Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2923/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10, 7, 13, 17, 20, 21
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Marek Wroczyński WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2014 r. sprawy ze skargi E.F., D.B., E.G., M.L. i M.F. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpoznaniu wniosku E.F., M.F., M.L., E.G. i D.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1952 r., nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa - [...] nieruchomości położonej w G. przy ul. o pow. [...] m2, ozn. hip. [...], katastralnie nr parc. [...], stanowiącej własność H.T. (pkt 3 orzeczenia).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1952 r., nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa -[...] w G. m.in. nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] o pow. [...] m2, ozn. hip. [...], katastralnie nr [...], stanowiącej własność H.T. (pkt 3 orzeczenia).

Wnioskiem z dnia 9 listopada 2005 r. H.L., E.F. i M.F. wystąpiły o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1952 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] grudnia 1952 r., w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] o pow. [...] m2, ozn. hip. [...], [...], katastralnie nr parc. [...], stanowiącej własność H.T. (pkt 3 orzeczenia).

Pismem z dnia 9 kwietnia 2013 r. E.F., M.F., M.L., E.G. i D.B., złożyły w ustawowym terminie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, iż: zezwolenie zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie przedmiotowej nieruchomości zostało wydane z naruszeniem prawa, albowiem nie została przedłożona przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych opinia prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej stwierdzająca, iż nabycie nieruchomości objętej wnioskiem jest niezbędne do realizacji planów gospodarczych, organ nadzoru błędnie przyjął, iż doszło do skutecznego wezwania właścicieli do dobrowolnego odstąpienia przedmiotowej nieruchomości, organ nadzoru nie wyjaśnił w zaskarżonej decyzji wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, na skutek tych uchybień organ naczelny odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] grudnia 1952 r., podczas gdy należało stwierdzić nieważność tego orzeczenia.

Przechodząc do ponownego, merytorycznego badania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] grudnia 1952 r., nr [...], w części dotyczącej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] o pow. [...] m2, ozn. hip. [...], [...], katastralnie nr parc. [...], stanowiącej własność H.T. (pkt 3 orzeczenia) Minister wskazał, że wniosek ten został złożony przez podmioty legitymowane, a orzeczenie z dnia [...] grudnia 1952 r. weszło do obrotu prawnego i wywołało skutki prawnorzeczowe, a zatem organ jest zobligowany do zbadania jego legalności przez pryzmat przepisu art. 156 § 1 Kpa.

W pierwszej kolejności Minister wskazał, że przedmiotowe orzeczenie zostało wydane przez organ właściwy, albowiem stosownie do art. 10 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) do orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za wywłaszczenie powołane było prezydium wojewódzkiej rady narodowej właściwej według położenia przedmiotu wywłaszczenia.

Analizując przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2, 3,-7 Kpa, organ nadzoru nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia z dnia [...] grudnia 1952 r., albowiem: była podstawa prawna do wydania orzeczenia i przedmiot wywłaszczenia, - brak jest dowodów na okoliczność, iż orzeczenie to rozstrzygnęło sprawę uprzednio rozstrzygniętą ostatecznie innym orzeczeniem, - orzeczenie nie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, - wykonalność kontrolowanego orzeczenia nie budzi wątpliwości, - brakuje podstaw do twierdzenia, iż orzeczenie to w razie wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą lub jest dotknięte wadą powodującą jego nieważność z mocy prawa.

Badając legalność kwestionowanego orzeczenia w aspekcie jego wydania z rażącym naruszeniem prawa z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa Minister stwierdził, że przedmiotowe orzeczenie zostało wydane w trybie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31). Stosownie do art. 5 dekretu w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającą dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r., zezwolenia na nabycie nieruchomości udzielał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, jeżeli uznał, że nieruchomość była niezbędna dla realizacji narodowego planu gospodarczego oraz, że przewidziane będą środki na ich nabycie. W okresie obowiązywania powyższego przepisu w brzmieniu przed zmianą z 1952 r. wydane zostało przez zastępcę Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolenie z dnia [...] listopada 1951 r., nr [...] na nabycie m.in. przedmiotowej nieruchomości. Powyższy dokument zawiera także zezwolenie na dokonanie zbiorowego wezwania wszystkich właścicieli nieruchomości objętych wnioskiem wykonawcy narodowych planów gospodarczych - [...] w G. (zwanej dalej D.). Wydanie tego zezwolenia nastąpiło zgodnie z art. 5 dekretu w ówczesnym brzmieniu.

Zdaniem Ministra, nietrafny jest zarzut podniesiony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż do wydania zezwolenia Przewodniczącego PKPG niezbędne było przedłożenie opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej stwierdzającej, iż nabycie nieruchomości niezbędne jest do realizacji narodowych planów gospodarczych, albowiem skarżący powołują się na brzmienie dekretu nieobowiązujące w dniu wydania zezwolenia. Dopiero bowiem w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 stycznia 1952 r. przepis art. 5 ust. 1 dekretu wymagał przedłożenia opinii prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 dekretu w brzmieniu przed nowelizacją, do występowania z wnioskami o nabycie nieruchomości zgodnie z art. 4 uprawnieni byli wykonawcy narodowych planów gospodarczych (art. 2), którzy przedstawili: 1) zezwolenie właściwego ministra na zgłoszenie wniosku odnośnie nieruchomości, 2) zaświadczenie wojewódzkiej władzy planowania gospodarczego, wydane w porozumieniu z właściwą władzą planowania zabudowy miast i osiedli, co do przeznaczenia nieruchomości na cele wskazane we wniosku.

