Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1465/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2006 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...]r. określającą A. K. dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2006 r.

Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. określił A. K. dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2006 w wysokości 14.485,43 zł.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że w dniu 14 lutego 2007 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego w R. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2005 (PIT-36), w którym podatnik wykazał stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 16.962,12 zł.

Organ zauważył, że w roku 2006 podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie mechaniki pojazdowej i montażu instalacji gazowych.

W wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez pracowników urzędu skarbowego w zakresie określenia prawidłowości danych wykazanych w zeznaniu (PIT-36), tj. wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2006 z tytułu działalności gospodarczej stwierdzono nieprawidłowości, w następstwie czego organ pierwszej instancji w oparciu o przepis § 11 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152 poz. 1475 ze zm.), uznał podatkową księgę przychodów i rozchodów prowadzoną przez podatnika w roku 2006 za nierzetelną w części dotyczącej zakupów towarów handlowych, a tym samym -zgodnie z art. 193 § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej, podatkowa księga przychodów i rozchodów w zakresie kosztów uzyskania przychodów za rok 2006 nie została uznana za dowód w prowadzonym postępowaniu.

Niemniej jednak Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. na podstawie art. 23 § 2 Ordynacji podatkowej, odstąpił od oszacowania kosztów uzyskania przychodów, bowiem możliwe było ich określenie na podstawie przedłożonych przez podatnika dokumentów oraz uzyskanych przez organ podatkowy w trakcie kontroli podatkowej dokumentów źródłowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia zarówno w zakresie przychodów jak i kosztów uzyskania przychodu organ pierwszej instancji określił z tyt. prowadzonej działalności gospodarczej:

- przychód w wysokości 351 806,60 zł

- koszty uzyskania przychodów w wysokości 337 321,17 zł

- dochód w wysokości 14 485,43 zł

uwzględniając odliczenia od dochodu, tj. składki na powszechne ubezpieczenie społeczne (6.186.63 zł) oraz odliczenia od podatku (składki na ubezpieczenie zdrowotne (1.046,16 zł) zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2006 - nie wystąpiło.

Stąd zaskarżoną decyzją Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. określił A. K. dochód z tytułu prowadzonej w 2006 roku działalności gospodarczej w wysokości 14 485,43 zł i podatek należny w wysokości 0,00 zł, a nie jak wykazano w zeznaniu za 2006 rok stratę w wysokości 16 962,12 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu, odnosząc się do kwestii przychodów i kosztów świadczenia usług montażu instalacji gazowych do samochodów osobowych wskazał, że przelanie przez firmę A S.A. Usługi Finansowe - na rachunek bankowy podatnika kwoty 41.845,08 zł, stanowiącej równowartość przyznanych klientom jego firmy kredytów na zakup i montaż instalacji gazowych, stanowi w świetle art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód z działalności gospodarczej.

Przychód ten mógłby ulec zmniejszeniu, gdyby podatnik przedstawił dokumenty uzasadniające jego zmniejszenie np. o bonifikaty, rabaty, skonta czy też wykazał, że dokonał zwrotu towarów, gotówki itp., jednak z zastrzeżeniem dopełnienia warunków § 4 pkt 3 i § 6 pkt 3 umowy o współpracy w zakresie sprzedaży ratalnej towarów i usług z firmą A S.A. z/s w L., dotyczącego zwrotu kredytobiorcy ceny nabycia towaru będącego przedmiotem umowy sprzedaży finansowanej z kredytu. W analizowanej sytuacji dowodem takim byłyby niewątpliwie dokumenty potwierdzające zwrot kwot otrzymanych przez podatnika np. w związku z częściowym poniesieniem kosztów przez klienta (np. zakup przez niego instalacji), bądź zakup w imieniu klienta (na jego nazwisko) np. instalacji gazowej, a w konsekwencji - zwrot niewykorzystanej kwoty kredytu "wyłącznie" na rachunek firmy A w terminie 3 dni (§ 7 pkt 3 ww. umowy).

Organ odwoławczy zauważył, że pomimo odmowy przesłania przez firmę A danych dotyczących umów kredytowych, tj. szczegółowego określenia klientów - ze względu na to, iż dysponentem umów kredytowych jest B bank- w wyniku analizy danych osobowych kredytobiorców (także przedmiotu sprzedaży) wskazanych w piśmie A S.A. oraz klientów dla których podatnik wystawiał imienne faktury VAT na montaż instalacji gazowych (bez materiałów), przyporządkowano kwoty udzielonych kredytów do klientów, którym A. K. świadczył usługi montażu instalacji gazowych.

