Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2176/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA -Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. Z. (dalej: Skarżący lub Strona) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy lub organ II instancji) z (...) października 2017 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z/s M. (dalej: Kierownik ARiMR lub organ I instancji) z (...) sierpnia 2017 r. nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Z akt sprawy wynika, że w latach 2012 – 2016 Skarżący składał w Biurze Powiatowym ARiMR w G. z/s M. wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych (PROW 2007 - 2013) z tytułu realizacji wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy. Wnioski były pozytywnie rozpoznawane w okresie od 2012 r. do 2015 r.

W dniu 13 czerwca 2016 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016.

W dniach od 2 grudnia 2016 r. do 3 grudnia 2016 r. na terenie gospodarstwa Strony przeprowadzono metodą inspekcji terenowej kontrolę na miejscu, której wyniki zostały zapisane w protokole z czynności kontrolnych Nr (...). W oparciu o materiał zgromadzony w sprawie, Kierownik ARiMR na mocy decyzji Nr (...) z (...) kwietnia 2017 r. odmówił przyznania płatności na rok 2016 z tytułu realizacji wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy.

Zawiadomieniem z (...) maja 2017 r. Nr (...) Kierownik ARiMR poinformował Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji z (...) grudnia 2012 r., z (...) listopada 2013 r., z (...) października 2014 r., z (...) maja 2016 r.

W dniu (...) sierpnia 2017 r. organ I instancji wydał decyzję o ustaleniu Stronie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego w wysokości 13.528 zł.

Dyrektor ARiMR w wyniku rozpatrzenia odwołania Strony decyzją z (...)października 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie z (...) sierpnia 2017 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że Strona składając 15 maja 2012 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 zobowiązała się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji Kierownika ARiMR z (...) grudnia 2012 r. zgodnie z którą jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto 15 marca 2012 r. W przedmiotowej sprawie Skarżący zobowiązał się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w Wariancie 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy, za który otrzymał płatność na podstawie wniosku złożonego na rok 2012. Wymogi dla wariantu 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy zostały określone w załączniku nr (...) do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie z 13 marca 2013 r." i zobowiązywały rolnika do wykonania po zbiorze plonu głównego siewu mieszanki roślin jarych jako międzyplonu ścierniskowego do dnia 15 września.

W wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego w dniach 2-3 grudnia 2016 r. stwierdzono brak deklarowanej uprawy w międzyplonie oraz brak siewu roślin poplonowych na całej deklarowanej powierzchni działek rolnych.

W związku z wystąpieniem nieprawidłowości na całej powierzchni deklarowanych działek rolnych stosownie do § 38 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. należna płatność została zmniejszona o kwotę stanowiącą 100% stwierdzonej powierzchni działek rolnych. Dlatego organ I instancji decyzją z (...) kwietnia 2017 r. odmówił Stronie przyznania płatności na rok 2016 z tytułu realizacji wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy.

Skarżący nie wniósł odwołania od decyzji z (...) kwietnia 2017 r., tym samym stała się ona ostateczna. Organ II instancji wskazał, że decyzja ostateczna wiąże organ, jak również strony co do prawa, jak i stwierdzonych w niej faktów. A zatem skoro Strona w toku postępowania zakończonego decyzją z (...) kwietnia 2017 r. nie podważyła ustaleń organu, to w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zakończonym zaskarżoną decyzją organ zobowiązany był uwzględnić ustalony w sprawie przyznania płatności stan faktyczny i na jego podstawie wydać decyzję, o której mowa w art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1512 ze zm.), dalej: "ustawa z 9 maja 2008 r.".

Ponieważ na terenie gospodarstwa Skarżącego kontrola na miejscu wykazała, że Skarżący nie zrealizował wariantu 8.3.1. na wszystkich deklarowanych działkach rolnych, co stanowiło podstawę wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności za 2016 r., na podstawie § 39 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. powstał obowiązek zwrotu pobranych płatności rolnośrodowiskowych za wcześniejsze lata, tj. od roku 2012.

Na mocy decyzji z (...) sierpnia 2017 r. Skarżącemu ustalono do zwrotu kwotę13.528 zł wypłaconą u za realizację programu rolnośrodowiskowego w latach 2012-2015.

