Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 10/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Burmistrz decyzją z dnia [...]r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kpa, w związku z art.46 ust.1 pkt.1, art. 46a ust.1 i 7 pkt.4, art.51 ust.1 pkt.3 oraz art. 56 ust.2, 3,7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008r. Nr 25, poz. 150), po rozpatrzeniu wniosku P. - określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu ropy naftowej, gazu ziemnego i współwystępującej siarki ze złoża "B." w następujący sposób:

"1. Rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia

Przedsięwzięcie obejmuje wydobywanie ropy naftowej, gazu ziemnego

i współtowarzyszącej siarki ze złoża "B.", w tym budowa instalacji techno logicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dodatkowych nowych otworach tj. [...].

Złoże ropno-gazowe B. położne jest na [...]i określają go współrzędne:

- szerokość geograficzna północna [...]

- długość geograficzna wschodnia [...]"

Złoże w największej części leży na terenie gminy [...]. Niewielkie części złoża znajdują się na terenie gmin [...]. Ośrodek Centralny B. zlokalizowany jest na działkach o nr [...], w odległości ok. [...]m na południe od zabudowań wsi B.

2. Warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji:

1. Inwestycja nie może spowodować zmian w środowisku wodnym.

2. Podczas realizacji przedsięwzięcia nie dopuścić do zanieczyszczenia środowiska gruntowo-wodnego, w tym:

a. podczas realizacji jak i eksploatacji inwestycji nie dopuszczać do gromadzenia

i przechowywania paliwa oraz przeprowadzania poważniejszych napraw powodujących wycieki substancji ropopochodnych na zewnątrz;

b. kontrolować stan techniczny maszyn budowlanych, instalacji oraz środków transportu, aby nie było wycieków ropopochodnych do środowiska gruntowo-wodnego;

c. wszystkie materiały i substancje mogące mięć negatywny wpływ na środowisko składować na szczelnie izolowanym podłożu, w tym zabezpieczyć teren miejsca składowania odpadów (również pojemników z odpadami niebezpiecznymi);

d. inwestycja powinna zostać wykonana przy użyciu materiałów trwałych

i odpornych, pozwalających na zabezpieczenie środowiska gruntowo-wodnego przed zanieczyszczeniami ropopochodnymi;

e. wszystkie urządzenia naziemne oraz odwierty eksploatacyjne muszą być ogrodzone oraz monitorowane (kontrolowane), w celu wyeliminowania możliwości celowego bądź przypadkowego ich uszkodzenia; a w przypadku wystąpienia uszkodzenia należy zapewnić zabezpieczenie przed ewentualnym rozlewem zanieczyszczeń;

f. podczas wykonywania odwiertów zachować ostrożność aby nie zaburzyć warunków hydrogeologicznych;

g. gromadzić ścieki bytowe w szczelnych zbiornikach i sukcesywnie wywozić do oczyszczalni ścieków;

h. organizować prace w taki sposób, aby minimalizować ilość powstających odpadów;

i. odpady magazynować selektywnie, w sposób i miejscach do tego wyznaczonych;

j. stosować materiały sorpcyjne do likwidacji ewentualnego skażenia wód produktami ropopochodnymi.

3. Dotrzymać obowiązujących norm hałasu dla pory dziennej i nocnej, dla terenów chronionych akustycznie, poprzez zastosowanie rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych, takich jak:

a. lokalizowanie baz transportowych i sprzętowych w odległościach niekonfliktowych z terenami i obiektami chronionymi akustycznie;

b. ograniczenie czasu pracy silników maszyn budowlanych i samochodów na biegu jałowym;

c. stosowanie maszyn i pojazdów sprawnych technicznie.

4. W zakresie ochrony atmosfery:

a. zachować ostrożność przy pracach z materiałami sypkimi w celu ograniczenia pylenia z tego rodzaju materiałów;

b. uważnie ładować materiały sypkie na samochody, przykrywać plandekami skrzynie ładunkowe samochodów transportujących materiały sypkie (dotyczy ziemi z wykopów, kruszywa, piasku, cementu);

c. ograniczyć czas pracy wysokoprężnych silników spalinowych napędzanych olejem napędowym obsługujących budowę stref przyodwiertowych, maszyn budowlanych i samochodów na biegu jałowym;

d. ograniczyć prędkość jazdy pojazdów w celu zminimalizowania emisji pyłów unoszących się z powierzchni;

e. stosować paliwa o wysokiej jakości do silników spalinowych.

5. W zakresie ochrony środowiska przyrodniczego:

a. podczas realizacji inwestycji, zapewnić specjalistę w zakresie flory i fauny - ornitologa,

w celu:

- określenia czy nie nastąpiło naruszenie cennych elementów środowiska przyrodniczego, a w szczególności siedlisk oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony utworzono Obszar Natura 2000,

- potwierdzenia możliwości wejścia na przedmiotowy teren i przeprowadzenia prac związanych m.in. z wykonaniem dróg dojazdowych do stref przyodwiertowych;

b. nie dopuścić do zmiany warunków hydrologicznych otaczającego terenu, na którym zaplanowano wydobycie - planowana inwestycja nie powinna spowodować zmian w środowisku wodnym w rejonie inwestycji oraz na obszarach cennych;

c. nie dopuścić do znacznego naruszenia roślinności znajdującej się na terenie oraz poza terenem przeznaczonym pod lokalizację planowanej inwestycji w trakcie realizacji inwestycji;

d. unikać lokalizacji placów składowych i dróg dojazdowych w obrębie zasięgu koron drzew;

e. prace ziemne oraz inne związane z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego lub urządzeń technicznych wykonywać w sposób najmniej szkodzący drzewom

i krzewom; zabezpieczyć drzewa przed uszkodzeniami mechanicznymi;

f. podjąć wszelkie działania w celu ochrony cennych walorów przyrodniczych zmierzających do zapobiegania niekontrolowanemu rozpowszechnianiu się zanieczyszczeń ropopochodnych;

g. zapewnić poruszanie się pojazdów po ściśle wytyczonych drogach, przy maksymalnym wykorzystaniu istniejących dróg i dojazdów podczas przemieszczania sprzętu i ludzi na miejsce wykonywania prac wydobywczych.

6. Przewidzieć zachowanie szczególnej ostrożności w zakresie utrzymania bezpieczeństwa przeciwpożarowego, w szczególności na terenach leśnych.

7. Prace związane z ułożeniem rurociągów i gazociągów prowadzić poza okresem rozrodczym zwierząt.

8. Umożliwić migrację lokalnym zwierzętom podczas realizacji inwestycji.

9. Wykopy należy zabezpieczyć przed dopływem wody.

10. W celu zapobieżenia zjawisku wpadania do wykopów pod rurociągi drobnych zwierząt, płazów, gadów i ssaków należy zaplanować taką organizację prac, która pozwoli na regularne (codzienne) sprawdzanie wykopów i wyciąganie zwierząt, które tam wpadły.

11. Po zakończeniu prac związanych z budową rurociągów i gazociągów zrekultywować teren do stanu jak najbardziej pierwotnego.

12. W przypadku likwidacji obiektów (np.wiertni) i instalacji tereny zrekultywować

i przywrócić do funkcji pierwotnej; w przypadku stwierdzenia zanieczyszczenia substancjami ropopochodnymi przeprowadzić oczyszczanie i rekultywację terenów zanieczyszczonych.

