Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 225/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 140 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 2a ust. 2, art. 4 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak [...], Starosta P. na podstawie art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 z późn. zm.), art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1-2, art. 139, art. 140 ust. 1-4, art. 142, art. 216 ust. 1, art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 z późn. zm.) w zw. z § 2 ust. 1, § 5-7, § 9, § 10 i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości (Dz. U. nr 268 poz. 2663), art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 z późn. zm.) orzekł o (1) zwrocie na rzecz A. K. w 1/2 części, D. R.-K. w 1/4 części i A. R. w 1/4 części nieruchomości stanowiącej własność Miasta P., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. – S. M. w P., położonej w P. przy ul. S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], arkusz mapy [...], obręb J., i projektowanej działki nr [...], arkusz mapy [...], obręb J.; (2) niezobowiązaniu wymienionych osób do zwrotu na rzecz Miasta P. należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami; (3) zatwierdzeniu podziału działki nr [...], arkusz mapy [...], obręb J., położonej w P., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. – S. M. w P., na działkę nr [...] i [...], zgodnie z mapą projektu podziału stanowiącego załącznik do niniejszej decyzji, (4) odmowie zwrotu na rzecz A. K., D. R.-K. i A. R. nieruchomości położonej w P., stanowiącej projektowaną działkę nr [...], arkusz mapy [...], obręb J., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] jako własność Miasta P.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wniosek o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] został złożony w dniu [...] listopada 1998 r. przez W. i K. K. W dniu [...] maja 1999 r. W. K. złożył w imieniu spadkobierców po byłym właścicielu, F. K., wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości, przedkładając zarazem pełnomocnictwa z dnia [...] stycznia 1999 r. udzielone przez S. R. i I. K. Pismem z. dnia [...] marca 2000 r. W. K. dostarczył postanowienie z dnia [...] czerwca 1998 r., sygn.. akt [...], stwierdzające nabycie spadku po F. K., A. K. i M. K. Pismem z dnia [...] września 2000 r. rozszerzono wniosek o zwrot działki nr [...]. W dniu [...] sierpnia 2004 r. wycofano natomiast wniosek dotyczący zwrotu działki nr [...], arkusz mapy [...], obręb J. Wobec tego postanowieniem z dnia [...] października 2004 r., znak [...], Wojewoda Wielkopolski wyznaczył Starostę P. jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu opisanej nieruchomości. Pismem z dnia [...] czerwca 2006 r., znak [...], Zarząd Dróg Miejskich w P. przekazał dokumentacje archiwalną dotyczącą wywłaszczenia nieruchomości pod budowę ul. W., informując przy tym, że nie posiada informacji, kiedy i na jakiej podstawie zmieniono nazwę ul. W. na ul. S. Wskazano również, że ul. S. jest drogą publiczną (droga gminną) w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. W piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. I. K. przesłała postanowienie o nabyciu spadku po W. K. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. A. R. i D. R.-K. złożyły wniosek o zwrot nieruchomości – działki nr [...], [...] i [...]. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. pismem z dnia [...] marca 2011 r., znak [...], poinformował, że nie dysponuje planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w 1965 r., a w Ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego miasta P. z dnia [...] września 1966 r., który obowiązywał w latach 1966-1975 wskazane działki były usytuowane na terenach o różnym przeznaczeniu. Działka nr [...] usytuowana jest na terenie, który w planie oznaczony był symbolami R71KPII, R38ZL, R30PPIV. Działka nr [...] usytuowana jest na terenie, który w planie oznaczony był symbolem R30PPIV przylegającym do terenu oznaczonym jako R31KS, działka nr [...] usytuowana jest na terenie, który w planie oznaczony był symbolami R31KS i R30PPIV. Symbolem R71KPII określono ustalenia dla ul. G. Symbol R38ZL oznaczał obszar zieleni izolacyjnej. Symbolem R30PPIV określono teren przeznaczony pod przemysł o sanitarnej strefie ochronnej 100 m. Symbol R31KS oznaczał tren zajezdni autobusowej. W planie zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania z 1975 r., zatwierdzonym w dniu [...] sierpnia 1975 r., stanowiącym integralna część planu zagospodarowania przestrzennego województwa poznańskiego, zatwierdzonego uchwała w dniu [...] października 1977 r., którego aktualność została potwierdzona w wykazie aktów prawa miejscowego (Dz. Urz. Woj. Pozn. Z 1985 r. nr 4) omawiane działki przeznaczone były pod podstawowe arterie układu komunikacyjnego, przylegające do terenów oznaczonych symbolem P – koncentracji przemysłu, składów i baz. Miejska Pracownia Urbanistyczna pismem z dnia [...] maja 2011 r., znak [...], przekazała wypis i wyrys z miejscowego szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego trenu Junikowo-Raszyn, przyjętego uchwałą nr 15/163/72 Prezydium Rady Narodowej Miasta Poznania z dnia 21 lipca 1972 r. (Dz. Urz. RN m. Poznania nr 10 poz. 69), obejmujący fragment działki nr [...]