Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 486/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 123 § 1, at. 124, art. 180 § 1, art. 187
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 lit 1, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181 a ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2011r. na rozprawie sprawy ze skargi S.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 1.458,00 (tysiąc czterysta pięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca – S.P. - wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2010 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...],10.2009r., działając z upoważnienia Pani S.P. Agencja Celna, zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu samochód osobowy używany marki [...] o nr nadwozia [...], pojemności silnika 1997 cm3, rok produkcji 2005. Jako wartość celną importowanego pojazdu strona zadeklarowała kwotę 3.100 CHF -zgodnie z dołączonym do zgłoszenia celnego rachunkiem nr [...] z dnia [...].10.2009r. Dla przedmiotowego samochodu, na podstawie przedłożonego świadectwa przewozowego EUR.1 nr [...] z dnia [...].10.2009r., zastosowano preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub z krajów korzystających.

Korzystając z postanowień art. 78 ust.1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (rozporządzenie Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r., ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992r., ze zmianami) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności organ celny zgodnie z postanowieniami art. 33 Protokołu Nr 3 dotyczącymi definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz.Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r. ze zmianami) przekazał załączone do zgłoszenia celnego świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...] z dnia [...].10.2009r., do weryfikacji przez szwajcarskie służby celne.

Przy piśmie nr [...] z dnia [...].01.2010r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej - Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów, poinformował, że "eksporter nie udowodnił pochodzenia rzeczonego pojazdu. Z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny".

Postanowieniem z dnia z dnia [...].06.201 Or. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w celu określenia wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego, określenia prawidłowych kwot należnych podatków. Po zakończeniu postępowania, decyzją z dnia [...].10.201 Or. określił wartość celną importowanego pojazdu metodą "ostatniej szansy", przyjmując za cenę wyjściową wartość określoną przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę samochodowego (opinia techniczna nr [...] z dnia [...].07.2010r.) w wysokości 20.526 zł oraz dokonał ponownego wymiaru należności celnych w wysokości 2.053 zł, a także zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości 5.115 zł oraz w podatku akcyzowym z tytułu importu w wysokości 670 zł.

Organ powołując się na treść art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego ( dalej WKC) wskazał, że po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą w celu upewnienia się prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych, dotyczących tych samych towarów. Organ dalej stwierdził, że mając na względzie wynik przeprowadzonej weryfikacji dowodu pochodzenia należało uznać iż strona bezpodstawnie skorzystała z preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0% i w związku z tym dla towaru zgłoszonego na dokumencie SAD Nr [...] z [...] października 2009 r. koniecznym było określenie należności celnych wg stawki celnej erga omnes tj. 10 %. Organ wskazał, że w takiej sytuacji przepisy art. 29-31 WKC nakładają na organ obowiązek ustalenia rzeczywiste wartości celnej importowanego towaru. Dalej wskazał, że w świetle art. 29 ust. 1 WKC wiarygodność faktury (rachunku) obejmuje nie tylko jej autentyczność, ale także wiarygodność podanej w tym dokumencie ceny transakcyjnej. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości , co do tego czy nie została zawyżona , względnie zaniżona. Organ powołał się na orzeczenie WSA w Gorzowie Wlkp. I SA/Go 339/08 w którym sąd wskazał, że wszczęcie postępowania celem ustalenia wartości celnej pojazdu jest także możliwe bez ustalania czy firma wystawiająca rachunek sprzedaży pojazdu istnieje, czy też nie, w przypadku gdy na skutek kontroli organ celny dojdzie do przekonania, że cena wskazana w rachunku nie jest ceną transakcyjną, a więc ceną faktycznie zapłaconą. Będzie to miało miejsce w przypadku ustalenia , iż cena transakcyjna jest rażąco odbiegająca od cen , które stosowane są w racjonalnym gospodarczym obrocie i również wówczas wypełnione są przesłanki określone w art. 78 ust. 1 WKC.

W ocenie organu taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie gdyż w wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia eksporter nie potwierdził pochodzenia przedmiotowego pojazdu a cena w dowodzie zakupu znacznie odbiegała od stosowanych w racjonalnym, gospodarczym obrocie. Z uwagi na powyższe przedłożony dokument zakupu pojazdu nie mógł być uznany za dowód zawarcia umowy kupna sprzedaży co w konsekwencji prowadziło, że określona w nim wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną zgodnie z art. 29 WKC.

