Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 458/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1, art. 3 pkt 9
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi U. K. i T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 17 października 2017 nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących U.K. i T. K. kwotę 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

U. K. i T. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 października 2017 r. orzekającą o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem stacji [..] znajdującej się w budynku przy ul. G. w G.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia 28 września 2015 r. U. K. i T. K. złożyli wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o podjęcie czynności sprawdzających i kontrolnych dotyczących stacji transformatorowej [..] zlokalizowanej w budynku wielorodzinnym w G., przy ul. G., wyjaśniając, że ww. stacja transformatorowa została rozbudowana w ten sposób, że moc tego urządzenia została zwiększona z 400 kVA do 630 kVA. W dniu 22 kwietnia 2015 r. A. dokonała wymiany transformatora na nową jednostkę. Zdaniem wnioskodawców, zachodziła konieczność należytego zbadania legalności zwiększenia mocy stacji transformatorowej z uwagi na zagrożenie dla zdrowia mieszkańców bloku przy ul. G. w G. w związku z emisją pół elektromagnetycznych, ale również w sytuacji awarii (przegrzanie się transformatora, emisja niebezpiecznych substancji). Zwrócili uwagę na potrzebę zbadania, czy nie doszło do naruszenia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422). Wnioskodawcy wskazali, że zajmują lokal mieszkalny znajdujący się bezpośrednio nad pomieszczeniem, w którym umieszczony został nowy transformator.

Po analizie dokumentów i wyjaśnień przesłanych przez A. Oddział w G., Spółdzielnię Mieszkaniową - właściciela budynku ul. G., w którym znajduje się przedmiotowa stacja transformatorowa, akt archiwalnych Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do podjęcia działań w trybie nadzoru budowlanego, o czym poinformował wnioskodawców w piśmie z dnia 22 stycznia 2016 r.

Po rozpoznaniu skargi U. K. i T. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie rozbudowy obiektu budowlanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 104/16, zobowiązał organ I instancji do rozpatrzenia wniosku skarżących z dnia 28 września 2015 r. w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzając, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wyjaśnił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zajął wprawdzie merytoryczne stanowisko odnośnie żądań skarżących, lecz dokonał tego w ramach zwykłego, kierowanego do strony pisma, co doprowadziło do powstania bezczynności organu trwającej do czasu wydania przez Sąd wyroku. Odnosząc się do ustaleń organu dotyczących tego, że kwestionowane przez skarżących roboty budowlane zostały wykonywane na podstawie zgłoszenia Sąd wyjaśnił, że także prowadzenie robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie, wobec którego nie wniesiono sprzeciwu, nie uniemożliwia prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do tych robót, w szczególności nie uwalnia inwestora od zarzutu przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten przewiduje ingerencję organów nadzoru budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ww. ustawy, polegających na prowadzeniu robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska.

Ponownie rozpoznając wniosek skarżących postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozbudowy stacji transferowej wskazując, że nie znalazł podstaw do prowadzenia postepowania w trybie art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że w ramach uzupełnienia postępowania pozyskał sprawozdanie z badań Nr [...] przeprowadzonego pomiaru akustycznego w dniu 25.05.2016 r. przez upoważnionych przedstawicieli Laboratorium Badań Higieny Środowiska Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w celu oceny uciążliwości hałasu występującego w mieszkaniu nr [..] przy ul. G. w G. spowodowanego pracą stacji transformatorowej, w którym stwierdzono, że nie nastąpiło przekroczenie normy akustycznej dla pory nocnej ani dziennej. Również w sprawozdaniu z badań Nr [..] przeprowadzonego pomiaru pola elektrycznego i magnetycznego w środowisku w dniu 25.05.2016 r. przez upoważnionych przedstawicieli Laboratorium Badań Higieny Środowiska Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w mieszkaniu nr [..] przy ul. G. w G. stwierdzono, że wykonane pomiary nie wykazały przekroczenia wartości dopuszczalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów (Dz.U. nr 192, poz.1883).

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na skutek wniesionego zażalenia przez U. i T. K., postanowieniem z dnia 27 lutego 2017 r. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 stycznia 2017 r. w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznani.

Rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 kwietnia 2017 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 oraz art. 52 Prawa budowlanego, nakazał A. przedstawić, w terminie do dnia 25 lipca 2017 r., ocenę dotyczącą stanu technicznego stacji transformatorowej znajdującej się w budynku przy ul. G. w G., sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 11 sierpnia 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości a sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia stwierdzając, że w okolicznościach sprawy samo nałożenie obowiązku oceny technicznej stanu technicznego stacji transformatorowej nie skutkuje doprowadzeniem robót do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygając co do obowiązku przedłożenia przedmiotowej oceny organ pozbawił się możliwości wydania decyzji nakazowej w przypadku stwierdzenia niezgodności z przepisami. W takich sytuacjach, w przypadku robót zakończonych, organ nadzoru budowlanego winien był rozważyć skorzystanie z dyspozycji art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 października 2017 r. orzekł o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem stacji [..] znajdującej się w budynku przy ul. G. w G., w związku ze zwiększeniem mocy transformatora z 400 kVA do 630 kVA. Organ wskazał, że A. przedłożyła "Ocenę stanu technicznego stacji transformatorowej [...] znajdującej się w budynku w G. przy ul. G." sporządzoną przez D. M. i architekta J. K. - część architektoniczna, J. F. - część konstrukcyjna oraz w zakresie wymagań p-poż. przez M. Z. W opinii tej stwierdzono, że przedmiotowa stacja jest obiektem istniejącym wybudowanym zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną i ostatecznym pozwoleniem na jej wykonanie, stacja nie wytwarza ponadnormowej i dopuszczalnej emisji hałasu oraz oddziaływania elektromagnetycznego, nie wytwarza drgań mogących wpływać destrukcyjnie na pracę obiektu budowlanego, nie stanowi zagrożenia pożarowego, stan techniczny pomieszczenia stacji i jej praca nie wpływa negatywnie na konstrukcję budynku, parametry techniczne stacji i sama stacja oraz jej oddziaływanie nie wpływają w żaden sposób na życie i zdrowie ludzkie oraz mienie. Stacja transformatorowa jest serwisowana/dokonywane są na niej okresowe przeglądy techniczne. Jednocześnie orzekający zalecili wykonanie ocieplenia wewnątrz komory stacji transformatorowej wszystkich przegród pionowych i poziomych graniczących z lokalami mieszkalnymi. Dnia 3 października 2017 r. do organu wpłynęło oświadczenie B. N. o wykonaniu ocieplenia stropu i ścian wewnętrznych stacji transformatorowej [..] zgodnie z założeniami "Oceny stanu technicznego stacji transformatorowej".

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania skarżących, decyzją z 30 kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 października 2017 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że oceniając materiał dowodowy obejmujący ocenę uciążliwości hałasu występującego w mieszkaniu nr [..], jak i pomiar poziomu pola elektrycznego i magnetycznego oraz ocenę stanu technicznego przedmiotowej stacji transformatorowej stwierdził brak podstaw do nakazania wykonania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Organ wyjaśnił, że stacja transformatorowa [..] o mocy 400kVA znajdująca się w budynku przy ul. G. w G. została wybudowana wraz z całym budynkiem zgodnie z zatwierdzonym projektem w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, zaś jej rozbudowa polegająca na zwiększeniu dopuszczalnej mocy do 630kVA w oparciu o skutecznie dokonane zgłoszenie. A. dokonała bowiem w dniu 28 października 2014 r. zgłoszenia budowy i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę na terenie nieruchomości przy ul. G., W. w G. – przyłącze energetyczne kablowe nn do budynku handlowo - usługowego. W projekcie budowlanym, stanowiącym załącznik do powyższego zgłoszenia, w opisie technicznym dotyczącym stacji transformatorowej wskazano, że: "W stacji [..] wymienić transformator 15/04 kV, 400KVA na transformator o mocy 630 kVA". Organ architektoniczno - budowlany nie zgłosił sprzeciwu w sprawie ww. zgłoszenia.

Dodatkowo organ zauważył, że ze sporządzonej "Oceny stanu technicznego stacji transformatorowej [..] znajdującej się w budynku w G. ul. G." wynika, że stacja nie wytwarza ponadnormowej i dopuszczalnej emisji hałasu oraz oddziaływania elektromagnetycznego, nie wytwarza drgań mogących wpływać destruktywnie na pracę obiektu budowlanego, nie stanowi zagrożenia pożarowego, stan techniczny pomieszczenia stacji i jej praca nie wpływa negatywnie na konstrukcję budynku, parametry techniczne stacji i sama stacja oraz jej oddziaływanie nie wpływają w żaden sposób na życie i zdrowie ludzkie oraz mienie. Stacja transformatorowa jest serwisowana i dokonywane są na niej okresowe przeglądy techniczne. Stacja transformatorowa [..] w G. przy ul. G. nadaje się do dalszej eksploatacji.

