Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 245/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-08-17 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od nieruchomości postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2010 r. złożonym na formularzu PPF A. T. zwrócił się do tutejszego Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostają dwie uczące się córki, aktualnie nie osiąga on dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, której wykonywanie zawiesił na okres dwóch miesięcy (od stycznia do lutego br.), natomiast żona uzyskuje dochody ze stosunku pracy w wysokości 2.850 zł brutto miesięcznie. Poza samochodem marki Volkswagen Transporter T5, którego zakup sfinansował środkami z kredytu bankowego, wnioskodawca nie posiada majątku,

tj. nieruchomości i zasobów pieniężnych.

Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2010 r. wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia – w terminie 14 dni – następujących dokumentów źródłowych: (1) odpisów zeznań podatkowych małżonków za rok 2009, (2) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji (wpływów, wpłat, przelewów), (3) zaświadczenia od pracodawcy żony o wysokości miesięcznego dochodu osiągniętego ze stosunku pracy za ostatni miesiąc oraz w okresie ostatnich trzech miesięcy w kwotach brutto i netto, (4) stosownych dokumentów potwierdzających okoliczność, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej (decyzja o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, zawiadomienie o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej); jeżeli wnioskodawca nie wyrejestrował działalności – dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego z tytułu prowadzonej przez niego działalności gospodarczej dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, kosztów uzyskania przychodów w okresie ostatnich trzech miesięcy, a także kopii zgłoszenia NIP–1 z załącznikiem B wraz z ich aktualizacjami oraz wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych dla potrzeb działalności gospodarczej wraz z historią dokonanych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy, (5) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi kosztami utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, inne), (6) dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość zadłużenia z tytułu zaciągniętego kredytu wraz z wysokością miesięcznej jego spłaty.

Jednocześnie poinformowano skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.

Powyższe zarządzenie zostało doręczone wnioskodawcy w tzw. trybie zastępczym (art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a") w dniu 28 maja 2010 r.

Skarżący nie przedłożył żadnego z wymaganych dokumentów.

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 245/10 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, które wobec wniesienia sprzeciwu utraciło moc.

W uzasadnieniu złożonego sprzeciwu A. T. podał, że w związku z trudną sytuacją materialną, w jakiej się znalazł przez remont ulicy [...], Urząd Miejski stwierdził, że nie jest on właścicielem nieruchomości, ale jego teść i w związku z tym umorzył mu podatek od nieruchomości. Skarżący podniósł, że obciążenie go kosztami sądowymi jest niesłuszne, gdyż sprawa odbyła się bez jego przyczyny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, w sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Rozpatrując ponownie wniosek A. T. o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie takiego prawa.

Zgodnie z art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.

Warto również wskazać, że przytoczone powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych wyżej przepisach. Tym samym to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa, zaś rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

Zgodnie z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

W niniejszej sprawie Sąd z tej możliwości skorzystał i zarządzeniem z dnia

30 kwietnia 2010 r. zobowiązano wnioskodawcę do przedłożenia wyszczególnionych

w wezwaniu dokumentów źródłowych mających zobrazować jego rzeczywistą sytuację finansową i majątkową.

Powyższe zarządzenie zostało doręczone wnioskodawcy w tzw. trybie zastępczym (art. 73 P.p.s.a.) w dniu 28 maja 2010 r.

Wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów i oświadczeń, co uniemożliwiło Sądowi pełną ocenę jego aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

W tej sytuacji nie można przyjąć, że wnioskodawca dokonał wszelkich starań, by

w sposób pełny zobrazować swoją sytuację finansową, a w konsekwencji wykazać zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci wypełnionego przez A. T. wniosku o przyznanie prawa pomocy jest w ocenie Sądu niewystarczający do uznania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż nie pozwala mu na poniesienie kosztów niniejszego postępowania, które na tym etapie sprawy sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.