Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 616/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 36, par. 37, par. 38, par. 45 ust. 1 pkt 1, 3
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz D. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego , po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Starosty z dnia [...], sprostowanej postanowieniem Starosty z dnia 26 marca 2015r., orzekającej o aktualizacji ewidencji gruntów obrębu [...] w części kartograficznej poprzez wykazanie na aktualnie prowadzonej mapie ewidencyjnej przebiegu linii granicznej pomiędzy działką nr D, a działkami nr A, B i C, zgodnie z rozgraniczeniem przeprowadzonym w 1990r. przez geodetę uprawnionego nr operatu rozgraniczeniowego [...], przedstawionej aktualnie na szkicu przebiegu granic sporządzonym przez geodetę uprawnionego, załączonym do operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego - uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty i odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w części kartograficznej poprzez wykazanie na aktualnie prowadzonej mapie ewidencyjnej przebiegu linii granicznej pomiędzy działką nr D, a działkami nr nr A, B i C, zgodnie z rozgraniczeniem przeprowadzonym w 1990r. przez geodetę uprawnionego Janusza Woźniaka i operatem rozgraniczeniowym nr 2526-16/90, przedstawionej aktualnie na szkicu przebiegu granic sporządzonym przez geodetę uprawnionego Stefana Majchra, załączonym do operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28 stycznia 2015r. pod identyfikatorem ewidencyjnym P.2602.2015.126.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem z dnia 17 kwietniu 2013r. D. P. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w Jędrzejowie o ujawnienie w ewidencji gruntów obrębu Szczepanów gminy Sobków przebiegu granicy pomiędzy działką nr A, a działką nr Dzgodnie z mapą nr 2526-16/90, która stanowi załącznik do aktu ugody sporządzonego w dniu 09.11.1990r.

W piśmie z dnia 15 października 2013 r. D. P. ponownie zwracając się do organu o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] przebiegu granicy działki nr A z działką nr D, zgodnie z aktem ugody zawartym przed geodetą uprawnionym inż. w dniu 9 listopada 1990r. podkreśliła, że w jej ocenie zmiany wynikające z operatu rozgraniczeniowego nr 2526-16/90 nie zostały wprowadzone w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], ponieważ istnieją rozbieżności pomiędzy granicą ustaloną w rozgraniczeniu i przedstawioną na mapie sytuacyjnej, a granicą przedstawioną na aktualnej mapie. Ponadto, granica pomiędzy działką nr A, a działką nr D przedstawiona na mapie sytuacyjno-wysokościowej udostępnionej przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przebiega odmiennie od przebiegu granicy na powołanych powyżej mapach i przecina budynek mieszkalny na dwie części.

Starosta pismem z dnia 20 stycznia 2014r. poinformował wnioskodawczynię o możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego lub wystąpienia z wnioskiem do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami.

D. P. pismem z dnia 15 października 2013r. zwróciła się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z wnioskiem o treści tożsamej z wnioskiem złożonym do Starosty o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działką nr A, a działką nr D zgodnie z ugodą zawartą w dniu 9 listopada 1990r. przed geodetą uprawnionym.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismem z dnia 10 marca 2014r.przesłał kopię ww. pisma D. P. do Starosty , celem odniesienia się do zawartych w nim zarzutów oraz nadesłanie stosownej dokumentacji potwierdzającej stanowisko organu w tej sprawie.

Po zapoznaniu się z dokumentacją oraz z wyjaśnieniami nadesłanymi przez Starostę przy piśmie z dnia 19 marca 2014r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że sprawa granicy pomiędzy działką nr A, a działką nr D wymaga wyjaśnienia i przeprowadzenia przez Starostę postępowania administracyjnego mającego na celu doprowadzenie ewidencji gruntów do zgodności ze stanem prawnym. W szczególności zweryfikowania wymaga fakt, czy stan wykazany obecnie w ewidencji gruntów i budynków odzwierciedla stan ustalony w czasie rozgraniczenia przeprowadzonego w 1990r.