Organ do ustalenia wartości celnej zastosował w oparciu o art. 31 WKC metodę "ostatnie szansy". Do ustalenia wartości celnej przedmiotowego samochodu wykorzystano opinię biegłego. Organ wskazał, że określając wartość samochodu posłużono się materiałami dotyczącymi samochodu podobnej marki, roku produkcji i pojemności silnika wyprodukowanego poza Wspólnotą.

Od niniejszej decyzji strona złożyła odwołanie. W odwołaniu zarzuciła organowi;

przyjęcie jako podstawy wyliczenia wartości celnej opinii biegłego opartej o dokumentację fotograficzną oraz ocenę techniczną z daty importu bez jakiegokolwiek ustosunkowania się do rażących sprzeczności wniosków tych opinii oczywiście sprzecznej z zasadami wiedzy fachowej i doświadczenia życiowego;

naruszenie przepisów postępowania celnego , w tym art. 33 protokołu 3 do umowy pomiędzy EWG a Konfederacją Szwajcarską, poprzez przyjęcie, iż przedmiotowy samochód jest nieznanego pochodzenia;

naruszenie przepisów procedury w zakresie ustalenia stanu faktycznego poprzez pominięcie przy ustalaniu kraju pochodzenia towaru , oświadczenia strony, iż nr VIN pojazdu dowodzi, że pochodzi on z kraju Unii Europejskiej oraz braku weryfikacji tego oświadczenia;

błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu iż samochód jest nieznanego pochodzenia;

rażące naruszenie procedury, a mianowicie art. 29 ust. 1 WKC i art. 181 a rozporządzenia wykonawczego poprzez niezastosowanie ceny transakcyjnej wynikającej ze złożonej faktury zakupu na podstawie całkowicie dowolnego twierdzenia o występowaniu znacznej różnicy bez chociażby jednego zdania uzasadnienia oraz nieprzeprowadzenia procedury opisanej w art. 181 a co doprowadziło do utraty przez stronę możliwości ustosunkowania się do ewentualnie występujących i opisanych "uzasadnionych wątpliwości";

» naruszenie art. 30 WKC poprzez przyjęcie, iż brak jest podstaw do stosowania metod tam zawartych w sytuacji gdy w okresie gdy strona dokonywała importu równocześnie dokonywała przywozu wielu podobnych samochodów tej marki na teren Wspólnoty.

Dodatkowo w dniu 28 grudnia 2010 r. do organu wpłynął wniosek strony z dnia [...] grudnia 2010 r. o zwrócenie się do biegłych wykonujących opinie w tej sprawie o "wyjaśnienie procentowej utraty wartości samochodu wynikającej z dokumentacji zdjęciowej i oględzin samochodu w dniu jego wprowadzenia na teren RP" . W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że biegły na podstawie którego opinii ustalono wartość samochodu w postępowaniu celnym oparł się przede wszystkim na ocenie biegłego dokonanej w dacie importu samochodu oraz to iż wnioski w zakresie utraty wartości przez samochód są rażąco odmienne (1

szy biegły stwierdził 50% utraty wartości , drugi biegły ok. 10 % utraty wartości) to niezbędnym jest ustalenie z czego wynika taka różnica oraz która opinia jest prawidłowa". Strona jednocześnie złożyła opinię biegłego z której wynikało, iż samochód był wyprodukowany w Szwajcarii , "zatem dowodzi to, iż deklaracja strony przy wprowadzeniu samochodu na rynek polski była prawidłowa".

Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...].04.2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że nie kwestionuje , iż kraj pochodzenia można ustalić wg kodu VlN, ale nie stanowi to podstawy do zastosowania obniżonych stawek celnych, gdyż zgodnie z umową pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską w celu zastosowania obniżonej stawki celnej wymagane jest udokumentowanie tego świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją sporządzoną przez eksportera na fakturze i potwierdzenie tego faktu przez organ weryfikujący . Dalej organ wskazał, że organy są zobowiązane do ustalenia prawdy materialnej, co oznacza, że w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, gdyż przed powzięciem decyzji wzięto pod uwagę wszystkie zgromadzone w sprawie dowody, zasada ta nakłada na organ podatkowy pewne obowiązki tzn. określa on z urzędu jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy ocenia jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy i czy wymagają one udowodnienia oraz jakie dowody do tego są potrzebne .

