Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 177/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1; art. 47 ust. 1 pkt 2; art. 49 ust. 1 pkt 2, ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 67 ust. 1; art. 72 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 978
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie WSA Robert Hałabis, WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Barański, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania D. N., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa L. z dnia [...] stycznia 2018 r. o unieważnieniu praktycznego egzaminu państwowego.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. Marszałek Województwa L. unieważnił praktyczny egzamin państwowy w zakresie kategorii B prawa jazdy M. Ł., przeprowadzony przez egzaminatora D. N. w dniu 8 listopada 2017 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w L., Oddziale w P..

Organ wyjaśnił, że analiza przebiegu egzaminu wykazała, iż w części praktycznej egzaminu prowadzonej w ruchu drogowym, w P. na ulicy [...] egzaminator D. N. wydała egzaminowanemu polecenie wykonania zadania egzaminacyjnego określonego w poz. 12 Tabeli nr [...] Załącznika Nr [...] Zadania egzaminacyjne stosowane na egzaminie państwowym oraz kryteria oceny wykonania tych zadań do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r. poz. 232 z późn. zm.), dalej powoływane także jako "rozporządzenie w sprawie egzaminowania". Wykonując zadanie w pierwszej próbie egzaminowany zatrzymał pojazd egzaminacyjny przed oznakowanym przejściem dla pieszych, a następnie używając biegu wstecznego cofał pojazdem, po czym zatrzymał pojazd na wjeździe do znajdującej się przy drodze posesji. Egzaminator poinformowała, stosownie do § 27 pkt 6 rozporządzenia w sprawie egzaminowania, o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego. Omawiając wynik egzaminu po jego zakończeniu egzaminator wyjaśniła, że w pierwszej próbie egzaminowany naruszył przepis art. 49 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 49 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 z późn. zm.), zgodnie z którym zabrania się zatrzymania pojazdu na przejściu dla pieszych oraz w odległości mniejszej niż 10 m przed tym przejściem, przy czym zakaz zatrzymania pojazdu nie dotyczy unieruchomienia pojazdu wynikającego z warunków lub przepisów ruchu drogowego. Zdaniem organu, egzaminator prawidłowo oceniła tę próbę wykonania zadania.

W kolejnej próbie wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego na ulicy [...] egzaminowany zatrzymał pojazd przy prawej krawędzi jezdni, a następnie używając biegu wstecznego cofał pojazdem i zatrzymał go na wjeździe do posesji znajdującym się po prawej stronie jezdni. Egzaminator również po wykonaniu tej próby, stosując się do § 27 pkt 6 rozporządzenia, poinformowała egzaminowanego o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego oraz o uzyskaniu wyniku negatywnego z egzaminu. Podając przyczyny uzyskania wyniku negatywnego po zakończeniu egzaminu egzaminator poinformowała egzaminowanego, że w drugiej próbie wykonania zadania zawracania po jeździe do tyłu zatrzymał pojazd na chodniku dla pieszych, naruszając przepis art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym dopuszcza się zatrzymanie lub postój na chodniku kołami jednego boku lub przedniej osi pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 t, pod warunkiem że szerokość chodnika pozostawionego dla pieszych jest taka, że nie utrudni im ruchu i jest nie mniejsza niż 1,5 m.

Zdaniem organu egzaminator niewłaściwie oceniła, że zatrzymując pojazd na wjeździe do posesji egzaminowany zatrzymał pojazd na chodniku. Pojazd był zatrzymany na części drogi stanowiącej zjazd do posesji, a nie na chodniku dla pieszych.

Organ zwrócił uwagę na definicje zjazdu oraz chodnika zawarte – odpowiednio – w art. 4 pkt 8 oraz art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2222 z późn. zm.) i wyjaśnił, że cofając pojazdem podczas wykonywania zadania egzaminacyjnego egzaminowany wjechał w zjazd do położonej przy drodze posesji, a następnie na tym zjeździe zatrzymał pojazd egzaminacyjny. Po zatrzymaniu pojazdu, po jego obydwu stronach znajdował się chodnik dla pieszych. Po takim zatrzymaniu nie można określić, że egzaminowany nie zostawił 1,5 metra szerokości chodnika dla ruchu pieszych, gdyż pojazd nie znajdował się na chodniku, lecz na zjeździe. Nie miał więc w tym przypadku zastosowania wskazywany przez egzaminatora art. 47 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż w przepisie tym jest mowa o zatrzymaniu na chodniku, a nie na zjeździe. Zarządca drogi różnymi kolorami kostki brukowej wykonał w tym miejscu chodniki dla pieszych (czerwony) oraz zjazdy do posesji (szary).

