Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 967/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 145 § 1 pkt 1 lit c, art 200, 205, 133
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art 35
journal: Dz.U. 2018 poz 1382
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant ref. staż. Natalia Berkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2019 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, poz. 1629) dalej K.p.a. w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382) po rozpatrzeniu odwołania B. P. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania A. Z. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu A. Z. z pobytu stałego ww. lokalu.

Organ odwoławczy wskazał, że B. P. we wniosku o wymeldowanie A. Z. oświadczyła, że prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział Cywilny z dnia [...] września 2017 r., sygn. akt [...] odziedziczyła w całości spadek po zmarłej S. K., w tym przedmiotowy lokal. Wnioskodawczyni wskazała, że A. Z. nie zamieszkuje w tym lokalu od około sześciu lat i nie ma z nią kontaktu. Do protokołu przed organem I instancji oświadczyła, że nie wiedziała o zameldowaniu A. Z. w tym lokalu. Mieszkanie było zadłużone z powodu zaległości w opłatach czynszowych i podatku od nieruchomości. Po uzyskaniu prawomocnego postanowienia sądu o nabyciu spadku oraz otrzymaniu pisma od administratora budynku, adresowanego do A. Z., wzywającego do natychmiastowego zamknięcia okien ww. lokalu, B. P. w dniu [...] stycznia 2018 r. udała się do przedmiotowego lokalu. Mieszkanie okazało się opuszczone, zaniedbane. Okna były pootwierane. Jego stan nie pozwalał na zamieszkanie. W skrzynce pocztowej znajdowała się nieodebrana od wielu lat korespondencja, w tym pisemne prośby B. P. do ewentualnych lokatorów o kontakt z nią. Do akt sprawy wymieniona dołączyła kopię ww. pisma administracji, adresowanego do A. Z. oraz kopie zdjęć, jakie B. P. wykonała podczas pierwszej wizyty w przedmiotowym lokalu. W pisemnych wyjaśnieniach z dnia [...] marca 2018 r. A. Z. oświadczyła, że nie ma podstaw do jej wymeldowania z pobytu stałego w lokalu. Wskazała, że przedmiotowy lokal jest jej własnością od 1998 r., na podstawie notarialnego testamentu sporządzonego przez S. K. lipca 1996 r. Wskazała, że obecnie przed Sądem Rejonowym dla [...] Wydział Cywilny toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po wymienionej. A. Z. oświadczyła ponadto, że obecnie czasowo nie mieszka w lokalu, ponieważ przygotowywane jest ono do remontu, który planuje rozpocząć na wiosnę. A. Z. wskazała, że od śmierci S. K. cały czas korzysta z przedmiotowego lokalu i nim zarządza. Wniosła o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] odmówił zawieszenia postępowania.

W dniu 18 kwietnia 2018 r. organ I instancji przeprowadził oględziny lokalu z udziałem stron postępowania (B. P. i A. Z.) oraz świadków – K. G. i A. O. Przedmiotowy lokal składa się z jednego pokoju, kuchni, łazienki i przedpokoju. Mieszkanie sprawia wrażenie niezamieszkałego, w trakcie remontu. W całym lokalu, poza pokojem, nie ma podług. W kuchni znajduje się tylko niepodłączona kuchenka gazowa, brak jest włącznika światła. W łazience jest tylko stary sedes z spłuczką oraz pralka, woda jest odłączona. W pokoju znajduje się stare łóżko z materacem, przykryte folią, nowy sedes kompaktowy oraz pięć płaskich kartonów. A. Z. oraz K. G. wskazali, że znajdują się w nich nowe szafki kuchenne. Ponadto w pomieszczeniu tym są trzy worki z ubraniami, które według A. Z. należą do niej. Po otwarciu jednego z nich ujawniono ubrania dziecięce. Ponadto znajdują się tam paczki z zafoliowanymi podkładami pod panele podłogowe, stare lustro i wieża Hi-Fi. Do żadnego z pomieszczeń nie ma drzwi. Aktualnie klucze do drzwi wejściowych posiada jedynie B. P.