Organ powołując zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej w postępowaniu jak i zasadę bezstronności wskazał, że zbierał materiał dowodowy z uwzględnieniem okoliczności korzystnych jak i niekorzystnych dla określenia sytuacji prawno-materialnej strony postępowania , analizując i oceniając materiał dowodowy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu oraz przyjmując jako podstawę decyzji tylko fakty ujawnione w toku postępowania. W ocenie Dyrektora Izby Celnej organ I instancji swoją ocenę oparł na przekonujących podstawach dowodowych i dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Na ww. decyzję ostateczną wydaną w administracyjnym toku instancji działając w imieniu strony pełnomocnik złożył skargę. Decyzji zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego:

Art. 33 § 1 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji pojęcia " produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską ( Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.) poprzez przyjęcie, iż informacja urzędu szwajcarskiego, iż eksporter nie udowodnił kraju pochodzenia produktu powoduje konieczność przyjęcia, iż produkt jest nieokreślonego pochodzenia oraz brak wyjaśnienia i uzasadnienia w treści zaskarżonych decyzji, z jakich przyczyn w niniejszej sprawie doszło do następczej weryfikacji dowodów pochodzenia według tego przepisu,

Art.33 § 6 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską ( Dz. Urz. WE L 45 z 15 lutego 2006r.) poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, który zobowiązuje organy celne w przypadku otrzymania odpowiedzi nie zawierającej wystarczających informacji, na podstawie których można ocenić rzeczywiste pochodzenie produktu do odmówienia wszelkich preferencji, jedynie w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości i gdy nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, które w niniejszej sprawie niewątpliwie mają miejsce,

3. Art. 181 a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r.,

poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości

i przyczyny pozwalające zakwestionować wiarygodność lub dokładność informacji

czy dokumentów służących określaniu wartości celnej, które dołącza się do

zgłoszenia celnego,

sprzeczność istotnych ustaleń organu II instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż pojazd marki [...] o numerze nadwozia [...] jest pojazdem nieznanego pochodzenia, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do tego, żeby stwierdzić, że ww. pojazd został wyprodukowany w Szwajcarii,

sprzeczność istotnych ustaleń organu li instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż istnieją uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistej ceny transakcyjnej pojazdu oraz, że pojazd marki [...] o numerze nadwozia [...] posiadał wartość na dzień odprawy celnej, tj. [...].10.2009r.w kwocie 28.400 PLN, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do tego, żeby stwierdzić, że ww. pojazd miał wartość określoną ceną nabycia ujętą w fakturze zakupu oraz opinii technicznej nr [...] z dnia [...].10.2009r.

- naruszenie przepisów postępowania:

1. Art. 122, 121,187 § 1, 191 w zw. z art.122, a także 187 § 1, 194 § 3 oraz 210 §4 w zw. z 124 i 235 Ustawy Ordynacja podatkowa, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez:

a) brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

b) złamanie zasady postępowania podatkowego, które powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

c) brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego,

d) nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego,

e) brak dopuszczenia możliwości obalenia mocy dowodowej dokumentu

urzędowego w wyniku przeprowadzenia dowodu przeciwnego,

f) naruszenie obowiązku procesowego organów do rozpatrzenia wszystkich zarzutów

i wniosków przedstawionych przez stronę w odwołaniu, co doprowadziło do ustalenia

wartości pojazdu marki [...] o numerze nadwozia [...] w kwocie 28.400 PLN, w sytuacji gdy istnieją obiektywne i niepodważalne dowody, przedstawione również przez stronę, z których wynika inna, zdecydowanie niższa, wartość przedmiotowego pojazdu od ustalonej przez organ oraz do ustalenia, że ww. pojazd jest pojazdem nieznanego pochodzenia, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności dokumentacja przedstawiona przez skarżącą jest wystarczająca do tego, żeby w sposób nie budzący wątpliwości stwierdzić, że pojazd ten został wyprodukowany w Szwajcarii.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał argumentację z decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze . Przedłożył również dokumenty związane z prowadzonym przez organ postępowaniem wobec strony przedmiotem którego są inne pojazdy sprowadzone przez skarżącą.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym , a więc to czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania normy prawnej czy normę tę właściwie interpretował i czy nie naruszył zasad ustalania określonych faktów za udowodnione.

