Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 295/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 7a, art. 92b,c, art. 8, art. 92a ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: par. 5 ust. 1,2
journal: Dz.U. 2007 nr 159 poz 1128
law: Rozporzadzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart  kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w S., zwany dalej również "ZWITD", decyzją z dnia [...] r.

nr [...] nałożył na T. R. prowadzącego działalność pod firmą "[...]", karę pieniężną w wysokości [...] zł, na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.), dalej również jako "u.t.d", za następujące naruszenia:

- niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym

w wymaganym terminie 28 dni od zaistniałej zmiany, tj. nie zgłosił do posiadanej licencji z dnia [...] r. na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy ani licencji nr [..] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy z dnia 5 lipca 2011 r. wymienionych w decyzji 32 pojazdów, jak również nie zgłosił faktu zbycia dwóch pojazdów wskazanych w decyzji, co stanowi naruszenie art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy i uzasadniło wymierzenie kary na podstawie lp. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy,

- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut do jednej godziny przez kierowcę J. K. w dniach

19 i 20 marca 2014 r. w pojeździe nr rej. [...], co stanowi naruszenie art. 4

lit. k, art. 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 2135/98 (...), co stanowi naruszenie określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym lp. 5.1.1,

- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut przez kierowcę P. J. w dniu

28 lutego 2014 r. w pojeździe nr rej [...] co stanowi naruszenie art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (...) i uzasadnia wymierzenie kary na podstawie lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,

- skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do 1 godziny przez kierowców w siedmiu przypadkach opisanych w decyzji, a także skrócenie dziennego czasu odpoczynku za każdą następną rozpoczętą godzinę w trzech przypadkach opisanych w decyzji, co stanowi naruszenie art. 8 ust. 2 i ust 4 rozporządzenia (WE) nr 561 (...) i uzasadnia wymierzenie przedsiębiorcy kary, na podstawie lp. 5.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym siedmiokrotnie, oraz na podstawie lp. 5.3.2 trzykrotnie,

- skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku przez kierowcę K. N. w dniach 10/11 lutego 2014 r. o sześć godzin i 25 minut, co stanowi naruszenie art. 8 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (...) i uzasadnia wymierzenie kary na podstawie lp. 5.4.2 załącznika nr 3 do ustawy (6 x 100 zł), oraz na podstawie lp. 5.4.1 (1 x 50 zł),

- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy, wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w ośmiu pojazdach w datach opisanych w decyzji, co stanowi naruszenie art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.)

i uzasadnia wymierzenie kary na podstawie lp. 6.4.1 załącznika nr 3 do ustawy

o transporcie drogowym,

- nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych cyfrowych z tachografów cyfrowych (urządzeń rejestrujących), zainstalowanych w pojazdach o nr rej. [...] za okres od dnia 1 lutego 2014 r. do 31 marca 2014 r., tj. 2 x 59 dni, co organ ustalił na postawie danych cyfrowych z kart kierowców J. G. i M. M., którzy wykonywali przewozy drogowe tymi pojazdami, co uzasadniało wymierzenie kary w kwocie [...] zł za każdy dzień za każdy z pojazdów na podstawie lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy ([...] zł),

- trzykrotne nieudzielenie kierowcom przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy

z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, tj. R. D.

w dniu 21 lutego 2014 r. i w dniu 28 marca 2014 r. a M. M. w dniu 24 lutego 2014 r., co uzasadnia wymierzenie kary przewidzianej w lp. 8.4.

(3 x 300 zł),

Organ wyjaśnił, że [...] r. podjęto czynności kontrolne w bazie transportowej przedsiębiorcy przy ul. [...] w S., przy udziale osoby upoważnionej przez przedsiębiorcę. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie regulacji wynikających z ustawy o transporcie drogowym, ustawy o ruchu drogowym i przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, a także regulacji wspólnotowych dotyczących przepisów socjalnych w transporcie drogowym, urządzeń rejestrujących oraz przestrzegania zasad i warunków dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych.

Kontrolą objęto okres od 18 czerwca 2013 r. do 18 czerwca 2014 r. W toku kontroli ustalono, że w przedsiębiorstwie, w okresie sześciu miesięcy przed dniem jej rozpoczęcia, usługi na jego rzecz świadczyło 90 kierowców na podstawie umów cywilnoprawnych.

