Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 416/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 5
journal: Dz.U. 1961 nr 7 poz 47
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym
article: art. 156 par. 1 pkt 2,  art. 16 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1955 r. numer [...].

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy :

Nieruchomość [...] położona przy ul. [...] (d. ul. [...]), ozn. numerem hip. [...], znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279).

W myśl art. 7 cyt. wyżej dekretu były właściciel gruntu miał prawo w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa własności czasowej. Wniosek o przyznanie własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości został złożony w terminie zakreślonym w dekrecie .

Prezydium Rady Narodowej w W. - po rozpatrzeniu ww. wniosku -orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lutego 1955 r. numer [...] odmówiło następcom prawnym byłych właścicieli przyznania prawa własności do gruntu ww. nieruchomości, z jednoczesnym przejęciem na własność Skarbu Państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że obecnie zachodzi konieczność przejęcia na cele publiczne terenu nieruchomości [...] przy ul. [...].

Aktualnie nieruchomość przy ul. [...] znajduje się w obrębie [...] i stanowi ją działka ewid. nr [...] (opisana w KW nr [...]), będąca własnością miasta W., z wyłączeniem [...].

W dniu [...] kwietnia 2000 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek K. T. G. ( następczyni prawnej byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości ) o stwierdzenie nieważności orzeczenia PRN w W. z dnia [...] lutego 1955r. numer [...].

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia administracyjnego. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2004 r.,

Wyżej wymienione decyzje zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 02 czerwca 2006 r. sygn. akt. I SA/Wa 813/05 uchylił obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z powodu nie zapewnienia wszystkim stronom postępowania udziału w sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium wydało w dniu [...] marca 2007 r. decyzję nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lutego 1955 r. numer [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło , iż oceny, czy zaskarżona decyzja (orzeczenie administracyjne) została wydana w warunkach określonych przepisem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. z rażącym naruszeniem prawa lub bez podstawy prawnej, dokonuje się na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia. Stąd też organ rozpoznający sprawę ogranicza się do zbadania prawidłowości przedmiotowej decyzji w kontekście cytowanego przepisu.

Orzeczenie administracyjne odmawiające dotychczasowym współwłaścicielom przyznania własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...], ozn. numerem hip. [...] i stwierdzające, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa - zostało wydane na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), który jest aktem o charakterze planistycznym. Prowadząc postępowanie o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia należy dokonać oceny możliwości przyznania prawa użytkowania wieczystego w kontekście przeznaczenia przedmiotowego gruntu w obowiązującym w chwili wydania tego orzeczenia planie zagospodarowania przestrzennego. Plan ten nie został wprawdzie wymieniony w przedmiotowym orzeczeniu administracyjnym , jednakże nie można tego braku uznać za przykład rażącego naruszenia prawa, bowiem nie ma to wpływu na treść rozstrzygnięcia ani na zgodność z prawem badanego orzeczenia. Istotne jest, jakie ustalenia w dacie wydania skarżonego orzeczenia zawierał obowiązujący plan zagospodarowania.

W dacie wydania orzeczenia [...] z dnia [...] lutego 1955 roku dla przedmiotowego terenu obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego W. numer [...], zatwierdzony przez [...] z dnia [...] marca 1949r. i ogłoszony w Monitorze Polskim numer [...] poz. [...]. Kolor, którym oznaczony został w planie teren obejmujący przedmiotową nieruchomość jest [...]. Opatrzono go numerem [...]. Kolorem tym zaznaczono [...] Podniesiony we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy argument, że inne [...] przy ulicy [...] zostały zwrócone dawnym właścicielom nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. W sprawie niniejszej Kolegium orzekało w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przyczyna odmowy przyznania żądanego prawa - przeznaczenie terenu przy ul. [...] na cele publiczne wskazana w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] lutego 1955 r. - nie stoi w sprzeczności z założeniami obowiązującego w tej dacie planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] marca 1949 r. i nie może być uznana za przykład rażącego naruszenia prawa.