Skarga okazała się zasadna. Aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu organ naruszył zasady ustalenia określonych faktów za udowodnione co mogło doprowadzić do nieprawidłowego ustalenia wartości celnej towaru. Naruszenie przepisów postępowania jakiego w ocenie Sadu dopuścił się organ mogło tym samym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Zgodnie z art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (zwanego dalej: WKC) wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Metoda wartości transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. Tylko w pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody. Między innymi w myśl art. 181a ust. 1 Rozporządzenia komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Podkreślić przy tym należy, że cytowany WKC ustanowił w art. 30 i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy").

Nie ulega zatem wątpliwości, że przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia m.in. wówczas, kiedy wartość transakcyjna rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia.

Przy piśmie nr [...] z dnia [...].01.2010r. Generalny Dyrektoriat Ceł Federalnej Administracji Celnej - Sekcja ds. Pochodzenia oraz Tekstyliów, poinformował, że "eksporter nie udowodnił pochodzenia rzeczonego pojazdu. Z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia i uznać dowód pochodzenia za nieważny". Konsekwencją ustalenia, że dowód pochodzenia jest nieważny było obciążenie importowanego pojazdu 10% stawką celną.

W zakresie ustalenia, że strona nie dysponowała odpowiednim dokumentem uprawniającym do zastosowania preferencyjnej (0%) stawki celnej przedmiotowego samochodu przeprowadzone postępowanie nie budzi zastrzeżeń. Zgodnie z art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W myśl art. 86 obowiązującej ustawy Prawo celne (Dz.U. z 2004r. nr 68 póz. 622) organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Możliwość przyjęcia wyniku weryfikacji w poczet materiału dowodowego wynika bezpośrednio z art.86 pkt. 1 Prawa celnego, zgodnie, z którym organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego, jak również z przepisów Ordynacji podatkowej w szczególności art. 180 § 1.

Organ nie kwestionował, że kraj pochodzenia przedmiotowego pojazdu można ustalić wg kodu VIN. Wskazać należy, że podstawą do zastosowania obniżonej stawki celnej, zgodnie z umową między EWG a Konfederacją Szwajcarską są określone prawem dowody. W celu zastosowania preferencyjnej stawki celnej wymagane jest udokumentowanie tego świadectwem przewozowym EUR. 1 lub deklaracją sporządzoną przez eksportera na fakturze i potwierdzenie tego faktu przez organ weryfikujący. Dowodem takim natomiast nie jest opinia biegłego z której wynika, że na podstawie kodu VIN ustalono, iż pojazd został wyprodukowany w Szwajcarii.

Z uwagi na fakt, iż szwajcarskie władze celne nie potwierdziły pochodzenia towaru, świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...] z dnia [...].10.2009r. nie mogło stanowić podstawy do zastosowania preferencyjnej zerowej stawki celnej. Za prawidłowe więc należy uznać stanowisko organów, że w takiej sytuacji do spornego towaru nie można zastosować stawki celnej prefarencyjnej w wysokości 0%. Z tego też względu w przedmiotowej sprawie organ prawidłowo zastosował stawkę celną konwencyjną (erga omnes) w wysokości 10%.

