Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3862/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit.a
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi W. Spółki jawnej z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu towaru o niewłaściwym oznakowaniu oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 3862/14

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] maja 2014 r. (także jako Inspektor Wojewódzki) i orzekając merytorycznie, na podstawie powołanych w decyzji przepisów nałożył na "R." sp. j. z siedzibą w W. – także jako spółka – karę pieniężną w kwocie 2000zł za wprowadzenie do obrotu 4 partii rybnych marynat, w tym: Koreczki śledziowe w oleju po 250g (1248 szt.) z terminem przydatności do spożycia 4 kwiecień 2014 r. wartości brutto 4324,32zł; Przysmak śledziowy w oleju z przyprawami po 250g (72 szt.) z terminem przydatności do spożycia do 8 kwietnia 2014 r. wartości brutto 249,48zł; Koreczki śledziowe z papryką po 250g (670 szt.) z terminem przydatności do spożycia do 3 kwietnia 2014 r. wartości brutto 2230,72zł; Koreczki bankietowe po 250g (179 szt.) z terminem przydatności do spożycia do 8 kwietnia 2014 r. wartości brutto 620,23zł; stwierdzając, że artykuły te nie odpowiadały jakości handlowej określonej w przepisach ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669) – także jako ustawa, ze względu na wady w ich oznakowaniu, polegające na podaniu niepełnych danych identyfikujących producenta z pominięciem imion i nazwisk wspólników spółki.

Decyzje wydano w następujących ustaleniach;

W dniach [...] lutego 2014 r. w spółce, na podstawie upoważnień udzielonych przez Inspektora Wojewódzkiego, została przeprowadzona kontrola wymienionych artykułów spożywczych, stwierdzająca nieprawidłowości w oznakowaniu produktów. Z kontroli sporządzono protokół podpisany przez kontrolujących i upoważnionych przedstawicieli spółki.

Do kontroli kierownik produkcji złożył wyjaśnienia stwierdzając, że w oznakowaniu produktów podawano wyłącznie nazwę spółki i jej rodzaj, co w zupełności wystarczało do identyfikacji producenta, gdyż spółka produkuje głównie na rynek lokalny i jest utożsamiana z jej wspólnikami.

Po zawiadomieniu spółki o wszczęciu postępowania administracyjnego i wezwaniu do przedstawienia obrotów przedsiębiorstwa, pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. spółka przedstawiła bilans za 2013 r. z rachunkiem zysków i strat stwierdzając, że cztery partie produktów zostały sprzedane klientom indywidualnym w sklepie przyzakładowym.

Po zawiadomieniu spółki o zakończeniu postępowania Inspektor Wojewódzki wydał w dniu [...] maja 2014 r. decyzję administracyjną nakładającą na spółkę karę pieniężną w kwocie 5000zł za stwierdzone nieprawidłowości w oznakowaniu produktów, określając termin uiszczenia kary do 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Opisując przebieg postępowania i wyniki kontroli organ I instancji stwierdził, że w oznakowaniu kontrolowanych partii towarów powinny (zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy), poza nazwą spółki, zostać podane nazwiska i imiona wspólników.

Organ inspekcji uznał, iż stopień szkodliwości czynu nie jest znaczny ze względu na wielkość wprowadzonej do obrotu partii artykułu i uzyskaną korzyść majątkową z jej sprzedaży (7424,75zł) oraz charakter i ilość naruszonych przepisów. Miał jednak na względzie fakt już uprzedniego ukarania spółki w 2012 r. karą 1500zł również za wady w oznakowaniu produktów oraz mając na uwadze wielkość jej obrotów w 2013 r. (61 293 743,68zł), stopień zawinienia, zakres naruszenia i dotychczasową działalność, nałożył kare pieniężną w kwocie 5000zł, przy maksymalnej kwocie kary, która mogła wynieść 37 123,75zł.

Od decyzji spółka złożyła odwołanie z wnioskiem o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Zdaniem spółki decyzja była całkowicie bezzasadna, stanowiąc przejaw szykanowania producenta.

Oznakowanie produktów odpowiadało przepisom Kodeksu cywilnego w zakresie dotyczącym identyfikacji przedsiębiorcy, gdyż zawierało firmę i określenie formy prawnej spółki. Nadto na etykiecie podano dane precyzyjnie ustalające producenta w sposób nie budzący wątpliwości – pełny adres, nr weterynaryjny, adres internetowy, adres e-mail, nr telefonu oraz wszelkie kody i oznaczenia wymagane przepisami (na dowód załączono etykietę). Podkreślano, że na rynku nie działa inny producent pod tą samą firmą co spółka, co łatwo można sprawdzić w KRS. Skoro ustawodawca pozwala na posługiwanie się przez przedsiębiorcę skrótem firmy, naniesienie tego skrótu na oznakowaniu było prawidłowe. Zmuszanie natomiast obecnie spółki do ponoszenia kosztów zmiany etykiet wiąże się z ogromnymi nakładami finansowymi.