Na potwierdzenie stanowiska, że zakupów instalacji gazowych podatnik dokonywał w imieniu klientów (tylko tych z którymi zawarte zostały umowy kredytowe) bądź też, że zwracał tym klientom pieniądze w sytuacji, gdy dokonali sami zakupu takiej instalacji - nie przedstawił żadnych dowodów, tak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i w postępowaniu odwoławczym.

Organ odwoławczy przyznał, że twierdzenie, iż podatnik dokonywał zakupów instalacji gazowych na zlecenie klientów oraz , że niektórzy z nich sami kupowali instalacje gazowe, nie jest w żaden sposób kwestionowane. Niemniej jednak, żaden ze wskazanych przez niego świadków, którzy potwierdzają w tym zakresie jego oświadczenie, nie zawarł umowy kredytowej na sfinansowanie instalacji gazowej, a wręcz przeciwnie - niektórzy zeznali, że zlecali zakup i montaż instalacji gazowej, płacili zarówno za instalację jak i za jej montaż. Żaden nie otrzymał od podatnika faktury imiennej na zakup instalacji (wystawionej przez sprzedającego takie urządzenia).

Ponadto organ uznał, że nie zasługują na uwzględnienie wyjaśnienia, w których podatnik twierdzi, że instalacje gazowe montowane w samochodach nabywane były wyłącznie, przez klientów i przekazywane do zainstalowania, bądź podatnik jako specjalista dokonywał ich zakupu w imieniu klientów (za ich pieniądze).

W tym zakresie organ stwierdził, że w roku 2006 podatnik dokonał 310 montaży instalacji gazowych, w tym udokumentowanych wraz z materiałami w siedmiu przypadkach. W systemie ratalnym dokonał montażu trzydziestu instalacji, na które wystawił 18 faktur VAT i to jedynie na sam montaż instalacji, tj. bez instalacji i części zużytych do ich montażu, a które jak ustalono, dotyczyły usług sfinansowanych kredytami przez firmę A S.A. - w znacznie wyższych kwotach niż to wynika z faktur wystawionych konkretnym klientom (zidentyfikowanych imiennie). Powyższe wynika z przedłożonych przez podatnika dokumentów oraz z dokumentu przekazanego przez firmę A, a stanowiącego zestawienie transzy kredytów wypłaconych sprzedającemu w formie kredytów. Tak więc koszty ich montażu, zostały pokryte kredytem uzyskanym od firmy A S.A.

Ponadto z dokumentów przesłanych przez Firmę A wynika, że na konto firmowe podatnika, w związku z zawartymi umowami kredytowymi (wg wzoru jaki przedstawił świadek B. K.) na zakup i montaż instalacji gazowych do samochodów osobowych - wpłynęły kwoty w łącznej wysokości 54.443,00 zł. Podatnik nie przedstawił przy tym żadnych dowodów (Kw) potwierdzających zwrot klientom gotówki za zakupione przez nich instalacje gazowe czy też faktur zakupu instalacji gazowych na nazwiska osób wymienionym w umowach kredytowych, dla których wystawił faktury wyłącznie za montaż instalacji gazowych.

Zdaniem organu podatnik nie dokonywał zakupu instalacji gazowych w swoim imieniu, w celu dalszej odsprzedaży. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, że dokonał zakupu 56 szt. kompletnych instalacji gazowych, z których najniższa wartość zestawu wynosi 185 zł (średnia cena zakupu zestawu montażowego - 415,02 zł). Uznano, że udokumentował ich rozchód w ilości 19, w tym 7 jako montaż instalacji wraz z materiałami oraz 12 dot. usług naprawy instalacji w których wartość naprawy przekraczał wartość najniższą zestawu montażowego. Nie udokumentował zatem wykorzystania 37 szt. zestawów instalacji gazowych na łączną wartość 15.355,74 zł (przyjmując średnią wartość zestawu 415,02 zł).

Organ nie dał również wiary wyjaśnieniom strony, że zakupy instalacji gazowych (kompletnych) do samochodów i ich elementów udokumentowane fakturami VAT dotyczyły wyłącznie napraw gwarancyjnych, a w związku z tym (nie prowadząc działalności handlowej) podatnik nie mógł ich odsprzedawać.

