Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 659/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.28, art. 32
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W dniu 17 grudnia 2009 r. T.P. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za styczeń 1999 i kwiecień 2000 r. wraz z odsetkami od tych należności. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na trudną sytuację rodzinną i finansową. Wniosek ponowił pismem nadesłanym dnia 14 stycznia 2010 r. wskazując na nowe okoliczności uzasadniające prośbę.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności. Rozstrzygając wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek decyzją Nr [...] z [...] lipca 2010 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2010 r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy za okresy i w kwotach określonych w sentencji tej decyzji. Uwzględniając skargę T.P., wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r. w sprawie I SA/Go 987/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. powołując się na przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit c ppsa uchylił wskazane decyzje uznając, iż wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7, 11, 12, 77 par. 1 i 107 Kpa. Sąd wskazał, że organ przyjmując jako uzasadnienie odmowy umorzenia składek z jednej strony skutecznie prowadzoną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych egzekucję z emerytury skarżącego a z drugiej stan finansów ubezpieczeń społecznych zupełnie pominął ciążący na nim obowiązek ustosunkowania się do twierdzeń skarżącego co jego stanu zdrowia, ciężkiej choroby jego żony, wydatków ponoszonych na leczenie oraz niezbędnych kosztów utrzymania. Sąd wskazał na brak w decyzjach ustaleń sumarycznych dotyczących miesięcznych kosztów utrzymania rodziny skarżącego tj. całościowego zestawienia przychodów i wydatków, które dopiero mogłyby stanowić podstawę do oceny czy nie zachodzi stan, w którym spłacanie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie mogłoby pozbawić dłużnika i jego rodzinę niezbędnych środków utrzymania i nie pozwolić na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślił, iż skarżący już we wniosku o umorzenie zaległości sygnalizował ponoszenie wydatków na leczenie i wskazywał ich przybliżone kwoty podnosząc, iż na życie pozostaje mu z emerytury kwota 100 zł miesięcznie. Zarzucił, że ZUS nie wziął pod uwagę widzianego całościowo zadłużenia skarżącego i nie wskazał jasno, czy przy ich poziomie istnieje realna możliwość spłaty zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, nie wyłączając formy ratalnej, po ewentualnym częściowym umorzeniu odpowiednich należności.

Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek i odsetek w łącznej kwocie 5 983.63 zł ( w tym 4 023 zł odsetek ) w tym nieopłacenia różnicy w wysokości należnych składek na ubezpieczenie społeczne w za luty, marzec i maj 1999 r. oraz marzec 2000 r. , składek na ubezpieczenie społeczne za kwiecień i czerwiec 1999 r., oraz styczeń i luty 2000 r.; nieopłacenia różnicy składki na ubezpieczenie zdrowotne za marzec 2003 r., nieopłacenia różnicy składki na to ubezpieczenie za czerwiec 1999 r. oraz styczeń i luty 2000 r.; nieopłacenia składki na Fundusz Pracy za okres od marca do czerwca 1999 r. oraz za styczeń i luty 2000 r. jak też nieopłacenia różnicy składki na ten Fundusz za marzec 2000 r.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący powoływał się na swoją tragiczną sytuację finansową i zdrowotną, wskazując na dokonywane potrącenia z emerytury z tytułu składek na ubezpieczenie i zasiłków pobranych z pomocy społecznej, fatalny stan domu wymagającego kapitalnego remontu, pozbawienie ciepłej wody i gazy z powodu zaległości i braku środków opłaty, jak też pogarszający się stan zdrowia, dołączając do wniosku m.in. decyzję ZUS z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie zmniejszenia emerytury, orzeczenie z dnia [...] stycznia 2011r. stwierdzające u niego na stałe znaczy stopień niepełnosprawności oraz inne dokumenty obrazujące stan zadłużenia.

Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] lipca 2011r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w imieniu którego działał Dyrektor Oddziału, utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...] maja 2011 r. odmawiającą umorzenia należności w kwotach i za okresy wskazane w tej decyzji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Prezes Zakładu, przytaczając zarzuty wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazał iż na podstawie dokumentacji uzyskanej z urzędu ustalił, iż zobowiązany pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 889,18 zł brutto, z którego potrącane jest 222,29 zł w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym na rzecz wierzyciela, którym jest ZUS. Prezes Zakładu dokonał analizy sytuacji materialnej i rodzinnej w celu ustalenia, czy zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie należności. Przytaczając treść art. 28 ust. 1-2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności. Zobowiązany jest właścicielem nieruchomości, na której Zakład dokonał zabezpieczenia hipotecznego, a więc nie wystąpiła przesłanka art. 28 ust. 3 pkt 3. Zdaniem organu, nie zachodzą również przesłanki wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, bo wnioskodawca prowadził działalność jako osoba fizyczna oraz 4a, 5 i 6, gdyż wysokość zadłużenia przewyższa kwotę kosztów upomnienia, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte. W związku z tym, że nie wystąpiła żadna z przestanek określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dających możliwość Prezesowi Zakładu ewentualnego pozytywnego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności. Zobowiązany pobiera emeryturę, a ponadto zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne zatem - zdaniem Prezesa Zakładu - umorzenie należności byłoby niewątpliwie działaniem sprzecznym z interesem ZUS, bowiem umorzenie należności wpływa na zdolność realizacji przez organ statutowej działalności.

