Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 967/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na dokonanie czynności egzekucyjnej i oddalenia skargi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 26 sierpnia 2021r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej

w Warszawie (dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), w wyniku rozpatrzenia zażalenia J. B. (dalej: "skarżący", "zobowiązany", "strona") utrzymał

w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: "Naczelnik US", "organ egzekucyjny") z 28 maja 2021 r. w przedmiocie oddalenia skargi na dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy i oddalenia skargi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia DIAS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia

14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 735; dalej: "kpa") oraz art. 18 w zw. z art. 54 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1427 ze zm.; dalej: "upea") w związku z art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070).

Postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego, na podstawie wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w K. (dalej: "KRUS") tytułów wykonawczych:

- z 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...], obejmujących zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne rolników za lata 2001-2010;

- wystawionego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w K. tytułu wykonawczego z 16 września 2016 r. nr [...] obejmującego nienależnie pobrane 13 kwietnia 2015 r. płatności

z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych;

- wystawionych przez Wójta Gminy G. tytułów wykonawczych

z 10.02.2016 r. o numerach [...], z dnia 02.02.2017 r. o numerach [...] i [...], z dnia 04.02.2017 r. o numerach [...] i [...], z dnia 06.09.2017 r. nr [...] oraz

z 17.07.2017 r. o numerach [...] i [...], obejmujących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz łączne zobowiązanie pieniężne za okres 04-12/2015 r., 2016 r. i 01-06/2017 r.;

- wystawionych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O., tytułów wykonawczych z 28.02.2019 r. o nr [...] i z dnia 24.01.2020 r.

nr [...], obejmujących grzywny nałożone w drodze mandatów karnych.

Łączna kwota należności wynikających z ww. tytułów wykonawczych na dzień ich wystawienia stanowi 21.294,30 zł należności głównej plus należne odsetki.

Odpisy ww. tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu kolejno

w dniach 30.09.2011 r., 5.03.2018 r., 30.08.2019 r. i 21.09.2020 r.

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wszystkich ww. tytułów wykonawczych Naczelnik US dokonywał szeregu czynności egzekucyjnych.

W celu wyegzekwowania należności objętych wszystkimi ww. tytułami wykonawczymi, zawiadomieniami z 25.11.2020 r. o nr [...] i [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. - i Banku [...]

w P.. Przedmiotowe zawiadomienia zostały doręczone zobowiązanemu 11.12.2020 r., zaś banki potwierdziły ich odbiór kolejno w dniach 25.11.2020 r.

i 26.11.2020 r. Pismami z 26.11.2020 r. Bank [...] S.A. poinformował o zbiegu egzekucji, a Bank [...] w P. o braku środków.

Kolejno przy pismach z dnia 02.12.2020 r., 07.12.2020 r., 21.12.2020 r., 19.01.2021 r., 22.01.2021 r., 15.02.2021 r. i 17.02.2021 r. Naczelnik US dokonywał aktualizacji zawiadomień o zajęciach z 25.11.2020 r.

Pismem z 14 grudnia 2020r., które wpłynęło do organu egzekucyjnego

22 grudnia 2020r., zatytułowanym "Skarga" skarżący wniósł o "uchylenie w całości zaskarżonej czynności w przedmiocie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego

i umorzenie postępowania egzekucyjnego nr [...] i nr [...] lub uchylenie w całości zaskarżonej czynności z dnia 25.11.2020r w sprawie nr [...] i w sprawie nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania" oraz "przysądzenie dłużnikowi od wierzyciela zwrotów kosztów postępowania egzekucyjnego według norm przypisanych". Skarżący wniósł przy tym o "zabezpieczenie skargi i zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego w sprawie nr [...] i nr [...] aż do czasu dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach". Dodatkowo, w uzasadnieniu pisma skarżący wskazał, że wnosi skargę na czynności Naczelnika US z 25 listopada 2020 r. w przedmiocie zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w sprawach o nr [...] i [...] z uwagi na to, że postępowanie egzekucyjne powinno być w całości umorzone, ponieważ należność w kwocie 14.458,54 zł objęta tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] wygasła wskutek przedawnienia. Skarżący podniósł przy tym, że zastosowano został zbyt uciążliwy środek egzekucyjny w obecnie trudnym czasie, tj. w okresie pandemii koronawirusa COVID-19. Ponadto, skarżący zakwestionował kwotę zadłużenia twierdząc, że jest stanowczo zawyżona i sprzeczna z dowodami wpłat pieniędzy na poczet długu