Odwołanie od tej decyzji wniosła egzaminator D. N.. Odwołująca się wskazała, iż dokonała prawidłowo oceny postępowania osoby egzaminowanej w czasie egzaminu praktycznego na prawo jazdy kategorii B, co z kolei uzasadniało negatywny wynik egzaminu. Egzaminator nie podzieliła stanowiska organu pierwszej instancji w zakresie zastosowania i interpretacji obowiązujących przepisów Prawa o ruchu drogowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego w świetle art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 z późn. zm.) okoliczności stanu faktycznego sprawy uzasadniały wydanie decyzji administracyjnej o unieważnienie egzaminu.

Kolegium wyjaśniło, że w trakcie trwania części egzaminu realizowanej w ruchu drogowym, w ocenie egzaminatora egzaminowany dwukrotnie nieprawidłowo wykonał zadanie egzaminacyjne wymienione w pozycji 12 tabeli nr [...] – "Zadania egzaminacyjne" Załącznika nr [...] do rozporządzenia w sprawie egzaminowania, to jest manewr zawracania na drodze jednojezdniowej przy wykorzystaniu infrastruktury drogowej, przy użyciu biegu wstecznego, w miejscu wyznaczonym przez egzaminatora. Wykonując zadanie egzaminacyjne w pierwszej próbie egzaminowany zatrzymał pojazd egzaminacyjny przed oznakowanym przejściem dla pieszych, a następnie używając biegu wstecznego cofał pojazdem, po czym zatrzymał pojazd na wjeździe do znajdującej się przy drodze posesji. Egzaminator poinformowała o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego. Omawiając wynik egzaminu, po jego zakończeniu egzaminator poinformowała, że w pierwszej próbie egzaminowany naruszył przepis art. 49 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 49 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że egzaminator prawidłowo oceniła pierwszą próbę wykonania zadania.

W kolejnej próbie wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego, na ulicy [...], egzaminowany M. Ł. zatrzymał pojazd przy prawej krawędzi jezdni, a następnie używając biegu wstecznego cofał pojazdem i zatrzymał go na wjeździe do posesji znajdującym się po prawej stronie jezdni. Egzaminator również po wykonaniu tej próby poinformowała egzaminowanego o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego oraz o uzyskaniu wyniku negatywnego z egzaminu. Podając przyczyny uzyskania wyniku negatywnego po zakończeniu egzaminu, egzaminator poinformowała egzaminowanego, że w drugiej próbie wykonania zadania zawracania, po jeździe do tylu zatrzymał pojazd na chodniku dla pieszych, naruszając przepis art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zdaniem Kolegium, egzaminator niewłaściwie oceniła zatrzymanie pojazdu dokonane przez egzaminowanego uznając, że zatrzymując pojazd na wjeździe do posesji egzaminowany zatrzymał pojazd na chodniku. Pojazd był zatrzymany na części drogi stanowiącej zjazd do posesji, a nie wyłącznie na chodniku dla pieszych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych zjazd stanowi połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, natomiast w myśl art. 4 pkt 6 ustawy o drogach publicznych, chodnik jest to część drogi przeznaczona wyłącznie do ruchu pieszych.

Kolegium podkreśliło, że cofając pojazdem podczas wykonywania zadania egzaminacyjnego egzaminowany wjechał w zjazd do położonej przy drodze posesji, a następnie na tym zjeździe zatrzymał pojazd egzaminacyjny. Po zatrzymaniu pojazdu, po jego obydwu stronach znajdował się chodnik dla pieszych. Po takim zatrzymaniu nie można określić, że egzaminowany nie zostawił 1,5 metra szerokości chodnika dla ruchu pieszych, gdyż pojazd nie znajdował się na chodniku, lecz na zjeździe, a więc nie miał w tym przypadku zastosowania wskazywany przez egzaminatora art. 47 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż w przepisie tym jest mowa o zatrzymaniu na chodniku, a nie na zjeździe.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego trudno zaakceptować stanowisko skarżącej w tym zakresie, gdyż jego przyjęcie w ogóle wykluczyłoby istotę i sens funkcjonowania zjazdów z drogi publicznej do znajdujących się przy nich posesjach oraz uniemożliwiałoby do nich dojazd. Za każdym bowiem razem np. w celu otwarcia bramy wjazdowej kierowca naruszałby obowiązujące przepisy poprzez zatrzymanie pojazdu na zjeździe do posesji, z którego korzystać mogą również piesi, gdyż przecina on przebieg chodnika.

Kolegium podniosło, że przepis § 44 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124) wskazuje na możliwość przecinania się zjazdów i chodników, stanowiąc, że szerokość chodnika powinna być odpowiednio zwiększona, jeżeli oprócz ruchu pieszych jest on przeznaczony do usytuowania urządzeń technicznych, w szczególności podpór znaków drogowych, słupów, drzew, wejść lub zjazdów utrudniających ruch pieszych, przy czym egzaminator powinna w trakcie egzaminu rozróżnić, czy egzaminowany zatrzymał pojazd na zjeździe, czy na chodniku.

