Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 770/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 przy udziale sprawy ze skargi J.N. na Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie Przejęcie gospodarstwa rolnego Oddalono skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] grudnia 2003r. Burmistrz na wniosek J.N. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z [...] lipca 1977r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego M. i J.N., położonego we wsi gmina. W postanowieniu o wznowieniu postępowania organ administracyjny powołał się na art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.

W toku postępowania pełnomocnik J.N. przedstawił kserokopie następujący dokumentów, które w rozumieniu strony, miały walor określony w art. 145 § 1 pkt 5 kpa :

- Decyzję Naczelnika Miasta i Gminy z [...].02.1978r. zwalniającą J.N. od spłaty należności za nabyte w trybie osadnictwa rolnego gospodarstwo rolne o pow. 9,51 ha,

- Zezwolenie Naczelnika Miasta i Gminy z [...].07.1973r. udzielone J.N. na wykarczowanie drzew na działce nr [...],

- Zaświadczenie Przewodniczącego Gromadzkiej Rady Narodowej z [...].04.1964r.,iż J.N. posiada w swoim gospodarstwie las,

- Pozwolenie z [...].01.1959r. na wyrąb drzew,

- Nakaz płatniczy z [...].01.1970r.

Decyzją z [...] lutego 2004r. Nr [...] Burmistrz odmówił uchylenia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z [...] lipca 1977r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego M. i J.N., położonego we wsi [...].

Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji przyjął art. 145 § 1 pkt 5 kpa i art. 151 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dokumenty, które przedłożyła strona postępowania znane były organowi administracyjnemu w chwili wydania decyzji z [...] lipca 1977r., gdyż organ wydający tę decyzję był w ich posiadaniu.

Stąd też – w ocenie organu I instancji – niczego nowego do sprawy dokumenty te nie

wniosły, a przez to nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Od powyższej decyzji Burmistrza pełnomocnik J.N. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez błędną ocenę przedstawionego dowodu w postaci nakazu płatniczego z [...] stycznia 1970r., naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez niewskazanie na jakiej podstawie odmawia się mocy dowodowej w/w nakazowi płatniczemu oraz naruszenie zasad postępowania poprzez niewyjaśnienie wyników postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową.

Decyzją z [...] marca 2004r. Nr [...], opartą na przepisach art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do znaczenia dowodowego przedłożonych przez stronę dokumentów. Organ II instancji stwierdził, że w świetle przedłożonych przez stronę dokumentów, nie można mówić o spełnieniu przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. o wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Dodatkowo Kolegium podniosło, że dokumenty, które przedłożyła strona pochodzą sprzed procesu scaleniowego przeprowadzonego w 1973r. , dlatego też nie mogą mieć one istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Przedłożonym przez stroną dokumentom organ II instancji przeciwstawił dokumenty, które legły u podstaw wydania decyzji z [...] lipca 1977r. tj. aktualny (na datę wydania decyzji) wypis z księgi wieczystej, wypis z ewidencji gruntów oraz ustalenia z lustracji gospodarstwa rolnego.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się przedmiotem skargi J.N. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W skardze strona zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego domaga się uchylenia decyzji organów I i II instancji. Skarżąca zarzuciła, że w toku postępowania nie wyjaśniono losów "brakujących" około 2 ha ziemi, której właścicielami byli rodzice skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i w całości podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 30 sierpnia 2005r. Sygn. akt II SA/Go 126/05 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z [...] lutego 2004r. Nr [...]. Sąd I instancji wskazał, że istotną w sprawie okolicznością był proces scalania gruntów we wsi [...], przeprowadzony w 1973r. Proces ten wpłynął bowiem w zasadniczy sposób na wielkość powierzchni gospodarstwa rolnego J. i M.N., gdyż – jak podają organy obu instancji – powierzchnia tego gospodarstwa z 9,51 ha przybrała powierzchnię 7,91 ha. Danych tych jednak w ocenie Sądu na obecnym etapie postępowania nie można w żaden sposób zweryfikować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że w aktach nie ma istotnego dla sprawy dokumentu tj. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów. Sąd uznał zatem, że organy obu instancji rozpoznając sprawę naruszyły przepisy postępowania a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 30 sierpnia 2005r., wyrokiem z 13 października 2006r. Sygn. akt I OSK 1324/05 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdza inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że dla oceny wniosku skarżącej o uchylenie na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa ostatecznej decyzji w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa w zamian za rentę, gospodarstwa rolnego rodziców skarżącej, istotne znaczenie mają dokumenty z przeprowadzonego w 1973r. procesu scaleniowego, w tym przede wszystkim decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Nr [...] z [...] września 1973r. w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi [...], której brak jest w aktach sprawy, ponieważ w załączonych do sprawy aktach Samorządowego Kolegium Odwoławczego na k.194 znajduje się w/w decyzja. Ponadto – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – dla oceny czy istnieją podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 kpa uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z [...] lipca 1977r. w przedmiocie przejęcia na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego M. i J.N., nie mają znaczenia decyzje wydane w 1973r. a związane z przeprowadzonym we wsi [...] procesem scaleniowym. Rzeczą Sądu w procesie kontroli zaskarżonej decyzji powinna być ocena jej zgodności z prawem, przy czym zakres tej oceny określa przedmiot rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że w niniejszej sprawie organy administracji publicznej rozstrzygały wyłącznie o tym, czy wskazane przez J.N. nowe dowody, które istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa w zamian za rentę, nie były znane organowi, który wydał decyzję. Sąd II instancji zwrócił uwagę, że odmowa uchylenia ostatecznej decyzji w tym przedmiocie została przez organy uzasadniona tym, że nie mają one waloru dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie są bowiem istotnymi i nieznanymi organowi w chwili podejmowania decyzji. Weryfikacja przez Sąd I instancji stanowiska organów administracji publicznej możliwa była na podstawie dokumentów złożonych w aktach administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z Sądem I instancji, że przeprowadzony w 1973r. proces scaleniowy we wsi [...] niewątpliwie wpłynął na wielkość powierzchni gospodarstwa rolnego małżonków M. i J.N.. Okoliczność ta nie miała jednak znaczenia dla oceny rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego, której uchylenia domagała się skarżąca, została podjęta po upływie kilku lat po zakończeniu procesu scaleniowego, a w chwili jej podejmowania, przejmowane przez Państwo w zamian za rentę gospodarstwo rolne miało powierzchnię 7,91 ha, co wynika z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości oraz rejestru gruntów. Taka też powierzchnia gospodarstwa ujęta została w kwestionowanej decyzji z [...] lipca 1977r.

