Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2604/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska ( spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś Protokolant sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2005r. sprawy ze skargi Spółki "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odsetek wyrównawczych oddala skargę /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska /-/ T.M. Geremek T.M.


UZASADNIENIE

Dnia [...] na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci zabawek dla dzieci, sprowadzony z Wielkiej Brytanii przez firmę "A". Do zgłoszenia celnego dołączono dokumenty wymagane do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną między innymi fakturą importową nr [...] z dnia [...].

Pismem z dnia [...] strona reprezentowania przez "Agencję Celną B" wniosek o uznanie powyższego zgłoszenia za nieprawidłowe w związku z zadeklarowaniem błędnej wartości towaru wynikającej z podsumowania na fakturze z dnia [...] oraz o zmianę zapisów w polach 22, 42, 46, 47. We wniosku podano, że w przedmiotowym dokumencie SAD omyłkowo wpisano wartość towaru 6.000,00 USD, podczas gdy jednostkowa cena towaru wynosi 0,082USD, a więc wartość towaru powinna wynosić 8.200,00 USD.

Pismem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego wezwał Spółkę do nadesłania:

bankowego potwierdzenia zapłaty za towar sprowadzony na podstawie dokumentów SAD nr [...]

noty korygującej fakturę nr [...] z 5 stycznia 2001 roku,

kontraktu lub zamówienia, bądź innych dokumentów ( wraz z urzędowym tłumaczeniem), z których wynika cena jednostkowa sprowadzonego towaru.

W dniu [...] Spółka "A" udzieliła odpowiedzi przesyłając jedynie zamówienie towaru i informując, że nie posiada noty korygującej do faktury. Wskazała też, że kserokopie poprawnie wystawionej faktury [...] dostarczyła do Agencji Celnej B i była ona załączona do wniosku złożonego dnia [...].

Pismem z dnia [...] ponownie wezwano stronę do nadesłania w terminie 7 dni brakujących dokumentów.

Kolejne pismo wzywające Spółkę do nadesłania: kontraktu lub zamówienia, faktury wystawionej przez eksportera uwzględniającej zmienioną wartość, bankowego potwierdzenia zapłaty za dostarczony towar, Naczelnik Urzędu Celnego w L. skierował w dniu [...].

Dnia [...] Spółka "A" przesłały organowi celnemu uwierzytelnioną kopię faktury wystawionej przez eksportera uwzględniającą zmienioną wartość towaru oraz uwierzytelnioną kopię bankowego potwierdzenia zapłaty za dostarczony towar.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w L. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz zapisu dokonanego w polu 22b, 42, 46, 47 typ 111 z powodu błędnego zadeklarowania wartości towaru i orzekł o niedoborze cła w kwocie 812,10 złotych. Jednocześnie organ celny I instancji wezwał stronę do uiszczenia odsetek wyrównawczych liczonych od dnia powstania długu celnego tj. od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego do dnia zapłaty włącznie, które na dzień wydania decyzji tj. na dzień [...] wynoszą 425,70 złotych.

W uzasadnieniu wskazano, że na skutek wniosku strony w wyniku kontroli zgłoszenia celnego z dnia [...] i załączonych dokumentów ustalono, że wartość towaru zadeklarowana w powyższym zgłoszeniu celnym jest niewłaściwa z uwagi na błąd rachunkowy polegający na błędnym wymnożeniu ilości ( 100.000 szt.) i ceny jednostkowej ( 0.082 USD). Błędnie podsumowano 6.000,00USD, a powinno być 8.200,00 USD.

Ponieważ zaś przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej, to organ celny pobiera odsetki wyrównawcze.

W niniejszej sprawie Spółki "A" jest więc zobowiązana do uiszczenia odsetek wyrównawczych, albowiem kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, co spowodowało uzyskanie korzyści finansowej przez stronę.

W odwołaniu Spółka wniosła o zmianę lub o uchylenie tej części decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L., w której naliczono odsetki wyrównawcze i wezwano stronę do ich zapłaty.

W uzasadnieniu Spółka "A" podała, iż stoi na stanowisku, że obciążenie jej odsetkami wyrównawczymi nastąpiło bez podstawy prawnej. Zgodnie bowiem z § 1 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania ( Dz.U. nr 143, poz. 958 ze zm. ) nie pobiera się odsetek wyrównawczych, gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, nie wynikającym i z jego zaniedbania lub świadomego działania, co zdaniem odwołującej miało miejsce w niniejszej sprawie.