Prezes Zakładu wskazał, iż sprawa przeanalizowana została również pod kątem umorzenia zadłużenia ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej na podstawie art. 28 ust. 3a, w związku z art. 32 ustawy o systemie, które przewidują, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w związku z § 3 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. z 2003, Nr 141, poz. 1365). Oceniając sprawę pod względem art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarski, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., podkreślił, że decyzje podejmowane na podstawie powyższych przepisów wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi i może on, ale nie musi umorzyć należności. Stwierdzenie istnienia przesłanek nie obliguje organu do umorzenia należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Oceniając sprawę Prezes Zakładu bierze pod uwagę nie tylko materiał dowodowy zebrany w sprawie i ważny "interes osoby zobowiązanej", ale również stan finansów ubezpieczeń społecznych. Prezes Zakładu wskazał, że to w interesie osoby zobowiązanej do uregulowania zadłużenia jest udokumentowanie trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej, co jest możliwe m.in. poprzez dołączenie do wniosku dokumentów, które umożliwiłyby umorzenie należności. Wskazał, iż do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie zostały dołączone dokumenty wskazujące na zmianę sytuacji zobowiązanego. Wywiódł, iż zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia MGPiPS przez ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia zadłużenia należy rozumieć ubóstwo osoby zobowiązanej do opłacenia należności, zagrażające jej dalszej egzystencji poprzez niezapewnienie minimum socjalnego w zakresie, który uniemożliwia spłatę zadłużenia w dłuższym okresie czasu. Ważny interes wystąpi w szczególności, gdy po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała (wraz z najbliższą rodziną) środkami niezbędnymi dla zachowania podstawowych potrzeb życiowych (wyżywienie, utrzymanie mieszkania, ubranie oraz inne). Wskazał, z materiału dowodowego uzyskanego z urzędu wynika, że zobowiązany osiąga dochody w postaci emerytury w wysokości 889,18 brutto. Małżonka pobiera rentę w kwocie 599,19 zł brutto. W domu przy ul. Sulechowskiej wraz z wnioskodawcą i żoną zamieszkuje syn Ł.. Materiał dowodowy załączony do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazuje jedynie na obciążenie zaległym podatkiem rolnym za 2011 r. oraz zajęcie świadczenia dokonane przez ZUS. Mimo twierdzeń o wydatkach na leczenie ze względu na stan zdrowia jego i żony, płatnik nie przedstawił dokumentacji, która wskazywałaby wysokość faktycznie ponoszonych kosztów związanych z leczeniem, a która miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie omawianej kwestii. Odnosząc się do stanu zdrowia wnioskodawcy i jego żony Prezes Zakładu stwierdził, że z przepisu § 3 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia wynika, że ważny interes osoby zobowiązanej występuje wówczas, gdy choroba samej osoby zobowiązanej uniemożliwia tej osobie pozyskanie środków pieniężnych na spłatę istniejącego zadłużenia (np. utrata miejsca pracy). A zatem ważny w tej kwestii jest fakt utraty źródeł dochodów, umożliwiających przystąpienie do spłaty zadłużenia z tytułu składek, co w sprawie nie wystąpiło. Prezes Zakładu, nie kwestionując istnienia chorób wnioskodawcy i jego żony uznał, że pozyskuje on dochody dające możliwość spłaty zadłużenia. Zobowiązany nie udowodnił, iż ewentualne opłacanie należności pozbawi zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zdaniem Prezesa, strona posiada możliwości płatnicze, a w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które pozwalałyby na umorzenie należności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej. Organ stwierdził, iż widzi możliwość odzyskania należności ZUS-u. Podkreślił ponadto, że istnieje możliwość spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego. Dalej stwierdził, że umorzenie zaległości stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane organ odpowiedzialny za ich pobór zobligowany jest do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi co dotyczy również czynności podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego decyzji w przedmiocie umorzenia należności. Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobligowany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. W konkluzji organ stwierdził, że umorzenie należności byłoby przedwczesne i działałoby na niekorzyść finansów ubezpieczeń społecznych.

