Wyrok NSA, sygn. akt FSK 1722/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: 1. Dla skutecznego sformułowania zarzutu naruszenia przez sąd przepisów postępowania nie jest wystarczające wskazanie na przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, Sąd Administracyjny nie stosuje bezpośrednio przepisów tej ustawy. W świetle art. 145 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w sprawach na decyzje i postanowienia z zakresu prawa podatkowego sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę na te decyzje i postanowienia uwzględnia przepisy regulujące postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie.

2. Aby można było prawidłowo rozpatrzyć skargę kasacyjną konieczne jest wskazanie zarzutów, które naruszyłyby dyspozycję art. 145 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazanie, na czym owo naruszenie polegało.

TEZY

1. Dla skutecznego sformułowania zarzutu naruszenia przez sąd przepisów postępowania nie jest wystarczające wskazanie na przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, Sąd Administracyjny nie stosuje bezpośrednio przepisów tej ustawy. W świetle art. 145 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w sprawach na decyzje i postanowienia z zakresu prawa podatkowego sąd pierwszej instancji uwzględniając skargę na te decyzje i postanowienia uwzględnia przepisy regulujące postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie.

2. Aby można było prawidłowo rozpatrzyć skargę kasacyjną konieczne jest wskazanie zarzutów, które naruszyłyby dyspozycję art. 145 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazanie, na czym owo naruszenie polegało.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędziowie NSA Antoni Hanusz (spr.), Józef Orzel, Protokolant Natalia Prałat, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej w Wydziale II skargi kasacyjnej E. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 stycznia 2004 r. sygn. akt SA/Sz 804/02 w sprawie ze skargi E. H. na decyzję Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od E. H. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28.01.2004 r. sygn. akt SA/Sz 804/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę E. H. na decyzję Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Izba Skarbowa powyższą decyzją utrzymała w mocy decyzję Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] Podatkowy organ odwoławczy stwierdził bowiem, iż podatniczka bezzasadnie odliczyła od dochodu wykazanego w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w 2000 r. kwotę 21 600 zł z tytułu renty. Tym samym naruszyła ona dyspozycję art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w zaskarżonym wyroku stwierdził, że skarżąca nie mogła skorzystać z odliczenia od dochodu przewidzianego w art. 26 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy podatkowej. Organy podatkowe przyjęły, zdaniem Sądu, uzasadnione podstawy by uznać, że świadczenia jakie skarżąca ustanowiła na rzecz swojej córki były w istocie wypełnieniem ustawowego obowiązku alimentacyjnego określonego w art. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd Administracyjny za uzasadnione uznał stanowisko organów podatkowych, iż z treści umowy zawartej w dniu1.12.2000 r. wynika, że celem ustanowionego świadczenia pieniężnego w dwóch równych ratach było pokrycie kosztów studiów J. K. w płatnej szkole wyższej.

3. W skardze kasacyjnej z dnia 31.03.2004 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w trybie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwana dalej u.p.p.s.a., pełnomocnik podatniczki zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 Konstytucji RP oraz art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również art. 65 § 2, art. 353 i art. 903-907 k.c., a także art. 133 § 1 i § 2 i art. 135 § 1 k.r.i o. Ponadto autor skargi kasacyjnej zwraca uwagę na naruszenie przez Sąd przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 122, art. 123 § 1, art. 129 i art. 187 Ordynacji podatkowej.

Wskazując na powyższe podstawy pełnomocnik skarżącej domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż stanowisko Sądu nie jest trafne co do tego, że skarżąca nie mogła skorzystać z uprawnienia do odliczenia od dochodu przewidzianego w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną sąd administracyjny popełnił błąd uznając, iż umowa która stanowić miała podstawę odliczenia od dochodu nie miała charakteru renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął takie ustalenia organów podatkowych za właściwe, przyznając jednocześnie, że organy te mają kompetencje do dokonywania oceny umów cywilnoprawnych pod względem skutków prawnopodatkowych.