W aktach archiwalnych nadesłanych przez Archiwum Państwowe przy piśmie z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] znajduje się zaświadczenie lokalizacyjne nr [...] z dnia [...] sierpnia 1951 r. wydane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Zaświadczenie nr [...] wskazywało nieruchomość przy ul. [...]. Wymagane zezwolenie na nabycie nieruchomości zostało wydane przez Pełnomocnika Ministra Budownictwa Miast i Osiedli (pismo z dnia [...] października 1951 r., nr [...]). Nie budzi zatem wątpliwości, iż powyższy przepis nie został naruszony.

Stosownie do art. 7 dekretu przed nowelizacją (póżn. art. 8) wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie przewidziane w art. 5, zobowiązany był wezwać właściciela nieruchomości niezbędnej dla realizacji planu, by przekazał mu tę nieruchomość za cenę określoną na podstawie art. 28 przez wykonawcę, a zatwierdzoną przez władzę naczelną wykonawcy. Władza naczelna ustalając cenę, ustalała jednocześnie warunki zapłaty. Z akt wywłaszczeniowych wynika, że do właścicieli nieruchomości objętych wnioskiem o wywłaszczenie - m.in. do H.T. - zostały skierowane, pismami z dnia [...] listopada 1951 r., nr [...] wezwania do ich dobrowolnego odstąpienia, zawierające stwierdzenie, iż cena sprzedaży zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu. Zastosowany przez podmiot ubiegający się o wywłaszczenie wzór wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości był zgodny z przepisami zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] listopada 1949 r. (M. P. Nr [...], poz. [...]), wydanego na podstawie art. 7 ust. 3 dekretu przed nowelizacją. Minister uznał, że zastosowanie się do wzoru wezwania nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Organ podzielił w tym zakresie pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 2/08. Wobec tego organ nie dopatrzył się naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu przed nowelizacją (art. 8 ust. 1 po nowelizacji).

Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżących, iż wezwanie skierowane do H. T. nie zostało doręczone, z uwagi na braki potwierdzenia odbioru w aktach archiwalnych, Minister podkreślił, iż prowadzenie postępowania nadzorczego po upływie ponad 60 lat od wydania kwestionowanego orzeczenia pociąga za sobą ryzyko, iż akta postępowania wywłaszczeniowego nie zachowają się w całości. Nie można natomiast z niekompletności akt wywodzić, iż dokumenty brakujące nie zostały w ogóle sporządzone. Taka teza przeczyłaby zasadzie trwałości decyzji ostatecznych sformułowanej w art. 16 Kpa. W przypadku, gdy część akt wywłaszczeniowych się nie zachowała należy na podstawie innych dowodów, w tym dowodów pośrednich, ustalić okoliczności niezbędne do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. W przedmiotowej sprawie wezwanie opatrzone adnotacją "Polecony za zwrotnym potwierdzeniem odbioru" skierowane do H.T. - właściciela przedmiotowej nieruchomości - zostało doręczone albowiem w aktach sprawy znajduje się potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis tego wezwania z podpisem pracownika kancelarii głównej organu. Prawdopodobnie adnotacja ta oznaczała wysłanie wezwania do adresata. Zdaniem organu odwoławczego, w rozpatrywanym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu w brzmieniu przed nowelizacją (art. 8 ust. 1 po nowelizacji), szczególnie uwzględniając fakt, iż zastępca Przewodniczącego PKPG zezwolił D. (wykonawcy narodowych planów gospodarczych) na zbiorowe wezwanie właścicieli nieruchomości objętych wnioskiem o wywłaszczenie. Wyżej wskazana jednostka organizacyjna nie miała zatem obowiązku kierować indywidualnych wezwań do poszczególnych właścicieli nieruchomości, ale niewątpliwie wysłanie wezwania pocztą również spełniło wymóg wyrażony w art. 7 ust. 1 dekretu (art. 8 ust. 1 po nowelizacji). Na odpisach wszystkich wezwań znajdują się adnotacje, z których wynika, że wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości objętych wnioskiem wywłaszczeniowym były wywieszone na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. w dniach od [...] listopada 1951 r. do [...] grudnia 1951 r. Nie doszło zatem do naruszenia tego przepisu.

