Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 862/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 44 poz 265
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: art. 7 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Renata Kantecka Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Op 154/09 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Op 154/09, oddalił skargę J. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008, z następującym uzasadnieniem.

Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2008 r. J. B. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej – JPO – do powierzchni 66,60 ha, uzupełniającej płatności obszarowej – UPO – do powierzchni 62,11 ha i płatności zwierzęcej – PZ – do powierzchni 4,46 ha.

Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] listopada 2008 r. przyznano Stronie płatności do gruntów rolnych na rok 2008 w łącznej wysokości 40.388,26 zł, w tym:

- jednolita płatność obszarowa, w wysokości 22.598,05 zł;

- uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych, w wysokości 16.727,47 zł;

- uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, w wysokości 1.062,74 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w części dotyczącej płatności JPO oraz UPO, płatność przyznana została do całej powierzchni wnioskowanej. W zakresie płatności zwierzęcej organ wskazał, że powierzchnia wnioskowana wyniosła 4,46 ha, lecz po uwzględnieniu warunków z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm. dalej: rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r.) powierzchnia, co do której została naliczona płatność wynosi 2,80 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w O., po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Dokonując analizy § 5 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. organ stwierdził, iż warunkiem koniecznym otrzymania płatności zwierzęcej jest posiadanie zwierząt gospodarskich w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. (z zastrzeżeniem, iż zwierzęta te wpisane były w tym okresie do odpowiedniego rejestru) oraz uzyskanie uzupełniającej płatności obszarowej do trwałych użytków zielonych (TUZ) lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę, uprawianych na gruntach ornych na podstawie wniosku złożonego w 2006 r. W zakresie ustalania wysokości tejże płatności ustawodawca przyjął, iż przysługuje ona do powierzchni TUZ zadeklarowanych we wniosku, nie większej jednak niż powierzchnia określona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz powierzchnia TUZ lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której rolnik otrzymał płatność na podstawie wniosku na 2006 r. Wskazał, iż płatność zwierzęca ma charakter historyczny, tzn. nabycie prawa do jej otrzymania, jak również wysokość tejże płatności uzależniona jest od ukształtowanego w przeszłości stanu faktycznego - od ilości zwierząt gospodarczych będących w posiadaniu producenta rolnego w terminie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 czerwca 2006 r. oraz od powierzchni TUZ i upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach rolnych, do której tenże producent otrzymał uzupełniającą płatność obszarową na podstawie wniosku na 2006 rok. Przy czym oba warunki muszą być spełnione łącznie.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR strona nie spełniła jednego z warunków, gdyż J. B. nie otrzymał w roku 2006 płatności uzupełniającej do trwałych użytków zielonych i do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych do powierzchni 4,46 ha, a jedynie do powierzchni 2,80 ha.

A zatem, zdaniem organu, maksymalna powierzchnia działek rolnych, do której Strona mogła otrzymać płatność zwierzęcą w 2008 r. wynosiła 2,80 ha, co jest zgodne z rozstrzygnięciem podjętym przez organ I instancji w skarżonej decyzji.

Odnosząc się zaś do wniosku Strony co do zaliczenia do naliczenia płatności zwierzęcej powierzchni trwałych użytków zielonych zgłoszonej w 2006 r. przez innego producenta rolnego (konkubiny skarżącego – W. D.), do której to powierzchni ten inny rolnik otrzymał płatność, organ odwoławczy wskazał, iż kierował się w tym względzie oceną dokonaną w sprawie z odwołania od decyzji w sprawie płatności zwierzęcej za rok 2007, zaaprobowaną następnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. – sygn. akt I SA/Op 301/08.

Organ stwierdził, że ze złożonych wniosków o przyznanie płatności do gruntów rolnych za lata 2004-2006 wynika, iż zarówno skarżący, jak i W. D. odrębnie każdorazowo wykazywali grunty w samodzielnych wnioskach. Każde z nich osobno wystąpiło wcześniej do ARiMR o nadanie numeru identyfikacyjnego. Także, każde z nich było oddzielnie zarejestrowanym rolnikiem w KRUS na potrzeby ubezpieczenia społecznego i samodzielnie regulowali składki ubezpieczeniowe za siebie – co wskazuje na odrębny byt prawny skarżącego i W. D.