u wierzyciela, a pieniądze przekazane przez Bank [...] w P. na konto organu egzekucyjnego pochodzą z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, które nie podlegają egzekucji i powinny zostać zwrócone. W dalszej części skarżący przedstawił okoliczności zdrowotne i materialne, które w związku z pandemią koronawirusa COVID-19, pogorszyły się, co może skutkować likwidacją gospodarstwa rolnego, które jest jedynym źródłem utrzymania.

Następnie, 23 grudnia 2020 r. wpłynęło do Naczelnika US "Oświadczenie"

z 21 grudnia 2020 r., w którym skarżący oznajmił, że pieniądze przekazane na konto Naczelnika US przez Bank [...] w P. 4 grudnia 2020 r. w łącznej kwocie 908,73 zł wypłacone przez ARiMR pochodzą z Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich, które nie podlegają egzekucji i powinny zostać zwrócone na rachunek bankowy prowadzony przez B[...] w P.

B[...] w P. pismem z 11.01.2021 r. wyjaśnił, że wg zawartej umowy prowadzi dla skarżącego rachunek bieżący rolników indywidualnych, gdzie środki wpływające na rachunek dłużnika pochodzą wyłącznie z ARiMR i wypłaty środków

z przedmiotowego rachunku dokonywane były w kasie Banku, a środki przekazane na poczet zajęcia w dniu 4.12.2020 r. pochodziły z ARiMR.

W dniu 14.01.2021 r. wpłynęło do Naczelnika US kolejne pismo z 11.01.2021 r., zawierające podobną treść jak w oświadczeniu z 21 grudnia 2020r., do którego skarżący dołączył wyciągi z rachunku bankowego w Banku [...] w P. za okres od 1.10.2020 r. do 31.12.2020 r. oraz prawomocne postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia 11.01.2019 r., sygn. akt [...].

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w O. najpierw przy pismach

z 18 stycznia 2021r. zawiadomił organ egzekucyjny, że należności objęte tytułami wykonawczymi o nr [...] i [...] uległy przedawnieniu kolejno

w dniach 27.07.2019 r., 26.05.2020 r., natomiast pismami z 15.02.2021 r. poinformował organ egzekucyjny, że koszty upomnień zostały uregulowane, w związku z czym wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z 22 stycznia 2021 r. znak [...] Naczelnik US oddalił skargę na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 25.11.2020 r. o nr [...] i [...]. Przy piśmie z 22.01.2021 r. poinformował natomiast stronę, że przekazane na poczet realizacji zajęcia nr [...] w dniu 4.12.2020 r. kwoty 305,42 zł i 603,31 zł (łącznie 908,73 zł) zostaną zwrócone na konto B[...] w P., zgodnie z wnioskiem, a w wyniku uzyskanych od wierzycieli aktualnych stanów należności podlegających egzekucji, dokonano aktualizacji należności wierzyciela - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. oraz wierzyciela - Gminy G. Stosowne aktualizacje wymienionych zajęć są natomiast przesyłane na bieżąco.

W wyniku wniesionego zażalenia Dyrektor IAS postanowieniem z 26 marca 2021 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem rozpatrzenia skargi z 14.12.2020 r. na podstawie właściwych przepisów prawa oraz rozpatrzenia pisma skarżącego z 14.12.2020 r. również jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie obowiązującego do dnia 29.07.2020 r. art. 59 § 1 pkt 2 upea zwracając uwagę, że w przedmiotowym piśmie zobowiązany wniósł także o "zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego

w sprawie nr [...] i nr [...] aż do czasu dobrowolnego spłacenia zadłużenia

w ratach".