W kontrolowanym postępowaniu wywłaszczeniowym wniosek D. z dnia [...] grudnia 1951 r., nr [...] o wywłaszczenie nieruchomości złożony został w dniu [...] grudnia 1951 r., a zatem przed wejściem w życie ustawy zmieniającej dekret z dnia 29 grudnia 1951 r. Minister wskazał, że uwzględnić należy przepisy intertemporalne zawarte w nowelizacji. Art. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. przewidywał bowiem, iż postępowanie wywłaszczeniowe, będące w toku w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a wszczęte na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. miało być nadal prowadzone zgodnie z przepisami niniejszej ustawy z tym, że 1) przepisy art. 13 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym oraz nie stosuje się przepisów art. 14 ust. 5 tego dekretu. Zdaniem Ministra, z powyższego przepisu wynika, iż do oceny formalnej wniosku o wywłaszczenie stosuje się art. 13 dekretu przed nowelizacją. Stosownie do art. 13 ust. 3 dekretu, do wniosku należało załączyć: 1) zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (art. 5), 2) dowód wykonania czynności, przewidzianych w art. 7, 3) zaświadczenie wojewódzkiej władzy planowania przestrzennego lub odpis uchwały prezydium wojewódzkiej rady narodowej lub Naczelnej Rady Odbudowy W., przewidziane w art. 6 pkt 2, 4) ogólny plan sytuacyjny z oznaczeniem granic terenu, który miał ulec wywłaszczeniu, 5) wykaz właścicieli wywłaszczanych nieruchomości z podaniem ich adresów, o ile ubiegający się o wywłaszczenie był w posiadaniu tych danych. Do wniosku wywłaszczeniowego z dnia [...] grudnia 1951 r., nr [...], złożonego przez D. załączone zostały dokumenty, o których mowa w art. 13 ust. 3 pkt 1-4 dekretu, a w samym wniosku wyszczególniono właścicieli nieruchomości nim objętych. Jak wynika z tego przepisu podmiot ubiegający się o wywłaszczenie nie był obowiązany do wskazania adresów, jeżeli nie był w ich posiadaniu. Minister uznał zatem, że nie doszło do naruszenia art. 13 ust. 3 dekretu w brzmieniu przed nowelizacją, znajdującego zastosowanie w kontrolowanym postępowaniu. Wykonawca narodowych planów gospodarczych uczynił także zadość wymogom przewidzianym w art. 13 ust. 2 dekretu albowiem zawarł we wniosku wszystkie wymagane informacje, tym powierzchnie nieruchomości objętych wnioskiem oraz cel wywłaszczenia.

Stosownie do art. 18 ust. 1 dekretu po nowelizacji, prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamiało właściciela nieruchomości o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Odpis zawiadomienia wywieszano na tablicy ogłoszeń właściwej gminnej (miejskiej) rady narodowej. W przypadku, gdy postępowanie wywłaszczeniowe, wszczęte na podstawie jednego wniosku, dotyczyło większej liczby właścicieli, zawiadomienia mogły być dokonywane za pomocą obwieszczeń, wywieszonych na tablicach ogłoszeń prezydiów właściwych gminnych (miejskich) rad narodowych. W tym samym trybie zawiadamiany mógł być właściciel nieruchomości, którego miejsce zamieszkania nie było znane (art. 18 ust. 2 dekretu). W aktach wywłaszczeniowych znajduje się obwieszczenie o wszczęciu postępowania, które jednak nie zawiera oznaczenia organu, daty ani podpisu osoby upoważnionej. W tym przypadku egzemplarz obwieszczenia wywieszony na tablicy ogłoszeń nie zachował się w aktach sprawy. Dowodem pośrednim na zawiadomienie stron w drodze obwieszczenia zarówno o wszczęciu postępowania, jak i o terminie rozprawy, stanowi protokół z rozprawy z dnia 24 listopada 1952 r., w którym zawarta jest informacja, iż dokonano w drodze obwieszczeń w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. zawiadomienia stron o tych zdarzeniach. Powyższy dowód organ odwoławczy uznał za wiarygodny, szczególnie, że na rozprawie stawiła się S.G., działając (prawdopodobnie) w imieniu E., A. i J.G.. Z powyższej okoliczności należy wywodzić, iż obwieszczenia zostały podane do publicznej wiadomości w sposób, który pozwolił się z nimi zapoznać właścicielom nieruchomości objętych postępowaniem wywłaszczeniowym. Nie doszło zatem do naruszenia art. 18 dekretu w brzmieniu po nowelizacji.

Organ wywłaszczeniowy nie naruszył także art. 20 dekretu, przewidującego obowiązek przeprowadzenia rozprawy wywłaszczeniowej. Z uwagi na treść protokołu z rozprawy oraz uwzględniając powyższe wywody Minister stwierdził, że rozprawa została przygotowana oraz przeprowadzona prawidłowo. Przeprowadzenie zaś rozprawy mimo nieobecności właścicieli nieruchomości nie stanowiło naruszenia ówcześnie obowiązujących przepisów. Zgodnie z art. 21 ust. 1 dekretu, po przeprowadzeniu rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej orzekało o wywłaszczeniu albo odmawiało wywłaszczenia, jeżeli odpadły powody stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 2 dekretu, orzeczenie powinno w szczególności zawierać: 1) ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia, 2) wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło, 3) jeżeli wpłynęły wnioski lub sprzeciwy - uzasadnienie ich przyjęcia lub odrzucenia. W przypadku, gdy wniosków lub sprzeciwów nie zgłoszono, orzeczenie mogło zapaść bez rozprawy (art. 21 ust. 3 dekretu). Zdaniem Ministra, w kontrolowanym orzeczeniu spełnione zostały wymogi art. 21 dekretu albowiem organ wskazał: - wywłaszczane nieruchomości i ich powierzchnie - przedmiot wywłaszczenia, - podmiot, na którego rzecz nastąpiło wywłaszczenie - Skarb Państwa – D..

Z akt archiwalnych nie wynika, aby w toku postępowania zgłoszone zostały sprzeciwy lub wnioski, do których organ byłby obowiązany ustosunkować się w orzeczeniu. Nie budzi wątpliwości zatem, iż także art. 21 dekretu nie został naruszony.