Z przeprowadzonej kontroli w dniu [...] r. sporządzono protokół

z załącznikiem zawierającym stwierdzone naruszenia, który wraz z zawiadomieniem

o wszczęciu postępowania został doręczony stronie. Organ wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b czy 92c ustawy o transporcie drogowym ponieważ stwierdzone naruszenia nie wystąpiły na skutek zdarzeń i okoliczności, których osoba wykonująca przewóz drogowy nie mogła przewidzieć. Łączna kara za stwierdzone naruszenia wyniosła [...] zł. W związku z tym, że w myśl art. 92a ust. 3 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym maksymalna łączna kara wynosi [...] zł, karę w takiej wysokości wymierzono przedsiębiorcy.

W odwołaniu od decyzji T. R. zarzucił naruszenie art. 14, art. 8a,

art. 92b, art. 92c ustawy o transporcie drogowym oraz pkt 1.4, pkt 5.1, 5.2, 5.3, 6.2.1, 6.3.7 załącznika nr 3 do tej ustawy. Podniósł też zarzut naruszenia art. 7, art. 10, art. 77 i art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W ocenie odwołującego się organ I instancji nie wziął pod uwagę jego wyjaśnień, w których twierdził,

że organizował transport w sposób uwzględniający konieczność zachowania norm dotyczących czasu pracy. Wyjaśnił, że nie mógł całkowicie wyeliminować nieprawidłowości dotyczących czasu pracy kierowców ze względu na dużą rotację kierowców, a także dlatego, że nie miał możliwości kontrolowania wszystkich kierowców jednocześnie. Odnośnie naruszenia określonego w lp. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wskazał, że w okresie za który kara za to uchybienie została nałożona, nie istniał obowiązek zgłaszania zmian do licencji, w związku z tym kara jest niezasadna.

T. R. podkreślił, że prawidłowo archiwizował pliki cyfrowe i do naruszenia określonego w lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie doszło. Wystąpił natomiast problem z odczytaniem niektórych plików, dlatego konieczne było ich ponowne przesłanie organowi, ale wymagane pliki zostały okazane. Na powstanie pozostałych stwierdzonych naruszeń nie miał wpływu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, zwany dalej również "GITD", decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył na stronę karę w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ dokonał analizy obowiązujących przepisów, ustalonego przez organ I instancji stanu faktycznego i uznał, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie stwierdzonych naruszeń, z wyjątkiem naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Organ II instancji stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na ustalenie, że kierowca lub kierowcy nie rejestrowali swoich aktywności na karcie kierowcy i umorzył karę w wysokości [...] zł nałożoną na podstawie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli

w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, za każdy dzień, za które wymierzono skarżącemu karę w łącznej wysokości [...] zł, organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrola zakończyła się sporządzeniem protokołu kontroli w dniu [...] r. W trakcie trwania kontroli przedsiębiorca nie okazał danych cyfrowych

z tachografów cyfrowych zainstalowanych w pojazdach o nr rej. [...] za okres od 1 lutego 2014 r. do 31 marca 2014 r. tj. z dwóch pojazdów za 59 dni. Przesłanie organowi danych z tachografów w dniu 10, 14 i 24 lipca 2014 r., na wezwanie organu, a więc po zakończeniu kontroli, nie mogło być przez organ uznane, za okazanie danych do kontroli. W ocenie organu nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja zaprezentowana w odwołaniu, że pliki zostały udostępnione podczas kontroli, ale nie zostały odczytane przez organ I instancji, dlatego zostały przesłane ponownie. Nie potwierdza tego materiał dowodowy sprawy w którym znajdują się dane cyfrowe pobrane w dniu [...] r. W tym dniu dane z pojazdów nie zostały okazane. Plik nr [...] z pojazdu [...] został okazany w dniu 14 lipca 2014 r. i 24 lipca 2014 r., a plik nr [...] z pojazdu o nr rej. [...] został okazany w dniach 10 lipca 2014 r. i ponownie w dniu 27 lipca 2014 r. Zatem pliki te zostały okazane organowi po zakończeniu kontroli. Okazanie plików w terminie późniejszym, po zakończeniu kontroli nie mogło zatem spowodować uznania przez organ, iż do naruszenia nie doszło.