Przy pismach z 23.04.2021 r. i 5.05.2021 r. Wójt Gminy G. poinformował organ egzekucyjny, że odnośnie tytułu wykonawczego nr [...] decyzją Wójta Gminy G. z 19.04.2021 r. umorzone zostały koszty upomnień

w kwocie 46,40 zł, a 30.04.2021 r. należności objęte ww. tytułem wykonawczym zostały zapłacone w całości.

W dniu 28.05.2021 r. Naczelnik US wydał postanowienia znak:

- [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o numerach [...];

- [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o nr [...];

-[...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o numerach [...];

- [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o nr [...];

- [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem z 14.12.2020 r. w części dotyczącej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności wierzycieli Gminy G. i Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O.

W tym samym dniu, tj. 28 maja 2021 r. Naczelnik US wydał również postanowienie znak [...], którym oddalił skargę na dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy i oddalił skargę na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia najpierw przytoczył stosowne przepisy prawa, a następnie stwierdził, że zawiadomienie Banku [...] S.A. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 25.11.2020 r. nr [...] oraz zawiadomienie Banku [...] w P. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 25.11.2020 r. nr [...], spełniają wymogi określone przepisami upea, a zajęcia zostały dokonane prawidłowo i zgodnie

z obowiązującymi przepisami. W kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny powołał się na art. 7 § 2 upea oraz cel postępowania egzekucyjnego wskazując, że dokonane 25.11.2020 r. zajęcia są jedynymi środkami egzekucyjnymi zastosowanymi wobec skarżącego i w związku z tym, że nie uzyskano żadnych kwot w wyniku ich zastosowania, to nie można uznać ich za zbyt uciążliwe. Ponadto organ egzekucyjny zauważył, że skarżący nie wskazał żadnego innego środka, który mógłby doprowadzić do wykonania obowiązku objętego tytułami wykonawczymi,

a jednocześnie byłby dla zobowiązanego mniej uciążliwy.

W zażaleniu na to postanowienie skarżący wystąpił o jego uchylenie

i uwzględnienie skargi lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wskazując, że jest ono nietrafne, krzywdzące i nie sposób się z nim zgodzić. Podniósł, iż skarga winna zostać rozpatrzona zgodnie z dotychczasowymi przepisami. Powtórzył taką samą argumentację, jak w piśmie z 14 grudnia 2020 r.

Powołanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem

z 26 sierpnia 2021 r., DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego

z 28 maja 2021r. (znak [...]).

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że pismem z 14 grudnia 2020 r. skarżący m.in. zaskarżył zajęcia rachunków bankowych w Banku [...] S.A. i Banku [...] w P., dokonane zawiadomieniami z 25.11.2020 r. o numerach [...] i [...], wnosząc o ich uchylenie oraz podniósł, że zastosowany środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy w okresie pandemii koronawirusa COVID-19.

Następnie, organ odwoławczy zauważył, że od 30.07.2020 r. treść poszczególnych przepisów upea, w tym art. 54, uległa zmianie, w związku z wejściem

w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070; dalej: "ustawa zmieniająca"). Zgodnie z treścią art. 13 ust. 5 tej ustawy do skargi na czynność egzekucyjną dokonaną w egzekucji m.in. z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, z późn. zm.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie DIAS, Naczelnik US słusznie uwzględnił ww. art. 13 ust. 5 przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia i ocenił wniesioną przez skarżącego skargę z 14.12.2020 r. na podstawie nowo brzmiącego art. 54 upea.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie znajduje zatem zastosowania art. 54 upea w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r.

