Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 135/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/, Sędzia WSA Alicja Palus, Asesor WSA Olga Białek, Protokolant Magda Mikus, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi I. i A.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej I. uchyla decyzję I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...], podjętą na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nakazał I. i A.L. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanego na działce nr 107, AM10 obręb Z., przy ul. [...] we W.. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż oględziny przeprowadzone w dniu 13 listopada 2002 r. wykazały, że "wzdłuż budynku gospodarczego w głębi nieruchomości ustawiono rząd słupów (6) z pustaków Max i na szer. 3,5 m wykonano zadaszenie o konstrukcji drewnianej, krycie papą, rynna. (...) Dach wykonano opierając z jednej str. Na słupach, a z drugiej z wykorzystaniem istniejącej konstrukcji budynku. Od strony granicy nieruchomości nr 8 wykonano mur z pustaków".

Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] wstrzymano roboty budowlane polegające na rozbudowie i przebudowie części gospodarczej w istniejącym budynku jednorodzinnym. Następnie decyzją Nr [...] z [...] organ I instancji nakazał w terminie do 25 lutego 2003 r. A.L. przedstawienie 3 egzemplarzy inwentaryzacji powykonawczej i ekspertyzy technicznej wraz z docelowym rozwiązaniem, potwierdzających przydatność do użytkowania obiektu i wykonanych robót, wraz z wnioskami i ewentualnymi zaleceniami, a także przedstawienie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. W wyniku rozpatrzenia odwołania S.P., organ odwoławczy decyzją z dnia [...], Nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, ustalając nowy termin na 31 marca 2003 r.. Decyzje te jednakże wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2005 r. zostały uchylone. Sąd zarzucił organom, że nie wyjaśniły na jakiej podstawie uznały, że w sprawie chodzi o inny przypadek samowoli budowlanej niż uregulowany przepisem art. 48 Prawa budowlanego.

W dalszej części uzasadnienia opisanej wyżej decyzji z dnia [...], organ wskazał, że w dniu [...] wydał decyzję Nr [...], zezwalającą I. i A.L. na wznowienie robót budowlanych, która to jednakże po rozpatrzeniu odwołania S.P., decyzją z dnia [...], Nr [...] WINB we W. została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Decyzje te również zostały uchylone przez WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 lipca 2005 r..

Dalej organ podkreślił, że w dniu 28 października 2005 r. zostały przeprowadzone oględziny w trakcie których ustalono, iż wykonane zostały roboty określonych w protokole jako zabezpieczenia: przekrycie - krokwie, deskowanie i papa, dwa okna od strony ogrodu. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] organ I instancji wstrzymał ponownie roboty budowlane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, nakazując wykonanie zabezpieczeń, zobowiązał inwestorów do przedstawienia ekspertyzy i inwentaryzacji – w terminie 30 dni. W wyniku rozpatrzenia zażalenia S.P., WINB postanowieniem z dnia [...], Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. Powodem było niewydanie przez organ pierwszej instancji decyzji opartej na podstawie art. 50a lub art. 51 Prawa budowlanego.

Oględziny dokonane 11 października 2006 r. potwierdziły, że stan zaawansowania robót nie uległ zmianie w stosunku do poprzednich oględzin.

W ocenie organu I instancji przedmiotowe roboty budowlane polegały na rozbudowie istniejącej wcześniej gospodarczej części budynku oraz jej przebudowie. W wyniku rozpoczętych działań inwestycyjnych miała – w zamierzeniu inwestora - zostać powiększona część mieszkalna budynku. Zakres wykonanych robót to przede wszystkim postawione słupy i dach wsparty na dach oraz istniejącej wcześniej ścianie. Zamiary inwestora w zakresie powiększenia części mieszkalnej potwierdza tzw. program docelowy określony w w//w inwentaryzacji oraz treść wydanej na wniosek inwestora decyzji Nr [...] Prezydenta W. z dnia [...], ustalająca warunki zabudowy "dla inwestycji obejmującej rozbudowę i przebudowę w poziomie parteru części gospodarczej w istniejącym budynku jednorodzinnym w układzie bliźniaczym z przeznaczeniem na mieszanie". Rozbudowa powodowała powiększenie szerokości dotychczasowej części gospodarczej wynoszącej 324 cm do szerokości 578 cm po rozbudowie. Powiększenie szerokości /a także kubatury/ znamionuje – zdaniem organu - z całą pewnością rozbudowę. Roboty były rozpoczęte i prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wykonanie dachu, części ścian i wstawienie dwóch okien nie można uznać za roboty zabezpieczające, a były one wykonane w maju i czerwcu 2003 r. na podstawie nieostatecznej i wkrótce uchylonej decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót. Dowodzą tego zapisy w dzienniku budowy. Wobec tego organ uznał, że wykonywane roboty polegające na rozbudowie budynku bez wymaganego pozwolenia stanowią przypadek określony w art. 48 Prawa budowlanego.

