Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 477/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145, art. 148, art. 212 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: par. 114
journal: Dz.U. 2003 nr 201 poz 1955
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędziowie NSA Rafał Batorowicz Tadeusz Cysek Protokolant Małgorzata Suchocka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ż. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 195/06 w sprawie ze skargi Ż. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ż. T. na rzecz Dyrektora Izby Celnej we W. kwotę złotych 1.800 (tysiąc osiemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z 11 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 195/06 oddalił skargę Ż. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z [...] marca 2006 r., nr [...], dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że w wyniku kontroli, przeprowadzonej [...] marca 2004 r. na jednej z posesji w miejscowości M., ujawniono samochód marki Opel Corsa na niemieckich tablicach rejestracyjnych. Pojazd ten został wprowadzony na polski obszar celny przez Ż. T. z wykorzystaniem procedury odprawy czasowej, z całkowitym zwolnieniem od cła. W związku ze złamaniem przez Ż. T. warunków odprawy czasowej, Naczelnik Urzędu Celnego w W. określił kwotę długu celnego wraz z odsetkami oraz opłatą depozytową za zajęty przez organ pojazd.

Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał powyższą decyzję w mocy. Organ stwierdził, że osobą uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej jest osoba, która dokonała wprowadzenia towaru na polski obszar celny. Ż. T. wyjechała z kraju, pozostawiając wprowadzony pojazd na terytorium RP, bez uprzedniego nadania towarowi odpowiedniego przeznaczenia celnego. Tymczasem osoba korzystająca z odprawy czasowej obowiązana jest najpóźniej w chwili wyjazdu wywieźć pojazd lub nadać mu nowe przeznaczenie celne. Przepisy nie uzależniają odpowiedzialności podmiotu od przyczyny złamania warunku odprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i wskazał, że skarżąca istotnie naruszyła zasady odprawy czasowej z zastosowaniem całkowitego zwolnienia od cła.

Po pierwsze, niesłusznie strona wywodziła, że do zastosowania art. 212 § 1 pkt 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (t.j. Dz.U. 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) nie wystarcza samo tylko naruszenie obowiązku wynikającego z danej procedury (niedokonanie powrotnego wywozu pojazdu przy opuszczaniu kraju), lecz potrzebne jest również usunięcie towaru spod dozoru celnego. Zgodnie z tym przepisem, z zastrzeżeniem art. 211, dług celny powstaje: w wypadku niewykonania obowiązku wynikającego z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym lub ze stosowania procedury celnej, którą towar ten został objęty; niedopełnienia warunku wymaganego do objęcia towaru procedurą celną lub do zastosowania obniżonych lub zerowych stawek należności celnych przywozowych, ze względu na przeznaczenie towaru, albo do zwolnienia towaru z należności celnych przywozowych, ze względu na przeznaczenie.

Konieczność łącznego wystąpienia dwóch przesłanek implikujących powstanie odpowiedzialności strony prowadziłaby – zdaniem Sądu – do przyjęcia, że dług celny może powstać w dwóch różnych momentach, czyli w chwili usunięcia spod dozoru celnego oraz z chwilą zaniechania powrotnego wywozu pojazdu z kraju, ponieważ zdarzenia te nie muszą nastąpić równocześnie. Ponadto ze sformułowania art. 212 § 2 Kodeksu celnego wynika, że dla powstania długu celnego wystarczy stwierdzenie niewykonania "obowiązku", a nie "obowiązków" wynikających z zastosowanej procedury.

Sąd podkreślił, że obowiązek powrotnego wywiezienia samochodu osobowego najpóźniej w dniu, w którym osoba, która go wprowadziła, opuściła polski obszar celny, wynika z § 130 ust. 3 i § 128 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz.U. Nr 18, poz. 214 ze zm.). Dług celny powstał zatem z chwilą opuszczenia kraju przez skarżącą. Jednocześnie, z art. 212 § 1 pkt 1 i § 2 Kodeksu celnego nie wynika, by brak usunięcia pojazdu spod dozoru celnego oraz przyczyny wyjazdu strony (choroba dziecka i konieczność przeprowadzenia związanych z tym badań lekarskich) stanowiły istotne okoliczności sprawy, mające wpływ na ocenę stanu prawnego.