W ocenie organu odwoławczego również argumenty skarżącego w kwestii istnienia gospodarstwa rodzinnego oraz umowa dzierżawy z dnia 30 marca 2006 r. o wydzierżawieniu J. B. przez W. D. na okres 10 lat, działek o numerach 104 oraz 144 o łącznej powierzchni 4,57 ha, nie pozwalają na wywiedzenie takich skutków prawnych, jakich domagał się skarżący w zakresie prawa do uzyskania w 2008 r. "płatności zwierzęcej" również do gruntów stanowiących własność konkubiny. Zgodnie z zapisami tej umowy dzierżawca przystępuje do użytkowania gruntów objętych umową z chwilą jej podpisania. Dzierżawca zobowiązuje się uprawiać grunty zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki, a umowa dzierżawy uwzględniona będzie w płatnościach bezpośrednich począwszy od 2007 r. Skoro zatem strony powyższej umowy z dnia 30 marca 2006 r. wyraźnie określiły datę początkową jej obowiązywania, a tym samym również początek użytkowania gruntów W. D. przez skarżącego, na dzień podpisania umowy, to nie można skutecznie uznać, iż grunty te już od wielu lat wchodziły w skład ich wspólnego gospodarstwa rodzinnego. Zaś na tej właśnie okoliczności skarżący opierał swoje prawo do objęcia przysługującą mu w 2007 r. "płatności zwierzęcej" również w stosunku do gruntów swojej konkubiny. Skoro zatem z dniem 30 marca 2006 r. sporne grunty weszły w posiadanie zależne skarżącego, to na nim – zgodnie z umową – od tej chwili ciążył obowiązek ich uprawiania zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki. Zatem to skarżący winien wykazać te grunty w ramach wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych za 2006 r. To, że same strony ustaliły, że umowa dzierżawy uwzględniona będzie w płatnościach bezpośrednich dopiero począwszy od 2007 r., było ich własną wolą, a zapis taki pozbawiony jest doniosłości prawnej, gdyż każdy rolnik w swym wniosku o dopłaty winien wykazywać grunty znajdujące się w jego posiadaniu na dany rok, tzn. te, które użytkuje niezależnie od podstawy prawnej takiego władztwa.

Po rozpoznaniu skargi J. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zdaniem Sądu, błędne jest stanowisko skarżącego, iż prawidłowa wykładnia § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) pozwala na przyjęcie, że płatność zwierzęca przysługuje do gruntów spełniających określone wymogi niezależnie od faktu, czy na przestrzeni lat zmienia się ich użytkownik. Postępowanie administracyjne, które toczyło się przed organami ARiMR dotyczyło wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008, zastosowanie miał zatem przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.).

W ocenie Sądu powyższe rozporządzenie zostało powołane i zastosowane prawidłowo przez organy ARiMR, stąd wskazanie naruszenia § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności było chybione, bowiem wskazana norma nie była stosowana przez te organy w postępowaniu administracyjnym, choć wcześniejszy § 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. jest odpowiednikiem § 5 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. Obydwa przepisy ustanawiają wymóg uzyskania przez rolnika na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 roku, płatności uzupełniającej do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Wskazane normy nie przewidują sytuacji, w której zwiększyła się od 2006 roku powierzchnia trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, w tym również na skutek wydzierżawienia określonego areału. Nie jest tak, jak twierdzi skarżący, iż pozbawieni płatności zwierzęcej są rolnicy, którzy dokonali cyt. "przepisu gospodarstwa" po 2006 roku, gdyż takich przypadków dotyczą dalsze uregulowania, tj. § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W ocenie Sądu nie jest słuszne rozumowanie skarżącego, iż możliwym jest objęcie do płatności zwierzęcej w 2008 roku powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych z wniosku innego rolnika, którym jest W. D. pozostająca ze skarżącym w konkubinacie. W świetle poczynionych ustaleń opartych na zebranym w sprawie materiale dowodowym nie można mówić o gospodarstwie rodzinnym czy też współposiadaniu gruntów. Fakt, że skarżący wspólnie z W. D. tworzą nieformalny związek nie przenosi się na ich stosunki majątkowe. Każdy z rolników posiada majątek własny stanowiący samodzielne gospodarstwo rolne i z tego tytułu korzysta z uprawnień samodzielnych rolników. Również każdy w odniesieniu do wykazanych gruntów jest odrębnym podatnikiem podatku rolnego.