Rozpoznając odwołanie od decyzji wydanej w I instancji, w którym Skarżący wskazał, że: "w ostatnim roku obowiązywania programu przeliczyłem się myślałem, że sprawa jest zakończona i nie mogłem dalej siać poplonów i międzyplonów, ponieważ nie pozwalały na to warunki atmosferyczne - susza" organ II instancji wyjaśnił, że w przypadku niewykonania przez beneficjenta zobowiązania z powodu zaistnienia okoliczności o charakterze siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, określonych w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r., producent rolny może nie zwracać częściowo lub w pełni otrzymanej pomocy pod warunkiem złożenia, przez niego lub osobę upoważnioną na piśmie, wniosku wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w terminie 10 dni roboczych od dnia w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Organ odwoławczy podkreślił, że dla zniesienia obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niewystarczającym jest wystąpienie okoliczności określonych w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest powiadomienie na piśmie właściwego organu w określonym terminie. Jeżeli producent rolny nie dopełnił tego wymogu, stwierdzenie przez organ nieprawidłowości związanych z realizacją programu rolnośrodowiskowego obliguje do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności i nie ma żadnego znaczenia wówczas przyczyna, dla której producent rolny warunków realizacji programu nie spełnił.

W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie poinformował organów ARiMR w terminie wskazanym w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 o okolicznościach siły wyższej, tj. suszy oraz nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających wystąpienie suszy.

W dniu (...) listopada 2017 r. (data stempla pocztowego) Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Dyrektora ARiMR skargę na decyzje organu II instancji. W skardze wniósł "o całkowite umorzenie nałożonego zobowiązania". Uzasadniając wniosek wskazał, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego, które przekazał w dzierżawę na okres dziesięciu lat w zamian za wcześniejszą emeryturę, utrzymuję się z niewielkiej emerytury rolniczej (760 zł), utrzymuje cztery osoby w tym dwoje dzieci w wieku szkolnym. Stan zdrowia i przewlekłe choroby wskazują, że Skarżący nie może podjąć żadnej pracy w celu pozyskania dodatkowych środków finansowych na pokrycie zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji. Żona Skarżącego pracuje w na ¾ etatu i zarabia 1.068 zł.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. Nr z 2017r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa (art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie powołanych ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd rozpoznający sprawę stwierdza, że decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że Sąd w przedmiotowym postępowaniu oceni decyzję ustalającą Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych w latach 2012 – 2015 płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Wypłacone Skarżącemu w latach 2012 – 2015 środki publiczne pochodziły z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, tj. z funduszy o których mowa w art. 29 ust.1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 tej ustawy kierownik biura powiatowego Agencji jest uprawniony do ustalenia, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Podkreślić należy, że składając w dniu 15 maja 2012 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 Skarżący zobowiązał się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), które to rozporządzenie na podstawie § 58 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. przestało obowiązywać 14 marca 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 WE z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005 r., str. 1 ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych.

Zobowiązanie do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji określono Stronie w decyzji z (...) grudnia 2012 r. Jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień 15 marca 2012 r. i w nawiązaniu do art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz, Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.) wskazano, iż wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat.

W przedmiotowej sprawie Skarżący z dniem 15 marca 2012 r. zobowiązał się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w Wariancie 8.3. - Międzyplon ścierniskowy, za który otrzymał płatność na podstawie wniosku złożonego na rok 2012. Wymogi dla wariantu 8.3. Międzyplon ścierniskowy zostały określone w załączniku nr (...) do rozporządzenia z 13 marca 2013 r. i obejmowały:

1) wykonanie po zbiorze plonu głównego siewu mieszanki roślin jarych jako międzyplonu ścierniskowego do dnia 15 września;

2) stosowanie jako międzyplonu wyłącznie mieszanki złożonej z minimum 3 gatunków roślin, przy czym gatunek rośliny dominujący w mieszance lub gatunki zbóż wykorzystywane w mieszance nie mogą przekroczyć 70% jej składu;

3) zakaz stosowania mieszanki składającej się wyłącznie z gatunków zbóż;

3a) zakaz nawożenia w międzyplonie;

3b) niestosowanie komunalnych osadów ściekowych na międzyplon ścierniskowy;

3c) zakaz stosowania pestycydów w międzyplonie;

4) przyoranie biomasy międzyplonu ścierniskowego, z wyjątkiem uprawy gleby w systemie bezorkowym;

5) możliwość spasania biomasy międzyplonu ścierniskowego w okresie jesieni;

6) niewznawianie zabiegów agrotechnicznych przed dniem 1 marca;

7) zakaz uprawy w plonie głównym mieszanki tych samych roślin, która była uprawiana w międzyplonie;

8) w przypadku uprawy międzyplonu ścierniskowego w międzyrzędziach chmielnika, powierzchnia uprawy tego międzyplonu powinna stanowić około 67% łącznej powierzchni plantacji chmielu.