Mając na uwadze powyższe zalecenia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności, Starosta zlecił podmiotowi uprawnionemu wykonanie opracowania geodezyjnego, które pozwoliłoby na ocenę, czy istnieje różnica pomiędzy granicą działki nr D z działkami nr nr A, B i C przedstawioną na mapie ewidencyjnej, a granicą przedstawioną na szkicu z rozgraniczenia tych nieruchomości jak również na mapach podziałowych, które mogłoby posłużyć za podstawę wprowadzania stosownych zmian w odniesieniu do tej granicy. Operat techniczny z przeprowadzonej aktualizacji ewidencji gruntów działek nr Di A położonych w obrębie [...] został przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 28 stycznia 2015r..

Decyzją z dnia [...]. Starosta o aktualizacji ewidencji gruntów obrębu [...] w części kartograficznej poprzez wykazanie na aktualnie prowadzonej mapie ewidencyjnej przebiegu linii granicznej pomiędzy działką nr D, a działkami nr nr A, B i C, zgodnie z rozgraniczeniem przeprowadzonym w 1990r., przedstawionym na szkicu przebiegu granic sporządzonym przez geodetę, stanowiącym załącznik do operatu technicznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28 stycznia 2015r.

W uzasadnieniu tej decyzji Starosta powołując się na § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wyjaśnił, że jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków zobowiązany jest do utrzymania operatu w stanie aktualności, a aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Natomiast § 35 rozporządzenia określa rodzaje dokumentów, które są źródłem danych ewidencji gruntów i budynków. Są to między innymi: materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, oraz wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych.

Odwołanie od powyższej decyzji Starosty złożyła A. G.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wydając opisane na wstępie rozstrzygnięcie, wskazał, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że ewidencja gruntów dla obrębu [...] została założona w 1963r. Operat techniczny z założenia ewidencji gruntów dla tego obrębu został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem ewidencyjnym 235/15/81/63. W trakcie procesu zakładania ewidencji gruntów sporządzona została mapa ewidencji gruntów, która również została włączona do zasobu geodezyjnego i kartograficznego za numerem ewidencyjnym 235/15/81/63 razem z ww. operatem technicznym. Na mapie ewidencyjnej z 1963r., granica pomiędzy działką nr D, a działką nr G i działką nr H przebiega w linii prostej.

Postanowieniem z dnia 25 września 1989r. znak: G-7425/4/89 Naczelnik Gminy wszczął na wniosek J. i D małż. J. postępowanie rozgraniczeniowe odnośnie przebiegu granic pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem działki D o powierzchni 0,33 ha stanowiącą własność wnioskodawców, a nieruchomością oznaczoną numerem działki G o powierzchni 0, 23 ha stanowiącą własność H. i J. małż. G. i nieruchomością oznaczoną numerem działki H o powierzchni 2,12 ha stanowiącą własność J. i S. małż. Ż. oraz nieruchomością oznaczoną numerem działki I o powierzchni 0,07 ha stanowiącą własność T. i M. małż. K.

Zawiadomieni przez wykonawcę prac o czynnościach rozgraniczeniowych w dniu 9 listopada 1990r. na gruncie stawili się: [...]. Wszyscy wyżej wymienieni podpisali protokół graniczny poświadczając, że nie zgłaszają zastrzeżeń co do przebiegu granic opisanych w protokole, a położenie znaków granicznych jest im znane.