W dniu 22 maja 2018 r. organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka M. O. Świadek zeznał, że jest pracownikiem administracyjnym w [...] Sp. z o.o. zajmującej się między innymi administracją budynku. Zimą 2017 r. do spółki zgłosiła się B. P. okazując postanowienie sądu oraz inne dokumenty, na podstawie których stwierdzono, że jest właścicielką lokalu. Uzyskała wówczas informację o wysokości kilkuletnich zaległości w opłatach czynszowych. Zadłużenie powstało między innymi z powodu braku możliwości spisania wodomierzy (pracownicy administracji nie mogli nikogo zastać w przedmiotowym lokalu). B. P. poprosiła świadka, by zwracał uwagę, czy w lokalu koś zamieszkuje. Po dwóch miesiącach obserwacji uznał, że nikt tam nie przebywa. Zawiadomiona o tym B. P. zdecydowała się wejść do lokalu w asyście świadka, posiadała klucze do drzwi wejściowych. Lokal okazał się zaniedbany i opuszczony. Ostatnie ślady zamieszkania, jakie wówczas zastano, to herbatniki z datą przydatności do spożycia do 2012 r. W kuchni nie było śladów użytkowania, leżały tam porozrzucane garnki i inne rzeczy. W pokoju na łóżku leżały ubrania spakowane w worki na śmieci. Z uwagi na grubą warstwę kurzu lokal z całą pewnością nie był zamieszkały przynajmniej od kilku lat. Świadek wraz z B. P. zamknęli okna, wykonali zdjęcia pomieszczeń i opuścili lokal.

A. Z. w dniu 14 czerwca 2018 r. oraz w pismach z dnia 11 czerwca i 27 czerwca 2018 r. oświadczyła, że Sąd Rejonowy dla [...] w [...] Wydział Cywilny w dniu [...] maja 2018 r. wydał postanowienie (sygn. akt [...]) o zabezpieczeniu lokalu w postaci zakazu zbywania i obciążania go przez B. P. na czas trwania postępowania sądowego oraz zakazu dokonywania zmian w jego pierwotnej substancji, remontów i modyfikacji. Z uwagi na powyższe A. Z. ponownie wniosła o zawieszenie postępowania o jej wymeldowanie z pobytu stałego do czasu zakończenia postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku po S. K. Do akt dołączyła kopię ww. postanowienia. W dniu 7 sierpnia 2018 r. powyższy wniosek wycofała.

W toku postępowania A. Z. oświadczyła, że została zameldowana w lokalu przez jego ówczesną właścicielkę S. K. Wymieniona byłą osobą niewidomą, opiekowała się nią babcia A. Z. – S. Z. Kobiety zamieszkiwały w tym lokalu we trzy. Po śmierci właścicielki mieszkania wymieniona mieszkała w nim jedynie z córką. Od 2013 r. zaczęła gromadzić materiały, żeby wykonać remont przedmiotowego lokalu. Zbierała także pieniądze na wysoki podatek spadkowy, niezbędne do przeprowadzenia postępowania sądowego o nabycie spadku po S. K., na podstawie testamentu notarialnego z dnia [...] lipca 1996 r. A. Z. oświadczyła ponadto, że nie zna B. P., nigdy jej nie widziała, S. K. też nigdy o niej nie wspominała. Wymieniona cały czas opłacała czynsz za lokal, w przypadku zaległości pracownik wspólnoty kontaktował się z nią. Wymieniona wskazała, że nie opuściła miejsca stałego zameldowania dobrowolnie, drzwi wejściowe do przedmiotowego lokalu zostały wymienione, co uniemożliwiło jej dostęp do niego. W trakcie oględzin zauważyła, że brakuje wielu jej rzeczy. Uznała za wystarczające wystąpienie do sądu o zabezpieczenie lokalu, które sąd uwzględnił. Do akt sprawy strona dołączyła kopie pism procesowych oraz wydruki potwierdzeń wykonania przelewów na rzecz wspólnoty mieszkaniowej budynku. Z kolei wraz z pismem z dnia 8 sierpnia 2018 r. wymieniona przesłała do organu I instancji wypis z aktu notarialnego Repertorium [...] Nr [...]będącego testamentem S. K. Wynika z niego, że do całego spadku, w tym spornego lokalu, powołana zostaje A. Z.

