Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1539/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 14a par.1, par. 2, par. 3, par. 5, art. 14b par. 5 pkt 1, art. 169 par. 1, art. 233 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka (spr.) Asesor sądowy WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...]r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...]zł ( [...]) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; /-/ K. Wolna - Kubicka /-/ M. Skwierzyńska /-/ R. Wiatrowski


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r J. K. wraz z żoną A. K. wystąpili z wnioskiem do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym wynikający z ustawy z dnia 29.08.2005r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym ( Dz.U nr 177 poz. 1468 ze zm.) W związku z tym, że wniosek ten nie zawierał obliczonej kwoty zwrotu oraz do wniosku nie dołączona została kopia decyzji na budowę, z której wynikać miało, że budynek będzie przeznaczony na cele mieszkaniowe, po bezskutecznym upływie terminu do uzupełnienia tych braków postanowieniem z dnia [...] 2006r pozostawiono wniosek bez rozpoznania. ( postanowienie [...] k. 2 akt administracyjnych).

Mimo prawidłowego pouczenia wnioskodawcy nie złożyli zażalenia na to postanowienie tylko J. K. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Ministra Finansów z prośbą " dot. zwrotu VAT-u za zakup materiałów budowlanych" W uzasadnieniu tej prośby napisał " Ponieważ Urząd Skarbowy odmawia zwrotu VAT-u bardzo proszę o ustalenie przyczyn i informację jakie warunki należy spełnić aby uzyskać zwrot VAT-u za zakup materiałów budowlanych" (k. 3 akt administracyjnych)

Minister Finansów w trybie art. 170 § 1 ordynacji podatkowej pismem z dnia [...]2007r przekazał wystąpienie J. K. w sprawie dotyczącej zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym Dyrektorowi Izby Skarbowej w P., do dalszych czynności. Dyrektor Izby Skarbowej w P. przesłał pismo J. K. Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w P. do rozpoznania w trybie art. 14 a ordynacji podatkowej, twierdząc, iż pismo to jest wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. ( k. 5 akt administracyjnych)

Postanowieniem z dnia [...]Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P., w sprawie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w zakresie prawa do zwrotu

wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym stwierdził, że

przedstawione we wniosku stanowisko jest nieprawidłowe.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wnioskodawca przedstawił stan faktyczny, z którego wynikało, że w dniu [...] 2006r złożył w [...] Urzędzie Skarbowym w P. wniosek o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym poniesionych w okresie od 1.05.2004-31.12.2007. Do wniosku dołączył faktury dokumentujące poniesione wydatki oraz pozwolenie na budowę pawilonu handlowego. Wnioskodawca twierdził, ze dopełnił wszelkich formalności i przysługuje mu prawo do zwrotu poniesionych wydatków.

Powołując się na przepis art. 3 ust 1. ustawy z dnia 29.08.2005r. o zwrocie

osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem

mieszkaniowym ( Dz.U nr 177 poz. 1468 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, iż osoba fizyczna ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w związku z:

1) budową budynku mieszkalnego;

2) nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych przepisach;

3) remontem budynku niemieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Wskazał też warunki określone w art. 5 ust 4 cyt ustawy, którym powinien odpowiadać wniosek o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.

W świetle powyższego Naczelnik uznał, iż prawo do zwrotu części wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym przysługuje osobom fizycznym na cele mieszkaniowe. Zdaniem Naczelnika w wyniku analizy przedstawionego stanu faktycznego należało stwierdzić, iż wnioskodawca nie przedstawił dokumentów świadczących o prowadzeniu budowy lub remontu budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, a przedstawione pozwolenie dotyczy budowy pawilonu handlowego.

Na powyższe postanowienie podatnik, złożył zażalenie, twierdząc, że jest krzywdzące i niezgodne z rzeczywistością. Zdaniem podatnika materiały budowlane były wykorzystywane na cele mieszkaniowe tj. na nadbudowę pawilonu handlowego w celu mieszkalnym oraz do przebudowy budynku mieszkalnego w którym

2

zamieszkuje. Naczelnik nie przeprowadził zaś na tę okoliczność żadnego postępowania wyjaśniającego.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] 2007r. potwierdził zasadność stanowiska organu podatkowego pierwszej instancji, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie.

