Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 415/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Koncesje
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 183 par. 2, art. 185, art. 186, art. 189
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 24, art. 25, art. 27, art. 127 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1602/11 w sprawie ze skargi Prokuratora Generalnego na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania dotyczącego udzielenia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1 w części uchylającej postanowienie z dnia [...] marca 2011 r.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1602/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi Prokuratora Generalnego na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania dotyczącego udzielenia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego: uchylił zaskarżoną decyzję oraz postanowienie z dnia [...] marca 2011 r. oraz stwierdził, że uchylona decyzja i postanowienie nie podlegają wykonaniu.

Minister Środowiska decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r., nr [...] udzielił K. H. W. S.A. koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "Ś. – P. P.", położonego na terenie miast: R. Ś., M., K. w województwie ś.

W dniu [...] sierpnia 2007 r. do Ministra Środowiska wpłynął sprzeciw Prokuratora Generalnego wobec ostatecznej decyzji Ministra udzielającej koncesji.

W związku ze sprzeciwem Prokuratora Generalnego, Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. wznowił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie.

Minister Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. stwierdził wygaśnięcie przedmiotowej koncesji z dniem [...] stycznia 2011 r., co oznaczało bezprzedmiotowość wznowionego postępowania.

Minister Środowiska, z upoważnienia którego działał Podsekretarz Stanu - Główny Geolog Kraju dr H. J. J. postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. umorzył wznowione z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r.

Występując z wnioskiem z dnia [...] marca 2011 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, Prokurator Generalny zarzucił naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w formie postanowienia oraz umorzeniu postępowania, pomimo braku podstaw do przyjęcia jego bezprzedmiotowości i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie decyzji stwierdzającej, że koncesja wydana została z naruszeniem prawa.

Minister Środowiska decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., z upoważnienia którego działał Podsekretarz Stanu Główny Geolog Kraju dr H. J. J., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej oznaczenia aktu administracyjnego jako "postanowienie"; pouczenia w brzmieniu "postanowienie jest ostateczne"; terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w brzmieniu "stronie niezadowolonej z postanowienia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składany do Ministra Środowiska w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia" i w tym zakresie orzekł poprzez nadanie odpowiednio brzmienia: "decyzja", "decyzja jest ostateczna", "stronie niezadowolonej z decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy składany do Ministra Środowiska w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji". W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

Minister Środowiska w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że zaskarżony akt administracyjny został wydany w oparciu o prawidłową podstawę prawną mającą na celu umorzenie postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.), a jedynie w błędnej formie i z tego względu należało uchylić postanowienie w zakresie oznaczenia aktu administracyjnego oraz pouczenia i orzec poprzez nadanie temu orzeczeniu poprawnej formy administracyjnej (decyzja). Minister wskazał, że przestał istnieć przedmiot rozstrzygnięcia poprzez stwierdzenie wygaśnięcia koncesji nr 1/2000 zatem postępowanie słusznie zostało umorzone.

W skardze na powyższą decyzję, Prokurator Generalny wniósł o stwierdzenie jej nieważności i poprzedzającego ją postanowienia Ministra Środowiska. Zdaniem skarżącego decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 i 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., polegającym na wydaniu decyzji uchylającej w części postanowienie o umorzeniu postępowania, a w pozostałej części utrzymującej go w mocy, podczas gdy postanowienie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa i powinno zostać wyeliminowane z obrotu od momentu jego wydania.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie.

Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej powołanych. W ocenie Sądu, Minister Środowiska rozpoznając, w trybie przepisu art. 127 § 3 k.p.a., wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Naruszenie to polegało na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu postanowienia, od którego złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Reguła określona we wspomnianym przepisie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w przepisie art. 127 § 3 k.p.a., a więc do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji lub postanowienia w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy.