Następnie Sąd stwierdził, że specyfika procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła wiąże się z tzw. "bezdokumentowym" zgłoszeniem samochodu osobowego do takiej procedury, w sytuacji gdy samochód został wprowadzony na polski obszar celny w celu posługiwania się nim przez stronę wyłącznie w czasie pobytu w kraju, z obowiązkiem jego powrotnego wywozu najpóźniej w dniu wyjazdu zgłaszającego z Polski. Organy celne nie mogą na podstawie art. 147 § 1 Kodeksu celnego wyznaczyć terminu, w którym towary przywożone powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne. Czas powrotnego wywozu lub złożenia wniosku o nowe przeznaczenie celne zależy wyłącznie od samego zainteresowanego, tj. od terminu jego wyjazdu z kraju. Organ celny nie może również przedłużyć ani skrócić okresu, w którym pojazd będzie objęty procedurą, gdyż czas ten zależy od długości pobytu zgłaszającego w kraju.

Sąd podkreślił, że jedyną okolicznością wykluczającą powstanie długu celnego jest złożenie wniosku o nadanie towarowi innego przeznaczenia celnego (ewentualnie, jak twierdzi strona, o przedłużenie terminu powrotnego wywozu pojazdu); w aktach brak jest dowodów na to, by strona złożyła jakikolwiek wniosek.

Na powstanie długu celnego nie ma również wpływu zajęcie pojazdu przez organy celne. Mylnie strona uznała, że zajęcie pojazdu stanowiło przeszkodę do wystąpienia z wnioskiem o zmianę przeznaczenia celnego.

W skardze kasacyjnej Ż. T., reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. do ponownego rozpoznania.

Skargę kasacyjną oparła na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z art. 212 § 1 pkt 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny i art. 145 § 1 i art. 148 Kodeksu celnego w zw. z § 114 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych, poprzez nieuwzględnienie dokonanego przez organ II instancji naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dług celny powstaje niezależnie od przyczyn niemożności dokonania powrotnego wywozu pojazdu w ramach procedury odprawy czasowej w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia wskazanych powyżej artykułów Kodeksu celnego prowadzi do stwierdzenia, że § 114 pkt 3 Ministra Finansów z 12 listopada 2003 r. (wydanego na podstawie m. in. art. 148 Kodeksu celnego) jest niezgodny z art. 145 § 1 i art. 148 in fine Kodeksu celnego w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości pozostawienia, w wypadkach losowych, pojazdu na terenie polskiego obszaru celnego; wobec tego, że przepis ten nie powinien znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, nie stanowiło naruszenia zasad procedury odprawy czasowej pozostawienie pojazdu na terytorium Polski, a tym samym dług celny nie powstał w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami podniesionych zarzutów zaniechał zbadania zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu II instancji.

Jako zarzut ewentualny strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 235 i art. 122 i art. 229 i art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. nie dostrzegł istotnego uchybienia przez organ II instancji wskazanym przepisom postępowania, polegającego na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności okoliczności dotyczących zabezpieczenia pojazdu Opel Corsa na posesji w M. oraz okoliczności, które spowodowały konieczność wyjazdu skarżącej z terytorium kraju z pozostawieniem pojazdu, w sytuacji gdy okoliczności te są istotne dla rozstrzygnięcia.

Ponadto na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, a to art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 212 § 1 pkt 1 i art. 211 § 1 Kodeksu celnego polegającą na przyjęciu, że orzeczenie organu II instancji nie narusza prawa materialnego, albowiem dla powstania długu celnego w myśl art. 212 § 1 pkt 1 wystarczające jest naruszenie któregokolwiek z istotnych warunków procedury odprawy czasowej bez względu na to, czy doszło jednocześnie do usunięcia towaru spod dozoru celnego czy też nie, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia przepisu stanowi, że powstanie długu celnego w związku z naruszeniem istotnego warunku procedury czasowej wymaga także usunięcia towaru spod dozoru celnego.