. Ponadto część działki nr [...] oraz działki nr [...] i [...] mogły być objęte uchwałą nr 2/14/67 Prezydium Rady Narodowej Miasta Poznania z dnia 13 stycznia 1967 r. w sprawie zatwierdzenia planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenów przemysłowych Junikowa (Dz. Urz. RN m. Poznania nr 2 poz. 5). Wydział Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. pismem z dnia [...] czerwca 2011 r., znak [...], poinformował, że działka nr [...], [...] i [...] nie są objęte umowami dzierżawy, najmu, użyczenia oraz nie został ustanowiony na nich trwały zarząd, a także prawo użytkowania wieczystego. Poza tym w chwili obecnej prowadzone jest postępowanie o wynajem działki nr [...] na rzecz jej bezumownego użytkownika. W. S. G. Sp. z o.o. pismem z dnia [...].07.2011 r., znak [...], poinformowała, że na działce nr [...] ułożony jest gazociąg n/c stalowy [...] wybudowany w 1985 r., a na terenie działek nr [...] i [...] nie ma sieci gazowej. D. P. S.A. pismem z dnia [...].09.2011 r., znak [...], poinformowała, że na działce nr [...] i [...] zlokalizowane są fragmenty sieci cieplnej [...] oraz [...]. Przedmiotowa sieć została wybudowana w 2007 r. na podstawie decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego2007 r. znak [...]. A. S.A. pismem z dnia [...] września 2011 r., znak [...], poinformował, że na działce nr [...] zlokalizowane jest sieć wodociągowa o średnicy 200 mm wykonana z rur żeliwnych, wybudowana w 1970 r., sieć wodociągowa o średnicy 250 mm wykonana z rur żeliwnych, wybudowana w 1970 r., oraz kanał sanitarny o średnicy 500 mm wykonany z rur kamionkowych, wybudowany w 1971 r. Ponadto na działce nr [...] eksploatowane przez A. S.A. są: sieć wodociągowa o średnicy 300 mm, wykonana z rur stalowych, wybudowana w 1981 r., kanał deszczowy o średnicy 500 mm oraz kanał deszczowy o średnicy 400 mm wykonane z rur betonowych, wybudowane w 1965 r., kanał deszczowy o średnicy 600 mm wykonany z rur wipro, wybudowany w 1980 r. Na działce nr [...] zlokalizowane jest stanowiąca sieć wodociągowa o średnicy 200 mm wykonana z rur żeliwnych, wybudowana w 1970 r. Ponadto na działce nr [...] znajduje się eksploatowany przez A. S.A. kanał deszczowy o średnicy 400 mm wykonany z rur betonowych, wybudowany w 1965 r. Na działce nr [...] brak uzbrojenia eksploatowanego przez A. S.A. E. O. Sp. z o. o. pismem z dnia [...].10.2013 r., znak [...], udzieliła informacji, że na działce nr [...] następujące urządzenia: El-en linia kablowa SN-15 Kv relacji: [...], El-en linia kablowa SN-15 Kv relacji[...], El-en linia kablowa SN-15 Kv relacji: [...], El-en linia kablowa SN-15 Kv relacji: [...], El-en linia kablowa n.n. relacji linia napowietrzna w ulicy G. - ZK ul. S[...] [...] wraz z przyłączem oraz naniesiona kolorem pomarańczowym, wydzielona sieć oświetlenia drogowego, której właścicielem jest E. Sp. z. o. o. w P. Powyższe linie kablowe SN zostały pobudowane ponad 30-lat temu, linia n.n. w 2002 r., a przyłącze w 2006 r. W piśmie z dnia [...] października 2011 r. A. K. dostarczył postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] o nabyciu spadku w całości po I. M. K. Zarząd Dróg Miejskich pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...], poinformował, że budowa ul. S. realizowana była na podstawie decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ul. S. nr [...] z [...] czerwca 1981 r., ze środków budżetowych Miasta P. Ulica ta posiada infrastrukturę podziemną w postaci kanałów deszczowych o średnicy 600, 500 i 400, które zostały przekazana danemu Zarządowi Dróg i Mostów protokołem z dnia [...] listopada 1981 r. Działki nr [...] i [...] w części znajdują się w liniach rozgraniczających istniejącego układu komunikacyjnego ul. S., a zajęte są pod jezdnie, chodnik, zieleń przydrożną oraz zatoki parkingowe. Ponadto Zarząd Dróg Miejskich udzielił informacji, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowe działki w całości przeznaczone są pod III Ramę Komunikacyjną; działki te stanowią drogę publiczną w rozumieniu przepisów powołanej ustawy o drogach publicznych, a działka nr [...] znajduje się poza układem komunikacyjnym ul. S. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. przesłano postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po S. J. R. W dniu [...] września 2012 r. Starosta P. powołał geodetę uprawnionego jako biegłego w postępowaniu w sprawie zwrotu do sporządzenia projektu podziału działki nr [...] i [...]. W dniu [...] listopada 2012 r. Starosta P. powołał rzeczoznawcę majątkowego jako biegłego w postępowaniu w sprawie zwrotu w celu sporządzenia opinii ustalającej wartość omawianych nieruchomości. Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego G. pismem z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], poinformował, że położone w obrębie J. parcele nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], zapisane w KW J. [...], wymienione w orzeczeniu o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia [...] lutego 1965 r., znak [...], odpowiadają aktualnym działkom [...], [...], [...], arkusz mapy [...], działce nr [...] arkusz mapy [...] oraz działkom nr [...] i [...] arkusz mapy [...]. Parcela nr [...] odpowiada aktualnej działce nr [...], arkusz mapy [...]. Jednocześnie parcela nr [...] została podzielona na parcele nr [...] (wymieniona w orzeczeniu z dnia [...] lutego 1965 r.), [...], [...], [...] i [...]