Sąd I instancji wskazał, że w sprawie autorem pierwszego postanowienia, jak i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy był działający z upoważnienia Ministra Środowiska Podsekretarz Stanu – Główny Geolog Kraju dr H. J. J., nie zaś sam piastun funkcji czyli Minister Środowiska. Zatem Sąd I instancji powołując się na orzecznictwo NSA (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06; wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1507/08; uchwała NSA z 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09; wyrok NSA z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 36/10, wyrok NSA z 22 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1164/10, publ. - nsa.gov.pl) stwierdził, że pracownik organu upoważniony do działania w imieniu ministra, w żadnym wypadku nie może być uznany za osobę piastującą funkcję ministra, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Pojęcie pracownika organu administracji ma szeroki zakres znaczeniowy, który obejmuje również upoważnionego do działania w imieniu ministra podsekretarza stanu w ministerstwie.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. Natomiast zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach k.p.a., sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w ww. przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/, bez względu na to, czy naruszenie to miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz postanowienie z dnia 14 marca 2011 r. oraz w oparciu o art. 152 p.p.s.a. wstrzymał ich wykonanie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Środowiska, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku w części, w jakiej uchyla on postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2011 r. i w tej części przekazanie sprawy WSA w W. do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów wedle przepisanych norm. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

– przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., polegające na:

1) wadliwym zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a.,

2) braku należytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, co oznacza naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu, który powoduje brak możliwości kasacyjnej kontroli tegoż wyroku,

3) naruszeniu zasady wypowiedzianej w art. 1 p.u.s.a. przez oparcie zaskarżonego wyroku na przesłankach nieznajdujących podstaw prawnych.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie neguje uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala natomiast ustalić, jakimi przesłankami kierował się Sąd I instancji uchylając również rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, tj. postanowienie z dnia [...] marca 2011 r. Uzasadnienie wyroku nie zawiera argumentacji przemawiającej za takim rozstrzygnięciem ani nie wskazuje jego podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji w tej części nienależycie uzasadnił zaskarżony wyrok, który nie spełnia wymagań art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd I instancji nie wskazał, jakoby w toku podejmowania postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. organ dopuścił się naruszeń prawa uzasadniających wznowienie postępowania. W konsekwencji zarzut błędnego zastosowania (w tej części) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. jest całkowicie uzasadniony i nie znajduje podstaw faktycznych i prawnych. Oznacza to jednocześnie naruszenie prawa polegającego na zastosowaniu tego przepisu bez wykazania przesłanek jego stosowania.

Ponadto skarżący podniósł, że zaskarżony wyrok wbrew dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. nie daje organowi jakichkolwiek wskazówek co do dalszego postępowania. W rezultacie Minister Środowiska nie wie, na czym polegały naruszenia prawa, do jakich zdaniem Sądu I instancji miało dojść w toku podejmowania postanowienia z dnia [...] marca 2011 r.

Prokurator Generalny wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, w której podniósł, iż w złożonej do WSA w W. skardze wskazywał na istnienie wad zaskarżonych aktów, dających podstawę do stwierdzenia ich nieważności, a jedynie dodatkowo wskazał na wadliwość zaskarżonej decyzji, dającą podstawę do wznowienia postępowania, a w konsekwencji do jej uchylenia w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. Prokurator Generalny wywiódł, że zarzut skargi kasacyjnej, tj. wadliwego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie, zważywszy na treść regulacji zawartych w art. 134 i 135 p.p.s.a. Nietrafny też jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., skoro w skardze kasacyjnej nie wykazano, aby braki procesowe w tym zakresie mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 1 p.u.s.a., gdyż WSA w W. swym rozstrzygnięciem doprowadził do stanu, w którym w obrocie prawnym nie figuruje żaden akt niezgodny z prawem, tj. także postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2011 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Sądu granicami skargi kasacyjnej, wyrażona w art. 183 § 1 p.p.s.a. Zasada ta oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w skardze kasacyjnej podstawami i wnioskami.

Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu I instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Innymi słowy, przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. W myśl bowiem art. 186 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną uchyla wyrok także w części niezaskarżonej, jeżeli zachodzi nieważność postępowania. Taka sytuacja jednak w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany wnioskiem strony wnoszącej skargę kasacyjną określającym przedmiot zaskarżenia (całość bądź oznaczoną część zaskarżonego orzeczenia), nie może poddać kontroli niezaskarżonej części orzeczenia Sądu i instancji, ponieważ oznaczałoby to działanie ex officio. Odmiennie jedynie kształtuje się związanie sądu odwoławczego wnioskiem skarżącego w jego merytorycznej treści co do sposobu wzruszenia zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2005 r., OSK 1318/04, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 26).

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uwzględniając skargę Prokuratora Generalnego na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2011 r. Aczkolwiek WSA w W. w uzasadnieniu orzeczenia dotyczącym podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia nie powołał art. 135 p.p.s.a., to oczywistym jest, że rozstrzygnięcie zawarte punkcie 1 wyroku w części dotyczącej postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. wynika z powyższej regulacji prawnej.

Skargą kasacyjną wniesioną przez Ministra Środowiska zaskarżony został jedynie wyrok Sądu I instancji w części, tj. w zakresie odnoszącym się do uchylenia postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. wydanego w warunkach pierwszej instancji. Jednocześnie żaden uprawniony podmiot nie wniósł skargi kasacyjnej od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 wyroku odnoszącego się do decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. To zaś oznacza, że orzeczenie Sądu I instancji w tej części stało się prawomocne i nie podlega kontroli kasacyjnej. Te okoliczności odnoszące się do przedmiotu zaskarżenia musiał mieć na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej.

W pkt 1 petitum skargi kasacyjnej został podniesiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., który stał się podstawą rozstrzygnięcia wyroku także w zaskarżonej jego części. Istota powyższego zarzutu sprowadzała się do twierdzenia, iż wskazany przepis nie mógł stanowić podstawy prawnej do uchylenia postanowienia z dnia [...] marca 2011 r., gdyż w toku jego podejmowania Minister Środowiska nie dopuści się naruszeń prawa uzasadniających wznowienie postępowania.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut wadliwego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., jako podstawa prawna uchylenia postanowienia z dnia 14 marca 2011 r., jest usprawiedliwiony.

Nie zachodziła bowiem konieczność do objęcia zakresem orzekania – w oparciu o art. 135 p.p.s.a. – postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2011 r., gdy Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję ostateczną tego organu z dnia 2 czerwca 2011 r., wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na mocy art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Istotnym przy tym jest, że Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. wyraźnie wskazał, iż organ "...rozpoznając, w trybie przepisu art. 127 § 3 k.p.a., wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Naruszenie to polega na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu postanowienia, od którego złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy". Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że uregulowana w przepisie art. 24 k.p.a. instytucja wyłączenia pracownika organu administracji publicznej ma stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji oraz eliminowanie jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie wśród uczestników postępowania. Przepisy prawa procesowego o wyłączeniu pracownika pełnią bowiem funkcję gwarancyjną. W konkluzji dokonanych ocen prawnych WSA w W. wywiódł, iż: "W tej sytuacji uznać należy, że wydanie zaskarżonej decyzji, przez tę samą upoważnioną przez ministra osobę, która brała udział w wydaniu wcześniejszego postanowienia, stanowi istotne naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.". Ostatecznie Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. W konsekwencji Sąd uznał, że w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., tj. w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych określonych w przepisach ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia jak w sentencji tego wyroku.

W związku takim stanowiskiem Sądu I instancji wskazać należy, że stwierdzenie wystąpienia w sprawie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. nie oznacza, iż zachodzi podstawa do wznowienia całego postępowania administracyjnego. Skoro przyczyna wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. odnosi się wyłącznie do decyzji wydanej w trybie art. 127 § 3 k.p.a., to na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. Sąd był zobligowany uchylić wyłącznie decyzję dotkniętą tą wadą celem ponowienia postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją.

W tej sytuacji procesowej, skoro podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanej w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., nie zachodziła konieczność objęcia orzekaniem przez Sąd postanowienia wydanego w tej sprawie w pierwszej instancji. Przy wydaniu bowiem postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. Minister Środowiska nie dopuścił się naruszenia prawa uzasadniającego wznowienie postępowania z przyczyny wskazanej w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.

