Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2817/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia [...] roku o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont


UZASADNIENIE

Inspektor Kontroli Skarbowej B.W. w Urzędzie Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] r. określił J. S., właścicielowi Firmy "A" w K. w podatku od towarów i usług:

za miesiąc październik [...] r.

– podatek należny [...],- zł

– kwota nadwyżki podatku naliczonego nad

należnym z m-ca września [...],- zł

– podatek naliczony [...],- zł

– kwota podatku naliczonego do odliczenia [...],- zł

– nadwyżka podatku naliczonego nad należnym [...],- zł

– kwota do zwrotu na rachunek bankowy

wskazany przez podatnika [...],- zł

– zaległość podatkowa [...],- zł

– odsetki za zwłokę liczone od dnia [...] r.

do dnia wydania decyzji w kwocie [...] zł.

za miesiąc listopad [...] r.

– podatek należny [...],- zł

– podatek naliczony [...],- zł

– kwota podatku naliczonego do odliczenia [...],- zł

– nadwyżka podatku naliczonego nad należnym [...],- zł

– kwota do zwrotu na rachunek bankowy

wskazany przez podatnika [...],- zł

– zaległość podatkowa [...],- zł

– odsetki za zwłokę liczone od dnia [...] r.

do dnia wydania decyzji w kwocie [...] zł

za miesiąc grudzień [...] r.

– podatek należny [...],- zł

– podatek naliczony [...],- zł

– kwota podatku naliczonego do odliczenia [...],- zł

– nadwyżka podatku naliczonego nad należnym [...],- zł

– kwota do zwrotu na rachunek bankowy wskazany

przez podatnika [...],- zł

– zaległość podatkowa [...],- zł

– odsetki za zwłokę liczone od dnia [...] r. do

dnia wydania decyzji w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji w/w organ, powołując się na ustalenia przeprowadzonej w firmie podatnika kontroli, stwierdził, że J. S. zawarł w dniu [...] r. dwie umowy z powszechnym Funduszem Leasingowo-Inwestycyjnym S.A. dotyczące leasingu: automatu pakującego Polpak 2000 z wyposażeniem dodatkowym, wartość netto [...] zł., brutto [...] zł. oraz drugiego automatu pakującego Polpak 2000 z wyposażeniem dodatkowym wartości netto [...] zł, brutto [...] zł. Obie umowy zawarto na okres do dnia [...] r. Jako dostawcę w/w urządzeń wskazano firmę "B" z K.

Oba automaty pakujące wcześniej nabyła żona podatnika M.S. (tj. jeden w [...] r. od Towarzystwa Leasingowego, drugi w [...] r., od przedsiębiorcy z J.), pozostająca we wspólności majątkowej z mężem. M.S. prowadząca również działalność gospodarczą przesłuchiwana w Sądzie Okręgowym w Poznaniu X Wydział Gospodarczy zeznała, że maszyny te sprzedała za łączną kwotę [...] zł właścicielowi firmy "B", nie wystawiła jednak faktur i nieewidencjonowała tej transakcji. Wyjaśniła też, że wrócą one do męża w formie leasingu. "Mąż potrzebował kosztów uzyskania przychodu na sprzedaż towarów paczkowanych na tych maszynach". Obie maszyny od dnia ich nabycia przez żonę podatnika pozostawały w tym samym miejscu, mimo ich sprzedaży firmie "B", która z kolei sprzedała jej Towarzystwu Leasingowemu.

Kontrola przeprowadzona w firmie "B" wykazała brak dowodów nabycia obu maszyn pakujących i brak ich zaewidencjonowania w ewidencjach podatkowych tej firmy.

Przesłuchani w charakterze świadków właściciel i pracownicy firmy "B" złożyli niejednoznaczne wyjaśnienia w tej sprawie.

Z tych względów Inspektor Kontroli Skarbowej uznała, że zgodnie z art. 58 § 1 kc czynność prawna niezgodna z ustawą, albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, wobec czego nie uznano za koszt uzyskania przychodu wydatków z tytułu umów leasingu zawartych przez J. S., wynikających z wystawionych faktur. Tym samym podatek naliczony określony w tych fakturach w myśl art. 19 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym nie podlega odliczeniu od podatku należnego. Także zgodnie z § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku naliczonego wystawione faktury potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 kc.

Z tych względów po analizie zebranego materiału dowodowego organ podatkowy uznając, że faktycznie umowy leasingu zawarte zostały w celu uzyskania przez podatnika swoistego kredytu oraz, że współwłaściciel nie może leasingować swojej współwłasności, zakwestionował złożone przez podatnika deklaracje VAT-7 w zakresie wysokości podatku naliczonego do odliczenia, obniżając go za:

– październik [...] r. o [...] zł

– listopad [...] r. o [...] zł

– grudzień [...] r. o [...] zł

Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. utrzymała w mocy zaskarżona decyzję.

Organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu swej decyzji, że obejście przepisów prawa podatkowego nie musi być stwierdzone orzeczeniem sądu stwierdzającym nieważność umowy cywilnoprawnej i powołał się na stanowisko jakie zajął w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach w sprawach sygn. akt SA/Po 1198/91 i SA/Po 1652/94.

Uznając, że wobec braku podstaw do przyjęcia, iż skarżący poniósł koszty uzyskania przychodu w związku z opłatami leasingowymi, stosownie do postanowień przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, nie mógł on skutecznie dokonać odliczenia podatku naliczonego w fakturach dotyczących tych opłat od podatku należnego, bowiem wspomniane koszty nie stanowiły w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztów uzyskania przychodu.

Decyzję tę J. S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, zwłaszcza art. 120, 187 i 210 Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego tj. art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca w szczególności kwestionuje stanowisko organów podatkowych co do pozorności umów leasingowych. J. S. stwierdza też, że przedkładał dowody potwierdzające dokonanie płatności rat leasingowych, a ponadto podkreśla, że automaty pakujące stanowiły własność Towarzystwa Leasingowego, które płaciło podatek VAT od rat leasingowych, który był dla niego podatkiem naliczonym. Wobec tego organy podatkowe otrzymały niejako podwójne opodatkowanie.

Ponadto skarżący powołuje się na pismo w/w Towarzystwa Leasingowego wzywające go do zapłaty rat leasingowych, w którym jednostka ta powołując się na orzeczenie sądu stwierdza, że przedmiot leasingu stanowi jego własność.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:

W myśl postanowień przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnikowi nie przysługuje prawo obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku naliczonego w przypadku nabywanych towarów i usług, którymi rozporządzono sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Innymi słowy by podatnik mógł skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 19 ust. 1 powołanej wyżej ustawy tj. z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów lub usług, wydatek na ich nabycie powinien stanowić koszy uzyskania przychodu.

Rozpatrując sprawę podatku dochodowego skarżącego i jego żony za rok [...] organy podatkowe stanęły na stanowisku, że nie ponosił on opłat z tytułu leasingu automatów pakujących i w związku z tym nie mogą one stanowić kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176).

Skargę na decyzję dotyczącą podatku dochodowego M. i J. S. za rok [...], wyrokiem z dnia 8 marca 2005 r. sygn. akt I SA/Po 2879/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił. Wyrok ten, przesądzając kwestię prawidłowości nieuznania za koszt uzyskania przychodu należności z tytułu opłat leasingowych od wskazanych wyżej automatów pakujących, rzutuje także na rozstrzygnięcie sprawy podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia [...] r.

Przyjmując nawet – mimo uzasadnionych wątpliwości że skarżący zawarł umowy leasingu tych automatów, to wobec nieudokumentowania faktu poniesienia wydatków za zapłatę należności wynikających z tych umów w w/w miesiącach, brak podstaw do uznania, że w ogóle poniósł on koszty z tego tytułu, i w związku z tym, że nieponiesione koszty mogą mieć charakter kosztów uzyskania przychodu. Skoro zaś podatek naliczony może być odliczony przez podatnika od podatku należnego o ile dotyczy on zakupu m.inn. usług, na które wydatek może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu, to za uzasadnioną uznać należy zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję I instancji określającą skarżącemu podatek od towarów i usług wobec zakwestionowania złożonych przez niego deklaracji VAT-7, w których wykazał on bezzasadne obniżenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dotyczących w/w leasingu.

Ustosunkowując się do argumentów skargi zauważyć należy, że dotyczą one twierdzeń skarżącego co do realności umów leasingu, wbrew stanowisku organów podatkowych w tym zakresie.

Sąd zaś w sprawie I SA/Po 2879/02 uznał, że w świetle przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przed wszystkim istotny w sprawie był fakt, że J. S. nie poniósł w [...] r. wydatków dotyczących umów leasingu, co przesądza o tym, że zbędne jest rozważanie realności i skuteczności w aspekcie podatkowym w/w umów.

Wobec tego niecelowe jest polemizowanie ze stanowiskiem skargi w tym zakresie.

Podobnie jak w sprawie podatku dochodowego za rok [...] podnieść należy, że wbrew twierdzeniom skargi co do zapłacenia przez podatnika należności leasingowych, ze zgromadzonych materiałów wynika, że należności te nie zostały zapłacone.

Świadczy o tym również pismo Powszechnego Towarzystwa Leasingowo-Inwestycyjnego z dnia [...] r., na które nawet powołuje się skarżący.

Zauważyć także należy, że skarżący nie przedstawił także w toku postępowania sądowego żadnych dowodów na zapłacenie wspomnianych opłat, mimo, że Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę jednoznacznie stwierdziła, że należności związane z umowami leasingu nie zostały przez J. S. zapłacone.

Stanowisko organu odwoławczego nie zostało nawet zakwestionowane na rozprawie.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

/-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska //Wł.Zygmont

LF