Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2699/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO", "organ odwoławczy"), decyzją z [...] września 2019 r. (nr [...]) działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania R.S. (dalej: "skarżącego"), reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Prezydenta [...] z [...] grudnia 2019 r., (znak:[...]) orzekającej o zatrzymaniu R.S. prawa jazdy kategorii A, B, C numer [...], druk seria K nr [...], na okres 3 miesięcy, zobowiązaniu do jego zwrotu i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że [...] stycznia 2019 r. do Prezydenta [...] wpłynęła informacja z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (dalej: "GITD") z [...] stycznia 2019 r., wystawiona w trybie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.), o skierowaniu do Sądu Rejonowego w P. wniosku o ukaranie R.S za to, że kierując pojazdem marki M. w dniu [...] września 2018 r. w miejscowości K. przekroczył na obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o 51 km/h (tj. o czyn z art. 92a kodeksu wykroczeń).

Prezydent [...]pismem z [...] stycznia 2019 r., (doręczonym 4 lutego 2019 r.), zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy.

W dniu [...] lutego 2019 r. do organu wpłynął wniosek R.S. o umorzenie wszczętego postępowania administracyjnego względnie o jego zawieszenie. Przedmiotowy wniosek opierał się na twierdzeniu, że nie doszło do przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym.

Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia postępowania.

Następnie [...] lutego 2019 r. Prezydent [...] wydał decyzję (znak:[...]) orzekającą o zatrzymaniu R.S. prawa jazdy na okres 3 miesięcy z jednoczesnym zobowiązaniem do jego zwrotu, której to decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja doręczona została stronie 6 marca 2019 r.

2. W dniu [...] marca 2019 r. (data nadania przesyłki w placówce Poczty Polskiej) R.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta [...]. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie:

art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.; dalej: "u.k.p.") w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji, poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie strona przekroczyła dopuszczalną prędkość o 51 km/h na obszarze zabudowanym, gdy w rzeczywistości organ pierwszej instancji nie dokonał żadnych ustaleń w tym zakresie poprzestając jedynie na informacji i wniosku otrzymanych od GITD, w sytuacji gdy R.S. w toku postępowania przed organem I instancji kwestionował rzetelność ustalenia prędkości oraz wskazywał na zasadę domniemania niewinności w sytuacji toczenia się postępowania o ukaranie przed sądem powszechnym;

art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z § 19 oraz § 21 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w kontroli ruchu drogowego oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 281), poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości i nie zweryfikowanie dokładności pomiaru prędkości wykonanego w dniu [...] września 2018 r. w miejscowości K., poprawności nastawień zegara urządzenia pomiarowego oraz dokumentów legalizacyjnych urządzenia pomiarowego, co doprowadziło do złamania zasady prawdy obiektywnej;

art. 81 a k.p.a., poprzez jego niezastosowanie.

Skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

3. SKO, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] września 2019 r. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W pierwszej kolejności SKO powołało się na art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Stosownie do art. 102 ust. 1aa u.k.p. przepisów ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p. nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego.

W myśl art. 102 ust.1c u.k.p., starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 110; dalej: "p.r.d.).

Ponadto, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.), do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem.

Organ odwoławczy podniósł, że decyzja wydawana przez właściwego starostę (w niniejszej sprawie Prezydenta[...]) na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. nie jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego, a organ administracyjny związany jest uzyskaną informacją o zatrzymaniu kierowcy, na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a) p.r.d., prawa jazdy w związku z przekroczeniem przez kierowcę dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym lub informacją o ujawnieniu popełnienia takiego wykroczenia, jaką przekazał GITD.

W związku z uzyskaniem informacji pochodzącej od GITD z [...] stycznia 2019 r. (o ujawnieniu popełnienia przez R.S. popełnienia wykroczenia polegającego na przekroczeniu w dniu [...] września 2018 r. w miejscowości K. dopuszczalnej prędkości o 51 km/h w obszarze zabudowanym), Prezydent [...] miał obowiązek, na mocy art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p., wszcząć postępowanie i wydać decyzję o zatrzymaniu R.S. prawa jazdy w zakresie posiadanych kategorii na okres 3 miesięcy wraz z zobowiązaniem do jego zwrotu i nadać tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. SKO stwierdziło, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest prawidłowa i została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, w którym strona miała zapewnione prawo czynnego udziału.