. Sąd Rejonowy P. – S. M. w P. pismem z dnia [...] kwietnia 013 r., znak [...], przesłał poświadczone za zgodność kserokopie dokumentów z księgi wieczystej KW nr [...], obecnie [...]. Sąd Rejonowy P. – S. M. w P. pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...], przesłał poświadczone za zgodność kserokopie dokumentów z księgi wieczystej KW nr J. [...]. Następnie strony wniosły o wydanie decyzji częściowej obejmującej rozstrzygnięcie wniosku w zakresie działek nr [...] i [...]. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Zgodnie z wnioskiem stron niniejsza sprawa dotyczy działek nr [...] i [...]. Orzeczeniem Kierownika Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej miasta P. o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia [...] lutego 1965 r., znak [...], na podstawie art. 1 ust. 7, art. 8 i art. 14 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18 poz. 94 z późn. zm.) na wniosek Zarządu Dróg i Mostów w P. dokonano wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w P. przy ul. Gr. i ul. W., zapisanej w księdze wieczystej – J. [...], oznaczonych jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], stanowiących własność F. K. Z tytułu dokonanego wywłaszczenia nie ustalono odszkodowania, a jego celem była budowa ul. W.. Orzeczeniem z dnia [...] marca 1965 r., znak [...], Kierownik Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej miasta P. wydal orzeczenie o odszkodowaniu za zniszczone uprawy, przyznając F. K. kwotę 9 766,71 zł za znajdujące się na wywłaszczonym gruncie żyto ozime (kwota 7 469 zł) oraz grunt przygotowany pod zasiew na (kwota 2 297,71 zł). Wywłaszczenie gruntu nastąpiło na wniosek Zarządu Dróg i Mostów w P. z dnia [...] grudnia 1964 r. złożony na podstawie zatwierdzenia przebiegu ul. W. w P. przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] listopada 1964 r., znak [...], zgodnie z którym grunty położone w pasie przebiegu zostały przeznaczone pod ulicę. Na podstawie analizy map stanu prawnego sporządzonej przez Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego G. w P. w dniu [...] lutego 2000 r. ustalono, że obecna działka nr [...] odpowiada dawnym parcelom: [...], [...], [...], [...], [...], [...], a obecna działka nr [...] odpowiada części dawnej parceli nr [...]. Następnie organ I instancji wskazał, że F. K. zmarł w dniu [...] września 1974 r., a spadek po nim postanowieniem z dnia [...] czerwca 1998 r., sygn. akt nr [...], nabyli: żona M. K. w 1/4 części oraz dzieci: A. K., I. M. K., S. J. R. oraz W. P. K. po 3/16 części. A. K. zmarł w dniu [...] kwietnia 1975 r., a spadek po nim postanowieniem z dnia [...] czerwca 1998 r., sygn. akt nr [...], nabyli: matka M. (M.) K. w 3/8 części oraz rodzeństwo: I. M. K., S. J. R. i W. P. K. po 5/24 części. M. (M.) K. zmarła w dniu [...] września 1978 r., a spadek po niej postanowieniem z dnia [...] czerwca1998 r., sygn. akt [...], nabyły dzieci: I. M. K., S. J. R. oraz W. P. K. po 1/3 części. W. K. zmarł w dniu [...] lutego 2008 r., a spadek po nim postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. akt [...], nabyły siostry: S. J. R. i I. M. K. każda z nich po 1/2 części. I. M. K. zmarła w dniu [...] kwietnia 2011 r., a spadek po niej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...], nabył w całości A. K.. S. J. R. zmarła w dniu [...] lutego 2008 r., a spadek po niej postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. akt [...], nabyły córki: A. E. R. i D. T. R.-K. każda w 1/2 części. Na podstawie powyższych postanowień spadkowych ustalono, iż uprawnionymi do zwrotu w/w nieruchomości są: A. K., A. R. oraz D. R.-K.. Następnie organ I instancji przytoczył przepisy, które w jego ocenie powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, wskazując, że wspomnianym orzeczeniem z dnia 12[...] lutego 1965 r. dokonano wywłaszczenia na cele budowy ulicy W. w P. W tej mierze organ I instancji powtórzył ustalenia faktyczne poczynione w zakresie planów miejscowych, jakie poprzednio obowiązywały dla omawianych nieruchomości, podnosząc zarazem, że podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2011 r. stwierdzono, iż działka nr [...] stanowi teren niezabudowany, w części zachodniej znajduje się utwardzona asfaltem ul. S. z chodnikiem utwardzonym płytkami betonowymi po stronie zachodniej, a także licznymi wjazdami do posesji po stronie zachodniej (również utwardzonymi). W części południowej działki znajduje się fragment skrzyżowania utwardzonego asfaltem ul. G. i ul. S.. W tym rejonie liczna infrastruktura z tym związana (lampy oświetleniowe, sygnalizacja świetlna, znaki drogowe), a także fragment placu budowy przebudowanej ul. G. (gruz, materiały budowlane). Wschodnia część działki zajęta pod pas trawnika pielęgnowanego, przecięty dojazdem do posesji sąsiadującej od strony wschodniej. W części wzdłuż ul. S. po stronie wschodniej utwardzony pas przeznaczony do postoju pojazdów. Na pasie zieleni drzewa w rzędach z nasadzeń. Granicę wschodnia oraz zachodnia stanowią płoty posesji sąsiadujących. Stan zgodny z mapą zasadniczą. Działka nr [...] w części południowej pas trawnika zagospodarowanego, teren niezabudowany w części środkowej znajduje się grupa drzew otoczona roślinnością spontaniczną. W tym miejscu teren w niewielkim stopniu pofałdowany oraz mocno zaśmiecony. W części północnej działka stanowi fragment ogrodzonego płotem z siatki terenu zajęta pod nietrwale związane z gruntem pawilony