Ubocznie Kolegium podniosło, że wykonując pierwszą próbę zadania zawracania egzaminowany również zatrzymał pojazd na zjeździe, po którego obydwu stronach znajdował się chodnik. Omawiając wynik egzaminu egzaminator nie wskazywała egzaminowanemu, aby w pierwszej próbie naruszył przepisy ruchu drogowego w taki sam sposób, jak w przypadku drugiej próby wykonania zadania, pomimo, że w obydwu próbach pojazd zatrzymywał w taki sam sposób, to jest na zjeździe, z którego obydwu stron usytuowany był chodnik.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż organ przechowywał nagranie z egzaminu w okresie dłuższym do przewidzianego w art. 54 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami Kolegium wyjaśniło, że powołany przepis wskazuje na minimalny czas przechowywania nagrania przez ośrodek egzaminowania. Przyjęcie argumentacji skarżącej uniemożliwiałoby np. kontrolę prawidłowości działania ośrodków egzaminowania przez organy nadzoru, pozbawiając je możliwości zapoznania się z najważniejszym z elementów materiału dowodowego egzaminu na prawo jazdy.

Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska skarżącej, że egzaminowany wykonując zadanie zawracania w drugiej próbie naruszył przepisy art. 3 ust. 1, art. 22 ust. 2 pkt 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Kolegium podkreśliło, że zapis audiowizualny egzaminu nie potwierdza, aby egzaminowany naruszył wykonując w drugiej próbie zadania zawracania jakikolwiek z wymienionych powyżej przepisów.

Odnosząc się do argumentu skarżącej o podobieństwie sprawy niniejszej oraz innej sprawy, w której organ pierwszej instancji także rozpatrywał skargę na przebieg egzaminu prowadzonego przez skarżącą, Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż w zestawieniu z dwoma odrębnymi stanami faktycznymi zarzut ten uznać należy za bezzasadny. Kolegium podkreśliło, że w sprawie wskazanej przez skarżącą osoba egzaminowana wykonując manewr zawracania z użyciem biegu wstecznego zatrzymała pojazd na drodze dla rowerów oznakowanej znakiem C-13 "droga dla rowerów", który oznacza drogę przeznaczoną dla kierujących rowerami, którzy są obowiązani do korzystania z tej drogi, jeżeli jest ona wyznaczona dla kierunku, w którym oni poruszają się lub zamierzają skręcić, zgodnie z w § 37 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 170, poz. 1393 z późn. zm.). W myśl § 37 ust. 2 tego rozporządzenia nakaz wyrażony znakiem C-13 obowiązuje do odwołania albo do miejsca umieszczenia znaku B-l, B-9, C-16, D-40 lub do najbliższego skrzyżowania, wobec czego nie ulegało wątpliwości, że egzaminowany w przywołanym przypadku zatrzymywał pojazd na drodze dla rowerów.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie D. N. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając:

1) naruszenie art. 10 k.p.a., polegające na niezapewnieniu stronie czynnego udziału w toku postępowania przed organem drugiej instancji;

2) naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na pominięciu przez organ odwoławczy wszystkich istotnych okoliczności wskazujących na popełnienie przez egzaminowanego błędów powodujących uznanie egzaminatora, że egzaminowany w ruchu drogowym w obu próbach zadania "zawracanie na drodze dwukierunkowej jednojezdniowej" wykonał je nieprawidłowo i w związku z powyższymi błędami uzyskał ocenę negatywną z egzaminu;

3) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie przez SKO granic swobodnej oceny dowodów i wyciągnięcie z materiału dowodowego niewłaściwych wniosków;

4) naruszenie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie prowadzące do wniosku, że krzyżowanie się na jednej powierzchni chodnika i zjazdu do posesji wyklucza zastosowanie przepisów dotyczących zatrzymania i postoju na chodniku, a także innych reguł dotyczących zasad zatrzymywania i postoju na drogach publicznych, podczas gdy współistnienie kilku elementów infrastruktury w jednym miejscu nie wyklucza w żaden sposób obowiązku zastosowania przepisów prawa dotyczących jednego z nich;

5) naruszenie art. 8 § 2 k.p.a., poprzez odstąpienie organów administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym poprzez niezauważenie, że sprawy o znakach [...]. [...] (egzamin S. C. w P.) i [...] (egzamin M. Ł. w P.) mają wspólne cechy i błędy popełnione w obu przypadkach tych egzaminów związane były z zatrzymaniem pojazdu egzaminacyjnego na zjeździe (wjeździe) do posesji w połączeniu z zatrzymaniem na drodze dla rowerów i / lub chodniku;

6) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. i art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez zmiany wykładni prawa stosowanej względem dwóch podobnych spraw i dwóch osób egzaminowanych przez organy pierwszej i drugiej instancji;