Dodać należy, że weryfikacja przeprowadzona zgodnie ww. przepisami przez władze kraju wystawiającego świadectwo pochodzenia, jest jedyną przewidzianą przez ww. umowę formą kontroli dowodów pochodzenia towarów i wynik jej jest wiążący dla władz celnych kraju importu. Organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów obowiązujących w danym kraju. Wynik weryfikacji otrzymany od upoważnionej do wykonania tej czynności instytucji nie może być zatem podważany przez organy celne, ani przez importera. Nie może być również przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji i ma charakter wiążący dla organów celnych (por. wyrok NSA z dnia 08.09.1998 r., sygn. akt I S.A./Łd 777/97). W kwestii tej wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku sygn. akt I GSK 2823/05 z 26.07.2006r.), wskazując, iż organy kraju importu nie tylko korzystają z wyników postępowania weryfikacyjnego, ale i są nimi wręcz związane. Dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 194 Ordynacji podatkowej). Z tego też względu jako niezasadne należy uznać zarzuty strony co do naruszenia przepisów art. 33 § 1 i § 6 Protokołu nr 3 dotyczącego definicji "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracji Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską. Również niezasadny jest zarzut dotyczący możliwości obalenia mocy dowodowej wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia EUR. 1 - P 0496345 poprzez przedłożenie opinii biegłego świadczącej o pochodzeniu pojazdu. Co należy podkreślić aby skorzystać z preferencyjnej stawki celnej strona zgodnie z przepisami musiała posiadać świadectwo pochodzenia EUR. 1 lub odpowiednią deklarację na rachunku zakupu i potwierdzenie tego przez organ weryfikujący.

Jednak w tym miejscu wskazać należy, że zakwestionowanie dowodu pochodzenia nie może być uznane za wystarczającą przesłankę do odrzucenia wartości transakcyjnej jako podstawy wartości celnej importowanego towaru. Organ wskazał, że powyższe było wystarczającą przesłanką do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy deklarowana przez skarżącą w momencie odprawy celnej kwota 3.100 CHF stanowi rzeczywistą wartość celną importowanego pojazdu.

Zgodnie z przywołanym już art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że deklarowana cena stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. W takim wypadku stosują zastępcze metody określania wartości celnej określone w art. 30 ust 2 WKC.

Odrzucenie wartości transakcyjnej jest następstwem zakwestionowania wiarygodności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. Ocena wiarygodności ceny deklarowanej przez stronę i wynikającej z dokumentów przedstawionych organom celnym wymaga natomiast przeprowadzenia stosownego postępowania. Należy podkreślić, że organy celne są uprawnione do nie tylko oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale mają również możliwość badania wiarygodności dokumentu pod względem merytorycznym, w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi zastrzeżenia co do jej prawdziwości. Jak już również wcześniej wskazano, niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie występuje wówczas, gdy jest ona rażąco niska w porównaniu z innymi cenami danego towaru na rynku eksportu.

W aktach sprawy znajduje się wydruk ze strony internetowej w Szwajcarii (www.2.auto-i-datch) tj. z miejsca zakupu przedmiotowego towaru, z którego w ocenie organu wynika, iż ceny tego rodzaju towaru na rynku szwajcarskim kształtują się w przedziałach: od 12.400 CHF do 13.800 CHF. W ocenie Sądu w niniejszym przypadku, porównanie ceny nabytego przez stronę pojazdy z cenami z miejsca zakupu nie było miarodajne, z uwagi że organ przyjął ceny samochodów nieuszkodzonych. Pojazd jaki nabyła strona był pojazdem powypadkowym. Okoliczność jaki był stan pojazdu wynikała ze zgłoszenia celnego, dokumentacji fotograficznej załączonej do przedłożonej przy zgłoszeniu celnym opinii rzeczoznawcy. Z opinii tej wynikało, że pojazd jest używanym po kolizji samochodem osobowym. Biegły stwierdził m.in. pogięte, porysowane z odpryskami lakieru: pokrywę komory silnika, przedniego prawego i lewego błotnika, drzwi przednich prawych i lewych; pogięty próg lewy, pozostałe elementy nadwozia porysowane z odpryskami lakieru. Biegły stwierdził również zużyte pasy bezpieczeństwa, zużyty hamulec pomocniczy, brak prawego i lewego reflektora, brak kierunkowskazów, wystrzelone poduszki powietrzne: kierowcy i pasażera, pod kolanami kierowcy; powyrywaną i poprzecinaną instalacje elektryczną oświetlenia zewnętrznego przodu. W ocenie Sądu, przy takich uszkodzeniach nie można przyjąć za miarodajną cenę samochodów nieuszkodzonych.

W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek materiału dowodowego z którego wynikałoby, że organ badał jaka jest wartość pojazdów uszkodzonych na rynku szwajcarskim iub jakimkolwiek innym. W tym zakresie jest to istotny brak materiału dowodowego, bowiem jak już wyżej zaakcentowano, organ może odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody transakcyjnej, tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco koliduje z wartością danego towaru występującą na rynku jego pochodzenia.