Wojewoda po przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie uznał, że bezspornym jest fakt niezamieszkiwania A. Z. w lokalu. Powyższe potwierdzają oświadczenia wnioskodawczyni oraz jej pełnomocnika, zeznania świadka M. O., oględziny przedmiotowego lokalu oraz dokumenty przedstawione przez wnioskodawczynię. Powyższy materiał dowodowy świadczy o tym, że lokal nie jest zamieszkały przynajmniej od kilku lat

W toku postępowania Wojewoda nie uwzględnił pisemnych oświadczeń A. T. i Z. S. dołączonych do odwołania od decyzji organu I instancji, gdyż nie są to dowody przeprowadzone zgodnie z art. 79 k.p.a. oraz odstąpił od przesłuchania tych osób w charakterze świadków, ponieważ pozostały zebrany w sprawie materiał dowodowy jest – w ocenie organu odwoławczego - wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Dalej Wojewoda wyjaśnił, że jakkolwiek A. Z. twierdzi, że nie opuściła miejsca stałego zameldowania dobrowolnie, to podkreślić należy, że - jak sama wskazała - nie złożyła do sądu pozwu o przywrócenie i ochronę naruszonego posiadania lokalu. Roszczenie to służy przywróceniu utraconego wbrew prawu stanu posiadania, co może świadczyć o braku dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego. Ponadto wymieniona nie wskazała, by zgłaszała policji lub prokuraturze fakt utrudniania jej dostępu do lokalu i zamieszkiwania w nim.

W przedmiotowej sprawie – w ocenie organu odwoławczego - należy uznać, że przynajmniej kilkuletnie niezamieszkiwanie A. Z. w lokalu z jednoczesnym brakiem skutecznego prawnego ubiegania się o możliwość ponownego zamieszkania w nim, daje podstawy do uznania, że opuszczenie miejsca stałego zameldowania było dobrowolne i trwałe.

Organ także wskazał, że nie może bezkrytycznie przyjmować oświadczeń osoby dotyczących jej woli wewnętrznej z pominięciem czynników obiektywnych pozostających w sprzeczności z tą wolą. Zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkaniu tam osoby, ale musi być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Natomiast, jak wykazano w niniejszym postępowaniu, A. Z. przynajmniej od kilku lat nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, ani nie podjęła skutecznych kroków prawnych, by tam ponownie zamieszkać.

Z kolei w kwestii toczącego się przed sądem powszechnym postępowania w sprawie zmiany postanowienia o nabyciu spadku po zmarłej S. K. Organ wskazał, że nie ma ono wpływu na rozstrzygnięcie postępowania meldunkowego.

Wobec powyższych ustaleń – zdaniem Wojewody - utrzymywanie zameldowania A. Z. w lokalu byłoby wyłącznie fikcją meldunkową, tj. stanem niezgodnym z faktycznym miejscem jej pobytu, a zadaniem organu administracji publicznej jest ochrona ewidencji ludności i likwidacja fikcji meldunkowych polegających na rozbieżności stanu ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Jeśli natomiast wymieniona faktycznie powróci i zamieszka w lokalu, będzie miała nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonać w nim zameldowania, zgodnie z charakterem pobytu.

A. Z. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r.

Powyższej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów mający istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1) art. 7, art. 77 i art. 80 i 81 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy i zaniechanie podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

2) art. 8 i 9 K.p.a. poprzez brak poprowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie oraz pominięcie przy rozpoznaniu sprawy słusznego interesu skarżącej, a także poprzez brak wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, w tym w tym brak pouczenia o przysługujących stronie możliwości składania wniosków dowodowych na etapie postępowania przed organem II instancji;

3) art. 10 § 1 oraz art. 79a K.p.a. poprzez pozbawienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu przed II instancją, polegające na zaniechaniu powiadomienia skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, zaniechaniu wskazania przesłanek zależnych od skarżącej, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony;

4) prawa materialnego, tj. art. 35 w zw. a art. 25 § 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, iż istnieją przesłanki do wymeldowania skarżącej, gdyż nie ma ona zamiaru stałego przebywania w lokalu.

Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji, jak i o zasądzenie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym od organu administracji publicznej, w tym wynagrodzenia adwokackiego według norm przepisanych.

Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodów wymienionych w treści pisma.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy nie wyjaśnił stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawie. Organ nie ustalił kiedy nastąpiło opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego mieszkania i czy trwale i dobrowolnie opuściła lokal z zamiarem przeniesienia swojego centrum życiowego w inne miejsce. Swoje twierdzenia Wojewoda oparł na zeznaniach B. P. oraz M. O., nie uwzględnił natomiast okoliczności podnoszonych przez skarżącą, nie wskakując, czy odmawia im wiary i z jakich przyczyn. Organ błędnie przyjął, iż skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 2013 roku, twierdząc, iż skarżąca tak zeznała. Takie ustalenie stoi w sprzeczności z zeznaniami skarżącej, która oświadczyła jedynie, iż od 2013 roku gromadzi materiały do remontu mieszkania. Skarżąca nie dysponowała wolnymi środkami finansowymi i planując remont musiała jego koszty rozłożyć w długim czasie. Dowodem, iż skarżąca przez długi czas nie mieszka w ww. lokalu nie mogą być zdjęcia, zrobione przez osoby naruszające jej posiadanie, a których wiarygodność skarżąca podważa, czy też opakowanie po ciastkach od kilku lat przeterminowanych. Wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o ww. dowody jest wbrew zasadom logicznego myślenia oraz doświadczeniu życiowemu.

Poza tym organ nie wyjaśnił na jakiej postawie uznał, iż przedmiotowy lokal jest niezamieszkany od kilku lat, gdyż fakt, iż w chwili wszczęcia postępowania o wymeldowanie skarżącej lokal nie był zamieszkany nie stanowił sporu. Skarżąca przyznała, iż opuściła lokal czasowo z zamiarem przeprowadzenia w nim remontu i powrotu do niego po remoncie. Skarżąca podniosła, że B. P. także nie przedstawiła żadnego dowodów, na to, iż znajdowały się tam listy do skarżącej. Natomiast pismo od administratora dotyczące zamknięcia okna, które było uchylone, a nie otwarte, nie posiada żadnej daty pewnej. Mogło być równie dobrze wrzucone do skrzynki po naruszeniu posiadania. Jednak przyjmując datę na tym piśmie 7 listopada, nie ma żadnych wcześniejszych dowodów, świadczących o kilkuletnim "porzuceniu" mieszkania.

W tym stanie rzeczy i przy tylu wątpliwościach organ zaniechał przesłuchania skarżącej i nie zapoznał jej z dowodami złożonymi przez pełnomocnika B. P. w odwołaniu, czym naruszył art. 81 k.p.a. Strona zwróciła także uwagę na fakt, że Administrator, jak i Wspólnota posiadali numer telefonu do skarżącej i wielokrotnie pracownicy administratora dzwonili do skarżącej w różnych sprawach, co zeznała skarżąca przed organem I instancji. Organ nie wziął tej okoliczności pod uwagę i nie wyjaśnił dokładnie sprawy. Podobnie jak okoliczności, że z odpisu KW prowadzonej dla przedmiotowego mieszkania wynika jednoznacznie, iż P. zawarła przedwstępną umowę sprzedaży na to mieszka z A. O. (działalność gospodarcza [...] A.O. zarządca nieruchomości wskazana w protokołach z przeglądów instalacji oraz prezes zarządu [...] Sp. z o.o., która to spółka jest komplementariuszem w [...] Sp. z o.o. Sp. k. - odpisy z KRS tych spółek w załączeniu).