Protokół graniczny zawiera w swej treści następujący opis granic istniejących na gruncie: "granica pomiędzy działkami będzie biegła od słupka ogrodzeniowego w kierunku północnym do naroża budynku mieszkalnego i dalej po szczycie budynku i dalej do słupka betonowego (ogrodzeniowego), od tego słupka granica biegnie wzdłuż wyznaczonej granicy do punktu granicznego (beton) przy gruntach wsi Bizoręda. Ww. granica biegnie pomiędzy działką nr D, a działkami G i 16’’. W dalszej części protokołu zawarto informację, że "granica pomiędzy działką nr D, a działką nr 13 biegnie od drogi przez wieś w kierunku północnym wzdłuż istniejącego ogrodzenia, a następnie szczytami budynków gospodarczych dalej wzdłuż istniejącego płotu drewnianego i dalej do wyznaczonego punktu granicznego (beton)". W dalszej części protokołu granicznego stwierdzono, że granica pomiędzy działkami nr D, a działkami G i H jest niezgodna z ewidencją gruntów, natomiast granica pomiędzy działką nr D a działką C jest zgodna z ewidencją gruntów.

Operat rozgraniczeniowy nr 2526-16/90 zawiera szkic przebiegu linii granicznych pomiędzy powyżej wymienionymi działkami. Został na nim zamieszczony przebieg granic według ewidencji gruntów oraz według przyjętego przez strony projektu rozgraniczenia zarówno dla granicy działki nr D z działką nr C jak i działki nr D z działkami G i H. Pomiędzy działkami nr C, a D przebieg granicy ewidencyjnej pokrywa się z projektem granicy ustalonej podczas rozgraniczenia. Odmienna sytuacja jest w przypadku granic pomiędzy działką nr D, a działkami G i H. Dla tych działek przebieg linii granicznej przyjęty w rozgraniczeniu przebiega odmiennie od granicy ewidencyjnej. Granica z rozgraniczenia stanowi linię łamaną i jest przesunięta w stronę działki nr D względem granicy ewidencyjnej, która przebiega w linii prostej. Dokładny opis granic zawiera akt ugody podpisany przez strony postępowania rozgraniczeniowego.

W skład ww. operatu rozgraniczeniowego wchodzi również wykaz zmian gruntowych zawierający dane odnośnie powierzchni działek nr C i D przed i po rozgraniczeniu. Brak jest natomiast wykazu zmian gruntowych dotyczącego działek nr H i G, w odniesieniu do których zaszła największa zmiana w przebiegu granicy. Zmiany dotyczące pola powierzchni odnośnie działek nr C i D zostały wprowadzone w rejestrze gruntów w 1990r. Powierzchnia działki nr D, uległa zmianie z 0,33 ha na 0,28 ha i taka powierzchnia wykazana jest w aktualnej ewidencji gruntów, natomiast powierzchnia działki nr C uległa zmianie z 0,25 ha, na 0,28 ha i taka jest wykazana w aktualnej ewidencji gruntów.

Dalej organ podkreślił, że zmiany jakie wynikają z aktu ugody zawartego w 1990r. w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działką nr D, a działkami G i H nie zostały wprowadzone na mapie ewidencji gruntów. Przebieg granicy pomiędzy tymi działkami dalej pozostawał jako linia prosta, a nie jako linia łamana - jak określono w akcie ugody i na szkicu z rozgraniczenia.

Organ II instancji wskazał, że w dniu 4 listopada 1992r. do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach został przyjęty pod numerem ewidencyjnym [...], operat pomiarowy z przeprowadzonej aktualizacji ewidencji gruntów wsi [...]. Jak wynika z treści sprawozdania technicznego została ona przeprowadzona w oparciu m.in: o operat z założenia ewidencji gruntów nr 235/15/81/63 oraz jednostkowe operaty pomiarowe. Jednak przebieg linii granicznej pomiędzy działką nr D, a działkami nr H/3 i D pozostał wykazany na mapie po aktualizacji gruntów w linii prostej, co oznacza, że nie uwzględniono zmian wynikających z operatu rozgraniczeniowego nr 2526-16/90. Potwierdzają to kopie map ewidencyjnych sporządzone w formie analogowej. Również szkice polowe sporządzone podczas aktualizacji nie przedstawiają przebiegu linii granicznej między ww. działkami w sposób ustalony podczas rozgraniczenia - tj. w formie linii łamanej.