7) naruszenie art. 78 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 7b k.p.a. poprzez nieuwzględnienie (jako dowód mający istotne znaczenie dla sprawy) przez SKO dokumentacji skargowej zgromadzonej u Marszałka z egzaminu S. C., w celu porównania okoliczności faktycznych tego egzaminu z okolicznościami faktycznymi egzaminu M. Ł., a także brak analizy ustaleń i uzasadnienia organu pierwszej instancji co do poprawności wykonywania zadania "zawracanie na drodze dwukierunkowej jednojezdniowej", jak również brak współdziałania ze sobą organów administracji publicznej w toku postępowania w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy;

8) wyciąganie ujemnych konsekwencji, poprzez unieważnienie egzaminu M. Ł. w stosunku do egzaminatora D. N. stosującego się do wcześniejszych decyzji i ustaleń organów administracji publicznej tj. Marszałka, pomimo, że egzaminator stosował się do wykładni przepisów prawa uwzględniając rozstrzygnięcie sprawy skargowej przez Marszałka (pismo z dnia 18 stycznia 2017 r. dotyczące egzaminu S. C.) i stosował je podczas pracy zawodowej na bieżąco;

9) naruszenie art. 61 § 1 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a., poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L. i błędne wyznaczenie przez organ pierwszej instancji wyżej wymienionego dyrektora jako jednej ze stron postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia egzaminu M. Ł. przeprowadzonego przez egzaminatora D. N. oraz podtrzymanie tej drogi prawnej przez organ drugiej instancji;

10) naruszenie art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w powiązaniu z § 7 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 232 z późn. zm.), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego składa przedmiotowy wniosek o unieważnienie egzaminu w przypadku, gdy zarejestrowano przebieg części praktycznej egzaminu państwowego i nie było awarii systemu nagrywającego;

11) błędne ustalenie stanu faktycznego przez organ drugiej instancji poprzez przyjęcie (niepotwierdzone żadnym dowodem) , że organ pierwszej instancji prowadził w owym czasie kontrolę kompleksową w WORD L. i że w wyniku tej kontroli doszło do stwierdzenia nieprawidłowości w przeprowadzeniu egzaminu M. Ł., podczas gdy do analizy tego egzaminu doszło w wyniku wspomnianego wcześniej wniosku Dyrektora WORD L., a nie w wyniku kontroli kompleksowej;

12) naruszenie art. 67 ustawy o kierujących pojazdami przez organ pierwszej instancji i potrzymanie tej tezy przez organ drugiej instancji poprzez przypisanie dodatkowej delegacji do sprawowania nadzoru nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych dyrektorowi WORD, podczas gdy do takiego nadzoru upoważniony jest tylko marszałek województwa, a przy sprawowaniu nadzoru współpracują z marszałkiem policja i administrator centralnej ewidencji kierowców;

13) naruszenie art. 136 § 1 k.p.a., poprzez pobieżne rozpatrzenie powyższej sprawy, o czym świadczy uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji (kopiującej praktycznie uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji), a dodatkowo zawierającej fragmenty decyzji [...] z dnia [...] lipca 2017 r. dotyczącej innego egzaminu, innego zadania egzaminacyjnego i innej osoby egzaminowanej;

14) naruszenie art. 6 k.p.a. przez Kolegium poprzez brak podania racjonalnego uzasadnienia prawnego jako kontrargumentów dla przepisów powołanych przez egzaminatora w odwołaniu od decyzji unieważniającej egzamin M. Ł. oraz piśmie egzaminatora skierowanym do Marszałka z dnia 13 grudniu 2017 r.;

15) powielanie błędów w uzasadnieniu popełnionych przez organ pierwszej instancji również w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji dotyczących cytowania przepisu art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pomimo, że egzaminator w odwołaniu do organu drugiej instancji zwrócił uwagę na zaistniałe błędy popełnione przez organ pierwszej instancji;

16) naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w związku z § 28 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia w sprawie egzaminowania poprzez unieważnienie egzaminu M. Ł. i uznanie, że był to egzamin przeprowadzony niezgodnie z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, podczas gdy egzaminator przeprowadził egzamin zgodnie z ustawą o kierujących pojazdami i innymi przepisami wykonawczymi do tej ustawy oraz poprawnie ustalił wynik egzaminu;

17) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na utrzymaniu zaskarżonej decyzji Marszałka Województwa L. w mocy, pomimo zaistnienia w przedmiotowym stanie faktycznym podstaw do jej uchylenia z uwagi na wskazane naruszenia prawa materialnego i procesowego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po dokonaniu według wskazanych reguł kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r., utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa L. z dnia [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego w zakresie kategorii B prawa jazdy M. Ł., prowadzonego przez egzaminatora D. N. w dniu 8 listopada 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi skutkującymi koniecznością jej uchylenia w świetle powołanych przepisów prawa.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 67 ust. 1 tej ustawy marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych. W myśl tego przepisu, w ramach nadzoru organ rozpatruje skargi dotyczące egzaminu (pkt 1), kontroluje działalność wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego w zakresie przeprowadzania egzaminów (pkt 2), wydaje zalecenia pokontrolne (3), unieważnia egzamin (4), zawiesza przeprowadzanie przez wojewódzki ośrodek ruchu drogowego egzaminów (5) oraz dokonuje innych czynności wymienionych w pozostałych punktach (6 -10).