W skardze T.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji umarzającej należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi i kolejnych pismach procesowych, zarzucał, iż organ o zapłatę należności wystąpił po prawie 10 latach od zakończenia przez niego działalności. Wywodził, iż mimo uchylenia poprzednich decyzji Prezes ZUS-u ponowienie bezpodstawnie uznał, iż ma on możliwości płatnicze i majątek, z którego można egzekwować należności. Tymczasem on i żona utrzymują się tylko z emerytur w wysokości netto 541 zł i 491 zł , są ludźmi starymi i schorowanymi, zamieszkują wraz z niepełnosprawnym od dzieciństwa synem, w domu wymagającym remontu, pozbawionym ogrzewania i ciepłej wody, na które ich nie stać. W niedostatku i ubóstwie znaleźli się nie z własnej winy. Zdaniem skarżącego, spełnia on przesłanki umorzenia zaległości zawarte w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne Wskazał również, iż, wbrew stanowisku organu, działająca w jego imieniu żona złożyła w Zakładzie wymagane dowodu , których część została wskazana w decyzji. Do skargi skarżący dołączył nakaz płatniczy na kwotę 237 zł , decyzję MOPS z dnia [...] listopada 2004r. o przyznaniu zasiłku celowego na żywność, wydruk z konta bankowego z zadłużeniem w kwocie 480 zł zdjęcia domu, obrazujące jego stan techniczny.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – reprezentowany przez Dyrektora Oddziału, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji.

Skarżący, po doręczeniu mu odpowiedzi ZUS na skargę, nadesłał w dniu 26 października dwa pisma procesowe zbieżne z wywodami skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej nią decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wykazała, iż wskazany akt podjęty został z naruszeniem prawa procesowego o jakim mowa w art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 – dalej jako: ppsa ).

W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zarówno Sąd orzekający w niej obecnie jak i organy wydające decyzje, rozstrzygnięcia podejmowały w ramach związania wynikającego z przepisu art. 153 ppsa. Akty podjęte w tej sprawie zostały bowiem uchylone przez Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r. w sprawie I SA/Go 987/10. W jego uzasadnieniu Sąd orzekający wytknął wady postępowania i uzasadnienia decyzji organów ZUS-u, wskazując sposób ich usunięcia przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Zgodnie z powołanym przepisem art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Podkreślenia wymaga przy tym, iż obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego przebiegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w sposób przewidzianym przepisami prawa, co w sprawie nie nastąpiło.

Analiza zaskarżonej skargą decyzji Prezesa ZUS-u prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż podjęta została ona z naruszeniem powołanego przepisu art. 153 ppsa. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jedynie stwierdził w decyzji z [...] maja 2011 r. fakt jego wydania, nie odnosząc się w żaden sposób do zawartych w jego uzasadnieniu wskazówek i całkowicie pomijając przy wydawaniu decyzji z dnia [...] maja , podobnie jak Prezes przy wydawaniu zaskarżonej skargą decyzji. Decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. stanowi w istocie wierne odwzorowanie, uchylonej przez Sąd wskazanym wyrokiem, decyzji Prezesa ZUS-u Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Organ, z naruszeniem powołanego przepisu, nie uwzględnił wskazań co do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie dokonał ustaleń w zakresie sumarycznego zestawienia dochodów i wydatków skarżącego, nie ustalił jaką kwotą dysponuje on i jego rodzina na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i nie wskazał czy na takim poziomie istnieje realna możliwość spłaty zobowiązań z tytułu składek. Nadto wbrew stanowisku Prezesa w postępowaniu odwoławczym zaistniały nowe okoliczności, niedostrzeżone przez organ. Przykładowo dopiero na etapie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący przedłożył pochodzące z [...] stycznia 2011r. orzeczenie o niepełnosprawności stwierdzające, iż uznany został nie czasowo – jak w znanym organowi orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2008 r. – ale na stałe za niepełnosprawnego w stopniu znacznym. Nadto z tego orzeczenia wynika, iż w związku ze znacznie ograniczoną zdolnością do samodzielnej egzystencji skarżący wymaga wsparcia w postaci usług opiekuńczych czy socjalnych i środków ułatwiających funkcjonowanie jak też stałej opieki lub pomocy innej osoby, podobnie zresztą jak jego trwale niepełnosprawna, w stopniu , żona.

Analiza kontrolowanej decyzji wskazuje, że w istocie nadal zasadniczą przyczyną odmowy umorzenia należności pozostaje fakt prowadzenia egzekucji z emerytury skarżącego i ,szczególnie mocno akcentowany, stan finansów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przy braku wnikliwej i wszechstronnej oceny sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego. Nadal zatem decyzja obarczona jest wadami poprzedniego uchylonego aktu.