W ocenie Skarżącej Organ II instancji powinien dokładnie wyjaśnić okoliczności sprawy, w tym przeanalizować zapisy w KW i zadbać o równe traktowanie i słuszne interesy wszystkich uczestników postępowania.

Dalej podniesiono, że skarżąca nie została poinformowana przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Gdyby organ zapewnił możliwość skarżącej zapoznania się z dokumentami zgromadzonymi w II instancji i wypowiedzenia się co do tych dowodów, ustaliłby, iż skarżąca złożyła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania (w załączeniu wraz z potwierdzeniem wysłania listem poleconym). Poza tym Skarżąca nie jest właścicielką żadnego innego mieszkania, podatki odprowadza do Urzędu Skarbowego [...], właściwego dla miejsca zamieszkania w przedmiotowym lokalu (dowód pismo z US w aktach sprawy), za przedmiotowy lokal opłacała czynsz.

Ponadto skarżąca gdy tylko dowiedziała się o roszczeniach G. P., złożyła w Sądzie Rejonowym dla [...] wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po S. K.oraz wystąpiła o zabezpieczenie poprzez zakazie B. P. rozporządzania przedmiotowym lokalem oraz zmiany w jego substancji. To zajęcie mieszkania przez B. P., wstawienie nowych drzwi i wymiana zamków, spowodowały, iż skarżąca nie może wrócić do wcześniej zajmowanego mieszkania. Nieprawdą jest, aby B. P. otworzyła drzwi mieszkania swoimi kluczami, które dostała od S. K. W trakcie 20 lat korzystania z tego mieszkania przez skarżącą zamki były wymienione co najmniej jeden raz. Organ nie widział konieczności przeprowadzenia dowodu np. z oględzin kluczy Skarżąca podjęła więc szereg czynności, mających na celu przywrócenie jej własności i naruszonego posiadania oraz zabezpieczenie swoich praw do zamieszkania w tym lokalu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Organ w uzasadnieniu wskazał, że mimo że A. Z. złożyła do sądu pozew o przywrócenie i ochronę naruszonego posiadania lokalu, zdaniem Wojewody [...] nie świadczy to o braku dobrowolności opuszczenia przez nią miejsca pobytu stałego. A. Z. z własnej woli wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu na długo przed formalnym jego przejęciem przez B. P. i ewentualnym uniemożliwieniem jej przez wymienioną dostępu tam. Zatem złożenie ww. pozwu nie mogło mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W dalszej części organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, co do spełnienia przesłanek uzasadniających orzeczenie o wymeldowaniu.

Za niezasadny Wojewoda uznał zarzut o braku umożliwienia skarżącej zapoznania się z aktami sprawy i zajęcia stanowiska w sprawie na etapie postępowania odwoławczego. A. Z. została poinformowana przez organ I instancji o wniesieniu odwołania od jego decyzji oraz o przekazaniu tego odwołania wraz z aktami przedmiotowej sprawy do Wojewody [...]. Obie strony były na bieżąco informowane o przebiegu postępowania odwoławczego i w każdej chwili miały prawo zapoznać się z aktami sprawy, wypowiedzieć się co do zebranego materiału.

Odnosząc się zaś do zarzutu strony skarżącej o zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka A. Z. Organ wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.

Na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. Sąd postanowił przeprowadzić na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniające postępowanie dowodowe z dokumentów załączonych do skargi.

Poza tym podczas tej rozprawy B. P. oświadczyła, że weszła do spornego lokalu 19 stycznia 2018 r., wymieniła tam zamki i od tamtej pory skarżąca nie ma dostępu do lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem zachodzi konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 – dalej k.p.a.), uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2018 r. i orzekł o wymeldowaniu skarżącej z dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Zdaniem Sądu Wojewoda naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, gdyż nienależycie wyjaśnił sprawę.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2018, poz. 1382 ze zm. – dalej u.e.l.). Zgodnie z art. 35 u.e.l. organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Ustawowymi przesłankami wymeldowania są opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się.