Podsumowując rozważania w kwestii legalności przedmiotowego orzeczenia z dnia [...] grudnia 1952 r. nr [...] w części dotyczącej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] o pow. [...] m2 Minister stanął na stanowisku, że nie została spełniona żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 Kpa, a zatem brak jest podstaw do wyeliminowania kwestionowanego orzeczenia z obrotu prawnego w kontrolowanej części.

Od decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. , nr [...] E.F., M.F., M.L., E. G., D.B. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciły Ministrowi naruszenie: 1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. poprzez uznanie, że czynności dokonane w postępowaniu wywłaszczeniowym przed wejściem w życie nowelizacji ustawy podlegają ocenie w świetle przepisów z daty ich dokonania, a nie z daty wydania decyzji o wywłaszczeniu, a w konsekwencji; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, tj. naruszenie art. 5 oraz art. 7 ust. 3 pkt 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. poprzez zastosowanie tych przepisów w nieaktualnym na dzień wydania decyzji o wywłaszczeniu brzmieniu i w rezultacie uznanie, że doszło do zgodnego z przepisami prawa wydania przez zastępcę Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolenia na nabycie przez D. wywłaszczonej nieruchomości; 3) naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, tj. naruszenie art. 8 ust. 1 i 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. w zw. z § 4 ust. 1, § 7 i § 8 zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] listopada 1949 r. w sprawie trybu wzywania osób niebędących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji tychże planów (M. P. Nr [...], poz. [...]) polegające na uznaniu, iż doszło do skutecznego i zgodnego z przepisami prawa wezwania właściciela wywłaszczanej nieruchomości do dobrowolnego jej odstąpienia; 4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 75 i 77 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez uznanie iż doszło do prawidłowego doręczenia wezwania do dobrowolnego przekazania nieruchomości oraz wezwania na rozprawę wywłaszczeniową wraz z wymaganymi pouczeniami, mimo iż brak w tym względzie dowodów bezpośrednich, a dowody pośrednie nie potwierdzają wskazanych, istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji: 5) naruszenie art. 18 dekretu (art. 14 przed ujednoliceniem), art. 20 dekretu (art. 22 przed ujednoliceniem), według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji o wywłaszczeniu, tj. w dniu [...] grudnia 1952 r.; 6) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 75 i 77 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez brak dokonania jakichkolwiek ustaleń dotyczących oceny prawidłowości doręczenia decyzji wywłaszczeniowej wraz z wymaganymi pouczeniami, a w konsekwencji; 7) naruszenie art. 24 dekretu (art. 26 przed ujednoliceniem), według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji o wywłaszczeniu, tj. w dniu [...] grudnia 1952 r.; 8) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 75 i 77 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji, która - jak wynika z całości zebranego materiału dowodowego - dotknięta była szeregiem kwalifikowanych wad prawnych, tj. wydana została z rażącym naruszeniem obowiązujących w dacie jej wydania przepisów. Mając na uwadze powyższe skarżące wniosły o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...]; 2) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych; 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazano przede wszystkim, że brak uprzedniej opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej przed wydaniem przez zastępcę Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolenia na nabycie przez D. nieruchomości H.T. rodzi wątpliwości, czy rzeczywiście nabycie nieruchomości objętej wnioskiem było niezbędne dla zrealizowania narodowych planów gospodarczych. Zdaniem skarżących, brak wskazania ceny w treści wezwania datowanego na [...] listopada 1951 r., które miało zostać skierowane do właściciela wywłaszczonej nieruchomości H.T. o dobrowolne odstąpienie nieruchomości stanowiło o niekompletności wezwania i braku pewności właściciela, co do dalszych losów jego mieni. Brak indywidualnego zawiadomienia lub obwieszczenia zawierającego wezwanie do dobrowolnego przekazania nieruchomości spowodował, że właściciel nie miał szans na przystąpienie do rokowań. Brak prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy spowodował, że właściciel pozbawiony został możliwości wzięcia w niej udziału. Brak zawiadomienia o zapadłym orzeczeniu powoduje, że właściciel został pozbawiony możliwości odwołania się. W ocenie skarżących, uchybienia te są rażące i stanowią ewidentne naruszenie gwarancji, które ówczesne przepisy zapewniały właścicielom nieruchomości. Postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało bowiem przeprowadzone zgodnie z trybem i zasadami określonymi w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. (stan prawny na dzień wydania .decyzji wywłaszczeniowej). Skarżące podkreśliły, że orzeczenia wywłaszczeniowe stanowiły wyjątek od konstytucyjnej gwarancji każdego obywatela do nienaruszania jego prawa własności (art. 13 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r. - Dz. U. z dnia 23 lipca 1952 r.). W przedmiotowej sprawie orzeczenie takie zostało wydane wbrew obowiązującemu prawu, a samo wywłaszczenie nastąpiło bez odszkodowania. Z uzasadnienia wydanej decyzji wynika bowiem, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania nie zostało w pełni zakończone. Procedura wywłaszczeniowa kończy się bowiem z chwilą wypełnienia wszelkich jej elementów, w tym zawiera się również ustalenie i wypłacenie odszkodowania, co w niniejszej sprawie bezspornie nigdy nie zostało uczynione.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi i przeprowadzenie rozprawy, podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko.

