Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 66/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz odsetek ustawowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej: Kolegium), decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U nr 192, poz. 1378 ze zm.); dalej ustawy, po rozpoznaniu odwołania P.K. (dalej: skarżący) od decyzji Kierownika Miejskiego - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] odmawiającej umorzenia należności z tytułu wypłaconego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej w kwocie 3.476,33 wraz z ustawowymi odsetkami– utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący wnioskiem z dnia 10 listopada 2010 r. zwrócił się do organu I instancji o umorzenie "zadłużenia z funduszu alimentacyjnego w całości". Uzasadniał, że postanowieniem komornika z dnia 22 września 2010 r. umorzone zostały z dniem 1 lipca 2010 r. alimenty bieżące. Obecnie przebywa w Zakładzie Karnym nr [...] we W., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności, której koniec przypada na dzień 26 lutego 2012 r. Znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ nie posiada środków finansowych na choćby częściową spłatę zadłużenia. Nie posiada również majątku ani nieruchomości.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] odmówił umorzenia powyższych należności alimentacyjnych wraz z odsetkami.

W wyniku wniesionego odwołania Kolegium decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] uchyliło w całości powyższą decyzję i przekazało organowi

I instancji sprawę do ponownego rozpoznania w celu wyjaśnienia umorzenia jakiego rodzaju należności domaga się wnioskodawca.

Organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające,

a następnie w dniu 5 kwietnia 2011 r. wydał decyzję odmawiającą umorzenia skarżącemu należności z tytułu świadczenia wypłaconego z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej w kwocie 7.076,33 zł wraz z odsetkami, która również została uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2011 r. nr [...].

Kolejną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] organ I instancji odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu świadczenia wypłaconego z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej w kwocie 3.476,33 zł wraz z odsetkami, która została uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] września 2011 r. nr [...] przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 10 listopada 2010 r., organ I instancji, decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., wydaną na podstawie art. 30 ustawy, odmówił umorzenia należności z tytułu świadczenia wypłaconego z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej w kwocie 3.476,33 zł wraz z odsetkami. W motywach tego rozstrzygnięcia, obok przytoczenia dotychczasowego toku postępowania, powołał się na art. 30 ust. 2 ustawy, zgodnie

z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji organ ten ustalił, że wnioskodawca od dnia 8 stycznia 2008 r. przebywa

w Zakładzie Karnym nr [...] we W., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności, której koniec przypada na dzień 26 lutego 2012 r. W Zakładzie tym nie jest zatrudniony odpłatnie z powodu braku miejsc pracy, a stan jego zdrowia pozwala na zatrudnienie. Przed umieszczeniem w zakładzie karnym prowadził wspólne gospodarstwo domowe razem z rodzicami. Według oświadczenia matki przekazywał on około 250-300 zł miesięcznie na utrzymanie mieszkania i 100 zł na leki. W zamian za to rodzice udostępniali mu mieszkanie i wyżywienie. Rodzice posiadają własne dochody z tytułu emerytur, które łącznie wynoszą 2140,70 zł i pozwalają pokryć wydatki na ich utrzymanie. Dochody te przekraczają minimum egzystencji. Stwierdzono następnie, że sytuacji dochodowej wnioskodawcy nie można traktować jako niezmiennej, ponieważ jest on zdolny do pracy (nie posiada żadnych przeciwwskazań zdrowotnych), a pobyt

w zakładzie karnym ma charakter przejściowy i nie może stanowić podstawy do umorzenia zaległości alimentacyjnych. Pobyt w zakładzie karnym nie wyklucza na stałe możliwości zarobkowania przez osadzonego. Fakt pozostawania obecnie bez pracy nie świadczy, że nie będzie on miał możliwości w późniejszym okresie spłaty zadłużenia. Pobyt w zakładzie karnym nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego. Podkreślono również, że skarżący nie odwoływał się od wyroków zasądzających alimenty na rzecz syna ani też od wyroku podwyższającego wysokość tych alimentów, co oznacza że przyjął obowiązek alimentacyjny w zasądzonej wysokości. Nie zachodzą zatem przesłanki do umorzenia zaległości alimentacyjnych, ponieważ skarżący jest zdolny do pracy i do spłaty należności powstałych w wyniku ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.

