Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 431/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 49 ust. 1 i 2, art. 59 f i 59 g
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego S. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...]; 2. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej A. O. kwotę 3750 (trzy tysiące siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej: PWINB w B.") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego S. (zwanego dalej: "PINB PZ S.") z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej w wysokości 375.000 zł za samowolnie wybudowany domek turystyczny (kat XIV) na działce nr geod. [...] w miejscowości obręb L. gmina S. oraz zobowiązujące A. i J. O. do wniesienia tej opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia na wskazane konto P. Urzędu Wojewódzkiego, zgodnie z sentencją tego postanowienia.

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne.

W związku z pismem z dnia [...] marca 2016 r. W. Parku Narodowego, PINB PZ S. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] zawiadomił strony o wszczęciu (z urzędu) postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy - przez J. i A. O. - budynku letniskowego na działce nr geod. [...] w m. L. gm. S. oraz o terminie oględzin.

W dniu [...] maja 2016 r. PINB PZ S. przeprowadził oględziny z udziałem stron i ustalił, że na działce – na fundamencie punktowym - budowany jest nowy obiekt letniskowy (o wym. ok. 5,65m x 8,65 m - 48,87 m) o konstrukcji drewnianej szkieletowej, z dachem dwuspadowym krytym blachodachówką, z tarasem zewnętrznym ok. 2,50 m x 8,65 m = 21,63 m2 częściowo zadaszonym. Obiekt jest parterowy niepodpiwniczony. Roboty w obiekcie nie są jeszcze zakończone.

Organ nie stwierdził istnienia 2 domków kempingowych (każdy o wymiarach ok. 2, 60x 4,10 m) znajdujących się wcześniej w tym miejscu (poz. 146 według sporządzonej w 1992 r. przez poprzedniego właściciela terenu inwentaryzacji zabudowy letniskowej w gm. S. na terenie W. Parku Narodowego, karta 5-7 akt organu l instancji).

A. O. oświadczyła, że w 1995 r. nabyła aktem notarialnym dwa domki kempingowe z płyty laminowanej a w 1996 r. przystąpiła (wraz z mężem) do remontu tych domków polegającym na obiciu istniejących ścian laminowanych deskami szalunkowymi i wymianie pokrycia dachowego z wykonaniem jednego dachu nad obydwoma domkami. Roboty wówczas nie były zgłaszane. Dalej oświadczyła, że w sierpniu 2015 r. zgłosiła w Starostwie Powiatowym w S. roboty, a w lutym (2016r.) zleciła firmie wykonanie remontu budynku. Ponadto podczas remontu okazało się, że konstrukcja budynku była zniszczona i nie nadawała się - zdaniem oświadczającej - do pozostawienia. Inwestor nie okazał dokumentów dotyczących realizowanego obiektu, tj. pozwolenia na budowę. Sporządzono dokumentację fotograficzną i szkic sytuacyjny.

Organ wskazał, że wszczął i przeprowadził również postępowanie legalizacyjne innego - należącego do Państwa O. - budynku letniskowego o wym. 6,30 x 6,90 m z tarasem) zlokalizowanego na działce [...] (poz. 145 według sporządzonej w 1992 r. przez poprzedniego właściciela terenu inwentaryzacji zabudowy letniskowej w gm. S. na terenie W. Parku Narodowego, karta 5-7 akt organu l instancji) a decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] nakazał jego rozbiórkę.

Z przedłożonego przez A. O. (przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. w PINB PZ S.) oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2016r. (karta 68 akt l instancji) wykonawcy L. K. jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek wybudowany został od podstaw.

Ponadto organ I instancji ustalił, że Państwo O. zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr rej [...] złożonym w Starostwie Powiatowym w S. zgłosili zamiar wykonania remontu dwóch domków letniskowych położonych na dz. nr [...] w m. L. polegający na wymianie okien i drzwi, ociepleniu i obiciu ścian zewnętrznych oraz wymianie pokryć dachów z papy na dachówkę, określając termin rozpoczęcia robót na dzień [...] września 2015 r.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Starosta S. (wezwał inwestora do uzupełnienia ww. zgłoszenia). Państwo O. pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. uzupełnili swoje zgłoszenie i ostatecznie określili, że remont polegać ma na zmianie pokrycia dachu z papy na dachówkę oraz wycofali pozostały zakres wcześniej zgłaszanych robót. Starosta S. przyjął to zgłoszenie bez sprzeciwu.

Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] Wójt Gminy S. - w odpowiedzi na zapytanie PINB PZ S. - poinformował, że plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr [...] Gminnej Rady Narodowej w S. z dnia [...] kwietnia 1988 r. i uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 1988 r. dopuszczał wówczas budowę takich obiektów, zaś obecnie obowiązujący plan miejscowy dopuszcza istnienie budynków letniskowych na terenie obejmującym działkę nr [...]. Zgodnie z następnym pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Wójta Gminy S. budynek rekreacji indywidualnej nie będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jednak może mieć tu zastosowanie dopuszczenie ustalone w treści § 27 obecnie obowiązującej uchwały Rady Gminy.

PINB PZ S., kwalifikując obiekt jako samowolnie wybudowany, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], na mocy art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., zwanej dalej: "P.b.") wstrzymał prowadzenie robót przy budowie budynku letniskowego na działce nr [...] położonej w obrębie m. L. gm. S. oraz nałożył na J. i A. O. obowiązek przedłożenia - w terminie do dnia [...] września 2016 r. - dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 P.b., tj.: (1) zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; (2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust.2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 P.b., tj.: (-) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami wraz z oceną stanu technicznego obiektu, uwzględniającego w razie potrzeby wskazanie sposobu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego

z przepisami, w tym warunkami technicznymi i obowiązującymi normami, (-) zaświadczenia (o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b.) aktualnego na dzień opracowania projektu, (-) oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wójt Gminy S., w odpowiedzi na wniosek A. i J. O. dotyczący zgodności przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej z planem miejscowym pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] poinformował, że "budynek nie będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jednak może mieć tu zastosowanie dopuszczenie ustalone w treści § 27 uchwały Nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2006 r."Z kolei pismem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] poinformował, że "adaptacja istniejącej zabudowy (w tym istniejących obiektów po pozostałym ośrodku wypoczynkowym) jest możliwa, a zamierzenie inwestycyjne polegające na wykonaniu robót realizowane musi być zgodnie z § 28 ust. 37 i § 27 uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r Rady Gminy S. ze zmianą zatwierdzoną uchwalą nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Rady Gminy S.".

W dniu [...] września 2017 r. A. i J. O. przedłożyli część dokumentów wymaganych ww. postanowieniem w tym - sporządzony w sierpniu 2016r. - projekt architektoniczno-budowlany domku turystycznego (kategoria obiektu XIV). Dokumenty - po wezwaniach PINB PZ S.- zostały przez zobowiązanych uzupełnione w dniu [...] października 2017 r., [...] października 2016 r., [...] stycznia 2017 r.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. organ I instancji, na mocy art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 59 g P.b., ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 375.000 zł za samowolną budowę domku turystycznego, kategorii XIV, na działce nr [...] w m. obręb L. gm. S. oraz zobowiązał A. i J. O. do jej zapłaty w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia na wskazane konto P. Urzędu Wojewódzkiego, zgodnie z sentencją tego postanowienia.

Po rozpatrzeniu zażalenia, [...]WINB w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] Wójt Gminy S. poinformował, że plan miejscowy dopuszcza istnienie domku wypoczynkowego (letniskowego) - kategoria III (istniejącego z dniem wejścia w życie planu miejscowego) - (§ 27), ale nie dopuszcza budowy domku letniskowego - kategoria obiektu III (§ 28 ust. 37). Dodał, że wejście

w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w 2006 r. zakreśliło moment, w którym należy zacząć stosować się do ustalonych w nim przepisów.

Organ l instancji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, przesłuchaniu inwestorów, oświadczeniach świadków uznał, że w miejscu istniejących wcześniej (inwentaryzacja - z października 1992 r. - zabudowy letniskowej w Gminie S. na terenie W. Parku Narodowego) dwóch budynków letniskowych zinwentaryzowanych pod poz. 146 (karta 5-7 akt l instancji) inwestorzy zlecili (w lutym 2016 r.) wykonawcy i rozpoczęli budowę przedmiotowego parterowego, niepodpiwniczonego domku turystycznego (o wym. ok. 5,65 m x 8,65 m = 48,87 m) o konstrukcji drewnianej szkieletowej, z tarasem zewnętrznym (o wym. ok. 2,50 m x 8,65 m = 21,63 m2 częściowo zadaszonym. Roboty w obiekcie nie są jeszcze zakończone.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu l instancji, że w miejscu wybudowanego budynku przedmiotu niniejszego postępowania - istniały w chwili zakupu przez inwestorów (w 1995 r.) dwa domki letniskowe (por. inwentaryzacja WPN z 1992 r. karta 5-7 organu l instancji). W trakcie użytkowania inwestorzy samowolnie wykonali jedną konstrukcję dachu nad nimi (zdjęcia załączone przez inwestorów do zażalenia z dnia [...] lutego 2017 r. oraz protokół oględzin z dnia [...] maja 2016 r., karta 79 akt organu l instancji), a następnie domki te rozebrali

i budowali jeden domek- przedmiot niniejszego postępowania.