W tym zakresie organ wskazał, że sprzedaż nie jest związana wyłącznie z działalnością handlową, ale także z działalnością usługową, a po drugie, z faktur VAT wystawionych dla 7-u klientów wynika, że podatnik jednak montował instalacje gazowe wraz z materiałami. Wartość sprzedaż tych instalacji mieściła się w przedziale od 1.640,00 zł do 2.131,15 zł (netto). A. K. nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających wykonanie - na jego koszt napraw gwarancyjnych. To, że wykonywał naprawy w ramach gwarancji oraz odpłatnie, potwierdzają m.in. zeznanie świadka oraz faktury na odpłatne naprawy. Niemniej jednak uznanie, że kupował kompletne instalacje, rozbierał je i wykorzystywał wyłącznie do napraw gwarancyjnych (kilkadziesiąt zestawów - ujętych w księgach), podobnie jak i znaczne ilości elementów instalacji - pozbawione byłoby uzasadnienia, sensu, logiki, nie mówiąc już o kosztach tych napraw.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. jest oczywiste, że gwarancję na sprzedaż kompletnej instalacji gazowej bądź na poszczególne jej elementy (kupowane oddzielnie) udziela sprzedający, natomiast podatnik jako jej instalator w sytuacji zakupu przez klienta lub w imieniu klienta - odpowiada wyłącznie za jej prawidłowy montaż. Gdyby kupował w imieniu klientów, to dla zachowania prawa do reklamacji - musiałby otrzymać wystawioną na klienta fakturę. Oczywiście w ramach usługi podatnik mógłby uznać reklamacje i w ramach gwarancji dokonać naprawy, ale niewątpliwie zwróciłby się do sprzedawcy o uwzględnienie reklamacji - chyba, że usterka spowodowana byłaby nieprawidłowym montażem – co jak twierdzi strona nie było w jej zakładzie możliwe. Ponadto, żaden ze sprzedających nie potwierdził, aby podatnik reklamował nabyte u nich instalacje i elementy instalacji gazowych do samochodów osobowych, jak również nie zwracał się do nich o rekompensatę wykonanych napraw gwarancyjnych.

W ocenie organu powoływanie się przez stronę na zeznania C. P., któremu wykonano naprawę gwarancyjną nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem osoba ta nie figuruje wśród podmiotów, którym A. K. montował instalację gazową sfinansowaną kredytem.

W odniesieniu do kwestii nierzetelnego przeprowadzenia remanentu, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ pierwszej instancji w sposób jednoznaczny, opierając się tylko i wyłącznie na dowodach przedstawionych przez podatnika wykazał, iż nie byłoby możliwe wykonanie usługi wykazanej na fakturze z dnia [...]r. (nr[...]) bez posiadania części wykorzystywanych do tego rodzaju usługi (remanent na dzień 31.12.2005r. - "0"), które zgodnie § 27 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28.08.2003r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.) podlegają wykazaniu w spisie sporządzanym przez podatnika na koniec roku podatkowego, a także na dzień rozpoczęcia działalności w roku podatkowym, tj. m.in. towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze itp.

Uzasadniając zarzut naruszenia § 11 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów na skutek błędnego wpisywania w kolumnę 14 księgi zamiast w kolumnę 10 wydatków na kwotę 119.669,09 zł, które stanowiły materiały i zestawy do montażu instalacji gazowych organ uznał, że ustalono ponad wszelką wątpliwość, iż podatnik dokonywał sprzedaży instalacji gazowych razem z ich montażem, nie licząc tych na które wystawił wyłącznie faktury na montaż instalacji. Niemniej jednak, gdyby nawet uznać rację strony - to kwestia ta nie ma żadnego wpływu na ostateczne rozliczenie kosztów uzyskania przychodów, bowiem zarówno koszty zakupu towarów handlowych jak i pozostałe wydatki - zmniejszają przychód przy określaniu dochodu podlegającego opodatkowaniu.

Organ odwoławczy stwierdził również, że nierzetelność ksiąg podatkowych jest kategorią obiektywną niezależną od organu, która stwierdzona może być wyłącznie na podstawie dowodów w związku z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Księgi podatkowe jako system dokumentowania prowadzonej działalności gospodarczej, nie dotyczą wyłącznie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ale także wszystkich elementów z nią związanych jak. np. ewidencje środków trwałych i wyposażenia, dokumentację pracowniczą, listy place itp. Do tych elementów, dla których nie określono warunków, których przekroczenie oznacza uznanie za nierzetelne - należy m.in. spis z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku itp. sporządzany zgodnie z § 27 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26.08.2003r. w sprawie prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów Stwierdzenie ponad wszelką wątpliwość nierzetelności przedmiotowego spisu, podobnie jak i podatkowej księgi przychodów i rozchodów po stronie przychodów (co wyżej opisano) upoważniało organ podatkowy do ustalenia wartości remanentu na dzień 1 stycznia 2006 r. w drodze oszacowania.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego A. K. wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1. Art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy jak i niezebranie całego materiału dowodowego, bezpodstawnego przyjęcia przez organy obu instancji, na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, że środki, które Skarżący otrzymywał z firmy A S.A. w całości powinny być ujęte w ewidencjach podatkowych;