Kolegium po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji, wskazało, że okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że skarżący na decyzją organu I instancji z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] został zobowiązany do zwrotu należności powstałej

z tytułu wypłaconej osobie uprawnionej P. K. w okresie od

1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 3.476,33 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] marca 2010 r., nr [...]. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 2 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 258/10 oddalił skargę na tę decyzję Kolegium.

Materialnoprawną podstawę do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o umorzenie powyższych należności stanowi powołany wyżej art. 30 ust. 2 ustawy, z którego wynika, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając jego sytuację dochodową i rodzinną.

Powyższy przepis uprawnia właściwy organ do umarzania wymienionych w nim należności, co ma charakter uznaniowy i jest uzależnione od stwierdzenia przesłanki wystąpienia szczególnych okoliczności opartych na kryterium dochodowym i rodzinnym. Oznacza to, że w gestii organu jest odmowa lub uwzględnienie wniosku strony. Warunkiem wydania niewadliwej decyzji będzie szczegółowe zbadanie stanu faktycznego sprawy pod kątem występowania tychże przesłanek i zindywidualizowanie uzasadnienia decyzji (wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01, POP 2004/4/77, LEX nr 116545). Oznacza to, że umorzenie należności dłużnika nie jest obligatoryjne nawet wtedy, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej pomocy. Do swobodnego uznania ustawodawca bowiem pozostawił odmowę lub uwzględnienie wniosku dłużnika alimentacyjnego.

Uznaniowy charakter tej decyzji nie oznacza, że organ może ją podjąć w sposób całkowicie dowolny, ponieważ jest on związany treścią powyższego przepisu oraz art. 7 i art. 107 § 3 kpa. Wobec powyższego, rozstrzygnięcie sprawy musi zostać poprzedzone wnikliwym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności sprawy, zaś w uzasadnieniu organ musi przedstawić motywy podjętego rozstrzygnięcia. Rolą Kolegium, jako organu odwoławczego jest również sprawdzenie prawidłowości wnioskowania organu I instancji, stwierdzającego, że w danej sytuacji faktycznej nie było możliwe uwzględnienie wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności alimentacyjnych, lub że udzielenie takiej ulgi było uzasadnione. Wywody w tym zakresie muszą być wewnętrznie spójne, a także zgodne z zasadami logiki

i doświadczenia życiowego (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 499/09, niepubl.).

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że kontroli podlegają takie kwestie, jak wyjaśnienie i wzięcie pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy, sprawdzenie czy ustalony stan faktyczny został oceniony zgodnie z przepisami prawa materialnego, czy ustalenie tego stanu jest zgodne z wynikami postępowania dowodowego, a także czy stronie zapewniono należyty udział w postępowaniu umożliwiając jej wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji

i jego zgodności z art. 7, art. 10 § 1, art. 77 i art. 80 kpa, a w szczególności z art. 107 § 1 i § 3 kpa, gdyż uznanie administracyjne nakłada na organ administracji szczególny obowiązek uzasadnienia swojego stanowiska przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i logiki. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego, gdyż to swobodne uznanie nie może być tożsame z dowolnością.

Orzekając w sprawie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, organ ma obowiązek uwzględnić sytuację dochodową i rodzinną tego podmiotu.

Regulacja zawarta w art. 30 ust. 2 ustawy wskazuje, że nie każdy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu wypłaconych należności. Ustawodawca dopuścił bowiem możliwość zaniechania obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu w przypadkach uzasadnionych warunkami materialnymi

i rodzinnymi osoby zobowiązanej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1685/07 (niepubl.) stwierdził, że na sytuację dochodową dłużnika składają się nie tylko otrzymywane z różnych tytułów dochody, a także i inne okoliczności – stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu. Są to kwestie istotne, bowiem działając

w ramach uznania administracyjnego, organ winien rozważyć czy sytuacja dłużnika rzeczywiście go zmusza do wystąpienia o umorzenie długu i to umorzenie uzasadnia, czy też nie czyni on żadnych starań aby dług spłacić, choćby mógł tego dokonać.

