Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 3157/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz NSA Izabella Kulig-Maciszewska Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi G. Spółka z o.o. z siedzibą w ... na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia ... listopada 2002 r. nr ... w przedmiocie uwłaszczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z ... lipca 2002 r. numer ... Wojewody ... 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz strony skarżącej kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

I SA 3157/02

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia ... listopada 2002 roku numer ... Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia ... lipca 2002 roku numer ... Wojewody ....

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że aktami notarialnymi z dnia ... października 1983 roku repertorium ..., z dnia ... października 1983 roku repertorium ..., z dnia ... października 1983 roku repertorium ..., z dnia ... sierpnia 1984 roku repertorium ..., z dnia ... października 1983 roku repertorium ..., z dnia ... maja 1986 roku repertorium ..., z dnia ... października 1983 roku repertorium ..., z dnia ... października 1983 roku repertorium ..., Skarb Państwa - G. w ... nabyły od osób fizycznych działki gruntu położone w miejscowości ... i oznaczone numerami: ..., ..., ... objęte treścią Kw. ..., ..., ..., ... objęte treścią Kw. ..., ..., ..., ... objęte treścią Kw. ..., ..., ... objęte treścią Kw. ..., ... objęta treścią Kw. ..., ... objęta treścią Kw. ..., ..., ... objęte treścią Kw. ....

Aktem notarialnym z dnia ... marca 1992 roku repertorium ... przedsiębiorstwo państwowe G. z siedzibą w ... zostało przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod firmą G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w ....

W dniu ... listopada 2001 roku oraz w dniu ... marca 2002 roku G. Spółka z o.o. z siedzibą w ..., powołując się na przepis art.200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46, poz.543 ze zmianami) w związku z art.2 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 79, poz.464 ze zmianami) wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie, iż z dniem ... grudnia 1990 roku z mocy prawa G. w ... nabyły prawo użytkowania wieczystego działek gruntu położonych w miejscowości ... i oznaczonych numerami: ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ....

Działki gruntu położone w miejscowości ... i wskazane we wnioskach z dnia 30 listopada 2001 roku i z dnia 22 marca 2002 roku , według planu zagospodarowania przestrzennego gminy ... zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej w ... z ... marca 1981 roku numer ... ( obowiązujący w dniu ... grudnia 1990 roku), przeznaczone były pod uprawy polowe - teren położony w zasięgu stref uciążliwości.

Decyzją z dnia ... lipca 2002 roku numer ... Wojewoda ... odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem ... grudnia 1990 roku przez G. w ... prawa użytkowania wieczystego niezabudowanych działek gruntu stanowiących własność Skarbu Państwa i oznaczonych numerami: ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ....

Decyzją z dnia ... listopada 2002 roku numer ... Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia ... lipca 2002 roku numer ... Wojewody ....

Na decyzję z dnia ... listopada 2002 roku numer ... Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły G. Spółka z o.o. z siedzibą w .... Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art.200 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46, poz.543 ze zmianami) w związku z art.2 ust.1 i ust.2 ustawy z 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 79, poz.464 ze zmianami), poprzez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, iż strona skarżąca wystąpiła w dniach 30 listopada 2001 roku i 22 marca 2002 roku z wnioskami o stwierdzenie, że z dniem ... grudnia 1990 roku jej poprzednik prawny przedsiębiorstwo państwowe G. z siedzibą w ... nabyło z mocy prawa nieodpłatnie prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa położonych w miejscowości ... i składających się z działek gruntu oznaczonych numerami: ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., i .... Oznacza to, że postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało w okresie obowiązywania ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115/97, poz.741 ze zmianami). Z treści art.241 pkt.1 i pkt.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że w dacie wejścia w życie w/w ustawy tracą moc ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 30/91 poz.127 ze zmianami) i z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 79/91, poz.464 ze zmianami). Jednak przepis art.200 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami przejął unormowania zawarte w art.2 ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Przepis art.2 ust.1-3 ustawy z 29 kwietnia 1990 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stanowił, że grunty będące własnością Skarbu Państwa lub własnością gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu wejścia w życie ustawy ( 5 grudnia 1990 roku) w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego w/w państwowych osób prawnych. Natomiast znajdujące się na tych gruntach budynki, urządzenia oraz lokale stają się z mocy prawa własnością wskazanych wyżej osób prawnych, z tym, że nabycie własności następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych-art.2 ust.2 w/w ustawy. Nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w powołanych wyżej przepisach prawa, stwierdzane jest decyzją wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i potwierdza skutki prawne, jakie w przypadku spełnienia ustawowych przesłanek, powstają w odniesieniu do państwowych osób prawnych. W tym stanie rzeczy postępowanie uwłaszczeniowe musi uwzględniać stan prawny istniejący w dniu 5 grudnia 1990 roku, zarówno co do okoliczności związanych z zarządem, jak co do okoliczności związanych z własnością. Dla powstania skutku opisanego w treści wymienionych wyżej przepisów prawa konieczne więc było istnienie przesłanek pozytywnych, a w szczególności grunt musiał stanowić własność Skarbu Państwa lub gminy oraz w dniu 5 grudnia 1990 roku musiał znajdować się w zarządzie państwowej osoby prawnej innej niż Skarb Państwa oraz należało ustalić, iż w tej dacie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek, a w szczególności, że grunt objęty postępowaniem uwłaszczeniowym nie wchodzi w skład Państwowego Funduszu Ziemi.

