Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 761/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Rz 875/13 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności na zalesianie gruntów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. na rzecz A. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Wyrokiem z 5 grudnia 2013r. sygn. akt: I SA/Rz 874/13, Wojewódzki Sąd

Administracyjny w Rzeszowie, uwzględnił skargę A. S. na decyzję Dyrektora

[...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w

R. z [...] lipca 2013r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na

zalesianie gruntów rolnych i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję

Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] maja 2013r. nr [..], określił, że decyzje te nie podlegają

wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w

R. na rzecz skarżącej kwotę 457,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

sądowego.

Referując stan sprawy, Sąd l instancji podał, że zaskarżoną decyzją Dyrektor

[...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w

R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] maja 2013r. stwierdzającej, że decyzja

Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] listopada 2006r. w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów

rolnych, została wydana z naruszeniem prawa. Jako podstawę prawną organ wskazał art.

138§1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst

jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267 dalej-k.p.a.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008r. o

Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U Nr 98, poz. 634 ze zm.), §3 ust. 1, §

4 ust. 1, ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004r. w sprawie

szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów

rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U Nr 187, poz. 1929 ze zm.), art. 51

ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r, ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu

administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr

73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady

(WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2008r. s. 18 ze zm.).

Z uzasadnienia decyzji wynikało, że w dniu 20 czerwca 2006r. A. S. złożyła w

Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R., wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2006. We wniosku zdeklarowała

do zalesienia działki rolne oznaczone jako "A" o powierzchni 0,73 ha położoną na działce

ewidencyjnej nr 467/3, działkę rolną oznaczoną jako "CM o powierzchni 0,50 ha położoną na

działce ewidencyjnej nr 474/2 oraz działkę rolną oznaczoną jako "B" o powierzchni 1,95 ha

położoną na działce ewidencyjnej nr 552/1. Całą powierzchnię działek oznaczonych jako "A"

i "C" oraz cześć powierzchni tj. 0,76 ha działki oznaczonej jako "B" wnioskodawczyni

zdeklarowała do zalesienia na stokach o nachyleniu powyżej 12°, co stanowiło w

przeliczeniu 1,99 ha. Do wniosku zostały załączone wszystkie wymagane załączniki.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w

R. postanowieniem z [...] lipca 2006r. stwierdził spełnienie niezbędnych warunków do

przyznania pomocy na zalesianie gruntów rolnych. W dniu 24 listopada 2006r. do Biura

Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wpłynęło

oświadczenie A. S. o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do

którego załączono zaświadczenie z 21 listopada 2006r. z Nadleśnictwa D.

potwierdzające ten fakt.

Na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń Kierownik Biura Powiatowego

Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. w dniu [...] listopada 2006r.

wydał decyzję w sprawie przyznania płatności na zalesianie. Płatność obejmowała: wsparcie

na zalesianie w wysokości 11.157,00 zł - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,

premię pielęgnacyjną w wysokości 1.492,50 zł - płatne corocznie przez okres 5 lat

począwszy od dnia wykonania zalesienia, premię zalesieniową w wysokości 2.786,00 zł -

płatne corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Płatności

przyznane przedmiotową decyzją zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez

stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W latach 2007-2012 A. S.

składała wnioski o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, na podstawie których

wypłacane były kolejne premie pielęgnacyjne i zalesieniowe.

W marcu 2013r. przeprowadzono kontrolę gruntów rolnych zadeklarowanych do

zalesienia. W wyniku kontroli wykryto uchybienia dotyczące nachylenia zalesionego gruntu

oraz powierzchni całkowitej zalesienia. Kontrola wykazała, że na działce rolnej A, na której

strona deklarowała zalesienie na stokach o nachyleniu 12° o powierzchni 0,73 ha

stwierdzono nachylenie całej powierzchni kompleksu od 8,60 stopni do 9,30 stopni,

natomiast na działce rolnej C, na której strona deklarowała również zalesienie na stokach o

nachyleniu 12° o powierzchni 0,50 ha stwierdzono nachylenie całej powierzchni kompleksu

od 8° do 8,7°. Dla wyżej wymienionych działek w protokole odnotowano kod pokontrolny

ZGR 20-nieuprawnione korzystanie z płatności wynikającej z utrudnień w wykonaniu

zalesienia i pielęgnacji zalesienia (nachylenie stoku powyżej 12°). Natomiast w przypadku

działki rolnej B uchybienia dotyczyły powierzchni kompleksu leśnego. Powierzchnia

deklarowana we wniosku wynosiła 0,76 ha, natomiast powierzchnia zmierzona przez

inspektorów terenowych wynosiła 0,48 ha. W protokole dla wyżej wymienionej działki

wpisano kod pokontrolny ZGR 5-zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest

większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona.