blaszane (użytkowane przez firmę sprzątająca, świetlicę dla psów i ośrodek szkoleniowy dla psów) teren w sąsiedztwie pawilonów utwardzony częściowo płytami betonowymi. W ich sąsiedztwie tren pielęgnowany, drzewa z nasadzeniami. Podczas oględzin nieruchomości (po sporządzonym podziale) przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2012 r. stwierdzono, że projektowana działka nr [...] stanowi teren niezabudowany porośnięty trawnikiem i nasadzeniami drzew w rzędach. Granicę wschodnią stanowi płot z siatki na podmurówce, granice zachodnia krawężnik zatoczki postojowej znajdującej się na działce sąsiedniej. W części środkowej na działce utwardzony asfaltem wjazd na działkę sąsiednią. Projektowana działka nr [...] - stanowi fragment utwardzonej asfaltem ul. S. z utwardzonym płytami betonowymi chodnikiem otoczonym psami zieleni po stronie zachodniej. Po stronie zachodniej liczne utwardzone wjazdy do posesji znajdujące się na działce sąsiedniej, a także słupy elektroenergetyczne wraz z lampami oświetleniowymi i liczne drzewa. Południowa część działki zajęta pod przebudowane skrzyżowanie ul. S. i ul. G. teren zajęty pod tymczasową drogę oraz plac budowy. Należy zatem w ocenie organu I instancji stwierdzić, że w stosunku do działki nr [...] i projektowanej działki nr [...] spełnione zostały obie przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem w terminach przewidzianych w tym przepisie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją budowy ul. W., ani celu tego nie zrealizowano. Ponadto w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...], Zarząd Dróg Miejskich poinformował, że budowa ul. S. realizowana była na podstawie decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ul. S. nr [...] z [...] czerwca 1981 r. Działka nr [...] w części znajduje się w liniach rozgraniczających istniejącego układu komunikacyjnego ul. S. i zajęta jest pod jezdnie, chodnik, zieleń przydrożną oraz zatoki parkingowe. Ponadto zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowe działki w całości przeznaczone są pod III Ramę Komunikacyjną. Działka nr [...] znajduje się natomiast poza układem komunikacyjnym ul. S.. W kontekście projektowanej działki nr [...] organ I instancji wskazał na art. 2a powołanej ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym drogi publiczne stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast wojewódzkie, powiatowe i gminne własność właściwego samorządu tj. województwa, powiatu lub gminy. Jak wynika przy tym z art. 96 ust. 1b powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się odrębnej decyzji zatwierdzającej podział. Z uwagi na fakt, iż wydzielenie części nieruchomości ma miejsce na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, na mocy art. 95 pkt 4 oraz art. 97 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami podział nieruchomości mógł nastąpić z urzędu, niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wobec powyższego wykonano operat podziału nieruchomości, podlegający na przyjęciu do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego przed wydaniem niniejszej decyzji. W operacie zamieszczono protokół z dokonanej czynności przyjęcia granic nieruchomości oraz stanowiącą załącznik do niniejszej decyzji mapę z projektem podziału, która zawiera wykaz zmian gruntowych oraz wykaz synchronizacyjny. Przyjęcie granic nieruchomości podlegającej podziałowi nastąpiło w wyniku badania księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości oraz danych wskazanych w katastrze nieruchomości. Organ I instancji podkreślił przy tym, że jedyną dopuszczalną formą obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne jest ich przenoszenie pomiędzy podmiotami wymienionymi w art. 2a powołanej ustawy o drogach publicznych. Zwrot nieruchomości wywłaszczonej, a zajętej obecnie pod drogę publiczną prowadziłby do skutku sprzecznego z prawem, polegającym na nabyciu przez osobę fizyczną nieruchomości stanowiącej cześć drogi publicznej, co odnosi się do działki nr projektowana działka nr [...]. Z tego też względu odmówiono zwrotu wymienionej działki.W celu ustalenia, czy wartość zwracanej nieruchomości uległa zmianie stosownie do art. 140 ust. 4 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami zlecono rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, określającego wartość rynkową nieruchomości, wartość nieruchomości według stanu z dnia wywłaszczenia i cen aktualnych oraz wartość według stanu z dnia zwrotu, uwzględniającą działania podjęte na nieruchomości po wywłaszczeniu. W opinii rzeczoznawcy majątkowego sporządzonej na dzień [...] kwietnia 2013 r., którą organ uznał jako dowód w sprawie, ustalono, iż wartość działki nr [...] i projektowanej działki nr [...] według stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny wynosi 4.104.867 zł, natomiast jej wartość według stanu z dnia zwrotu i cen na dzień wyceny uwzględniającą działania podjęte na niej po nabyciu wynosi 4.102.319 zł. W związku z działaniami prowadzonymi na nieruchomości po jej nabyciu przez Skarb Państwa stwierdzono zmniejszenie jej wartości o kwotę 2.548 zł. Orzeczeniem z dnia [...] marca 1965 r. ustalono odszkodowanie za zniszczone uprawy we wysokości 9 766,71 zł. Kwota ta po zwaloryzowaniu oraz denominacji wynosi 2.345,84 zł, a w związku ze stwierdzeniem przez rzeczoznawcę majątkowego zmniejszenia wartości nieruchomości