Powyższy przepis wskazuje przesłanki wymeldowania. Podstawą do wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie lokalu musi być rozważane na dwóch płaszczyznach. Konieczność takiego ujęcia wynika z definicji pobytu, przy czym charakter pobytu rzutuje na sposób definiowania opuszczenia. Pobyt stały, zgodnie z art. 25 ust. 1, wiąże się z przebywaniem i zamiarem przebywania w oznaczonym miejscu. Dla opuszczenia miejsca stałego pobytu element woli ma zatem znaczenie i powinien być brany pod uwagę w postępowaniu o wymeldowanie (Z. [...], W. Maciejko, P. Zaborniak; Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz II, wyd/El. 2016). W konsekwencji pojęcie "opuszcza" należy rozumieć, jako element woli osoby, która w opuszczonym przez siebie miejscu nie zamierza nadal przebywać. Zamiar ten należy natomiast rozumieć jako wolę skoncentrowania w innym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów.

W ocenie Sądu, decyzja o wymeldowaniu skarżącej została przez organ odwoławczy podjęta przedwcześnie, bez przeprowadzenia pełnej i wnikliwej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, pod kątem ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości, że wystąpiły w przypadku skarżącej przesłanki z art. 35 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.

Organ II instancji uzasadniając swoją decyzję przede wszystkim oparł swoje stanowisko na podstawie sporządzonego protokołu z oględzin mieszkania, zeznaniach świadka M. O. – administratora domu, oświadczeniach wnioskodawczyni.

Za zasadny należy uznać zarzut skarżącej, że Wojewoda, jak i wnioskodawczyni zmodyfikowali oświadczenie skarżącej w zakresie opuszczenia przez nią lokalu, wskazując, że uczyniła to w 2013 r. Jak wynika z akt sprawy skarżąca wskazała jedynie, że od 2013 r. prowadzi remont, co nie jest jednoznaczne z opuszczeniem lokalu. Podobnie nie można jedynie oprzeć rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącej na ustaleniach dokonanych podczas oględzin. Z protokołu jedynie wynika i czego Skarżąca nie kwestionuje, że nie mieszka w tym lokalu, bo jest prowadzony remont. Natomiast z jego ustaleń nie wynika dokładnie od kiedy skarżąca nie mieszka i od kiedy prowadzi remont. Podobnie wskazywane przez wnioskodawczynię okoliczności nie podejmowania przez skarżącą korespondencji ze skrzynki, oprócz twierdzeń Strony, nie zostały poparte żadnymi dowodami. Odnosząc się do zdjęć dołączonych do akt sprawy przez wnioskodawczynię, to słusznie zwróciła uwagę skarżąca, nie wiadomo kiedy zostały zrobione, wobec tego nie mogą stanowić istotnego dowodu w sprawie.

Należy też zauważyć, że stanowisko Wojewody oparto na stwierdzeniu, że koncentracja interesów życiowych w danym miejscu oznacza, że dana osoba w danym miejscu stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe. Co do zasady, stanowisko Wojewody jest spójne i logiczne w tym zakresie. Każdorazowo organy powinny jednak brać pod uwagę konkretne okoliczności badanej sprawy. Skoro konsekwentnie przyjmuje się też, że nawet dłuższe okresy fizycznej nieobecności w miejscu stałego pobytu nie dają same w sobie podstaw do stwierdzenia, że zameldowany opuścił lokal w rozumieniu art. 35 u.e.l., to okoliczność tę należało również uwzględnić w niniejszej sprawie.

Poza tym zdaniem Sądu, należy poddać w wątpliwość wartość dowodową jedynego zeznania świadka - administratora budynku (który nie potwierdził dokładnie czy i kiedy skarżąca wyprowadziła się z miejsca zameldowania), a także z tego względu, że jest on prawdopodobnie – jak wskazała w uzasadnieniu skargi Skarżąca – zainteresowany rozpoznaniem sprawy na korzyść wnioskodawczyni. Jak wynika z oświadczeń wnioskodawczyni współpracowali oni w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy. Świadek umówił się z wnioskodawczynią, że będzie obserwował lokal, razem z nią wszedł do lokalu bez asysty innych osób, a następnie brał czynny udział w postępowaniu o wymeldowanie skarżącej składając oświadczenia i pisma w sprawie.

Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przepis ten wyraża zasadę równej mocy środków dowodowych. W praktyce często zdarza się, że świadek może być zainteresowany wynikiem sprawy. Jeżeli wolą ustawodawcy byłoby ograniczenie mocy dowodowej oświadczenia takiego świadka, z pewnością znalazłoby to swoje odzwierciedlenie w treści ww. przepisu. Należy przy tym wskazać, że nie tylko ustawodawca nie może zaskakiwać jednostki nowymi rozwiązaniami prawnymi, innymi od deklarowanych, ale też organy stosujące prawo nie mogą do tego prowadzić przez proces wykładni zmieniającej przepisy prawa na niekorzyść jednostki (patrz B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, wyd. 15, Warszawa 2017, s. 77). Nie jest też dopuszczalne uwzględnienie przez organ faktów w taki sposób, który prowadzić będzie do naruszenia zasady równego traktowania. Określone fakty mogą więc być udowodnione przy użyciu dowolnych środków dowodowych, byleby nie były sprzeczne z prawem. Organ może określonym dowodom odmówić wiary, ale po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiego wyboru, uwzględniającego rozumowanie zgodne z prawidłami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Organ winien mieć także na względzie obowiązek działania, w postępowaniu administracyjnym, w sposób wzbudzający zaufanie do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Zdaniem Sądu, zasada ta nie znalazła skutecznego zastosowania w postępowaniu prowadzonym przez organ.

Ponadto w uzasadnieniu organ odwoławczy także wskazał, że skarżąca nie wykazała braku dowolności opuszczenia lokalu, poprzez skorzystanie z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu, tj. powództwo o zmianę postanowienia w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej S. K., czy złożenie pozwu o przywrócenie i ochronę naruszonego posiadania lokalu. Powołując się na powyższe okoliczności Wojewoda uznał, że oświadczenia Skarżącej o jej zamiarze zamieszkiwania w spornym lokalu, pozostaje w sprzeczności z obiektywnymi czynnikami występującymi w sprawie. Organ zwrócił uwagę, że nie może bezkrytycznie przyjmować oświadczeń woli Stron. Poza tym organ w dalszej części uzasadnienia wskazał, że kwestia toczącego się przed sądem postępowania w sprawie zmiany postanowienia o nabycie spadku po zmarłej, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie o wymeldowanie. Podobnie organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę odniósł się do kwestii wystąpienia do sądu z pozwem o przywrócenie i ochronę naruszonego posiadania lokalu.

Odnosząc się do powyższych twierdzeń, należy wskazać, że organ odwoławczy popadł w sprzeczność wyrażając swoje stanowisko, bowiem z jednej strony wykazywał, że skarżąca dobrowolnie opuściła lokal, bowiem nie wykazała podjęcia konkretnych działań prawnych, które miały by świadczyć o braku dobrowolności powrotu do lokalu, a następnie wskazał, w sytuacji gdy okazało się, że skarżąca je podjęła, że nie mają one znaczenia dla postępowania meldunkowego. Takie działanie organu administracji publicznej nie budzi zaufania do organów Państwa i narusza zasadę przekonywania.

Analizując materiał zgromadzony w sprawie, Sąd uznał, że nie daje on podstaw by stwierdzić bezspornie, że Skarżąca opuściła lokal trwale. Dokonana przez organ II instancji ocena nie znajduje oparcia w materiale dowodowym i jest co najmniej przedwczesna.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd miał na uwadze fakt, że w myśl art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Przekazane Sądowi w analizowanym przypadku, akta sprawy, nie pozwalają na weryfikację ustaleń Wojewody, na podstawie których podjęto wydane rozstrzygnięcie.