W ocenie organu w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, które w dniu

wydania decyzji z [...] listopada 2006r. nie były organowi znane. Kierownik Biura

Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R.

postanowieniem z [...] kwietnia 2013r. wznowił postępowanie i po przeprowadzeniu

postępowania wyjaśniającego wydał w dniu [... maja 2013r. o stwierdzeniu wydania decyzji w

sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych z [...] listopada 2006r. z

naruszeniem prawa. Na skutek rozpoznania odwołania od tej decyzji, Dyrektor

[...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w

R., decyzją z [..] lipca 2013r, utrzymał decyzję Kierownika Biura Powiatowego

Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] maja 2013r. w mocy.

Uzasadniając decyzję wyjaśnił, że podczas kontroli wykryto uchybienia dotyczące

nachylenia zalesionego gruntu oraz powierzchni całkowitej zalesienia. Wyniki kontroli

zawarto w protokole z czynności kontrolnych. Protokół ten odebrała i podpisała A.

S., która o terminie przeprowadzonej kontroli została powiadomiona telefonicznie a prace

terenowe zostały wykonane zostały bez jej udziału za jej zgodą.

II.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skargę

na powyższą decyzję, zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

- błędne zastosowanie §3 w zw z §1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia

2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na

zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich polegające na

błędnym przyjęciu, że skarżąca nie wykonała warunków określonych planem zalesienia,

- błędne zastosowanie §4 ust. 1, 2 i 3 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z

11 sierpnia 2004r. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełniła warunków do otrzymania

wsparcia na zalesienie i przyznania premii pielęgnacyjnej oraz zalesieniowej, które

uzależnione są od kąta nachylenia stoku powyżej 12° który to stopień nachylenia musi

wystąpić na całej powierzchni działki rolnej podczas gdy w omawianej sprawie bezspornym

jest, że zgodnie z planem zalesienia sporządzonym przez specjalistę służby leśnej

W. Ś., który będąc osobiście na w/w działkach, których dotyczyła kontrola

stwierdził, że działki ieżą na stoku o nachyleniu powyżej 12° oraz, że posiadają odpowiednią

powierzchnię zalesienia,

błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia

2004r. polegające na błędnej subsumcji, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada

stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa

poprzez przyjęcie, że przedekl arowa na różnica u beneficjentki między obszarem

zdeklarowanym we wniosku o płatność, a stwierdzonym w trakcie kontroli przekroczyła 16,37

%, a zatem winny mieć zastosowanie w sprawie przepisy tego rozporządzenia Komisji

podczas gdy obszar zgłoszony bez A. S. wypełnił dyspozycję §3 ust. 1 pkt 2 lit. a

rozporządzenia RM z 11 sierpnia 2004r., gdzie obszar zgłoszony nie przekroczył obszaru

ustalonego;

niezastosowanie art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r.,

podczas gdy beneficjentka w należyty sposób złożyła wniosek poprawny pod względem

faktycznym.

naruszenie przepisów prawa procesowego:

art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu wnikliwe i

wszechstronne wyjaśnienie sprawy, a przez to wadliwym ustaleniu stanu faktycznego,

art. 6, art. 7, art. 75§1, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że zostały one

błędnie zastosowane poprzez niezachowanie standardów obiektywizmu w ocenie dowodów

w szczególności przyznanie wiążącej mocy dowodowej protokołowi kontroli z pominięciem

innych dowodów świadczących na korzyść skarżącej.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga była zasadna.

W pisemnych motywach wyroku, Sąd I instancji podał, że płatność na zalesianie

przyznawana jest producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią

produkcji rolnej jeśli zgodnie z §3 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004r. w

sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie

gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187 poz. 1929 ze zm.

określanym dalej jako rozporządzenie), spełni warunki w nim przewidziane, w tym, jeśli

m.in. zobowiązał się do zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o

przyznanie płatności, była prowadzona produkcja rolnicza.

