Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 658/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15zzs4 ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 153, art. 170, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie WSA Inga Gołowska WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 maja 2022 r. sygnatura sprawy [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

1.1. Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2020r. Pan A. P. (dalej również jako: Wnioskodawca, Strona, Skarżący) wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako: ZUS, Organ) o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za miesiące od marca do maja 2020r.

Jak wynika z pisma z dnia 30.04.2020r. (karta 1 akt administracyjnych) Wnioskodawca został zwolniony z opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020r. w kwocie 776,18 zł.

Kwota została ustalona na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych do 27 kwietnia 2020r. oraz stanu konta na ten dzień.

Jak wynika z pisma z dnia 23.06.2020r. (karta 2 akt administracyjnych) Wnioskodawca został zwolniony z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020r. w kwocie 1.431,48 zł.

Kwota została ustalona na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych do 19 czerwca 2020r. oraz stanu konta na ten dzień.

Płatnikowi odmówiono wypłaty zasiłku opiekuńczego za część marca oraz kwiecień. Z uwagi na powyższe w dniu 5 czerwca 2021r. złożył on korekty dokumentacji rozliczeniowej za wskazane miesiące.

Jak wynika z akt administracyjnych (karta 9), w dniu 20 września 2020r. weszła w życie ustawa z 24 lipca 2020r. o zmianie ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług oraz niektórych innych ustaw, wprowadzająca zmiany do art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. poz. 1842 z późn. zm.; dalej jako uCOVID-19). Pozwalała ona na zwolnienie ze składek za marzec, kwiecień i maj 2020r. także wówczas, gdy składki te zostały opłacone lub na poczet tych składek zostały zaliczone z urzędu nienależnie opłacone składki.

Na tej podstawie (jak wynika z pisma z dnia 24.09.2020r. – karta 3) Wnioskodawca został zwolniony z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2020r. w kwocie 1.431,48 zł.

Kwota została ustalona na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych do 19 września 2020r. oraz stanu konta na ten dzień.

1.2. Wraz z pismem z dnia 3 grudnia 2020r. Skarżący złożył ponowny wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec 2020r.

Z uzasadnienia pisma wynika, że w związku z nieprzyznaniem Skarżącemu prawa do skorzystania z opieki nad dzieckiem zmuszony był skorygować swoją deklarację za marzec 2020r., co uczynił 5 czerwca 2020r.

Jak twierdzi Skarżący był on przekonany, ze został zwolniony z całej składki za miesiące od marca do maja 2020r. Jednakże później dotrzymał informację o zaległości w opłacaniu składki. Jak ustalił, niedopłata wyniknęła ze zwolnienia Strony za miesiące marzec-maj w niepełnej wysokości. I tak zwolnienie za marzec przyznano do kwoty wynikającej z uprzednio złożonej deklaracji (tj. 776,18 zł), gdyż wniosek o zwolnienie rozpatrzono zanim Skarżący złożył korektę deklaracji za marzec.

Ponieważ w związku z powyższym powstała zaległość, Skarżący ponownie zwrócił się z prośbą o ponowne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z opłacania składek za marzec 2020r.

2. Decyzją z dnia 8 grudnia 2020r., sygn. akt [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 31zq ust. 7 uCOVID-19), w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 423 z późn. zm.; dalej jako u.s.u.s.) odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za marzec 2020r. w kwocie wynikającej z deklaracji ZUS DRA z 5 czerwca 2020r.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji Skarżący złożył wniosek o zwolnienie z opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020r., który wpłynął do Organu 6 kwietnia 2020r.

Na tej podstawie w dniu 28 kwietnia 2020r. ZUS zwolnił Stronę z opłacania składek za marzec 2020r. w kwocie 776,18 zł, o czym poinformowano Skarżącego pismem z dnia 30 kwietnia 2020r. Zwolnienie obejmowało całość składek nieopłaconych znanych na dzień zwolnienia.

Korektę dokumentów rozliczeniowych za marzec 2020r. Skarżący złożył 5 czerwca 2020r., a więc po dokonaniu zwolnienia przez ZUS. Kwota do zwolnienia jest ustalana według stanu dokumentów na dzień rozpatrywania wniosku o zwolnienie. Kwota ta jest ustalana jednorazowo i nie jest korygowana po wpływie korekt deklaracji rozliczeniowych.