Spółka stwierdziła, że imiona i nazwiska wspólników w oznaczeniu pominięto wyłącznie z przyczyn praktycznych, czym nie można było wprowadzić konsumentów w błąd ze względu na inne wymienione dane zawarte w oznaczeniu. Stąd twierdzenie organu o braku w oznakowaniu imion i nazwisk wszystkich wspólników, w ocenie spółki, nie ma wpływu na jakość produktów.

Jednocześnie podniesiono pomylenie przez organ korzyści majątkowej producenta z jego obrotem, który nie ma nic wspólnego z ową korzyścią, czyli marżą handlową.

Decyzją wymienioną na wstępie Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych uchylił i zmienił zaskarżoną decyzje w zakresie opisanym.

Wskazując na przepis art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy w związku z art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia organ odwoławczy podkreślał, że skrót nazwy spółki: "R. spółka jawna" nie został ujawniony w KRS. W związku z tym wprowadzenie tego skrótu na opakowaniach, jako niepełnej nazwy spółki, było nieprawidłowe, także w świetle art. 24 § 1 i § 2 k.s.h. Zgodnie z tym przepisem firma spółki jawnej powinna zawierać nazwiska (nazwy) wszystkich wspólników lub nazwisko chociaż jednego z nich lub nazwę jednego ze wspólników z dodatkiem określającym rodzaj spółki - spółka jawna lub sp. j.

Zdaniem organu odwoławczego ta nieprawidłowość w oznakowaniu naruszała, poza wymienionymi przepisami, także przepisy art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, mogąc wprowadzać konsumentów w błąd. Dane o producencie wskazane na oznakowaniu produktu muszą odpowiadać danym zawartym w KRS i nie mogą się od nich różnić. Konsument, przy wielości producentów takich samych produktów znajdujących się na rynku, musi mieć możliwość odróżnienia producenta na podstawie jego nazwy zamieszczonej w oznakowaniu produktu. Konieczność poniesienia kosztów zmiany etykiet nie ma natomiast wpływu na wysokość kary.

Co do określenia podstawy wymiaru kary przez błędne, zdaniem spółki, ustalenie korzyści majątkowej, organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy korzyść majątkowa wynika z ceny brutto produktu. Uzasadniając zatem wysokość nałożonej kary pieniężnej organ miał na względzie, iż spółce nie można przypisać winy umyślnej lecz niedbalstwo oraz nieznaczny stopnień naruszenia. Mając jednak na względzie już uprzednie ukaranie spółki za to samo naruszenie oraz wielkość obrotów za 2013 r. i wysokość osiągniętej korzyści uznano nałożoną karę pieniężną w kwocie 2000zł za wystarczająco dolegliwą oraz adekwatną do stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia i zakresu naruszenia.

"R." sp. j. z siedzibą w W. złożyła od wymienionej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie decyzji, umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania.

Decyzji zarzucono naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a) rozporządzenia z dnia 10 lipca 2007 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 774) przez błędną ich interpretację i stwierdzenie, że skarżąca naruszyła te przepisy; niezgodność ustaleń przez przyjęcie, że skarżąca wprowadziła konsumentów w błąd kwestionowanym oznakowaniem; pominięcie § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego sposobu prowadzenia rejestrów wchodzących w skład KRS oraz szczegółowej treści wpisów w tych rejestrach (Dz. U. Nr 273, poz. 1616 ze zm.) przez błędne stwierdzenie, że w działach tych rejestrów ujawnia się nazwę skróconą firmy.

Ponownie jak w odwołaniu skarżąca uznała zaskarżoną decyzję za przejaw szykanowania podkreślając, że kwestionowane oznakowanie, będąc zgodne z przepisami, w niczym nie wprowadza w błąd konsumenta. Ponownie zatem odwołano się do przepisów k.c. (art. 43/3/) o możliwości posługiwania się skrótem firmy wskazując (jak w odwołaniu) na dodatkowe dane zamieszczone na etykietach produktów oraz odwołując się do tego, że na rynku nie ma przedsiębiorstwa o podobnej nazwie. Niewprowadzenie natomiast w oznakowaniu nazwisk wszystkich wspólników wynikało wyłącznie z przyczyn praktycznych i nie wprowadzało konsumentów w błąd.

W ocenie skarżącej organ myli się w przedmiocie określenia korzyści majątkowej utożsamiając ją z wartością obrotu. Skarżąca w dalszym ciągu prezentowała stanowisko, że korzyścią majątkową jest wyłącznie wartość marży handlowej, czyli zysk finalny.

Wskazując na powołane przepisy podnoszono, że spółka nie ma możliwości wpisania do KRS skrótu nazwy, a na etykietach podała wszelkie dane umożliwiające identyfikację producenta. Żądanie więc zmiany etykiet pociąga za sobą nieuzasadnione koszty wyprodukowania nowych, których to konsekwencji finansowych organ nie przewidział.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne – art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).