W rozpoznawanej sprawie jak ustaliły organy, działki rolne objęte wnioskiem i planem

zalesienia nie były nachylone pod kątem powyżej 12°. W ocenie organów, zgodnie zatem z

przepisem §4 ust. 3 rozporządzenia, wysokość wsparcia na zalesianie i premii pielęgnacyjnej

nie mogła być przyznana w zwiększonej wysokości. Wskazany przepis stanowi bowiem, źe

wsparcie w takiej wysokości może być przyznane pod warunkiem, że cała działka rolna

przewidziana do zalesiania jest nachylona pod kątem powyżej 12°. W sprawie dokonano

wadliwej interpretacji przepisu §4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Sprawa zainicjowana przez

organy jest prowadzona w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, co ma wpływ

na uprawnienia tak strony jak i organu orzekającego. Inaczej mówiąc, w trybie wznowienia

postępowania organ nie może działać w taki sposób, jakby załatwiał daną sprawę

merytorycznie po raz pierwszy, a strona nie może domagać się zbadania jej sprawy tak,

jakby miałaby ona zostać po raz pierwszy rozpoznana. Zdaniem organów literalna treść tego

przepisu, który uzależnia wysokość wsparcia na zalesienie oraz corocznej premii

pielęgnacyjnej od kąta nachylenia stoku, na którym położona jest cała zalesiana działka

rolna sugeruje, że to na całej powierzchni tej działki musi występować stok o nachyleniu

powyżej 12°. Upraszczając, cała działka ma być stokiem przekraczającym wskazane

nachylenie. Jest to rozumowanie błędne, które w razie zastosowania należałoby uznać

nawet za naruszające zasadę sprawiedliwości. Rozumowanie to nie uwzględnia bowiem celu

zwiększonych dopłat na zalesianie gruntów z uwagi właśnie na kąt nachylenia stoku oraz

związanego z tym interesu publicznego, w trosce o który dokonuje się zalesień, a także

okoliczności, że określona część terenu położona na zboczu o nachyleniu powyżej 12°, nie

zawsze musi być uznana za grunt o "korzystnej konfiguracji" z tego tylko powodu, że ta

właśnie część charakteryzuje się niższym stopniem nachylenia. Taki pogląd wyraził NSA w

wyroku z 8 października 2012r. sygn. akt: li GSK 1324/11.

W wyroku tym wskazano, że zróżnicowanie dopłat ze względu na nachylenie

powierzchni działki rolnej, ma za zadanie zrekompensowanie wyższych kosztów związanych

z założeniem i pielęgnacją uprawy leśnej. W praktyce zalesiane grunty nie są ukształtowane

w sposób jednolity, tj. w ich obrębie mogą występować zarówno powierzchnie, które nie

przekraczają swoim nachyleniem 12°, jak i takie, które to nachylenie przekraczają. Wsparcie

w podwyższonej wysokości przysługuje więc tym podmiotom, których działki rolne (z punktu

widzenia ich przeznaczenia), znajdują się na stoku, przekraczającym nachylenie 12°. Nie

należy zatem wiązać tego wsparcia jedynie z tym, czy obszar działki rolnej zakreślonej przez

producenta rolnego, ma w całości nachylenie powyżej 12 stopni. Chodzi bowiem o jej

położenie na stoku o takim nachyleniu, a nie proste ustalenie, czy cała jej powierzchnia ma

odpowiedni kąt. Jak już wspomniano, okoliczność, że pewne obszary działki rolnej mają

nachylenie niższe niż 12°, bądź nawet cała działka ma nachylenie niższe niż 12° nie oznacza

automatycznie, że wsparcie w podwyższonej wysokości nie będzie przysługiwało.

Uzasadnienie dla takiego stanowiska wypływa z faktu, że koszty związane z założeniem i

utrzymaniem tych "płaskich" terenów działki rolnej, położonej jednak na stoku o nachyleniu

powyżej 12°, są również wysokie, np. producent rolny ma utrudniony dostęp do tych

"płaskich" obszarów działki rolnej i w związku z tym musi podjąć ponadprzeciętne starania,

aby wykonać przewidziane planem zalesienia zabiegi. Organ, kwestionując stanowisko

wnioskodawcy, tym bardziej w trybie wznowienia postępowania (a więc pod zarzutem

naruszenia prawa), ma obowiązek szczególnego wykazania, że konfiguracja danej działki nie

uzasadniała przyznania podwyższonej płatności z punktu widzenia istoty omawianych dopłat.