W protokole ustalenia stanu władania gruntami brak jest jakiejkolwiek wzmianki o operacie rozgraniczeniowym w pozycjach rejestrowych osób, do których należą działki, które były rozgraniczane w 1990r.. Powierzchnie działek nr G i D wykazano zgodnie ze stanem sprzed aktualizacji. Działka H po aktualizacji otrzymała numer C. Z kolei, powierzchnia działki nr Dzostała wykazana jako 0,28 ha, a działki nr 13 również jako 0,28 ha, zgodnie z wykazem zmian gruntowych załączonym do operatu rozgraniczeniowego nr 2526-16/90.

Informację o rozgraniczeniu przeprowadzonym w 1990r., zamieszczono w zestawieniu obliczenia powierzchni konturów klasyfikacyjnych dla poszczególnych działek. Numer ewidencyjny operatu rozgraniczeniowego został tylko wpisany przy działkach nr C i D, brak wpisu przy pozostałych działkach.

Organ zaznaczył, że w protokole ustalenia stanu władania brak jakichkolwiek uwag o zastrzeżeniach dotyczących przebiegu granic przedmiotowych działek przez zainteresowanych.

W dniu 14 grudnia 1999r. do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Jędrzejowie został przyjęty za numerem ewidencyjnym 2526-10/99 operat pomiarowy dotyczący pomiaru uzupełniającego i podziału działek nr G i C. Sprawozdanie techniczne załączone do ww. operatu zawiera informację, że wykonawca do niniejszego opracowania wykorzystał: szkice osnowy szczegółowej, dokumentację techniczną ewidencji gruntów według pomiaru wykonanego w 1958r. i aktualizacji gruntów wykonanej dla tego obrębu w 1992r. Jak wynika z dalszej części sprawozdania wykonawca prac wykonał pomiar kontrolny działek przeznaczonych do podziału z ustaleniem granic przyjmując stan prawny według dokumentacji z 1958r.- tj. założenia ewidencji gruntów.

W sprawozdaniu technicznym brak jest informacji o operacie rozgraniczeniowym nr 2526-16/90 z 1990r., zawierającym akt ugody.

Zawiadomieni o czynnościach związanych z podziałem, w dniu 26 czerwca 1999r. na gruncie stawili się: [...]. Strony podpisały sporządzony przez geodetę protokół graniczny nie wnosząc dodatkowych uwag i zastrzeżeń do protokołu. W sporządzonym przez geodetę uprawnionego na gruncie protokole granicznym brak również jakichkolwiek uwag o postępowaniu rozgraniczeniowym przeprowadzonym w 1990r. Uwag takich nie wniosły również obecne na gruncie strony, które brały udział w rozgraniczeniu przeprowadzonym w 1990r.

Następnie został wykonany projekt podziału działki G o powierzchni 2,1863 ha, na działki nr nr: B o powierzchni 0,0201 ha, E o powierzchni 1,6686 ha i F o powierzchni 0,4976 ha, zaopiniowany pozytywnie przez Wójta Gminy Sobków postanowieniem z dnia 10 listopada 1999r. i zatwierdzony decyzją Wójta Gminy z dnia 31 grudnia 1999r. oraz projekt podziału działki H/3 o powierzchni 0,0663 ha, będącej własnością na działki nr nr: A o powierzchni 0,0613 ha i 16/5 o powierzchni 0,0050 ha, zaopiniowany pozytywnie postanowieniem Wójta Gminy z dnia 10 listopada 1999r. i zatwierdzony decyzją Wójta Gminy z dnia 31 grudnia 1999r.

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podał, że zmiany wynikające z operatu podziałowego nr 2526-10/99 sporządzonego dla działek nr G i F zostały wprowadzone w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu.