W przedmiocie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu na piśmie lub

w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji danych, o których mowa

w art. 7a i 8 ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy zauważył,

że odwołujący się powinien był zgłosić organowi, który udzielił licencji, zmiany danych do licencji dotyczące pojazdów wymienionych w uzasadnieniu decyzji, w terminie 28 dni od powstania zmiany. Organ zwrócił uwagę, iż zmiany danych dotyczące tych pojazdów nastąpiły po dniu 1 stycznia 2012 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 14 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym i niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 244 poz. 1454), sankcjonująca niezgłoszenie danych do licencji karą pieniężną i nakładająca na przedsiębiorcę taki obowiązek.

Suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia wyniosła [...] zł, jednakże na mocy art. 92a ust. 1 pkt 3 u.t.d. została ograniczona do kwoty [...] zł.

Odnosząc się do podniesionego przez stronę zarzutu, iż w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92b u.t.d. organ wyjaśnił,

że przepis ten ma zastosowanie tylko do naruszeń dotyczących czasu pracy kierowców. Z akt sprawy nie wynika, by odwołujący się nie ponosił odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. Odwołujący się nie wykazał, że w sposób właściwy nadzorował wykonywanie zadań transportowych, kontrolował podległych jemu kierowców, ewidencjonując przypadki, w których doszło do naruszeń. Świadczy o tym brak jakichkolwiek działań dyscyplinujących kierowców, jak i zeznanie kierowcy który wskazał, że nie odbywano z nim żadnych rozmów, nie upominano go w sytuacji, gdy dochodziło do popełnienia naruszeń. W tej sytuacji, zdaniem organu, brak było podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d..

Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że brak było także podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., ponieważ przedsiębiorca posiada możliwość zapobieżenia nieprawidłowościom w pracy kierowcy. Może mu wydawać odpowiednie polecenia i przeprowadzać kontrole dotyczące przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów działu II rozporządzenia nr 561/2006. W tym zakresie przedsiębiorcy przysługują władcze uprawnienia wobec kierowcy, może mu polecić wykonanie czynności, udzielić wiążących instrukcji i wskazówek, może więc zapobiegać nieprawidłowościom w pracy. Zdaniem organu T. R. miał wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, powinien bowiem stosować nadzór w tym zakresie nad kierowcami. Jednocześnie przedsiębiorca nie wykazał okoliczności,

na które nie miał wpływu, czy których nie mógł przewidzieć.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania organ odwoławczy wskazał, że nie jest on uzasadniony, ponieważ organ I instancji zgromadził dowody pozwalające na rozstrzygnięcie sprawy, należycie ocenił też zebrany materiał dowodowy, a w decyzji zawarł wszystkie wymagane art. 107 K.p.a. elementy.

T. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7a, art. 8 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 1.4, pkt 5.1.1, pkt 5.2.1, pkt 5.3.2, pkt 5.4.2, pkt 6.2.1, pkt 6.3.7, pkt 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie,

- art. 4 lit h, i, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 8 ust. 1-5 i 8-9, art. 15 ust. 8 rozporządzenia

nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, poprzez ich zastosowanie,

- art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie,

- art. 7, 10, 77, 80 i art. 138 § 1 i 2 K.p.a., mające wpływ na wynik postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja nie odpowiada treści art. 138 § 1 i 2 K.p.a., ponieważ organ odwoławczy w całości uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy, a jednocześnie, jak wynika

z uzasadnienia decyzji, w części utrzymał w mocy wymierzone w I instancji kary. Jest to rozstrzygnięcie nieznane ustawie procesowej, skoro decyzja organu I instancji została uchylona w całości, nie było czego utrzymywać w mocy. Skoro organ odwoławczy uznał odwołanie i postanowił uchylić decyzję wydaną w I instancji, nie mógł utrzymać w mocy kar wymierzonych w I instancji. Takie działanie organu wprowadza w błąd, narusza zasadę zaufania obywatela do organów państwa (art. 8 K.p.a.), narusza także zasadę praworządności.

