Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 119/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 16a ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 15h ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłki opiekuńczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I.S. (powoływana dalej również jako: "strona", "skarżąca") wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (powoływanego dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") z dnia [...] listopada 2021r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza przez zastępcę Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej (powoływanego dalej jako: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] stycznia 2021 r. [...]. odmawiającą skarżącej przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką – L.S.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W piśmie z dnia [...] października 2020 r. (data wpływu do organu 22 października 2020 r.) I.S. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej "z żądaniem natychmiastowego wypłacenia" jej specjalnego zasiłku opiekuńczego za czas od [...] stycznia 2020 r. do nadal. Wskazała, że podczas załatwiania tej sprawy została przymuszona przez pracownika Wydziału Zasiłków OPS, do pisemnego zrzeczenia się tego świadczenia, z naruszeniem przepisów specustawy COVID-19 z dnia 31 marca 2020 r. dotyczących przedłużenia ważności orzeczeń o niepełnosprawności.

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia [...] października 2020 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej poinformował skarżącą o treści art. 15h ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) – powoływanej dalej jako "ustawa z 2 marca 2020" oraz wyjaśnił, że w związku z faktem, iż L.S. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz orzeczenie o odmowie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do którego odwołała się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie skutkuje to przedłużeniem świadczenia rodzinnego, jakim jest specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką – L.S. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wskazał jednocześnie, że na podstawie rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2020 r. z pracownikiem działu świadczeń rodzinnych Ośrodka skarżąca wnioskowała o nieprzedłużanie wypłaty świadczenia. Zaznaczył też, iż poinformowano skarżącą, że w przypadku uzyskania przez L.S. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności lub wyroku Sądu o przyznaniu stopnia znacznego skarżąca powinna złożyć wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego wraz z aktualnym orzeczeniem.

W dniu [...] listopada 2020 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął e-mail od L.S., w którym wskazała, że wznawia wezwanie do wypłacenia jej opiekunowi I.S. należnego za rok 2020 specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Wobec powyższego w dniu 20 listopada 2020 r. organ wezwał skarżącą do osobistego stawiennictwa w Ośrodku Pomocy Społecznej w celu złożenia wyjaśnień dot. pisma z dnia [...] października 2020 r. oraz wskazania czy ww. pismo stanowi wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wezwanie to nie zostało przez skarżącą odebrane. Jednakże o jego treści została poinformowana e-mailem (vide k. 140 akt administracyjnych).

W dniu [...] grudnia 2020 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął e-mail od I.S., w którym wskazała, że jej pismo z dnia [...] października 2020 r. należy uznać za wniosek o wypłatę specjalnego zasiłku opiekuńczego.

W dniu [...] grudnia 2020 r. został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy. Pracownik socjalny ustalił, że I.S. pomaga mamie w codziennych czynnościach, a L.S. nie zgłasza uwag, co do świadczonej przez córkę pomocy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. zastępca Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił skarżącej przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Organ pierwszej instancji wskazał na treść art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2002 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.) – powoływanej dalej jako "u.ś.r." Następnie stwierdził, że skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek pozwalających na przyznanie wnioskowanego świadczenia, tj. nie sprawuje opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyjaśnił, że z analizy akt i posiadanych dokumentów wynika, że L.S. posiadała znaczny stopień niepełnosprawności wydany orzeczeniem [...] z dnia [...].12.2016 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności do dnia [...] grudnia 2019 r. Na podstawie w/w orzeczenia do dnia [...] grudnia 2019 r. została wydana decyzja przyznająca stronie specjalny zasiłek opiekuńczy jako, że strona sprawowała opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W dniu 27 listopada 2019 r. L.S. złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Natomiast w dniu [...] stycznia 2020 r. otrzymała na podstawie tego wniosku orzeczenie [...] o odmowie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że z wyjaśnień dotyczących odmowy ustalenia niepełnosprawności przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że L.S. posiada orzeczenie nr [...] z dnia [...].06.2015 r., które zalicza ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe. Wyjaśnił przy tym, iż nie ma wątpliwości, że strona opiekuje się matką, L.S., jednakże ustawodawca wskazuje wyraźnie konkretne przesłanki, które muszą być spełnione by móc otrzymać i pobierać świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego i nie pozostawia organowi w tej kwestii dowolności w podejmowaniu decyzji.