W myśl art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

Z przepisu art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami wynika, że wydanie decyzji o unieważnieniu egzaminu uzależnione jest od spełnienia łącznie następujących przesłanek:

- stwierdzenia, że egzamin na prawo jazdy prowadzony był niezgodnie z przepisami;

- wykazania, że ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na wynik egzaminu.

Przy tym użyty przez ustawodawcę zwrot "niezgodny z przepisami ustawy", nie oznacza tylko niezgodności z przepisami ustawy o kierujących pojazdami, ale także z przepisami wykonawczymi do tej ustawy, tj. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r. poz. 232 z późn. zm.), albowiem to ten właśnie akt prawny - wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1-5, 7 i 8 ustawy o kierujących pojazdami - w Rozdziale 5 określa warunki i tryb przeprowadzania części praktycznej egzaminu państwowego.

Stosownie do art. 72 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy:

1) z urzędu;

2) na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.

W niniejszej sprawie Marszałek Województwa L. decyzją z dnia 22 stycznia 2018 r., wydaną na podstawie art. 72 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, unieważnił praktyczny egzamin państwowy w zakresie kategorii B prawa jazdy M. Ł..

W decyzji organ pierwszej instancji powołał także art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami i wskazał, że postępowanie w przedmiocie unieważnienia egzaminu zostało przeprowadzone na wniosek Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L. z dnia 30 listopada 2017 r., co odpowiadało treści zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2017 r. o wszczęciu postępowania.

Skarżąca w skardze kwestionowała prawidłowość wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L. i zarzuciła błędne oznaczenie przez organ pierwszej instancji wyżej wymienionego dyrektora jako jednej ze stron postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego może zgłosić wniosek o unieważnienie egzaminu państwowego tylko w sytuacji przewidzianej w § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie egzaminowania. Zgodnie z tym przepisem jeżeli przebieg części praktycznej egzaminu państwowego nie został zarejestrowany z powodu awarii urządzenia nagrywającego jego przebieg, dyrektor:

1) informuje o tym fakcie właściwego marszałka województwa w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, albo

2) występuje do właściwego marszałka województwa z wnioskiem, o którym mowa w art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy, jeżeli stwierdzi, że zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wobec zawarcia w art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami przepisu określającego w sposób ogólny kompetencję dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie egzaminu państwowego, stanowisko skarżącej, iż kompetencja do złożenia wniosku mogłaby być realizowana wyłącznie w jednym przypadku wymienionym w § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie egzaminowania, nie może być uznane za prawidłowe.

Stwierdzić jednak należy, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L. nie wystąpił z wnioskiem o unieważnienie egzaminu państwowego M. Ł., prowadzonego przez egzaminatora D. N. w dniu 8 listopada 2017 r. Wniosku o unieważnienie egzaminu brak bowiem w treści pisma Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L. z dnia 30 listopada 2017 r. W wymienionym piśmie Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L. wskazał jedynie na przesłanie w załączeniu dokumentacji z egzaminu – "w celu oceny przedmiotowego egzaminu i jego ewentualnego unieważnienia". Tego rodzaju sformułowanie nie może być natomiast uznane za wniosek o unieważnienie egzaminu. Należy zauważyć, że także przywołany wyżej § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie egzaminowania rozróżnia przekazanie przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego informacji do właściwego marszałka województwa w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, a zatem przesłanki do unieważnienia egzaminu przez marszałka województwa działającego z urzędu, od wniosku, o którym mowa w art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy, jeżeli dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego stwierdzi, że zaistniały przesłanki do unieważnienia egzaminu.

W konsekwencji uznać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przez Marszałka Województwa L. nie na wniosek Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L., ale z urzędu, do czego Marszałek Województwa L. był uprawniony w świetle art. 72 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Mylne przyjęcie przez organ działania na wniosek Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zgodnie z niewadliwą oceną organów obu instancji dawał bowiem podstawy do uznania, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy spełnione zostały obie wyżej wymienione przesłanki wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Podniesione w skardze zarzuty mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. nie zasługują na podzielenie.