2. Art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie licznych żądań Skarżącego dotyczących konieczności przeprowadzenia dowodów, których przedmiotem są okoliczności istotne dla sprawy, a w szczególności przesłuchania dowolnie wybranych świadków z listy przedstawionej przez stronę;

3. § 27 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów poprzez bezpodstawne potwierdzenie stanowiska organu pierwszej instancji, z którego ma wynikać, że Skarżący w sposób nierzetelny i niezgodny ze stanem faktycznym sporządził remanent na dzień 1 stycznia 2006 r. co ma wynikać z tego, że w dniu 2 stycznia 2006 r. wystawił pierwszą fakturę na montaż instalacji, a zakupu materiałów wykorzystywanych przy montażu instalacji dokonał w dniu 3 stycznia 2006 r.;

4. § 11 ust. 1 i ust. 2 cyt. rozporządzenia w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów poprzez bezpodstawne przyjęcie i uznanie, że Skarżący błędnie wpisał wydatki na kwotę 119.669,09 zł w kolumnę 14 księgi zamiast w kolumnę 10, które zdaniem organów stanowiły materiały i zestawy do montażu instalacji gazowych do samochodów osobowych.

5. Art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez bezpodstawne stwierdzenie, że w 2006 r. Skarżący prowadził sprzedaż instalacji gazowych w systemie ratalnym, co zdaniem organu potwierdzają dokumenty przesłane przez firmę A S.A., a szczególnie zestawienie uruchomionych kredytów za zakup instalacji gazowych i przelewy z tego tytułu na konto Skarżącego, a co - zdaniem organów wystarczająco potwierdza, że przychody w kwocie 41.845,08 zł nie zostały zaksięgowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, co z kolei prowadzi do bezpodstawnego uznania prowadzonej księgi za nierzetelną i stwierdzenia, że księga prowadzona przez Skarżącego w zakresie przychodów nie zawiera prawidłowych danych dotyczących przedmiotu i podstawy opodatkowania i dlatego nie została uznana za dowód.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył , co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Istotą sądowej kontroli działalności administracji publicznej jest ocena zgodności lub niezgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z normą prawną. W niniejszej sprawie kontrola ta wypadła po myśli organów podatkowych. Wobec zgłoszenia w skardze zarzutów naruszenia prawa formalnego jak i prawa materialnego te pierwsze winny być najpierw rozpoznane albowiem ich uchybienie stanowi o wadliwość dokonanej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod właściwą normę prawa materialnego.

Przechodząc zatem do oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego wskazać należy, iż stosownie do treści art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Powołany wyżej przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, znajdującą rozwinięcie w art. 187 Ordynacji podatkowej, nakazującej organowi podatkowemu zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie materiału dowodowego. Zgromadzony materiał dowodowy podlega ocenie organu podatkowego. Pozwala na to zasada swobodnej oceny dowodów przewidziana w art. 191 Ordynacji podatkowej, stanowiąca, iż organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ dokonuje ustaleń faktycznych na podstawie zgromadzonych w toku postępowania dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w ocenę dowolną, musi być dokonana z zachowaniem określonych reguł. Reguły te polegają na tym, że należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, ocena zgromadzonego materiału musi być wszechstronna, nadto powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Przy ocenie zebranych w sprawie dowodów organ podatkowy winien m.in. kierować się zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

W ocenie sądu organy obowiązkom tym w niniejszej sprawie sprostały . Ustalony stan faktyczny jest prawidłowy i wystarczający dla przyjętego rozstrzygnięcia.

Z materiału dowodowego wynika ,że podatnik prowadził działalności m.in. polegającą na montażu instalacji gazowej w samochodach osobowych , świadczoną na podstawie gotówkowych rozliczeń z klientami jak i w oparciu o kredytowanie zleceniodawców do wysokości ustalonej przez stronę wartości usługi instalacji gazu, przez B Bank SA. Podatnik jak wskazano w części historycznej uzasadnienia wyroku działając na rzecz A SA , pośredniczył w zawieraniu umów kredytowych, a podstawą podejmowanych czynności była umowa o współpracy z 19.02.2002 r. . Jej zakres przedmiotowy określono jako sprzedaż ratalną towarów i usług prowadzoną w ramach działalności gospodarczej podatnika ( § 1 umowy ). Zawierane na tej podstawie umowy kredytowe pomiędzy kredytobiorcami a bankiem określały cel , na który zostawały przeznaczone środki finansowe klienta banku ( jako wzór załączono na k. 508 umowę zawarta z M.K.), z której wynikało także , iż uzyskany kredyt był za zgodą beneficjenta przekazywany na rzecz Strony ( rachunek bankowy ).