W związku z powyższym prośba o ponowne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z opłacania składek za marzec 2020r. (która wpłynęła do Organu 4 grudnia 2020r.) nie może być uwzględniona.

3.1. Pismem z dnia 14 grudnia 2021r. Strona wniosła skargę do WSA w Warszawie. W jej uzasadnieniu Skarżący podniósł, że wniosek o zwolnienie został złożony w dniu 6 kwietnia 2020r. i na jego podstawie ZUS udzielił zwolnienia w kwocie wynikającej ze złożonej deklaracji za marzec 2020r.

Skarżący złożył wniosek o opiekę nad dziećmi w miesiącu marcu 2020r, lecz otrzymał odmowę (w czerwcu). W związku z powyższym był zmuszony (w dniu 5 czerwca 2020r.) złożyć korektę deklaracji za marzec, z której wynikała wyższa kwota składki do zwolnienia. Podkreślił, że korekta została złożona w terminie, czyli przed 30 czerwca 2020r.

3.2. Pismem z 7 stycznia 2021r. Organ – reprezentowany przez pełnomocnika –podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.

3.3. Postanowieniem z 7 maja 2021r., V SA/Wa 284/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

4. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021r., I SA/Kr 1327/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję.

Decyzję uchylono z dwóch przyczyn.

Po pierwsze, zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji nie spełnia standardów wynikających z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., z uwagi na brak dostatecznego ustosunkowania się przez Organ do kluczowej okoliczności sprawy, tj. złożenia przez skarżącego korekty dokumentów rozliczeniowych dotyczących składek za marzec 2020r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, w oparciu o jakie przepisy doszedł do wniosku, że stronie skarżącej nie przysługuje prawo do złożenia korekty złożonych pierwotnie deklaracji rozliczeniowych. Nie przedstawienie przez organ w sposób wyczerpujący i rzetelny toku rozumowania stojącego za wydaniem orzeczenia administracyjnego stanowi nie tylko naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., ale również zaprzeczenie zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a.

Po drugie jednak Sąd uznał, że to lakoniczne stanowisko Organu jest błędne (podkreślenie Sądu).

Orzekający w tamtej sprawie Sąd stwierdził dalej: "Kwestia zwolnienia strony z obowiązku uiszczenia składek na podstawie złożonej korekty deklaracji rozliczeniowych była już przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 363/21 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 690/21). Stanowiska przedstawione w tych wyrokach sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela.

Z treści powołanych w decyzji przepisów w żaden sposób nie wynika stanowisko organu, by kwota składek do zwolnienia była ustalana jednorazowo i nie mogła być korygowana do innej wysokości, a w konsekwencji nie wynika z nich, z jakich przyczyn prawnych organ nie mógł orzekać o zwolnieniu w wysokości składek wynikających z korekty deklaracji rozliczeniowej zwłaszcza, iż został zachowany termin do złożenia deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020 r. Również korekta przedmiotowej deklaracji została złożona przez skarżącego w dniu 5 czerwca 2020r., a termin do złożenia deklaracji upływał w dniu 30 czerwca 2021 r.

W ocenie sądu nie sprzeciwia się temu też treść art. 31zq ust. 4 ustawy o COVID-19, zgodnie z którym zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Wprawdzie posługuje się on terminem "znanych" składek na dzień rozpatrzenia wniosku, jednakże ustawodawca nie posługuje się w tym przepisie pojęciem "prawidłowej" deklaracji rozliczeniowej złożonej do 30 czerwca 2021 r. Jeżeli zatem kwota składek w pierwotnej deklaracji była niższa, niż należna, to późniejsza korekta deklaracji nie podważona przez organ, także może być objęta zwolnieniem. Prawodawca nie wyłączył możliwości składania korekt błędnych deklaracji ani też nie ograniczył w żadnym przepisie ustawy o COVID, czy rozporządzenia z dnia 26 lutego 2021 r. terminu złożenia skutecznej korekty deklaracji rozliczeniowej za miesiąc objęty wnioskiem o zwolnienie do 30 czerwca 2021 r. Z przytoczonego przepisu wynika zatem, że jeżeli deklaracja rozliczeniowa za miesiąc objęty wnioskiem została złożona do 30 czerwca 2021 r. - nawet błędna - to późniejsza korekta tej deklaracji nie może skutkować odmową zwolnienia z należności składkowych. Przeciwny rezultat wykładni tego przepisu prowadziłby bowiem do niczym nieuzasadnionego pozbawienia strony prawa do korekty błędnie wypełnionej pierwotnej deklaracji, co wydaje się - pomijając wykładnie wskazanego przepisu - dzianiem nielogicznym i nieracjonalnym".