Kwota wynikająca z długu celnego została bowiem zarejestrowana na podstawie faktury kontrahenta zagranicznego, w której popełniono błąd matematyczny, wyliczając kwotę do zapłaty.

Według odwołującej zamówienie dostarczono Urzędowi Celnemu w P. pismem z dnia [...] lecz Urząd Celny w L. nie zapoznał się do końca z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a faktura eksportera uwzględniająca zmienioną wartość leżała w aktach sprawy wraz z pismem z dnia [...]. Bankowe potwierdzenie zapłaty za dostarczony towar przedłożono zaś [...] stojąc jednak na stanowisku, iż potwierdzenie nie jest potrzebne Urzędowi Celnemu.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w P., na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm.) oraz art. 262, art. 222 § 4 i 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny ( tekst jednolity Dz.U. Nr 75, poz. 802 z 2001 roku z późn.zm. , § 1 ust. 3 i § 2 ust. 1 - 3 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania ( Dz.U. Nr 143 z 1997r., poz.958 z późn.zm. ), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że przyjęcie w dniu [...] zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD spowodowało z mocy prawa objęcie importowanego towaru wnioskowaną procedurą i określenie kwoty wnikającej z długu celnego, która jednak z powodu nieprawidłowego wypełnienia dokumentu SAD była zaniżona w stosunku do należnej. Na stronie ciąży obowiązek wykazania, że podanie nieprawidłowych danych było spowodowane szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jej zaniechania lub świadomego działania. Tymczasem Spółka złożyła jedynie wniosek oraz uzupełniła materiał dowodowy w całości dopiero pismem z dnia [...] pomimo wcześniejszych wezwań. W szczególności dopiero w tej dacie strona złożyła fakturę korygującą wartość faktury nr [...] z dnia [...], przy czym powyższa faktura została wystawiona z datą [...]. Zdaniem organu celnego odwołująca jest więc zobowiązana do uiszczenia odsetek wyrównawczych, które pobiera się za okres od dnia powstania długu celnego do dnia zapłaty należnej kwoty. Dyrektor Izby Celnej przyznał, że decyzja organu I instancji została wydana po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, ale podkreślił jednocześnie, że znaczny wpływ na przedłużenie terminu miało zachowanie się samej strony, która nie nadesłała żądanych dokumentów. Zwrócił też uwagę na to, że termin wydania decyzji pozostaje bez związku z wysokością naliczonych odsetek wyrównawczych. Organ celny II instancji podniósł też, że decyzja określająca kwotę należną długu celnego jest decyzją deklaratoryjną, a nie konstytutywną, więc skoro importer odkrył pomyłkę w swej deklaracji celnej mógł uiścić należną kwotę.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu Spółka "A" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] w części dotyczącej naliczenia i wezwania Spółki do zapłaty odsetek wyrównawczych, które na dzień wydania decyzji przez organ I instancji wynoszą 425,70 złotych oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w

sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek

wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz.U. Nr 143 poz. 958 z późn. zm),

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej .

W uzasadnieniu podała, iż jej zadaniem obciążenie Spółki odsetkami wyrównawczymi nastąpiło bez podstawy prawnej, ponieważ w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja opisana w § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków zabierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania. Skarżąca bowiem, gdy zauważyła błąd w fakturze, powtórzony następnie przez agenta celnego podczas wypełniania dokumentów SAD, niezwłocznie tj. [...] za pośrednictwem agenta celnego wystąpiła do właściwego miejscowo Urzędu Celnego w Poznaniu z wnioskiem o wydanie decyzji z uwzględnieniem prawidłowej podstawy naliczenia należności celnych. Agent skarżącej Spółki do tego pisma załączył poprawnie wystawioną fakturę przez kontrahenta zagranicznego.

W skardze zwrócono też uwagę na przewlekłość postępowania oraz niezasadne żądanie przedłożenia wyciągu bankowego, gdyż fakt zapłaty za dostarczony towar nie ma żadnego wpływu na istnienie długu celnego. Skarżąca zaprzeczyła też, aby doręczono jej postanowienie z dnia [...], którym miała być zawiadomiona o nie załatwieniu sprawy w terminie oraz pismo rzekomo informujące ją o przekazaniu sprawy według właściwości do Urzędu Celnego w L .