Organ odwoławczy podniósł, że wprawdzie Inwestorzy dokonali skutecznego zgłoszenia w sierpniu 2015 r. w Starostwie Powiatowym w S. o zamiarze wykonania robót remontowych polegających na wymianie w dwóch budynkach letniskowych pokrycia dachowego z papy na dachówkę, jednakże wykonany zakres robót nie ograniczał się wyłącznie do wymiany pokrycia dachu budynku. Stąd też zarzut, że inwestor remontował obiekt w oparciu i zgodnie ze zgłoszeniem dokonanym Staroście S., a PINB PZ S. nie zważając na ten fakt wstrzymał budowę, jest niezasadny.

PWINB w B. zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę legalizacyjną, a gdy otrzymał od zobowiązanego dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 P.b.(określone w ww. postanowieniu PINB PZ S. z dnia [...] czerwca 2016 r.), zbadał zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. z ustaleniami § 28 ust. 37 i § 27 uchwały Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Rady Gminy S. ze zmianą zatwierdzoną uchwalą nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Rady Gminy S.), zgodność z warunkami techniczno-budowlanymi oraz kompletność projektu budowlanego.

Następnie organ odwoławczy podniósł, że w myśl przepisów powyższej uchwały Rady Gminy S. oraz ww. pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] Wójta Gminy S. możliwa jest legalizacja przedmiotowego budynku zlokalizowanego na działce nr [...] jedynie dla przypadku zakwalifikowania go jako budynku hotelarskiego (kategorii obiektu XIV według ustawy P.b.). [...]WINB w B. podniósł, że wbrew twierdzeniom Inwestorów, nie jest możliwa legalizacja domku turystycznego kategorii III P.b. Inwestor przedłożył projekt architektoniczno-budowlany "domku turystycznego kategorii XIV" (karta 134 akt l instancji).

W dalszej kolejności, zdaniem PWINB, organ l instancji - nie stwierdziwszy nieprawidłowości w powyższym zakresie – prawidłowo wdrożył następny etap legalizacji, tj. w drodze postanowienia ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej. Do tej opłaty zastosował właściwe przepisy dotyczące kar, tj. art. 59g (w zw. z art. 59f ust. 1 -3 P.b. Organ zaznaczył, że wysokość samej opłaty, wbrew twierdzeniom skarżących

Organ odwoławczy za bezzasadny uznał zarzut, że PINB PZ S. niewłaściwie "policzył" ilość domów letniskowych należących do skarżących Wskazał, że niniejsze postępowanie organu l instancji obejmuje wcześniej istniejące w tym miejscu dwa domki (które zakupili skarżący w 1995 r. od WPN), zaś inne postępowanie (nr [...]) dotyczyło trzeciego domku jaki nabyli skarżący.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem A. O. (zwana dalej: "skarżącą") złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Podniosła, że w przedmiotowej sprawie:

- gołosłowne jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że aktem notarialnym z 1995 r. wraz z mężem nabyła trzy domki letniskowe, skoro PINB prowadzi dwa postępowania w stosunku do dwóch domków, a nie do trzech.

- nie ustalono w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ile domków letniskowych na naszej działce znajdowało się przed dniem sporządzenia aktu notarialnego;

- nie ustalono w jakim stanie technicznym znajdowały się te dwa domki letniskowe przed ich zakupem;

- obydwa organy w żaden sposób nie odniosły się do faktu, że przed 1995 r. nie toczyło się żadne postępowanie w sprawie legalności ich pobudowania. W akcie notarialnym zakupu brak jest jakiejkolwiek wzmianki na ten temat;

- nie ustosunkowano się do zarzutu, że PINB podczas procedury postępowania legalizacyjnego wymógł na projektancie zmianę kategorii domku letniskowego z III na XIV; niezbędne jest przesłuchanie na tę okoliczność projektanta;

- złożony w trakcie postępowania przed PINB wniosek o zwrot egzemplarzy projektu został pominięty i nieuwzględniony przez obydwa organy do dnia

dzisiejszego;