Ponadto należy podkreślić, że w § 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu ( Dz. U. 23/98, poz.120 ze zmianami) ustawodawca określił dokumenty pozwalające na stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości. Wśród powołanych dokumentów wskazuje się na umowy zawarte w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 roku przez państwowe jednostki organizacyjne o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa-§ 4 ust.1 pkt.4.

Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że działki gruntu położone w miejscowości ... i objęte treścią wniosków z 30 listopada 2001 roku i z 22 marca 2002 roku, stanowiły własność Skarbu Państwa i nabyte zostały na podstawie aktów notarialnych sporządzonych przed dniem 1 lutego 1989 roku. Jednocześnie z treści aktów notarialnych znajdujących się aktach sprawy wynika, że opisane w tych umowach działki gruntu znajdowały się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego G. z siedzibą w .... Jednocześnie z pisma Urzędu Gminy w ... z ... maja 2002 roku wynika, że wykazane we wnioskach uwłaszczeniowych działki gruntu zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy ... zatwierdzonym uchwałą z ... marca 1981 roku numer ... Gminnej Rady Narodowej w ..., stanowią teren upraw polowych, położony w zasięgu stref uciążliwości. W związku z powyższym należy podnieść, że w dniu 5 grudnia 1990 roku obowiązywała ustawa z 12 lipca 1984 roku o planowaniu przestrzennym ( Dz. U. 17/89, poz.99) i stosownie do treści art.33 w/w ustawy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, stanowił podstawę gospodarki gruntami i decydował o przeznaczeniu gruntu na określonym terenie. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie posiada także treść art.91 ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( w tekście jednolitym ustawy art.84), według którego grunty Skarbu Państwa położone na obszarze miast, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, nie oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, wchodzą w skład Państwowego Funduszu Ziemi. Oznacza to, że oddanie gruntu, o którym mowa w w/w przepisie prawa w zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste, wyłączało taki grunt z zasobów Państwowego Funduszu Ziemi. Z akt sprawy wynika, że jedynie jeden akt notarialny z ... maja 1986 roku repertorium ... został sporządzony po dacie 1 sierpnia 1985 roku, a więc po dacie wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Istnienie więc pozytywnych przesłanek, o których była wyżej mowa, stwarza taką sytuację prawną, w której nie jest możliwe występowanie przesłanki negatywnej w postaci zaliczenia gruntu do zasobów Państwowego Funduszu Ziemi. Natomiast ani z treści art.200 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, ani z treści art.2 ust.1 ustawy z 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie wynikają inne przesłanki uwłaszczeniowe niż te, które zostały na wstępie wymienione i omówione. W szczególności brak jest podstaw do uznania, że uwłaszczeniu nie podlegają grunty Skarbu Państwa znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 roku w zarządzie państwowej osoby prawnej innej niż Skarb Państwa, a przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne. W omawianym zakresie nie znajduje także zastosowania ustawa z 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. 57/01, poz.603 ze zmianami), która weszła w życie po dniu 5 grudnia 1990 roku.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1a, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271) orzekł, jak w sentencji wyroku.