Reasumując Spółka "A" stwierdziła, że nie może ponosić ujemnych konsekwencji niefrasobliwości Urzędów Celnych oraz zmian organizacyjnych organów celnych.

Pismem procesowym z dnia [...] pełnomocnik skarżącej radca prawny A. K. poinformował o zmianie siedziby i adresu Spółki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponownie potwierdził, że strona dostarczyła fakturę korygującą i bankowy dowód zapłaty dopiero pismem z dnia [...]. Ponadto wskazał, że faktura nr [...] korygująca wartość faktury nr [...] została wystawiona z datą [...] a więc przy zachowaniu należytej staranności w dniu zgłoszenia celnego wartość towaru mogła być podana prawidłowo.

Organ celny II instancji jednocześnie kategorycznie zaprzeczył, aby faktura korygująca z dnia [...] roku stanowiła załącznik do pisma z dnia [...]. Potwierdził zaś, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w L. została wydana ze znacznym przekroczeniem terminu, na co duży wpływ miał fakt nie nadesłania przez stronę dokumentów, o które była wzywana. Wyjaśnił przy tym, że ani przepisy Kodeksu celnego ani rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania nie przewidują możliwości odstąpienia od poboru odsetek wyrównawczych w sytuacji, gdy organ celny wyda decyzję określającą kwotę długu celnego w terminie późniejszym niż przewidziany w przepisach Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wojewódzki sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady będące przyczynami wznowienia postępowania bądź też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w powyższym zakresie stwierdzić należy, że skarga okazała się nieuzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie Spółka "A" reprezentowana przez "Agencję Celną A" dokonała w dniu [...] zgłoszenia celnego towaru w postaci zabawek w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu. Bezspornym jest więc, że dług celny powstał w dniu [...], a przesunięciu uległ jedynie termin jego zarejestrowania. W wyniku powtórzenia przez agenta celnego błędu rachunkowego z faktury importowej z dnia [...] w dokumencie SAD nr [...] zadeklarowano bowiem nieprawidłową (zaniżoną) wartość towaru. Za prawidłowe zgłoszenie celne towaru wraz z niezbędnymi dokumentami oraz za prawidłowe wypełnienie zgłoszenia celnego odpowiada strona. "Agencja Celna B" Sp. z o. o. była upoważniona do działania w formie przedstawicielstwa bezpośredniego, tak więc skutki działania przedstawiciela obciążają skarżącą. Faktem jest, że pismem z dnia [...] Agencja Celna B działająca z upoważnienia firmy A złożyła wniosek na podstawie art. 65 § 4 Kodeksu Celnego o wydanie decyzji w sprawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] wskazując, że wartość towaru powinna wynosić 8.2000,00 USD. Jako załącznik do powyższego wniosku wymieniono i dołączono następujące dokumenty:

kserokopię SAD [...] z dnia [...]

kserokopię faktury importowej nr [...] z dnia [...]

wyjaśnienie kontrahenta angielskiego,

kserokopię upoważnienia AC poz. [...]

kserokopię FORM "A" .