W pierwszym rzędzie trzeba wskazać na prawidłowość ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji. Ustalenia te znajdują bowiem potwierdzenie w treści zawartych w aktach sprawy dokumentów, w szczególności arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu M. Ł. na prawo jazdy kategorii B, przeprowadzonego w dniu 8 listopada 2017 r. oraz nagrania przebiegu egzaminu zarejestrowanego na zawartej w aktach płycie.

Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym także obejmująca nagranie przebiegu egzaminu, stanowiące kluczowy dowód w sprawie, potwierdza prawidłowość stwierdzenia przez organy obu instancji, że egzamin na prawo jazdy został przeprowadzony niezgodnie z przepisami, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.

Podstawę negatywnego wyniku egzaminu przyjętą przez egzaminatora stanowiło stwierdzenie dwukrotnego nieprawidłowego wykonania przez egzaminowanego M. Ł. zadania egzaminacyjnego określonego w poz. 12 Tabeli nr [...] Zadania egzaminacyjne Załącznika Nr [...] do rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.

W poz. 12 Tabeli nr [...] Załącznika Nr [...] do rozporządzenia w sprawie egzaminowania określone są kryteria wykonania tego zadania, to jest wykonanie, z zachowaniem zasad ruchu drogowego, manewru zawracania na drodze jednojezdniowej – dwukierunkowej (dotyczy wyłącznie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kategorii B1 i B):

- możliwość wykonania manewru przy wykorzystaniu infrastruktury drogowej (bramy, wjazdy, podjazdy, zatoczki itp.),

- zawracanie musi odbyć się przy użyciu biegu wstecznego,

- miejsce do zawracania wyznacza egzaminator.

Organy nie kwestionowały zasadności stwierdzenia przez egzaminatora niezgodnego z zasadami ruchu drogowego wykonania tego zadania przez egzaminowanego w pierwszej próbie. Nie budzi to też wątpliwości Sądu. Wykonując zadanie w pierwszej próbie egzaminowany zatrzymał bowiem pojazd egzaminacyjny przed oznakowanym przejściem dla pieszych, a następnie używając biegu wstecznego cofał pojazdem, po czym zatrzymał pojazd na wjeździe do znajdującej się przy drodze posesji. Zasadne było stwierdzenie przez egzaminatora, że w pierwszej próbie egzaminowany naruszył wynikający z przepisu art. 49 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 49 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym zakaz zatrzymania pojazdu w odległości mniejszej niż 10 m przed przejściem dla pieszych w sytuacji, gdy nie dotyczyło to unieruchomienia pojazdu wynikającego z warunków lub przepisów ruchu drogowego.

Sporna jest natomiast kwestia oceny przez egzaminatora ponownego wykonania przez egzaminowanego tego samego zadania. Jak prawidłowo ustalono w toku postępowania administracyjnego i co nie było kwestionowane przez skarżącą, a co znajduje potwierdzenie w audiowizualnym zapisie egzaminu, w kolejnej próbie wykonania przedmiotowego zadania egzaminacyjnego, na ul. [...] egzaminowany zatrzymał pojazd przy prawej krawędzi jezdni, po czym używając biegu wstecznego cofał pojazdem, następnie wjechał w zjazd do położonej przy drodze posesji i na tym zjeździe zatrzymał pojazd egzaminacyjny. Po zatrzymaniu pojazdu, po jego obydwu stronach znajdował się chodnik dla pieszych

Egzaminator oceniła negatywnie również tę próbę wykonania zadania. Po wykonaniu zadania, jak również omawiając podstawy negatywnego wyniku egzaminu po jego zakończeniu egzaminator poinformowała egzaminowanego, że w drugiej próbie wykonania zadania zawracania po jeździe do tylu zatrzymał pojazd na chodniku dla pieszych, co stanowiło naruszenie przepisu art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż przepis ten dopuszcza zatrzymanie lub postój na chodniku kołami jednego boku lub przedniej osi pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 t, pod warunkiem że szerokość chodnika pozostawionego dla pieszych jest taka, że nie utrudni im ruchu i jest nie mniejsza niż 1,5 m.

Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, organy obu instancji miały podstawy do stwierdzenia, że egzaminator niewłaściwie oceniła zadanie wykonane przez egzaminowanego w drugiej próbie. Uznać bowiem należy, że w trakcie przedmiotowego zadania, polegającego na wykonaniu manewru zawracania na drodze jednojezdniowej – dwukierunkowej, przy wykorzystaniu infrastruktury drogowej (bramy, wjazdy, podjazdy, zatoczki itp.) i przy użyciu biegu wstecznego, zatrzymanie pojazdu na zjeździe prowadzącym z położonej przy drodze posesji na wysokości chodnika, to jest w taki sposób, że po zatrzymaniu pojazdu w trakcie tego manewru po obydwu stronach pojazdu znajdował się chodnik dla pieszych, nie mogło stanowić podstawy do stwierdzenia naruszenia zasady ruchu drogowego przewidzianej w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszcza się zatrzymanie lub postój na chodniku kołami jednego boku lub przedniej osi pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 t, pod warunkiem że:

1) na danym odcinku jezdni nie obowiązuje zakaz zatrzymania lub postoju;

2) szerokość chodnika pozostawionego dla pieszych jest taka, że nie utrudni im ruchu i jest nie mniejsza niż 1,5 m;

3) pojazd umieszczony przednią osią na chodniku nie tamuje ruchu pojazdów na jezdni.