W piśmie z dnia 29 lipca 2014 r. Gmina Miasta G. wniosła o oddalenie skargi wskazując przede wszystkim, że czynności postępowania wywłaszczeniowego winy być podejmowane zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie ich dokonywania. Ustawa zmieniająca dekret z 1952 r. obligowała organ do dokonywania dalszych czynności zgodnie z jej wymogami, a opinia prezydium właściwej rady narodowej była wymagana dopiero od momentu wyjścia w życie ustawy zmieniającej dekret. Zarzuty stawiane zaś zezwoleniu Przewodniczącego PKPG nie dotyczą samej decyzji wywłaszczeniowej. Nieskorzystanie przez H.T. z przysługujących mu praw w postępowaniu wywłaszczeniowym uczestnik postępowania ocenił jako ewentualne wady postępowania, których usuwaniu służy instytucja wznowienia postępowania. W pozostałym zakresie uczestnik postępowania podzielił stanowisko prezentowane przez organ odwoławczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Rację ma Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1952 r., nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości H.T. oznaczonej jako parcela nr [...] o pow. [...] m2 (pkt 3 orzeczenia), nie zawiera wad nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa.

Sąd zwraca uwagę, że dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - zwany dalej "dekretem" jako zasadę przyjął, że nieruchomości lub ich części niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych mogą być przejmowane, nabywane, zbywane i przekazywane, zgodnie z przepisami niniejszego dekretu (art. 1 dekretu), dlatego też Minister prawidłowo dokonał oceny przesłanek materialnoprawnych dopuszczalności wywłaszczenia, zachowania reguł procedury wywłaszczeniowej oraz ocenił legalność samego orzeczenia o wywłaszczeniu.

Zgodzić należy się z organem nadzoru, że w niniejszej sprawie D. była uprawniona do nabycia nieruchomości H.T. oznaczonej jako parcela nr [...] w trybie wywłaszczenia. Z wniosku o wywłaszczenie, zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 1951 r. oraz zezwolenia z-cy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] listopada 1951 r., nr [...] wynika, że D. była wykonawcą narodowego planu gospodarczego, o którym mowa w art. 2 pkt 2 dekretu, i realizowała cel inwestycyjny w zakresie budownictwa mieszkaniowego obejmujący teren m.in. przy ul. [...] w G..

Poza sporem jest, że D. przed złożeniem wniosku wywłaszczeniowego uzyskała zezwolenie na nabycie nieruchomości udzielone przez z-cę przewodniczącego PKPG (zezwolenie z dnia [...] listopada 1951 r.). Zezwolenie to było poprzedzone wnioskiem z dnia [...] listopada 1951 r. o nabycie nieruchomości. Do wniosku dołączono: 1) zezwolenie Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z dnia [...] października 1951 r. zezwalające na zgłoszenie wniosku o nabycie oraz zaświadczenie Wojewódzkiej Komisji Planowania Gospodarczego Prezydium WRN w G. z dnia [...] października 1951 r. zezwalające na przeznaczenie nieruchomości na cel wskazany we wniosku. Powyższe świadczy o zachowaniu wymogów z art. 5 i art. 6 ust. 1 dekretu. Zezwolenie z-cy Przewodniczącego PKPG, wniosek wywłaszczeniowy oraz zaświadczenie lokalizacyjne nr [...] świadczą o tym, że nieruchomość H.T. była niezbędna dla realizacji narodowego planu gospodarczego – budowy osiedla mieszkaniowego dla pracowników [...] im. [...]. Sporna nieruchomość mogła być zatem objęta procedurą nabywania przez Skarb Państwa z zastosowaniem przepisów dekretu (art. 1 dekretu).

Nie budzi również wątpliwości to, że D. wypełniła wymóg z art. 7 ust. 1 dekretu i skierowała do właściciela gruntu H.T. wezwanie z dnia [...] listopada 1951 r. do zawarcia umowy sprzedaży gruntu oznaczonego jako parcela nr [...] o pow. [...] m2, niezbędnego dla realizacji n.p.g. za cenę, która zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu i zatwierdzona przez Ministerstwo Budownictwa Miast i Osiedli – Centralny Zarząd Budowy Miast i Osiedli [...] w W.. W wezwaniu pouczono wywłaszczanego o skutkach niezawarcia umowy wynikających z art. 7 ust. 4 dekretu.

Z akt sprawy wynika, że D. złożyła wniosek o wywłaszczenie (pismo z dnia 18 grudnia 1951 r.) w dniu 20 grudnia 1951 r., a wniosek ten zawierał dane, o których mowa w art. 13 ust. 2 dekretu i załączniki wymienione w art. 13 ust. 3 dekretu (zezwolenie z-cy Przewodniczącego PKPG z dnia [...] listopada 1951 r., wezwanie z dnia [...] listopada 1951 r., zaświadczenie lokalizacyjne nr [...], mapę katastralną).

Materiał dowodowy w sprawie wskazuje, że do H.T. skierowane zostało w drodze publicznego ogłoszenia zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, jak tego wymagał przepis art. 14 ust. 1 dekretu. W zawiadomieniu zawarto treści, o których mowa w art. 17 ust. 1 dekretu. W zawiadomieniu pouczono wywłaszczanego o treści art. 17 ust. 2 dekretu. Co prawda w aktach sprawy znajduje się projekt obwieszczenia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego nie zawierający daty sporządzenia, podpisu osoby uprawnionej i okresu czasu na jaki wywieszono obwieszczenie w na tablicy ogłoszeń w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G., jednakże z treści decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] grudnia 1952 r. wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego nosiło datę [...] stycznia 1952 r. i wszczęło postępowanie wywłaszczeniowe. Wywieszenie powyższego obwieszczenia na tablicy ogłoszeń PMRN w G. potwierdził przedstawiciel PWRN w G. prowadzący rozprawę wywłaszczeniową. Z protokołu wynika, że osoby uczestniczące w rozprawie nie kwestionowały tego faktu.