Ponadto organ podkreślił, że dla przedmiotowej działki nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W dniu wszczęcia postępowania nie było także ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dniem wszczęcia postępowania jest dzień złożenia wniosku przez S.P., tj. 20 sierpnia 2002 r., natomiast decyzja Nr [...] Prezydenta W., ustalająca warunki zabudowy została wydana dopiero [...] /nie będąc ostateczną/. W związku z powyższym zdaniem organu nie zachodzą przesłanki określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Zastosowanie ma zatem art. 48 ust. 1 zobowiązujący właściwy organ do nakazania rozbiórki rozbudowanej części budynku budowanego bez wymaganego pozwolenia.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli I. i A.L., nie zgadzając się z uzasadnieniem decyzji pierwszoinstancyjnej jakoby prace budowlane prowadzone przez nich w maju i czerwcu 2003 r. były pracami nielegalnymi. Podkreślili, iż otrzymując dziennik budowy w dniu 5 maja 2003 r. mieli podstawy do przekonania, że wydana przez PINB decyzja z [...] Nr [...] stała się ostateczna. Ponadto przy odbiorze dziennika budowy poinformowano Ich, że nie wpłynęło odwołanie od w/w decyzji.

Nadto odwołujący stwierdzili, że kwestionowana decyzja pomija fakt, że na w dniu 4 października 2005 r. zapadł korzystny dla nich wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oddalający skargę S.P. na decyzję SKO w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 4 listopada 2005 r. Zdaniem stron niezasadne jest zatem wydanie nakazu rozbiórki obiektu, dla którego istnieje prawomocna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wnieśli zatem o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...], Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdził m.in., że w omawianym przypadku postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek S.P. z dnia 20 sierpnia 2002r. Z akt sprawy, w szczególności z opracowania Pt. "inwentaryzacja powykonawcza z programem docelowym" z lutego 2003 r. /opis techniczny pkt 4.1 i 4.2, s. 11-12/, wynika, że roboty budowlane - projektowana rozbudowa domu mieszkalnego zostały rozpoczęte bez pozwolenia na budowę.

Ponadto organ zaznaczył, że wydane w tym postępowaniu decyzje organu I i II instancji, poprzedzające decyzję z dnia [...], Nr [...], zostały uchylone wyrokami WSA z dnia 26 lipca 2005 r., ponieważ zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 jest dopuszczalne tylko do robót budowlanych "innych niż określone w art. 48 (...). Zgodnie z art. 3 pkt 6 i 7 ustawy będą to prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego" , a w omawianym przypadku bezpodstawnie uznano, że chodzi o inny przypadek samowoli budowlanej niż uregulowany przepisem art. 48 Prawa budowlanego /wyrok sygn. akt II SA/Wr 651/03/. Z tego też względu zasadnie w decyzji PINB z dnia [...] stwierdzono, że wykonanie dachu, części ścian i wstawienia dwóch okien nie można uznać za roboty zabezpieczające, a były one wykonane w maju i czerwcu 2003 r. na podstawie nieostatecznej i wkrótce uchylonej decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Stąd też uznano, że roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku bez wymagane pozwolenia na budowę stanowią przypadek określony w art. 48 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy podzielił również stanowisko PINB, że skoro dla przedmiotowej działki nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w dniu wszczęcia postępowania decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie była ostateczna, oznacza to, że zgodnie z dyspozycją przepisu 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ jest zobligowany do nakazania rozbiórki.

Reasumując WINB stwierdził, że kwestionowane rozstrzygnięcie, wbrew przekonaniu odwołujących, jest słuszne i uzasadnione. Nakaz rozbiórki przewidziany w art. 48 ust. 1 nie może być wydany jedynie w sytuacji, gdy zostanie dowiedzione, że budowa (1) jest zgodna w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (a) albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – w przypadku braku w/w planu (b), oraz (2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W omawianym przypadku stwierdzono brak planu miejscowego, jak również brak ostatecznej – w dniu wszczęcia postępowania - decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co wyklucza zdaniem organu wdrożenie procedury naprawczej, przewidzianej w art. 48 ust. 2 i dalszych przepisach.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli A. i I.L., domagając się jej uchylenia w całości jako naruszającą prawo. Ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślili, iż WINB we W. oparł swoją decyzję na przepisie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, gdy zaś zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, nakazanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu możliwe jest po ustaleniu braku możliwości dokonania jego legalizacji. Ustawodawca odstępując od rygoryzmu art. 48 Prawa budowlanego w dotychczasowym brzmieniu, który nie dopuszczał możliwości legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, stworzył możliwość przeprowadzenia postępowania, które może zakończyć się wydaniem decyzji, o której mowa w art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego, która legalizuje dokonaną samowolę. Warunkiem przeprowadzenia tego postępowania jest ustalenie zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleniu obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodności z obowiązującymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji zatem, gdy dla przedmiotowej działki została wydana dnia [...] decyzja Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zastosowanie znaleźć powinien art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.