W uzasadnieniu strona podniosła, że dokonując wykładni normy prawnej nie można dojść do wyników, które powodowałyby, że pewna część treści przepisu, prowadząca do ich uzyskania, byłaby zbędna. Przyjmując zatem, że użyte w treści art. 212 Kodeksu celnego sformułowanie "z zastrzeżeniem art. 211" wskazuje jedynie na pierwszeństwo zastosowania art. 211 i 212 ustawy, uzyskujemy taką samą wykładnię, jak w przypadku wykluczenia tego sformułowania z treści art. 212. Gdyby bowiem art. 212 Kodeksu celnego był go pozbawiony, stanowiłby odrębną podstawę powstania długu celnego. Sformułowanie "z zastrzeżeniem" oznacza "pod/z warunkiem". Prawidłowa wykładnia przepisu art. 212 Kodeksu celnego wymaga zatem – zdaniem strony – uwzględnienia, że dla powstania długu celnego w związku z naruszeniem istotnych warunków procedury celnej, jaką towar został objęty, koniecznym jest usunięcie towaru spod dozoru celnego.

Przepis art. 212 jest wyjątkiem (na korzyść osoby obowiązanej do zachowania warunków procedury celnej), a nie samodzielną podstawą powstania odpowiedzialności za dług celny. Strona podkreśliła, że wyjątek ten jest niezależny od tego, czy w wyniku naruszenia procedury doszło do uszczuplenia należności Skarbu Państwa, mimo że przepisy art. 209 i nast. Kodeksu celnego wiążą powstanie długu celnego z należnościami publicznoprawnymi, a nie naruszeniem procedur.

Strona nie zgodziła się z poglądem Sądu, że przyjęcie powyższej wykładni powoduje niemożliwe do zaaprobowania konsekwencje. Zasadą jest, że działania należy kwalifikować według normy prawnej, której dyspozycja najpełniej ujmuje wszystkie elementy stanu faktycznego, zatem w przypadku stwierdzenia usunięcia towaru spod dozoru celnego i naruszenia procedur celnych winny znaleźć zastosowanie przepisy art. 212 Kodeksu celnego w zakresie, w jakim określają moment powstania długu celnego.

Organ odwoławczy nie uwzględnił przy tym szczególnych okoliczności, jakie zmusiły stronę do pozostawienia pojazdu w kraju. Niewykonanie obowiązku powrotnego wywozu pojazdu nie nastąpiło z powodu rażącego niedbalstwa, lecz było wynikiem przymusowej sytuacji związanej z chorobą dziecka, którego stan zdrowia wymagał niezwłocznego przeprowadzenia badania u lekarza specjalisty w Niemczech. Zakładając racjonalność ustawodawcy nie można przyjąć, że naruszenie procedury odprawy czasowej poprzez zaniechanie wywozu pojazdu wraz z opuszczeniem kraju przez osobę korzystającą z procedury skutkuje powstaniem długu celnego niezależnie od przyczyn wyjazdu – szczególnie zaś w przypadku, gdy naruszenie procedury odprawy czasowej nie nastąpiło wespół z usunięciem towaru spod dozoru celnego.

Zdaniem strony § 114 pkt 3 rozporządzenia w sprawie gospodarczych procedur celnych nie uwzględnia charakteru procedury czasowej wynikającego z regulacji art. 148 Kodeksu celnego. Zgodnie z tym ostatnim właściwy minister miał wydać rozporządzenie, w którym określi katalog towarów korzystających ze wspomnianej procedury, jak i tryb, szczegółowe warunki oraz termin stosowania odprawy czasowej w sposób, który zapewni właściwe wykorzystanie towaru w trakcie trwania tej procedury.