Odnosząc się do argumentów odwołania, organ II instancji w całości podtrzymał ocenę postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji. Istotą postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane jest usunięcie stanu samowoli budowlanej i doprowadzenie wykonywanych lub już wykonanych (zakończonych) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzi taka sytuacja. Inwestor dokonał w dniu 28 października 2014 r. skutecznego zgłoszenia budowy i robót budowlanych w organie architektoniczno-budowlanym, który nie wniósł sprzeciwu oceniając inwestycję jako prawidłową.

W skardze skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 października 2017 r., a także zasadzenia na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucili naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a.

Według skarżących organy orzekające w sprawie nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w sposób prawidłowy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 k.p.a., tj. nie uwzględniły przepisów § 96 ust. 1, § 180 pkt 3, § 182, § 323 ust. 2 pkt 2 i § 327 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), obowiązujących w dacie wydawania decyzji. Nie wyjaśniły skarżącym, dlaczego ich nie zastosowały do przedmiotowego stanu faktycznego, pomimo wyraźnych i wielokrotnie podnoszonych twierdzeń i zarzutów w tym zakresie. Nie wyjaśniły w sposób należyty wszystkich istotnych okoliczności dla wydania decyzji. Nie zgromadziły kompletnego materiału dowodowego, gdyż nie przeprowadziły - wbrew wnioskom dowodowym złożonym przez skarżących - dowodu z opinii biegłego niepowiązanego z A. – inwestorem kwestionowanego przedsięwzięcia.

Skarżący zwrócili uwagę, że ze zgłoszenia budowy i robót budowlanych A. z dnia 27 października 2014 r., nie wynika, że moc transformatora ma zostać zwiększona z 400 do 630 kVA. W ww. dokumencie jedynie wskazano "Zakres i rodzaj robot budowlanych: Przyłącze energetyczne kablowe nn do budynku handlowo - usługowego w G. ul. W., dz. nr [..]." Zarzucili błędne uwzględnienie opinii o stanie technicznym stacji transformatorowej sporządzonej na zlecenie A., pomimo że stanowi ona prywatną opinię i zawiera sprzeczne wnioski z obowiązującym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, które jest kluczowe w sprawie.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko sformułowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak zakreślonej kognicji sąd w szczególności bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na ten wynik.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 17 października 2017 r. orzekającą o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym. Organy obu instancji uznały bowiem, że inwestycja polegająca na budowie przyłącza energetycznego kablowego nn do budynku handlowo – usługowego w G. przy ul. W. na działce nr [..], której elementem składowym była wymiana transformatora 15/0,4 kV 400kVA, usytuowanego w pomieszczeniu stacji transformatorowej na parterze budynku przy ul. G. w G., na transformator o mocy 630 kVA, nie zagraża bezpieczeństwu ludzi, mienia bądź środowiska. W ten sposób organy zakończyły długotrwałe postępowanie administracyjne, zainicjowane wnioskiem skarżących o skontrolowanie rozbudowy wskazanej stacji transformatorowej.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, albowiem nie uwzględnia wszystkich aspektów opisanej wyżej inwestycji i stanowi wynik braku przeprowadzenia kompleksowej weryfikacji wykonanych robót budowlanych w świetle art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie procedowania przez organy nadzoru budowlanego.

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie oraz z ustaleń organów administracji niekwestionowanych przez strony postępowania wynika, że inwestycja, wobec której wysunięto zastrzeżenia, zrealizowana została na podstawie zgłoszenia z dnia 28 października 2014 r. dokonanego przez inwestora A, Oddział w G., wobec którego organ architektoniczno – budowlany nie wniósł sprzeciwu. Obejmowała ona budowę przyłącza energetycznego kablowego nn do budynku handlowo – usługowego w G. przy ul. W. na działce nr [..] oraz wymianę transformatora 15/0,4 kV 400 kVA umieszczonego w stacji [..] w budynku mieszkaniowym wielorodzinnym przy ul. G. w G. na transformator o mocy 630 kVA. Z dokumentacji archiwalnej, w tym z protokołu odbioru technicznego i przekazania do eksploatacji wynika, że stacja transformatorowa (T-6) [..] typ STM-1 o mocy 400 kVA, została oddana do użytku w 1979 r.