Z poczynionych ustaleń organów wynika ,że otrzymywane przelewy z banku nie znajdywały pełnego odbicia w dokumentacji księgowej podatnika , tak co do ich rozmiarów ( wartości ) jak i ilości ( nie odnotowywano wszystkich ) w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Jak wynika z regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( art. 24 a ust 1 i ust 7 ) oraz wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych w szczególności rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów ( Dz.U. nr 152 poz. 1475 ze zm. dalej w skrócie "rozporządzenie") podatnik zobowiązany jest do rzetelnego oraz zgodnego z rzeczywistym przebiegiem zdarzeń gospodarczych ich odnotowywania , w celu umożliwienia ustalenia przychodu , ponoszonych kosztów i w efekcie podstawy opodatkowania .

Ryzyko niedopełnienia wymogów wynikających z tych przepisów obciąża podatnika , który naraża się na to, iż może dojść do wymierzenia daniny w innych rozmiarach niż wynika to z prowadzonej przez niego w sposób niezgodny z tymi regułami ewidencji ( księgi ).

Organy wykazały ,że przychód podatnika winien obejmować pełną wysokość kwot otrzymywanych z banku w ramach środków przekazanych na wykonanie kompletnej instalacji a nie tylko kwotę wyspecyfikowaną na fakturach za usługi montażu. Przy czym niezaewidencjonowany w ten sposób przychód dotyczy 18 klientów podatnika zdefiniowanych wystawionymi fakturami VAT. Sąd stanowisko to podziela z następujących powodów:

Po pierwsze , z informacji firmy A SA wynikała sumaryczna kwota przekazu środków pieniężnych na rzecz strony , której ta nie kwestionowała. Z ustaleń organów wynikało także ,że strona nierzetelnie odnotowywała uzyskiwane wpływy . W 30 przypadkach montażu instalacji, 18 z nich obejmowało sfinansowanie kredytem uzyskanym za pośrednictwem firmy A SA , poprzez wystawienie stosownych faktur dla klientów podatnika, a w nich wskazano tylko należność za montaż instalacji gazowej w sytuacji gdy w danych przesłanych przez A SA odnotowano znacznie wyższe kwoty przekazu na rzecz podatnika. Stan ten obrazuje sporządzone zestawienia w decyzji organu I instancji na str. 11-12 jej uzasadnienia ( k. 502 akt adm.) A zatem, postępowanie strony naruszało zasady prawidłowego dokumentowania zdarzeń gospodarczych, pozwalając na ich ocenę uznaną przez organy za nierzetelną.

Po wtóre, zasadnie wywiedziono ,że bez znaczenia dla przyjęcia wielkości przychodu z powyższego tytułu są okoliczności traktujące o ustnych ustaleniach między stroną a klientem ( pisemnych nie było - bezsporne) co do zasad montażu instalacji gazowej według wartość obejmującej jedynie wynagrodzenie za czynności strony bez wliczenia wartości zastosowanego urządzenia. Innymi słowy według strony powinien on obejmować jedynie usługę a nie wartość użytych urządzeń instalacji gazowej .

W tym zakresie słusznie zauważono ,że wobec ścisłej reglamentacji zasad kredytowania oraz postanowień umowy o współpracy w sytuacjach ewentualnego nabywania instalacji gazowej przez klienta lub stronę w imieniu klienta powinno dochodzić do zwrotów środków do wysokości kwoty wydatkowanej, na rzecz firmy A. W przeciwnym przypadku klient ponosiłby koszt nabycia urządzenia dwukrotnie. Ponadto zauważyć należy ,że tak wystawiona faktura nie stanowiłaby koszty podatkowego dla podatnika, a kwota w niej wyspecyfikowana winna podlegać zwrotowi według postanowień umowy o współpracy do A SA , do czego zobowiązany był podatnik . Skoro sytuacja taka nie miała miejsca po stronie skarżącego powstawał przychód nienależny . Strona pomimo twierdzeń o takim sposobie zaopatrywania się w instalację gazową nie wykazała ,że dochodziło do przekazywania klientowi środków z uzyskanego kredytu w celu bezpośredniego nabycia tej instalacji rozumianej jako kompletne urządzenie podlegające zainstalowaniu w aucie ( np. dowód KW – kasa wypłaci ) jako czynności następczej poprzedzonej rozpoznaniem w pierwszej kolejności rodzaju urządzenia mającego być zainstalowanym , a co wydaje się jawić jako sytuacja kuriozalna . Jak wynika z doświadczenia życiowego, a tym kryterium kierował się organ dokując oceny zgromadzonych dowodów, nie do zaakceptowania jest sytuacja gdy strona ustalając z wykonawcą wartość usługi w całości mającej być sfinansowaną udzielonym kredytem ( wzór załączonej umowy o kredyt jw. ) a więc już poprzedzonej oceną techniczną co do mającego mieć zastosowanie urządzenia, zwracałaby się do zleceniodawcy, po uprzednim otrzymaniu środków przez stronę z banku ( środków zleceniodawcy ) , w celu przekazania mu ich w części z przeznaczeniem nabycia wybranego najwłaściwszego urządzenia. W stosunkach gospodarczych zachodzących w szeroko pojętych usługach mechaniki samochodowej jest to działanie absurdalne, nieracjonalne . Klient tego rodzaju zakładu powierzając wykonanie określonej usługi stara się "wyłączyć" z procesu jej wykonywania, ograniczając własne czynności do przekazani samochodu a następnie jego odbioru po wykonanej usłudze, tym bardziej wówczas kiedy jego środkami zapłaty dysponuje już wybrany wykonawca.