§4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia jest przepisem, który wykonuje normę ustawową,

której celem jest wspieranie zalesiania, podejmowanego w ramach wspierania rozwoju

obszarów wiejskich. Organy, odnosząc się tylko do literalnej treści przepisu, nie dostrzegły

jego istoty i funkcji. W przepisie tym chodzi bowiem o to, by cała działka rolna, w kontekście

publicznych celów, dla których dokonuje się zalesiania gruntów rolnych, znajdowała się na

stoku o nachyleniu powyżej 12°. Nie chodzi natomiast o działanie polegające na

modelowaniu działek rolnych, tak by uzyskać obszary w całości posiadające nachylenie

powyżej 12°. Celem wsparcia w podwyższonej wysokości jest promowanie tych producentów

rolnych, którzy przeznaczają pod zalesianie grunty rolne o niekorzystnej konfiguracji, na

których wykonanie zabiegów związanych z założeniem i pielęgnacją uprawy leśnej, łączy się

z koniecznością poniesienia podwyższonych kosztów. Nie jest więc zasadne twierdzenie, że

producenci, których działki rolne są częściowo płasko ukształtowane, przy jednoczesnym

położeniu ich na stoku o nachyleniu powyżej 12 stopni, nie otrzymają wsparcia w

odpowiednio wyższej wysokości.

IV.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i

Modernizacji Rolnictwa w R., działając przez pełnomocnika radcę prawnego,

zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w

Rzeszowie zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o

postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.

dalej-p.p.s.a.) naruszenie:

I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię §4 ust. 3 pkt 1 i załącznika nr 1

rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i

trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju

obszarów wiejskich-poprzez przyjęcie, że wysokość wsparcia na zalesienie i premii

pielęgnacyjnej w wyższej, preferencyjnej stawce jest uzależnione od kąta nachylenia stoku

powyżej 12°, który to stopień nachylenia nie musi wystąpić na całej powierzchni działki rolnej

przewidzianej do zalesienia , a nawet cała działka rolna przewidziana do zalesienia może

mieć nachylenie poniżej 12° gdy znajduje się na stoku, który ma nachylenie powyżej 12°; w

sytuacji gdy brak jest jednoznacznych przepisów uprawniających zajęcie takiego stanowiska,

bowiem z przepisów nie wynika kąt nachylenia jakiej powierzchni poza działką rolną należy

zmierzyć by można było przyjąć, że jest to nachylenie stoku na którym znajduje się działka

rolna,

przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, które to uchybienia miały wpływ

istotny na wynik sprawy tj.:

- art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji przy

błędnym przyjęciu przez WSA w Rzeszowie, że dokonane przez organy ARiMR pomiarów

donośnie kątów nachylenia zalesionych działek rolnych w warunkach zalegającego śniegu,

mogło mieć wpływ na dokładność pomiarów, gdy tymczasem w tym konkretnym przypadku

grubość pokrywy śnieżnej nie była przeszkodą w przeprowadzeniu czynności kontrolnych,

pomiary kątów nachylenia stoku zostały wykonane klinometrem, a wszystkie czynności

kontrolne wykonano zgodnie z obowiązującą Książką Procedur oraz Instrukcją dla

inspektorów terenowych realizujących czynności kontrolne w ramach działania Zalesienie

gruntów rolnych.

Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez

oddalenie skargi A. S. i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania

w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych ewentualnie o uchylenie

zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego

rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów

zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący przedstawił uzasadnienie wniesionych

zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

V.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma

usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd

Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu

pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w

tej sprawie nie występują. Tym samym wyrok Sądu I instancji podlega kontroli pod kątem

ustalenia, czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze

kasacyjnej. Dodać przy tym naieży, że rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej

oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi

przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać czy

zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których

środek oparto.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz

naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut

naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod

zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się,

że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie

podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa

materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut

naruszenia przepisów postępowania.

Zarzut naruszenia art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie,

bowiem Sąd I instancji uchylił kontrolowany akt administracyjny z powodu naruszenia przez

organy przepisów prawa materialnego nie zaś z powodu dostrzeżonych uchybień

proceduralnych.

Także zarzut naruszenia §4 ust. 3 pkt 1 i załącznika nr 1 rozporządzenia Rady

Ministrów z 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania

pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów

wiejskich, poprzez błędną wykładnię jest chybiony.

Na wstępie rozważań zauważyć ogólnie należy, iż sprawa zainicjowana przez organy

jest prowadzona w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, co ma wpływ na

uprawnienia tak strony jak i organu orzekającego. Inaczej mówiąc, w trybie wznowienia

postępowania organ nie może działać w taki sposób, jakby załatwiał daną sprawę

merytorycznie po raz pierwszy, a strona nie może domagać się zbadania jej sprawy tak,

jakby miałaby ona zostać po raz pierwszy rozpoznana.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, treść §4 ust. 3 pkt 1 załącznika nr 1

rozporządzenia, który uzależnia wysokość wsparcia na zalesienie oraz corocznej premii

pielęgnacyjnej od kąta nachylenia stoku, na którym położona jest cała zalesiana działka

rolna sugeruje, iż to na całej powierzchni tej działki musi występować stok o nachyleniu

powyżej 12 stopni. Upraszczając, cała działka ma być stokiem przekraczającym wskazane

nachylenie.