W dniu 13 czerwca 2016 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2016 r. W toku kontroli w gospodarstwie organy administracji ustaliły, że w przypadku działek rolnych (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...) czyli w odniesieniu do każdej działki rolnej wskazanej w wariancie 8.3. - Międzyplon ścierniskowy:

W21 - Nie stwierdzono deklarowanej uprawy w międzyplonie;

W18 - Brak siewu roślin poplonowych.

Sąd podziela ocenę organów administracji zgodnie z którą raporty z weryfikacji terenowej przeprowadzonych w gospodarstwie strony w dniach od 2 grudnia 2016 r. do 3 grudnia 2016 r. stanowią materiał dowodowy, który organ miał obowiązek wziąć pod uwagę w toczącym się postępowaniu administracyjnym i wydać decyzję w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 kpa. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Z uwagi na ustalone nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego organ I instancji decyzją z (...) kwietnia 2017 r. odmówił Stronie przyznania płatności na rok 2016. Należna płatność została zmniejszona o kwotę stanowiąca 100 % stwierdzonej powierzchni działek rolnych, tj. o kwotę 3.564 zł. Kierownik ARiMR wydał decyzję z (...) kwietnia 2017 r. na podstawie § 38 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r., który stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybień w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie.

Przedmiotowa decyzja z (...) kwietnia 2017 r. w sprawie odmowy przyznania płatności na rok 2016 była rozstrzygnięciem ostatecznym w sprawie. Skarżący nie skorzystał bowiem z przysługującego mu prawa do wniesienia odwołania, tym samym nie zakwestionował jej słuszności. Ostateczna decyzja wiąże natomiast organ, jak również strony, co do prawa, jak i stwierdzonych w niej faktów. A zatem, skoro Strona w toku postępowania zakończonego decyzją z (...) kwietnia 2017 r. nie podważyła ustaleń organu, to w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zakończonym zaskarżoną decyzją z (...) października 2017 r. organ zobowiązany był uwzględnić ustalony w sprawie odmowy przyznania płatności stan faktyczny i na jego podstawie wydać decyzję, o której mowa w art. 29 ustawy z 9 maja 2008 r. Co więcej, Skarżący nie kwestionował, że w 2016 r. nie realizował przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Brak realizacji zobowiązania usprawiedliwiał wystąpieniem suszy.

Zgodnie § 39 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Ponadto, zgodnie z ust. 2, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik:

nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, w szczególności w związku z dokonaniem wymiany działek, o której mowa w art. 10 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych, zwierząt lub miedz śródpolnych objętych danym wariantem;

zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem;

zmniejszył liczbę zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu: zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, do poziomu niższego niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana:

pierwsza płatność rolnośrodowiskowa lub

płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r. - w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011 r.

— przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do zwierząt objętych zmniejszeniem oraz zwierząt, które zostały zastąpione przez te zwierzęta na podstawie § 8 ust. 1;

nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej za realizację danego wariantu albo informacji, o której mowa w § 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana za realizację tego wariantu.

Ustalenie obowiązku zwroty 13.528 zł – stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania - wynika z ustaleń organów administracji poczynionych w toku postępowania w sprawie wniosku o przyznanie płatności za 2016 r. i zakończonego decyzją z (...) kwietnia 2017 r.

W postępowaniu w kwestii ustalenia nienależnie pobranej pomocy i kwoty do zwrotu organy administracji zobowiązane były do uwzględnia ustaleń wskazanych w decyzjach ostatecznych (w niniejszej sprawie decyzji z (...) kwietnia 2017 r.), przyjmując ich ustalenia jako element stanu faktycznego, uzasadniającego przyjęcie, że rolnik uchybił wymogom realizacji wariantu 8.3. - Międzyplon ścierniskowy. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych ostatecznej decyzji wydanej w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2016 r. i przeanalizowanej przez organ w aspekcie podstaw określenia pomocy nienależnie pobranej wynika, że poczynione w tym względzie ustalenia są prawidłowe.