W tej sytuacji bezzasadne są zarzuty skarżącej dotyczące braku podstaw do wzywania jej przez organ celny do nadesłania faktury korygującej i innych dokumentów, w tym bankowego dowodu zapłaty. Wbrew twierdzeniom Spółki z akt sprawy wynika bowiem, że faktura nr [...] korygująca wartość faktury nr [...] z dnia [...] została przedłożona organowi celnemu dopiero wraz z pismem z dnia [...] podobnie jak bankowy dowód potwierdzenia płatności na rzecz kontrahenta zagranicznego. Jedynie kserokopia zamówienia została przesłana organowi celnemu wraz z pismem z dnia [...]. Należy zaznaczyć, że faktura to podstawowy dokument handlowy, na podstawie którego określa się wartość transakcyjną towaru. Jeśli więc po wystawieniu faktury pierwotnej zachodzą zmiany dotyczące jakichkolwiek elementów tej faktury, to sprzedawca powinien te błędy skorygować (nota, faktura korygująca, anulowanie pierwotnej faktury i wystawienie nowej z prawidłowymi danymi). Rację ma organ celny, powołując się na utrwaloną linię orzecznictwa, że skorygowanie wartości celnej towaru i kwoty długu celnego już po objęciu towaru procedurą dopuszczenia do obrotu może nastąpić tylko w razie przedstawienia przez stronę odpowiednich dowodów. Dopiero więc po dostarczeniu przez Spółkę żądanych dokumentów, a w szczególności faktury korygującej nr 8377 (k - 35)- dokumentującej wartość transakcyjną importowanego towaru Naczelnik Urzędu Celnego w L. miał możliwość skorygowania pierwotnie zadeklarowanych danych w zgłoszeniu celnym z dnia [...]. W tym miejscu trzeba podkreślić, iż choć decyzja I instancji został wydana ze znacznym przekroczeniem terminu (art. 139 Ordynacji podatkowej), to w dużej mierze przyczyniło się do tego zachowanie Skarżącej. Jednocześnie naruszenie tego przepisu nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego w wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, liczone przy zastosowaniu stawki określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Korzyść finansowa Spółki z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskana na skutek przesunięcia daty zarejestrowania kwoty wynikającej z długu celnego, to możliwość obrotu kwotą 812,10,- złotych, która stanowi różnicę pomiędzy uiszczoną kwotą długu celnego, a kwotą należną po dokonanej korekcie zgłoszenia celnego.

W myśl § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 roku w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958 ze zm.) , wydanego na podstawie art. 222 § 5 Kodeksu celnego organ celny pobiera odsetki wyrównawcze w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem gdy:

1) dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania,

2) kwota odsetek wyrównawczych, naliczonych w odniesieniu do towarów objętych tym samym zgłoszeniem celnym nie przekracza równowartości 20 ECU.

Zgodnie zaś z § 2 cytowanego rozporządzenia odsetki wyrównawcze pobiera się od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną, a kwotą pobraną i to za okres od dnia powstania długu do dnia zapłaty należnej kwoty.

W przedmiotowej sprawie organy celne przyjęły, że Spółka "A" nie udowodniła, iż została spełniona przesłanka wykluczająca możliwość pobrania odsetek wyrównawczych, gdyż strona ograniczyła się jedynie do złożenia wniosku z dnia 5 lutego 2001 roku (k - 24) oraz uzupełnienia materiału dowodowego w całości dopiero po trzykrotnym wezwaniu przez organ I instancji. Słusznie też organy celne, a zwłaszcza Dyrektor Izby Celnej zauważył, że faktura nr [...] korygująca wartość faktury nr [...] z dnia [...] została wystawiona dnia [...] natomiast zgłoszenia importowanych zabawek do odprawy celnej dokonano w dniu [...] a więc przy zachowaniu należytej staranności przez stronę w dniu zgłoszenia celnego wartość towaru mogła być podana w prawidłowy sposób.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, nietrafny jest zarzut naruszenia § 1 ust. 3 omawianego wcześniej rozrządzenia Ministra Finansów. Powołanie się w tej sytuacji przez Skarżącą na błąd rachunkowy kontrahenta zagranicznego zawarty w fakturze z dnia [...], a powielony następnie w dokumencie SAD z dnia [...] przez pracownika upoważnionej Agencji Celnej nie może stanowić szczególnych okoliczności, które ustawodawca przewidział w pkt 1 przytoczonego przepisu.

Niepotwierdzone zebranym w sprawie materiałem dowodowym okazały się też twierdzenia pełnomocnika skarżącej Spółki zawarte w skardze na okoliczność przedłożenia organowi celnemu prawidłowo wystawionej faktury wraz z pismem z dnia [...]. Sam wnioskodawca wśród załączników do pisma z tej daty wskazał przecież jedynie na kserokopię faktury importowej Nr [...] z dnia [...] ( k.21 ), a ta opiewa na kwotę ogólną 6.000,00 USD.

Sąd w tej sytuacji uznał również za niezasadny zarzut dotyczący naruszenia przez organy administracji celnej przepisu art. 187 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ zobowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych przepisów postępowania w takim stopniu, aby mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny mi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska /-/ T.M. Geremek

T.M.