Z kolei na sytuację rodzinną dłużnika składa się ustalenie czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe czy też wspólnie z innymi osobami, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz.

W niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo dokonał ustaleń faktycznych

i trafnie ocenił przesłanki umorzenia należności. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący odbywa karę pozbawienia wolności. Z pisma zakładu karnego

z dnia 26 września 2011 r. wynika, że w okresie odbywania kary skarżący nie jest zatrudniony odpłatnie z uwagi na brak wolnych etatów, a ponadto nie dysponuje on żadnymi środkami pieniężnymi.

Kolegium jednakże w pełni podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministryjnym (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt

IV SA/Po 150/08, wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1166/09), że umorzenie na podstawie art. 16 powołanej ustawy - przy czym ustalenia te należy odnieść, ze względu na podobieństwa co do treści, również do art. 30 ust. 2 tej ustawy – winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie wspomnianych należności. Okolicznością taką nie jest odbywanie kary pozbawienia wolności, gdyż stanowi ona efekt zabronionych działań zobowiązanego. Za wyjątkową nie może być bowiem uznana sytuacja będąca efektem zawinionych działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji. W przeciwnym wypadku naganne działanie dłużnika, sprzeczne z normami prawa karnego, byłoby premiowane umarzaniem zaległości

z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym, uprzednio spełnianych na koszt podatnika.

Zastosowanie art. 30 ust. 2 ustawy ma charakter uznaniowy, a organ nie przekroczył granic tego uznania. Przepis ten odwołuje się ogólnie do sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego. W ocenie Kolegium sytuacja dochodowa skarżącego została wywołana jego zawinionym zachowaniem. Fakt, że skarżący obecnie nie pracuje nie wyklucza podjęcia zatrudnienia w późniejszym okresie – w zakładzie karnym lub na wolności. Istotne jest, że okres pobytu strony w zakładzie karnym kończy się już z dniem 26 lutego 2012 r.

W ocenie Kolegium skarżący nie może skorzystać z instytucji umorzenia kwot świadczeń z funduszu alimentacyjnego płaconych zamiast niego na koszt podatników. Zauważyć należy, że skarżący nie jest niezdolny do pracy w ogóle, a zatem

w przyszłości będzie miał możliwość spłacania zadłużenia. Z akt sprawy nie wynika, aby w stosunku do niego orzeczono niepełnosprawność. Ze świadectwa lekarskiego

o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności z dnia 14 października 2011 r. wynika, że skarżący jest zdrowy, czego dowodem jest również gotowość do podjęcia pracy

w czasie pobytu w zakładzie karnym. Przesłanką umorzenia wypłaconych świadczeń nie może być nadto okoliczność, że skarżący, z uwagi na karalność, nie będzie mógł, jego zdaniem, podjąć zatrudnienia.

Skarżący jest przede wszystkim rodzicem i powinien dołożyć wszelkich starań aby wykonać ciążący na nim obowiązek alimentacyjny. Umorzenie w tej sytuacji należności alimentacyjnych byłoby niczym nie uzasadnionym przerzucaniem na wszystkich podatników obowiązku utrzymania dziecka skarżącego. Obecnie wszystkie koszty utrzymania i leczenia skarżącego pokrywają podatnicy.

W analizowanej sprawie został nadto przeprowadzony wywiad środowiskowy

z rodzicami skarżącego, o co wnioskował sam skarżący w piśmie z dnia 6 czerwca 2011 r. skierowanym do organu I instancji. Z ustaleń tego wywiadu wynika, że skarżący przed osadzeniem w zakładzie karnym zamieszkiwał wraz z rodzicami z którymi prowadził wspólne gospodarstwo domowe i partycypował w kosztach utrzymania. Obecna sytuacja dochodowa jego rodziców, którzy utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w wysokości 2.149,70 zł, pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie korzystają oni z pomocy innych osób lub instytucji. Rodzice skarżącego osiągają dochód powyżej minimum egzystencji. W art. 9 ust. 2 powołanej ustawy, kryterium dochodowe, obejmujące dochód rodziny w przeliczeniu na osobę