Nadto skarżący podkreślili, że przedmiotowa budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie stoi, co zostało stwierdzone przez SKO w decyzji z dnia [...], utrzymanej w mocy wyrokiem WSA z dnia 4 października 2005 r. Ponadto rozbudowanie części budynku mieszkalnego nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Uczestnik postępowania S.P. w piśmie z dnia 30 września 2007r. będącym odpowiedzią na skargę, wniósł o utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowej samowoli budowlanej.

Opisując przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie oraz powołując się na wyrok WSA we Wrocławiu z 26 lipca 2005r., sygn. akt II SA/Wr 651/03, S.P. stwierdził, że skarga I. i A.L., cyt. " ...nie ma formalnych podstaw i wygląda na kolejny wybieg...".

W kolejnym swym piśmie z dnia 28 kwietnia 2008r. S.P. powołując się pismo Urzędu Miejskiego we W. Wydział Architektury i Budownictwa z dnia 17 kwietnia 2008 r., Nr [...], zarzucił, że prowadzona od 2002 r. samowola budowlana może zagrażać bezpieczeństwu ludzi i mienia, a także narusza przepisy budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1) przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Godzi się również zauważyć, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, Nr 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a.

Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według przywołanego przepisu zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Materialno-prawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z przywołanego wyżej przepisu art.48 ust.2 Prawa budowlanego wynika, że zalegalizowanie samowoli budowlanej, również w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji było możliwe, jeżeli budowa okazała się zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a), albo w razie jego braku, z ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy (lit. b przywołanego przepisu).

Niewątpliwe jest w sprawie, że podstawą orzeczenia przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki opisanej wyżej rozbudowanej części budynku mieszkalnego był, jak to już wyżej Sąd zauważył przepis art. 48 ust.1 z uwzględnieniem ust.2 pkt.1 Prawa budowlanego, w związku z brakiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta na którym znajduje się sporny obiekt oraz brakiem ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy dla spornej inwestycji.

Wskazać należy, że oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd miał na względzie, iż kryterium legalności, wiążące go przy kontroli działalności organów administracji rodzi – co do zasady – wymóg przeprowadzenia tej kontroli w oparciu o stan faktyczny i prawny sprawy, istniejący w dacie wydania ostatecznej decyzji. W judykaturze wskazuje się jednak, że zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego. Sąd rozpoznając sprawę będzie bowiem zobowiązany uwzględnić również takie zdarzenia, które zaistnieją już po wydaniu kontrolowanej decyzji, szczególnie zaś takie zaszłości które dostarczyłyby podstaw do wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2007 r., I FSK 511/06, LEX nr 285269).

W rozpoznawanej sprawie taką istotną okolicznością jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. (sygn. akt P/37) w którym Trybunał uznał przepisy art. 48 ust.2 pkt 1 lit b i art. 48 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" za niezgodne z art. 2 oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zakwestionowany przepis utracił moc z chwilą ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, tj. 29 grudnia 2007r. /Dz. U. Nr 247, poz.1844/.

W tych okolicznościach należało ustalić jakie skutki prawne dla rozpoznawanej sprawy wywołał przedstawiony wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Rozważania rozpocząć należy od art. 190 ust. 1 Konstytucji RP który stanowi, że wszystkie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Powszechnie obowiązująca moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oznacza związanie nimi wszystkich sądów, także Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. J. Trzciński, Orzeczenia interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego, "Państwo i Prawo" 2002, z. 1, s. 6).