wnioskodawcy ostatecznie nie są zobowiązani do zwrotu należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Pismem z dnia [...] listopada 2013 r., znak [...], Miasto P. odwołało się od powyższej decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2013 r., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Z pisma Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] stycznia 2012 r. wynika bowiem, że działka nr 5 [...]stanowi pas ochronny ul. S. i leży w liniach rozgraniczających istniejącego układu komunikacyjnego tejże ulicy; zajęta jest pod jezdnie, chodnik, zieleń przydrożną oraz zatoki parkingowe. Zarząd Dróg Miejskich poinformował również w wymienionym piśmie, że działka nr [...] w całości przeznaczona jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod III Ramę Komunikacyjną. Ponadto skarżący ustalił na podstawie mapy ewidencyjnej, że działka nr [...] również znajduje się w ciągu ul. S. i także stanowi pas ochronny tej ulicy. Tym samym należy uznać, że cel wywłaszczenia w postaci wybudowania ul. S. został w istocie zrealizowany, wbrew twierdzeniom organu I instancji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak [...], Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty p. z dnia [...] października 2013 r.

W uzasadnieniu podzielono w pełni ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Wojewoda Wielkopolski wyjaśnił zarazem, że realizacja celu wywłaszczenia przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomości, nawet jeżeli nastąpiła po upływie terminów, o jakich mowa w art. 137 ust. 1 ustawy, stanowi okoliczność niweczącą roszczenie o zwrot nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie cel wywłaszczenia w postaci budowy ul. W. (obecnie ul. S.) jest bezsporny. Postępowanie prowadzone przez organ I instancji wykazało zarazem, że powyższy cel wywłaszczenia nie został osiągnięty w przypadku działki nr [...] i projektowanej działki nr [...]. Działki te znajdują się bowiem poza liniami rozgraniczającymi ul. S.. Bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, iż wymienione działki zostały przeznaczone w obowiązującym planie miejscowym pod rozbudowę układu komunikacyjnego miasta. Przeznaczenie danej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie może być bowiem utożsamiane z faktycznym zagospodarowaniem tej nieruchomości. W odniesieniu do działki nr [...] Wojewoda Wielkopolski – w odróżnieniu od organu I instancji – uznał, że zrealizowany został na niej cel wywłaszczenia, mimo upływu terminów, o jakich mowa w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zlokalizowanie na wymienionej nieruchomości ul. S. oznacza bowiem, że w istocie nieruchomość ta została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Ponadto położenie działki nr [...] w obrębie linii rozgraniczających ul. S. stanowi dodatkową bezwzględną negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Nieruchomości zajęte pod drogę publiczną mogą bowiem stanowić własność jedynie Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego, Wojewoda Wielkopolski wskazał, że istotnie organ I instancji zaniechał oceny dowodu w postaci operatu szacunkowego. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Wycena nieruchomości jest bowiem tylko pomocniczym środkiem dowodowym, który w kontekście rozważanej sprawy (brak rozliczenia odszkodowania) nie wpływa na treść i zakres praw i obowiązków stron postępowania. Organ II instancji uznał zarazem, że operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2012 r. jest poprawny pod względem formalnym, spójny, zupełny i logicznym, a ustalone w nim wartości należy uznać za wiarygodne. Rzeczoznawca majątkowy opisał przy tym dokładnie przedmiot wyceny w dacie wywłaszczenia oraz obecnie, uwzględniając jego charakterystykę, położenie oraz stan prawny i techniczno-użytkowy. Wskazane zostało przeznaczenie nieruchomości w obecnym i poprzednio obowiązującym planie miejscowym. Zaprezentowano również sposób wyceny z uwarunkowaniami prawnymi oraz scharakteryzowano lokalny rynek nieruchomości. Tym samym operat szacunkowy mógł być przyjęty jako dowód w sprawie.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Miasto P. zaskarżyło opisaną decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organy administracji publicznej oparły swoje ustalenia na danych z 2011 r., z których wynika, że zwracana nieruchomość nie jest objęta umowami dzierżawy, najmu i użyczenia. Jednakże działka nr [...] jest objęta umową dzierżawy zawartą w dniu [...] listopada 2012 r. z P. P. sp. z o.o. na czas nieoznaczony. Tym samym dzierżawca został pozbawiony udziału w postępowaniu jako strona postępowania. W pozostałym zakresie skarżący powtórzył swoją wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu z dnia [...] listopada 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ II instancji argumentował, że podnoszona w skardze kwestia ustanowienia dzierżawy nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Umowa dzierżawy została bowiem zawarta przez Miasto P. z naruszeniem art. 136 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym to skarżący powinien ponieść negatywne skutki swojego nielegalnego działania, a konsekwencje te nie mogą być przerzucane na osoby, na rzecz których nastąpił zwrot nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2004 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołana podstawą prawną.