W ramach oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.) Sąd wskazał: "Rozpatrując ponownie sprawę, organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną ocenę prawną sądu, a w szczególności wykładnię art. 31zq ust. 4 ustawy o COVID-19, który nie stanowi przeszkody w załatwieniu wniosku skarżącego w oparciu o korektę deklaracji i wydać stosowne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odpowiadającym standardom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.".

5. W wyniku ponownie przeprowadzonego postepowania – decyzją z dnia 13 maja 2022r., sygn. akt [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie odmówił prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za marzec 2020r. w kwotach wskazanych w dokumentacji rozliczeniowej z dnia 5 czerwca 2020r. (data wpływu do ZUS).

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz podstawy prawne. Następnie wskazano, że pierwszy komplet dokumentów rozliczeniowych, tj. ZUS DRA za marzec 2020r. Skarżący złożył elektronicznie 7 kwietnia 2020r. (z datą wypełnienia 5 kwietnia 2020r.).

Na tej podstawie ZUS wyliczył kwotę składek za marzec, z których obowiązku opłacenia zwolniono Stronę systemowo 28 kwietnia 2020r., opierając się o wniosek RDZ z dnia 6 kwietnia 2020r. (pismem z 30 kwietnia poinformowano Stronę o tym fakcie).

Decyzją z dnia 28 maja 2020r. ZUS odmówił Skarżącemu prawa do zasiłku opiekuńczego za okres od 12 marca do 3 maja 2020r.

W pierwotnie złożonej deklaracji za marzec 2020r., na podstawie której ZUS dokonał ww. zwolnienia, Skarżący pomniejszył kwotę podstawy wymiaru składek nie mając pewności, że spełnił warunki do przyznania zasiłku opiekuńczego.

W związku z powyższym złożył w dniu 5 czerwca korektę ww. deklaracji, ale do 30 czerwca nie złożył ponownego wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za marzec w wysokości wynikającej ze złożonej korekty. Dlatego ZUS nie prowadził postępowania w sprawie o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za marzec 2020r. po złożonej przez Stronę korekcie DRA za ten miesiąc.

Mając powyższe na uwadze ponownie odmówiono zwolnienia z obowiązku opłacania składek za marzec 2020r.

6.1. Pismem z dnia 23 maja 2022r. Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego. W jej uzasadnieniu Skarżący podniósł, że wniosek o zwolnienie został złożony w dniu 6 kwietnia 2020r. i na jego podstawie ZUS udzielił zwolnienia w kwocie wynikającej z pierwotnie złożonej deklaracji za marzec 2020r. Ponadto podkreślił, że korekta deklaracji została złożona w terminie, czyli przed 30 czerwca 2020r. Z żadnego przepisu nie wynika, że złożenie korekty musi się wiązać z ponownym złożeniem wniosku o zwolnienie z opłat.

Ponadto podniósł, że uniemożliwiono mu wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji, ponieważ pismem z dnia 5 maja 2022r. wyznaczono termin na dokonanie tego w dnia 16-17 maja 2022r. Tymczasem już 13 maja wydano decyzję.

6.2. Pismem z 30 maja 2022r. Organ – reprezentowany przez pełnomocnika –podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Ponadto przyznał, ze Organ naruszył prawo do wypowiedzenia się Strony po zakończeniu postępowania dowodowego, ale mimo tego uchybienia decyzja jest zgodna z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje

7.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095 z późn. zm.; dalej ustawa o COVID-19). Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do ust. 3, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Mając powyższe na uwadze Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy.

W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę.

7.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 329; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

7.3. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

7.4. Na wstępie rozważań należy przypomnieć, iż sprawa była już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który to wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021r., I SA/Kr 1327/21, uchylił decyzję poprzednio wydaną decyzję ZUS z dnia 8 grudnia 2020r.