Jest to rozumowanie błędne, które w razie zastosowania należałoby uznać nawet za

naruszające zasadę sprawiedliwości. Rozumowanie to nie uwzględnia bowiem celu

zwiększonych dopłat na zalesianie gruntów z uwagi właśnie na kąt nachylenia stoku oraz

związanego z tym interesu publicznego, w trosce o który dokonuje się zalesień, a także

okoliczności, że określona część terenu położona na zboczu o nachyleniu powyżej 12 stopni,

nie zawsze musi być uznana za grunt o tzw. "korzystnej konfiguracji" z tego tylko powodu, że

ta właśnie część charakteryzuje się niższym stopniem nachylenia.

Zróżnicowanie dopłat ze względu na nachylenie powierzchni działki rolnej, ma za

zadanie zrekompensowanie wyższych kosztów związanych z założeniem i pielęgnacją

uprawy leśnej. W praktyce zalesiane grunty nie są ukształtowane w sposób jednolity, tj. w ich

obrębie mogą występować zarówno powierzchnie, które nie przekraczają swoim

nachyleniem 12 stopni, jak i takie, które to nachylenie przekraczają. Wsparcie w

podwyższonej wysokości przysługuje więc tym podmiotom, których działki rolne (z punktu

widzenia ich przeznaczenia), znajdują się na stoku, przekraczającym nachylenie 12 stopni.

Nie należy zatem wiązać tego wsparcia jedynie z tym, czy obszar działki rolnej zakreślonej

przez producenta rolnego, ma w całości nachylenie powyżej 12 stopni. Chodzi bowiem o jej

położenie na stoku o takim nachyleniu, a nie proste ustalenie, czy cała jej powierzchnia ma

odpowiedni kąt. Jak już wspomniano, okoliczność, że pewne obszary działki rolnej mają

nachylenie niższe niż 12 stopni nie oznacza automatycznie, iż wsparcie w podwyższonej

wysokości nie będzie przysługiwało. Uzasadnienie dla takiego stanowiska wypływa z faktu, iż

koszty związane z założeniem i utrzymaniem tych "płaskich" terenów działki rolnej, położonej

jednak na stoku o nachyleniu powyżej 12 stopni, są również wysokie, np. producent rolny ma

utrudniony dostęp do tych "płaskich" obszarów działki rolnej i w związku z tym musi podjąć

ponadprzeciętne starania, aby wykonać przewidziane planem zalesienia zabiegi. Organ,

kwestionując stanowisko wnioskodawcy, tym bardziej w trybie wznowienia postępowania (a

więc pod zarzutem naruszenia prawa), ma obowiązek szczególnego wykazania, iż

konfiguracja danej działki nie uzasadniała przyznania podwyższonej płatności z punktu

widzenia istoty omawianych dopłat.

Dokonując wykładni przepisu §4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia należy pamiętać, iż

wykonuje on normę ustawową, której celem jest wspieranie zalesiania, podejmowanego w

ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich. Tymczasem organy, odnosząc się tylko do

literalnej treści tego przepisu, nie dostrzegają jego istoty, a przede wszystkim funkcji, jaką

ma do spełnienia w obrocie prawnym. W przepisie tym chodzi bowiem o to, by cała działka

rolna, w kontekście publicznych celów, dla których dokonuje się zalesiania gruntów rolnych,

znajdowała się na stoku o nachyleniu powyżej 12 stopni. Nie chodzi w tym przepisie

natomiast o działanie polegające na modelowaniu działek rolnych, tak by uzyskać obszary w

całości posiadające nachylenie powyżej 12 stopni. Celem wsparcia w podwyższonej

wysokości jest promowanie tych producentów rolnych, którzy przeznaczają pod zalesianie

grunty rolne o niekorzystnej konfiguracji, na których wykonanie zabiegów związanych z

założeniem i pielęgnacją uprawy leśnej, łączy się z koniecznością poniesienia

podwyższonych kosztów. Nie jest więc zasadne twierdzenie, iż producenci, których działki

rolne są częściowo płasko ukształtowane, przy jednoczesnym położeniu ich na stoku o

nachyleniu powyżej 12 stopni, nie otrzymają wsparcia w odpowiednio wyższej wysokości.

Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł

o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205§2 p.p.s.a.

Wynagrodzenie pełnomocnika organu w kwocie 120,00 zł określono na podstawie §18 ust. 1

pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 461).

-----------------------

2

4