Poza wszystkim wskazać także należy na rygorystyczne uregulowanie umowy o współpracy zawartej z A S.A. zabraniającej skarżącemu rozliczania się z klientem z uzyskanych środków finansowych pod rygorem bezskuteczności ( § 7 ust 3 umowy ) takiej czynności. Tego rodzaju zachowanie jak zasadnie wskazuje organ pozostaje bez wpływu na wielkość przekazanych środków , stanowiących przychód podatnika.

Po trzecie, zgodzić się trzeba z administracją podatkową ,że w sytuacji przedstawianej przez stronę ( wpisywanie na fakturze wartości za wykonaną jedynie czynność montażu instalacji ) klient pozbawiany byłby możliwości wykonywania uprawnień z gwarancji wobec usługodawcy co do zastosowanego urządzenia , a już z całą pewnością w sytuacji kiedy nie żądałby faktury od sprzedawcy urządzenia , a o takich sytuacjach jako mających miejsce, wspomina strona. Słusznie wobec tego zauważono , iż gdyby skarżący kupował instalacje gazowe w imieniu klientów to dla zachowania prawa do reklamacji wobec sprzedawcy musiałby otrzymać wystawioną fakturę i nią dysponować. Przeciwne rozwiązanie wydaje się być nielogiczne.

Po czwarte , w sytuacji jak twierdzi skarżący - rezygnacji przez klientów z faktury zakupu urządzenia podlegającego zainstalowaniu , skarżący mógł wystawić fakturę na usługę lecz pozostałą kwotę otrzymaną z Banku o wskazanym wyraźnie przeznaczeniu ( instalacja gazowa ) powinien ująć w księgach jako przychód.

W świetle powyższego słusznie organy podatkowe nie uwzględniły wniosków dowodowych strony – przesłuchania klientów , u których zamontowano instalację gazową jako nie mających istotnego znaczenia albowiem to strona dysponowała otrzymanymi środkami z banku . W jej interesie w zależności od sposobu realizowania usługi było zadbanie o posiadanie stosownej dokumentacji wskazującej na to ,że w ramach przekazanych jej środków jej przychód winien obejmować jedynie montaż urządzenia gazowego. Jeśli bowiem w procesie ich wydatkowania zachodziła sytuacja w której , pozostawała kwota niewydatkowana, to powinno dojść do jej przekazani na rzecz A SA , gdyż taki zapis zawarto w umowie o współpracy.

W tym względzie sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego , w ocenie sądu stanowił on wystarczającą podstawę do przyjęcia oceny , iż dochodziło do nieprawidłowości w rejestrowaniu zdarzeń gospodarczych skutkujących zmniejszaniem przychodu.

Zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Wyraźnego podkreślenia wymaga, że organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody zebrane w toku postępowania - por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1313/08, LEX nr 558887, a także z 19 października 2010 r. sygn. akt I GSK 1187/09 , LEX nr 744701 .

Ponadto, jak wcześniej wskazano ustawodawca nałożył na podatników będących przedsiębiorcami szczególny i specyficzny sposób opisywania rzeczywistości gospodarczej w ramach wykonywanych czynności , poprzez prowadzenie dokumentacji o charakterze normatywnym , ściśle sformalizowanej ( ustawa o PDF – art. 24 a oraz rozporządzenie wykonawcze ) celem określenia przychodów i kosztów podatkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu ( straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za dany rok podatkowy.