- niezasadnie zakwalifikowany został domek letniskowy do kategorii XIV, gdyż: nie posiada w ogóle instalacji stałego ogrzewania, użytkowany jest tylko

okresowo w miesiącach czerwiec – sierpień, zaś w pozostałym okresie roku odłączana jest energia elektryczna, odcięta woda i spuszczona z instalacji ;brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów o tym, że w tym domku letniskowym prowadzona jest działalność gospodarcza;

- nieprawdziwe jest twierdzenie organów, że miejscowy plan zagospodarowania nie dopuszcza możliwości pozostawania na tym terenie naszego domku letniskowego jako kategoria III; organy w swoich rozstrzygnięciach potwierdzają, że taka możliwość istnieje;

- załączone do akt sprawy zdjęcia przekazane przez W. Park Narodowy pochodzą z 1992 r., więc nie mogą świadczyć o stanie faktycznym naszego domku

w chwili jego zakupu;

- w protokole oględzin z dnia [...] maja 2016 r. nasz obiekt nazywany jest przez

pracowników przeprowadzających oględziny z PINB jako domek letniskowy a nie

obiekt hotelarsko – turystyczny; tej podstawowej rozbieżności nie wyjaśniły i nie

uzasadniły obydwa organy;

- podtrzymuje, że nie budowano żadnego nowego obiektu budowlanego; dokonano tylko bieżącej konserwacji i napraw niezbędnych do bezpiecznego utrzymania stanu technicznego;

- organ l instancji przeprowadzając oględziny z udziałem strony wprowadzał ją w błąd, nie informując jakie skutki i jaka procedura zostanie zastosowana na kolejnym etapie prowadzonego postępowania; nie poinformowano jej o ewentualnym fakcie zapłacenia w przyszłości opłaty legalizacyjnej i przynajmniej w przybliżeniu nie określono jej wysokości;

- określone w protokole oględzin wymiary domku odpowiadały wymiarom w chwili jego zakupu; organy nie wyjaśniły tego faktu, zarówno co do rozbieżności

odnośnie powierzchni zabudowy (akt notarialny nie określa tej powierzchni).

- w obydwu postępowaniach organy w ogóle nie odniosły się do obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania w dniu zakupu domków jak również w okresie pomiędzy 1995 r. a 2006 r.; całość postępowania odnosi się do planów z 2006 r.

- ewentualne postępowanie powinno toczyć się w myśl przepisów art. 50-51 P.b.

Mając na względzie powyższe uchybienia, Skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięć obydwu organów.

[...]WINB w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i inne akty z zakresu administracji publicznej, a także skarg na bezczynność i polega na badaniu zgodności tych czynności i aktów z przepisami prawa materialnego oraz prawa procesowego.

Kontrolowane postanowienia naruszają prawo.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest postanowienie organu nadzoru budowlanego o ustaleniu na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 oraz 59 "f" i 59 "g" ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane opłaty legalizacyjnej, której uiszczenie stanowi jeden z koniecznych warunków zalegalizowania popełnionej samowoli budowlanej. Opłata legalizacyjna jest ustalana w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Do opłaty tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 "f" ust. 1, z tym, że kara obliczona według wskazanych przepisów ulega 50 – krotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 10.11.2005r. (sygn. IISA/Lu 501/2005, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) ustalenie w drodze postanowienia wysokości opłaty legalizacyjnej jest rozstrzygnięciem związanym, determinowanym stwierdzeniem faktu samowoli budowlanej i ustaleniem istnienia prawnych, pozytywnych przesłanek jej zalegalizowania.

W okolicznościach niniejszej sprawy, nie ulega – zdaniem Sądu – wątpliwości, że budowa domku turystycznego na działce nr geod. [...] w miejscowości obręb L. gmina S., była samowolą budowlaną. Z akt sprawy wynika, że w dniu przeprowadzenia kontroli na przedmiotowej działce inwestor realizował inwestycję, pomimo że nie posiadał ostatecznego pozwolenia na budowę.

Ewidentny fakt realizacji obiektu w warunkach samowoli budowlanej potwierdza słuszność wszczęcia postępowania administracyjnego legalizacyjnego, albowiem stosownie do obecnego brzmienia przepisów ustawy Prawo budowlane, nakaz rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego może być orzeczony tylko wówczas, gdy okaże się, iż nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem (vide: wyrok NSA z dnia 20.01.2009 r. sygn. II OSK 1879/2007, Lex Polonica nr 2011943), z którego to uprawnienia w sprawie niniejszej Strona skarżąca skorzystała poprzez wypełnianie obowiązków nałożonych w postanowieniem organu nadzoru budowlanego.

Zgodnie z art. 49 ust. 2 do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Art. 59f ust. 1 ustawy stanowi, iż w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) (ust 1). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.(ust 2).

