Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1393/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie asesor WSA Maria Tarnowska asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Biura Projektowo-Badawczego [...] [...] "[...]" - w likwidacji w L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia państwowych osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Transportu i Budownictwa na rzecz Biura Projektowo-Badawczego [...] [...] "[...]" - w likwidacji w L. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1393/05

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2005 roku numer [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję z [...] lipca 2002 roku numer [...] Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że w dniu 4 stycznia 1994 roku Przedsiębiorstwo Turystyczno-[...] "[...]" w P. wystąpiło z wnioskiem o nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków znajdujących się na nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...] [...], składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...], [...] o powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta o numerze Kw.[...].

W dniu 27 maja 1997 roku z wnioskiem o nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków znajdujących się na tej nieruchomości, położonej w S. przy ulicy [...] [...], dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta o numerze Kw [...], wystąpiło Biuro Projektowo-Badawcze [...] [...] "[...]" w L..

Uchwałą z dnia [...] listopada 1973 roku numer [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. przekazało nieodpłatnie w użytkowanie Państwowemu Przedsiębiorstwu [...] [...] [...] [...] "[...]" w L. część zabytkowego zespołu dawnego opactwa [...] w P. koło S. W uchwale podano, że na Państwowe Przedsiębiorstwo Biuro Projektowo-Badawcze [...] [...] "[...]" w L. został nałożony obowiązek zagospodarowania przekazanego obiektu na cele wypoczynkowe i Dom [...] [...].

W dniu 28 listopada 1973 roku został sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy z przekazania przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Państwowemu Przedsiębiorstwu Biuro Projektowo-Badawcze [...] [...] "[...]" w L. obiektu nieruchomości opisanej w uchwale z [...] listopada 1973 roku numer [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K.

Zarządzeniem z dnia [...] grudnia 1975 roku numer [...] Minister Budownictwa Przemysłu i Materiałów Budowlanych zmienił nazwę przedsiębiorstwa na Biuro Projektowo-Badawcze [...] [...] "[...]" w L.

Decyzją z dnia [...] lipca 1981 roku Nr.[...] Naczelnego Dyrektora L. Zjednoczenia [...] postanowiono, że Biuro Projektowo-Badawcze [...] [...] "[...] [...]" przekaże, a L. Przedsiębiorstwo Usług Socjalnych [...] przejmie ośrodek wczasowo-sportowy w P. koło S., z tym, że przekazanie nastąpi nieodpłatnie i obejmie obiekt wraz z wyposażeniem a z przekazania zostanie sporządzony protokół.

W dniu [...] lutego 1982 roku sporządzono protokół zdawczo-odbiorczy pomiędzy Biurem Projektowo-Badawczym [...] [...] "[...]" w L. a L. Przedsiębiorstwem Usług Socjalnych [...] w L..

Pismem z dnia 27 listopada 1989 roku Naczelnik Miasta i Gminy S., powołując się na przepis § 5 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 września 1985 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości miedzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu ( Dz. U. 47, poz.240 ze zmianami), zezwolił na przekazanie przez L. Przedsiębiorstwo Usług Socjalnych [...] w L., Państwowemu Przedsiębiorstwu [...] "[...]" w P. nieruchomości położonej w S., stanowiącej część zabytkowego zespołu dawnego opactwa [...] "[...]", a składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...], [...]. Również Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. pismem z dnia [...] listopada 1989 roku nie wniósł zastrzeżeń do przekazania zarządu ośrodkiem wypoczynkowym w S., mieszczącym się w zabytkowych budynkach dawnego opactwa [...].