Sąd stwierdził, że przedłożona w toku postępowania wyjaśniającego umowa z dnia 30 marca 2006 r., zgodnie z którą W. D. oddawała w dzierżawę J. B. na okres 10 lat działki o łącznej powierzchni 4,57 ha stanowi, że dzierżawca przystępuje do użytkowania gruntów nią objętych, uwzględniać ją będzie w płatnościach bezpośrednich począwszy od 2007 r. Nie ulega zatem wątpliwości jaka była wola stron umowy. To prowadzi do wniosku, że wykazane przez skarżącego do wnioskowanej płatności grunty niebędące w jego posiadaniu w 2006 r. nie mogą stanowić podstawy do przyznania płatności zwierzęcej. Prawidłowo zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że powierzchnia, do której została naliczona płatność wynosi 2,80 ha.

Zarzut naruszenia unijnej koncepcji gospodarstwa rolnego i producenta przewidziany w rozporządzeniu 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019-93. (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868 94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529.2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), czy też naruszenia wskazywanej przez skarżącego konstytucyjnej koncepcji gospodarstwa rodzinnego zawartej w art. 23 Konstytucji RP staje się bezprzedmiotowa, bowiem w ustalonym stanie faktycznym nie można mówić o gospodarstwie rodzinnym czy współposiadaniu gruntów.

Sąd nie dopatrzył się również sprzeczności z art. 32 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje w 2008 roku płatność zwierzęca na grunty rolne o powierzchni 1,68 ha zgłoszone w 2006 roku do płatności przez W. D.

Od powyższego wyroku J. B. wniósł skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia w całości, rozpoznania skargi oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych za obie instancje.

Wyrokowi Sądu I instancji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008.44.265 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", w związku z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. 2007.35.217 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", polegającą na przyjęciu, iż skarżącemu nie przysługuje w roku 2008 płatność obszarowa uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) na grunty rolne o powierzchni 1,66 ha, stanowiące własność W. D. a faktycznie użytkowane przez skarżącego, z tego powodu, że grunty te zostały w roku 2006 zgłoszone do płatności do gruntów rolnych przez W. D. a nie przez skarżącego. W związku z tym nie został spełniony wymóg, o którym mowa w § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia – podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, iż płatność zwierzęca przysługuje do gruntów rolnych, co do których spełnione są wymienione w tych przepisach warunki dotyczące gruntów oraz warunki dotyczące ich użytkowników (rolników), niezależnie od tego czy na przestrzeni lat 2006-2008 zmienił się użytkownik działek rolnych objętych tą płatnością.

W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że istota sporu sprowadza się do odmiennego rozumienia przepisów regulujących zasady i tryb przyznawania płatności zwierzęcej, w szczególności zaś § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia w związku z art. 7 ust. 2 ustawy. Przyjęta przez organ administracji i podzielona przez Sąd I instancji interpretacja przepisu § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia w związku z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy, jest nieprawidłowa. Płatność zwierzęca stanowi dodatkowy element wsparcia finansowego dla rolników zajmujących się chowem lub hodowlą zwierząt i jednocześnie utrzymujących w dobrej kulturze rolnej trwałe użytki zielone lub uprawiających na gruntach ornych trawy z przeznaczeniem na paszę dla tych właśnie zwierząt. Ustawodawca regulując zasady i tryb przyznania tej płatności wprowadził zatem dwa podstawowe warunki, określone w § 5 ust. 1 pkt. 1 i 2 rozporządzenia. Podkreślić należy, iż normodawca posłużył się w tym względzie nieco inną nomenklaturą, co zmusza do odmiennej interpretacji sytuacji opisanych w pkt 1 i 2 wskazanego wyżej przepisu.

§ 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia uzależnia przyznanie płatności zwierzęcej od posiadania przez rolnika wymienionych gatunków zwierząt we wskazanym w tym przepisie okresie, przy czym konieczne jest, aby zwierzęta te zostały zgłoszone do właściwego rejestru przez "tego rolnika" (tzn. przez tę samą osobę, która ubiega się o płatność zwierzęcą). Natomiast w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia brak już zastrzeżenia, aby płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych przyznano w roku 2006 temu samemu rolnikowi, który ubiega się o nią w roku 2008. Ustawodawca wskazał w tym przypadku jedynie na warunek, aby te same grunty, które mają być objęte płatnością zwierzęcą w roku 2008, zostały ją objęte wcześniej w roku 2006. Bez znaczenia przy tym pozostaje, kto był w tych latach użytkownikiem gruntów i czy osoba użytkownika (rolnika) się zmieniła. Jeżeli tylko spełniony jest warunek, o którym mowa w pkt 1 (rolnik posiadał odpowiednią ilość zwierząt odpowiednich gatunków i zwierzęta te zarejestrował we właściwej ewidencji), na grunty objęte płatnością zwierzęcą w roku 2006, przysługuje płatność zwierzęca również w roku 2008, a wniosek w tym przedmiocie winien być złożony przez ich aktualnego użytkownika.