Na wstępie trzeba zauważyć, że pismami z dnia [...] listopada 1998 r. oraz z dnia [...] maja 1999 r. W. K., I. M. K. i S. J. R., jako spadkobiercy F. K., wystąpili o zwrot wywłaszczonej działki nr [...], arkusz mapy [...], obręb J. (k. 8, 21 akt adm. organu I instancji). Następnie pismem z dnia [...] września 2000 r. wniosek został rozszerzony o żądanie zwrotu działki nr [...], arkusz mapy [...], obręb J., oraz działki nr [...], arkusz mapy [...], obręb J. (k. 40 akt adm.). W dalszej kolejności pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. ograniczono żądanie zwrotowe do działek [...] i [...] (k. 478-479 akt adm.). Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 z późn. zm.). Zgodnie z art. 136 ust. 3 powołanej ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ustawodawca precyzuje zarazem w art. 137 ust. 1 cytowanej ustawy, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli (1) mimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo (2) mimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy należy zauważyć, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w P. z dnia [...] lutego 1965 r., znak [...], F. K. został wywłaszczony z działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zapisanych w księdze wieczystej J. [...], prowadzonej przez Sąd Powiatowy dla miasta P. w P. (k. 3-5 akt adm.). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano wyraźnie, że powyższe działki są niezbędne na cele budowy ul. W. w P.. Tym samym, aby prawidłowo rozpatrzyć wniosek o zwrot powyższej nieruchomości należało najpierw zbadać, czy wniosek ten został złożony przez wszystkich spadkobierców, a następnie rozważyć, czy zrealizowany został cel wywłaszczenia. Należy przy tym od razu zauważyć, że z pisma Zarządu Geodezji i katastru Miejskiego z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], wynika, iż parcelom, wymienionym w orzeczeniu z dnia [...] lutego 1965 r., odpowiadają obecnie działki nr [...], [...], [...], arkusz mapy [...], działka nr [...], arkusz mapy [...] oraz działki nr [...] i [...] arkusz mapy [...] (k. 444 akt adm.).

Z akt administracyjnych wynika, że F. K. zmarł w dniu [...] września 1974 r., a spadek po nim nabyli: M. K. w 1/4 części oraz A. K., I. M. K., S. J. R. i W. P. K. w 3/16 części – postanowienie Sadu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 1998 r., sygn. akt [...] (k. 32 akt adm.). Z wymienionego postanowienie wynika zarazem, że spadek po A. K., zmarłym w dniu [...] kwietnia 1975 r., nabyły M. K. w 3/8 części oraz I. M. K., S. J. R. i W. P. K. w 5/24 części. Ponadto, spadek po M. K. nabyły I. M. K., S. J. K. oraz W. P. K. w 1/3 części. Należy przy tym wskazać, że w piśmie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] sierpnia 2004 r., sygn. akt [...], wskazano, iż spadkobierczyni F. K. – M. K. i spadkodawczyni M. K., wymieniona w postanowieniu sygn. akt [...], to ta sama osoba (k. 101 akt adm.). W. P. K. zmarł w dniu [...] lutego 2008 r., a spadek po nim nabyły S. J. R. i R. M. K., każda w 1/2 części – postanowienie Sądu Rejonowego P. – G. i J. w P. z dnia [...] lipca 2008 r., sygn. [...] (k. 219 akt adm.). I. M. K. zmarła w dniu [...] kwietnia 2011 r., a spadek po niej nabył A. P. K. – postanowienie Sądu Rejonowego P. – G. i J. w P. z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] (k. 359 akt adm.). S. J. R. zmarła w dniu [...] lutego 2008 r., a spadek po niej nabyły A. E. R. i D. T. R.-K., każda w 1/2 części – postanowienie Sądu Rejonowego P. – G. i J. w P. z dnia [...] lipca 2008 r., sygn.. akt [...] (k. 391 akt adm.). Tym samym należy uznać, że organy administracji publicznej poprawnie ustaliły krąg osób legitymowanych do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Analizując spełnienie przesłanki zbędności nieruchomości ze względu na cel wywłaszczenia, należy zauważyć, że w orzeczeniu z dnia [...] lutego 1965 r. wskazano, iż wywłaszczenie jest niezbędne dla celu realizacji ul. W.. Jak wynika z kolei z pisma Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...], budowa ul. S. realizowana była na podstawie decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] czerwca 1981 r., znak [...] (k. 387 akt adm.). Zarząd Dróg Miejskich wskazał ponadto w powyższym piśmie, że działka nr [...]5 znajduje się częściowo w liniach rozgraniczających układu komunikacyjnego ul. S. i zajęta jest pod jezdnię, chodnik, zieleń przydrożną oraz zatoki parkingowe. Natomiast działka nr [...] znajduje się poza układem komunikacyjnym.