w rodzinie, uprawniające do otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynosi bowiem 725 zł. Natomiast art. 8 ustawy o pomocy społecznej wprowadza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w kwocie 477 zł, a dla osoby

w rodzinie 351 zł, dające możliwość ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej. Rodzice skarżącego, pomimo pewnych schorzeń, nie są osobami niepełnosprawnymi,

a na leki wydają 100 zł miesięcznie. Z akt sprawy nie wynika aby rodzice udzielali skarżącemu jakiejkolwiek pomocy.

Reasumując stwierdzić należy, że obecna sytuacja skarżącego wynika wyłącznie z jego dotychczasowego postępowania, nie jest następstwem działań, na które nie miał wpływu, sam też je wywołał. Narastające zadłużenie finansowe, jest wprawdzie następczym wynikiem pobytu w zakładzie karnym, jednakże fakt odbywania kary nie może stanowić podstawy do umorzenia tego zadłużenia. Przyznanie zatem ulgi, jaką jest umorzenie należności, może zatem nastąpić wyłącznie w przypadkach wyjątkowych, gdy rodzic nie może wywiązać się z obowiązku alimentacyjnego, na skutek okoliczności od niego niezależnych. Taką sytuacją natomiast nie jest pobyt

w zakładzie karnym, w którym skarżący znalazł się w następstwie własnych działań

i w konsekwencji nie może przerzucać winy za swoją obecną sytuację na inne podmioty, ani instytucje.

Z powyższych względów organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego została bowiem należycie wyjaśniona, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wskazał, że przeprowadzony w dniu 5 października 2011 r. wywiad środowiskowy u jego rodziców nie odzwierciedla ich trudnej sytuacji finansowej. Wynika z niego jedynie, że rodzice otrzymują świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 2.149,70 zł miesięcznie oraz że skarżący prowadził z nimi wspólne gospodarstwo domowe przed osadzeniem w zakładzie karnym, a także że rodzice wydają na zakup leków 100 zł. W tym miejscu wyjaśnił, że rodzice nie wydają więcej na leki, ponieważ nie posiadają na ten cel odpowiednich środków finansowych. Organ I instancji nie ustalił rzeczywistej sytuacji finansowej, którą skarżący przedstawi w toku postępowania przed sądem administracyjnym, ponieważ nie wszystkie wydatki rodziców zostały ustalone. Organ I instancji wziął jedynie pod uwagę jego warunki przed osadzeniem w zakładzie karnym. Faktem jest natomiast, że stan jego zdrowia pozwala mu na podjecie zatrudnienia. Sytuacja jego i rodziny jest bowiem krytyczna i wymaga udowodnienia.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

z urzędu. Zarzuciła, że organy nieprawidłowo rozpatrzyły materiał dowodowy

i nienależycie rozpoznały sytuację dochodową i rodzinną skarżącego. Zarzuciła ponadto niestaranny sposób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i nieczytelny charakter pisma sporządzającego ten wywiad, co uniemożliwiło zapoznanie się z sytuacją majątkową skarżącego. Dodała ponadto, że skarżący niedawno opuścił zakład karny

i mimo złożenia 6 aplikacji w dalszym ciągu nie może znaleźć pracy.

Skarżący zaś nie stawił się na rozprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pełni bowiem należy podzielić motywy zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej.

Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 30 ust. 2 ustawy,

z którego wynika, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie tych należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3 tego przepisu).

Decyzja podejmowana na podstawie art. 30 ust. 2 w związku z ust. 3 ustawy ma charakter uznaniowy. Organ ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie stwierdzenia, że zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego. Nie może to jednak oznaczać dowolności organu w podjęciu rozstrzygnięcia, które wymaga poczynienia ustaleń dokonanych na tle całokształtu materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w wyczerpujący sposób (art. 77 § 1 kpa), przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu fatycznego sprawy.

