Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 29/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 5 ust. 1, 2, 3, 4, 8, art. 3 pkt 1, art. 3 pkt 2, art. 3 pkt 23, art. 3 pkt 4,
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 8 ust. 9
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 września 2008 roku, nr ŚR 8180/000767/2008, wydaną na podstawie art. 3 pkt 1, 2, 10, 11, art. 5 ust. 1-3, 8, art. 8 pkt 5-7, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 14, art. 15 ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 3 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm. - dalej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 105, poz. 881 ze zm.), Burmistrz odmówił W. B. przyznania zasiłku rodzinnego na dzieci M. B. i A. B. oraz dodatków do tego zasiłku:

1) z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na syna M. B.,

2) z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, na dzieci M. B. i A. B.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że syn wnioskodawczyni – M. B. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, co oznacza konieczność zastosowania kryterium dochodowego, o którym mowa

w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w kwocie 583 złotych. Stwierdził także, iż miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę - wynoszący 666,54 zł, przekracza o 83,54 zł kwotę 583 złotych ustawowego kryterium udzielenia przedmiotowej pomocy. Ustalając dochód rodziny organ pierwszej instancji wziął pod uwagę dochód jej członków osiągnięty w 2007 roku, składający się z: dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych w kwocie 7.003,01 zł, dochodu niepodlegającego opodatkowaniu z gospodarstwa rolnego w kwocie 23.326,65 zł (obliczonego na podstawie wielkości prowadzonego gospodarstwa rolnego mającego 10,5075 ha przeliczeniowych x 185 zł przeciętnego dochodu z gospodarstwa rolnego x 12 miesięcy) i dochodu z tytułu stypendiów dzieci w wysokości 1.664,04 zł. Z powyższych względów organ pierwszej instancji uznał, że zasiłek rodzinny wnioskodawczyni nie przysługuje, co oznacza, że nie przysługują jej również dodatki do tego zasiłku, które można uzyskać pod warunkiem, że na dziecko przysługuje zasiłek rodzinny.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła W. B., kwestionując dokonane przez organ wyliczenie dochodu jej rodziny za 2007 roku. W ocenie odwołującej się, przy jego wyliczeniu organ winien bowiem uwzględnić, że z przyczyn formalnych mąż W. B. nie uzyskał dopłat związanych z prowadzonym gospodarstwem rolnym w 2007 roku w kwocie 12.262,20 zł. Do odwołania W. B. załączyła wydane w tej kwestii decyzje odmowne Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 31 października 2008 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 2, 3 i 8 oraz art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z § 15 ust. 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium, powołując się na art. 5 ust. 1 i 2, art. 3 pkt 2 i 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stwierdziło, że w niniejszej sprawie - ustalając prawo do świadczeń rodzinnych, należało mieć na uwadze dochód rodziny uzyskany w 2007 r., skoro wniosek dotyczył okresu zasiłkowego 2008/2009 (tj. od dnia 1 września 2008 roku do dnia 31 sierpnia 2009 roku). Kolegium wskazało także, iż art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych precyzuje jakie źródła dochodu są brane pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Między innymi, zgodnie

z art. 3 pkt 1 lit c ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochodem rodziny są dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. W przypadku tym sposób obliczenia dochodu określa szczegółowo art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiąc, że w sytuacji gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 roku, nr 136, poz. 969 ze zm.). Potwierdzeniem takiego sposobu ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego jest regulacja zawarta w § 15 ust. 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, zgodnie z którym, w przypadku gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, dochód rodziny ustala się na podstawie przeciętnej liczby hektarów przeliczeniowych znajdujących się w posiadaniu rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Kolegium wskazało także, iż obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2008 roku w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2007 roku ustalono, iż przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2007 roku 2.220 złotych. Zgodnie

z art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazaną kwotę dla jednego hektara przeliczeniowego należało podzielić na 12, co daje kwotę 185 złotych braną przy ustaleniu dochodu z gospodarstwa rolnego. Kolegium stwierdziło także, iż gospodarstwo rolne wnioskodawczyni obejmuje 10,5075 ha przeliczeniowych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że okoliczność odmowy przyznania dotacji do gospodarstwa rolnego, wynikająca z przedłożonych przez wnioskodawczynię decyzji, nie wpływa na wysokość dochodu ustalanego w oparciu o ww. przepisy prawa. W tym wypadku chodzi bowiem o utratę dodatkowych dochodów, ponad dochód wynikający z ustawowego sposobu wyliczenia.

Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił dochód rodziny z gospodarstwa rolnego w wysokości

23.326,65 złotych oraz dochód rodziny podlegający opodatkowaniu w wysokości 7.003,01 złotych. Odmiennie jednak - w ocenie Kolegium, należało wyliczyć kwotę stypendium przyznanego na rzecz obojga dzieci, albowiem w aktach sprawy znajdują się deklaracje PIT-8S, z których wynika kwota osiągniętego stypendium w wysokości 531,64 zł za 2007 rok. Po przeliczeniu dochód miesięczny na osobę w rodzinie wnioskodawczyni wyniósł zatem 642,95 zł, przekraczając o 59,95 zł kwotę 583 złotych ustawowego kryterium przyznania pomocy.

Jak wskazało dalej Kolegium, z powyższych wyliczeń wynika, że w świetle

art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do wnioskowanych świadczeń rodzinnych. W niniejszej sprawie nie można było również zastosować art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym w przypadku przekroczenia dochodu na osobę w rodzinie o kwotę niższą lub równą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu (obecnie - 48 złotych) świadczenie przysługuje, jeżeli przysługiwało w poprzednim okresie zasiłkowym.

W skardze na powyższą decyzją W. B. zarzuciła nie uwzględnienie przy obliczaniu dochodu jej rodziny kwot podatku rolnego oraz składki na ubezpieczenie społeczne rolników uiszczonych przez jej męża – K. B. w 2007 roku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniło, że przy ustalaniu dochodu rodziny nie podlegają uwzględnieniu opisane w skardze należności publicznoprawne z tytułu podatku rolnego oraz ubezpieczenia społecznego rolników.

Na rozprawie w dniu 26 marca 2009 roku pełnomocnik skarżącej oświadczył, że od dochodu rodziny powinny zostać odliczone także składki na obowiązkowe ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników. Okazał przy tym polisę na rok 2007, z której wynikało, że zapłacił składkę w wysokości 513 złotych.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego - utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza z dnia 24 września 2008 roku, którą odmówiono skarżącej W. B. przyznania świadczeń rodzinnych w formie zasiłku rodzinnego oraz objętych wnioskiem dodatków do zasiłku rodzinnego, z uwagi na przekroczenie przez rodzinę skarżącej kryterium dochodowego przewidzianego przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy (rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł, zaś w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł.

Jak wynika z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (w chwili wydawania zaskarżonej decyzji była to kwota 48 zł), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.

Ponadto - zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód.

Jednocześnie ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 5 ust. 8 stanowi, że w przypadku gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że

z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r., nr 136, poz. 969), przy czym - w myśl art. 5 ust. 9 tejże ustawy - w przypadku gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje pozarolnicze dochody, dochody te sumuje się.

Ustawodawca uznał, że pewne pojęcia użyte w ustawie o świadczeniach rodzinnych wymagają zdefiniowania, w związku z czym w art. 3 tejże ustawy zawarł ich definicje legalne. Wśród zdefiniowanych pojęć znalazły się m.in. pojęcia: dochodu, dochodu rodziny, dziecka oraz utraty dochodu, a więc pojęcia niezbędne dla ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a), a także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit. c), w tym m.in.: środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc; stypendia określone w przepisach o systemie oświaty, przepisach Prawo o szkolnictwie wyższym oraz przepisach o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także inne stypendia przyznawane uczniom lub studentom, a także dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego.

Z kolei przez dochód rodziny, zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny, uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Utratą dochodu natomiast, w myśl art. 3 pkt 23 ustaw o świadczeniach rodzinnych jest utrata dochodu spowodowana:

a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,

b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych,

c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej a podstawie umowy o dzieło,

d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego,

e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dziecku - oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie lub dziecko znajdujące się pod opieką prawną.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy prawidłowo, zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalił wysokość dochodu rodziny osiągniętego w rodzinie skarżącej W. B. uznając, że na dochody członków rodziny uzyskane w 2007 roku powinny składać się:

1) dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 7.003,01 zł;

2) dochody niepodlegające opodatkowaniu podatkiem na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym:

a) dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego w wysokości 23.326,65 zł,

b) dochód uzyskany z tytułu stypendiów wypłaconych na rzecz dzieci skarżącej – M. B. oraz A. B. w wysokości 531,24 zł.