Według poglądów prezentowanych w doktrynie, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dzielą się na afirmatywne - stwierdzające konstytucyjność oraz negatywne - stwierdzające niekonstytucyjność zakwestionowanego aktu prawnego. Orzeczenie afirmatywne nie ma wpływu na byt badanego aktu prawnego, natomiast orzeczenie negatywne powoduje utratę mocy prawej danego aktu lub normy, bądź potrzebę wprowadzenia takich zmian ustawowych, które doprowadzą do stanu zgodnego z Konstytucją (J. Trzciński, Orzeczenia...; Z. Czeszejko –Sochacki, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego: pojęcie, klasyfikacja i skutki prawne, PiP 2000, z.12. s.20),

Sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego jednoznacznie wskazuje, że należy on do wyroków negatywnych, albowiem stwierdzono w nim niezgodność z Konstytucją kontrolowanych przepisów. Zaznaczyć wypada, że skutek niekonstytucyjności dotyczy jedynie zakresu wskazanego w sentencji wyroku. Tym samym w pozostałym zakresie (w jakim nie został wskazany w orzeczeniu), przepisy te nie zostały uznane za sprzeczne z Konstytucją.

Podkreślić jednak trzeba, że zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczną decyzję administracyjną lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w innych przepisach właściwych dla danego postępowania.

Skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji jest zatem – w świetle przywołanej normy konstytucyjnej - powinność uchylenia takiej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tak NSA w wyroku z dnia 11 sierpnia 1999r. II SA 1027/99, LEX nr 4680 oraz WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 21 czerwca 2006 r. III SA/Gd 282/06, LEX nr 203309).

Podkreślić przy tym należy, że choć opisany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł już po wydaniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, to jednak jeszcze przed rozpoznaniem przedmiotowej sprawy przez Sąd.

W tej sytuacji, rozpoznając wniesioną skargę Sąd związany był powołanym wyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

W konsekwencji badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd nie mógł do stanu faktycznego sprzed ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stosować jako podstawy rozstrzygnięć organów przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, obejmującego wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", skoro przepis ten w tym zakresie utracił moc obowiązującą. Ze względu na miejsce Konstytucji w hierarchii aktów prawnych, przepis ustawy niezgodny z Konstytucją nie może być źródłem praw i obowiązków (tak SN w wyroku z dnia 10 listopada 1999 r., I CKN 204/98, OSNC 2000/5/94).

Uwzględniając fakt niekonstytucyjności przepisu stanowiącego dla organów podstawę dla orzeczenia w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego, wskazać należy, że zgodnie art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Zatem podnoszona okoliczność stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu aktu prawnego stanowiącego podstawę wydania decyzji, jest z woli ustawodawcy samodzielną podstawą wznowienia postępowania administracyjnego.

Po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Dodać należy, że naruszenia prawa, o którym mowa w przywołanym przepisie, nie można ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność miedzy treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ. W postępowaniu administracyjnym, przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się też takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów przy wydawaniu decyzji. Dotyczy to przykładowo niektórych podstaw wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a.) oraz sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie. Wydanie decyzji z powołaniem się na przepis ustawy niezgodny z Konstytucją, powinno być utożsamiane z wydaniem aktu, który narusza przepisy wyższego rzędu. W doktrynie i judykaturze akceptowany jest więc pogląd, że podstawa wznowienia określona w art. 145 a § 1 k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (por. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728, OSP 2000/1/16 oraz podzielające ten pogląd wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2007 r., I FSK 511/06, LEX nr 285268; wyrok WSA w Warszawie II SA/Wa 968/06, LEX n 267181; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2006 r. III SA/Gd 282/06, LEX nr 203309).

Dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. bez znaczenia pozostaje również to, że wznowienie postępowania z przyczyny podanej w art. 145a § 1 k.p.a. następuje po myśli art. 147 k.p.a., jedynie na żądanie strony (por. w tym względzie stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 2 lutego 2006 r. II OSK 496/05 i przywołane w nim poglądy doktryny i orzecznictwa).

Konsekwencją powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla niniejszej sprawy jest więc to, że z chwilą rozpoczęcia jego obowiązywania (dzień ogłoszenia) otwiera dla inwestora – skarżących, przy spełnieniu innych jeszcze warunków, możliwość legalizacji samowoli budowlanej, poprzez dostarczenie właściwemu organowi nadzoru budowlanego także w trakcie, a nie tylko w dniu wszczęcia postępowania rozbiórkowego - ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i tym samym wykazania, że rozbudowany bez pozwolenia na budowę budynek mieszkalny nie narusza przepisów prawa – w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a., w związku z art. 134 tego aktu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie zobowiązany zastosować przepisy ustawy - Prawo budowlane z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającego z przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Zmiana ta zaś spowodowała, że uznanie braku możliwości legalizacji samowoli budowlanej ze względu na brak w dniu wszczęcia postępowania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, musi być uznane za pozbawione podstaw prawnych

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Zawarte w pkt II orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.