Następnie PWRN w G. skierowało do stron postępowania wywłaszczeniowego zawiadomienie o terminie rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej. Termin rozprawy przewidziano na dzień [...] listopada 1952 r. na godzinę 9.00, wskazując, że rozprawa odbędzie się w Wydziale Społeczno – Administracyjnym PMRN w G.. Co prawda na znajdującym się w aktach sprawy druku zawiadomienia brak czytelnej daty, jednakże z pisma H.G. z dnia [...] listopada 1952 r. wynika, że osoba ta dowiedziała się o rozprawie. Wobec tego można przyjąć, że zawiadomienie o rozprawie sporządzono przed dniem [...] listopada 1952 r., a nie wcześniej niż w czerwcu 1952 r., kiedy rzeczoznawca majątkowy dokonał szacunku nieruchomości H.T. (orzeczenie szacunkowe z dnia [...] czerwca 1952 r.). Racjonalne względy przemawiają za tym, aby uznać, że organ nie zdecydował się wyznaczyć rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej, bez wyceny nieruchomości określającej wartość wywłaszczanych parcel. Wywieszenie zawiadomienia o rozprawie na tablicy ogłoszeń PMRN w G. potwierdził przedstawiciel PWRN w G. prowadzący rozprawę wywłaszczeniową. Z protokołu rozprawy wynika, że osoby uczestniczące w rozprawie nie kwestionowały tego faktu.

W rozprawie wywłaszczeniowo – odszkodowawczej, przeprowadzonej w dniu [...] listopada 1952 r. nie brał udziału wywłaszczany H.T.. Z treści protokołu rozprawy wynika, że strony postępowania w okresie między zawiadomieniem o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, a zawiadomieniem o rozprawie nie zgłosiły wniosków i sprzeciwów. Wobec tego wyznaczenie rozprawy było dopuszczalne, a rozprawa była przeprowadzona. Spełnione zostały więc wymogi z art. 20 ust. 1 i art. 21 ust. 1 dekretu w nowym brzmieniu. Wobec tego, że wniosek o wywłaszczenie obejmował [...] osób wywłaszczanych dopuszczalne było zawiadamianie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i o terminie rozprawy w drodze obwieszczeń, a zatem zachowane zostały wymogi wynikające odpowiednio z przepisów art. 17 ust. 1 dekretu oraz art. 20 ust. 3 w zw. z art. 18 ust. 2 dekretu w nowym brzmieniu.

Jeżeli natomiast chodzi o orzeczenie wywłaszczeniowe PWRN w G. z dnia [...] grudnia 1952 r. w części orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości oznaczonej jako parcela nr [...], to należało wskazać, że: 1) zostało ono wydane przez organ właściwy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 i art. 21 ust. 1 dekretu w nowym brzmieniu - prezydium rady narodowej rangi wojewódzkiej; 2) orzeczenie podjęto po przeprowadzeniu rozprawy, jak tego wymagał art. 21 ust. 1 dekretu w nowym brzmieniu; 3) decyzja zawiera elementy treści, o których mowa w art. 21 ust. 2 dekretu – ustala przedmiot i rozmiar wywłaszczenia (grunt stanowiący parcelę nr [...] o pow. [...] m2, położony w G. przy ul. [...], stanowiący własność H.T.) oraz wskazuje na rzecz kogo następuje wywłaszczenie (Skarb Państwa). W orzeczeniu brak uzasadnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 dekretu w nowym brzmieniu, co było dopuszczalne w sytuacji, gdy nie zgłaszano sprzeciwów w zakresie dotyczącym wywłaszczenia. Jeżeli chodzi o zgłaszane w toku postępowania wnioski o odszkodowanie (takie zgłaszała na etapie rozprawy S.G.), trzeba wskazać, że w uzasadnieniu decyzji organ podał, iż odszkodowanie będzie orzeczone w oddzielnej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że kwestionowana decyzja, w części orzekającej o wywłaszczeniu parceli nr [...], została wydana po prawidłowo wszczętym postępowaniu i była poprzedzona wymaganymi przez dekret czynnościami procesowymi. Samo zaś orzeczenie wskazuje przedmiot i cel wywłaszczenia, osobę nabywcy, wywłaszczanego i zawiera krótkie uzasadnienie.

