Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 505/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 80 par. 3, art. 54, art. 27 par. 1 pkt 9, art. 59 par. 1,
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnych. I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz adw. A.P. kwotę [...]zł w tym podatek VAT w wysokości [...] tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/I. Kucznerowicz /-/M. Bejgerowska /-/W. Zygmont


UZASADNIENIE

Skarżący M. P. pismem z dnia 15.12.2008r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. zażalenie na zajęcie konta bankowego w związku z prowadzonym wobec niego postępowaniem egzekucyjnym.

Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. oddaliło skargę M. P. na czynności egzekucyjne Burmistrza Miasta i Gminy C..

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie egzekucyjny organ nadzoru podał, że 6.08.2008 roku Wierzyciel - Burmistrz Miasta i Gminy C. wystawił przeciwko zobowiązanemu M. P. tytuły wykonawcze o nr [...], [...], [...], [...], [...], które skierował celem wszczęcia egzekucji do organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K..

Wystawienie tytułów wykonawczych zostało zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzedzone wysłaniem upomnień nr: Up. 559 z dnia 15.10.2007 roku, Up. 157 z dnia 16.06.2008 roku, Up. 284 z dnia 20.04.2007 roku. Upomnienie nr 284 zostało odebrane przez skarżącego w dniu 12.05.2007 roku, w przypadku pozostałych upomnień z kolei zastosowano tryb doręczenia wynikający z art. 44 § 1 Kpa.

W dniu 15.12.2008 roku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wpłynęło pismo strony zatytułowane "zażalenie", które potraktowano jako skargę na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego, które zdaniem strony nastąpiło bez doręczenia upomnienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podało, że na podstawie złożonych przez Burmistrza Miasta i Gminy C. wyjaśnień, w dniu 17.12.2008r. Urząd Skarbowy w K. dokonał zajęcia konta M. P., a w dniu 23.12.2008r. przekazał środki finansowe na konto wierzyciela.

Dalej, powołując się na wyrok NSA z dnia 14.03.1997 roku (sygn. akt: I SA/Gd 166/1996), SKO podkreśliło, że "wyegzekwowanie obowiązku czyni skargę spóźnioną jej bowiem nawet merytoryczna zasadność nie może prowadzić do odwrócenia ostatecznego efektu postępowania egzekucyjnego w postaci przymusowego wykonania egzekwowanego obowiązku."

Na koniec strona została pouczona o prawie zwrócenia się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w przypadku niezadowolenia z przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia 05.08.2009r. M. P. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. zażalenie na postanowienie z dnia [...] nr [...] wnosząc o jego uchylenie.

M. P. zarzucił organom, iż został pozbawiony możliwości obrony swoich praw bowiem nie zostały doręczone mu decyzje ustalające wysokość podatku od nieruchomości, upomnienia, a także nie miał możliwości przeglądania akt i zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] nr [...].

W uzasadnieniu SKO w P. wskazało, że okoliczności powołane przez M. P. nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne, ponieważ "dotyczą w głównej mierze postępowania podatkowego a nie egzekucyjnego", a poza tym stanowią podstawę zarzutów (art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Według organu odwoławczego M. P. "kwestionując prawidłowość wydania decyzji podatkowych kwestionuje istnienie obowiązku a zatem materię należącą do podstaw zarzutu, określoną w powołanym przepisie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podobnie jest z zarzutem nie doręczenia upomnienia."

Na powyższe rozstrzygnięcie M. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na niedoręczenie skarżącemu decyzji podatkowych ustalających wysokość podatku od nieruchomości oraz upomnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.08.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Na tej podstawie badają czy wydane decyzje i postanowienia względnie inne akty administracyjne są zgodne z prawem materialnym i mają w nim umocowanie, a ponadto czy zostały wydane i podjęte po przeprowadzeniu postępowania, którego przebieg wyznaczają i określają normy prawne zawarte w przepisach proceduralnych (postępowania).