Organ pierwszej instancji stwierdził jednocześnie, że w niniejszej sprawie nie można zastosować art. 15h ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. oraz ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 568 ze zm.).

Po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącą odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, że w sprawie nie jest spełniona podstawowa przesłanka warunkująca przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, tj. legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazał przy tym, że treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Natomiast do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się oświadczenie pielęgnacyjne znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do przyznania świadczenia i czy faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wniosek w niniejszej sprawie strona złożyła w dniu 22 października 2020 r. a zatem dopiero od miesiąca października 2020 r. możliwe byłoby przyznanie wnioskowanego świadczenia. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości orzekania o przyznaniu świadczeń rodzinnych, w tym specjalnego zasiłku opiekuńczego, z mocą wsteczną.

Kolegium podzieliło też stanowisko organu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 15h ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Zaznaczyło, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności L.S. z dnia [...] grudnia 2016 r. wydane było do dnia [...] grudnia 2019 r. Jego ważność została przedłużona do dnia wydania nowego orzeczenia, co nastąpiło dnia [...] stycznia 2020 r. (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności i orzeczenie z dnia [...] marca 2020 r. Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności ). Przedłużenie ważności w/w orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności w związku z wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii mogło mieć wpływ na wcześniejszą decyzję przyznającą prawo do świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego, powodując konieczność jej zmiany i wydłużenia okresu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Na powyższą decyzję I.S. wniosła skargę, zarzucając jej rażące naruszenie art. 15h ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. oraz art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Wobec podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Podniosła też, że z uwagi na to, że organ pierwszej instancji w kwietniu 2020 r. wymusił na niej zrzeczenie się prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 385/13 nabyła prawo starania się o odszkodowanie za poniesione szkody oraz pogorszenie jej stanu materialnego.

Skarżąca zauważyła, że w decyzji z dnia [...] listopada 2021 r. Kolegium wskazuje jakoby pismami z dnia [...] października 2020 r. i [...] listopada 2020 r. domagała się oraz Ośrodka Pomocy Społecznej nienależnego świadczenia z powodu opieki nad chorą matką, pomimo, że jej matka nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyjaśniła, że oba te pisma były poprzedzone korespondencją oraz licznymi rozmowami telefonicznymi, wezwaniami do osobistego stawiennictwa i są konsekwencją braku realizacji wobec jej przypadku postanowień art. 15h ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., a także konsekwencją powziętej przez skarżącą informacji z Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej.

Skarżąca wskazała, że z informacji tej wynika, że po wejściu w życie art. 15h ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. okres ważności orzeczeń o stopniu niepełnosprawności albo orzeczeń o stopniu niepełnosprawności wydanych na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., po spełnieniu warunków wskazanych w art. 15h ust. 1 i ust. 2 ulega przedłużeniu na wskazany w tym przepisie okres tj. do dnia wydania nowego orzeczenia. Skarżąca zaznaczyła, że w związku z art. 16 K.p.a. stanowiącym o trwałości orzeczeń i będącym w związku z art. 15h ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. przez określenie "nowe orzeczenie" należy rozumieć orzeczenie co do którego upłynął 14-dniowy termin odwołania, lub co do którego osoba zrzekła się prawa do wniesienia odwołania. Skarżąca stwierdziła zatem, że w zw. z ww. przepisami orzeczeniem wiążącym organ do wykonania przepisów tej ustawy jest w jej przypadku orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] marca 2020 r., a nie wcześniejsze orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2020 r., z którego to powodu Kolegium stanowi, że nie można zastosować przepisów art. 15h ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) – powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Zaznaczyć również trzeba, że niniejsza sprawa, z uwagi na zgodne wnioski stron w tym zakresie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 P.p.s.a.)