W dalszej części skargi kasacyjnej podniesiono, że postępowanie dowodowe nie było prowadzone w celu ustalenia obejścia prawa przez skarżąca. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika natomiast by kwestionowany był fakt, iż skarżąca zobowiązała się na rzecz córki do okresowych świadczeń w pieniądzu i że świadczenia te nieodpłatne. Organy podatkowe nie ustaliły również czy córka skarżącej może utrzymywać się samodzielnie. Nie wiadomo więc czy córka skarżącej uprawniona była do otrzymywania alimentów. W przeprowadzonym postępowaniu nie wyjaśniono, zdaniem autora skargi kasacyjnej, także szeregu innych okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji materialnej córki skarżącej. W ten sposób naruszone zostały art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. Natomiast niewydanie skarżącej kserokopii akt postępowania stanowi uchybienie przepisom art. 123 § 1 i art. 129 Ordynacji podatkowej.

4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, przekonując o trafności zaskarżonego wyroku co do prawidłowości ustalenia stany faktycznego sprawy oraz właściwej wykładni przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1 analizowanej ustawy podatkowej. Bez znaczenia, zdaniem organu, dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy jest argument, iż przepisy k.r.i.o. dopuszczają możliwość ustalenia obowiązku alimentacyjnego miedzy członkami rodziny w drodze czynności cywilnoprawnej.

5. Rozpoznając niniejsza sprawę Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, iż skarga kasacyjna ma szczególny, a co za tym idzie sformalizowany charakter. Konsekwencją tego jest między innymi konieczność prawidłowego wykazania podstaw kasacyjnych tak, by sąd rozpatrujący ten środek zaskarżenia mógł przeanalizować podstawy w nim zawarte w kontekście wniosku strony o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpatrzenia. Ma to istotne znaczenie ponieważ postępowanie kasacyjne polega na badaniu podstaw kasacyjnych, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany w świetle art. 183 §1 u.p.p.s.a. Brak więc wyszczególnienia jakie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone i w jaki sposób uniemożliwia prawidłowe zbadanie wyroku pod kątem jego legalności i czyni skargę kasacyjną nie nadającą się do merytorycznej kontroli.

Wnosząca skargę kasacyjna nie wskazała więc jakie przepisy postępowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały naruszone. Dla skutecznego sformułowania zarzutu ich naruszenia przez Sąd nie jest bowiem wystarczające wskazanie na przepisy Ordynacji podatkowej. Sąd administracyjny nie stosuje bowiem bezpośrednio przepisów tej ustawy. W świetle treści art. 145 §2 u.p.p.s.a. w sprawach na decyzje i postanowienia z zakresu postępowania podatkowego sąd I instancji uwzględniając skargę na te decyzje i postanowienia uwzględnia przepisy regulujące postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie, a więc w analizowanym przypadku przepisy Ordynacji podatkowej. Ponadto aby można było prawidłowo rozpatrzyć skargę kasacyjną konieczne jest wskazanie przez skarżącą zarzutów, które dotyczyły by naruszenia dyspozycji art. 145 § 1 u.p.p.s.a i wskazania na czym owo naruszenie przepisów ustawy polegało . W przeciwnym razie należy uznać, iż zarzuty naruszenia przepisów postępowania, na których opiera się skarga kasacyjna, w wyniku czego Sąd zaakceptował wadliwie ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny, , nie zostały skutecznie podniesione.

Równie nieskutecznie sformułowane zostały zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej wskazując na uchybienia przepisom prawa materialnego nie skonkretyzował sposobu w jaki uchybienie to nastąpiło. Nie wystarczy bowiem podnieść, że naruszenie prawa materialnego polegało na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Wnoszący skargę kasacyjną powinien wykazać czy i w jaki sposób dokonano błędnej wykładni oraz na czym polegało niewłaściwe zastosowanie wskazanych przez niego przepisów prawa i czy miała miejsce zarówno błędna wykładnia, czy tylko niewłaściwe ich zastosowanie. Tymczasem takich informacji brak w treści skargi kasacyjnej.

Należy przy tym podnieść, iż Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na treść art. 183 §1 u.p.p.s.a., nie może samodzielnie dokonywać wykładni zakresu zaskarżenia i jego kierunków, a więc sposobów naruszenia przez Wojewódzki Sad Administracyjny przepisów prawa materialnego. Skarga kasacyjna powinna być zatem tak zredagowana by nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych. Brak wykazania sposobu naruszenia norm prawa materialnego uniemożliwia ocenę naruszenia prawa, a to choćby z uwagi na istotna różnice pomiędzy błędami w procesie interpretacji norm prawnych a wadliwym stosowaniem prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.