Dyrektor powołując się na przepis art. 3 ustawy z dnia 29.08.2005r. o zwrocie

osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem

mieszkaniowym ( Dz.U nr 177 poz. 1468 ze zm.) stwierdził, iż osoba fizyczna ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w związku z:

1) budową budynku mieszkalnego;

2) nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych przepisach;

3) remontem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Poza argumentami zawartymi w postanowieniu organu I instancji organ odwoławczy podniósł, iż z art. 14 a § 2 ordynacji podatkowej wynika, że składający wniosek jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie. Oznacza to, że wszczęcie postępowania wymaga wniosku strony, a ciężar wskazania istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności spoczywa właśnie na stronie. Wobec czego chybiony jest zarzut niedopełnienia przez organ podatkowy obowiązku działania z urzędu w celu zbierania i badania dowodów potwierdzający cel mieszkaniowy prowadzonych przez stronę inwestycji. Wnioskowy charakter postępowania powoduje nadto, że organ podatkowy związany jest przy orzekaniu zakresem przedmiotowym wniosku, a treść postanowienia interpretacyjnego powinna ściśle zależeć od tego, jakie to zagadnienie prawne i w jaki sposób zostało sformułowane przez wnioskodawcę. Rozstrzygając sprawę organ podatkowy pierwszej instancji ustosunkował się do prawidłowości przedstawionego stanowiska strony , na tle stanu faktycznego sprawy opisanego we wniosku z dnia [...] i załączonych dowodów. Opisany stan faktyczny stał się podstawą oceny czy przedstawione okoliczności faktyczne spełniają hipotezę norm prawnych określonych w ustawie o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków

3

związanych z budownictwem mieszkaniowym, a w konsekwencji czy mają do nich zastosowanie dyspozycje tych norm.

Ponadto organ odwoławczy poinformował skarżącego, iż w sprawie o interpretację nie można dokonywać weryfikacji prawidłowości wcześniej przeprowadzonych postępowań przez organ I instancji oraz prawomocnych orzeczeń tego organu. Podkreślił jednocześnie, że orzeczenia te nie pozbawiają możliwości złożenia nowego wniosku oraz prawa do jego merytorycznego rozstrzygnięcia o ile spełnione zostaną warunki do zwrotu części VAT zawartego w cenie materiałów budowlanych oraz ubiegający się o zwrot złoży kompletny wniosek.

Powyższa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w P. stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W skardze i w piśmie procesowym z dnia [...] 2008r skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 3 ust 1 pkt.2 w zw. z art. 5 ust 5 pkt. 1 ustawy z dnia 29.08.2005r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym ( Dz.U nr 177 poz. 1468 ze zm.)

-naruszenie przepisów prawa procesowego w szczególności art. 14 a § 2 i 3 ordynacji podatkowej poprzez oparcie interpretacji nie na określonym przez podatnika lecz ustalonym wyrywkowo przez organ stanie faktycznym i ograniczenie interpretacji do przytoczenia przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z regulacją dotyczącą pisemnych interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, tj. art. 14 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w stanie prawnym sprzed 1 lipca 2007r., stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz (prezydent miasta),

4

starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. Wniosek, o którym mowa w § 1, składa się do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celnego lub wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa. Składając wniosek, podatnik, płatnik lub inkasent jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie (art. 14 a §2). Udzielając pisemnej interpretacji organ podatkowy nie ustala stanu faktycznego, lecz opiera się na stanie faktycznym przedstawionym przez składającego wniosek o udzielenie takiej interpretacji. Wyczerpujący stan faktyczny jest więc jednym z elementów formalnych właściwie sporządzonego wniosku o udzielenie interpretacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego. W zakresie stanu faktycznego rola organu podatkowego ogranicza się do jego prawidłowego rozczytania i ewentualnego jego uzupełnienia zgodnie z art. 169 §1 w związku z art. 14 a § 5 Ordynacji podatkowej, poprzez wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Organ podatkowy powinien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych stanu faktycznego, bez których nie jest możliwe w ogóle ustalenie skutków podatkowych. W interesie składającego wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji jest takie przedstawienie stanu faktycznego, które odzwierciedla stan rzeczywisty, bowiem i interpretacja, o której mowa w § 1, zawiera ocenę prawną stanowiska pytającego z przytoczeniem przepisów prawa (art. 14 a §3 Ordynacji podatkowej).

