąpiono oryginalnych części określonymi zamiennikami.

Powoływanie się przez skarżąca na decyzję wydaną w innej indywidualnej sprawie jest nie uzasadnione, gdyż po pierwsze Sąd nie zna akt tamtej sprawy, a poza tym wskazywana możliwość zakupu samochodu przez Internet jest nie zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Należy bowiem zauważyć, że na wszelkiego rodzaju portalach internetowych samochody nie są sprzedawane, tylko oferowany, jest to rodzaj ogłoszenia i transakcja nie jest zawierana poprzez naciśnięcie klawisza np. "kup teraz" występującym w jednym z popularniejszych tego typu portali, tylko poprzez kontakt osobisty i sporządzenie określonej umowy lub innego dokumentu potwierdzającego sprzedaż (np. faktura) zawierana jest umowa sprzedaży. Sąd nie neguje możliwości oferowania pojazdów w Internecie, ale wskazuje na charakter transakcji, która w jego ocenie winna wyróżniać się, zgodne ze wskazanymi wyżej Notami od transakcji typowych (np. zakładką w portalu internetowym).

Zdaniem także Sądu skarżąca nie spełnia również drugiej przesłanki odnoszącej się do znacznej wartości. Słusznie w ocenie Sądu organ odwoławczy w tym zakresie odwołał się do obiektywnego źródła jakim jest specjalistyczne katalog samochodów zabytkowych i kolekcjonerskich InterClassic wydawanych również specjalistyczną firmę EurotaxGlass's oraz określonego przez rzeczoznawcę stanu pojazdu. Trzeba w tym miejscu wskazać, że w pozycji 20 karty ewidencji ruchomych zabytków techniki załączonej do pisma z [...] czerwca 2012r. i dotyczącej pojazdu o nr VIN [...] rzeczoznawca wskazał, iż sprowadzony pojazd jest w stanie dobrym, czego potwierdzeniem jest załączona do karty dokumentacja fotograficzna. Co więcej organ przyjął te dane a nie dane z karty ewidencji ruchomych zabytków techniki dotyczącej pojazdu o nr VIN [...] (zdaniem skarżącej to ten sam pojazd), w której wskazano w polu 20, że ogólny stan pojazdu jest bardzo dobry. Za prawidłowe Sąd uznaje stanowisko organu wskazującego, że najlepszą obiektywną metodą będzie porównanie zadeklarowanej przez skarżącą wartości transakcyjnej do wartości rynkowej pojazdu określonej w specjalistycznych ww. katalogu. Porównanie to winno odnosić się do pojazdów w tej samej klasie, która to klasa wynika ze stanu zachowania i kompletności pojazdu. Zatem nie było potrzeby powoływania biegłego.

Do zaakceptowania zdaniem Sądu było przyjęcie, że sprowadzony pojazd winien być klasyfikowany do co najmniej stanu kasy 4 (akceptowalny, zużyty), która oznacza, że pojazd jest zdolny do jazdy, lecz nosi ślady znacznego zużycia eksploatacyjnego, z licznymi śladami korozji; naprawy lub częściowe prace renowacyjne zostały wykonane źle lub niefachowo; stan można określić jako odpowiadający współczesnemu pojazdowi w wieku 14-20 lat, który był stale używany, bez wymaganej dbałości, w którym przeprowadzano jedynie niezbędne naprawy, z przebiegiem 160000 - 200000 km. Słusznie również wskazał na pozostałe klasy, w których klasa 1 to pojazd doskonały, a klasa 6 – pojazd zdekompletowany z nieopłacalną renowacją. Trzeba również zauważyć, że stan klasy 3 (dobry, używany), to pojazd wykazujący normalne ślady zużycia i relatywnie nieistotne wady; jest zdolny dojazdy, przeszedł drobne naprawy i prace renowacyjne, na nadwoziu można zaobserwować miejscowe ślady korozji; stan można określić jako odpowiadający pojazdowi współczesnemu, w wieku 8-12 lat, poddawanemu regularnie odpowiedniej pielęgnacji i serwisowi, z przebiegiem 100000 – 150000 km.

Zatem jak słusznie wykazał Dyrektor Izby wartość pojazdu w stanie klasy 4 wynosi co najmniej 10800 $, a w stanie klasie 3 (stan dobry – dane z karty) wartość takiego pojazdu to 19.200 $. Zatem porównując wartość z dowodu zakupu w wysokości 7555 $, trzeba wskazać, że w stosunku do obiektywnej wartości ceny katalogowej różni się o ponad 40% w stanie klasy 4, a w stosunku do stanu klasy 3 o ponad dwukrotność zapłaconej ceny. Tak duża różnica przekraczająca co najmniej 40 % w ocenie Sądu powoduje zasadność zakwestionowania tego kryterium i tym samym brak było podstawy do uznania, iż kryterium wartości zostało spełnione.