Dodać należy, że przepis art. 135 p.p.s.a. wyznacza jedynie zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Tak ujęta przesłanka pozostawia sądowi prawną swobodę oceny. Skoro przesłanką uchylenia decyzji Ministra Środowiska wydanej w oparciu o art. 127 § 3 k.p.a. były przyczyny o charakterze formalnym, które bezpośrednio nie odnosiły się do postanowienia wydanego w pierwszej instancji, to granice sprawy sądowoadministracyjnej wyznaczało rozstrzygnięcie wydane w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Okoliczności te tym samym nie stwarzały konieczności objęcia przez Sąd I instancji orzekania także wobec postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. Wręcz przeciwnie, wskazana przyczyna uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. jako podstawa prawna rozstrzygnięcia nie mogła stanowić podstawy prawnej do uchylenia postanowienia z dnia 14 marca 2011 r.

Ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 wyroku wynikało z zastosowania art. 135 p.p.s.a. zatem nie było podstaw do uchylenia wyroku w tej części i przekazania sprawy w tym zakresie do ponowengo rozpoznania. Co prawda, co do zasady żaden przepis określający sposób uwzględnienia skargi kasacyjnej nie pozwala ograniczyć się do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zarówno przepisy art. 185, jak i art. 189 p.p.s.a. wymagają zamieszczenia w orzeczeniu uchylającym dodatkowego członu. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny może ograniczyć się tylko do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, jeżeli nie zachodzi potrzeba ponownego orzekania w tej samej kwestii (por. B. Gruszczyński, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", lex 2011, art. 185 p.p.s.a.). Taka sytuacja może dotyczyć nie tylko postanowienia odrzucającego skargę, ale także rozstrzygnięcia zaskarżonego w rozpoznawanej sprawie, które zostało wydane w oparciu o art. 135 p.p.s.a.

W sytuacji gdy kontrola kasacyjna doprowadzi do wniosku, że wydanie tego rodzaju rozstrzygnięcia było w sprawie niedopuszczalne, jedynym uwzględnieniem skargi kasacyjnej może być uchylenie zaskarżonego w tej części wyroku. Nie można też przyjąć, że w takiej sytuacji NSA powinien, uchylając wyrok w zaskarżonej części, oddalić skargę, gdyż pozostawałoby to w oczywistej sprzeczności z rozstrzygnięciem niezaskarżonym, które jest prawomocne. Wydanie orzeczenia w oparciu o art. 135 p.p.s.a. wynika wyłącznie z aktywności Sądu I instancji zatem nie można w takiej sytuacji przyjąć, że w pewnym zakresie skarga podlegałaby oddaleniu. Brak też podstaw do przyjęcia, że w zakresie objętym zaskarżonym rozstrzygnięciem wydanie orzeczenia jest bezprzedmiotowe. Z instytucją bezprzedmiotowości postępowania, która uprawnia do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego mamy do czynienia, gdy Sąd został pozbawiony przedmiotu kontroli.

Z przyczyn wyżej wskazanych zarzut zawarty w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za zasadny.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak był podstaw do uznania, że zarzuty sformułowane w pkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej uprawniały do uchylenia wyroku w zaskarżonej części i ponownego rozpoznania sprawy. Aczkolwiek podstawa prawna, o której stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienia zaskarżonego wyroku, może budzić wątpliwości co do tego, czy odnosi się ona także do zaskarżonej części wyroku, to jednakże całość motywów tego orzeczenia uprawnia do konkluzji, iż odnosi się ona także i do tej części rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Tym samym tak sporządzone uzasadnienie pozwoliło na kontrolę kasacyjną. Umożliwiło też sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, w szczególności zarzutu błędnego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a., który to zarzut skutkował uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

Nie można też uznać, że wyrok Sądu I instancji w zaskarżonej części narusza art. 1 p.u.s.a.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.