13. Inwestor zobowiązany jest do:

a. prowadzenia w trakcie realizacji inwestycji monitoringu stanu siedlisk, roślin, cennych gatunków ptaków i innych zwierząt oraz występowania ich na przedmiotowym terenie, w celu zebrania materiałów porównawczych do analizy wpływu inwestycji na faunę oraz florę; monitoring powinien być wykonany przez specjalistów w zakresie ochrony przyrody.

b. przedstawienia, przed przystąpieniem do eksploatacji przedsięwzięcia, Wojewódzkiemu Konserwatorowi Przyrody w [...]do zaopiniowania zakresu monitoringu, formy realizacji wraz ze wskazaniem osoby bądź firmy, która będzie odpowiedzialna za prowadzanie monitoringu;

c. przesyłania wyników monitoringu w formie sprawozdania, co 3 miesiące, Wojewódzkiemu Konserwatorowi Przyrody w [...];

d. przed rozpoczęciem wiercenia wykonania badań chemicznych wód i gruntu

z terenu wiertni i obszaru przyległego, jako materiału porównawczego do kontroli

i oceny ewentualnego skażenia środowiska;

e. po zakończeniu przedsięwzięcia wykonania ponownych badań wody i gruntu dla celów porównawczych, do oceny stopnia czystości środowiska;

f. prowadzenia monitoringu ilościowo - jakościowego odpadów;

g. uwzględnienia w aktualnie prowadzonym monitoringu na terenie Ośrodka Centralnego B. oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, w tym:

- na terenie Centralnego Ośrodka B. prowadzenia monitoringu wód podziemnych wokół instalacji technologicznych;

- na terenie złoża oraz Ośrodka Centralnego B. prowadzenia monitoringu szczelności rurociągów przesyłowych.

14. Silosy do magazynowania cementu winny posiadać sprawne układy redukcji emisji pyłów w trakcie napełniania cementowozów (filtr tkaninowy na odpowietrzeniu).

15. W celu ograniczenia wtórnych emisji pyłów z terenów utwardzonych, dróg, chodników i stanowisk postojowych samochodów, winny być one okresowo zamiatane i sprzątane.

16. Prace poszukiwawcze i wiertnicze prowadzić w sposób niepowodujący skażenia Głównego Zbiornika Wód Podziemnych - [...].

3. Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym:

1. Przewidzieć lokalizację bazy obsługi planowanego przedsięwzięcia oraz gromadzenie sprzętu w rejonie najmniejszej uciążliwości dla środowiska, z dala od wszelkich cieków oraz zbiorników wodnych.

2. Zbiorniki na węglowodory oraz inne substancje i płyny technologiczne zabezpieczyć poprzez stosowanie: obwałowań uszczelnionych geomembraną, wanien betonowych oraz podwójnych ścian zbiorników, szczelnego podłoża.

3. Wody opadowe z terenów obwałowanych powinny być zebrane w system kanalizacyjny i przed wprowadzeniem do odbiornika oczyszczone na urządzeniach typu separatory do parametrów określonych w przepisach;

4. Zbiorniki na chemikalia w strefach przyodwiertowych wyposażyć w tace przeciwrozlewowe, zbiorniki umieszczać na szczelnym podłożu;

5. Należy zapewnić właściwe wytyczenie dróg transportowych związanych

z poruszaniem się ciężkimi samochodami transportowymi.

6. Przewidzieć wyznaczenie i przygotowanie miejsc składowania odpadów zgodnych z przepisami; składować odpady tylko w obszarach do tego przeznaczonych, w miejscach mało wartościowych przyrodniczo;

7. Zaprojektować, zrealizować i eksploatować przedsięwzięcie w sposób wykluczający przedostawanie się jakichkolwiek zanieczyszczeń, szczególnie ropopochodnych, do środowiska gruntowo-wodnego.

8. Ropociągi i gazociągi należy zabezpieczyć w skuteczny sposób przed możliwością ich przypadkowego bądź celowego uszkodzenia (w tym przewidzieć monitoring),

9. Sposób zabezpieczenia i uszczelnienia wszystkich powierzchni technologicznych, komunikacyjnych, postojowych, manewrowych, zbiorników magazynowych, sieci i instalacji technologicznych i kanalizacyjnych powinien uniemożliwić przedostanie się jakichkolwiek zanieczyszczeń do środowiska gruntowo-wodnego.

10. Ścieki opadowe należy zebrać w system kanalizacyjny i oczyścić przed wprowadzeniem do odbiornika w taki sposób, aby zawartość zanieczyszczeń nie przekraczała dopuszczalnych wartości dla tego rodzaju ścieków określonych przepisami wykonawczymi do ustawy Prawo wodne.

11. Kanalizację należy wykonać z materiałów trwałych, odpornych na działanie ścieków o szczelnych połączeniach uniemożliwiających przedostawanie się ścieków do ziemi i dalej do wód podziemnych.

12. Istniejące w zasięgu oddziaływania inwestycji uzbrojenie, w tym urządzenia drenarskie na czas wykonywania robót należy zabezpieczyć zgodnie

z wytycznymi poszczególnych dysponentów sieci, uzbrojenia nadziemnego

i podziemnego oraz uzgodnieniami właścicieli sąsiadujących posesji.

13. Inwestycja winna być zaprojektowana i wykonana zgodnie z:

- miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...]

w obrębach [...]zatwierdzonego uchwałą Nr XLVI/331/2001 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 13 grudnia 2001 roku (Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego Nr 9, poz.176 z 13 marca 2002r.);

- miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w obszarze Gminy [...], dotyczącym kopalni gazu ziemnego zatwierdzonym uchwałą Nr XXXVII/233/97 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 29 kwietnia 1997 roku (Dziennik Urzędowy Województwa Gorzowskiego Nr 4, poz.43 z 23 czerwca 1997r.).

4. Wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych,

w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii.

1. Planowaną inwestycję należy wykonać, prowadzić i likwidować w sposób zapobiegający awariom przemysłowym i ograniczający jej skutki dla ludzi oraz środowiska.

2. W celu zmniejszenia prawdopodobieństwa poważnej awarii należy do budowy instalacji naziemnej zastosować urządzenia i osprzęt posiadające wysoki współczynnik bezpieczeństwa i odpowiednie certyfikaty techniczne.

3. Wszystkie urządzenia naziemne i odwierty eksploatacyjne powinny być ogrodzone i monitorowane w celu uniknięcia ich przypadkowego bądź celowego uszkodzenia.

5. Wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko,

-Nie dotyczy.

6. W przypadku, o którym mowa w ust. 135 ust.1 stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Nie dotyczy.

7. Ponadto :

1. Inwestor zobowiązany jest do uzyskania zezwolenia Wojewody bądź Ministra Środowiska w przypadku konieczności zniszczenia stanowisk gatunków chronionych, jeśli w trakcie prac zostaną stwierdzone, zgodnie z art.56 ust.1 i 2 ustawy o ochronie przyrody (DZ.U.2004r. Nr 92 poz. 880 ze zm.).

2. Inwestor zobowiązany jest do uzyskania decyzji zezwalającej na wyłączenie

z produkcji rolnej lub leśnej terenów zajętych pod inwestycję zgodnie z ustawą

z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

3. Inwestor zobowiązany jest do uregulowania stanu formalno-prawnego w zakresie gospodarki odpadami.

4. Wytwórca odpadów zobowiązany jest do przekazywania odpadów firmom posiadającym stosowne pozwolenia w zakresie gospodarki odpadami.