Umową z dnia [...[ grudnia 1989 roku L. Przedsiębiorstwo Usług Socjalnych [...] w L. przekazało na podstawie § 5 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 września 1985 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości miedzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu ( Dz. U. 47, poz.240 ze zmianami), w zarząd Państwowemu Przedsiębiorstwu [....] "[...]" w P. nieruchomość położoną w S. stanowiącą część zabytkowego zespołu dawnego opactwa [...], a składającą się z działek oznaczonych numerami [...], [...], [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art.200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, stwierdził nabycie przez Biuro Projektowo-Badawcze [...] [...] "[...]" w L. z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 roku prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w S. przy ulicy [...] [...], składającego się z działek oznaczonych numerami [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. [...] oraz stwierdził nieodpłatne nabycie przez w/w podmiot prawa własności części budynków opisanych w treści decyzji a znajdujących się na tym gruncie i stwierdził odpłatne nabycie przez w/w podmiot prawa własności budynków szczegółowo wymienionych w treści decyzji, a nadto odmówił Przedsiębiorstwu [...] "[...]" w P. nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 roku prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. przy ulicy [...] [...] i składającego się z działek oznaczonych numerami [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] m², dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw.[...].

Decyzją z dnia [...] października 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił w całości decyzję z [...] lipca 2002 roku numer [...] Wojewody L.

Wyrokiem z dnia 31 maja 2004 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I SA 3082/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z [...] października 2002 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

W dziale [...] księgi wieczystej Kw.[...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., jako właściciel nieruchomości objętej treścią tej księgi wieczystej wpisany jest Skarb Państwa-Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. w zarządzie i użytkowaniu Biura Projektowo- Badawczego [...] [...] "[...]"- L Województwo w L.

Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2003 roku wydanym w sprawie sygnatura akt [...] Sąd Rejonowy w P. uwzględniając powództwo o uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nakazał wykreślenie w dziale [...] księgi wieczystej Kw.[...] wpisu dotyczącego zarządu i użytkowania na rzecz Biura Projektowo- Badawczego [...] [....] "[...]" w L. . Wyrokiem z dnia [...] listopada 2003 roku wydanym w sprawie sygnatura akt [...] Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację od wyroku Sądu Rejonowego w P. z [...] czerwca 2003 roku, sygnatura akt [...]. Wyrokiem z dnia [...] listopada 2004 roku wydanym w sprawie sygnatura akt [...] Sąd Najwyższy po rozpoznaniu kasacji Biura Projektowo-Badawczego [...] [...] "[...]" w likwidacji w L. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z [...] listopada 2003 roku-sygnatura akt [...], uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Rejonowego w P. z [...] czerwca 2003 roku-sygnatura akt [...] i powództwo oddalił.

Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku numer [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję z [...] lipca 2002 roku numer [...] Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Na decyzję z [...] maja 2005 roku numer [...] Ministra Infrastruktury, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Biuro Projektowo- Badawcze [...] [...] "[...]" w likwidacji w L.. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art.138 § 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy brak było podstaw do stwierdzenia konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, a także art.107 § 3 k.p.a. przez błędne jego zastosowania oraz art.80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dokonaną przez organ I instancji ocenę umowy o przekazaniu w zarząd należy uznać za uchybienie dowodowe oraz art.77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ I instancji zaniechał zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i naruszenie § 4 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu ( Dz. U. z 1998, poz.120) poprzez przyjęcie, że nie istniały podstawy do stwierdzenia prawa zarządu skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.

Poza sporem pozostaje okoliczność, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art.138 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art.138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego został utrwalony pogląd, że wydanie decyzji kasacyjnej stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie może być ona podjęta w innych sytuacjach, niż te które zostały określone w art.138 § 2 k.p.a. Niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu prawa ( vide wyrok NSA z 10.04.1997 r. I SA/Po 1237/96, wyrok NSA z 16.06.1997 II SA/Kr2024/96, wyrok NSA z 10.07.2001 r. I SA343/00- niepublikowane).