W tej sytuacji obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było zweryfikowanie przeprowadzonych w ramach wskazanej inwestycji robót budowlanych pod kątem wystąpienia okoliczności przewidzianych w przepisach art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego ingerencja organów nadzoru budowlanego uzasadniona jest w przypadku prowadzenia bądź wykonania robót budowlanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

W takim postępowaniu organ nadzoru budowlanego, w zależności od ustalonego stanu faktycznego, może stosować środki określone w art. 51 Prawa budowlanego. Wskazać bowiem należy, że dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organu w żadnym razie nie oznacza, że organ nadzoru budowlanego nie może podjąć postępowania w celu dokonania sprawdzenia, czy inwestycja została wykonana na podstawie zgłoszenia z naruszeniem prawa (por. wyroki NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 734/10, z dnia 10 stycznia 2017 r., II OSK 912/15, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego ma zastosowanie również wtedy, gdy inwestycja została wykonana (art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego), tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Bezspornie, przedmiotem kontrolowanej inwestycji była budowa przyłącza energetycznego oraz wymiana istniejącego transformatora o mocy znamionowej 400 kVA na transformator o mocy 630 kVA, umożliwiającej obsługę energetyczną kolejnego obiektu budowlanego w postaci budynku handlowo – usługowego przy ul. W. w G. Z tego wynika, że w zgłoszoną inwestycję wpisana była wymiana transformatora z mocy znamionowej 400 kVA na 630 kVA.

Ponieważ sporna stacja transformatorowa stanowi tylko jeden z elementów całej inwestycji, sprawę należało rozpatrywać w kontekście całości przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę konkretny typ zrealizowanej stacji transformatorowej przewidzianej w zgłoszeniu. Zwrócić należy uwagę, że wymieniony transformator składa się na stację transformatorową tzw. wnętrzową, albowiem samo urządzenie transformatora umieszone jest w pomieszczeniu stacji w budynku mieszkaniowym wielorodzinnym. Tego rodzaju stacja transformatorowa wnętrzowa jest urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym, zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego).

W ocenie Sądu, inwestycja obejmująca wymianę istniejącego transformatora na urządzenie o większej mocy znamionowej w istocie doprowadziła do zmiany parametrów technicznych pomieszczenia, w którym stacja transformatorowa jest umieszczona, a tym samym wywarła wpływ na cały obiekt budowlany i jego mieszkańców. Tego rodzaju zmiana parametrów użytkowych urządzenia mogła nastąpić wyłącznie w zgodzie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym z przepisami wykonawczymi określającymi warunki techniczne budynków i ich usytuowania, nawet w sytuacji, gdy samo pomieszczenie stacji oddane legalnie do użytku w 1979 r. normy wówczas obowiązujące spełniało. Skoro inwestor aktualnie zdecydował się na zmianę parametrów transformatora to zobligowany był do spełnienia wszystkich aktualnych wymogów prawnych, w tym wymogów odnoszących się do pomieszczenia stacji transformatorowej.

Z dokumentacji archiwalnej wynika, że stacja transformatorowa (wnętrzowa) oddana do użytku wraz z budynkiem wielomieszkaniowym w 1979 r. obejmowała transformator o napięciu 400 kVA. W protokole odbioru technicznego potwierdzono oddanie do eksploatacji transformatora typu STM-1 o właśnie takiej mocy znamionowej. Ani z protokołu odbioru technicznego ani z pozwolenia na budowę stacji trafo nie wynika, ażeby to konkretne urządzenie w zakresie swojej właściwości miało wpisaną zmianę mocy znamionowej na 630 kVA. Z dołączonej do akt administracyjnych informacji ogólnej o stacjach transformatorowych typu STM wynika natomiast, że w ramach tego typu stacji można było stosować transformatory o różnej mocy znamionowej kVA: 200, 400 i 630. Określono również wymagania dla tzw. komory transformatorowej stacji STM-1 (pomieszczenia, w którym umieszczony jest transformator), odrębne dla każdej mocy transformatora.

W świetle powyższego, wszelkie zmiany dotyczące stacji STM-1, w tym obejmujące wymianę transformatora na urządzenie o większej mocy znamionowej wraz z robotami towarzyszącymi, dokonywane po jego pierwotnej instalacji w 1979 r., musiały odpowiadać przepisom prawa obowiązującym w dacie podejmowania działań inwestycyjnych. Z tego powodu wniosek skarżących o zbadanie prawidłowości przebudowy stacji transformatorowej, którą przeprowadzono w ramach budowy przyłączy, powinien doprowadzić do weryfikacji całej inwestycji w trybie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.