5. W przypadku wystąpienia zmiany stosunków wodnych inwestor zobowiązany jest do przywrócenia stanu poprzedniego i podjęcia środków zapobiegawczych bądź zaprzestania działalności powodującej to zagrożenie zgodnie z art.9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (DZ.U.2007 Nr 75 poz.493);

6. Po zakończeniu przedsięwzięcia przeprowadzić rekultywację terenu.

7. Zastosowania takich rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych, które spowodują, że eksploatacja planowanej inwestycji nie spowoduje przekroczenia standardów jakości środowiska oraz standardów emisyjnych.

8. Osoby prowadzące roboty budowlane i ziemne w razie ujawnienia przedmiotu lub obiektu, który posiada cechy zabytku, obowiązane są niezwłocznie powiadomić

o tym Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jednocześnie obowiązane są zabezpieczyć odkryty przedmiot lub obiekt i wstrzymać roboty mogące go uszkodzić lub zniszczyć, do czasu wydania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odpowiednich zarządzeń.

8. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji."

W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wyjaśnił podstawę prawną decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znaczono oddziaływać na środowisko.

Wskazał następnie, że w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych

z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), analizowane przedsięwzięcie zaliczono do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu jest obligatoryjne, z uwagi na § 2 ust. 1 pkt 24:

- wydobywanie ropy naftowej lub gazu ziemnego ze złoża, jeżeli wydobyta ilość kopaliny wynosi nie mniej niż 18.000 ton rocznie w przypadku ropy lub nie mniej niż 70.000.000 m3 rocznie w przypadku gazu ziemnego, oraz wydobywanie ropy naftowej lub gazu z obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej.

Jednocześnie jest to przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 na siedliska oraz gatunki roślin i zwierząt, dla których ochrony zostały wyznaczone te obszary, w myśl art. 46 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity - Dz.U.z 2006r. Nr 129, poz. 902 ze zm.). Obszar na którym planuje się realizację inwestycji posiada następujące uwarunkowania przyrodnicze - zlokalizowany jest na obszarze Natura 2000: [...].

Wojewoda postanowieniem z dnia [...]r. znak: [...]uzgodnił przedsięwzięcie wskazując warunki jego realizacji w zakresie ochrony środowiska. Powyższe warunki w całości uwzględniono w przedmiotowej decyzji.

Organ powołał się na zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], w obrębach [...] zatwierdzonego uchwałą Nr XLVI/331/2001 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 13 grudnia 2001r. (Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego Nr 9, poz. 176 z dnia 13 marca 2002r.) oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obszarze Gminy [...], dotyczącym kopalni gazu ziemnego zatwierdzonym uchwała Nr XXXVW233/97 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 29 kwietnia 1997r. (Dziennik Urzędowy Województwa Gorzowskiego Nr 4, poz. 43 z dnia 23 czerwca 1997r.).

Warunki do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ

I instancji uzgodnił z Wojewodą, postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...].

Z uwagi na fakt, iż przedsięwzięcie obejmuje, poza terenem Gminy [...], także niewielkie obszary gmin [...], pismami z dnia [...]. zawiadomiono Wójtów i Burmistrzów tych gmin o toczącym się postępowaniu i przekazano projekt decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który został w pełni zaakceptowany.

Organ wskazał też na zachowanie przepisów proceduralnych, poprzez podanie do publicznej wiadomości, na okres 21 dni, informacji o toczącym się postępowaniu, możliwości zapoznania się z dokumentacją i składania uwag. W okresie udostępnienia wniosku, do dnia wydania decyzji w sprawie, nie zostały zgłoszone uwagi do planowanego przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska podczas postępowania

w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przeanalizowane zostały następujące czynniki:

l) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie

i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między powyższymi czynnikami oraz dostępność do złóż kopalin;

2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko a także

3) wymagany zakres monitoringu.

Z załączonych do wniosku dokumentów oraz z raportu oddziaływania na środowisko wynika, iż w ramach inwestycji planowana jest kontynuacja prac w zakresie wydobywania ropy naftowej, gazu ziemnego oraz współistniejącej siarki ze złoża "B." w ramach zmiany koncesji nr [...]z dnia [...]. Ze złoża wydobywana jest ropa naftowa, gaz ziemny i współistniejąca siarka. Płyny złożowe ze złoża B. są przesyłane z odwiertów rurociągami kopalnianymi do ośrodków grupowych lub do Ośrodka Centralnego B., który zlokalizowany jest na działkach o nr ew. [...]. Teren Ośrodka zajmuje powierzchnię [...]ha i położony jest w odległości ok [...]m na [...] od zabudowań wsi B. Ośrodek ten stanowi punkt zbioru, separacji i uzdatniania płynów złożowych ze złóż. Dla zwiększenia efektywności eksploatacji ze złoża zaprojektowano wykonanie [...] nowych otworów ([...], z czego [...] ([...]) są już wykonane. Inwestycja polegała będzie na wybudowaniu nowych stref przyodwiertowych oraz uzbrojeniu technicznym' [...]odwiertów eksploatacyjnych.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedstawia i analizuje aktualny stan środowiska oraz wpływ inwestycji na to środowisko. Zgodnie

z powyższym ustalono, iż ukształtowanie terenu charakteryzuje się niewielkim zróżnicowaniem wysokościowym. Rejon złoża położony jest w zlewni rzeki [...]. Wody gruntowe zasilane są na skutek bezpośredniej infiltracji opadów. Wody podziemne piętra trzeciorzędowego występują na całym obszarze złoża. Wody podziemne górnego profilu miocenu ujmowane są dla zaopatrzenia w wodę okolicznych miejscowości.

Od powierzchni chroni je kompleks glin morenowych o miąższości [...]m. Są to wody zaliczone do obszaru wysokiej ochrony, z uwagi na występowanie na tym terenie [...].

W trakcie eksploatacji kopalin ze złoża zagrożeniem dla gleby, wód powierzchniowych i podziemnych może być ropa naftowa, kondensat węglowodorowy, MDEA (metyłodwuetanoloamina), wody złożowe, ścieki sanitarne, wody opadowe oraz odpady. W czasie prac budowlanych i wiertniczych uwzględniane będą warunki realizacji chroniące i zabezpieczające środowisko gruntowo-wodne przed zanieczyszczeniami. Na terenie Kopalni prowadzona jest zorganizowana gospodarka odpadami polegająca na ich segregacji i selektywnym magazynowaniu w przystosowanych do tego miejscach, z wyłączeniem unieszkodliwiania odpadów (przekazywane są one specjalistycznym firmom).

Stan jakości powietrza, z uwagi na tło N02, pyk zawieszonego i ołowiu W pyle zawieszonym określono jako średni. Pozostałe badane substancje (S02, C02, benzen) - zgodnie z pismem ZWIOŚ w [...]z dnia [...]. znak [...], występują na stosunkowo niskim poziomie. Z przeprowadzonych analiz wynika, iż planowana inwestycja nie będzie oddziaływać ponadnormatywnie na jakość powietrza.