Orzeczenie to jest aktem istniejącym. Wejście orzeczenia z dnia [...] grudnia 1952 r. do obrotu prawnego potwierdziły H.L., M.F. i E.F. we wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia [...] listopada 2005 r. wskazując, że na podstawie tegoż orzeczenia w księdze wieczystej w dniu [...] maja 1963 r. w miejsce H.T. został wpisany Skarb Państwa – D. w G.. Brak również dowodów na to, aby kwestionowane orzeczenie z [...] grudnia 1952 r. zapadło w warunkach nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 3-7 Kpa.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że rację mają skarżące twierdząc, że w dniu 31 stycznia 1952 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniająca dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 4, poz. 25), która w istotny sposób zmieniła przepisy regulujące wywłaszczenie nieruchomości dla realizacji n.p.g. Z przepisu art. 4 ustawy zmieniającej wynika, że postępowanie wywłaszczeniowe prowadzone na zasadach ogólnych, będące w toku w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a wszczęte na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., będzie nadal prowadzone zgodnie z przepisami niniejszej ustawy z tym, że: 1) przepisy art. 13 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym oraz nie stosuje się przepisów art. 14 ust. 5 tego dekretu.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte w dniu [...] grudnia 1951 r., na skutek złożenia wniosku o wywłaszczenie (art. 14 ust. 1 dekretu), a zatem było w toku przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Istotne jest to, że w niniejszej sprawie zmiana dekretu miała miejsce po sporządzeniu przez organ w dniu [...] stycznia 1952 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Zdaniem Sądu, użycie w przepisie art. 4 ustawy zmieniającej zwrotu "będzie nadal prowadzone" świadczy o tym, że dokonane do momentu wejścia w życie ustawy zmieniającej w toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym czynności pozostają w mocy, natomiast dalsze czynności muszą być podejmowane zgodnie z przepisami dekretu po zmianie. W art. 4 ustawy zmieniającej wskazano, że przepis art. 13 dekretu stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Wynika z tego, że ustawodawca wprowadzając zmiany do dekretu dążył do tego, aby zmiana przepisów nie dezorganizowała procesu wywłaszczania gruntów i nie powodowała konieczności powtarzania już dokonanych czynności w postępowaniu wywłaszczeniowym. Wobec tego ustawodawca nie wprowadził obowiązku uzupełniania wniosków o wywłaszczenie, ponad wymogi formalne przewidziane dotychczas w art. 13 dekretu. W konsekwencji złożony w niniejszej sprawie wniosek wywłaszczeniowy, z załączonym do niego zezwoleniem z-cy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] listopada 1951 r., nr [...], był nadal rozpatrywany, bez potrzeby uzupełniania tegoż zezwolenia o opinię prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej, o której mowa w art. 5 ust. 2 dekretu w nowym brzmieniu, czy też uzupełniania wniosku wywłaszczeniowego o informacje na temat mieszkań zastępczych dla wywłaszczanych, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 3 dekretu w nowym brzmieniu. Skarżące pomijają to, że tylko w postępowaniach wywłaszczeniowych prowadzonych w szczególnym trybie zaistniała konieczność wstrzymania postępowania, do czasu uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 5 dekretu w nowym brzmieniu, co wynika z art. 5 ustawy zmieniającej. W tej sytuacji dopiero czynności podejmowane w niniejszej sprawie po sporządzeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego były objęte reżimem prawnym wprowadzonym przez ustawę zmieniającą dekret. Czynności dokonane do dnia [...] stycznia 1952 r. (wydane do tej daty zezwolenia i zaświadczenia, sporządzone: wezwanie o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, wniosek wywłaszczeniowy wraz z załącznikami, zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego) nie wymagały powtórzenia, czy też uzupełnienia. Wobec tego Sąd uznał za niezasadne zarzuty skarżących, dotyczące błędnej wykładni przez organ nadzoru przepisu art. 4 ustawy zmieniającej, czy też błędnego zastosowania przez organ wywłaszczeniowy przepisów art. 5 i art. 7 ust. 2 pkt 3 dekretu w nowym brzmieniu (pkt 1 i 2 skargi).

Jeżeli chodzi o zarzut nieprawidłowego doręczenia wezwania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu Sąd wskazał, że we wniosku z dnia [...] listopada 1951 r. o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości ubiegający się o wywłaszczenie domagał się wydania zezwolenia na dokonanie zbiorowego wezwania właścicieli nieruchomości przez publiczne wywieszenie na tablicy ogłoszeń gminnej rady narodowej. Na taki tryb doręczania wezwań wyraził zgodę z-ca Przewodniczącego PKPG w zezwoleniu z dnia [...] listopada 1951 r. Wezwania do właścicieli nieruchomości, w tym do H.T. zostały sporządzone według wzoru określonego w załączniku Nr [...] do zarządzenia Przewodniczącego PKPG z dnia [...] listopada 1949 r. w sprawie trybu wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji tychże planów (M. P. Nr [...], poz. [...] ze zm.). W aktach sprawy znajdują się egzemplarze wezwań, w tym i wezwanie do H.T.. Na wezwaniach jest adnotacja, że zostały wywieszone w siedzibie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. [...] czerwca 1951 r. i zdjęte [...] grudnia 1951 r. Na dokonanie doręczenia wezwań w trybie publicznego obwieszczenia (§ 4 ust. 5 zarządzenia) wskazuje też treść wniosku wywłaszczeniowego. Z tego wniosku wynika, że wezwania o dobrowolne nabycie nieruchomości nie były przekazywane wywłaszczanym w trybie wysyłki pocztowej (ubiegający się o wywłaszczenie powołuje się na § 4 ust. 3 zarządzenia). Z wniosku wynika też, że wezwania pozostały bez skutku. Z akt postępowania wywłaszczeniowego nie wynika, aby którykolwiek z wywłaszczanych kwestionował fakt niedokonania publicznego wywieszenia wezwań z art. 7 dekretu. Wbrew temu co twierdzą skarżące przepisy dekretu nie przewidywały prowadzenia rokowań z właścicielami wywłaszczanych nieruchomości. Wobec opisanych wyżej okoliczności Sąd uznał, że wezwania o dobrowolne odstąpienie nieruchomości były wywieszone publicznie [...] czerwca 1951 r., zgodnie z § 4 ust. 5 zarządzenia Przewodniczącego PKPG z dnia [...] listopada 1949 r. Brak wskazanej w wezwaniu ceny nie świadczy o wydaniu orzeczenia wywłaszczeniowego z rażącym naruszeniem prawa (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 2/08). Faktem jest to, że w aktach sprawy brak dowodu na publiczne ogłoszenie wezwania do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości (§ 7 zarządzenia). Rację ma jednakże Minister twierdząc, że brak takiego dowodu w aktach sprawy wytworzonych ponad 60 lat temu nie świadczy o braku wywieszenia wezwania o dobrowolne odstąpienie nieruchomości.