Co prawda organ wskazał, że "uwzględniając nawet przedstawioną przez importera ocenę techniczną nr [...] z dnia [...].10.2009r., wg której wskazano procentowy wskaźnik ubytku wartości pojazdu (ubytek: z tytułu wielkości uszkodzeń, braków w wyposażeniu oraz całkowitego przebiegu), przeprowadzone postępowanie pozwoliło stwierdzić, że wartość pojazdu ustalona na podstawie materiału porównawczego kształtuje się na poziomie kilkakrotnie wyższym od ceny 3.100 CHF określonej na umowie kupna -sprzedaży załączonej do zgłoszenia celnego". Jednakże organ nie wskazał na podstawie jakich okoliczności do takich wniosków doszedł. Z załączonej opinii sporządzonej na zlecenie organu, biegły wskazał, że wartość pojazdu po uwzględnieniu korekt różnych (bez uszkodzeń) wynosi 32.987 zł. Dalej wskazał, że wartość pojazdu z tytułu braków i uszkodzeń poszczególnych zespołów pojazdu opisanych w opinii nr [...] wynosi 28.400 zł. Oznacza to, że biegły przyjął, ze wartość samochodu z uszkodzeniami jak w niniejszej sprawie jest o 4.587 zł niższa niż samochodu w pełni sprawnego, naprawionego. Ponadto z opinii nie wynika by biegły przy ustaleniu wartości uwzględnił współczynnik stopnia uszkodzeń i współczynnik uszkodzeń ukrytych, które to współczynniki określone zostały w Instrukcji ustalenia wartości pojazdów 1/2005 SRTSiRD. Instrukcja ta była jedną z podstaw sporządzonej opinii. Z treści opinii nie wynika również, aby biegły wskazał z jakich przyczyn współczynników tych nie uwzględnił. Organ również w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do powyższego.

Wartości korygujące mają wpływ na ustalenie ostatecznej wartości rynkowej pojazdu. Nie mogą zatem istnieć w tym zakresie żadne wątpliwości, a opinia winna gruntownie wyjaśnić wszystkie elementy, które zdaniem biegłego mają wpływ na ustalenie wartości rynkowej pojazdu. Z istoty dowodu, jakim jest opinia biegłego wnika, że musi ona zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności i poprawności wniosków bez konieczności wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Opinia biegłego musi przekonywać jako logiczna całość. Biegły winien zatem wskazać i wyjaśnić przesłanki, które doprowadziły go do przedstawionych konkluzji.

Sąd pragnie przy tym zwrócić uwagę, iż organy nie powinny opinii biegłego traktować jako jedynego i przesądzającego dowodu w sprawie, gdyż stanowi ona jedynie część materiału dowodowego, który podlega swobodnej ocenie, jak każdy inny dowód. Jeżeli opinia nie wyjaśnia dogłębnie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, organy winny zwrócić się do biegłego i jej uzupełnienie, wyjaśnienie lub doprecyzowanie. Ponadto, jeżeli w trakcie postępowania strona zgłasza uwagi, zastrzeżenia do opinii biegłego, wówczas organ prowadzący to postępowanie również powinien zwrócić się do biegłego o odniesienie się do tych uwag i zastrzeżeń. Tego jednak organ w niniejszej sprawie nie uczynił.

Strona w dniu [...] grudnia 2010 r. (28 grudnia 2010 data wpływu do organu) w toku postępowania odwoławczego złożyła wniosek o zwrócenie się do biegłych wykonujących opinię w tej sprawie o "wyjaśnienie procentowej utraty wartości samochodu wynikającej z dokumentacji zdjęciowej i oględzin samochodu w dniu jego wprowadzenia na teren RP". Strona wskazała, że należy wyjaśnić na jakiej podstawie w opinii sporządzonej na zlecenie organu, biegły opierając się na ocenie biegłego dokonanej w dacie importu samochodu w zakresie uszkodzeń pojazdu wyciągnął wnioski w zakresie utraty wartości przez samochód "rażąco odmienne". Strona wskazała, że niezbędnym jest ustalenie z jakiego powodu wystąpiła znaczna różnica,