Następnie organ odwoławczy powołał treść art. 54 § 1 upea w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 28 ustawy zmieniającej, jak również wyjaśnił charakter postępowania prowadzonego w trybie powołanego przepisu z uwzględnieniem aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych. Podniósł, iż podstawą skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (art. 54 § 1 pkt 1 upea) oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 54 § 1 pkt 2 upea). Wywiódł przy tym m.in., że w postępowaniu wszczętym skargą w trybie art. 54 upea organ egzekucyjny rozpatruje, czy czynność egzekucyjna została przez niego dokonana

w sposób prawidłowy i zgodny z prawem. Zatem strona, korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych, w złożonej skardze może podnosić wyłącznie zarzuty odnoszące się do prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych, jak również zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Nie bada się

w nim natomiast zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że określony w art. 54 § 1 upea środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, o których mowa w art. 1a pkt 2 upea. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego (zob. wyroki NSA: z 2.08.2020 r., sygn. akt II FSK 1473/19; z 4.06.2020 r., sygn. akt I GSK 2236/19

i z 8.01.2020 r., sygn. akt II FSK 1923/18).

Dyrektor IAS w pełni zaaprobował zaprezentowaną powyżej ugruntowaną linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego do obowiązującej od dnia 30.07.2020 r. treści ww. przepisu. Wskazał przy tym, że sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a równocześnie prawidłowość jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w przepisie art. 80 upea. Uznał, że w przedmiotowej sprawie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 ww. ustawy poprzez doręczenie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz

z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych należności wraz z kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie

w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego.

Nadto, w zgodzie z treścią art. 80 § 2 i § 3 upea, zawiadomienia o zajęciu

z 25.11.2020 r. o nr [...] i [...] zostały odebrane przez Bank [...] S.A. i Bank [...] w P. kolejno w dniach 25.11.2020 r. i 26.11.2020 r., zaś zobowiązany potwierdził ich odbiór w dniu 11.12.2020 r. Odpisy tytułów wykonawczych zostały natomiast doręczone Zobowiązanemu wcześniej, tj. kolejno w dniach 30.09.2011 r., 05.03.2018 r., 30.08.2019 r. i 21.09.2020 r. Sporządzone zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawierają również elementy określone w art. 67 § 2 upea, z uwzględnieniem art. 67 § 2a upea.

Zauważył, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego, na których bank przechowuje środki pieniężne właściciela rachunku. W momencie dokonania zajęcia rachunku bankowego, bank prowadzący rachunek ma obowiązek przekazać środki zgromadzone na rachunku bankowym organowi egzekucyjnemu. Kwoty zdeponowane na rachunku mogą pochodzić z różnych tytułów, lecz dla organu egzekucyjnego nie ma to żadnego znaczenia, a w większości przypadków organ egzekucyjny nie ma nawet wiedzy skąd środki zgromadzone na rachunku pochodzą. Bank, jako dłużnik zajętej wierzytelności, a nie organ egzekucyjny, zobligowany jest jednak do prawidłowej realizacji zajęcia oraz przestrzegania przepisów dotyczących ograniczeń i zwolnień w egzekucji z rachunku bankowego (zob. wyrok WSA w Krakowie z 20.09.2018 r., sygn. akt I SA/Kr 410/18 oraz wyrok WSA

w Warszawie z 13.01.2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1219/11).

Organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z akt sprawy w odpowiedzi na zawiadomienie z 25.11.2020 r. nr [...] Bank [...] w P. poinformował organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków, a następnie 4.12.2020 r. przekazał na konto organu egzekucyjnego 908,73 zł. W skardze na czynności egzekucyjne zobowiązany zakwestionował środki przekazane przez Bank [...] w P. na konto Naczelnika US twierdząc, że pochodzą z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, które nie podlegają egzekucji i powinny zostać zwrócone. DIAS zauważył, że przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie organ egzekucyjny podjął stosowne działania mające na celu wyjaśnienie kwestii podniesionej przez zobowiązanego, w wyniku których ustalono, że istotnie Bank [...] w P. prowadzi dla skarżącego rachunek bieżący rolników indywidualnych, na który wpływają środki pochodzące wyłącznie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. i środki przekazane na poczet zajęcia 4.12.2020 r. pochodziły z ARiMR. Stąd organ egzekucyjny zwrócił skarżącemu kwotę w wysokości 908,73 zł, tytułem zwrotu kwoty niepodlegającej egzekucji przekazanej przez bank.