Ponadto podkreślić należy, że jak to już wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 maja 2004 roku wydanego w sprawie sygnatura akt I SA 3082/02, w doktrynie powszechnie przyjmuje się, że decyzja kasacyjna zapada wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego (dowodowego) lub przeprowadził to postępowanie z rażącym naruszeniem prawa formalnego (vide B.Adamiak, J.Borkowski, KPA-Komentarz- wydanie 3 Wyd.C.H.Beck str.540, W.Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, 1983, s.223).

W tym miejscu stwierdzić także należy, że w uzasadnieniu w/w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że organ odwoławczy uchylił się od oceny decyzji z [...] lipca 1981 roku numer [...] Dyrektora Naczelnego L. Zjednoczenia [...]. Natomiast ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy stwierdził, że do akt sprawy została złożona umowa z [...] grudnia 1989 roku, z której wynika, że L. Przedsiębiorstwo Usług Socjalnych [...] w L. przekazało, na podstawie § 5 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 września 1985 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowanie nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu, w zarząd Państwowemu Przedsiębiorstwu [...] "[...]" w P., nieruchomość położoną w S. stanowiącą część zabytkowego zespołu dawnego opactwa [...], składającą się z działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...] i [...]. Jednocześnie organ odwoławczy nie kwestionując ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji uznał, że brak uzasadnienia przyczyn, dla których Wojewoda [...] odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w/w umowie, stanowi takie naruszenie prawa, które skutkuje wydaniem decyzji kasacyjnej.

Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że Przedsiębiorstwo [...] "[...]" S.A. w P. stoi na stanowisku, że uzyskało prawo zarządu do nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...] [...], objętej treścią księgi wieczystej Kw.[...], na podstawie umowy z 1 grudnia 1989 roku. Oczywistym jest, że dla skutecznego przekazania prawa zarządu do wskazanej wyżej nieruchomości przez l. Przedsiębiorstwo Usług Socjalnych [...] w L., Państwowemu Przedsiębiorstwu [...] "[...]" w P., konieczne było posiadanie przez pierwszy z wyżej wymienionych podmiotów prawa zarządu do opisanej wyżej nieruchomości. Pamiętać bowiem należy, że nikt nie może przenieść więcej praw niż sam posiada, a więc jeżeli Przedsiębiorstwu Usług Socjalnych [...] w L. nie przysługiwałoby prawo zarządu do wskazanej wyżej nieruchomości, to tym samym nie mogłoby przenieść tego prawa na rzecz Państwowego Przedsiębiorstwa [...] "[...]" w P.. Natomiast z akt sprawy wynika, że L. Przedsiębiorstwo Usług Socjalnych [...] w L. przyjmuje, że uzyskało prawo zarządu do w/w nieruchomości na podstawie decyzji z [...] lipca 1981 roku numer [...] Naczelnego Dyrektora L. Zjednoczenia [...]. Tym samym zasadnicze znacznie posiada kwestia oceny prawnej decyzji z [...] lipca 1981 roku Nr.[...] Naczelnego Dyrektora L. Zjednoczenia [...]. Organ odwoławczy nie może stawiać zarzutu organowi I instancji co do braku uzasadnienia przyczyn, dla których organ ten odmówił wiarygodności i mocy dowodowej umowie z [...] grudnia 1989 roku, w sytuacji gdy z oceny prawnej organu I instancji wynika, iż L. Przedsiębiorstwo Usług Socjalnych [...] w L. nie mogło skutecznie uzyskać, na podstawie decyzji z [...] lipca 1981 roku Nr.[...] Dyrektora L. Zjednoczenia [...], prawa zarządu do w/w nieruchomości. Oznacza to, że organ odwoławczy nie zakwestionował ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, bowiem Wojewoda [...] wskazał na fakt istnienia umowy z [....] grudnia 1989 roku. Tym samym organ odwoławczy winien rozpoznać sprawę merytorycznie, a w sytuacji, w której uznałby, że powstało zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależy wynik postępowania w niniejszej sprawie, winien zawiesić postępowanie administracyjne toczące się przed organem II instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.