Organ I instancji przeprowadził oględziny przedmiotowych nieruchomości, a poczynione wówczas ustalenia zawarł w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2012 r. (k. 388-389 akt adm.) oraz protokole z oględzin z dnia [...] grudnia 2012 r. (k. 426-427 akt adm.). Ustalenia te korelują ze stanowiskiem Zarządu Dróg Miejskich zawartym w opisanym wyżej piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. W toku wspomnianych oględzin stwierdzono, że działka nr [...] stanowi teren niezabudowany, w części zachodniej znajduje się utwardzona asfaltem ul. S. z chodnikiem utwardzonym płytami betonowymi i licznymi – także utwardzonymi – wjazdami do posesji. W części południowej tej działki znajduje się fragment utwardzonego asfaltem skrzyżowania ul. G. i ul. S.. Tam też zlokalizowana jest liczne elementy infrastruktury (lampy oświetleniowe, sygnalizacja świetlna, znaki drogowe) oraz fragment planu budowy przebudowywanej ul. G.. Wschodnia część działki nr [...] zajęta jest pod pas trawnika pielęgnowanego, przeciętego dojazdem do posesji, Znajduje się tam również utwardzony pas do postoju samochodów. W pasie zieleni rosną drzewa w rzędach nasadzeń.

Z kolei działka nr [...], zgodnie z powyższym protokołem z dnia [...] kwietnia 2012 r., w części południowej stanowi pas trawnika zagospodarowanego; jest to teren niezabudowany. W części środkowej znajduje się grupa drzewa, otoczona roślinnością spontanicznie rosnącą; teren jest przy tym mocno zaśmiecony. Ponadto w części północnej działka nr [...] została natomiast zajęta pod nietrwale związane z gruntem pawilony blaszane, użytkowane przez firmę sprzątającą, świetlicę dla psów i ośrodek szkolenia psów. Teren w sąsiedztwie pawilonów jest częściowo utwardzony płytami betonowymi. W ich sąsiedztwie rosną drzewa z nasadzeń.

Zarówno z pisma Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] stycznia 2012 r., jak i z protokołu oględzin z dnia [...] kwietnia 2012 r., wynika, iż całość działki nr [...] oraz część działki nr [...] nie są zagospodarowane jako ulica lub wręcz nie są w ogóle zagospodarowane. Konkluzje te potwierdzają również mapy załączone do akt sprawy (w szczególności k. 499 akt adm.).

Fakt zagospodarowania jedynie części działki nr [...] potwierdzają dodatkowo pisma gestorów mediów. Z pisma W. S. G. Sp. z o.o. w P. z dnia [...] lipca 2011 r., znak [...], wynika, że na działce nr ułożony jest gazociąg, powstały w 1985 r; natomiast na działce nr [...] brak istniejącej sieci gazowej (k. 307 akt adm.). Z kolei z pisma D. P. z dnia [...] września 2011 r., znak [...], wynika, że na działce nr [...] zlokalizowane są fragmenty sieci cieplnej (k. 313 akt adm.). Ponadto w piśmie z dnia [...] września 2011 r., znak [...], A. wskazała, że na działce nr [...] znajduje się sieć wodociągowa i kanały sanitarne; natomiast na działce nr [...] brak uzbrojenia eksploatowanego przez ten podmiot (k. 345-346 akt adm.). Wreszcie, pismem z dnia [...] października 2011 r., znak [...], E. O. poinformowała, że przez teren działki nr [...] i 6/1 przebiegają cztery El-en linie kablowe SN- 15 kV oraz jedna El-en linia kablowa n.n. (k. 358 akt adm.). Jak wskazuje przy tym przebieg urządzeń sieciowych, oznaczony na mapach załączonych do powyższych dokumentów, zasadniczo całość infrastruktury technicznej koncentruje tylko na terenie części działki nr [...] (projektowanej jako działka nr [...]), natomiast pozostały jej fragment (projektowany jako działka nr [...]) oraz działka nr [...] zawiera jedynie w sposób incydentalny urządzenia do przesyłu mediów, co z kolei dodatkowo wskazuje na brak inwestycji w tym zakresie.

Bez znaczenia pozostaje zarazem argument skarżącego, iż działki podlegające zwrotowi zostały przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budowę III Ramy Komunikacyjnej. Informacja ta dotyczy bowiem jedynie planowanego i przyszłego zagospodarowania omawianego terenu. Tymczasem przy ocenie, czy spełniona została przesłanka zbędności nieruchomości na cel oznaczony w decyzji wywłaszczającej, istotne jest rzeczywiste, a nie jedynie projektowane, zagospodarowanie danego obszaru.

Nie ulega zatem wątpliwości, że na działce nr [...] oraz na części działki nr [...] (projektowanej działce nr [...]) nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, gdyż do chwili obecnej nie została tam urządzona droga – ul. S. i tereny te nie znajdują się w liniach rozgraniczających pasa drogowego tej ulicy. W konsekwencji należy więc uznać, zgodnie z art. 137 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomości, że tereny te stały się zbędne ze względu na cel wywłaszczenia, wskazany w orzeczeniu z dnia [...] lutego 1965 r. Dlatego organy administracji publicznej zobowiązane były do orzeczenia zwrotu tych nieruchomości, przy czym w przypadku działki nr [...] konieczne było najpierw wydzielenie z niej część, na której cel wywłaszczenia nie został osiągnięty. Tym samym trafnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., znak [...], powołał biegłego geodetę w celu sporządzenia projektu podziału działki nr [...] (k. 405 akt adm.). Przeprowadzony w tym zakresie podział działki nr [...] na działkę nr [...] i [...] nie budzi przy tym zastrzeżeń Sądu.