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia [...] listopada 2021r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza przez zastępcę Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] stycznia 2021 r. odmawiającą skarżącej przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 16a u.ś.r.

Zgodnie z ust. 1 tego przepisu specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 i 2089) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:

1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub

2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

- w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Na podstawie powyższej regulacji organ stwierdził, że skarżącej nie przysługuje prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego bowiem jej matka – nad która skarżąca sprawuje opiekę – nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Powyższego stanowiska nie podziela skarżąca twierdząc, że na podstawie art. 15h ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności L.S. z dnia [...] grudnia 2016 r. uległo wydłużeniu do dnia wydania nowego orzeczenia a tym samym ww. świadczenie jej przysługuje.

Spór miedzy stronami niniejszego postępowania wymaga zatem rozstrzygnięcia trzech zasadniczych kwestii.

Po pierwsze czy organ prawidłowo zakwalifikował pismo skarżącej z dnia [...] października 2020 r. A mianowicie czy jest to – jak uznał organ – wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką za okres zasiłkowy rozpoczynający się od października 2020 r., czy też – jak zdaje się sugerować skarżąca – wniosek o przedłużenie wypłaty świadczenia z tytułu specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. w zw. z wejściem w życie ustawy dnia 2 marca 2020r.

Po drugie czy w okolicznościach niniejszej sprawy znajdzie zastosowanie art. 15h ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy.

Po trzecie czy skarżąca spełnia przesłanki, o których mowa w art. 16a u.ś.r. uprawniające do przyznania specjalnego zasiłku celowego.

Odnosząc się do pierwszego z ww. zagadnień wyjaśnić należy, że z akt administracyjnych zgromadzonych przez organ w niniejszej sprawie wynika, że w istocie decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] przyznano skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy na okres od [...] listopada 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. Zaznaczyć przy tym trzeba, że [...] grudnia 2016r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności postanowił zakwalifikować L.S. do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to wydano do dnia [...] grudnia 2019 r.

W aktach niniejszej sprawy (k. 106) znajduje się notatka służbowa pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej, z której wynika, że w dniu [...] kwietnia 2020 r. podczas rozmowy telefonicznej z I.S. i L.S. ustalono, że L.S. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe, a w listopadzie 2019 r. złożyła wniosek do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o wydanie orzeczenia o stopniu znacznym na stałe i dostała odmowę, od której to decyzji złożyła odwołanie. Nadto podczas tej rozmowy I.S. wniosła o nieprzedłużanie wypłaty świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego na mamę z obawy, że nie dostanie stopnia znacznego.

W aktach niniejszej sprawy znajduje się też ww. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2020 r. o odmowie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności a także orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] marca 2020 r., którym utrzymano w mocy orzeczenie z dnia [...] stycznia 2020 r.