Dla uzyskania płatności zwierzęcych w roku 2008, zgodnie z gramatyczną wykładnią omawianych przepisów, konieczne jest zachowanie przez danego, tego samego rolnika, ciągłości w posiadaniu w latach poprzednich (a ściśle w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r.) odpowiedniej ilości zarejestrowanych zwierząt określonych gatunków, natomiast nie jest wymagane, aby grunty, na które przyznano płatność zwierzęcą w roku 2006, w roku 2008 były w posiadaniu tego samego rolnika. Powyższe rozróżnienie pozwala właściwie odczytać intencję ustawodawcy, który przecież wprowadził sporne przepisy w oparciu o przyjęte przez Wspólnotę Europejską zasady Wspólnej Polityki Rolnej. A mianowicie celem wsparcia finansowego wypłacanego rolnikom w ramach płatności zwierzęcej jest wyrównanie strat spowodowanych utrzymywaniem trwałych użytków zielonych, bądź też związanych z uprawą traw na gruntach ornych. Nie ulega wątpliwości, iż pozyskiwanie paszy dla zwierząt z takich gruntów jest jak najbardziej korzystne z punktu widzenia nowoczesnego, ekologicznego rolnictwa. Prowadzi jednakże do strat w rachunku ekonomicznym gospodarstwa rolnego, ponieważ te same grunty można by wykorzystać do prowadzenia bardziej dochodowych upraw, a posiadane zwierzęta karmić w oparciu o sztuczne pasze. Omawiana płatność ma właśnie te straty wyrównać. Również z tego punktu widzenia brak jakichkolwiek podstaw dla uznania, iż przepisy uzależniają przyznanie tej formy finansowego wsparcia od ciągłości posiadania danych gruntów rolnych nieprzerwanie przez tego samego rolnika. Wymóg stawiany w tym względzie przez przepisy sprowadza się jedynie do konieczność nieprzerwanego posiadania odpowiedniej ilości zarejestrowanych zwierząt oraz utrzymywania odpowiedniego statusu gruntu rolnego (trwały użytek zielony lub trawy przeznaczone na paszę uprawiane na gruntach rolnych).

Dodatkowo treść § 5 ust. 2 rozporządzenia uzależnia przyznanie płatności zwierzęcej od posiadania odpowiedniej liczby zarejestrowanych zwierząt w przeliczeniu na DJP (duże jednostki przeliczeniowe). W tym znaczeniu przepis ten stanowi wentyl bezpieczeństwa przed nieuprawnionym korzystaniem z dodatkowej płatności przez osoby, które utrzymują niewielką ilość zwierząt i tym samym chroni budżet państwa przed nieuzasadnionymi wydatkami.

Wskazać również należy, że ustawodawca niezwykle konsekwentnie posługuje się definicją "rolnik", nie wprowadzając do spornych przepisów innych określeń, jak choćby "producent rolny", "użytkownik gruntu", czy też "wnioskodawca". Zgodnie z art. 2 pkt. 7 ustawy za "rolnika" uważa się "rolnika" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1782/2003. Rozporządzenie nr 1782/2003 stanowi z kolei, iż "rolnikiem" jest "osoba fizyczna lub prawna, bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty (...) oraz które prowadzą działalność rolniczą".