Na podstawie przedstawionych w dokumentach pomiarów emisji hałasu do środowiska w strefach przyodwiertowych i wokół ośrodka B. wynika, iż głównym źródłem hałasu jest Centralny Ośrodek B. Wg przeprowadzonych w raporcie analiz, w czasie normalnego prowadzenia eksploatacji ropy naftowej, gazu ziemnego

i siarki zakład nie będzie negatywnie wpływał na klimat akustyczny terenu, na którym jest usytuowany. Ponadto ośrodek B. zlokalizowany jest w znacznej odległości od zabudowań mieszkalnych, dlatego też nie wpłynie znacząco na jakość życia ludzi w tym zakresie.

Na terenie złoża B. oraz Ośrodka Centralnego B. prowadzony jest monitoring następujących elementów środowiska: wód podziemnych ([...] piezometrów), szczelności rurociągów przesyłowych, emisji gazów z urządzeń grzewczych i emisji siarkowodoru.

W bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji nie znajdują się żadne obiekty zabytkowe, zatem realizacja przedsięwzięcia nie będzie miała negatywnego wpływu na takie obiekty. Jednakże w sytuacji ujawnienia jakiegokolwiek przedmiotu lub obiektu wykazującego cechy zabytkowe zobowiązano Inwestora do zabezpieczenia go i powiadomienia o tym fakcie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a w razie konieczności wstrzymania robót mogących go uszkodzić lub zniszczyć, do czasu wydania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odpowiednich zarządzeń.

Planowana inwestycja zlokalizowana jest na obszarze ostoi ptasiej [...]objętego ochroną Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, na terenie której stwierdzono występowanie wielu gatunków lęgowych z załącznika do Dyrektywy Ptasiej. Inwestycja ta ze względu na swój zakres i charakter może doprowadzić w konsekwencji do pogorszenia stanu środowiska przyrodniczego w/w obszaru. Istnieje także prawdopodobieństwo zniszczenia tych siedlisk oraz stanowisk gatunków chronionych podczas eksploatacji inwestycji. Mając powyższe na uwadze nałożono na Inwestora szereg obowiązków mających na celu ochronę w/w obszaru oraz minimalizacje ewentualnych szkód. Inwestor został zobowiązany m.in. do zatrudnienia w trakcie realizacji specjalisty w zakresie floty i fauny -ornitologa, w celu określenia czy nie nastąpiło naruszenie cennych elementów środowiska przyrodniczego, a w szczególności siedlisk oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony utworzono Obszar Natura 2000, oraz potwierdzenia możliwości wejścia na przedmiotowy teren i przeprowadzenia prac związanych m.in. z wykonaniem dróg dojazdowych do stref przyodwiertowych.

Mając powyższe na uwadze uznano, iż uwzględnienie w projekcie budowlanym przedstawionych informacji o planowanym przedsięwzięciu, rozwiązań technicznych

i warunków realizacji i eksploatacji inwestycji a także dostosowanie tych rozwiązań do dodatkowych warunków nałożonych na Inwestora niniejszą decyzją oraz zastosowanie ich w projektowaniu i eksploatacji powinno zabezpieczyć środowisko przed ewentualnym wpływem ze strony planowanej inwestycji.

Od tej decyzji Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA Oddział w [...] wniosła odwołanie, w którym zakwestionowano poniższe rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji oraz wniosła o rozstrzygnięcie w sposób przez nią zaproponowany.

Odwołanie kwestionuje poniższe punkty rozstrzygnięcia:

1. Punkt 2 podpunkt 2 litera a. "podczas realizacji jak i eksploatacji inwestycji nie dopuszczać do gromadzenia i przechowywania paliwa oraz przeprowadzania poważniejszych napraw powodujących wycieki substancji ropopochodnych na zewnątrz".

Odwołanie zaproponowało zmianę tego zapisu na następujący: "podczas realizacji jak i eksploatacji inwestycji, a także przeprowadzania napraw nie dopuszczać do wycieków paliwa oraz substancji ropopochodnych na zewnątrz", ponieważ podczas procesu technologicznego wydobywania i obróbki węglowodorów, były i są gromadzone beczki z paliwem (olej napędowy, benzyna) na potrzeby zabezpieczenia ciągłości ruchu zakładu górniczego oraz zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego, środowiska oraz nieprzerwanego funkcjonowania instalacji.

2. Punkt 2 podpunkt 5 litera a. – strona wniosła o jego uchylenie ponieważ wykonana

w [...]r. w Nadleśnictwie [...]inwentaryzacja przyrodniczo-leśna na obszarze Natura 2000 "[...]na terenach inwestycji nie wykazała występowania cennych elementów środowiska przyrodniczego, gatunków chronionych, a w szczególności siedlisk oraz gatunków roślin i zwierząt dla których ochrony utworzono Obszar Natura 2000. Przedmiotowa dokumentacja znajduje się w Nadleśnictwie [...]. Zatem zapis ten nie jest adekwatny do stanu faktycznego i niemożliwy do zrealizowania.

3. Punkt 2 podpunkt 7 –odwołująca się Spółka wniosła o jego uchylenie podnosząc, że zakaz prowadzenia prac podczas okresów rozrodczych zwierząt jest nieprecyzyjny

z uwagi na brak określenia rodzaju zwierząt objętych ochroną oraz terminów objętych zakazem prowadzenia prac. Z uwagi na to, że okres rozrodczy zwierząt (m. in. ssaki, ptaki, gady, płazy, ryby, bezkręgowce) trwają w zasadzie w trakcie całego roku, stąd też inwestor nie ma możliwości zagospodarowania i przygotowania do eksploatacji ropy naftowej i gazu ziemnego z nowoodwierconych otworów.

Poza tym, jak wskazano w pkt. 2 na terenie realizacji zadania inwestycyjnego nie wyznaczono żadnych form ochrony przyrody, stąd też warunek określony w tym punkcie jest nieadekwatny do stanu faktycznego.

4. Punkt 2 podpunkt 13 litery a, b, c, d, e – według strony są to zapisy bezzasadne, ponieważ wiertnie zostały już zlikwidowane, a wszystkie odwierty zostały odwiercone zgodnie z obowiązującym prawem oraz wszelkimi decyzjami

i pozwoleniami. Ponadto wspomniana w punkcie drugim niniejszego odwołania inwentaryzacja przyrodniczo-leśna nie wykazała występowania na terenie przedmiotowej inwestycji cennych gatunków i siedlisk dla których został wyznaczony Obszar Natura 2000 "[...]. Teren po byłych wiertniach na których zagospodarowywane będą odwierty jest wylesiony (zdjęcia stref przyodwiertowych znajdują się w Aneksie do Raportu...) a same strefy przyodwiertowe po ich zagospodarowaniu zajmą znacznie mniejszą powierzchnię niż wylesienia które zostały dokonane pod prace wiertnicze.