W tym zakresie organ nie przeprowadził żadnego postępowania, w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił stronie przyczyn nieprzeprowadzenia wnioskowanego dowodu. W uzasadnieniu decyzji organ nawet nie odniósł się przedmiotowego wniosku. Wniosek strony zawierał tezę dowodową jak i argumentację. Nadto niewątpliwie wskazana okoliczność była istotną w sprawie. Strona podniosła, że biegły w opinii z dnia [...].10.2009 r. przyjął współczynnik uszkodzenia poszczególnych zespołów do wartości całego pojazdu, a nie do wartości poszczególnego zespołu. Tę kwestię należało wyjaśnić, bo niewątpliwie miała ona wpływ na wykazanie czy wartość wskazana na dowodzie zakupu jest sumą faktycznie zapłaconą lub należną i ewentualnie na prawidłowe ustalenie wartości celnej pojazdu.

Należy również zwrócić uwagę, że przedmiotową opinię organ przyjął jako dowód na dwie okoliczności. Po pierwsze, że wartość transakcyjna rażąco odbiega od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia i po wtóre jako dowód na określenie wartości celnej towaru.

Z tego też względu jako zasadne należy uznać zarzuty skargi w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego zakwestionować wartość transakcyjną towaru. Również za zasadne należy uznać zarzuty dotyczące braku podjęcia wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, złamanie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, naruszenie obowiązku procesowego organów do rozpatrzenia wszystkich zarzutowi wniosków przedstawionych przez stronę w odwołaniu.

Na marginesie zauważyć należy, że w innych postępowaniach prowadzonych wobec skarżącej, organ wniosek strony uwzględnił, konsekwencją czego było zwrócenie się do biegłego o opinię uzupełniającą (wyjaśniającą wątpliwości) w zakresie wartości. Na dowód powyższego pełnomocnik strony na rozprawie przedłożył m.in. kopie opinii z [...] lipca 2011 r. jak i wyjaśnienia biegłego. Z opinii tej wynika, że biegły uwzględnił przy wyliczeniu wartości pojazdu współczynnik stopnia uszkodzenia i współczynnik uszkodzeń ukrytych. Uwzględnienie wymienionych współczynników spowodowało określenie wartości znacznie niższej niż wartość głównych zespołów pojazdu, które w niniejszej sprawie organ przyjął jako podstawę wartości celnej. Z treści opinii wynikało, że przy uwzględnieniu wartości nieuszkodzonego pojazdu (po korektach różnych) 95.700 zł - wartość głównych zespołów pojazdu wyniosła 83.900 zł. Natomiast po uwzględnieniu współczynnika stopnia uszkodzenia i współczynnika uszkodzeń ukrytych wartość samochodu określona została na 54.200 zł. Oczywiście przedłożona na rozprawie opinia nie jest wiążąca w niniejszej sprawie, dotyczy ona innego pojazdu, który mógł mieć inne uszkodzenia. Jednak treść tej opinii wskazuje jak istotny wpływ na ustalenie wartości pojazdu mają powołane współczynniki: stopnia uszkodzenia i uszkodzeń ukrytych. Co również istotne podstawę sporządzenia opinii stanowiła m.in. Instrukcja ustalenia wartości pojazdów 1/2005 SRTSśRD.

Niewątpliwie okoliczność zakwestionowania dowodu pochodzenia pojazdu -EUR.1 nr [...], jak i znacznie niższa cena z porównania ze cenami nieuszkodzonych pojazdów wynikającymi z załączonego wydruku strony internetowej uprawniało, w ocenie Sądu, do zbadania czy deklarowana przez stronę cena odzwierciedla faktyczną wartość celną importowanego pojazdu. W ocenie Sądu, organ w toku postępowania nie wykazał jednak, że wartość transakcyjna rażąco odbiegała od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia, a tym samym, że wystąpiły przesłanki uprawniające do odrzucenia wartości transakcyjnej. Z powodów wyżej podanych, do takiego twierdzenia nie uprawniała sporządzona na zlecenie organu opinia biegłego.

