Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 1076/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Y. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1600 (tysiąc sześćset) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Y. M., reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia 2 II 2022 r. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 9, art. 12 § 1, art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. Zgłoszono żądanie: przeprowadzenia rozprawy; stwierdzenia przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązania organu do wydania decyzji administracyjnej w określonym terminie; przyznania na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł oraz zwrotu kosztów postępowania.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że problemy kadrowe wydziału nie pozwalają na szybsze załatwianie spraw do niego wpływających. Zdaniem autora odpowiedzi na skargę nie każde bezczynne lub przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało rażący charakter.

Akta administracyjne wskazują, że skarżący złożył wniosek za pośrednictwem PP S.A. w dniu 21 VII 2020 r. (data stempla). Pismem z dnia 18 XI 2021 r. wniósł na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ponaglenie do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Następnie pismem z dnia 10 XII 2021 r. pełnomocnik skarżącego, stosowanie do art. 35 § 3 k.p.a., zwrócił się do organu z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w terminie oraz złożył skargę na bezczynność inspektora. Z kolei pismem z dnia 30 III 2022 r. organ, w trybie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35, ze zm.), wystąpił do organów kontrolnych o ocenę pobytu skarżącego w Polsce. W dniu 25 IV 2022 r. KW Policji we Wrocławiu pozytywnie oceniła skarżącego pod względem stanowienia zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Decyzją z dnia 22 VII 2022 r. Wojewoda Dolnośląski udzielił skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 22 VII 2024 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest zasadna.

Merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedzone zostało ustaleniem jej dopusz-czalności w kontekście dopełnienia przez stronę wymogu poprzedzenia skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) ponagleniem wniesionym do administracji publicznej na niezałatwienie sprawy w terminie. Wymóg wniesienia ponaglenia w tego rodzaju sprawach wynika z treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Jak wcześniej wskazano strona wniosła ponaglenie. Wskazaną okoliczność sąd przyjął za podstawę oceny dopuszczalności skargi uznając, że strona wykazała wyczerpanie trybu poprzedzającego skargę na bezczynność. Nie stwierdzając formalnych przeszkód w merytorycznym rozpoznaniu skargi sąd przeprowadził kontrolę prowadzonego postępowania administracyjnego pod kątem stawianego organowi zarzutu przewlekłości w prowadzonym postępowaniu i uznał, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpoznaniu wniosku, jaki złożył skarżący ubiegając się o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP i pracę. Pojęcie przewlekłości organu w postępowaniu administracyjnym wynika z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., normującego instytucję ponaglenia. Zgodnie z tym przepisem, stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z przewlekłością w prowadzonym postępowaniu mamy do czynienia wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi pewne czynności w sprawie, ale są to czynności pozorne, niezmierzające do załatwienia sprawy. Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie i szybko, ale także posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie omawianej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na bazie faktów i dowodów powszechnie znanych albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź też takich, które są możliwe do ustalenia na podstawie danych, jakimi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Na marginesie można dodać, że w sytuacji, gdy zarzucany stan przewlekłości ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez sąd, to postępowanie sądowoadministracyjne w części obejmującej zobowiązanie do wydania aktu, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nie zwalnia to jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi - przewidzianych w art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. oraz (ewentualnie) w art. 149 § 2 p.p.s.a. - tj. orzeczenia w kwestii dopuszczenia się przez organ bezczynności oraz oceny jej charakteru (rażącego/nierażącego), a także (ewentualnie) w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 28/18, LEX nr 2510794). W ocenie sądu analiza akt administracyjnych sprawy daje podstawy do uznania, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ administracji publicznej dopuścił się tak rozumianej przewlekłości. Jak wynika z akt sprawy wniosek w sprawie został złożony 21 VII 2020 r. Organ administracji publicznej nie zakończył postępowania w terminach wynikających z art. 35 § 3 k.p.a. Nie poinformował o prawie do wniesienia ponaglenia (po myśli art. 36 § 2 k.p.a. wspomniany obowiązek spoczywa na organie także w przypadku, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy następuje z przyczyn niezależnych od organu). Przedstawiona wcześniej charakterystyka prowadzonego w sprawie postępowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w jego przebiegu doszło do naruszenia zasad i terminów określonych w art. 12 k.p.a., art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a. W świetle zaistniałych okoliczności sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w rozpoznaniu złożonego przez stronę wniosku o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną postawę organu sąd uznał, że przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w sprawie nosi cechę rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (pkt II sentencji wyroku). Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 21/19 (CBOSA), że dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia względnie, braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialno-prawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 1600 zł (pkt IV sentencji wyroku), biorąc pod uwagę z jednej strony czas oczekiwania przez wnioskodawcę na rozpoznanie sprawy, a z drugiej stosowaną w sądzie praktykę w tym zakresie. Trzeba także pamiętać, że zasądzenie sumy pieniężnej stanowi uprawnienie dyskrecjonalne sądu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 207/19, CBOSA). W ocenie Sądu, zasądzona kwota z jednej strony zrekompensuje skarżącemu negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane z czasem trwania postępowania oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; z drugiej, będzie stanowiła odpowiednią sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Zdaniem Sądu zasądzona kwota stanowi dla organu formę także represji.

Jednocześnie mając na względzie, że sprawa skarżącego została załatwiona w prawem przewidzianej formie, Sąd odstępuje od zobowiązania organu do wydania aktu i w tym zakresie umarza postępowanie (pkt III sentencji wyroku).

O kosztach (pkt V sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą koszty w łącznej kwocie 597 zł, na które składa się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) i opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.