Argumenty podniesione w toku postępowania przed organem pierwszej instancji i w odwołaniu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym miejscu organ przywołał uchwałę NSA z 1 lipca 2019 r. (sygn. akt I OPS 3/18) w której wyrażono pogląd prawny, iż podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Kamy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano mi. in., że zakres postępowania dowodowego wyznaczają przepisy prawa materialnego. W sprawie zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym o zakresie prowadzonego postępowania dowodowego przesądza treść art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy k.k. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy stanowi informacja Policji o ujawnieniu naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanym lub prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. Informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt la p.r.d. jest dokumentem urzędowym i ten jej walor jest weryfikowany w trybie postępowania administracyjnego. Odpowiedzialność za treść tej informacji ponosi podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, a w aspekcie odszkodowawczym Skarb Państwa. Natomiast w sytuacji podniesienia przez stronę, że do przekroczenia dopuszczalnej prędkości doszło z uwagi na sytuację usprawiedliwiająca spowodowaną stanem wyższej konieczności, mając na względzie treść art. 102 ust. 1aa u.k.p. organ administracji prowadzi postępowanie wyjaśniające w tym zakresie.

Organ odwoławczy wskazał nadto, w uchwale tej wyrażono pogląd prawny, iż prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.

Powyższa uchwała NSA została podjęta wskutek rozbieżnego dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii zawieszenia postępowania w sytuacji skierowania przez uprawniony organ do sądu wniosku o ukaranie kierowcy przekraczającego w obszarze zabudowanym prędkości o więcej niż 50 km/h oraz istnienia podstaw do badania w toku postępowania administracyjnego okoliczności związanych z popełnieniem wykroczenia, w tym poprawnością wykonanego pomiaru prędkości, o których m.in. traktuje wniesione odwołanie. Przedmiotowa uchwała powoduje, że tracą na znaczeniu poglądy sądów podnoszone przez skarżącego w przytoczonych w odwołaniu wyrokach, a to ze względu na treść art. 269 § 1 p.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA.

W związku z powyższym stwierdził, że Prezydent [...] ani SKO w W. nie są uprawnione do weryfikowania w postępowaniu administracyjnym, z jaką rzeczywistą prędkością w terenie zabudowanym poruszał się skarżący w dniu popełnienia wykroczenia, ani oceny konstytucyjności przepisów u.k.p. Organy administracji publicznej bowiem za sprawą art. 6 k.p.a. działają na podstawie przepisów prawa. Dopóki zatem przepis prawa (w tym wypadku u.k.p.) nakazuje zatrzymać dokument prawa jazdy na trzy miesiące za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h w terenie zabudowanym, obowiązkiem organów administracji jest stosować się do tego przepisu. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. Zatem podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest jedynie informacja uzyskana od podmiotu, który ujawnił kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Co więcej - uzyskanie takiej informacji obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, gdyż jest to domena postępowania wykroczeniowego. SKO wskazało również, że w przedmiotowej sprawie na przeszkodzie wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy nie stał przepis art. 102 ust. 1aa u.k.p. Przepis ten pozwala na odstępstwo od zatrzymania kierowcy prawa jazdy z powodu przekroczenia w terenie zabudowanym dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego. W przedmiotowej sprawie żadne takie okoliczności nie zostały podniesione przez skarżącego.

Biorąc powyższe pod uwagę, a w szczególności okoliczność, że zaskarżona decyzja Prezydenta [...]odpowiada prawu, po analizie całokształtu sprawy, w tym braku zasadności wszystkich zarzutów odwołania, SKO na postawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją z [...] września 2019 r. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

