Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2229/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) sędzia WSA Bożena Marciniak asesor WSA Dorota Kozub - Marciniak Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 30 czerwca 2022 r. nr DSZ-V.4321.2.539.2022.MK w przedmiocie ustalenia i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr 4725/2022/WN; 2. umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Minister Rodziny i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania J. W., decyzją z 30 czerwca 2022 r. nr DSZ-V.4321.2.539.2022.MK, uchylił w całości decyzję Wojewody [....] z 19 kwietnia 2022 r., nr 4725/2022/WN, oraz ustalił, że świadczenie wychowawcze pobrane na dziecko K. W. za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i zobowiązał J. W. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w kwocie [...] zł bez naliczania odsetek od nienależnie pobranego świadczenia.

Decyzja Ministra Rodziny i Polityki Społecznej wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wójt Gminy [...] decyzją z dnia 22 sierpnia 2016 r. nr UG.8250.582.2016 przyznał świadczenie wychowawcze na dziecko K. W.na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.

Następnie Wójt Gminy [....] decyzją z dnia 25 lipca 2019 r. nr UG.8250.39.20129 uchylił ustalone w dniu 22 sierpnia 2016 r. prawo do świadczenia wychowawczego za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., wskazując w uzasadnieniu, że nie jest organem właściwym w tej sprawie. Wskazał, że do Urzędu Gminy [...] wpłynęło pismo z Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie, z którego wynika, że w związku z przebywaniem I. W., w badanym okresie poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, maja zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w sprawie.

W dniu 4 czerwca 2020 r. Wojewoda [...] przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego na dziecko K. W. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2018 r. w kwocie [...] zł miesięcznie, tj. w wysokości różnicy między kwotą [...] świadczenia a kwotą świadczenia wychowawczego przewidzianego ustawodawstwem polskim, o czym poinformował pismem nr 521/SW-R/2020.

W uzasadnieniu ww. pisma, Wojewoda [...] podkreślił, że z uwagi na zatrudnienie ojca dziecka – I. W. na terytorium [...][...] w sprawie miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od 1 kwietnia 2016 r. Wojewoda [...] wskazał ponadto, iż w ww. okresie skarżąca była osobą nieaktywną zawodowo, w związku z czym pierwszeństwo do wypłaty świadczeń za ww. okres leżało po stronie [...].

Wojewoda [...] w konsekwencji powyższego rozstrzygnięcia decyzją z dnia 19 kwietnia 2022 r. nr 4725/2022/WN. uznał, że świadczenie wychowawcze w kwocie [...] zł, wypłacone za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. na dziecko K. W. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia i wezwał skarżącą do zwrotu ww. kwoty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, które na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiły [...] zł.

W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda[...] powołał się na pismo z dnia 4 czerwca 2020 r. dotyczące przyznania prawa do świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego. Wojewoda [...] podkreślił, że z uwagi na pierwszeństwo do wypłaty świadczeń po stronie [...], świadczenie w Polsce zostało wypłacone mimo braku prawa do niego, zatem świadczenie wychowawcze za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. na dziecko K. W. w Polsce, jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą świadczenia pobranego ([...] zł), a kwotą przyznanego przez Wojewodę [...] świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego (18 X [....] = [...] zł) tj. [...] zł.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła w przewidzianym terminie odwołanie wskazując, że nie zgadza się z wydaną decyzją. Podkreśliła, że składając wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego wskazała, że mąż I. W. jest zatrudniony w [...].

Minister Rodziny i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania J. W., decyzją z 30 czerwca 2022 r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z 19 kwietnia 2022 r., nr 4725/2022/WN, oraz ustalił, że świadczenie wychowawcze pobrane na dziecko K. W. za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i zobowiązał J. W. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w kwocie [...] zł bez naliczania odsetek od nienależnie pobranego świadczenia.

Organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję działał w oparciu o przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.( Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.)

W myśl art. 16 ust. 2 i 6 ww. ustawy, w przypadku przebywania osoby, która złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, lub członka rodziny tej osoby w dniu przyznania świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa wyżej, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przedmiotowym postępowaniu nie bada kwestii związanych z ustaleniem uprawnienia do świadczenia wychowawczego, gdyż postępowanie w tym zakresie zostało zakończone rozstrzygnięciem Wojewody [...] z dnia 4 czerwca 2020 r.

Podkreślił, że zgodnie z art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3 i ust. 9 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się m.in.: świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa wart. 16 ust. 6 tej ustawy, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2, 3, 5 i 6 ww. ustawy, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczenia wychowawczego. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty.

Dodał , że obowiązek zwrotu jest instytucją zapobiegającą pobieraniu świadczeń rodzinnych i świadczenia wychowawczego przez osoby nieuprawnione do nich, które w toku postępowania nie wykazały całego, istotnego dla sprawy stanu faktycznego, albo też zaniechały realizacji ciążącego na nich, jako uprawnionych, obowiązku informowania organu, o każdej zmianie okoliczności faktycznych mających wpływ na dalsze przysługiwanie świadczenia, a organ z urzędu nie wykrył tych zdarzeń ani w postępowaniu, ani też w ramach kontroli legalności pobierania świadczeń rodzinnych.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z dnia 11 maja 2016 r. wynika, ze skarżąca oświadczyła , ze jej mąż I. W. przebywa w [...].