W dniu 27 lutego 2014r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat pomiarowy pod numerem identyfikacyjnym P. 2602.2014.221, dotyczący aktualizacji mapy sytuacyjno-wysokościowej obejmujący swoim opracowaniem działkę nr D wraz z działkami sąsiednimi, wykonany na zlecenie A. G. właściciela działki nr D. Jak wynika z treści operatu, geodeta dokonał porównania treści mapy z terenem, a następnie wykonał mapę do celów projektowych w oparciu o mapę zasadniczą na której przebieg granic działki nr D z działką nr A został wykazany zgodnie z ewidencją gruntów tj. granica ta przebiega w linii prostej przecinając budynek mieszkalny o numerze adresowym D. Na mapie tej zaznaczony został również przebieg ogrodzenia trwałego, którego początek jest przy drodze biegnącej przez wieś i które w znacznej części przebiega na gruntach oznaczonych jako działka nr D, odmiennie od granicy ewidencyjnej pomiędzy działką nr D i nr A. Jednocześnie na wspomnianej mapie została zamieszczona uwaga, że "wykonanie niniejszej mapy nie było poprzedzone ustaleniami dotyczącymi ewentualnych służebności gruntowych obciążających grunty położone w granicach projektowanej inwestycji". Na mapie tej został również przedstawiony budynek będący w trakcie budowy znajdujący się na działce nr D.

W dniu 4 sierpnia 2014r. do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej został przyjęty operat techniczny dotyczący podziału działki G/2 o powierzchni 1,6686 ha na działki nr nr C o powierzchni 1,6357 ha i 15/5 o powierzchni 0,0329 ha, wykonany na zlecenie Z. Z.

Dla celów prowadzonego postępowania na zlecenie Starostwa Powiatowego w została sporządzona dokumentacja geodezyjna z wykonania pomiaru uzupełniającego działek nr D i A położonych w obrębie [...] oraz porównania faktycznego stanu użytkowania na gruncie, ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów wsi z uwzględnieniem operatów nr 2526-16/90 i 2526-10/99.

Przedmiotowy operat został wykonany przez GEOMIAR Biuro Usług Geodezyjno-Kartograficznych i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 28 stycznia 2015r. pod identyfikatorem ewidencyjnym P.2602.2015.126. Jak wynika ze sprawozdania technicznego załączonego do ww. operatu wykonawca prac pobrał z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej i przeanalizował następujące materiały: dane z operatu pomiarowego nr 235/15/81/63 z założenia ewidencji gruntów wsi Szczepanów, dane z operatu dot. aktualizacji ewidencji gruntów z roku 1991r., operaty jednostkowe nr nr 2526-16/90, 2526-10/99.

Na szkicu przebiegu granic wykonawca prac przedstawił przebieg granicy pomiędzy działką nr D, a działką nr A w oparciu o przeliczone dane z 1958r. tj. wg stanu z założenia ewidencji gruntów wsi Szczepanów (nr operatu 235/15/81/63), według stanu z rozgraniczenia przedmiotowych działek przeprowadzonego w 1990r. (operat rozgraniczeniowy nr 2562/16/90) oraz według danych zawartych w operacie nr 2562-10/99 dotyczącym podziału działek nr G i 16/3.

Ze szkicu przebiegu granic wynika, że stan wykazany w ewidencji gruntów i budynków nie odzwierciedla stanu ustalonego w czasie rozgraniczenia przeprowadzonego w 1990r., zakończonego aktem ugody. Granica ewidencyjna pomiędzy działkami nr D i A przebiega w linii prostej i przechodzi przez budynek znajdujący się na działce nr A.