W ocenie Sądu wniosek, że cena rażąco odbiega od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia jest co najmniej przedwczesny. Jak już wcześniej wskazano, odrzucenie wartości transakcyjnej może nastąpić w ściśle określonych sytuacjach. Dopiero wykazanie, że cena transakcyjna jest niewiarygodna, gdyż np. jest rażąco niska uprawnia organ do odrzucenia wartości transakcyjnej i dopiero wtedy upoważnia to organ do zastosowania metod określonych w art. 30 ust. 1 i 2, art. 31 WKC.

Należy podkreślić, że dopiero gdy organ w postępowaniu wykaże podstawy do odrzucenia wartości transakcyjnej, wtedy za uprawnione należy uznać stanowisko organu w zakresie zastosowania tzw. "metody ostatniej szansy" określonej w art. 31 WKC.

Zgodnie z ww. przepisem jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

* artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

* przepisów niniejszego rozdziału.

Jednocześnie wartość ta nie może być ustalana na podstawie;

a) ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we

Wspólnocie:

b) systemu polegającego na przyjmowaniu na potrzeby celne wyższej z dwóch

alternatywnych wartości;

c) ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu;

d) kosztów produkcji innych niż wartość kalkulowana, która została ustalona dla

identycznych lub podobnych towarów na podstawie art. 30 ust. 2 lit. d);

e) cen na wywóz do kraju nie będącego częścią obszaru celnego Wspólnoty;

f) minimalnych wartości celnych, lub

g) arbitralnych lub nieprawdziwych wartości.

Z uwagi na fakt, iż samochody marki [...] są produkowane na obszarze UE niedopuszczalnym byłoby przyjęcie za punkt wyjścia czynionych obliczeń wartości pojazdów tej samej marki. W takiej sytuacji Światowa Organizacja Celna (Studium 1.1. Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych) zaleca zastosowanie w ramach metody ostatniej szansy, metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych, w oparciu o podobne pojazdy produkowane w innych krajach. Za punkt wyjścia sporządzanej kalkulacji przyjmuje się wtedy katalogową cenę samochodu "podobnego" wyprodukowanego poza obszarem Wspólnoty. Następnie dokonuje się odpowiedniego pomniejszenia ceny o elementy takie jak cło, podatek akcyzowy, podatek VAT.

Podsumowując, w ocenie Sądu, organy nie wykazały by wartość transakcyjna znacznie odbiegała od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Dokonana przez organ weryfikacja dokumentu EUR.1 była wystarczającą podstawą do ustalenia , że stronie nie przysługuje preferencyjna stawka celna. Jednakże z treści pisma Administracji Celnej Szwajcarii nie wynikało, że dowód zakupu jest nieważny, fałszywy czy też nierzetelny. Organy dokonały weryfikacji świadectwa pochodzenia EUR.1 [...]. Z żadnych dowodów, dokumentów nie wynika by weryfikację taką objęty został rachunek nr [...] z [...] października 2009 r. za przedmiotowy pojazd opiewający na 3.100 CHF. Organ również nie wykazał, poprzez inne dowody jaka jest średnia wartość towarów podobnych na rynku jego pochodzenia.

Ponadto poprzez pominięcie wniosku jaki złożyła strona w toku postępowania odwoławczego organ naruszył przepisy art. 123 § 1, art. 124, art 180 §1, art. 187, a w szczególności art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Jak wskazano na wstępie naruszenia te mogły doprowadzić do błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że istniały przesłanki do odrzucenia wartości transakcyjnej jako podstawy wartości celnej, a w dalszej kolejności mogły prowadzić do błędnego określenia wartości celnej towaru.

Ponownie przeprowadzając postępowanie organy podatkowe winny uzupełnić materiał dowodowy w zakresie umożliwiającym ocenę, czy cena transakcyjna określona na rachunku przedłożonym do zgłoszenia celnego jest faktycznie zapłaconą lub należną sumą określoną w art. 29 WKC. W tym celu m.in. organ winien wyjaśnić czy wartość transakcyjna rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia, ewentualnie wykazać inne okoliczności świadczące o nierzetelności, fałszywości dowodu zakupu - rachunku nr [...] z [...].10.2009 r. I dopiero po uzupełnieniu materiału w tym zakresie ocenić czy istnieje podstawa do określenia wartości celnej tzw. "metodą ostatniej szansy".

Mając na uwadze powyższe zaskarżoną decyzję należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzec jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy.

17