Wysokość dochodów uzyskanych z wymienionych wyżej tytułów została ustalona na podstawie dokumentów przedstawionych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, to jest odpowiednio - zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 maja 2008 roku, zaświadczenia Burmistrza z dnia 24 września 2008 roku oraz informacji o wysokości wypłaconych stypendiów za okres od 1 stycznia 2007 roku do 30 czerwca 2007 roku.

Suma uzyskanych dochodów wyniosła 30.861,30 zł, co podzielone przez ilość miesięcy w roku, a następnie ilość członków rodziny skarżącej (cztery osoby) dało kwotę 642,95 zł, która to kwota stanowiła dochód miesięczny rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę. Mając na uwadze, że członkiem rodziny skarżącej jest niepełnosprawne dziecko, należało uznać, że w ten sposób wyliczony dochód przekracza kryterium dochodowe określone ustawowo na poziomie 583 zł o kwotę 59,95 zł. Wynika z tego, że skarżącej nie przysługiwało prawo do zasiłku rodzinnego, a tym samym, zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie przysługiwało jej prawo do przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego objętych wnioskiem. Prawo do dodatków do zasiłku rodzinnego jest bowiem uzależnione od uzyskania prawa do zasiłku rodzinnego.

Podnieść przy tym należy, że - wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, odliczeniu od dochodu, będącego podstawą do wyliczenia dochodu rodziny skarżącej, nie mogły podlegać kwoty nieprzyznanych małżonkowi skarżącej – K. B. płatności do gruntów rolnych oraz płatności ONW na rok 2007. Przepis art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera zamknięty katalog dochodów, których utrata stanowi utratę dochodu w rozumieniu art. 5 ust. 4 tejże ustawy, uzasadniającą dokonanie stosownych odliczeń. Wśród tychże dochodów nie zostały wymienione dochody z tytułu płatności do gruntów rolnych oraz płatności ONW, których wnioskodawca nie uzyskał w wyniku wydania decyzji odmownych przez właściwy organ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej i kwalifikowanie do dochodu utraconego tych źródeł dochodu, których nie wymienia powołany przepis (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2006 roku, sygn. akt I SA/Wa 1374/06, Baza Orzeczeń LEX nr 303225).

Odnośnie zasad ustalania wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego wskazać należy, że ustawodawca w przepisach o świadczeniach rodzinnych przyjął domniemanie, że z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód, niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia. Dochód ten wylicza się ryczałtowo według ilości hektarów przeliczeniowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2007 roku, sygn. akt I OSK 321/07, Baza Orzeczeń LEX nr 401679).

Przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2007 roku kwotę 2.220 zł (patrz Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2008 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2007 r. – M.P. z 2008 r., nr 72, poz. 656). Tak określony dochód został przyjęty przez organ odwoławczy do obliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego należącego do rodziny skarżącej. Dochód z gospodarstwa rolnego stanowi, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych inny dochód niepodlegający opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy tejże ustawy nie przewidują możliwości odliczania od tego dochodu jakichkolwiek należności, czy też kosztów poniesionych przez podmioty ubiegające się o przyznanie świadczeń rodzinnych. Z tych względów należało uznać za bezzasadne zarzuty skargi, w których skarżąca kwestionowała pominięcie przy obliczaniu dochodu jej rodziny poniesionych w 2007 roku kosztów z tytułu podatku rolnego oraz składek z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników. Również stanowisko pełnomocnika skarżącej zajęte na rozprawie w dniu 26 marca 2009 roku o dopuszczalności odliczenia od dochodu rodziny kosztów składek na ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników nie było trafne.