Z powyższego strona wysnuła wniosek, że w zakresie, w jakim § 114 pkt 3 rozporządzenia nie uwzględnia specyfiki korzystania z pojazdów samochodowych, sprzeczny jest z treścią art. 145 i 148 Kodeksu celnego, a tym samym nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie. Skoro zatem powołany przepis rozporządzenia nie miał zastosowania w sprawie, to niemożliwe było jego naruszenie, a tym samym – powstanie długu celnego. Sąd powinien zbadać zgodność z ustawą przepisów rozporządzenia, w oparciu o które organy wydały zaskarżone rozstrzygnięcie, czego jednak nie zrobił.

Na koniec strona podniosła, że sąd karny w sprawie dotyczącej uszczuplenia należności publicznoprawnych nie stwierdził jej winy. Podkreśliła, że jej zamiarem nie było pozostawienie pojazdu na terenie kraju, a wywóz miał nastąpić, gdy tylko zapewniłaby pomoc swojemu dziecku, co było dla niej priorytetem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Strona skonstruowała skargę kasacyjną w niniejszej sprawie w oparciu o obie podstawy wymienione w art. 174 p.p.s.a. W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powołała się m.in. na nieuwzględnienie przez Sąd I instancji dokonanego przez organ odwoławczy naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dług celny powstaje niezależnie od przyczyny uchybienia warunkom odprawy czasowej towaru (tutaj: niemożność powrotnego wywozu pojazdu). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie można uzasadniać naruszenia przepisów postępowania naruszeniem przepisów prawa materialnego. Regulacja ustawowa wyraźnie wskazuje na rozróżnienie dla potrzeb określenia podstaw skargi kasacyjnej przepisów proceduralnych i materialnych. Podstawy skargi kasacyjnej wyznaczają bowiem jednocześnie granice rozpoznania tej skargi, w ramach których sąd jest obowiązany sprawę rozpatrzeć. Powołanie się na naruszenie przepisów postępowania ma na celu podważenie ustaleń stanu faktycznego sprawy dokonanych w czasie postępowania prowadzonego przed organami. Celu tego nie można osiągnąć przez zakwestionowanie zastosowania konkretnego przepisu tworzącego prawa lub obowiązki strony w stanie faktycznym spornym, lecz nie wiadomo w jakiej części. Tym samym należało uznać powyższy zarzut za wadliwie sformułowany i w tym zakresie uchylający się kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego do jego rozpatrzenia. Argumentacja powołana na jego uzasadnienie wiąże się jednakże z uzasadnieniem kolejnych zarzutów i dlatego stała się przedmiotem poniższych rozważań.

W drugiej części podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona podniosła, że Sąd I instancji nie dostrzegł braków w postępowaniu przed organami celnymi, tj. zaniechania zbadania okoliczności, jakie towarzyszyły naruszeniu przez stronę warunków odprawy czasowej. Zdaniem strony, przyczyny opuszczenia przez nią kraju bez równoczesnego wywozu pojazdu bądź zmiany stosowanej procedury celnej były bowiem w sprawie istotne.

Obowiązujące w toku postępowania przepisy nie przewidywały okoliczności wyłączających powstanie długu celnego, związanych z przesłanką zawinienia w uchybieniu warunkom objęcia towaru daną procedurą. Stosownie do § 114 rozporządzenia w sprawie gospodarczych procedur celnych, pojazdy samochodowe inne niż przeznaczone do odpłatnego przewozu osób lub odpłatnego bądź nieodpłatnego przewozu towarów (...) mogą być przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych m.in. pod warunkiem, że zostaną przywiezione przez osobę mającą miejsce zamieszkania poza polskim obszarem celnym. Jednakże, zgodnie z ust. 3 tego przepisu, pojazd powinien zostać powrotnie wywieziony lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny. Przepis ten określa wyłączne i obligatoryjne warunki, jakim podlega stosowanie uproszczonej procedury celnej.

Rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji zamieszczonej w ustawie – Kodeks celny. Wbrew twierdzeniom strony, ustawa ta nie zawiera innych postanowień, które czyniłyby regulację rozporządzenia sprzeczną z przepisami rangi ustawowej. Art. 148 Kodeksu celnego wprost stanowi, że właściwy minister w drodze rozporządzenia określi m.in. szczegółowy tryb i warunki stosowania procedury odprawy czasowej. Tym samym, treść Kodeksu celnego pozbawiona jest odnośnych regulacji. Bezpodstawnie strona wywodzi, że element zawinienia (przesłanka subiektywna) w ocenie powstania długu celnego wynika z art. 145 Kodeksu celnego; stanowi on jedynie, że omawiana procedura pozwala na wykorzystywanie towarów niekrajowych na polskim obszarze celnym. Brak jest jakiegokolwiek odwołania do sposobu korzystania ze sprowadzonego czasowo towaru, np. zgodnego z zasadami współżycia społecznego czy przeznaczeniem gospodarczym.

Więcej, Kodeks celny wyraźnie określa przesłanki, które są podstawą stwierdzenia, że dług celny nie powstaje. Stosowne regulacje zamieszczone są w tytule VII, dziale II, zatytułowanym "Powstanie długu celnego". Dla powstania długu celnego w przywozie przewidziane są wyłączenia:

- dług celny nie powstaje, jeżeli uchybienia w postaci niewykonania obowiązku wynikającego ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty, nie miały istotnego znaczenia dla odpowiedniej procedury celnej (art. 212 § 4);

- uważa się, że dług celny w przywozie nie powstaje, gdy strona udowodni, że niewykonanie obowiązków wynikających z zastosowania danej procedury celnej spowodowane było całkowitym zniszczeniem lub ostateczną utratą towaru ze względu na jego charakter, wypadek losowy lub działanie siły wyższej albo że towar został zniszczony za zgodą organu celnego (art. 214 § 1).

W obliczu powyższych uwag należy stwierdzić, że strona bezpodstawnie uzależnia powstanie długu celnego w przywozie od zawinienia w uchybieniu warunkom procedury odprawy czasowej. Odprawa czasowa należy do grupy zawieszających i gospodarczych procedur celnych. Procedury te, ze względu na swoją specyfikę i wyjątkowy charakter, podlegają odrębnej regulacji w ramach przepisów dotyczących procedur celnych w ogólności.

Nawiązując do wspomnianej specyfiki należy podnieść, że w orzecznictwie podkreśla się m.in., iż odpowiedzialność z tytułu usunięcia towaru spod dozoru celnego jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka. W niniejszej sprawie organy celne stwierdziły wprawdzie naruszenie z art. 212 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego a nie z art. 211 § 1 ustawy, czyli nie orzekły w kwestii usunięcia towaru spod dozoru celnego i okoliczność ta jest niesporna, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasady odpowiedzialności przyjęte dla procedur celnych innych niż procedura odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła należy odnieść również do rozpatrywanego stanu sprawy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że korzystający z procedury składu celnego odpowiada za dług celny powstały w następstwie bezprawnego usunięcia towaru spod dozoru celnego, choćby nie ponosił winy (v. wyrok SN z 8 marca 2001 r., sygn. akt III RN 135/2000, por. też wyrok sygn. akt III RN 138/2000).

Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zgodnie z art. 212 § 3 Kodeksu celnego dłużnikiem jest osoba zobowiązana do wykonania obowiązków (...) wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty, bądź osoba zobowiązana do przestrzegania warunków wymaganych do objęcia towaru tą procedurą (...). Jest to zdefiniowanie odpowiedzialności za należności celne od towaru przywiezionego z zagranicy i poddanego procedurze zawieszającej, która to odpowiedzialność wynika z samego faktu korzystania z danej procedury celnej. Procedura zawieszająca polega z kolei na przyznaniu stronie uprawnienia do wprowadzenia towaru na polski obszar celny bez konieczności jednoczesnego uiszczenia wynikających z tego faktu należności na rzecz państwa. Należy więc uznać, że stronie przyznano obwarowane pewnymi warunkami prawo, czyniące ją podmiotem uprzywilejowanym w obrocie, a niespełnienie tych warunków powoduje uruchomienie normalnego trybu procedury dopuszczenia towaru do obrotu, określonego w art. 60 i nast. Kodeksu celnego, oraz objęcie zainteresowanej obowiązkiem uiszczenia należności celnych powstałych wskutek wprowadzenia towaru na polski obszar celny.