DIAS podkreślił, że organ egzekucyjny dokonując zajęcia wierzytelności

z rachunku bankowego nie ma wiedzy na temat ilości środków pieniężnych zgromadzonych na danym rachunku, jak również nie bada źródeł ich pochodzenia.

Z punktu widzenia egzekucji prowadzonej z rachunków bankowych, nie ma znaczenia charakter wierzytelności znajdującej się na tym rachunku. Podmiotem realizującym zajęcie jest bowiem bank, który jest odpowiedzialny za prawidłowe wykonywanie zajęcia.

Tym samym dla oceny prawidłowości podjętej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie ma znaczenia jakiego rodzaju środki pieniężne i w jakiej wysokości znajdują się na przedmiotowym rachunku.

W świetle powyższego uznał, że czynności egzekucyjne, dokonane na podstawie zawiadomień z 25.11.2020 r., polegające na zajęciu rachunków bankowych, zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i brak jest podstaw

w sprawie do uchylenia dokonanych zajęć, o co wniósł skarżący.

Organ odwoławczy nadmienił nadto, że strona w piśmie z 14.12.2020 r., zawierającym w swej treści skargę na czynności egzekucyjne w rozumieniu art. 54 upea nie zakwestionowała prawidłowości dokonania przedmiotowych czynności pod względem formalnym, lecz podniosła argumenty odnoszące się do nieprawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w toku którego podjęte zostały przedmiotowe czynności egzekucyjne, tj. nieistnienie obowiązku z uwagi na przedawnienie należności KRUS, które ze względów wskazanych przez DIAS powyżej nie mogły być przedmiotem oceny w postępowaniu ze skargi złożonej w trybie art. 54 upea. Dodał, że okoliczności te były przedmiotem analizy organu egzekucyjnego

w kontekście zawartego również w piśmie z 14.12.2020 r. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze względu na przedawnienie roszczeń. W dniu 28.05.2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wydał postanowienie znak [...] w jego przedmiocie, w którym stwierdził, że wystawione przez KRUS tytuły wykonawcze nie przedawniły się.

W kwestii zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Dyrektor IAS zauważył, iż celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania,

w sposób przymusowy, obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne z istoty swej wiąże się z pojawieniem pewnych dolegliwości dla podmiotu, którego zobowiązanie podlega egzekucji. Każde zatem działanie organu mogłoby spotkać się z tym zarzutem.

Wskazując następnie na treść art. 7 § 1 – 2 upea DIAS wywiódł, że wybór środka należy do organu egzekucyjnego i uwarunkowany jest możliwie najszybszym

i najpełniejszym zaspokojeniem roszczeń wierzyciela, przy czym przepisy ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym nie określają liczby możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych. Zasada celowości działania organu prowadzącego postępowanie jest nadrzędną w odniesieniu do zasady proporcjonalności przejawiającej się w tym, iż spośród środków prowadzących do wykonania obowiązku należy zastosować środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Sam fakt konieczności spełnienia celu postępowania egzekucyjnego jakim jest dążenie organu egzekucyjnego do przymusowego wykonania obowiązku, nie świadczy automatycznie o stosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Podniósł, że organ egzekucyjny w niniejszym postępowaniu miał do wyboru kilka środków egzekucyjnych, a więc dokonał zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w Banku [...] S.A. i Banku [...] w P. W wyniku dokonanych zajęć nie uzyskał jednak żadnych środków pieniężnych, w związku z czym trudno uznać, aby zastosowany środek egzekucyjny był zbyt uciążliwy. Tym samym argumentacja strony zawarta w skardze, a następnie powtórzona w zażaleniu odnosząca się do zastosowania w okresie pandemii koronawirusa COVID-19 zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego zdaniem DIAS nie zasługuje na uwzględnienie.