W dniu 22 marca 2018 r. Wójt Gminy [...] uznał się za organ właściwy do przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. bez uprzedniego ustalenia czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W takim przypadku, organ odwoławczy uznał, że od kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego nie powinny zostać naliczone odsetki, z uwagi na błędne działanie urzędu, który jest zobowiązany do ustalenia właściwego stanu sprawy.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo natomiast wskazał, że w związku z przyznaniem skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. świadczenie wychowawcze wypłacone za ww. okres jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi w wysokości różnicy pomiędzy kwotą wypłaconego świadczenia, a kwotą przyznanego świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego. Jednakże, z uwagi na błędne działanie urzędu, zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, od powyższej kwoty nie należy naliczać odsetek ustawowych za opóźnienie. Z powyższego względu, zaskarżona decyzja Wojewody [...] została uchylona przez organ II instancji i skorygowana.

Ponadto wskazał, że, zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1981), sprawy o nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze realizowane w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego za okres do dnia 31 maja 2022 r. są rozpatrywane na podstawie przepisów dotychczasowych.

Na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. W. zarzucając jej:

1. naruszenie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 lutego 2015 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez jego zastosowanie jako podstawy decyzji o uznaniu świadczenia wychowawczego wypłaconego jej na córkę K. W. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie [...] zł za nienależne, mimo jego uchylenia z dniem 1 stycznia 2022 r.

2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydanej decyzji, poprzez uznanie, że pobrane świadczenie wychowawcze w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. było nienależne.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w motywach skargi, wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie obowiązku zwrotu kwoty [...] zł.

Skarżąca podkreśliła, że do wniosku o świadczenie wychowawcze załączyła umowę o pracę męża, z której wynikało że pracuje on w [...].

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] wykazała, że akty te wydano z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że postępowanie administracyjne objęte kontrolą Sądu dotyczyło ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. Co istotne, ocena w niniejszej sprawie nie obejmowała kwestii merytorycznych związanych z rozpoznaniem sprawy o przyznanie przedmiotowego świadczenia, w tym co do podstaw faktycznych i prawnych jego przyznania bądź odmowy przyznania. Miała ona na celu wyłącznie rozstrzygnięcie, czy w świetle obowiązującego stanu prawnego i ustalonego stanu faktycznego organy prawidłowo orzekły, że świadczenie wychowawcze wypłacone skarżącej na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 22 sierpnia 2016 r. nr UG.8250.582.2016 przyznającej świadczenie wychowawcze na dziecko K. W. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. jest nienależnie pobranym świadczeniem i podlega zwrotowi.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy cytowanej wcześniej ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2022 r., czyli sprzed nowelizacji tej ustawy dokonanej ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw), nadal zwanej w skrócie "ustawą". Obowiązek zwrotu pobranego nienależnie świadczenia wychowawczego uregulowany został w art. 25 ust. 1 ustawy. Przepis ten wyraźnie stanowi, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu.

W niniejszej sprawie kwestionowane rozstrzygnięcia podjęte zostały na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym za nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze. Przypadek określony w art. 16 ust. 6 ustawy, do którego odsyła regulacja z art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy, związany jest z ustaleniem przez Wojewodę, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i uchyleniem z tej przyczyny przez właściwy organ decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze za okres, w którym osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego lub członek rodziny tej osoby, przebywający poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń na rodzinę w tym państwie, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Chodzi tu o sytuację, gdy osoba uprawniona do świadczenia wychowawczego, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy lub członek jej rodziny w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania przebywają poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Kompetencja wojewody do dokonania takich ustaleń została określona w art. 16 ust. 4 ustawy. Ich pozytywny wynik, zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy, stanowi z kolei obligatoryjną przesłankę do uchylenia przez właściwy organ decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu innego państwa w zakresie świadczeń na rodzinę w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wówczas zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy - świadczenie wychowawcze jest nienależne za okres od dnia, w którym wyżej wymienione osoby stały się uprawnione do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze.

W przedmiotowej sprawie, pismem z dnia 18 września 2017 r., Wojewoda [...] poinformował właściwy organ, że w sprawie świadczenia wychowawczego przyznanego skarżącej na okres zasiłkowy 2016/2017 mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Wójt Gminy [...] mając to na uwadze, decyzją z dnia 25 lipca 2019 r. uchylił prawo do świadczenia wychowawczego na K. W. za przedmiotowy okres. Następnie w dniu 4 czerwca 2020 r. Wojewoda [...] przyznał skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego w formie dodatku dyferencyjnego na dziecko K.W. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2018 r. w kwocie [...] zł miesięcznie, tj. w wysokości różnicy między kwotą [...] świadczenia a kwotą świadczenia wychowawczego przewidzianego ustawodawstwem polskim.