W tym miejscu wyjaśnić także należy, iż zbliżone unormowanie zasad ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego zawiera ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2008 r., nr 115, poz. 728 ze zm.), która

w art. 8 ust. 9 przyjmuje, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód w zryczałtowanej wysokości określanej w drodze obwieszczenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego lub rozporządzenia Rady Ministrów. Regulacja powyższa była przedmiotem oceny dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 6 maja 2008 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt K 18/05 (Dz. U. z 2008 r., nr 82, poz. 503) orzekł, że art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny odniósł się m. in. do zarzutów, jakoby przyznanie pomocy państwa było w rzeczywistości uzależnione nie od wysokości, ale źródła dochodu, co narusza art. 32 Konstytucji i w tym zakresie stwierdził co następuje: "Przyjęcie w art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej 1 hektara przeliczeniowego w oparciu o apriorycznie określoną wysokość dla określania dochodu z działalności rolniczej nie prowadzi do zróżnicowania sytuacji grupy podmiotów podobnych. Grupą relewantną są bowiem w tym zakresie osoby utrzymujące się z działalności rolniczej, które w ramach ustawy o pomocy społecznej, traktowane są w sposób jednolity, i nie może być mowy o sytuacji uprzywilejowania któregoś z adresatów tych norm. Skarżony przepis mieści się więc w granicach swobody regulacyjnej ustawodawcy wyznaczanej treścią norm, zasad i wartości konstytucyjnych. Należy pamiętać, że "stanowienie prawa, a więc także wybór najwłaściwszych wariantów legislacyjnych, jest rolą parlamentu. Trybunał Konstytucyjny jest powołany jedynie do badania, czy parlament nie narusza przy tym norm, zasad i wartości ustanowionych w Konstytucji. Trybunał nie jest natomiast właściwy do oceny słuszności czy celowości działań ustawodawcy, bo pozostaje to w ramach politycznej swobody działań parlamentu, za które ponosi on odpowiedzialność przed elektoratem" (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 1994 r., sygn. K. 2/94, OTK w 1994 r., cz. II, poz. 36, s. 51). Wybór sposobu określania dochodu z działalności rolniczej, należy wyłącznie do ustawodawcy, który ograniczony jest m.in. treścią zasad konstytucyjnych, w tym wskazaną przez wnioskodawcę zasadą równości."

Mając na uwadze, iż regulacja art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych - dotycząca zasad ustalania wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego, jest zbliżona do unormowania zawartego w art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, Sąd uznał, że argumentacja przedstawiona przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu ww. wyroku winna mieć również zastosowanie do art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Brak było zatem podstaw do powzięcia przez skład orzekający w niniejszej sprawie wątpliwości co do zgodności z Konstytucją mającego zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który dla wszystkich adresatów normy (rolników), wprowadza taki sam sposób ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego.

Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, iż regulując odmiennie sposób ustalania dochodu w przypadku osób uzyskujących przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. uznając, iż dochód tych osób w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowią przedmiotowe przychody pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne - art. 3 pkt 1 lit. a ustawy), a inaczej sposób ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego (art. 5 ust. 8 ustawy), ustawodawca nie naruszył zasady równości z art. 32 Konstytucji RP. Normy regulujące te dwa sposoby ustalania dochodu są bowiem skierowane do dwóch grup podmiotów, które nie są do siebie podobne. Podmioty te m. in. uiszczają całkiem odmienne należności publicznoprawne związane ze źródłami uzyskiwanych dochodów.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ją oddalił.

Jedynie na marginesie powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, iż Kolegium przyjęło, odmiennie niż organ I instancji, że do dochodu rodziny skarżącej nie wchodzą dochody uzyskane przez syna skarżącej – M. B. z tytułu przychodów otrzymywanych z zagranicy oraz przez córkę skarżącej – A. B. z tytułu przychodów pochodzących z bezzwrotnej pomocy zagranicznej. W ocenie Sądu pominięcie tych dochodów przez Kolegium było błędne, ponieważ dochody te mieszczą się w pojęciu środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej, które stanowią - zgodnie

z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochód w rozumieniu tejże ustawy. Uchybienie to jednak, stanowiące naruszenie przepisów prawa materialnego, po pierwsze - było korzystne dla skarżącej (obniżało bowiem dochód rodziny przyjęty do obliczeń przez organ II instancji), a po drugie - nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie mogło zatem stanowić podstawy uwzględnienia skargi (vide - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).