4. Skargę do WSA w Warszawie na decyzję SKO z [...] września 2019 r., wniósł R.S. , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie kierujący pojazdem R.S. przekroczył dopuszczalną prędkość o 51 km/h na obszarze zabudowanym, gdy w rzeczywistości R.S. [...]września 2018 r. o godz. 05:07 w lokalizacji [...], w obszarze zabudowanym, a więc na odcinku obowiązywania ograniczenia prędkości do 50 km/h kierował pojazdem mechanicznym nr rej. [...] z prędkością do 100 km/h tj. z prędkością o 50 km/h większą niż dozwolona, co zostało stwierdzone Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Karny wydanym w [...] października 2019 r. (sygn. akt:[...]);

b) organ I instancji nie dokonał żadnych ustaleń w tym zakresie poprzestając jedynie na informacji i wniosku otrzymanych od GITD, w sytuacji gdy R.S. w toku postępowania przed organem I instancji kwestionował rzetelność ustalenia prędkości na poziomie 51 km/h z jaką miał prowadzić pojazd mechaniczny oraz zwracał uwagę na fakt, iż w czasie prowadzenia postępowania przez organ I instancji nie zakończyło się postępowanie sądowe w przedmiocie popełnienia przez niego wykroczenia drogowego, co oznacza iż do tej pory prawomocnie nie został skazany za popełnienie wykroczenia drogowego, co zgodnie z zasadą domniemania niewinności prowadzi do wniosku, iż do dnia dzisiejszego jest traktowany przez prawo jako osoba niewinna (która nie popełniła przedmiotowego wykroczenia).

W skardze wskazał także na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w zw. z § 19 oraz § 21 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 17 lutego 2014r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w kontroli ruchu drogowego, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. z 2014r., poz. 281), poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości i nie zweryfikowanie:

- dokładności pomiaru wykonanego {...} września 2018 r. a w szczególności czy i jakie są różnice w rzeczywistym pomiarze prędkości w kontekście występowania tzw. błędu wskazania przyrządu oraz wartości błędów granicznych,

- poprawności nastawień zegara urządzenia pomiarowego, w celu weryfikacji, czy zarejestrowana godzina pomiaru prędkości z którą poruszał się pojazd kierowany przez Roberta Święckiego, odpowiadała rzeczywistej i dokładnej godzinie,

- dokumentów legalizacyjnych urządzenia pomiarowego, w tym daty ważności świadectwa legalizacyjnego, co doprowadziło do złamania zasady prawdy obiektywnej poprzez nie podjęcie przez organ I instancji wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji do wydania decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, i to mimo ciążącego na organie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

b) art. 81a k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do sytuacji, iż w przedmiotowej sprawie niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, zostały przez organ I instancji rozstrzygnięte wyłącznie na niekorzyść Skarżącego;

c) art. 7 k.p.a., tj. złamanie zasady prawdy obiektywnej oraz praworządności oraz naruszenie art. 8 k.p.a., tj. złamanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. uznanie iż decyzja wydawana przez właściwego starostę na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. nie jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego, a organ administracyjny związany jest uzyskaną informacją o zatrzymaniu kierowcy prawa jazdy, w sytuacji gdy wyrok [...] października 2019 r., wobec R.S. przez Sąd Rejonowy w P. a zwłaszcza odmienne od GITD ustalenie faktyczne w zakresie przekroczenia prędkości z którą poruszał się R.S. wskazuje na konieczność wstrzymywania się przez organy administracyjne z wydawaniem przedmiotowych decyzji do czasu zakończenia ewentualnych postępowań wykroczeniowych zainicjonowanych kwestionowaniem przez stronę pomiarem prędkości, ewentualnie wskazuje na konieczność prowadzenia przez organy administracji postępowania dowodowego w przypadku kwestionowania przez strony ustaleń prędkości z którymi kierowali pojazdy mechaniczne, w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania decyzji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

5. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji znalazł odrębne rozpoznanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Istotę sprawy stanowi kwestia, czy w podjętych rozstrzygnięciach organy w sposób zgodny z prawem orzekły o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy z uwagi na uzyskaną od GITD informację o przekroczeniu przez Skarżącego prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Zdaniem organów, decyzja wydawana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. nie jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego, a organ administracyjny związany jest uzyskaną informacją o zatrzymaniu kierowcy, na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a) p.r.d., prawa jazdy w związku z przekroczeniem przez kierowcę dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym lub informacją o ujawnieniu popełnienia takiego wykroczenia, jaką przekazał GITD.