Nadto Dyrektor wskazał, że przy rozpatrywaniu skargi, o której mowa w 54 § 1 upea, nie mogły mieć znaczenia podniesione przez skarżącego okoliczności zdrowotne i materialne, które w związku z pandemią koronawirusa COVID-19, pogorszyły się, co może skutkować likwidacją gospodarstwa rolnego, które jest jedynym źródłem utrzymania. Okoliczności te nie przemawiają za uznaniem, że organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych z naruszeniem ustawy, czy też zastosował zbyt uciążliwy środek egzekucyjny, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnych.

Z tych wszystkich względów DIAS zarzuty zażalenia uznał za nieuzasadnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która ma charakter opisowy skarżący, występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia

i uwzględnienie skargi lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania uznał, że rozstrzygnięcie to jest krzywdzące i sprzeczne z przepisami prawa. Powtórzył dotychczasowe argumenty w sprawie dodając, że w niniejszej sprawie podnosi zarzut przedawnienia roszczenia w kwocie 14.458,54 zł objętego tytułami wykonawczymi od [...] do [...] wystawionymi przez KRUS 29.08.2011r.

Wyjaśnił przy tym, że faktem jest, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał sprawę umorzenia zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od IV-go kwartału 2001r. do IV-go kwartału 2010r.

i 4 września 2015r. wydał wyrok w sprawie sygn. akt. II GSK 1667/14. W obecnej sprawie skarżący zaznaczył jednak, że od daty wydania tego wyroku upłynęło już 6 lat, a zatem egzekwowana ww. należność wygasła wskutek przedawnienia. Ponadto od daty wystawienia przez KRUS ww. tytułów wykonawczych, tj. 29.09.2011r. upłynęło już 10 lat. W związku z tym, postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie powinno zostać umorzone.

Końcowo, skarżący ponownie powołał się na swoją trudną sytuację finansową, zdrowotną i rodzinną, która w jego ocenie uzasadnia jego wniosek.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte

w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329; dalej "ppsa"), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sprawowana jest

na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować

z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie

z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga do sądu administracyjnego na postanowienie organu rozstrzygającego w sprawie skargi na czynność egzekucyjną,

o której mowa w treści art. 54 upea zakreśla granice rozpoznania sprawy, wyznaczone przez jej przedmiot, wynikający z treści zaskarżonego orzeczenia. Sprawa oznacza sprawę w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 ppsa oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego

i wydawanych w nim orzeczeń administracyjnych.

Przedmiotem sprawy niniejszej, jak słusznie przyjęły organy w sprawie jest skarga na czynności egzekucyjne Naczelnika US dokonane zawiadomieniami

z 25 listopada 2020 r. o nr [...] i [...] w przedmiocie zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych.

Zgodnie z art. 54 § 1 upea w brzmieniu od 30 lipca 2020r. (w związku z treścią art. 13 ust. 5 ustawy zmieniającej) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:

dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;

zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.

Zgodnie z art. 54 § 2 upea skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie. Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Zgodnie z art. 54 § 4 organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala skargę na czynność egzekucyjną; 2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę.

Zgodnie z art. 54 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniesienie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje dalszej realizacji środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

W uzasadnionych przypadkach organ egzekucyjny może wstrzymać dalszą realizację tego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne.

Oceniając zasadność skargi zobowiązanego w zakresie dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy (art. 54 § 1 pkt 1 ustawy) przywołać należy przepisy regulujące egzekucję z rachunków bankowych.

Zgodnie z art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 cyt. ustawy, przez środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych rozumie się egzekucję z rachunków bankowych.

Zgodnie z art. 67 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi m.in. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności.

Zgodnie z art. 67 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1 cyt. ustawy.

W przypadku pism doręczanych na zasadach, o którym mowa w art. 67 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, sporządza się wydruk zawiadomienia o zajęciu, a doręczenie wydruku zawiadomienia o zajęciu uznaje się za doręczenie odpisu tego zawiadomienia (art. 26e § 2 i § 4 cyt. ustawy).