W ocenie Sądu postępowanie administracyjne prowadzone przez organy obu instancji nie zawiera uchybień w tym zakresie.

Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci ma charter obligatoryjny (art. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), a zwolnienie z niego może nastąpić jedynie

w sytuacji wyjątkowej.

Umorzenie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy, powinno zaś mieć miejsce tylko wtedy, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego z przyczyn obiektywnych, niezależnych od dłużnika.

Organy orzekające w sprawie zasadnie zatem przyjęły, że odbywanie kary pozbawienia wolności, która jest skutkiem zabronionych przez prawo działań dłużnika alimentacyjnego, nie jest okolicznością uzasadniającą umorzenie wspomnianych należności. Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym za wyjątkową nie może zostać uznana sytuacja będąca efektem zawinionych działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji. Uznanie takiej sytuacji za wyjątkową prowadziłoby do tego, że naganne działanie dłużnika, sprzeczne z normami karnymi, było dodatkowo premiowane umarzaniem zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń

z funduszu alimentacyjnego, uprzednio spełnianych na koszt podatnika (wyrok WSA

w Łodzi z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd1111/10, wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2001 r., sygn. akt I OSK 1166/09, wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 544/07 – opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organy te słusznie przy tym stwierdziły, że w istocie umorzenie tych należności prowadziłoby do przerzucania obowiązku utrzymania dzieci dłużnika przez wszystkich podatników, a zatem sprzeciwia się temu interes społeczny, o którym mowa w art. 7 kpa, który powinny uwzględnić organy rozpoznające tego rodzaju sprawę. Obowiązek alimentacyjny względem dziecka obciąża bowiem jego rodziców, nawet wówczas gdy przebywają w zakładzie karnym (art. 133 § 1 kro).

Brak możliwości podjęcia zatrudnienia w okresie odbywania kary pozbawienia wolności również nie stanowi przesłanki uzasadniającej umorzenie powyższych należności alimentacyjnych. Pobyt w zakładzie karnym i związany z nim brak zatrudnienia ma bowiem charakter przejściowy. Istotne jest, że z akt sprawy wynika, że okres odbywania kary kończył się z dniem 26 lutego 2012 r., a z protokołu rozprawy

z dnia 3 lipca 2012 r. wynika, że skarżący opuścił już zakład karny.

Ponadto, jak wykazały organy administracji, skarżący jest zdolny do podjęcia zatrudnienia, gdyż legitymuje się dobrym stanem zdrowia i nie posiada orzeczenia

o niepełnoprawności czy też inwalidztwie, co oznacza, że w przypadku podjęcia zatrudnienia, sytuacja dochodowa skarżącego może ulec poprawie i będzie w stanie spłacić zobowiązanie z tytułu zwrotu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej. Nie przeczy powyższemu fakt, że skarżący po opuszczeniu zakładu karnego pomimo wysłania 6 odpowiedzi dotyczących ofert pracy nie podjął jeszcze żadnego zatrudnienia (protokół rozprawy z dnia 3 lipca 2012 r.).

Także sytuacja materialna rodziców nie uzasadniała załatwienia pozytywnego wniosku skarżącego. Opisana przez organy orzekające obu instancji w uzasadnieniach decyzji, może bowiem świadczyć o tym, że skarżący nie jest obciążony ich wspomaganiem wobec czego aktywność w zakresie uzyskiwania stosownych środków może i powinien skierować na realizację obowiązku alimentowania dziecka i spłatę łączących się z nim zadłużeń.

Odnośnie zauważonej przez pełnomocnika skarżącego małej czytelności danych

o sytuacji materialnej skarżącego należy stwierdzić, że to nie ona w głównej mierze stała się podstawą faktyczną obu omówionych decyzji, ale dopuszczenie do sytuacji (popełnienie przestępstwa, odbywanie kary pozbawienia wolności), która kłóci się

w sposób oczywisty z ewentualnym przerzucaniem utrzymywania dziecka skarżącego przez społeczeństwo, a także samoutrzymywanie się rodziców – ludzi już w starszym wieku.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.

O kosztach Sąd rozstrzygnie w odrębnym orzeczeniu.