Wykonawca prac okazał stronom w terenie przebieg granicy pomiędzy działką nr D, a działką nr A zgodnie z aktem ugody przyjętym w trakcie rozgraniczenia przeprowadzonego w 1990r. Do okazanej granicy nie wniosła zastrzeżeń D. P. właściciel działki nr A, co potwierdziła własnoręcznym podpisem w protokole granicznym. Natomiast pełnomocnik A. G. Z. J. nie wyraził zgody na przebieg granicy według aktu ugody stanowiącego załącznik do operatu nr 2526-16/90. Geodeta uprawniony w sprawozdaniu technicznym podał, że Z. J. pełnomocnik A. G. oświadczył, że zarówno z ogrodzeniem jak i z ociepleniem budynku, sąsiad wszedł w jego działkę. Oświadczył również, że granica pomiędzy działką nr D, a działką nr A powinna przebiegać zgodnie ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków, a nie według aktu ugody. Pełnomocnik A. G. odmówił również podpisu oraz złożenia oświadczenia w protokole wznowienia znaków granicznych wyznaczających przebieg granicy pomiędzy działką nr D, a działką nr A, który został sporządzony przez wykonawcę operatu technicznego nr P.2602.2015.126. Z kolei, działki nr nr B o powierzchni 0,0201 ha i A o powierzchni 0,0613 ha wykazane są w jednostce rejestrowej nr G.27 jako własność K. i D. P. na podstawie aktu notarialnego Rep A nr [...]. Jak wynika z wypisu z tej księgi wieczystej podstawę oznaczenia ujawnionych w niej nieruchomości stanowi mapa nr 2526-10/99.

Natomiast działka C o powierzchni 1,6357 ha ujawniona jest w jednostce rejestrowej G.ll, w której jako właściciel figuruje Z. Z. na podstawie księgi wieczystej [...]. Podstawą wpisu w tej księdze wieczystej założonej dla działek nr G/2 i F jest akt notarialny Rep A 3 813/03 oraz mapa nr 2526-10/99.

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 520) ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie.

Natomiast, zgodnie z § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r., Nr 38, poz. 454 ze zm. Dz. U z 2015 r., poz. 542) prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, należy do zadań starosty i polega między innymi na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

W myśl § 45 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Oznacza to, że starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty. Ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych, lecz je rejestruje.

W przedmiotowej sprawie, po zawarciu ugody w postępowaniu rozgraniczeniowym w 1990r., powstały kolejne dokumenty, z których wynika inny stan prawny przedmiotowych nieruchomości, zgodny ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków.

W świetle orzecznictwa sądowo-administracyjnego dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu pranego danych działek gruntu (wyrok WSA w Warszawie IV Sa/Wa 125/09 z dnia 04.05.2009 r.).

W ocenie organu II instancji stan wykazany w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w odniesieniu do działek nr D, A,B i C jest zgodny ze stanem prawnym wykazanym w ww. księgach wieczystych. Wobec powyższego, nie można wprowadzić do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany w oparciu o wcześniejsze dokumenty sporządzone w wyniku rozgraniczenia przeprowadzonego w 1990r.

W przedmiotowej sprawie istnieje spór o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielem działki nr D, a właścicielami działek nr A,B i C. Rozstrzygnięcie tego sporu nie należy do organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków. Sprawy dotyczące własności nieruchomości zostały zastrzeżone do właściwości sadów powszechnych.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach D. P., zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i 107 §1 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że po zawarciu aktu ugody z dnia 9 listopada 1990r. w postępowaniu rozgraniczeniowym, powstały inne dokumenty, które doprowadziły do zmiany stanu prawnego, zgodnego ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków oraz brak powołania podstawy prawnej rozstrzygnięcia;

2) prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989r. oraz § 36,45 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001r. poprzez uznanie, że operat podziałowy nr 2526-10/99, działek oznaczonych G i 16/3 oraz dokonane później czynności prawne, których przedmiotem były działki powstałe po podziale działek 15 oraz 16/3 uniemożliwiają zaktualizowanie ewidencji gruntów.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że organ II instancji bezzasadnie uznał, iż operat podziałowy przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14.12.1999r. za numerem ewidencyjnym 2526-14/99, zmienił przebieg granicy pomiędzy działkami A,B i F. Przedmiotem tego operatu nie było ustalenie przebiegu granicy między działką ewidencyjną nr Da działką ewidencyjną nr A. Opracowanie to miało na celu podział działek ewidencyjnych G i F na działki ewidencyjne nr odpowiednio A i G oraz działki ewidencyjne B i H i wyznaczało granicę pomiędzy nowopowstałymi działkami.