W ocenie skarżącego w sprawie zaistniały podstawy do zastosowania art. 92b ust. 1 oraz 92 c ustawy o transporcie drogowym, które pozwalają na zaniechanie wszczęcia postępowania administracyjnego lub jego umorzenia i odstąpienia od wymierzenia kary. W zakresie naruszeń stwierdzonych protokołem kontroli skarżący złożył bowiem stosowne wyjaśnienia wskazując, że planuje i organizuje transport, w tym godziny pracy kierowców w taki sposób, by umożliwić kierowcom dostarczanie towarów w sposób nie naruszający obowiązujących przepisów. Skarżący podniósł, że zapewnia kierowcom okresy odpoczynku, we własnym zakresie kontroluje i minimalizuje naruszenia obowiązujących przepisów przez kierowców, jednak nie jest w stanie wyeliminować wszystkich nieprawidłowości, ze względu na dużą rotację kierowców, co wymaga ciągłego ich szkolenia. Skarżący wywodził, że nie ma obowiązku pisemnego dyscyplinowania kierowców, a oparcie się na zeznaniach jednego kierowcy w tym zakresie, nie było wystarczające.

Zdaniem skarżącego, nie uchybił on obowiązkowi polegającemu na zgłoszeniu organowi danych dotyczących wprowadzenia do użytkowania i wycofania z użytkowania pojazdów, ponieważ ten obowiązek został wprowadzony z dniem 15 sierpnia 2013 r. ustawą z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2013 r., poz. 567). Na mocy tej ustawy do ustawy o transporcie drogowym wprowadzono m. in. art. 7a, nakładający na przedsiębiorców obowiązek zgłaszania takich zmian. Nie jest dopuszczalne karanie za nie zgłoszenie zmian w sytuacji, gdy obowiązek taki nie istniał. Obowiązek ten mógł dotyczyć tylko pojazdów o nr rej. [...], przy czym wykaz obejmujący te zmiany został zgłoszony organowi w dniu 30 czerwca 2014 r., czyli przed stwierdzonym przez organ naruszeniem. Wbrew twierdzeniom organu naruszenie to nie zostało ujawnione w dniu wszczęcia kontroli tj. w dniu [...]r. ale po dokonaniu przez skarżącego odpowiedniego zgłoszenia. Zatem brak było podstaw do przyjęcia, że skarżący nie dopełnił obowiązku zgłoszenia organowi zmiany danych w ciągu 28 dni od ich zaistnienia.

Skarżący podniósł również, że nie dopuścił się naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli danych, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości [...] zł. Wyjaśnił, że pliki zawierające niezbędne dane były w posiadaniu skarżącego w dniu kontroli. Kontrolerzy zostali poinformowani, że dane te są archiwizowane w formie cyfrowej i w takiej formie zostały im przekazane. Z uwagi na wezwanie organu, pliki przekazano ponownie w dniach 14 i 24 lipca 2014 r. W ocenie skarżącego czym innym jest nie posiadanie i nie okazanie danych podczas kontroli,

a czym innym brak możliwości ich odczytania czy błędne odczytanie, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Wymagane dane zostały udostępnione organowi i brak było podstaw do wymierzenia kary za ich brak, tym bardziej, że przyjęty przez skarżącego sposób archiwizowania danych był dopuszczony obowiązującymi przepisami.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi ponownie wyjaśnił z jakich względów uznał, że brak było w niniejszej sprawie podstaw do zastosowania art. 92b ust. 1 i 92c ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wyjaśnił, że do naruszenia nie doszło, w szczególności organ odwoławczy był uprawniony do uchylenia decyzji organu I instancji i nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia.

Na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego podniósł,

że uzasadnienie decyzji nie koresponduje z rozstrzygnięciem, ponieważ

w rozstrzygnięciu uchylono decyzję i orzeczono co do istoty, natomiast uzasadnienie sporządzono tak, jakby decyzja została utrzymana w mocy. Nadto wskazał, że organ wybiórczo gromadził materiał dowodowy, mający uzasadnić nałożenie kary, a nie ustalenie stanu faktycznego. Podkreślił, że żądane dokumenty zostały organowi przedłożone, tyle że był problem z ich odczytaniem. Po usunięciu awarii dokumenty zostały ponownie przedłożone w formie elektronicznej. Pełnomocnik wyjaśnił, że nie kwestionuje dat doręczenia dokumentów formie odczytywalnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium wykazała, że nie narusza ona prawa, a zarzuty podniesione w skardze, poza zarzutem dotyczącym zastosowania art. 7a u.t.d., okazały się nietrafne.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem kontroli była działalność prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa za okres od 16 czerwca 2013 r. do 16 czerwca 2014 r.