Mając zatem na uwadze, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na działce nr [...] oraz na wydzielonej działce nr [...], zasadne było orzeczenie o ich zwrocie, co też organy administracji publicznej słusznie uczyniły. Zwrot działki nr [...] był natomiast niemożliwy, gdy działka ta znajduje się w liniach rozgraniczających ul. S. (k. 499 akt adm.). Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 z późn. zm.), drogą jest budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Przez zwrot "pas drogowy" należy z kolei rozumień w myśl art. 4 pkt 1 powołanej ustawy wydzielony grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiektu budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Nie ulega zatem wątpliwości, że działka nr [...] stanowi element drogi, przy czym z pisma Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] czerwca 2006 r., znak [...], wynika, że droga ta została zaliczona do dróg publicznych – jest drogą gminną (k. 177 akt adm.). Zgodnie natomiast z art. 2a ust. 2 cytowanej ustawy, drogi gminne stanowią własność właściwego samorządu gminnego. Oznacza to, że grunty zajęte pod ten rodzaj dróg mogą być przedmiotem obrotu jedynie pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa, a ich właścicielem nie może być podmiot prywatny. W takim wypadku nie jest możliwe dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdyż prowadziłoby to do skutku sprzecznego z ustawą.

Należy przy tym zauważyć, że organ II instancji poddał weryfikacji operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2012 r. (k. 493 akt adm.). Opracowanie sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego jest kompletne i spójne, zawarta w nim argumentacja nie budzi wątpliwości, a poszczególne wywody zostały przedstawione w sposób zrozumiały pozwalający na weryfikację toku rozważań biegłego. Rzeczoznawca majątkowy przedstawił przedmiot wyceny oraz wyjaśnił zastosowane przez niego metody przy obliczaniu wartości nieruchomości. Z tego względu Sąd podzielił stanowisko organu II instancji o braku podstaw do odmowy przyjęcia operatu szacunkowego z dnia [...] grudnia 2012 r. jako dowodu w sprawie.

W orzeczeniu z dnia [...] lutego 1965 r. nie rozstrzygnięto o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość. Kwestia ta została poruszona w orzeczeniu z dnia [...] marca 1965 r., znak [...], na mocy którego Prezydium Rady Narodowej Miasta P. przyznało F. K. odszkodowanie za żyto ozime (7.469,00 zł) i grunty przygotowane pod zasiew (2.297,71 zł) w wysokości 9.766,71 zł (k. 55 akt adm.). Z operatu szacunkowego z dnia [...] grudnia 2012 r. wynika z kolei, że wartość nieruchomości w stanie z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny wniosi 4.104.867 zł, a wartość nieruchomości w stanie z dnia zwrotu i cen na dzień wyceny – 4.102.319 zł. Z notatki służbowej z dnia [...] lipca 2013 r., zawierającej obliczenia dokonane przez organ I instancji, wynika przy tym, że wartość powyższego zwaloryzowanego odszkodowania, odpowiadającego zwracanej części nieruchomości, wynosi 2.345.84 zł (k. 486 akt adm.). Tym samym wartość nieruchomość podlegającej zwrotowi spadła o 2.548 zł, wobec czego nie było również podstaw do orzekania o zwrocie kwot, o jakich mowa w art. 140 ust. 1 i 4 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Nietrafny okazał się także zarzut skarżącego dotyczący ewentualnego pominięcia dzierżawcy działki nr [...] w toku postepowania. Należy bowiem zauważyć, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r., znak [...], skarżący wskazał, iż rozważane działki nie są objęte umową dzierżawy, najmu lub użyczenia, ani nie jest na nich ustanowiony zarząd lub użytkowanie wieczyste; jedynie w odniesieniu do działki nr [...] prowadzone było postępowanie o jej wynajem na rzecz bezumownego użytkownika (k. 281 akt adm.). Trafnie podnosi organ II instancji w odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2014 r., że zawarcie umowy dzierżawy naruszało art. 136 ust. 1 i 2 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami (k. 9-10 akt sądowych). Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z tymi przepisami, nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, chyba, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący tymczasem nie tylko nie przedstawił dowodu na okoliczność wezwania spadkobierców F. K. do wyrażenia swojego stanowiska w kwestii użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż oznaczony w orzeczeniu z dnia [...] lutego 1965 r., lecz nadto – według własnego oświadczenia zawartego w skardze z dnia [...] stycznia 2014 r. (k. 3-5 akt adm.) – miał zawrzeć umowę dzierżawy w dniu [...] listopada 2012 r., a więc już w momencie, gdy miał pełną świadomość toczącego się postepowania o zwrot tejże nieruchomości. Konsekwencje powyższego działania w złej wierze Miasta P. obciążają ten podmiot i mogą stanowić ewentualną podstawę ponoszenia przez skarżącego odpowiedzialności odszkodowawczej. Ujemne następstwa nie powinny być natomiast przenoszone na spadkobierców F. K..

W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).