Treść przywołanego przepisu nie budzi wątpliwości, iż odnosi się on do zatrzymania (lub postoju) na chodniku.

Natomiast pojęcia "chodnika" oraz "zjazdu" w żadnym razie nie są tożsame, jak również nie mogą być w sposób dowolny interpretowane.

Trafnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji na odmienność ustawowych definicji chodnika oraz zjazdu.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zjazd oznacza połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy o drogach publicznych). Droga w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych oznacza zaś budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Z kolei ustawa Prawo o ruchu drogowym w art. 2 pkt 1 definiuje drogę jako wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Z kolei pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych). Ustawa Prawo o ruchu drogowym nie zawiera własnej definicji zjazdu.

W świetle ustawowej definicji zjazdu wynikającej z ustawy o drogach publicznych, zjazd służy zatem zapewnieniu bezpośredniego dostępu nieruchomości do drogi publicznej, a nie do pasa drogowego takiej drogi. Jednocześnie zjazd nie jest częścią tej drogi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2011 r., I OSK 590/10).

Natomiast w myśl art. 4 pkt 6 ustawy o drogach publicznych chodnik oznacza część drogi przeznaczoną wyłącznie do ruchu pieszych. Analogiczną definicję chodnika zawiera przepis art. 2 pkt 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, według którego chodnik oznacza część drogi przeznaczoną dla ruchu pieszych.

Innymi słowy, zjazd służy zapewnieniu bezpośredniego dostępu nieruchomości do drogi publicznej i nie jest częścią drogi. Z kolei chodnik jest częścią drogi i służy wyłącznie do ruchu pieszych. Zatem chodnik oraz zjazd są to dwa odrębne elementy szeroko pojętej infrastruktury drogowej i ich legalne definicje precyzyjnie określają ich wzajemnie odmienne funkcje.

Z powyższego wynika, że zjazdu nie można traktować jako elementu drogi publicznej w postaci chodnika w rozumieniu art. 4 pkt 6 ustawy o drogach publicznych. Zjazd zapewnia nieruchomości dostęp do drogi publicznej przez umożliwienie wjazdu pojazdów z drogi publicznej na tę nieruchomość i odwrotnie.

Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że w miejscu wykonywania spornego manewru zjazd i chodnik współistniały wzajemnie, krzyżując się na jednej powierzchni. Przyjęcie takiego założenia oznaczałoby bowiem, że zjazd, który nie należy do drogi, a jedynie w myśl legalnej definicji stanowi połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, zawierałby w sobie element należący do tej drogi, gdyż chodnik jest elementem drogi.

Skarżąca podkreśliła w skardze, że pojazd przednią osią znajdował się na zjeździe, a tylną na chodniku. Zdaniem Sądu, skarżąca egzaminator błędnie jednak określa jako zjazd tylko jego część znajdującą się poza linią chodnika. Jest to nieprawidłowe rozumienie pojęcia zjazdu, oderwane od aspektu jego funkcji, jaką spełnia i przede wszystkim jego legalnej definicji. Zjazd jest bowiem bezpośrednim miejscem dostępu do drogi publicznej i jego charakteru nie zmienia fakt ewentualnego istnienia chodnika po obu stronach zjazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie podniosło, że wprawdzie po zatrzymaniu pojazdu po jego obydwu stronach znajdował się chodnik dla pieszych, jednak w przypadku takiego zatrzymania pojazdu w trakcie przedmiotowego manewru nie można stwierdzić, że egzaminowany nie zostawił 1,5 m szerokości chodnika dla ruchu pieszych, gdyż pojazd nie znajdował się na chodniku, lecz na zjeździe. Nie miał w tym przypadku zastosowania wskazywany przez egzaminatora art. 47 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż w przepisie tym jest mowa o zatrzymaniu na chodniku, a nie na zjeździe.

Powyższej oceny nie może skutecznie podważyć akcentowany przez skarżącą w piśmie z dnia 13 czerwca 2018 r. sposób sformułowania i zobrazowania na dołączonych fotografiach pytania egzaminacyjnego na egzaminie teoretycznym na prawo jazdy, w którym mowa jest o "przejeżdżaniu przez chodnik". Pytanie to nie dotyczy bowiem manewru, którego wykonanie stało się podstawą negatywnego wyniku egzaminu w okolicznościach niniejszej sprawy, w związku z zatrzymaniem pojazdu w trakcie tego manewru na zjeździe z posesji i zastosowania w takim przypadku przez egzaminatora przepisu art. 47 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co organy trafnie oceniły jako błędne.