Zgodnie z art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera:

oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;

oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;

określenie stosowanego środka egzekucyjnego;

numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju;

kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności

w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;

kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;

wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;

pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;

datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska

i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 67 § 2a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej:

w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego;

zawiadomienie o zajęciu zawiera PESEL, NIP lub REGON zobowiązanego albo jego numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, albo numer w innym rejestrze lub ewidencji, o ile są znane organowi egzekucyjnemu;

Zgodnie z art. 67 § 2c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania i dokonywania doręczeń dokumentów przesyłanych w ramach stosowanego środka egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej, mając na względzie bezpieczeństwo posługiwania się dokumentami w postaci elektronicznej oraz sprawność i skuteczność egzekucji.

Zgodnie z art. 67 § 2d ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zawiera również rodzaj należności pieniężnej, jeżeli należność:

jest zobowiązaniem podatkowym;

może być dochodzona z rachunku VAT, o którym mowa w art. 62a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.

Zgodnie z art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz

z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie

po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również

o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;

po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.

Zgodnie z art. 80 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne:

których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia;

które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia.

Zgodnie z art. 80 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 86b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (sposób przesyłania zawiadomień i innych pism w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego) zawiadomienie, o którym mowa w art. 80 § 1 cyt. ustawy, i inne pisma

w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienie i inne pisma w egzekucji z wierzytelności z rachunku bankowego doręcza się na piśmie.

W wyniku dokonanej analizy zawiadomienia Banku [...] S.A.

o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego znak [...] z 25.11.2020r. (k. 59 akt egzekucyjnych) oraz zawiadomienia Banku Spółdzielczego w Piasecznie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego znak [...] z 25.11.2020r. (k. 67 akt egzekucyjnych) Sąd stwierdza, że spełnione zostały wymogi określone w powołanych wyżej przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zajęcie zostało dokonane prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami, zatem skarga na dokonanie czynności egzekucyjne nie podlegała uwzględnieniu, a w sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonych czynności.

Podobnie na uwzględnienie nie zasługuje zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 54 § 1 pkt 2 upea). Jak słusznie przyjęto w sprawie, zgodnie z treścią art. 7 § 1 upea, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku,

a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wybór środka należy do organu egzekucyjnego i uwarunkowany jest możliwie najszybszym

i najpełniejszym zaspokojeniem roszczeń wierzyciela, przy czym przepisy ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym nie określają liczby możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych. Organ kierując się okolicznościami konkretnej sprawy winien wybrać najwłaściwszy środek egzekucyjny, tj. najwłaściwszy w realiach konkretnego przypadku.

Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy organ egzekucyjny wypełnił powyższe wskazania i zastosował najwłaściwszy środek egzekucyjny. Jednocześnie brak jest podstaw aby uznać zastosowany środek za był zbyt uciążliwy, bowiem z tytułu dokonanych zajęć organ egzekucyjny nie otrzymał żadnych kwot na poczet zaległości. W rezultacie, zdaniem Sądu, zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. i B[...] w P. nie może być uznany jako zbyt uciążliwy.

Zauważyć jednocześnie należy, iż skarżący nie kwestionuje prawidłowości dokonanych czynności w kontekście ww. przepisów. Podnosi w tym względzie zarzut przedawnienia i konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz wskazuje na swoją bardzo trudną sytuacje finansową, rodzinną i zdrowotną. Okoliczności te nie mają jednak wpływu na ocenę zgodności z prawem dokonanej przez organ egzekucyjny kwestionowanej czynności. Kwestie zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników podlegały ocenie w innym postępowaniu zarówno przez organy, jak i przez tut. Sąd – w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 968/21). Podobnie jak zasadność wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego – w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 966/21.

W tych okolicznościach brak jest podstaw uznania, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, w szczególności w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Biorąc to wszystko pod uwagę, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ppsa Sąd, na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.