W oparciu o przedłożone przez skarżącego dokumenty ustalono szereg naruszeń, co stanowiło podstawę wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Skarżącemu zapewniono czynny udział w tym postępowaniu, jak również

w postępowaniu kontrolnym. W szczególności został mu doręczony protokół kontroli,

w którym szczegółowo opisane zostały poszczególne nieprawidłowości, jakiego okresu dotyczyły, w oparciu o jakie dowody zostały stwierdzone.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji, która zawiera wyczerpujące i pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, skarżący zakwestionował zasadność ukarania go za naruszenie polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku wskazując, że w tym zakresie złożył obszerne wyjaśnienia. Podniósł, że organizuje czas kierowcom w taki sposób, aby mogli oni wywiązać się ze swoich obowiązków z zachowaniem reguł wynikających z obowiązujących przepisów. Tak też planowane są trasy i godziny dostaw. W ocenie skarżącego wszelkie naruszenia w tym zakresie wynikają

z czynników od niego niezależnych.

Nadto skarżący podniósł zarzuty odnoszące się do obowiązku zgłoszenia zmian polegających na wprowadzeniu do użytkowania i wycofaniu pojazdów z działalności gospodarczej argumentując, że obowiązek zgłoszenia zmian został wprowadzony ustawą z dnia 5 kwietnia 2013 r., która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2013 r. Ustawa ta wprowadziła w art. 7a obowiązek zgłaszania zmian, jednak obowiązek ten, zdaniem skarżącego odnosił się do zmian powstałych po tej dacie.

Skarżący podważał również zasadność ukarania go karą w łącznej wysokości [...] zł za naruszenie polegające na nieokazaniu do kontroli danych z tachografów cyfrowych dwóch pojazdów, wywodząc, że dane te były w posiadaniu firmy w okresie kontroli i zostały okazane organowi. W związku z wezwaniem ponownie zostały przekazane organowi w dniach 14 i 24 lipca 2014 r.

W tym zakresie organ II instancji rozpatrując odwołanie skarżącego zajął obszerne stanowisko, odnosząc się również szczegółowo do pozostałych stwierdzonych naruszeń, które przez skarżącego nie były kwestionowane.

W przedmiocie naruszeń niekwestionowanych przez stronę, sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i zawartą tam argumentację.

Organ II instancji umorzył postępowanie w przedmiocie kary pieniężnej

w wysokości [...] zł, nałożonej za naruszenie określone w lp. 5.4.1 i lp. 5.4.2 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i w tym zakresie sąd również uznał stanowisko organu odwoławczego za prawidłowe.

Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do zastosowania art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym. Wbrew twierdzeniom skarżącego ani okoliczności sprawy, ani złożone przez niego dowody i wyjaśnienia nie wskazują na to, aby nie miał on wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń, brak jest również, zdaniem sądu, podstaw do wywodzenia, iż skarżący w taki sposób zorganizował pracę swojego przedsiębiorstwa, iż pomimo dochowania przez niego należytej staranności w zakresie umożliwienia kierowcom przestrzegania obowiązujących przepisów, doszło do ich naruszenia.

Przede wszystkim podnieść należy, że twierdzenia skarżącego nie zostały poparte żadnymi dowodami, w szczególności nie przedłożył skarżący żadnych dokumentów, które obrazowałyby taką organizację pracy przedsiębiorstwa, która zapewnia przestrzeganie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, wykorzystania przerw i odpoczynku. Dla wykazania okoliczności, o których mowa

w art. 92b u.t.d. nie są wystarczające jedynie twierdzenia skarżącego, sprowadzające się wyłącznie do tego, iż skarżący w taki sposób planuje podróże kierowców, w porozumieniu z przedstawicielami zleceniodawców, aby możliwe było pokonanie zaplanowanej trasy w odpowiednim czasie, z zachowaniem przerw i odpoczynku.

Nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia skarżącego, że w tych okolicznościach wszelkie nieprawidłowości wynikały z czynników od niego niezależnych. Przede wszystkim skarżący nie wskazał, ani nie wykazał dokumentami, czy innymi dowodami jakie to były czynniki, które nie były od niego zależne.

Zgodzić się należy ze skarżącym, że prowadząc duże przedsiębiorstwo, z dużą ilością kierowców, brak jest możliwości zapobieżenia wszelkim nieprawidłowościom, zwłaszcza przy dużej rotacji wykonujących przewozy kierowców. Z takiego założenia wyszedł również ustawodawca, przewidując w art. 92b możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadku, gdy doszło co prawda do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, ale podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia

1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa

w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Ciężar dowodu w zakresie wykazania, że zachodzą okoliczności, o których mowa wyżej spoczywa na przedsiębiorcy, który chcąc uniknąć kary za stwierdzone naruszenia powinien wylegitymować się takimi dowodami, które w sposób jednoznaczny będą świadczyły o prawidłowej organizacji pracy i dochowaniu należy tej staranności w zakresie szkolenia kierowców, reagowania na stwierdzone nieprawidłowości, podejmowania środków zaradczych, aby do nieprawidłowości nie dochodziło.