Z analogicznych przyczyn słuszności tej oceny nie podważają zarzuty skarżącej odwołujące się do odrębnej sprawy administracyjnej, z innym stanem faktycznym, dotyczącym egzaminu na prawo jazdy innej osoby egzaminowanej.

Nietrafne są także zarzuty skarżącej powołujące się na naruszenie przez egzaminowanego w drugiej próbie zadania polegającego na zawracaniu na drodze jednojezdniowej – dwukierunkowej innych jeszcze przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, a mianowicie przepisów art. 3 ust. 1, art. 22 ust. 2 pkt 1 i art. 23 ust. 1 pkt 3 oraz art. 46 ust. 2 tej ustawy.

Przepis art. 3 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym stanowi, że uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani zachować ostrożność albo gdy ustawa tego wymaga - szczególną ostrożność, unikać wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w związku z ruchem zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę. Przez działanie rozumie się również zaniechanie.

Z art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że kierujący pojazdem jest obowiązany zbliżyć się do prawej krawędzi jezdni - jeżeli zamierza skręcić w prawo.

Według art. 23 ust. 1 pkt 3 tej ustawy kierujący pojazdem jest obowiązany przy cofaniu ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi lub uczestnikowi ruchu i zachować szczególną ostrożność, a w szczególności a) sprawdzić, czy wykonywany manewr nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub jego utrudnienia, b) upewnić się, czy za pojazdem nie znajduje się przeszkoda; w razie trudności w osobistym upewnieniu się kierujący jest obowiązany zapewnić sobie pomoc innej osoby.

Zgodnie zaś z art. 46 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym kierujący pojazdem, zatrzymując pojazd na jezdni, jest obowiązany ustawić go jak najbliżej jej krawędzi oraz równolegle do niej.

Wbrew zarzutom skargi zasługuje na podzielenie stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż zapis nagrania z egzaminu nie wskazuje, aby egzaminowany w drugiej próbie nieprawidłowo wykonał zadanie zawracania.

Przede wszystkim zaś analiza zapisu audiowizualnego z przebiegu egzaminu nie potwierdza, aby przyczyną negatywnej oceny wyniku egzaminu przez skarżącą jako egzaminatora miały być inne jeszcze naruszenia, na które skarżąca powoływała się w odwołaniu oraz w uzasadnieniu skargi. Wynika to z treści zarejestrowanych na płycie wypowiedzi egzaminatora zarówno bezpośrednio po zatrzymaniu pojazdu na zjeździe w trakcie wykonywania przedmiotowego manewru zawracania, jak i po zakończeniu egzaminu. Z wypowiedzi tych wynika wprost, że w przypadku drugiej próby wykonania manewru zawracania na drodze jednojezdniowej – dwukierunkowej z użyciem biegu wstecznego podstawę negatywnego wyniku egzaminu stanowiło według egzaminatora wyłącznie naruszenie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Taką podstawę, odwołując się do treści przepisu, przytoczono również w notatce z kontroli egzaminu sporządzonej w dniu 4 grudnia 2017 r. na podstawie nagrania egzaminu.

W związku z podniesionym w skardze argumentem, iż egzaminowany wybrał samo miejsce wykonania zadania z naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym trzeba zauważyć, że zgodnie z zapisem poz. 12 Tabeli nr 7 Załącznika Nr 2 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania miejsce do zawracania wyznacza egzaminator. Tymczasem w okolicznościach sprawy, wbrew przewidzianemu przepisami opisowi zadania, egzaminator pozostawiła wybór miejsca do zawracania samemu egzaminowanemu. W tej sytuacji zarzut zmierzający do wywołania negatywnych dla egzaminowanego skutków w związku z wyborem miejsca zawracania, co należało egzaminatora, a nie do egzaminowanego, nie może być oceniony jako skuteczny. Niezależnie od tego, z przyczyn omówionych już wcześniej należało uznać, że sposób wykonania w drugiej próbie zadania w wybranym przez egzaminowanego miejscu nie uzasadniał negatywnego wyniku egzaminu, gdyż nie doszło do naruszenia art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. trzeba podkreślić, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie, realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Warunek ten w niniejszej sprawie nie został spełniony. Brak także podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji z powodu nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącej obejmujących żądanie przeprowadzenia dowodu z dokumentacji skargowej innego egzaminu. Organ wyjaśnił, że obie sprawy dotyczyły odmiennych stanów faktycznych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy prawa materialnego ani też naruszenia zasad postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organy wydając zaskarżone decyzje dokonały oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i dały tej ocenie wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji.

Z tych wszystkich względów skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.