Przestrzeganie tych zasad jest swego rodzaju kanonem , wszelkie od nich odstępstwo obarczone jest ryzykiem podejmowanym przez podatnika co do braku możliwości właściwego i jednoznacznego ustalenia podstawy opodatkowania i wymaga często prowadzenia żmudnego postępowania podatkowego. Jego konsekwencje obciążają niesolidnego podatnika.

W ocenie sądu nie sposób zaakceptować stanowiska strony , która wbrew nałożonym na nią obowiązkom wynikającym z cytowanych przepisów – nie dokumentując lub nie gromadząc w sposób prawidłowy dokumentacji dla potrzeb wypełniania obowiązków związanych z rozliczaniem się z budżetem , ex post, w miejsce wymaganych prawem zasad dokumentowania występujących faktów i to w odpowiednim czasie ( w 2006 r. ) za pomocą zeznań świadków, w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego domaga się ukształtowania ich w sposób inny niż wynika to z dowodów zgromadzonych przez organy, w celu zmniejszenia obciążeń podatkowych. Przyjęcie tego stanowiska oznaczałoby odejście od sformalizowanych zasad , o których wcześniej, a wszelkie elementy stosunku daniowego kształtowane do tej pory w oparciu o materiały źródłowe mogłyby być zastąpione późniejszymi zeznaniami świadków. W ocenie sądu zeznania świadków są dowodem równoprawnym lecz specyficznym , który nie może zastąpić dowodów wymaganych przez obowiązujące prawo , służą one wyjaśnianiu pojawiających się wątpliwości , mają być pomocnymi w ustaleniu rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych w ramach prowadzonej działalności lecz nie wyłącznymi. Nie mogą one samodzielnie kreować elementów wpływających na ustalenie podstawy opodatkowania tak po stronie przychodów jak i kosztów.

W kontekście powyższych uwag na aprobatę zasługuje stanowisko organów, iż nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie świadków uzasadnione było wystarczającym potwierdzeniem stanu faktycznego dotyczącego świadczonych usług montażu instalacji gazowych w samochodach osobowych przez Skarżącego, innymi dowodami.

Nawet gdyby przyjąć na chwilę ,że podatnik kupował urządzenia w imieniu klientów, to wobec zasady przekazywania pełnej kwoty kredytu na jego rachunek bankowy winien on zadbać np. o posiadanie kserokopii tego dowodu dla wykazania , iż do takiej transakcji doszło , która w jego sferze obowiązków podatkowych miała wywierać istotny wpływ na wysokość obciążeń podatkowych.

W świetle powyższych rozważań prawidłowo organ II instancji przyjął, podzielając także pogląd organu pierwszej instancji , że skoro podatnik sam dokonywał zakupu materiałów wykorzystywanych do świadczonych usług albowiem kwoty udzielanych kredytów za pośrednictwem firmy A SA były przekazywane bezpośrednio na konto podatnika, i jednocześnie nie przedstawił dowodów na to ,że zwrócił swoim klientom jakiekolwiek kwoty ( wg zasad w sposób ściśle opisany w umowie o współpracy ) , to kwoty przelane przez Bank w całości stanowią obrót podatnika z tytułu wykonanych usług , które obejmowały sprzedaż instalacji wraz z jej montażem.

Bez znaczenia w ocenie sądu pozostaje okoliczność , iż jak twierdzi strona nie zajmowała się handlem a więc nie mogła sprzedawać nabywanych urządzeń. Słusznie wskazano ,że sprzedaż nie łączy się tylko z handlem a nie występuje w działalności usługowej. Ponadto wbrew tej tezie spektakularnym dowodem na to ,że dochodziło do sprzedaży urządzeń instalacji gazowej z montażem jest 7 transakcji odnotowanych przez organy podatkowe. Zaświadczają o tym wystawione przez podatnika faktury VAT ( np. k.-240, k.-216, k.-184 akt admin.).

W przedstawionych okolicznościach wobec nie zaewidencjonowania w księdze podatkowej całości przychodów – środków pieniężnych uzyskanych z tytułu kredytowej formy ponoszenia kosztów montażu instalacji gazowych wraz z tą instalacja przez klientów podatnika , świadczyło to bez wątpienia o naruszeniu art. 14 ust 1 u.p.d.o.f oraz postanowień § 11 cytowanego rozporządzenia wykonawczego, co skutkowało uznaniem księgi za nierzetelną.

Wobec jednak faktu ,że dane zawarte w księdze podatkowej uzupełnione materiałem zgromadzonym w toku postępowania ( informacje pisemne z A SA ), pozwoliły na prawidłowe określenie podstawy opodatkowania po stronie przychodów tym samym zdaniem sądu, słusznie odstąpiono od oszacowania (art. 23 § 2 OP) .