Zdaniem skarżącej, nawet gdyby przyjąć, że operat z dnia 14.12.1999r. dotyczył przebiegu granicy między działką ewidencyjną nr D a nowopowstałą działką ewidencyjna nr A to jej przebieg byłby zgodny z granicą ustaloną aktem ugody z dnia 09.11.1990r., gdyż w protokole granicznym sporządzonym przez geodetę, wchodzącym w skład operatu opisany został przebieg granic istniejących na gruncie, m.in. granicy pomiędzy działką ewidencyjną nr D a działką ewidencyjną H, który jest identyczny z przebiegiem tej granicy ustalonej aktem ugody z dnia 09.11.1990r. W tym samym protokole w części B (opis nowych granic) nie zamieszczono żadnej wzmianki, która mogłaby sugerować, że dokonano zmiany przebiegu granicy pomiędzy działką należącą wówczas do T. i M. K., a działką należącą wówczas do Z. J.

Skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdza, że przy czynnościach związanych z podziałem działek uczestniczyli [...] oraz, że każdy z nich podpisał sporządzony przez geodetę protokół graniczny. Skarżąca zwróciła uwagę, że faktycznie Z. J. ówczesny właściciel działki nr D został wpisany jako uczestnik postępowania, jednakże jego podpis nie widnieje ani w części A ani w części B protokołu granicznego obok podpisów nakreślonych przez pozostałe strony. Okoliczność ta przemawia za poglądem, iż nawet gdyby przyjąć, iż postępowanie podziałowe miało wpływ na ustalenie granicy z działką nr D to bez zgody właściciela tej nieruchomości nie mogło dojść do zmiany zakresu jego prawa własności, które ustalone zostało ugodą zawartą w 1990 r.

Skarżąca podkreśliła, że z mapy - projekt podziału działki będącej częścią składową operatu z dnia 14.12.1999r. w sposób jednoznaczny wynika, że przebieg granicy pomiędzy działką 14 a nowopowstałą A jest identyczny z przebiegiem granicy ustalonej w akcie ugody z 1990r. Granica biegnie bowiem wzdłuż ściany budynku znajdującego się na działce A.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności skarżąca podkreśliła, że organ II instancji bezpodstawnie uznał, że operat podziałowy przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14.12.1999r. za numerem ewidencyjnym 2526-14/99 doprowadził do zmiany stanu prawnego działki nr D.

Zgodnie z § 36 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym. Z kolei § 45 ust 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi.

Powyższe uregulowania wskazują, iż przebieg granicy ustalony aktem ugody sporządzonym w postępowaniu rozgraniczeniowym powinien znajdować odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że do operatu rozgraniczeniowego z 1990r. sporządzona została również mapa sytuacyjna przedstawiająca przebieg granicy ustalonej aktem ugody, przyjęta w dniu 04.12.1990r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ( Filia Terenowa) za nr 2526-16/90.

W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że z chwilą zawarcia w postępowaniu rozgraniczeniowym aktu ugody przed geodetą, doszło do zmiany w zakresie prawa własności działki [...] fakt ten winien mieć wpływ na zaktualizowanie ewidencji gruntów i budynków. Wówczas dopiero w oparciu o akt ugody oraz zgodne z nim oznaczenie ruchomości w ewidencji gruntów i budynków można dokonać zmiany oznaczenia nieruchomości w dziale I księgi wieczystej. Podstawą bowiem oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków. Na marginesie skarżąca zauważyła, że zaskarżona decyzja nie wskazuje podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie art. 107 §1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 tej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenie wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r.,poz.520 zwana dalej ustawą) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 ze zm. zwanego dalej rozporządzeniem).

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że ewidencja gruntów i budynków jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach budynkach i lokalach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.