W piśmie z dnia [...] października 2020 r. (data wpływu do organu 22 października 2020 r.) I.S. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej "z żądaniem natychmiastowego wypłacenia" jej specjalnego zasiłku opiekuńczego za czas od [...] stycznia 2020 r. do nadal. Przy czym w dniu [...] grudnia 2020 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął e-mail od I.S., w którym w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] listopada 2020 r. wskazała, że jej pismo z dnia [...] października 2020 r. należy uznać za wniosek o wypłatę specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Wobec powyższego wyjaśnić trzeba – co też słusznie zauważył organ odwoławczy – że stosownie do treści art. 24 ust. 1 u.ś.r. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (ust. 2 art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Termin wskazany w art. 24 ust. 2a u.ś.r. - podobnie jak i termin określony w art. 24 ust. 2 u.ś.r. - jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. W przypadku jego niezachowania strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz, powołując się na brak możliwości wcześniejszego złożenia wniosku. Okoliczności i przyczyny niezłożenia takiego wniosku, w tym także ewentualny brak winy strony, nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia (por. wyrok NSA Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1315/21). Z akt niniejszej sprawy nie wynika by przed [...] października 2020 r. skarżąca zwracała się do organu o przyznanie spornego świadczenia na 2020 r. czy też przedłużenie świadczenia przyznanego decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Wynika z nich natomiast, że w kwietniu 2020 r. skarżąca zwróciła się do organu o nieprzedłużanie wypłaty specjalnego zasiłku opiekuńczego na mamę z obawy, że "nie dostanie ona stopnia znacznego" (k. 106 akt administracyjnych). Skarżąca twierdzi, że do takiego oświadczenia została przymuszona. Niemniej jednak rozstrzyganie tej kwestii nie jest rolą Sądu w niniejszej sprawie, a okoliczności, które spowodowały, że skarżąca nie złożyła wniosku w terminie o którym mowa w art. 24 u.ś.r. – jak już wyżej wskazano – pozostają bez znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia.

W konsekwencji pismo skarżącej z dnia [...] października 2020 r. nie mogło zostać uznane za wniosek o przyznanie spornego świadczenia za okres zasiłkowy rozpoczynający się od stycznia 2020 r. jak tego oczekuje skarżąca lecz – jak słusznie wskazał organ odwoławczy - za okres zasiłkowy od października 2020 r.

W tych okolicznościach, wbrew ocenie skarżącej, w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 15h ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Zgodnie z tym przepisem z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność:

1) upłynęła w terminie do 90 dni przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pod warunkiem złożenia w tym terminie kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności;

2) upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności L.S. z dnia [...] grudnia 2016 r. wydane było do dnia [...] grudnia 2019 r. Jego ważność zgodnie z ww. przepisami została przedłużona do dnia wydania nowego orzeczenia. Przy czym tym nowym orzeczeniem nie jest - jak błędnie wskazało Kolegium - orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] stycznia 2020 r. lecz – jak słusznie zauważyła skarżąca - orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności dnia [...] marca 2020 r. Dopiero bowiem to orzeczenie, zgodnie z art. 16 K.p.a., jest orzeczeniem ostatecznym. Powyższe uchybienie organu odwoławczego pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.

Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że przedłużenie ważności ww. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności w związku z wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii mogło mieć wpływ na wcześniejszą decyzję przyznającą prawo do świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego, powodując konieczność jej zmiany i wydłużenia okresu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jednakże o to skarżąca w stosownym terminie nie wnioskowała. Powyższe przepisy szczególne nie mają natomiast wpływu na przyznanie skarżącej specjalnego zasiłku celowego, którego okres zasiłkowy rozpoczyna się od października 2020 r.

Organy obu instancji prawidłowo oceniły też, że skarżąca w ww. okresie zasiłkowym nie spełnia przesłanek, o których mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r., uprawniających do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.

Z powyższego przepisu wynika bowiem, że jedną z niezbędnych przesłanek uprawniających przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest to by osoba objęta opieką legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wobec tego, tylko stała opieka udzielona niepełnosprawnym posiadającym wzmiankowane orzeczenia, uprawnia do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Natomiast w rozpoznawanej sprawie – jak już wyżej wskazano – matka skarżącej w dniu złożenia wniosku nie legitymowała się już orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zaś z posiadanego przez nią orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (z dnia [...] czerwca 2015 r.) wynika, że L.S. nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. (vide k. 44 akt sądowych). Także w orzeczeniu z dnia [...] marca 2020 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie stwierdził całkowitej zależności L.S. od otoczenia, polegającej na konieczności wsparcia w czynnościach samoobsługowych, leczeniu, rehabilitacji i pełnieniu ról społecznych (k. 110 akt administracyjnych).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy.

Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.