Podkreślić należy, że w postępowaniu dotyczącym określenia kwoty nienależnie pobranej pomocy, organy nie rozpatrują ponownie kwestii, które były badane przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie pomocy na poszczególne lata realizowanego wieloletniego programu rolnośrodowiskowego. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, że rolnik - już po przyznaniu mu pomocy na taki program - nie wykonywał "operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem" (art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) i czy nie zachodzą okoliczności wyłączające żądanie zwrotu pomocy (art. 28 ust. 4 tej ustawy).

Sąd podziela pogląd organów, że w sprawie ustalenia kwoty płatności pobranych nienależnie, bezpodstawne było ponowne weryfikowanie kwestii zasadności nałożenia na Stronę sankcji wynikających ze stwierdzonych uchybień w realizacji programu, bowiem postępowanie w zakresie przyznania płatności jest postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Jak słusznie wskazano w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji postępowanie dotyczące przyznania płatności, poprzedziło postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu płatności pobranych nienależnie lub nadmiernie. Podkreślić należy, że Strona nie wniosła odwołania od decyzji odmawiającej przyznania płatności za 2016 r., a więc rozstrzygnięcie to stało się ostateczne. Zatem zarzuty Strony w tej kwestii należy traktować jako niemające wpływu na wynik postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Powtórzyć należy, iż płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana na wniosek producenta rolnego, dlatego Skarżący składając formularz wniosku odznacza w części I tego wniosku cel jaki ma służyć jego złożeniu. W części IX tego formularza znajdują się natomiast oświadczenia i zobowiązania, które podpisując wniosek beneficjent uznaje za swoje. Wnioskodawca oświadcza zatem, że znane mu są zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego i jednocześnie zobowiązuje się m.in. niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie powstałej w okresie trwania złożonych przez siebie zobowiązań, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni oraz przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Wskazać też należy, iż obowiązek znajomości zasad przyznawania płatności został również zawarty w art. 12 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który stanowi, że wniosek o pomoc powierzchniową zawiera oświadczenie rolnika o tym, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy. Płatność rolnośrodowiskowa jest płatnością wieloletnią. Warunkiem jej przyznania jest zobowiązanie się rolnika do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres 5 lat, na działkach zadeklarowanych do płatności. Wywiązanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu dotyczącego realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt musi być oceniane w okresie całego 5 letniego okresu zobowiązania.

Reasumując Sąd wskazuje, że kwestia ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności wynikała ze stwierdzonych w roku 2016 uchybień w realizacji programu rolnośrodowiskowego w ramach realizowanego wariantu 8.3. Przedmiotowe ustalenia zostały poczynione w trakcie przeprowadzonego i zakończonego ostatecznym rozstrzygnięciem postępowania w sprawie odmowy przyznania płatności wszczętego wnioskiem Strony z 13 czerwca 2016 r. Sprawa przyznania płatności stanowiła przedmiot odrębnego postępowania zakończonego wydaniem przez Kierownika ARiMR decyzji z (...) kwietnia 2017 r. od której strona nie wniosła odwołania.

Uwzględniając wskazane okoliczności Sąd stwierdza, że organy administracji w sposób wyczerpujący ustaliły i rozpatrzyły te okoliczności sprawy, które rzeczywiście miały wpływ na ustalenie obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności. Odnosząc się do wniosku w skardze o całkowite umorzenie nienależnie pobranej płatności określonej zaskarżoną decyzją oraz powołanych okoliczności, iż Strona obecnie nie prowadzi gospodarstwa rolnego, bowiem przekazała je w dzierżawę na okres dziesięciu lat w zamian za wcześniejszą emeryturę wskazać należy, iż Dyrektor ARiMR w decyzji z (...) października 2017 r. poinformował Stronę, że stosowanie ulg w spłacie należności, w tym ich umarzanie, odraczanie lub rozkładanie na raty, uregulowane jest przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1687). Powyższe wymaga jednak złożenia wniosku, a postępowanie w sprawie umorzenia, odroczenia bądź rozłożenia na raty nienależnych płatności jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Dlatego podniesione w skardze okoliczności nie mogą stanowić podstawy oceny zaskarżonej decyzji i nie mogą zostać uwzględnione w rozpoznawanej sprawie dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

W tym stanie rzeczy, uznając zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.