Nadto, w ocenie Sądu, organ w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o umorzenie należności powinien, zważywszy na ciążące na nim wymogi z art. 7 i 77 Kpa w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm. ), powinien rozważyć dopuszczalność prowadzenia egzekucji z emerytury z uwagi na możliwość upływu okresu 10 lat od wymagalności składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 24 ust. 4 ustawy o systemie, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie zaś z ust. 5 nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem. Jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Tymczasem jak wynika akt administracyjnych nadal prowadzona jest egzekucja ze świadczenia emerytalnego skarżącego, zaś sam organ wskazuje, iż ustanowiona została na nieruchomości skarżącego hipoteka przymusowa. Z akt wynika też, iż obwieszczeniem komornika sądowego z dnia [...] marca 2006 r. wyznaczony został termin I licytacji nieruchomości skarżącego. Z decyzji organu Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. wynika natomiast, iż będące przedmiotem rozpoznania, najwcześniej wymagalne składki na ubezpieczenie to składki za luty 1999 r., a najpóźniej wymagalne, to składki za marzec 2000 r. W aktach administracyjnych brak jest dokumentacji w oparciu o którą mogłaby być wyjaśniona kwestia dopuszczalności dalszego prowadzenia egzekucji z emerytury, która to okoliczność była dla organu jednym z zasadniczych motywów uzasadnienia odmowy umorzenia należności.

Nie budzi wątpliwości, iż konstrukcja decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, wydawanej w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czy też w oparciu o par. 3 powołanego rozporządzenia, oparta jest na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Konstrukcja ta wyraża się w możliwości wyboru konsekwencji prawnych w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Uznanie administracyjne nie polega jednak na swobodzie organu administracji, w zakresie odnoszącym się do ustalania stanu faktycznego. Działając w ramach uznania administracyjnego organ administracji publicznej jest zobowiązany do szczegółowego zbadania stanu faktycznego i odzwierciedlenia w aktach sprawy wyniku postępowania dowodowego. Decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być więc decyzją dowolną, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać słuszny interes strony i interes społeczny ( publiczny). W tym względzie pożądane jest również operowanie w pełni zobiektywizowanymi kryteriami oceny spraw danego rodzaju. Podkreślenia przy tym wymaga, iż istotą działania w warunkach i ramach uznania administracyjnego jest to, że stwierdzenie występowania okoliczności odpowiadających takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy, jak również, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla strony rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia słusznego interesu strony ( vide: wyrok NSA z dnia 15 września 2011 II GSK 863/10 ( cbois.nsa.gov.pl.).

Należy również wskazać, iż powoływany przez organ stan finansów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jako zdaniem organu - istotna okoliczność odmowy umorzenia składek, został już uwzględniony przez samego ustawodawcę przy ustalaniu szczegółowych zasad ich umarzania w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Wynika z treści przepisu art. 28 ust. 3b ustawy o systemie. W zawartej w nim delegacji ustawowej dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego ustawodawca wskazał iż określi on, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Tym samym ograniczenie przesłanek umorzenia jedynie do tych sytuacji, związanych z ważnym interesem ubezpieczonego, które wskazane zostały w par. 3 rozporządzenia, oznacza równocześnie uwzględnienie stanu finansów ubezpieczeń społecznych przez eliminację innych nie objętych dyspozycją tego przepisu. W ocenie Sądu, również i te przyczyny uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ppsa.

Należy również wskazać, iż uchybieniem organów rozpoznających sprawę było całkowite pominięcie faktu, iż w toku postępowania przed organami skarżący nie działał osobiście, ale przez pełnomocnika w osobie żony. Na karcie nr 80 akt administracyjnych znajduje się bowiem pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego żonie J.P., zaś z akt nie wynika było zostało odwołane. Wyjaśnić w związku z tym należy, że przypadku ustanowienia pełnomocnika doręczanie pism powinno następować do jego rąk. Tylko doręczenie pisma pełnomocnikowi powoduje określony skutek prawny, a niedoręczenie takiego pisma oznacza pominięcie strony w postępowaniu. Z kolei pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem samej strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.

Mając na uwadze wskazane przyczyny Sąd uznał, iż zaskarżony akt podjęty został z naruszeniem prawa procesowego mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b i c ppsa, co uzasadniało jego uchylenie.

Wobec zawartego w skardze żądania uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania wyroku nakazującego umorzenie należności wskazanych w decyzji z dnia [...] maja 2011 nr [...] wyjaśnić należy skarżącemu, iż sąd administracyjny orzeka wyłącznie kasacyjnie, bez możliwości nakazania organowi wydania decyzji określonej treści. W przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt podjęty został z naruszeniem prawa uchyla go, co nakłada na organ administracji obowiązek ponownego rozpoznania sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organu będzie zrealizować wskazania co do dalszego postepowania wynikające z uzasadnienia wyroku w sprawie I SA/Go 987/10 , odnieść się do kwestii dopuszczalności egzekucji należności składkowych z emerytury skarżącego jak i zapewnić udział w postępowaniu pomijanemu pełnomocnikowi skarżącego ( art. 153 ppsa ).