Odnosząc się do pozostałych zarzutów także i one nie zasługują na uwzględnienie. W kwestii nierzetelności spisu z natury przyznać należy rację organom podatkowym ,iż sytuacja taka miała miejsce. Bezspornym jest ,co wynika z akt sprawy , że założenie instalacji gazowej w samochodzie wymaga oprócz użycia samego urządzenia także elementów pomocniczych ( twierdzenia strony oraz pełnomocnika ) . Skoro jak ustaliły organy pierwsza faktura na montaż została wystawione 2 stycznia 2006 r., to sporządzony spis z natury na 31.01.2005 r. nie mógł opiewać na wartości "0". Pierwszy zakup materiałów pomocniczych jak wynika ze zgromadzonych dowodów wystąpił 3.01.2006 r. wg FV 6056.

Sytuacja taka byłaby usprawiedliwiona jedynie wówczas gdyby klient dostarczył do pierwszego montażu instalacji gazowej w roku 2006 także niezbędne materiały pomocnicze . Tymczasem jak wywodzi strona klient dostarczał tylko urządzenie . Tym samym nie mógł znaleźć uznania ten zarzut skargi. Konsekwencją dostrzeżonej wadliwości spisów z natury było ustalenie wartości remanentu w drodze oszacowania.

Nie jest także przekonywujący zarzut wyartykułowany w uzasadnieniu skargi , wskazujący , iż niewłaściwe uznano , iż nie występowała potrzeba nabywania całych zestawów dla celów napraw reklamacyjnych wobec faktu , iż strona dokonywała także zakupów poszczególnych części. Przeciwko temu rozumowaniu mają przemawiać zasady pracy podobnych zakładów , w których jak twierdzi się w skardze, czasem jest lepiej wymienić całą instalację (...) , wówczas gdy wymiana poszczególnej części nie wystarczyłaby dla osiągnięcia zadawalającego skutku w postaci prawidłowego działania danego urządzenia . Zarzuty te są bezzasadne albowiem organy odnotowując zdarzenia wykonania rzeczonych napraw zachowanie podatnika oceniły jako nielogiczne podejmowane wbrew doświadczeniu życiowemu skłaniające się do odmowy zaakceptowania tezy o dekompletowaniu poszczególnych zestawów i wykorzystywanych z nich części do napraw gwarancyjnych w sytuacji gdy można nabyć je oddzielnie. Ponadto , żaden ze sprzedających skarżącemu urządzenia i części do nich nie potwierdził , iż miały miejsce reklamacje na zakupione instalacje i elementy instalacji. Także dowoływanie się do zachowania producenta ( firmy holenderskiej - wyjaśnienia strony z dnia 10.11.2010 r. ) nie reagującego na składane reklamacje nie zostało poparte żadnym dokumentem uwiarygodniającym istnienie takiego zgłoszenia. Trudno zatem odmówić racji stanowisku organu , iż nie uznał nabycia przedmiotowych zestawów dla wywiązywania się z obowiązków reklamacyjnych.

Bez wpływu na rozstrzygniecie sprawy pozostał także zarzut naruszenia przepisów § 11 ust 1 i 2 cytowanego Rozporządzenia Ministra Finansów, po pierwsze dlatego ,że ujęcie dokonanych zakupów czy to w kol. 10 czy kol. 14 księgi nie zmienia ich charakteru jako kosztów podatkowych , po wtóre dlatego ,że jak dowiodły organy dochodziło także w działalności podatnika do sprzedaży instalacji gazowej wraz z montażem ( wcześniej przywołane takie przypadki – 7 transakcji ).

Wobec powyższych okoliczności, wbrew zarzutom autora skargi , istniały podstawy do uznania, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone bez naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 191 art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem materiał dowodowy został zebrany w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a następnie w sposób wyczerpujący i dokładny rozpatrzony. Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż generalnie zarzuty podnoszone w skardze sprowadzają się do przedstawiania własnej oceny dowodów zebranych w toku postępowania i wniosków z oceny tej wypływających, a także twierdzeń nie popartych żadnymi dowodami. Nie stanowi to jednak, zdaniem sądu, wystarczającego uzasadnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze . Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi przewidziane przepisem art. 210 Op. Jest ono prawidłowe i kompletne, tłumaczy zapadłe rozstrzygniecie .

W tych okolicznościach dokonana subsumcja ustalonego stanu faktycznego pod wskazane normy prawa materialnego jest prawidłowa . Niewątpliwie podatnik dokonał zaniżenia przychodów, czym naruszono art. 14 ust 1 u.p.d.o.f. .

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji.

P.Z-C.