5. Punkt 3 podpunkt 2 – o treści: " zbiorniki na węglowodory oraz inne substancje i płyny technologiczne zabezpieczone będą zgodnie z "Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 18 września 2001 (Dz. U. Nr 113 poz. 1211 wraz z późniejszymi zmianami) sprawie warunków technicznych dozoru technicznego jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych oraz obowiązującymi normami i przepisami górniczymi" zaproponowano zastąpić: "Zbiorniki na węglowodory oraz inne substancje i płyny technologiczne należy zabezpieczyć w taki sposób, aby uniemożliwić przedostanie się jakichkolwiek zanieczyszczeń do środowiska gruntowo-wodnego". Wyjaśniono, że zbiorniki będą posiadały dwupłaszczową ścianę, która zabezpiecza wycieki w przypadku ewentualnego rozszczelnienia zbiornika oraz dodatkowo będzie wyposażona w elektroniczny monitoring wycieków, który umożliwia natychmiastowe podjęcie działań zapobiegających zanieczyszczeniom środowiska gruntowo-wodnego. Zbiorniki dwupłaszczowe do magazynowania węglowodorów i innych substancji zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami Rozporządzenia Ministra Gospodarki nie wymagają dodatkowych zabezpieczeń w postaci obwałowań uszczelnionych geomembraną, wanien betonowych, czy też uszczelnienia podłoża. Tego rodzaju zabezpieczenia dotyczą zbiorników jednopłaszczowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia

[...]r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa z art. 48 ust. 2 pkt 1, art. 47 i art. 56 ust. 1b z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006r. Nr 129, poz. 902) oraz § 2 ust. 1 pkt 24 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U z 2004r. Nr 257, poz.2573 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania -

1. uchyliło zaskarżoną decyzję w części określonej w punkcie II podpunkcie

7 sentencji, nakazującym prowadzenie prac związanych z ułożeniem rurociągów i gazociągów poza okresem rozrodczym zwierząt i umorzyło w tym zakresie postępowanie w sprawie,

2. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium po przedstawieniu treści wniosku inwestora, rozstrzygnięcia i ustaleń organu I instancji oraz treści odwołania wyjaśniło, że procedurę postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanych przedsięwzięć regulują przepisy Rozdziału 2, Działu IV ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Realizacja przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do przepisu art. 46 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Postępowanie niniejsze ma na celu ocenę oddziaływania inwestycji na środowisko celem uwarunkowania jej realizacji i eksploatacji w sposób zapewniający ochronę środowiska we wszelkich jego aspektach przed znaczącym oddziaływaniem inwestycji. Podstawą obowiązku dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest przepis 46 ust. 3, w zakresie określonym w przepisie art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazujący zakres tej oceny. Zasadniczym dowodem pozwalającym organom na uczynienie zadość temu obowiązkowi jest Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którego obowiązek przedłożenia w niniejszym postępowaniu jest obligatoryjny i wynika wprost z przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 24 i 26b (wydobycie siarki) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r.

w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia -do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).

Według przedłożonego w sprawie Raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu ropy naftowej, gazu ziemnego

i współwystępującej siarki ze złoża "B." z [...]r., autorstwa Zespołu pod kierownictwem dr inż. J. M., (biegły Wojewody w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko), w składzie dr hab. inż. L. Z., prof. A. (biegły Wojewody w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko), mgr inż. R. O. (biegły Wojewody w zakresie sporządzania ocen oddziaływania na środowisko), mgr inż. Ł. Ł. i mgr inż. J. K., eksploatacja wskazanych złóż za pomocą odwiertów poeksploatacyjnych i urządzeń zainstalowanych w strefach przyodwiertowych nie stanowi zagrożenia dla środowiska gruntowo-wodnego, powietrza atmosferycznego i klimatu akustycznego w ich rejonie, odwierty eksploatacyjne wykonane zgodnie z najnowszymi rozwiązaniami technicznymi i technologicznymi nie stanowią zagrożenia dla niżej występujących poziomów wododnośnych, rurociągi przesyłowe, z przyjętymi rozwiązaniami technicznymi do kontroli ich szczelności, nie będą stanowić istotnego zagrożenia dla środowiska gruntowo-wodnego i powietrza atmosferycznego, przeprowadzona analiza rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń na terenie stref przyodwiertowych oraz Ośrodka Centralnego B. wykazała, że w trakcie normalnej eksploatacji instalacji będą dotrzymane obowiązujące standardy jakości powietrza i nie będzie istotnego negatywnego oddziaływania na powietrze atmosferyczne. Instalacja nie wpłynie też w istotnym stopniu na pogorszenie się klimatu akustycznego w ich rejonie.

Kolegium wyjaśniło, że powyższy Raport uzupełniony został aneksem, sporządzonym przez Zespół, jak wyżej wskazany, z [...]., w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, wobec jego usytuowania na terenie obszarów chronionych Natura 2000, tj. [...]. Analiza zagadnień związanych z potencjalnym oddziaływaniem inwestycji na te obszary doprowadziła do wniosków, iż zastosowana nowoczesna technika i technologia eksploatacji odwiertów ropnych i gazowych oraz wprowadzone sposoby zabezpieczeń spełniają wymogi ochrony gleby w strefach przyodwiertnych, a przeprowadzone badania zanieczyszczenia gleby na terenie Ośrodka Centralnego B. wskazują, że stan środowiska glebowego spełnia obowiązujące standardy w zakresie jakości gleb i jakości ziemi. W czasie normalnego prowadzenia eksploatacji ropy naftowej, gazu ziemnego

i współtowarzyszącej im siarki nie ma zagrożenia wód podziemnych oraz powierzchniowych. Raport zapewnia też o braku ponadnormatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na jakość powietrza atmosferycznego w fazie normalnej eksploatacji, w sytuacjach awaryjnych oraz na etapie, likwidacji, wskazując na podstawie przeprowadzonych analiz, iż dotrzymane zostaną obowiązujące standardy jakości powietrza. Inwestycja nie będzie też wpływała negatywnie na klimat akustyczny terenu, na którym została zlokalizowana.

Organ I instancji dokonał uzgodnień planowanej inwestycji z organem wskazanym w przepisie art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a), uzyskując aprobatę dla rozważanego przedsięwzięcia, pod ściśle określonymi, przez Wojewodę w postanowieniu z dnia [...]., warunkami.

Z rozdzielnika powołanego postanowienia wynika, iż zostało ono doręczone wprost Inwestorowi. Potwierdzeniem tego jest zwrotne poświadczenie odbioru postanowienia, z którego wynika, że Inwestor odebrał wzmiankowane postanowienie w dniu [...].

Zakwestionowane przez skarżącego zapisy decyzji organu pierwszej instancji są w istocie powtórzeniem warunków organu ochrony środowiska, jakim jest w niniejszym postępowaniu Wojewoda, uzgadniający planowaną inwestycję. Warunki te nie zostały przez stronę zaskarżone zażaleniem, a zatem stanowią ostateczne rozstrzygnięcie w zakresie, do którego upoważniony został Wojewoda, jak też podstawę do określenia tych warunków w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Powyższe wynika z regulacji przepisu art. 56 ust. Ib pkt 1, zgodnie z którym właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając uzgodnienia organów, o których mowa w art. 48 ust. 2. Analizowane uzgodnienie warunków przedsięwzięcia ma rangę wiążącego dla organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zważywszy dodatkowo, iż właściwym do rozpoznania zażalenia, a zatem merytorycznej oceny zasadności określonych przez Wojewodę warunków przedsięwzięcia, byłby Minister Środowiska, jako organ wyższej instancji. Kwestionowanie przez Kolegium uzgodnień, co do meritum wkraczałoby w sferę uprawnień organu upoważnionego do rozpoznania zażalenia.

Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2008r., sygn. akt II OSK 1931/06, wprawdzie na tle postępowania o wydanie decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, ale w pełni przystającego do postępowań o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, których to elementem są uzgodnienia podejmowane na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska, przy zastosowaniu art. 106 K.p.a. Według powołanej tezy "Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ odwoławczy w sprawie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ma obowiązek w następstwie prawidłowo wniesionego odwołania od decyzji I instancji sprawę rozpoznać na nowo i ustalić czy w sprawie miały miejsce wszystkie wymagane prawem uzgodnienia i czy postanowienia uzgadniające wydane w trybie art. 105 § 2 K.p.a. stały się ostateczne. Organ prowadzący postępowanie główne nie kontroluje postanowienia organu współdziałającego w takim zakresie, jak organ uprawniony do rozpoznania zażalenia na te postanowienia. Badanie to jest ograniczone tylko do takiego zakresu, aby organ prowadzący mógł stwierdzić, że rzeczywiście do uzgodnień doszło a strony nie były pozbawione możliwości obrony swoich praw. Jest to więc kontrola decyzji głównej."

Z tych to powodów Kolegium nie uwzględniło odwołania w zakresie wskazanym przez skarżącego, albowiem jest to zakres uregulowany w ostatecznym i prawomocnym postanowieniu uzgadniającym inwestycję.

Za uzasadniony, natomiast uznał organ odwoławczy zarzut opisany w punkcie trzecim odwołania, odnoszący się do zapisu punktu 2 ppkt 7 zaskarżonej decyzji, nakazujący prowadzenie prac związanych z ułożeniem rurociągów i gazociągów poza okresem rozrodczym zwierząt, którego to obowiązku, wychodzącego poza zakres postanowienia Wojewody, uzgadniającego warunki inwestycji z tytułu upoważnienia wynikającego z możliwego potencjalnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, szczegółowo nie uzasadnił. Wprawdzie przedłożony w sprawie Aneks do Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z [...]r., wskazuje na powinność takiego zorganizowania i wykonywania prac związanych z utrzymaniem i modernizacją instalacji technologicznych, aby ograniczyć do minimum ich wpływ na środowisko przyrodnicze, wskazując, iż generalnie prace te prowadzi się poza okresami lęgowymi występującej w tym rejonie fauny. Tej powinności niewątpliwie należy uczynić zadość, w granicach pozwalających na przeprowadzenie niezbędnych prac związanych z wydobywaniem ropy i gazu, jednakże obowiązku takiego nie formułuje ani Wojewoda, ani też wprost analizowany Raport, zalecając ostrożność, o której mowa w tym względzie. Wystarczającym dla zapewnienia rozważnego przeprowadzenia inwestycji, z analizowanego punktu widzenia, wydaje się być swoisty nadzór, o którym mowa w punkcie II podpunkcie 5 lit. a) zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie Kolegium podkreśliło, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej, teren i obszar górniczy "B." zlokalizowany jest w całości na obszarze Natura 2000 [...]. Według zapisów Raportu (Aneks) na wskazanym obszarze występują, co najmniej [...] gatunki ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, [...] gatunki z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). W okresie lęgowym obszar zasiedla, co najmniej 1% populacji krajowej ([...]) następujących gatunków ptaków: bielik (PCK), kania czarna (PCK), kania ruda (PCK), puchacz (PCK), gęgawa; w stosunkowo wysokim zagęszczeniu występuje dzięcioł czarny, dzięcioł średni i żuraw. Aneks wymienia listę ptaków, zwierząt i typy siedlisk, dla ochrony, których wyznaczone zostały Obszary Natura 2000, pozostające w zasięgu oddziaływania poddanej ocenie w niniejszym postępowaniu inwestycji.

Nałożone decyzją rygory w zakresie ochrony środowiska przyrodniczego mają ograniczyć w możliwie potencjalny sposób oddziaływanie nań przedsięwzięcia.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że mając na uwadze przepis art.56 ust.1b ustawy Prawo ochrony środowiska – należało orzec jak w sentencji.

P., reprezentowane przez radcę prawnego wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "o uchyleniu zaskarżonej decyzji Burmistrza [...]z dnia [...]r., znak [...]w części określonej w pkt II podpunkcie 7 sentencji, nakazującym prowadzenie prac związanych z ułożeniem rurociągów i gazociągów poza okresem rozrodczym zwierząt i umorzeniu w tym zakresie postępowania w sprawie /pkt 1 decyzji/ oraz utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie.

Tak określając granice skargi strona wniosła o:

1/ uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części zaskarżonej oraz uchylenie oraz poprzedzającego ją decyzji Burmistrza,

2/ zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych.

Skarga decyzji ostatecznej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm./ w zw. z art. 117 ust. li art. 109 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne i górnicze /tj. Dz. U. z 2005 r.,

Nr 228, poz. 1947 ze zm./ poprzez nie uzgodnienie przedsięwzięcia pn. wydobywanie ropy naftowej i gazu ziemnego i współwystępującej siarki ze złoża "B., w zakresie ochrony środowiska, z właściwym organem nadzoru górniczego, w sytuacji gdy decyzja dotyczy zakładu górniczego.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że decyzje organów obu instancji są wadliwe.

Organ II instancji rozpoznając odwołanie od decyzji Burmistrza [...]pominął aspekt mający kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy,

a mianowicie fakt, że w przypadku zbiegu właściwości innych organów nadzoru

i kontroli z właściwością organów nadzoru górniczego wydanie decyzji dotyczącej zakładu górniczego wymaga uzgodnienia z właściwym organem nadzoru górniczego.

W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o wydanie decyzji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu ropy naftowej, gazu ziemnego i współwystępującej siarki ze złoża "B.".

W trakcie toczącego się postępowania Burmistrz [...], pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wystąpił o uzgodnienie w/w przedsięwzięcia do właściwego organu nadzoru górniczego, ograniczając się tylko do wystąpienia o uzgodnienie do wojewody - jako organu ochrony środowiska. Tymczasem zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne i górnicze /tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz.1947 ze zm./, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej, organy nadzoru górniczego sprawują nadzór i kontrolę nad ruchem zakładów górniczych, a w szczególności w zakresie ochrony środowiska, w tym zapobiegania szkodom. Z kolei stosownie do treści art. 117 ust. 1 c/w ustawy w razie zbiegu właściwości innych organów nadzoru i kontroli z właściwością organów nadzoru górniczego wydanie decyzji dotyczącej zakładu górniczego wymaga uzgodnienia z właściwym organem nadzoru górniczego. Zakład górniczy, ściślej ruch tego zakładu, bądź wybrane zdarzenia w ramach tego ruchu zawsze podlegają nadzorowi i kontroli sprawowanych przez organy nadzoru górniczego, niezależnie d nadzoru i kontroli innych organów administracji państwowej, działających w zakresie swej właściwości - w tym także wojewody, jako organu ochrony środowiska. Przepis art. 117 stawy reguluje kwestię zbiegu właściwości organów, generalnie przewidując, że wydanie decyzji dotyczącej zakładu górniczego wymaga uzgodnienia z właściwym organem nadzoru orni czego, Niemniej jednak inicjatywa podjęcia współdziałania z innym organem leży po stronie organu prowadzącego postępowanie główne /w tym przypadku Burmistrza [...]/, organ współdziałający nie może formalnie podjąć działań inicjujących w tym zakresie, ponieważ nie od niego uzależniona jest czynność wszczęcia postępowania w danej sprawie. Można powiedzieć, że w tej sytuacji organ współdziałający zachowuje postawę bierną (wyczekującą).