Sąd zwraca jedynie uwagę, że należy uzupełnić materiał dowodowy w zakresie, czy skarżąca trwale opuściła lokal i czy miało ono charakter dobrowolny mając także na uwadze oświadczenia wnioskodawczyni złożone na rozprawie.

Wobec powyższego, należało stwierdzić, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Brak udokumentowania w aktach sprawy stosownych ustaleń na okoliczność woli trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu przez Skarżącą powoduje, że stanowisko Wojewody, co do intencji Skarżącej nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie uzupełnienie materiału dowodowego, poprzez ustalenie: zamiarów Skarżącej tj. kiedy dokładnie wyprowadziła się z lokalu, kiedy rozpoczęła remont, czy płaci podatek od nieruchomości. Poza tym organ powinien w celu ustalenia spornych kwestii przesłuchać także sąsiadów w charakterze świadków, dokonać ustaleń kiedy został odłączny prąd, czy wyłączona woda (kwestie te wykażą bowiem od kiedy prace remontowe zostały zaprzestane), przesłuchać w charakterze innych pracowników administracji w charakterze świadków, którzy odniosą się do wskazywanych w toku postępowania zaległości w płaceniu czynszu, potwierdzą kiedy i w jakich sprawach kontaktowali się ze skarżącą. Poza tym Wojewoda mając na uwadze stanowisko wnioskodawczyni wezwie ją do przedstawienia dowodów – jeżeli takimi dysponuje - na które powoływała się w toku postępowania np. w zakresie nieodebranej przez skarżącą korespondencji, która znajdowała się w skrzynce.

Poczynione ustalenia należy udokumentować w aktach sprawy. Brak tych ustaleń powoduje, że decyzja o wymeldowaniu Skarżącej jest co najmniej przedwczesna.

Ponadto mając na uwadze, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia sąsiadów i pracownika administracji, to należy dodać, że oświadczenia osoby trzeciej stanowią dokument prywatny, którego formalna moc dowodowa wyraża się tym, że zawarte w nim oświadczenie pochodzą od osoby, która złożyła podpis na dokumencie. Formalna moc dowodowa nie przesądza natomiast o tzw. mocy materialnej dokumentu tj. prawdziwości oświadczenia, bowiem dokument prywatny nie jest dowodem rzeczywistego stan rzeczy. Dokument taki nie może zastępować dowodu z zeznań świadków, chociażby z tego względu, że toku przesłuchania świadka, strona, jak i organ mogą zadawać pytania, a tym samym może dojść do ujawnienia mających w sprawie znaczenie okoliczności (wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt VIII 572/17, CBOSA).

Poza tym w okolicznościach niniejszej sprawy należy uznać za zasadny zarzut Skarżącej, w zakresie nie poinformowania jej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i ustosunkowania się do niego. Należy zauważyć, że gdyby Wojewoda wywiązał się ze swoich procesowych obowiązków, to prawdopodobnie skarżąca dołączyłaby do akt sprawy dokumenty, które przedstawiła dopiero przed Sądem. Jednak powyższe uchybienie nie stanowiło przesądzającej kwestii w zakresie uchylenia zaskarżonej decyzji.

Podsumowując Sąd uznał, że wydanie zaskarżonej decyzji miało miejsce z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w sposób istotny, mający wpływ na wynik sprawy, rzutując na braki pełnego uzasadnienia decyzji, której obowiązkowe elementy wymienione są w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Ponownie rozpatrujący sprawę organ winien uwzględnić ocenę prawną Sądu co do znaczenia i oceny dowodów zebranych w sprawie o wymeldowanie z zachowaniem reguły pełnej oceny dowodów, z uwzględnieniem równej mocy środków dowodowych. Powinien on dokonać oceny tych dowodów z osobna i we wzajemnej łączności, zgodnie z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego.

Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1032 ze zm.) w pkt 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powyższej ustawy w pkt 2 sentencji wyroku. Na zasądzone od organu koszty postępowania składa się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącego ustalona w wysokości 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) i kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty od pełnomocnictwa.