Sąd II instancji wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozważy ponownie, czy dokonana w zaskarżonej decyzji odmowa uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie narusza powołanych przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, wydaje decyzję w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na postawie art. 145 § 1 kpa lub art. 145a kpa.

W niniejszej sprawie odmowa uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z [...] lipca 1977r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego M. i J.N., została uzasadniona przez organy administracyjne tym, że przedłożone przez skarżącą kserokopie dokumentów, nie mają waloru dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie są one bowiem istotnymi i nieznanymi organowi w chwili podejmowania decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 października 2006r. wskazał, że weryfikacja przez Sąd I instancji stanowiska organów administracji publicznej możliwa jest na podstawie dokumentów złożonych w aktach administracyjnych.

Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania skarżąca przedstawiła następujące dokumenty :

- Decyzję Naczelnika Miasta i Gminy z [...].02.1978r. zwalniającą J.N. od spłaty należności za nabyte w trybie osadnictwa rolnego gospodarstwo rolne o powierzchni 9,51 ha,

- Zezwolenie Naczelnika Miasta i Gminy z [...].07.1973r. udzielone J.N. na wykarczowanie drzew na działce nr [...],

- Zaświadczenie Przewodniczącego Gromadzkiej Rady Narodowej z [...].04.1964r., iż J.N. posiada w swoim gospodarstwie las,

- Pozwolenie z [...].01.1959r. na wyrąb drzew,

- Nakaz płatniczy z [...].01.1970r.

Należy zwrócić uwagę, że w chwili podejmowania decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Państwa w zamian za rentę, przedmiotowe gospodarstwo rolne – po zakończeniu w 1973r. procesu scaleniowego – miało powierzchnię 7,91 ha. Proces scaleniowy nie miał jednak – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – znaczenia dla oceny, czy istnieją podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 kpa uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z [...] lipca 1977r. Słusznie zatem organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nakaz płatniczy z [...].01.1970r. nie jest nowym dowodem w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego za rentę, mogącym świadczyć o powierzchni tego gospodarstwa, które było przedmiotem przejęcia. Nakaz płatniczy nie ma zatem waloru dowodu istotnego dla sprawy związanej z ustaleniem powierzchni gospodarstwa rolnego w momencie jego przekazania Państwu za rentę. W tym zakresie moc dowodową, co akcentuje także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 października 2006r. ma wypis z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości oraz wypis z rejestru gruntów z których wynika, że w chwili podejmowania decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego przedmiotowe gospodarstwo rolne miało powierzchnię 7,91 ha.

Pozostałe przedłożone przez skarżącą dokumenty tj. zezwolenie Naczelnika Miasta i Gminy z [...].07.1973r. na wykarczowanie drzew na działce nr [...], zaświadczenie Przewodniczącego Gromadzkiej Rady Narodowej z [...].04.1964r., iż J.N. posiada w swoim gospodarstwie las, oraz pozwolenie z [...].01.1959r. na wyrąb drzew również pochodzą sprzed scalenia. Dokumenty te były znane organowi, w chwili podejmowania decyzji z [...] lipca 1977r. Nie mają ona zatem waloru dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Skarżąca powołuje się na także na decyzję Naczelnika Miasta i Gminy z [...].02.1978r. zwalniającą J.N. od spłaty należności za nabyte w trybie osadnictwa rolnego gospodarstwo rolne o powierzchni 9,51 ha. W ocenie skarżącej decyzja ta przesądza o tym, iż przedmiotowe gospodarstwo rolne już po przeprowadzeniu postępowania scaleniowego miało powierzchnię 9,51 ha. Według skarżącej zachodzą więc przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Należy zwrócić uwagę, iż decyzja z [...].02.1978r. została wydana po wydaniu ostatecznej decyzji z [...] lipca 1977r. w przedmiocie przejęcia na własność Państwa w zamian za rentę przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Decyzja Naczelnika Miasta i Gminy z [...].02.1978r. nie jest nowym dowodem istniejącym w dniu wydani decyzji z [...].07.1977r.

Reasumując stwierdzić należy, że dokonana w zaskarżonej decyzji odmowa uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z [...] lipca 1977r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego M. i J.N. nie narusza art. 151 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

W świetle powyższych rozważań, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

as. WSA J. Brzezińska s. WSA I. Fornalik as. WSA M. Ruszyński

Sygn. akt II SA/Go 770/06

ZARZĄDZENIE

Dnia 6 marca 2007r.

1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć skarżącej – z pouczeniem o skardze kasacyjnej,

2. Za 30 dni.

As. WSA Michał Ruszyński