Zdaniem Skarżącego, organy administracyjne nie dokonały w sprawie żadnych ustaleń faktycznych poprzestając jedynie na informacji i wniosku otrzymanym od GITD. Dodatkowo Skarżący wskazał na prawomocny wyrok sądu powszechnego, z którego wynika, że kierował pojazdem mechanicznym z prędkością o 50 km/h większą niż dozwolona (a nie o 51 km/h jak twierdził GITD).

Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie Skarżącemu. Nie oznacza to jednak, że Skarżący nie może podejmować dalszych kroków prawnych w celu ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślić jednak należy również to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 5 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 701/17). Inaczej mówiąc, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

2. Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie:

- dnia 30 stycznia 2019 r do Prezydenta [...] wpłynęła informacja z GITD z [...] stycznia 2019 r. o skierowaniu do Sądu Rejonowego w P. wniosku o ukaranie R.S. za to, że kierując pojazdem marki M. w dniu [...] września 2018 r. w miejscowości K. przekroczył na obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o 51 km/h (tj. o czyn z art. 92a kodeksu wykroczeń);

- okoliczność ta zobowiązywała organ do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; w związku z tym organ I instancji (prezydent) jak i organ II instancji (SKO) w decyzjach orzekły o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy;

- z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w P. [...]Wydział Karny wydanym w [...] października 2019 r. w sprawie o sygn. akt: [...]wynika, że obwinionego R.S. uznaje się za winnego popełnienia zarzuconego mu wykroczenia (art. 92 a kodeksu wykroczeń) z tą zmianą, iż przyjmuje się, że kierował pojazdem mechanicznym nr rej. [...] z prędkością do 100 km/h tj. z prędkością o 50 km/h większą niż dozwolona w dniu [...] września 2018 r. o godz. 05:07 w lokalizacji[...], w obszarze zabudowanym, a więc na odcinku obowiązywania ograniczenia prędkości do 50 km/h;

- decyzja organu II instancji (SKO) zapadła [...] września 2019 r. zaś wyrok sądu powszechnego [...] października 2019 r.

W ocenie Sądu, kluczowe w niniejszej sprawie jest to, czy organy administracyjne miały również obowiązek zawieszenia postępowania administracyjnego (na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a.) lub też przeprowadzenia odrębnego postępowania dowodowego oraz to jaki wpływ na decyzje organów ma prawomocny wyrok sądu powszechnego wskazujący na to, że Skarżący rzeczywiście przekroczył prędkość w obszarze zabudowanym, ale nie o 51 km/h (jak twierdził GITD) ale o 50 km/h (jak wskazał sąd powszechny). Różnica 1 km/h ma w tym przypadku znaczenie, gdyż w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest mowa o tym, że organ wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość "o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym". Zatem, w sytuacji gdy Skarżący przekroczył prędkość równo o 50 km/h wskazanych przepis u.k.p. nie będzie miał zastosowania.

3. Zdaniem Sądu, w pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c u.k.p., stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 p.r.d. Przy czym w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. Podstawą wydania decyzji w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3 (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.). Wskazać też należy, że przepis art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a p.r.d. stanowi, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Nie dotyczy to jedynie sytuacji, gdy ww. czyn został popełniony w sytuacji działania w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, o której mowa w art. 135 ust. 1aa p.r.d.

Stosownie do art. 136 ust. 1 p.r.d. zatrzymane prawo jazdy, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. c, Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście.

Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, po pierwsze, że to organ administracji (starosta) wszczyna, prowadzi postępowanie administracyjne i wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, która ma charakter obligatoryjny i związany, po drugie że przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przez organ administracji jest przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a po trzecie, że podstawą jej wydania jest informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. lub prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie.

Biorąc pod uwagę przedmiot zarzutów skarżącego, należ podkreślić, że ustawodawca jasno sprecyzował w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości na terenie zabudowanym o 50 km/h. Wśród tych źródeł wskazał obok prawomocnego rozstrzygnięcie za naruszenie polegające na przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, także informację o ujawnieniu popełnienia tego naruszenia udzieloną przez podmiot, który ujawnił naruszenie. Tym samym, z woli ustawodawcy wyrażonej wprost i jednoznacznie w przepisie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. jedyną i wyłączną podstawę, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy może stanowić wymieniona informacja, także w sytuacji gdy kierujący pojazdem kwestionuje, że dopuścił się popełnienia przypisanego mu naruszenia prawa.

Zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym, ochronnym i zabezpieczającym. Instytucja zatrzymania prawa jazdy jest instrumentem, który w założeniu ustawodawcy ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a przez to przyczyniać się do ochrony życia i zdrowia jego uczestników. Skuteczność realizowania celu prewencyjno-ochronnego sankcji administracyjnej w postaci czasowego zatrzymania prawa jazdy ustawodawca zapewnił poprzez obligatoryjność i natychmiastowość jej zastosowania, aby oddziaływać odstraszająco na kierujących pojazdami i zniechęcić ich do nadmiernego przekraczania prędkości na obszarze zabudowanym.

Realizacji powyższego celu służy art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Wniosek zatem, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu przedmiotowego naruszenia, można wyprowadzić nie tylko z literalnego brzmienia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., ale także w oparciu o uchwałę NSA z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. I OPS 3/18, z której wynika, że "podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym". W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał również, że "decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest decyzją związaną. Rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie zostały pozostawione uznaniu organu. Zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r., K 24/15, OTK-A 2016/77)".

Z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Powyższe nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA.

Stanowisko wynikające z przytoczonej uchwały, rozstrzygającej dotychczasowe rozbieżności w orzecznictwie, pozwala na jednoznaczne przyjęcie, że w rozpatrywanym przypadku wystarczającą podstawą wydania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, była informacja GITD o zaistniałym naruszeniu, polegającym na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a organy nie były zobligowane do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego (dowodowego) lub zawieszenia postępowania - jak podnosił to skarżący.

W konsekwencji powyższego, wskazać należy, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia prędkości o więcej niż 50 km/h, ale z mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a p.r.d. Tym samym organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.

4. W związku z tym, zdaniem Sądu za bezskuteczne należy uznać zarzuty Skarżącego dotyczące kwestionowania w postępowaniu administracyjnym prawidłowość pomiaru prędkości. Wskazane potencjalne fakty nie mają bowiem znaczenia w sprawie administracyjnej dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Mogły mieć jednak znaczenie w sprawie prowadzonej przez sąd powszechny. Ale to już zupełnie inna kwestia i inny rodzaj postępowania w którym dowody takie powinny być ujawnione, rozpatrzone i ocenione. W niniejszej sprawie nie wykazano także w żaden sposób istnienia tzw. stanu wyższej konieczności. Wskazania, że dokument prawa jazdy jest "narzędziem pracy" skarżącego jest stwierdzeniem faktu, który w postępowaniu administracyjnym nie ma żadnego wpływu na decyzję organów. Wskazane wyżej okoliczności nie powodują również konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (por. uchwałę NSA z 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18).

5. W przekonaniu Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, wskazana uchwała NSA z 1 lipca 2019 r. (sygn. akt I OPS 3/18) odnosi się również do sytuacji, w której funkcjonują niezależnie od siebie dwa odrębne postępowania: postępowanie administracyjne i postępowanie wykroczeniowe. NSA przyjął, że: "(...) postępowania administracyjne w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. i postępowania toczące się przed sądem powszechnym lub organem orzekającym o sprawie w postępowaniu dyscyplinarnym w odniesieniu do stwierdzenia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. są postępowaniami toczącymi się niezależnie od siebie. Z treści art. 102 ust. 3 u.k.p. wynika, że postępowanie administracyjne może zakończyć się wcześniej niż postępowanie sądowe czy też postępowanie toczące się przed organem orzekającym w sprawie w postępowaniu dyscyplinarnym. Organ administracyjny nie jest zobowiązany oczekiwać na zakończenie postępowania sądowego w sprawie wykroczeń, lecz zobowiązany jest do wydania rozstrzygnięcia, a w przypadku niezakończenia postępowania sądowego lub postępowania toczącego się przed organem dyscyplinarnym w okresie 3 miesięcy od zatrzymania prawa jazdy (a w przypadku, o którym mowa w ust. 1d - w okresie 6 miesięcy), wydać ten dokument".