Rejestr ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się ujawnienia w ewidencji gruntów obrębu [...] przebiegu granicy pomiędzy działką nr A, a działką nr D zgodnie z mapą nr 2526-16/90, która stanowi załącznik do aktu ugody sporządzonego w dniu 9 listopada 1990r.

Odmawiając wprowadzenia żądanej zmiany organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie, po zawarciu ugody w postępowaniu rozgraniczeniowym w 1990r., powstały kolejne dokumenty, z których wynika inny stan prawny przedmiotowych nieruchomości, zgodny ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków.

Stanowiska organu nie można zaakceptować.

Należy podkreślić, że kwestię wykazywania przebiegu granic działek ewidencyjnych regulują przepisy § 36, 37 i 38 ww. rozporządzenia.

Przepis § 36 rozporządzenia wskazuje na rodzaje dokumentacji stanowiącej podstawę wykazywania przebiegu granic oraz na sposób pozyskania danych dotyczących przebiegu granic w razie braku takiej dokumentacji. Zgodnie z tym przepisem, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,

2) w celu podziału nieruchomości,

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Z kolei przepisy § 37 i 38 tego rozporządzenia regulują podstawę i tryb wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych w razie braku dokumentacji, o której mowa w § 36, lub w przypadku, kiedy dane zawarte w tej dokumentacji nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają standardom technicznym. W takich przypadkach dane dotyczące przebiegu granic pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37), w trybie czynności, o których mowa w § 38 rozporządzenia.

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że strona skarżąca trafnie wskazuje, że w realiach rozpoznawanej sprawy przedmiotem operatu podziałowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14.12.1999r. za numerem ewidencyjnym 2526-14/99 nie było ustalenie przebiegu granicy między działką ewidencyjną nr D, a działką ewidencyjną nr A. Opracowanie to miało bowiem na celu podział działek ewidencyjnych H/3 i G na działki nr A i 16/5 oraz działki ewidencyjne B i F i co wymaga wyraźnego podkreślenia, wyznaczało granicę pomiędzy nowopowstałymi działkami.

W tym miejscu należy wskazać, że podział nieruchomości dokonywany jest w granicach prawnych działki podlegającej podziałowi. Zatem stan po podziale nie wpływa na zasięg prawa własności działki przylegającej. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy oznacza to, że podział nieruchomości dokonany w 1999r. skutkował tym, że dokumentacja podziałowa nie wprowadzała zmiany granic prawnych dzielonych działek. Granica z podziału nie zmieniła więc granicy zewnętrznej, gdyż granica prawna ustalona została aktem ugody w 1990r.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych błędne jest stanowisko organu II instancji, iż po zawarciu ugody w postępowaniu rozgraniczeniowym w 1990r. powstały dokumenty, z których wynika inny stan prawny nieruchomości, zgodny ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów.

Zdaniem Sądu, operat podziałowy przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14.12.1999r. za numerem ewidencyjnym 2526-14/99 nie doprowadził bowiem do zmiany przebiegu granicy prawnej ustalonej aktem ugody.

Stosownie do § 45 ust 1 pkt 1 ww. rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi. Z kolei zgodnie z § 45 ust 1 pkt 3 tego rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu wyeliminowania danych błędnych.

W świetle powyższego trafnie skarżąca argumentuje, iż przebieg granicy ustalony aktem ugody sporządzonym w postępowaniu rozgraniczeniowym powinien znajdować odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków.

Końcowo jedynie należy zauważyć, że warunkiem koniecznym otwierającym możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie, jest stwierdzenie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia lub stwierdzenie, że zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym.

Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni wszystkie przedstawione wyżej uwagi i wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na uwadze, iż dla końcowego załatwienia sprawy celowym może okazać się zlecenie wykonania opracowania geodezyjnego z wykazaniem przebiegu granicy ewidencyjnej zgodnie z aktem ugody oraz z wykazaniem podziału nieruchomości.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 tej ustawy.