Sąd zwraca uwagę, że aby podważyć legalność decyzji administracyjnej nie wystarczy twierdzić, że skoro jakiegoś dowodu brak w aktach sprawy, to znaczy że określony wymóg warunkujący wywłaszczenie nie został dochowany. Wydanie decyzji w warunkach nieważności z art. 156 § 1 Kpa musi zostać w sposób bezsporny wykazane. Nieważności decyzji nie może bowiem opierać się na domniemaniu jej wadliwości, skoro w przepisy Kpa przewidują domniemanie prawidłowości ostatecznej decyzji, wynikające z ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 ust. 1 Kpa). Zdaniem Sądu, zawartość akt wywłaszczeniowych wskazuje na to, że zbiorowe wezwanie do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości było wywieszone w Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G.. Strony nie przedstawiły natomiast żadnego obiektywnego dowodu zaprzeczającego wskazanym wyżej okolicznościom. Wobec tego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie były zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia § 4 ust. 1 , § 7 i § 8 zarządzenia, czy też przepisów art. 7, art. 8, art. 75 i art. 77 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (pkt 3 i 4 skargi). Nie można uznać, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu w nowym brzmieniu, ponieważ sporządzone na użytek niniejszej sprawy wywłaszczeniowej wezwanie sporządzone zostało na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu.

Skarżące podniosły w skardze zarzuty dotyczące tego, że akta sprawy nie pozwalają ustalić, czy na skutek podejmowanych czynności postępowania wywłaszczeniowego, H.T. został: pouczony o przysługującym mu prawie do przeglądania akt, zawiadomiony o terminie rozprawy z wyprzedzeniem, o którym mowa w art. 20 ust. 2 dekretu w nowym brzmieniu oraz o uprzedzeniu z art. 20 ust. 4 dekretu w nowym brzmieniu, pouczony o możliwości złożenia wniosków i sprzeciwów. Sąd zwraca uwagę, że niniejsza sprawa toczyła się w trybie nadzwyczajnym, gdzie badaniu podlegało to, czy w kwestionowanej decyzji tkwią najcięższe, kwalifikowane wady, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Postępowanie o stwierdzenie nieważności nie ma bowiem na celu ponownej oceny sprawy, co do jej istoty (jak w postępowaniu odwoławczym), lecz obejmuje kontrolę legalności samej decyzji załatwiającej sprawę. Jeżeli zatem skarżące uważają, że H.T. nie miał zapewnionego udziału we wszystkich stadiach postępowania wywłaszczeniowego lub nie został pouczony o przysługujących mu prawach, z których mógł skorzystać (np. prawie do wniesienia odwołania), to tego rodzaju zarzut można rozważać w kategoriach wad postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, a nie wady nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Odnosząc się do kwestii doręczenia H.T. kwestionowanego orzeczenia z 1952 r. Sąd zwraca uwagę, że kwestia doręczenia tegoż orzeczenia nie jest istotna z punktu widzenia oceny jego legalności, ponieważ dla sprawy o stwierdzenie nieważności znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania kwestionowanej decyzji. Dla oceny legalności decyzji znaczenie ma natomiast to, czy kontrolowany akt zaistniał na zewnątrz. Jak wskazano we wcześniejszych wywodach wejście orzeczenia z dnia [...] grudnia 1952 r. do obrotu prawnego potwierdziły H.L., M.F. i E.F. we wniosku z dnia [...] listopada 2005 r. o stwierdzenie nieważności wskazując, że na podstawie tegoż orzeczenia w księdze wieczystej w dniu [...] maja 1963 r. w miejsce H. T. został wpisany Skarb Państwa – D. w G.. Kwestionowane orzeczenie jako ostateczne weszło zatem do obrotu prawnego i stało się podstawą wpisu Skarbu Państwa do księgi wieczystej. Niezasadne były zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 18, art. 20, art. 24 dekretu, czy też istotnego i mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (pkt 5-8 skargi).

Jeżeli chodzi o kwestię nieprzyznania H.T. odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości Sąd zwraca uwagę, że w tym zakresie wywłaszczony miał prawo do złożenia w prezydium wojewódzkiej rady narodowej wniosku o odszkodowanie, po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Na gruncie przepisów dekretu w nowym brzmieniu wydawane były odrębne orzeczenia o odszkodowaniu (art. 33). Wobec tego podnoszony zarzut braku ustalenia odszkodowania wykraczał poza przedmiot niniejszej sprawy.

Biorąc to wszystko pod uwagę i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.