Bezspornym jest, że toczące się postępowanie dotyczy bezpośrednio zakładu górniczego, a w związku z tym doszło do zbiegu właściwości wojewody - jako organu ochrony środowiska z właściwością organu nadzoru górniczego - dyrektora okręgowego urzędu górniczego, w zakresie, w jakim dyrektor okręgowego urzędu górniczego sprawuje nadzór i kontrolę w odniesieniu do spraw związanych z ochroną środowiska, w tym zapobiegania szkodom, co niewątpliwie umknęło uwadze organu II instancji rozpoznającego odwołanie od decyzji Burmistrza [...]. Postanowienie organu współdziałającego wchodzi do materiału dowodowego sprawy i w zależności od stopnia związania jego treścią, wpływa na treść rozstrzygnięcia sprawy, zawartej w decyzji administracyjnej. Skoro więc decyzja została wydana bez wymaganego prawem stanowiska właściwego organu nadzoru górniczego, to w zaistniałej sytuacji winna zostać uchylona z uwagi na naruszenie przepisów postępowania art. 106 § 1 kpa. Współdziałanie organów w konkretnej sprawie nie jest bowiem poddane uznaniu organu administracyjnego, zatem wydanie decyzji administracyjnej z pominięciem tego obowiązku sprawia, że decyzja taka jest wadliwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, a ustosunkowując się do zarzutu Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. a) powołanej ustawy jest przepisem szczególnym, regulującym powinność uzgodnienia warunków przedsięwzięcia oraz właściwość organów upoważnionych do dokonania uzgodnienie na etapie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, warunkującego wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ten etap procesu inwestycyjnego poprzedza wydanie koncesji na wydobywanie kopaliny i w zasadzie od jego efektów uzależniona jest możliwość przeprowadzenia takiej inwestycji. Decyzja ta nie przesądza o warunkach koncesji, wynikających z wymogów ustawy prawo geologiczne i górnicze, ale stawia warunki niezbędne do uwzględnienia z punktu widzenia ochrony środowiska, a organy mogące o tym decydować wskazał ustawodawca w ustawie Prawo ochrony środowiska (Dział VI ustawy). Wskazane organy działają, jako organy administracji do spraw ochrony środowiska (art. 376 ustawy Prawo ochrony środowiska), nie zaś jako organy nadzoru lub kontroli, których ewentualne kompetencje kontrolne lub nadzorcze mogłyby być analizowane

w odniesieniu do uprawnień organów nadzoru górniczego, mających wyłączność

w uzgodnieniu decyzji dotyczących zakładu górniczego, w świetle przepisu art. 117 ustawy prawo geologiczne i górnicze. Przepis art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska nie odsyła do uzgodnienia przedsięwzięcia z organem nadzoru górniczego, podobnie jak to miało miejsce w uchylonym przepisie art. 48 ust. 2 pkt 4 ustawy, nakazującym uzgodnienie przedsięwzięcia polegającego na poszukiwaniu lub rozpoznawania złóż, ich wydobywaniu, z organem koncesyjnym, o którym mowa w art. 16 ust. 1-2a ustawy prawo geologiczne i górnicze.

Działający w niniejszym postępowaniu, jako organ współdziałający - wojewoda- jest jednocześnie organem ochrony przyrody (art. 91 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004r. Nr 92, poz. 880), upoważnionym do uzgodnienia przedsięwzięcia wobec jego usytuowania na obszarze Natura 2000, dla których to z mocy przepisu art. 32 ust. 3 tejże ustawy jest koordynatorem.

Tymczasem zapadła decyzja nie jest decyzją wydaną w ramach nadzoru, czy kontroli, ale decyzją określającą warunki prowadzenia działalności w zakresie wydobywania kopalin z punktu widzenia ochrony środowiska. Dopiero nieprzestrzeganie tych warunków w działalności przedsiębiorcy winno uruchomić kompetencje kontrolne i nadzorcze organów, celem doprowadzenia do pożądanego stanu rzeczy.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, w odniesieniu do przedsięwzięcia, jak rozważane, nie ustanawia wymogu uzgodnienia z organami nadzoru lub kontroli, a wyłącznie z organami ochrony środowiska określonymi w art. 48 ust. 2, wśród których, w odniesieniu do tej konkretnej inwestycji pozostaje wskazany wprost wojewoda.

Niewątpliwie przepis art. 117 ust. 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze wskazuje organy współdziałające w ramach decyzji dotyczącej zakładu górniczego. Ten jednak przepis nie ma zastosowania w procedurze wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na wydobywaniu kopaliny.

Pismem procesowym z dnia [...]r. pełnomocnik strony skarżącej ustosunkował się do odpowiedzi na skargę i podniósł, że:

- w trakcie realizacji procesu technologicznego wydobywania i obróbki węglowodanów zawsze gromadzone są materiały paliwowe (tj. olej napędowy, benzyną). Jest to niezbędne celem zabezpieczenia ciągłości ruchu zakładu górniczego, w tym nieprzerwanego funkcjonowania instalacji, oraz zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego i środowiska, Niemożliwym jest zatem sprostanie zapisom decyzji organu I instancji pkt.2 ppkt 2, poprzez niedopuszczenie do gromadzenia i przechowywania paliwa. Aktualna treść zapisu spowoduje nie tylko przerwanie ciągłości ruchu zakładu górniczego, zakłócenia w prawidłowym funkcjonowaniu instalacji, ale - co istotne - może doprowadzić do zagrożenia w zakresie bezpieczeństwa powszechnego. Z tych właśnie względów należało bezwzględnie wystąpić o uzgodnienie do właściwego organu nadzoru górniczego, który dysponując specjalistyczną wiedzą w tym zakresie skorygowałby zapis, zgodnie formułą określoną przez skarżącego w odwołaniu od decyzji. Tymczasem organ II instancji całkowicie pominął w/w aspekt, bezkrytycznie przyjmując za prawidłowy, w istocie gołosłowny, pogląd organu I instancji;

- zbiorniki na węglowodory oraz inne substancje i płyny technologiczne będą posiadały dwupłaszczową ścianę zabezpieczającą przed wyciekiem na wypadek ewentualnego rozszczelnienia zbiornika oraz elektroniczny monitoring wycieków umożliwiający natychmiastowe podjęcie działań zapobiegających zanieczyszczeniom środowiska gruntowo wodnego, zgodnie z wymogami określonymi Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 18.09.2001 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych /Dz. U. z 2001 r. Nr 113, poz. 1211 ze zm./, jak również normami oraz przepisami prawa górniczego. Zbiorniki dwupłaszczyznowe do magazynowania węglowodanów i innych substancji nie wymagają dodatkowych zabezpieczeń w postaci obwałowań uszczelnionych geomembraną, wanien betonowych, czy też uszczelnienia podłoża, a tego rodzaju zabezpieczenia odnoszą się wyłącznie do zbiorników jednopłaszczyznowych. Powyższe dodatkowo potwierdza, że podjęcie współdziałania z organem nadzoru górniczego było bezwzględnie konieczne;