Kontrola zaskarżonej decyzji wymaga zatem zbadania, czy organ wykonał zalecenia zawarte w powołanym wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 p.p.s.a. przewiduje, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą, w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku, oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotowa ocenę. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu.

W niniejszej sprawie Organ był związany oceną prawną wyrażoną w ww. wyroku z dnia 16 grudnia 2021r., I SA/Kr 1327/21, nie mógł zatem formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z poglądem w nim wyrażonym. W wyroku tym, jak już wspomniano, Sąd zarzucił poprzednio wydanej decyzji po pierwsze, że uzasadnienie decyzji nie spełnia standardów wynikających z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. (zarzut formalny). Po drugie jednak Sąd uznał, że to lakoniczne stanowisko Organu jest błędne (zarzut materialny) i przedstawił w tym zakresie właściwe stanowisko, opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych.

Tak sformułowane zarzuty sprawiają, że główne znaczenie ma zarzut materialny, a zarzut formalny jest w tym przypadku zarzutem drugorzędnym.

Gdyby Sąd po sformułowaniu ww. zarzutu formalnego posłużył się sformułowaniem, że w związku z tym "odnoszenie się do zarzutów materialnych jest na tym etapie przedwczesne" (lub podobnym) Organ w ponownie przeprowadzonym postepowaniu miałby pełną swobodę decyzyjną. Jeśli jednak Sąd – mimo tak lakonicznego uzasadnienia – przesądził, że stanowisko Organu jest błędne, to ten pogląd Sądu jest wiążący w sprawie i ma – jak już wspomniano – znaczenie pierwszorzędne.

Świadczy o tym również kolejność jaką Sąd wskazał w ramach oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.), tzn. w pierwszej kolejności stwierdził, że "organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną ocenę prawną sądu, a w szczególności wykładnię art. 31zq ust. 4 ustawy o COVID-19, który nie stanowi przeszkody w załatwieniu wniosku skarżącego w oparciu o korektę deklaracji", a dopiero w drugiej nakazał "wydać stosowne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odpowiadającym standardom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.".

7.5. Tym samym Organ ponownie rozpoznając sprawę i będąc związany poglądami wskazanymi w uzasadnieniu ww. wyroku, zobligowany był do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnego ze stanowiskiem Sądu. A tak wydane rozstrzygnięcie powinno zawierać uzasadnienie odpowiadać standardom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.

Tymczasem Organ rozbudował wprawdzie lakoniczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w pierwotnie wydanej decyzji, lecz powtórnie wydana decyzja nadal stoi na tym samym co poprzednio i błędnym (co wiążąco rozstrzygnął już Sąd w niniejszej sprawie w prawomocnym wyroku) stanowisku.

W szczególności Organ – mimo rozbudowania swojego stanowiska – nadal nie powołał konkretnego przepisu, z którego wynikałoby, aby kwota składek do zwolnienia była ustalana jednorazowo i nie mogła być korygowana do innej wysokości, a w konsekwencji nie wynika z nich, z jakich przyczyn prawnych organ nie mógł orzekać o zwolnieniu w wysokości składek wynikających z korekty deklaracji rozliczeniowej zwłaszcza, iż został zachowany termin do złożenia deklaracji rozliczeniowej za marzec 2020 r. Również korekta przedmiotowej deklaracji została złożona przez skarżącego w dniu 5 czerwca 2020r., a termin do złożenia deklaracji upływał w dniu 30 czerwca 2021 r.

Co więcej w ww. prawomocnym wyrok Sąd stwierdził (i przesądził w niniejszej sprawie), że prawodawca nie wyłączył możliwości składania korekt, ani nie ograniczył w żadnym przepisie terminu złożenia skutecznej korekty deklaracji. Sąd przesądził również, że jeżeli deklaracja rozliczeniowa za miesiąc objęty wnioskiem została złożona do 30 czerwca, to późniejsza korekta tej deklaracji nie może skutkować odmową zwolnienia z należności składkowych. Przeciwny rezultat wykładni tego przepisu prowadziłby bowiem do niczym nieuzasadnionego pozbawienia strony prawa do korekty błędnie wypełnionej pierwotnej deklaracji, co wydaje się - pomijając wykładnie wskazanego przepisu - dzianiem nielogicznym i nieracjonalnym.