W pierwszym rzędzie zwrócenia uwagi wymaga, że nadesłane Sądowi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. akta administracyjne wraz z odpowiedzią na skargę są niekompletne. Brak w nich przede wszystkim dowodów doręczenia tytułów wykonawczych oraz odpisu zawiadomienia dłużnika o zajęciu rachunku bankowego wraz z potwierdzeniem jego odbioru przez skarżącego. Z tego powodu nie wiadomo czy i kiedy odpisy tytułów wykonawczych doręczono skarżącemu, jak również czy powiadomiono skarżącego o czynności egzekucyjnej zajęcia rachunku bankowego (art. 80 § 3 ustawy egzekucyjnej).

Nie można ustalić także, czy przed wszczęciem egzekucji organ podatkowy wydał decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości, kiedy ją doręczono i czy decyzja ta stanowiła podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. Takiej informacji nie zawierają nawet tytuły wykonawcze, które w rubryce 30 zatytułowanej: "Podstawa prawna należności" - nie zostały wypełnione.

Z powyższych powodów należało zakwestionować prawidłowość przyjętego trybu procedowania w związku z pismem skarżącego z dnia 15.12.2008 r.

Jego potraktowanie jako skargę na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego bądź inną czynność egzekucyjną (art. 54 ustawy egzekucyjnej, którą wnosi się w terminie 14 dni, licząc od dnia dokonania zakwestionowanej czynności) nastąpiło, jak się wydaje wyłącznie ze względu na nazwanie przez skarżącego owego pisma zażaleniem, a przecież nie można wykluczyć ze względu na niekompletne akta, że pismo strony należało uznać za zarzuty, o których mowa w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Nie zbadano, czy pismo to zostało wniesione w terminie przewidzianym dla zarzutów, tzn. w terminie 7 dni od doręczenia skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych (art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej).

Na marginesie należy zauważyć, że uchybienie terminu do złożenia zarzutów powoduje bezskuteczność tej czynności zobowiązanego, o ile wniosku o przywrócenie terminu do ich wniesienia nie złożono (art. 58 § 1 kpa w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej).

Niezależnie od powyżej przedstawionych wątpliwości wskazać należy, że pominięto zupełnie iż przeprowadzenie egzekucji nastąpiło z istotnym naruszeniem prawa, mianowicie bez zawiadomienia skarżącego o czynności egzekucyjnej i przez to pozbawiono skarżącego możliwości podjęcia środków obrony.

Znajdująca się w aktach sprawy kserokopia potwierdzenia odbioru upomnienia (k. 25, 26 akt) wątpliwości powyższych nie usuwa, bowiem nie zawiera informacji, czy strona otrzymała tytuły wykonawcze, czy posiada potwierdzenie zajęcia konta oraz za jaki okres podatek ustalono.

W tym zakresie sprawy nie wyjaśniono, koncentrując się natomiast na zagadnieniu braku upomnienia, jako samodzielnego zarzutu, gdy w istocie był on jedną z okoliczności mających uzasadnić żądanie uchylenia podjętej czynności egzekucyjnej.

Przedstawienie Sądowi przez organ odwoławczy akt sprawy, wykazujących powyższe braki nasuwa wniosek, że na podstawie takiego materiału dowodowego organ odwoławczy wydał zaskarżone postanowienie.

Oznacza to, że sprawy nie wyjaśniono, w szczególności nie tylko w zakresie przedmiotu rozstrzygania, o czym była mowa wyżej, ale również z punktu widzenia dopuszczalności egzekucji (vide art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej). Nie badano bowiem czy tytuły wykonawcze na podstawie których egzekucję wszczęto wystawiono prawidłowo (art. 27 i art. 29 ustawy egzekucyjnej), jaka była podstawa prawna dochodzonych należności , a także czy w toku egzekucji miało miejsce naruszenie przepisów, uniemożliwiające podjęcie obrony przez skarżącego.

Z wyżej przedstawionych powodów zaskarżone postanowienie należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej w skrócie: P.p.s.a.)

W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Bejgerowska /-/ Wł. Zygmont