Istotą sprawy w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej jest zatem ustalenie współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego a następnie wykonanie działania matematycznego polegającego na pomnożeniu tych wielkości oraz stawki opłaty i podwyższeniu (pomnożeniu) tego wyniku o liczbę 50. Sąd rozpoznając sprawę ze skargi na postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej nie jest jednak ograniczony jedynie do kontroli czy opłata została nałożona w prawidłowej wysokości – co w istocie sprowadzałoby się do kontroli czy organ właściwie zakwalifikował obiekt będący przedmiotem postępowania (kategoria obiektu) oraz poprawnie ustalił współczynnik jego wielkości. Zdaniem sądu, kontrola tego postępowania obejmuje także badanie w szerszym aspekcie - czy opłatę nałożono legalnie tj. w postępowaniu prowadzonym zgodnie z obowiązującym przepisami - we właściwym trybie i w stosunku do właściwych podmiotów. Jeżeli w ocenie sądu, dany obiekt budowlany powinien być legalizowany w innym trybie niż tryb określony w art. 48 – 49a ustawy tj. bądź na podstawie art. 49b ustawy (opłata legalizacyjna jest ustalana na innych zasadach) bądź w oparciu o regulację zawartą w art. 51 ustawy (brak podstaw do nałożenia opłaty legalizacyjnej) stwierdzona w tym zakresie wadliwość, musi prowadzić do eliminacji z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w tym przedmiocie, inaczej byłaby to kontrola iluzoryczna. Podobnie kontroli sądu podlega ta okoliczność czy opłatę legalizacyjną nałożono na osobę faktycznie zobowiązaną do jej uiszczenia lub czy nałożona została na wszystkie podmioty, które powinny ponosić jej koszty, ewentualnie konsekwencje jej nieuiszczenia. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż w razie nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, następnym etapem postępowania jest orzeczenie nakazu rozbiórki obiektu a konsekwencją tego nakazu są ciężary, koszty jakie ponosi osoba zobowiązana do realizacji nakazu rozbiórki oraz prawna możliwość jej dokonania tj. możliwości wejście na teren na którym rozbiórka ma być dokonana, na które to wejście zobowiązany do rozbiórki musi mieć prawnie zagwarantowaną możliwość.

W ocenie Sądu wysokość opłaty legalizacyjnej narusza przepisy prawa. Budynek domku turystycznego zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane należy do III kategorii obiektów budowlanych załącznika do Prawa budowlanego - inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie. Twierdzenie, że przedmiotowy obiekt należy zaliczyć do kategorii XIV obiektów ww. załącznika nie ma nic wspólnego ze zdrowym rozsądkiem. Biorąc pod uwagę gabaryty tego domku trudno uznać go za budynek zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, taki jak: hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, schronisko turystyczne, w rozumieniu kategorii XIV załącznika do Prawa budowlanego. O kwalifikacji obiektu nie przesądza stwierdzenie zawarte w projekcie budowlanym ani nie przesądzają przepisy prawa miejscowego (§ 28 ust. 37 m.p.z.p.). Postanowienia § 28 ust. 37 m.p.z.p. należy interpretować w związku z § 27 m.p.z.p. oraz wyrokiem tut. Sądu z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 56/09, który to plan, w ocenie składu orzekającego, dopuszcza budowę małych obiektów na cele wypoczynkowe.

Nie zasługiwały na uwzględnienie natomiast pozostałe zarzuty skargi. Jak wynika z materiału dowodowego domek turystyczny został zbudowany w zasadzie ponownie od podstaw. Świadczą o tym przeprowadzone oględziny oraz dołączone zdjęcia. Przekonująca jest też argumentacja organu, według całokształtu okoliczności sprawy, w tym zdjęć oraz kopii mapy (karty 5 i 6 akt administracyjnych organu I instancji ), że w tym miejscu istniały dwa obiekty letniskowe. Dokonane zgłoszenie nie ekskulpuje strony skarżącej od popełnionej samowoli budowlanej. Ze zgłoszenia wynika bowiem, że miało ono polegać na wymianie dachów z papy na dachówkę (karta 36 akt administracyjnych organu I instancji) natomiast w rzeczywistości doszło do budowy nowego obiektu (zdjęcie karta 86 akt organu I instancji)

Prowadząc ponownie postępowanie organy uwzględnią powyższe wskazania oraz na nowo ustalą podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty.

Mając powyższe na względzie orzeczono na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.. O kosztach postępowania, na które składała się wysokość wpisu sądowego, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.