W świetle dotychczasowych wywodów bez znaczenia pozostaje podniesiona przez stronę okoliczność dokonania zajęcia pojazdu przez organy celne tytułem zabezpieczenia. Zajęcie nastąpiło po opuszczeniu przez skarżącą terytorium RP, a zatem po wydarzeniu implikującym powstanie odpowiedzialności z tytułu naruszenia warunków procedury i choćby z tego względu nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez organy celne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo orzekł, iż przepis art. 212 § 1 pkt 1 nie przewiduje obligatoryjnego zajścia dwóch przesłanek, by powstał dług celny w przywozie. Strona wywodzi mianowicie, że niewystarczające jest naruszenie któregokolwiek z istotnych warunków procedury odprawy czasowej. Konieczne jest jednoczesne usunięcie towaru spod dozoru celnego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 209 – 213 Kodeksu celnego zawierają regulacje dotyczące odmiennych sytuacji, w których dochodzi do powstania długu celnego w przywozie.

Chybione jest zatem twierdzenie, że przepis art. 212 Kodeksu celnego jest wyjątkiem, a nie samodzielną podstawą powstania odpowiedzialności za dług celny.

Nie można również podzielić przedstawionej przez stronę interpretacji art. 212 § 1 Kodeksu celnego, odnoszącej się do zwrotu: "z zastrzeżeniem art. 211", dług celny w przywozie powstaje w wypadku niedopełnienia warunku wymaganego do objęcia towaru procedurą celną. Przede wszystkim należy podkreślić, że art. 212 zawiera samodzielną podstawę powstania długu celnego, bez względu na początkowe zastrzeżenie. Decydując się na powyższe brzmienie artykułu, ustawodawca usunął ewentualne wątpliwości, jakie mogłyby pojawić się na tle stosowania ustawy. Przyznał mianowicie pierwszeństwo zastosowania przepisu art. 211 ustawy przed art. 212 tego aktu w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy wypełnia przesłanki obu norm. W sytuacji zatem, gdy nie doszło do usunięcia towaru spod dozoru celnego, podstawą prawną wydania decyzji przez organ celny jest art. 212 Kodeksu celnego.

Podsumowując, w momencie naruszenia przez podmiot korzystający z procedury odprawy czasowej warunków tej procedury, określonych w § 114 rozporządzenia (termin wyjazdu i towarzyszący temu obowiązek wywozu towaru), dochodzi do ustania skutku zaniechania stosowania względem tego podmiotu środków polityki celnej (środków taryfowych), w tym przypadku zawieszenia poboru ceł.

W sprawie nie zachodzą jednocześnie przesłanki warunkujące brak powstania długu celnego. Konieczność wyjazdu poza granice kraju, na teren którego został wprowadzony pojazd, spowodowana przeprowadzeniem badań lekarskich niezbędnych do dalszego leczenia dziecka skarżącej, nie mieści się w pojęciu całkowitego zniszczenia lub ostatecznej utraty towaru ze względu na jego charakter, wypadek losowy lub działanie siły wyższej (art. 214 § 1 in fine). Zachodzi jednocześnie obiektywna przesłanka powstania długu celnego - naruszenie zasad procedury celnej - i z tego względu należało uznać, że Sąd I instancji akceptując rozstrzygnięcie organu celnego stwierdzające powstanie po stronie skarżącej obowiązku uiszczenia należności celnych – postąpił prawidłowo.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).