W niniejszej sprawie poza twierdzeniami skarżącego, iż prawidłowo organizuje czas pracy kierowców, a działanie to polega na takim wyznaczeniu tras, aby możliwe było ich pokonanie z zachowaniem obowiązujących przepisów, brak jest dowodów potwierdzających podnoszone przez skarżącego okoliczności. Nie zasługuje na uwzględnienie argument, iż brak uwag i zastrzeżeń kierowców do planowanych tras stanowi wystarczające usprawiedliwienie dla zaniechania ich kontroli przez skarżącego, w szczególności nie zasługuje na uwzględnienie argument, iż skarżący nie posiada fizycznej możliwości bieżącej kontroli wszystkich kierowców jednocześnie. Świadczyć to bowiem może o niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa w tym zakresie.

Podkreślenia wymaga, że właściwa organizacja pracy nie oznacza w tym przypadku samego zaplanowania trasy w taki sposób, aby teoretycznie możliwe było jej pokonanie w zgodzie z obowiązującymi przepisami, ale również założenie iż mogą wystąpić sytuacje awaryjne i wdrożenie w takich mechanizmów, które będą miały zastosowanie w przypadku np. korków, remontów dróg, wypadków, braku miejsca na parkingu itp. Zaznaczyć przy tym należy, że rzeczą organu prowadzącego postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nie jest badanie, czy skarżący prawidłowo zaplanował trasy przejazdu i czy możliwe było ich pokonanie przy zachowaniu przepisów, ale ustalenie, czy doszło do naruszenia, a jeżeli tak, to czy skarżący po pierwsze dopełnił wszelkich starań i w taki sposób zorganizował pracę, że pomimo stwierdzenia naruszeń, przy uwzględnieniu należytej staranności przedsiębiorcy w tym zakresie, celowym jest odstąpienie od ukarania.

W ocenie sądu organ poczynił prawidłowe ustalenia w tym zakresie, bowiem takiej organizacji pracy kierowców, aby uwzględniała wszystkie wymienione elementy skarżący nie wykazał.

Podobne stanowisko należy zająć w przedmiocie niezastosowania przez organ art. 92c u.t.d. Podkreślenia bowiem wymaga, iż odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy. Wystarczającym jest samo stwierdzenie naruszenia. Natomiast art. 92c u.t.d. ma zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, w tym w zakresie doboru kadr i nadzoru nad pracownikami nie był w stanie przewidzieć, która to sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi

Sąd nie podzielił również poglądu skarżącego dotyczącego niezasadnego ukarania go karą [...] zł za nieokazanie podczas kontroli danych z tachografu cyfrowego pojazdów o numerach rejestracyjnych [...]. W świetle poczynionych ustaleń nie ulega wątpliwości, że dane o których mowa zostały przekazane organowi po zakończeniu kontroli. Protokół kontroli został sporządzony

w dniu [...] r., natomiast pliki w formacie odczytywalnym zostały organowi przekazane w dniach 14 i 24 lipca 2014 r., czego skarżący nie kwestionuje.

Jak wynika z akt administracyjnych skarżący przed zakończeniem kontroli był wzywany do przedłożenia dodatkowych dokumentów, jednak z obowiązku tego wywiązał się jedynie częściowo, w związku z brakiem możliwości dokonania odczytu plików z tachografów cyfrowych pojazdów o wskazanych wyżej numerach rejestracyjnych.

W ocenie skarżącego sam fakt posiadania danych zwalnia go

z odpowiedzialności za naruszenie przepisów, bowiem należy odróżnić nieposiadanie danych, ich niearchiwizowanie od nieokazania z powodu braku technicznych możliwości ich odczytania. Pogląd ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny trafności postępowania organu w tym zakresie należy się odwołać do przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r.

w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. Nr 159, poz. 1128 ze zm.). Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, pobrane dane, o których mowa w § 3 i 4, podmiot przechowuje w oryginalnym formacie przez okres co najmniej dwunastu miesięcy, licząc od daty ich zarejestrowania w tachografie cyfrowym lub na karcie kierowcy. Stosownie zaś do § 5 ust. 2 rozporządzenia, podmiot przechowujący dane zapewnia zabezpieczenie tych danych przed ich utratą oraz dostępem osób nieuprawnionych, a także zapewnia takie przechowywanie danych, aby były one czytelne i uporządkowane.