Zgodnie z art. 1 § 1 wymienionej ustawy, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej nie jest sprawowana przez sąd według kryteriów słuszności, lecz dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia.

W dacie wydania obu decyzji administracyjnych obowiązywały przepisy ustawy o jakości handlowej..., ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz rozporządzenia z dnia 10 lipca 2007 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych w brzmieniu, do którego odwołują się obie decyzje.

Zgodnie zatem z przepisem art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych przez "jakość handlową" ustawa rozumiała m.in. cechy artykułu rolno-spożywczego oraz wymagania wynikające ze sposobu jego prezentacji i oznakowania. Z kolei przepis art. 7 w ust. 2 pkt 2 ustawy określał, co powinno zawierać oznakowanie - dane identyfikujące producenta albo producentów, w tym firmę albo nazwę i adres, albo imię, nazwisko i adres.

Przepis art. 6 ustawy w ust. 2 (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania obu decyzji administracyjnych) wskazywał m.in. na przepis art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który w lit. a) – określając co może wprowadzać konsumenta w błąd – stwierdzał, że takim wprowadzenie w błąd może być m. in. nieprawidłowe określenie w oznakowaniu źródła lub miejsca pochodzenia produktu.

W ocenie skarżącej oznakowanie badanych produktów nie wprowadzało konsumentów w błąd. W oznakowaniu tych produktów podano nazwę przedsiębiorstwa: "R."", formę w jakiej prowadzona była działalności gospodarcza "sp. j." oraz adres, telefon fax i adres internetowy spółki.

Zgodnie z art. 1 § 2 k.s.h. spółkami handlowymi są: spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna. Spółką jawną jest spółką osobową, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową (art. 22 § 1 k.s.h.) i powstaje z chwilą wpisu do rejestru (art. 25(1) § 1 k.s.h.), a więc swoje przedsiębiorstwo prowadzi pod własną firmą ujawnioną w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Jest poza sporem, że firma, pod która spółka działała (zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym nr [...]) to: "R." spółka jawna", a nie "R." sp. j.".

Skarżąca uważa jednak, że nie naruszyła przepisów, w szczególności ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-pożywczych nie wprowadzając konsumentów w błąd, gdyż podała w oznakowaniu szereg danych, które pozwalały na jej identyfikację. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić już w świetle powołanego art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy. Jak bowiem nadmieniono skarżąca jako spółka prawa handlowego została zarejestrowana pod określoną firmą, a nie nazwą. Z tych względów w oznakowaniu (zgodnie z wymienionym przepisem) powinna posługiwać brzmieniem tej firmy zgłoszonym do rejestru sądowego. Posługując się natomiast firmą nieodpowiadającą zgłoszeniu, spełniła przesłankę z przepisu art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w związku z art. 8 ust. 1 lit. c) oraz art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r., mogąc wprowadzić konsumentów w błąd. Przepisy te wprost stwierdzają, że wadliwość oznakowania produktu, co do jego pochodzenia od określonego przedsiębiorcy, spełnia kryterium wprowadzenia konsumenta w błąd. Zatem dowodzenie przez skarżącą, że na podstawie innych treści zawartych na etykiecie produktu można było zidentyfikować producenta, nie zmienia tego faktu.

Zgodnie także z § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a) rozporządzenia z dnia 10 lipca 2007 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 774) opakowany środek spożywczy znakuje się, podając, (...), co najmniej następujące informacje: dane identyfikujące osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która produkuje lub paczkuje środki spożywcze. Mając na względzie regulacje zawarte w przepisach art. 8 § 2 i art. 22 § 1 k.s.h. (spółka osobowa prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą), spółka jawna posiada zdolność prawną i zgodnie z art. 33(1) § 1 k.c., jest traktowana jako podmiot, do którego stosuje się przepisy o osobie prawnej, co powoduje, że miał do skarżącej zastosowanie także wymieniony przepis rozporządzenia, zgodnie z którym powinna być identyfikowana na oznakowaniu pod firmą podana w KRS.

W ocenie składu orzekającego w sprawie nie można podzielić zarzutu skarżącej o nieprawidłowym naliczeniu kary pieniężnej z tego powodu, iż jakoby organ administracji odniósł ją wyłącznie do wysokości obrotów spółki. Organ odwoławczy wyraźnie stwierdził, że nakładając karę pieniężną jej wysokość uzależnił od wartości korzyści majątkowej uzyskanej przez spółkę w związku ze sprzedażą w sklepie przyzakładowym czterech partii wyrobów (oświadczenie skarżącej z dnia [...] kwietnia 2014 r.). Uzasadniając natomiast wysokość tej kary pieniężnej organ odwoławczy wskazał i omówił wszystkie przesłanki z art. 40a ust. 4 ustawy wymagane do ustalenia jej wysokości.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.