W niniejszej sprawie podatnik w ogóle nie złożył wniosku w trybie art. 14 a §1 ordynacji podatkowej o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego Pismo podatnika z dnia [...]2007r. skierowane do Ministra Finansów nazwane prośbą dot. zwrotu VAT-u za zakup materiałów budowlanych zawierało jedynie zdanie " ponieważ Urząd Skarbowy odmawia zwrotu VAT-u bardzo proszę o ustalenie przyczyn i informację jakie warunki należy spełnić aby uzyskać zwrot VAT-u za zakup materiałów budowlanych" co oznacza, że nie spełniało wymagań sformułowanych w art. 14 a §2 ordynacji podatkowej. Podatnik nie przedstawił w tym piśmie stanu faktycznego ani własnego stanowiska. Mimo tego Dyrektor Izby Skarbowej w P. przesyłając to pismo

5

Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w P. do rozpoznania w trybie art. 14 a ordynacji podatkowej zakwalifikował je jako wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpoznał je więc w tym trybie. Nie zachowując przy tym przewidzianej w przepisach ordynacji podatkowej procedury. Nie tylko nie wezwał podatnika do sprecyzowania swojego wniosku, ani do jego uzupełnienia, (pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 1 ordynacji podatkowej) ale sam ustalił stan faktyczny sprawy. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego zrobił to na podstawie pierwotnego wniosku podatnika o zwrot podatku VAT z dnia [...] 2006 i dołączonych do tego wniosku dowodów. Z tym, że wniosek z [...] 2006 sporządzony został na typowym formularzu VZM-1 i nie zawierał wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego. Jedynie w części dotyczącej informacji o rodzaju inwestycji na którą zostały poniesiono wydatki podatnik wskazał, iż chodzi o budowę budynku mieszkalnego. W zażaleniu na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w P. oświadczył zaś, że zakupione przez niego materiały budowlane były wykorzystywane na nadbudowę pawilonu handlowego w celu mieszkalnym oraz do przebudowy budynku mieszkalnego w którym zamieszkuje. W piśmie złożonym do Ministra Finansów podatnik nie przedstawił też swojego stanowiska, gdyż wnosił w nim o ustalenie przyczyn i informację jakie warunki należy spełnić aby uzyskać zwrot VAT-u za zakup materiałów budowlanych. Mimo tych braków Naczelnik I Urzędu Skarbowego w P. w postanowieniu z dnia [...] 2007 stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy nie jest słuszne, zaś organ odwoławczy, po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie składu orzekającego, Dyrektor Izby Skarbowej w P., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego zażaleniem postanowienia, dopuścił się naruszenia prawa formalnego, tj. art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 14 b §5 pktl ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa. Postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji winno zostać przez organ odwoławczy uchylone, skoro wydane zostało bez wezwania podatnika o sprecyzowanie swojego wniosku. Niedopuszczalne jest bowiem samodzielne ustalanie przez organ podatkowy intencji podatnika. Niewykluczone zaś jest, że zamiarem podatnika było złożenie nowego wniosku o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, w celu jego merytorycznego rozstrzygnięcia, po uzyskaniu niezbędnych wyjaśnień o

6

odnośnie stosowania ustawy z dnia 29.08.2005r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym ( Dz.U nr 177 poz. 1468 ze zm.). Należy mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z art. 121 § 2 ordynacji podatkowej organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.

W przypadku zaś ustalenia, że skarżącemu faktycznie chodzi o pisemną interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, wnioskodawca winien być wezwany w trybie art. 169 §1 w związku z art. 14 a § 5 ordynacji podatkowej o uzupełnienie braków formalnych wniosku, tj do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie i to pod rygorem pozostawienie tego wniosku bez rozpatrzenia.

Na marginesie należy też zwrócić uwagę na fakt, iż Dyrektor Izby Skarbowej w P. nie zauważył, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] 2007 Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w P. błędnie zacytował przepis art. 3 ust 1 pkt. 3) ustawy z dnia 29.08.2005r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym ( Dz.U nr 177 poz. 1468 ze zm.) z którego wynika, że zwrot przysługuje osobie która poniosła wydatki na zakup materiałów budowlanych w związku z remontem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, podczas gdy w uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zwrot ten dotyczy budynku niemieszkalnego i lokalu mieszkalnego, co mogło wprowadzić w błąd skarżącego. Jednocześnie w uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor izby Skarbowej, przepis ten zacytował prawidłowo.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) oraz na podstawie art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.

/-/ R.Wiatrowski /-/ M.Skwierzyńska / -/ K. Wolna-Kubicka

7