Organy sprawdziły, czy instalacja transformatora o mocy 630 kVA w pomieszczeniu stacji powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. W tym zakresie oparły się na przedłożonej przez inwestora robót i sporządzonej na jego zlecenie opinii technicznej obejmującej ocenę stanu technicznego stacji transformatorowej [...] znajdującej się w budynku mieszkalnym. Stwierdzono w niej kilka usterek konstrukcyjnych komory trafo, które połączono z czasem eksploatacji oraz brak izolacji termicznej na ścianach komory zakwalifikowany jako brak ochrony termicznej sąsiednich pomieszczeń mieszkalnych od środowiska zewnętrznego. Wdrażając zalecenia opinii w życie inwestor, w toku postępowania naprawczego, przeprowadził roboty polegające na ociepleniu stropu oraz ścian wewnętrznych stacji transformatorowej, co potwierdzono oświadczeniem inspektora nadzoru B. N.

Organy zbadały również oddziaływanie transformatora na lokal mieszkalny nr [..] stanowiący własność skarżących, zlokalizowany bezpośrednio nad pomieszczeniem stacji, w zakresie emisji hałasu oraz pola elektrycznego i magnetycznego opierając się na badaniach instytucji publicznej – Laboratorium Badań Higieny Środowiska Wojewódzkiej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej. Badania nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych norm akustycznych dla pory nocnej i dziennej oraz poziomów pól elektromagnetycznych.

Sąd w zakresie ustaleń odnoszących się do oddziaływania transformatora o zwiększonej mocy na bezpieczeństwo ludzi, mienia i środowiska w zakresie hałasu i pola elektromagnetycznego nie dostrzegł zarzucanych przez skarżących naruszeń przepisów postępowania. Organ nie ma obowiązku uwzględniać wniosków dowodowych stron w sytuacji, gdy nie poweźmie wątpliwości co do prawidłowości dowodów dotychczas zgromadzonych w postępowaniu. Wiarygodności dowodów w postaci wyników badań specjalistycznego laboratorium skarżący nie zdołali podważyć. Nie przedłożyli bowiem konkurencyjnych pomiarów hałasu czy poziomu pola elektromagnetycznego, które mogłyby ewentualnie uzasadniać potrzebę skonfrontowania różnych ocen tej samej inwestycji.

Natomiast w odniesieniu do zaproponowanej przez inwestora oceny technicznej sporządzonej przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną z zakresu achitektury, konstrukcji i wymagań przeciwpożarowych wskazać w pierwszej kolejności należy, że co do zasady sporządzenie takiego dowodu na zlecenie inwestora nie świadczy automatycznie o jego niewiarygodności i braku przydatności w postępowaniu dowodowym. Tym niemniej w niniejszym postępowaniu organy zaniedbały krytycznej oceny tego dokumentu, albowiem nie zweryfikowały, czy sporządzając ją uwzględniono wszystkie aspekty warunków technicznych, jakie powinna spełniać stacja transformatorowa usytuowana w budynku o innej funkcji.

Przyznać należy skarżącym rację, że organy uchybiły przeanalizowaniu inwestycji pod kątem wymagań rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Organy całkowicie pominęły ten aspekt analizy inwestycji, wynikający z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Hipoteza powyższego przepisu obejmuje bowiem sytuację faktyczną, w której inwestor nie dopuszcza się odstępstw od pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, ale wykonał roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od przepisów, to jest naruszył je tak dalece, że wymaga to ingerencji nadzoru budowlanego. Wobec tego na organie nadzoru ciążył obowiązek szczegółowego odniesienia uwarunkowań zrealizowanej inwestycji do wymogów rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie przeprowadzania kontroli. Tym obowiązkom organy nadzoru uchybiły przedwcześnie podejmując rozstrzygnięcie o braku potrzeby podejmowania jakiejkolwiek ingerencji naprawczej. Tymczasem pamiętać należy, że organy nadzoru budowlanego z racji swej specjalizacji są uprawnione i zobowiązane do oceny nie tylko prawnej, ale i technicznej strony wykonania robót budowlanych.