Tymczasem Organ w ponownie wydanej decyzji stwierdza, że ponowny wniosek o zwolnienie musi być również złożony do 30 czerwca. Należy jednak przyznać rację Skarżącemu, że z żadnego przepisu nie wynika, że złożenie korekty musi się wiązać z ponownym złożeniem wniosku o zwolnienie z opłat, a – tym bardziej – że ten wniosek o zwolnienie musi być złożony do 30 czerwca (termin 30 czerwca dotyczy deklaracji, a nie wniosku). W ponownie wydanej decyzji organ nie wskazuje przepisu, z którego miałoby wynikać, ze ponownie złożony wniosek o zwolnienie (a nie – deklaracja) musiał być złożony do 30 kwietnia.

Co więcej Organ stwierdza, że "nie złożył Pan wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za marzec w wysokości wynikającej ze złożonej korekty". Tymczasem analiza wniosków złożonych w niniejszej sprawie jasno wskazuje, że nie zawiera on w swej treści rubryki na wskazanie kwoty zaległości do zwolnienia. Zawiera jedynie rubryki z nazwami miesięcy o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności występuje wnioskodawca. We wniosku nie wpisuje się kwoty, tylko zaznacza kwadracik obok miesiąca (marzec, kwiecień, maj).

Zatem to zdanie zawarte w decyzji jest zupełnie niezrozumiałe,

7.6. Analiza akt sprawy potwierdza, że Organ miał świadomość, że w ww. wyroku Sąd zarzucił Organowi zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i prawa materialnego, o czym świadczy pismo z dnia 19.01.2022r. – stanowisko w przedmiocie zasadności złożenia skargi kasacyjnej (karta 32 akt administracyjnych). W jego treści wskazano, że Sąd zarzucił wydanej decyzji, po pierwsze, ze uzasadnienie decyzji nie spełnia standardów uzasadnienia. Po drugie, że zdaniem Sądu stanowisko Organu jest błędne. Następnie przytoczono całość tego stanowiska Sądu.

W konkluzji pisma pominięto jednak ww. zarzut materialny i stwierdzono jedynie, że wnoszenie skargi kasacyjnej nie jest zasadne, gdyż uzasadnienie decyzji jest lakoniczne. Stanowisko to poparto poglądami doktryny i orzecznictwa.

Oczywiście Sąd nie dokonuje kontroli pism wewnętrznych Organu, lecz decyzji. Jednakże decyzja powiela ten sam błąd co ww. pismo wewnętrzne. To znaczy skupia się na zarzucie formalnym sformułowanym przez Sąd w wyroku wydanym poprzednio w niniejszej sprawie i rozbudowuje objętościowo uzasadnienie. Pomija jednak kluczowy zarzut, to jest zarzut naruszenia prawa materialnego, w ramach którego Sąd jednoznacznie przesądził, że poprzednio zajęte stanowisko przez Organ było błędne (podkreślenie Sądu).

W wyniku tego przeoczenia zarzutu naruszenia prawa materialnego, Organ w zaskarżonej decyzji powielił swoje stanowisko już poprzednio zakwestionowane przez Sąd.

7.7. Organ nie zgadzając się z zajętym przez Sąd stanowiskiem miał możliwość zakwestionowania (zaskarżenia) wyroku w przewidzianym przez prawo trybie, jednakże nie wniósł skargi kasacyjnej. W konsekwencji, zarówno Organ jak i Sąd ponownie rozpatrujący niniejszą sprawę, są związane ww. prawomocnym wyrokiem na mocy ww. art. 153 i art. 170 p.p.s.a.

7.8. W świetle powyższego Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji Organ w sposób nieuprawniony odmówił rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania należności, mimo, że w poprzednio wydanym w niniejszej sprawie prawomocnym wyroku Sąd przesądził, że jeżeli deklaracja rozliczeniowa za miesiąc objęty wnioskiem - nawet błędna - została złożona do 30 czerwca, to późniejsza korekta tej deklaracji nie może skutkować odmową zwolnienia z należności składkowych.

7.9. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 153, art. 170 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, orzekł jak sentencji wyroku.