Uchwała wskazuje również na relacje pomiędzy tymi postępowaniami i skutki prawne oraz ich wzajemne oddziaływanie (możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w razie uniewinnienia). Z uzasadnienia uchwały NSA wynika, że: "(...) zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy będzie uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli później zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję".

W sytuacji, gdy skarżący kwestionuje ustalenia GITD co do popełnienia wykroczenia, nie przyjmując mandatu karnego, właściwym do rozstrzygnięcia tych zarzutów jest prowadzący postępowanie sąd karny. Trzeba jednocześnie zwrócić uwagę na bezpośredni wpływ ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy poczynionych w postępowaniu w sprawie o wykroczenie, na prawidłowe zastosowanie przepisu prawa materialnego w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest zatrzymanie prawa jazdy (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Go 1025/16).

Uchwała NSA niewątpliwie określa, co wprost wynika z jej uzasadnienia, dwie równoległe drogi prawnego postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, które jedynie rozpatrywane łącznie dają pełen obraz ukształtowanego, legalnego postępowania państwa w reakcji na stwierdzone przekroczenie prędkości w obszarze zabudowanym i tylko w takich warunkach działanie państwa może być ocenione jako zgodne z Konstytucją. Ze wskazanej uchwały można i należy wywieść istnienie "szybkiej administracyjnej ścieżki" stanowiącej niemalże natychmiastową reakcję starosty na informację nadesłaną przez Policję o stwierdzonym przekroczeniu prędkości, oraz dłuższą ścieżkę prawnokarną, w ramach której obwiniony o popełnienie wykroczenia może dowodzić swoich racji przed sądem, a w razie uniewinnienia - co wyraźnie podkreślił NSA - wnosić o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego odebraniem mu prawa jazdy na 3 miesiące i żądaniem ewentualnego odszkodowania. Niemniej znamienne jest także to, że uwagi w tym zakresie są czynione przez NSA w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r. (sygn. akt K 24/15), który nie uznał za niekonstytucyjny samego trybu działania organu (istnienia dwóch równoległych dróg - administracyjnej i w sprawie o wykroczenie), a zakwestionował brak stosownych "bezpieczników", które uwzględniałyby sytuacje nadzwyczajne. Inaczej mówiąc, uchwała NSA przesądziła, że informacja z Policji (GITD) stanowi wystarczającą podstawę zatrzymania prawa jazdy, jednakże wtedy i tylko wtedy, gdy istnieje równoległa procedura (zależna od woli strony) umożliwiająca ocenę prawidłowości działania Policji i ewentualnego następczego wzruszenia decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy na skutek uzyskanej informacji.

6. Z akt sprawy wynika, że równolegle do sprawy administracyjnej toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym dotyczące zasadności ukarania. W ocenie Sądu, nie ma to jednak znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organów administracyjnych w niniejszej sprawie.

W przypadku ewentualnego uniewinnienia od zarzucanego czynu lub innego rozstrzygnięcia sądu (np. tak jak w niniejszej sprawie) - stronie będzie przysługiwało prawo do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. To w konsekwencji może umożliwić uchylenie decyzji ostatecznej o zatrzymaniu prawa jazdy i podejmowanie przez Skarżącego dalszych kroków prawnych (np. w zakresie postępowań odszkodowawczych od Skarbu Państwa). Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, w których obywatele bezprawnie pozbawieni przez kilka miesięcy prawa jazdy występować będą o odszkodowania zarówno w zakresie poniesionych szkód, jak i utraconych korzyści.

Zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy będzie zatem uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli później zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję (por. wyrok WSA w Łodzi z 11 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 1064/19). Jest nową okolicznością istniejącą ale nieznaną organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej fakt, iż pomiar prędkości samochodu kierowanego przez skarżącego, dokonany przez funkcjonariuszy będący podstawą do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, został uznany przez sąd karny za niewiarygodny (por. wyrok WSA w Łodzi z 11 marca 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 1065/19).

7. Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje organów obu instancji pozostają w sprzeczności z prawem i naruszają przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.