Bezzasadne są argumenty skarżącej sprowadzające się do zarzutu nieudowodnienia przez organ, że sporne auto winno być zaliczone do stanu klasy 4. Trzeba bowiem podkreślić, że z dokumentów wynika, że sprowadzony pojazd winien być zaklasyfikowany do klasy 3 a więc jego wartość winna być jeszcze większa. Jednakże Dyrektor Izby w uzasadnieniu decyzji wykazał się wręcz nadmierną ostrożnością i dokonał ustaleń, że sprowadzony pojazd jest co najmniej w stanie klasy 4. Niezależnie jednak od tego czy jest on w stanie klasy 3 czy też 4 wartość takiego pojazdu winna być zdecydowanie wyższa od tej wskazanej w dokumencie sprzedaży. Słusznie organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wyjaśnił jakie pojazdy są zaliczane do stanu klasy 5, a więc do tej klasy zalicza się pojazdy nieodrestaurowane, uszkodzone. Dlatego też zarówno z dokumentów jak i dokumentacji fotograficznej nie wynika, aby sprowadzony pojazd mógł być zklasyfikowany do stanu klasy niższej niż 4 lub 3.

Sąd odnosząc się do zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] z [...] lutego 2009r. oraz zapisów karty ewidencji zabytków ruchomych techniki Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w [...] dotyczącej pojazdu z nr VIN [...] (dokumenty załączone na etapie prowadzenia postępowania dowodowego), w pierwszej kolejności zauważa, że zaświadczenie z [...] lutego 2009r. zawiera nr VIN taki jak sprowadzone auto (VIN [...]), natomiast z pisma o[...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] lutego 2012r. i karty ewidencji zabytków ruchomych techniki wynika, że wniosek z 16 lutego 2006r. (prawdopodobnie omyłka pisarska winno być 2009r.) o włączenie do ewidencji zabytków samochodu dotyczył pojazdu marki Cadillac De Ville z 1958r., VIN [...]. Zdaniem Sądu powyższe różnice mogą wynikać z omyłki pisarskiej, o czym mogłoby świadczyć sprostowanie w karcie ewidencji zabytków ruchomych złożonej do pisma z 20 czerwca 2012r. nr VIN z pierwotnego [...] na [...]. Jednakże trzeba także zwrócić uwagę, że karta załączona do pisma z 20 czerwca 2012r. różniła się od poprzedniej także innymi zapisami w szczególności dotyczącymi zapisów "Użytkowania obecnie" i "stanu zachowania i potrzeb konserwatorskich". W pierwotnej karcie w polu 17 "Użytkowanie obecne i przewidywane w przyszłości" wskazano, że cyt. "Samochód o charakterze pojazdu kolekcjonerskiego. Wykorzystywany w ruchu drogowym podczas zlotów, rajdów i pokazów zabytkowych, ponadto okresowe jazdy w celu utrzymania w stanie pełnej sprawności eksploatacyjnej". Natomiast w karcie dotyczącej pojazdu o nr VIN [...] wskazano w polu 18 "użytkowanie obecne" cyt. "uczestnictwo w rajdach i zlotach pojazdów zabytkowych na terenie kraju". Również w polu 20 wskazane są zasadnicze zmiany, gdyż w karcie dotyczącej pojazdu o nr VIN 58G011756 wskazano, że pojazd sprawny technicznie,. Ogólny stan bardzo dobry, natomiast w karcie dotyczącej pojazdu VIN [...] wskazano, że jest to pojazd w stanie dobrym, sprawny mechanicznie.

Niezależnie od tych różnic Sąd odniesie się tylko do dokumentów dotyczących sprowadzonego pojazdu, tj. karty dotyczącej pojazdu o nr VIN [...] i zaświadczenia z [...] lutego 2009r. ([...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z [...] listopada 2011r. nie potwierdził wydania zaświadczenia z [...] stycznia 2009r.) i zauważa, że wpisanie samochodu do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków dokonywane jest na podstawie innych przepisów (ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – Dz. U. Nr 162, poz.1568) oraz wymagań określonych przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, w których określono inne przesłanki, po spełnieniu których samochód może zostać wpisany do takiej ewidencji. W konsekwencji powyższego, klasyfikując sporny samochód do odpowiedniego kodu CN, organ nie może kierować się wyłącznie zaświadczeniem oraz opinią Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Sąd uznał także, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad postępowania zawartych w ustawie Ordynacja podatkowa. Przeprowadzone przez organy celne postępowanie dowodowe dokonane zostało zgodnie z obowiązującymi zasadami. Skarżącej umożliwiono uczestnictwo w każdym stadium postępowania, w tym składania dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, a decyzje obu instancji zostały wydane po ustaleniu stanu faktycznego, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Dlatego też, zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania celnego wyrażonych w treści art. 121 § 1 i 2 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej są chybione.

Mając na uwadze brak zasadności ponoszonych przez skarżącą zarzutów skargi, a także brak innych wad zaskarżonej decyzji powodującej konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w sposób mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.