Stosownie do powyższego zdaniem organu zaistniały obiektywne, obligatoryjne podstawy dla podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i obowiązku jego zwrotu.

Jednakże w ocenie Sądu dla wydania decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy, w rozpoznawanej sprawie nie jest wystarczające samo uprzednie przyznanie i wypłacenie świadczenia oraz ustalenie przez wojewodę, że w konkretnym stanie faktycznym znajdują zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i uchylenie z tej przyczyny przez wójta swojej decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie istotne dla oceny legalności kontrolowanych decyzji jest to, że organy w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy nie odniosły się do zasadniczej kwestii a mianowicie czy świadczenie to miało charakter nienależnie pobranego. Inaczej mówiąc, organy nie dokonały oceny czy strona była świadoma tego, że świadczenie jej się nie należy.

Przepis art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy odnosi się do "świadczenia nienależnie pobranego" i tylko takie świadczenie rozumiane jako świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania) - objęte jest na podstawie cytowanych przepisów obowiązkiem zwrotu. Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, pojęcie "świadczenia nienależnie pobranego" nie jest tożsame z pojęciem "świadczenia nienależnego". To ostatnie jest pojęciem obiektywnym, niepowiązanym w żaden sposób z wolą czy świadomością jakiejkolwiek osoby, występującym między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. "Świadczenie nienależne" nie jest objęte obowiązkiem zwrotu na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy.

Na pojęcie świadczenia nienależnie pobranego składa się element obiektywny w postaci rzeczywistego skorzystania z określonej formy wsparcia finansowego, mimo braku ustawowych podstaw oraz element subiektywny czyli świadomość osoby pobierającej świadczenie rodzinne, która wyraża się w celowym działaniu lub zaniechaniu dążącym do nabycia nielegalnie pomocy finansowej ze środków publicznych.

W niniejszej sprawie oba organy miały wiedzę wynikającą z materiału dowodowego mianowicie, iż skarżąca we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wskazała, że jej mąż I. W. zamieszkuje w [...], zakreśliła odpowiednią rubrykę wskazując wprost, że przebywa w państwie w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i na dowód tego załączyła umowę o pracę I. W. w [...].

Organ odwoławczy nie ocenił, wbrew dyspozycji art. art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy, czy w odniesieniu do tej sytuacji tj. udzielenia wszelkich niezbędnych informacji dotyczących przebywania i zatrudnienia męża w [...], skarżąca nienależnie pobrała świadczenie.

Należy zwrócić uwagę, że regulacja zawarta w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci uzależnia uznanie świadczenia za nienależnie pobrane od zaistnienia dwóch przesłanek: po pierwsze - świadczenie zostało przyznane lub też wypłacone; po drugie - podstawą przyznania bądź wypłaty tego świadczenia była jedna ze wskazanych w nim okoliczności: fałszywe zeznania lub fałszywe dokumenty, bądź "świadome wprowadzenie w błąd" przez osobę pobierającą to świadczenie.

Z ustawowej definicji świadczenia nienależnie pobranego wynika, że świadomość tego, iż pobiera się nienależnie świadczenie jest warunkiem niezbędnym do przyjęcia, że zaszły okoliczności uzasadniające żądanie zwrotu takiego świadczenia.

Świadomym wprowadzeniem w błąd jest sytuacja, w której osoba ubiegająca się o świadczenie, podaje nieprawdziwe fakty lub zataja istotne dla sprawy okoliczności, aby uzyskać od organu świadczenia które jej się nie należą.

Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca czego organy nie kwestionują.

Sąd stwierdza, ze przyjęte przez organ stanowisko o ziszczeniu się przesłanek do zwrotu przez skarżąca nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego ma charakter dowolny.

Organ dysponował pełnym materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Skarżąca nie zataiła żadnego faktu mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, a co więcej załączyła umowę o pracę wykonywaną przez jej męża w [....].

Organ odwoławczy wskazał wprost, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego z dnia 11 maja 2016 r. wynika, że skarżąca oświadczyła , iż jej mąż I. W. przebywa w [...], jak również zwrócił uwagę, że Wójt Gminy [...] uznał się za organ właściwy do przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. bez uprzedniego ustalenia czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

W tej sytuacji należy podkreślić że strona nie może ponosić ujemnych konsekwencji błędów organów.

Sąd nie podziela natomiast zarzutu naruszenia przepisu art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 lutego 2015 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez jego zastosowanie jako podstawy decyzji o uznaniu świadczenia wychowawczego wypłaconego jej na córkę K. W. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie [...] zł za nienależne, mimo jego uchylenia z dniem 1 stycznia 2022 r.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1981), sprawy o nienależnie pobrane świadczenia wychowawcze realizowane w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego za okres do dnia 31 maja 2022 r. są rozpatrywane na podstawie przepisów dotychczasowych.

Mając z kolei na względzie, że warunek uznania tych świadczeń za nienależnie pobrane nie został spełniony, prowadzone w tym przedmiocie postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegać musi umorzeniu.

Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. orzekła jak w sentencji wyroku.