W świetle przepisów rozporządzenia możliwe jest umiejscowienie stacji transformatorowej w budynku o innej funkcji niż stacja trafo, jednak pod ściśle określonymi warunkami. Oznacza to, że instalacja transformatora i jego użytkowanie w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nie jest wykluczone, ale musi spełniać warunki, których realizacja umożliwi zaakceptowanie urządzeń i instalacji transformatorowych w bezpośrednim sąsiedztwie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

Przepis § 182 rozporządzenia stanowi, że pomieszczenie stacji transformatorowej może być sytuowane w budynkach o innym przeznaczeniu, jeżeli są spełnione warunki określone w § 96 oraz:

1) zostanie zachowana odległość pozioma i pionowa od pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi co najmniej 2,8 m;- tego nie sprawdzono

2) ściany i stropy będą stanowiły oddzielenia przeciwpożarowe oraz będą miały zabezpieczenia przed przedostawaniem się cieczy i gazów – tego też dokładnie nie sprawdzono – nie wynika z oceny technicznej.

Zgodnie natomiast z § 96 ust. 1 rozporządzenia pomieszczenie techniczne, w którym są zainstalowane urządzenia emitujące hałasy lub drgania, może być sytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, pod warunkiem zastosowania rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych, zapewniających ochronę sąsiednich pomieszczeń przed uciążliwym oddziaływaniem tych urządzeń, zgodnie z wymaganiami § 323 ust. 2 pkt 2 i § 327 oraz Polskich Norm dotyczących dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach oraz oceny wpływu drgań na budynki i na ludzi w budynkach.

Z powyższych przepisów wynika, że zlokalizowanie pomieszczenia stacji transformatorowej w budynkach z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi jest dopuszczalne jeśli:

1. zachowana jest odległość pozioma i pionowa od pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi co najmniej 2,8 m,

2. ściany i stropy będą stanowiły oddzielenia przeciwpożarowe oraz będą miały zabezpieczenia przed przedostawaniem się cieczy i gazów,

3. zastosowano rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe, zapewniające ochronę sąsiednich pomieszczeń przed uciążliwym oddziaływaniem tych urządzeń.

Wszystkie te warunki powinny być spełnione łącznie dla każdej nowej inwestycji, w tym również inwestycji polegającej na wymianie dotychczasowego transformatora wnętrzowego na transformator o większej mocy znamionowej, co powoduje zwiększenie parametrów technicznych stacji transformatorowej związanej z obiektem budowlanym.

Powyższych warunków technicznych w odniesieniu do dokonanej wymiany transformatora w budynku przy ul. G. organy nadzoru nie sprawdziły, co czyni bezpodstawnym ich stanowisko o braku potrzeby ingerencji naprawczej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Weryfikacja inwestycji wyłącznie w zakresie dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie wyczerpuje całego zakresu niezbędnej oceny zgodności z prawem robót przeprowadzonych w ramach zgłoszenia. Organy zatem nie orzekły w sposób prawidłowy o istocie sprawy pozostawiając poza zakresem rozstrzygnięcia uwarunkowania techniczne inwestycji, które należało sprawdzić stosownie do przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W tej sytuacji nie można stwierdzić w sposób wyczerpujący, że umieszczenie transformatora o większej mocy znamionowej było dopuszczalne ze względu na wymogi przepisów technicznych służących ochronie pomieszczeń sąsiednich przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Tylko spełnienie tych wymogu umożliwiałoby zaakceptowanie zrealizowanej inwestycji bez potrzeby podejmowania jakikolwiek działań naprawczych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., albowiem organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego pozwalającego na rozstrzygnięcie o istocie sprawy. Natomiast zgromadzony materiał dowodowy w postaci opinii technicznej został oceniony wybiórczo, albowiem ocena tego dowodu abstrahowała od wymogów warunków technicznych m.in. w zakresie wymagań z § 182 rozporządzenia. Na podstawie niekompletnego materiału dowodowego organy przedwcześnie zastosowały przepisy prawa materialnego – art. 50 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stwierdzając bezpodstawnie o braku przesłanek do ich zastosowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzje organu nadzoru budowlanego I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające zgodnie z wytycznym sformułowanymi w niniejszym uzasadnieniu weryfikując wystąpienie przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego i zmierzając do prawidłowego zastosowania art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ I instancji winien dołożyć staranności w gromadzeniu kompletnego materiału dowodowego i jego wszechstronnej ocenie niepomijającej żadnego aspektu prawnego sprawy, zwłaszcza w sytuacji, w której dobrem wymagającym szczególnej ochrony przed negatywnym oddziaływaniem jest zdrowie i życie ludzi. Tylko inwestycja spełniająca aktualne wymogi techniczne odnoszące się do budynków nie będzie wymagała żadnej ingerencji naprawczej w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania w wysokości 1014 zł, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictw w łącznej wysokości 34 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj.: Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).