- zapisy pkt 2 ppkt 13 lit. a, b, c, d, e decyzji organu I instancji są bezprzedmiotowe. Powyższe wynika z faktu, iż odwierty zostały odwiercone, a wiertnie zlikwidowane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa górniczego, decyzjami

i pozwoleniami. Poza tym inwentaryzacja przyrodniczo-Ieśnia, której organ II instancji

w ogóle nie wziął pod uwagę, nie wykazała występowania na terenie inwestycji skarżącego cennych gatunków i siedlisk dla których został wyznaczony Obszar Natura 2000 [...]. Teren ten jest w całości wylesiony, z kolei same strefy przyodwiertowe po ich zagospodarowaniu zajmą znacznie mniejszą powierzchnię niż wylesienia, które wykonano pod prace wiertnicze. Dlatego też niezwykle istotnym było dokonanie odpowiednich uzgodnień z właściwymi organami nadzoru górniczego. Poza tym skoro przepis art. 117 ustawy reguluje kwestię zbiegu właściwości organów przewidując, że wydanie decyzji dotyczącej zakładu górniczego wymaga uzgodnienia z właściwym organem nadzoru górniczego, to należało o takie uzgodnienie wystąpić; zwłaszcza, że współdziałanie organów w konkretnej sprawie nie jest poddane uznaniu organu administracyjnego; wydanie decyzji administracyjnej

z pominięciem tego obowiązku sprawia, że decyzja taka jest wadliwa i powinna zostać uchylona z uwagi na naruszenie przepisów postępowania art. 106 § 1 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona pod względem jej zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że akt ten narusza prawo w sposób wskazany w skardze lub w inny skargą nie sygnalizowany, a który należałoby uwzględnić z urzędu stosownie do granic rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), według przepisów której Sąd procedował.

Odnosząc się do zarzutu skargi należy na wstępie podkreślić, że współdziałanie organów administracji publicznej w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy wynikać musi

z przepisu prawa przewidującego takie współdziałanie. Nie decyduje tu zatem przekonanie organu właściwego do rozpatrzenia sprawy o potrzebie zasięgnięcia opinii, czy uzgodnienia innego organu administracji publicznej, jak również nie ma na to wpływu wola strony postępowania opierającej swoje przekonanie o takiej potrzebie na najbardziej – jej zdaniem – racjonalnych przesłankach. Jeśli przepis prawa nie nakłada na organ decyzyjny obowiązku przeprowadzenia postępowania we współdziałaniu z innym wskazanym organem administracji publicznej, to podjęcie decyzji przy współdziałaniu innego organu stanowić będzie naruszenie prawa, podobnie jak naruszeniem takim będzie wydanie decyzji z pominięciem współdziałania innego organu w sprawie, w której jest ono obligatoryjne.

Strona skarżąca dostrzega zresztą, że współdziałanie organów w rozumieniu art.106 Kpa nie jest poddane uznaniu administracyjnemu.

Stawiany skargą zarzut oparty jest z jednej strony, na przesłance prawnej,

a mianowicie na analizie art. 109 ust.1 pkt 4 oraz art. 117 ust. 1c)ustawy z dnia 4 lutego 1994r. prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.),

a z drugiej strony na wspierającym tę analizę przekonaniu – jak wynika to z treści pisma procesowego wniesionego [...]r. – o celowości uzgodnienia z organem nadzoru górniczego, jako dysponującym specjalistyczną wiedzą z zakresu realizacji procesu technologicznego wydobywania i obróbki węglowodorów.

W ocenie Sądu tak postrzegane stanowisko nie uzasadnia jednak stawianego skargą zarzutu naruszenia prawa. Ustawa prawo geologiczne i górnicze istotnie w art. 109 ust. 1 pkt 4 stanowi (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej), że organy nadzoru górniczego sprawują nadzór i kontrolę nad ruchem zakładów górniczych, a szczególności w zakresie ochrony środowiska, w tym zapobiegania szkodom.

Jednakże, jak trafnie wywiodło to Kolegium w odpowiedzi na skargę, decyzja

w niniejszej sprawie nie została wydana w ramach nadzoru, czy kontroli, lecz jest decyzją określającą – z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska – warunki przedsięwzięcia inwestycyjnego zmierzającego do wydobywania kopalin. Z działaniem właściwego organu lub organów w trybie nadzoru i kontroli inwestor będzie miał do czynienia dopiero wówczas, gdy tych warunków nie będzie przestrzegał, wtedy bowiem wystąpi konieczność podjęcia określonych, przewidzianych prawem rozstrzygnięć mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

Dlatego ani art. 109 ust.1 pkt 4, ani art. 117 ust.1 ustawy Prawo geologiczne

i górnicze rozpatrywane łącznie, jak i każdy z osobna, nie mogą zostać uznane za stanowiące podstawę prawną do współdziałania burmistrza jako organu właściwego

w niniejszej sprawie z organem nadzoru górniczego w wydaniu decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wskazanego we wniosku przedsięwzięcia inwestycyjnego.

Decydujące znaczenie w tej kwestii w dacie zaskarżonej decyzji miały przepisy Działu VI Rozdziału 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U z 2006r. Nr 129, poz. 902 ze zm.).

Strona skarżąca złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia [...]r.

Organ I instancji swoją procedurę wywołaną tym wnioskiem ukończył wydaniem decyzji w dniu [...]r.. Według brzmienia w tej dacie art. 48 ust.2 ustawy Prawo ochrony środowiska organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia w przypadkach wymienionych w pkt od 1 do 5 ze wskazanymi w tych przypadkach organami. W tym czasie przepis art. 48 ust.2 pkt 4 przewidujący współdziałanie z organem nadzoru górniczego już nie obowiązywał.

Przepis ten uchylony został przez art. 1 pkt 14 lit.a) tiret trzecie ustawy z dnia

26 kwietnia 2007r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz. 587), który między innymi w przypadku wydobywania kopalin ze złóż będącego przedsięwzięciem, o którym mowa wart. 51 ust.1 i 2 nakładał na organ decyzyjny obowiązek uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia

w właściwym organem koncesyjnym, o którym mowa w art. 16 ust.1-2a) ustawy z dnia

4 lutego 1994r. – Prawo geodezyjne i górnicze .

Takie brzmienie przepisu art. 48 ust.2 jakie przyjął organ I instancji obowiązywało również w dacie orzekania przez organ II instancji.

Zauważyć też trzeba, że w nieobowiązującym już w dacie orzekania przez organy obu instancji stanie prawnym zawierającym regulację dotyczącą uzgodnień, jakie należało uzyskać przed wydaniem decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania nie było mowy o współdziałaniu z organem nadzoru górniczego, lecz z organem koncesyjnym, co potwierdza trafność spostrzeżenia Kolegium, że ustawa Prawo ochrony środowiska w odniesieniu do rozważanego przedsięwzięcia nie ustanawia wymogu uzgodnienia z organami nadzoru lub kontroli.

Z powyższych względów zarzut skargi należało uznać za chybiony.

Kontrola zarówno procedury poprzedzającej wydanie przez organ I instancji decyzji, jak i analiza merytorycznego rozstrzygnięcia wynikającego z decyzji ostatecznej nie wykazała naruszeń prawa, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Stanowisko Kolegium co do związania organu wydającego merytoryczną decyzję w sprawie warunków zgody na realizację inwestycji postanowieniem organu ochrony środowiska wydanym w ramach współdziałania zgodnie z art. 48 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska jest w pełni trafne. Oznacza to między innymi niemożność zmiany, na etapie wydawania decyzji, warunków określonych w postanowieniu Wojewody z dnia [...]r., czego w istocie domaga się skarżąca Spółka.

Strona skarżąca miała możliwość kwestionowania tych warunków drodze zażalenia na postanowienie Wojewody, o czym została należycie pouczona w tymże postanowieniu.

Z tych wszystkich względów, należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.