W świetle powyższego, bez znaczenia pozostaje fakt, iż grunty o powierzchni 1,66 ha, na które skarżący nie otrzymał płatności zwierzęcej, były w roku 2006 zgłoszone do dopłat przez inną osobę. Na gruncie powołanej definicji, jedynym istotnym elementem bycia "rolnikiem" (a więc podmiotem, który zgodnie z przepisem art. 7 ustawy i § 4 rozporządzenia, jest uprawniony do otrzymania płatności obszarowych do gruntów rolnych, w tym płatności zwierzęcej) jest prowadzenie działalności rolniczej w oparciu o gospodarstwo rolne znajdujące się na terytorium Wspólnoty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. zarzucie naruszenia prawa materialnego polegającym na błędnej wykładni art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Dla porządku należy podnieść, iż w dacie orzekania przez organy obu instancji obowiązywała ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051) i m.in. art. 7 ust. 1 i 2 tejże ustawy (które nie uległy zmianie) stosowano w niniejszym postępowaniu, a nie przepisy błędnie przywołanego przez autora skargi kasacyjnej tytułu ustawy.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu, a która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Oznacza to, że sąd kasacyjny w przypadku oparcia skargi kasacyjnej wyłącznie na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie może badać trafności ustaleń faktycznych zaaprobowanych przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny może badać wadliwość zaskarżonego wyroku tylko w ramach zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, które wyznaczają zakres dopuszczalnej kontroli przez NSA. Przechodząc do oceny zasadności zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego – w pierwszym rzędzie błędnej wykładni art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, stwierdzić należy, iż zarzut ten jest chybiony.

Naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu (lub niezastosowaniu) przepisu w stosunku do ustalonego stanu faktycznego, który to przepis nie powinien być zastosowany (błąd subsumpcji).

Tego rodzaju analizy art. 7 ust. 2 cyt. ustawy autor skargi kasacyjnej nie przeprowadził, nie wykazał, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni powyższego przepisu prawa. Zauważyć przy tym wypada, że analiza uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wykazuje, że Sąd ten nie przytaczał i nie dokonywał wykładni art. 7 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, a zatem nie mógł go naruszyć w sposób wskazany przez autora skargi kasacyjnej.

Chybiony jest również drugi zarzut dot. naruszenia prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W ocenie autora skargi kasacyjnej przepis powyższy należy interpretować w ten sposób, że płatność zwierzęca przysługuje niezależnie od tego kto był użytkownikiem gruntów objętych płatnością w latach 2006-2008 – niezależnie od tego czy nastąpiła zmiana użytkownika.

Stosownie do § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługiwała, jeżeli:

1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 roku do dnia 31 marca 2006 roku był posiadaczem bydła, owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 roku, rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

Zgodnie z ust. 2 cytowanego paragrafu płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia:

1) ustalonej jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1 przeliczonej na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3 oraz

2) trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na pasze uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2.

Swoje uprawnienia do uzyskania płatności zwierzęcej za 2008 r. J. B. z zawartej w dniu 30 marca 2006 r. ze swoją konkubiną W. D. umowy dzierżawy działki o pow. 4,57 ha na okres 10 lat z zastrzeżeniem jej uwzględniania w płatnościach bezpośrednich począwszy od 2007 r.

Jest okolicznością bezsporną, że w latach 2005–2006 każda ze stron umowy otrzymała płatności bezpośrednie i zwierzęce w odniesieniu do własnego, samodzielnego gospodarstwa rolnego, w tym skarżący uzyskał płatność zwierzęcą – podobnie jak w roku 2007 i 2008 do powierzchni 2,80 ha, tj. do gruntów będących w jego posiadaniu od 2005 r., zaś W. D. do gruntów o pow. 1,68 ha. Jest również okolicznością bezsporną, że skarżący nie uzyskał płatności zwierzęcej za 2007 r. (wyrok WSA w O. z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Op 40/10).

Płatność zwierzęca w świetle § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia ma charakter historyczny, tzn. prawo do jej otrzymania, jak i wysokość zależą od stanu faktycznego istniejącego w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 czerwca 2006 r., tj. ilości posiadanych zwierząt i zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych oraz od powierzchni trwałych użytków zielonych i upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach rolnych, do której tenże producent wcześniej otrzymał uzupełniającą płatność obszarową.

Ten tryb właściwie zastosowano wobec skarżącego, przyznając płatność zwierzęcą z uwzględnieniem powierzchni gruntów wynoszącą 2,80 ha. Przepis § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia nie reguluje kwestii związanych z następstwem w zakresie uprawnień do uzyskania płatności zwierzęcej.

Następstwo takie reguluje § 6 i 7 cyt. rozporządzenia, jednak przesłanki wynikające z tychże przepisów nie były przedmiotem rozważań przez Sąd I instancji, a ponadto nie zajął się tą kwestią autor skargi kasacyjnej, co z mocy art. 183 § 2 p.p.s.a. (związanie granicami skargi kasacyjnej) uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę zaskarżonego wyroku wykraczającą poza zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.