Oznacza to, że na skarżącym jako podmiocie przechowującym dane spoczywał obowiązek takiego zabezpieczenia danych, aby w każdej chwili, na przykład na żądanie kontrolującego, były one dostępne i odczytywalne.

Wbrew twierdzeniom skarżącego naruszenie, za które wymierzono karę nie polegało na niewłaściwej archiwizacji danych pobranych z tachografów cyfrowych, czy też przechowywania ich w niewłaściwym formacie, ale na tym, że dane te nie zostały udostępnione organowi dokonującemu kontroli, do dnia jej zakończenia. Przedłożenie dokumentów w formie odczytywalnej miało miejsce dopiero po upływie dwóch i trzech tygodni od zakończenia kontroli. W ocenie sądu organ zasadnie zatem przyjął, że doszło do naruszenia, za które na podstawie lp. 6.3.7 nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł. Skarżący nie wykazał bowiem, aby brak możliwości odczytania zarchiwizowanych danych był wynikiem sytuacji nadzwyczajnej, której nie mógł przewidzieć.

Mając na uwadze treść przytoczonego wyżej § 5 rozporządzenia nie ulega wątpliwości, że obowiązek prawidłowej archiwizacji i przechowywania danych spoczywał na skarżącym. Decydując się na archiwizowanie danych w formie plików cyfrowych powinien dochować należytej staranności zarówno w procesie sczytywania danych z tachografu, jak i przechowywania i monitorowania tych danych w taki sposób, aby były one dostępne w każdej chwili. Brak jest, w ocenie sądu, z jednej strony podstaw do przyjęcia, że skarżący zadośćuczynił temu obowiązkowi, a z drugiej strony uznania, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z okolicznościami nadzwyczajnymi, których skarżący nie był w stanie przewidzieć.

Sąd podzielił stanowisko skarżącego, iż organ nieprawidłowo zastosował art. 7a ustawy o transporcie drogowym, bowiem jak słusznie zauważył skarżący ustawa z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 567), weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2013 r. Zatem dopiero od tego dnia materializował się, przewidziany w art. 14 u.t.d. obowiązek zgłaszania danych, o których mowa w art. 7a u.t.d. (dodanym tą ustawą). Obowiązek ten nie mógł zatem dotyczyć pojazdów, o których mowa w zaskarżonej decyzji, bowiem zmiany tym w zakresie miały miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r.

Nietrafny jest pogląd organu, iż nałożenie kary uzasadnia fakt, że naruszenie,

o którym mowa w l.p. 1.4 złącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zostało wprowadzone do porządku prawnego ustawą z dnia 14 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 244, poz. 1454). Naruszenie to bowiem odnosiło się do niezgłoszenia danych, o których mowa w art. 8 u.t.d., zaś z decyzji organu I instancji wynika wprost, że skarżący został ukarany za niezgłoszenie danych, o których mowa w art. 7a tej ustawy, który to przepis w dacie stwierdzonych przez organ zmian nie istniał.

Powyższe naruszenie nie ma jednak wpływu na treść zaskarżonej decyzji, bowiem łączna kara, ustalona za stwierdzone naruszenia wyniosła [...] zł, a na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 3 u.t.d. jej wysokość ustalono na kwotę [...] zł. Wyeliminowanie zatem nałożonej za powyższe naruszenie kary nie ma wpływu na jej ostateczną wysokość.

Końcowo stwierdzić należy, że sąd nie podzielił poglądu, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. Z jej treści wynika bowiem jasno, że uchylenie miało związek z umorzeniem kary pieniężnej za jedno z naruszeń, a skoro na łączną wysokość obliczonej kary składają się kary jednostkowe wymierzone za wszystkie naruszenia, to siłą rzeczy obliczona łączna wysokość kary musiała ulec zmianie, jakkolwiek przy zastosowaniu art. 92a ust. 3 pkt 3 u.t.d. wysokość wymierzona ostatecznie skarżącemu nie uległa zmianie.

Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.