Kolegium podkreśliło ponadto , iż przepis art. 7 dekretu mówi o niemożności pogodzenia korzystania z gruntu nieruchomości przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego, a nie z aktualnym jego wykorzystaniem. Plan zagospodarowania jest przepisem prawa miejscowego i od treści tego przepisu, a nie od stanu faktycznego na gruncie w dacie orzekania, zależało ewentualne przyznanie byłym właścicielom prawa własności czasowej.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyła M. O. wnosząc o jej uchylenie . W uzasadnieniu skargi podniesiono, że orzeczenie administracyjne z dnia [...] lutego 1955 r. nie odnosi się w żaden sposób do ustaleń czy przyznanie praw do gruntu poprzednim właścicielom stoi w kolizji z przeznaczeniem przedmiotowej nieruchomości w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego przez [...] z dnia [...] marca 1949 r. Świadczy o tym brak odniesienia się do planu w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia, w którym pojawia się wyłącznie wzmianka, że zachodzi konieczność przejęcia omawianej posesji na cele publiczne. Zaś cel publiczny nie został wskazany, a budynek przez cały czas był wykorzystywany na cele [...] Ponadto plan nie zamyka możliwości realizacji przewidzianych w nim funkcji przez dotychczasowych właścicieli. Skarżąca podniosła również , że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w swoim rozstrzygnięciu z dnia [...] 1999 r. nr [...] w odniesieniu do sąsiedniej nieruchomości ([...]) stwierdziło nieważność orzeczenia odmownego wydanego na te posesję.

Organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa.

Przedmiotem kontroli w trybie nadzorczym było wydane na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. - o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1955 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul.[...] , nr hip. [...].

Z treści wymienionego wyżej orzeczenia administracyjnego wynika, że zdaniem organu korzystanie z przedmiotowego gruntu przez dotychczasowego właściciela nie dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu w planie zagospodarowania przestrzennego, w którym teren ten został przeznaczony pod cele publiczne .

Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż organ prawidłowo przyjął, że w dniu wydania orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1955 roku obowiązującym planem zagospodarowania był Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzony przez [...] z dnia [...] marca 1949 r. i ogłoszony w Monitorze Polskim nr [...] poz. [...]. Plan ten był planem miejscowym w rozumieniu art. 5 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. - o planowanym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. z 1946 r., Nr 16, poz. 109). Został prawidłowo ogłoszony i wszedł w życie przed ustawą z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1961, Nr 7, poz. 47), a zgodnie z treścią art. 40 powyższej ustawy plany zagospodarowania przestrzennego miast, osiedli i wsi zatwierdzone przed wejściem w życie niniejszej ustawy są miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu tej ustawy. Natomiast z dokumentów przesłanych przez Archiwum Państwowe organowi w dniu [...] stycznia 2004 r. wynika, że według wyżej opisanego planu przedmiotowa nieruchomość położona była na obszarze oznaczonym kolorem [...] ( nr [...] ), który dla tego terenu przewidywał tereny przeznaczone pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej , a w szczególności [...] Jeżeli zatem, przedmiotowa nieruchomość przeznaczona została w planie miejscowym na cele publiczne, to były właściciel nie mógł realizować celów publicznych, zaś dotychczasowy sposób użytkowania nieruchomości nie dał się pogodzić z określonym w planie przeznaczeniem (celem publicznym). W konsekwencji nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Należy w tym miejscu podkreślić , że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, jest formą nadzoru. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od generalnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W postępowaniu tym organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, i nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym, bowiem ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie.

Aby naruszenie prawa mogło stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, musi mieć charakter rażący. Zatem sam brak wskazania w decyzji odmawiającej prawa własności czasowej dokładnych danych planu zagospodarowania przestrzennego, jest z pewnością wadliwe, ale nie można tej wady traktować jako rażąco naruszającej prawo, gdyż plan taki był aktem normatywnym, powszechnie obowiązującym w stosunkach lokalnych. Treść jego była ogólnie dostępna i opublikowana. Natomiast fakt, że na przedmiotowej nieruchomości zamierzenia planu nie został nigdy zrealizowane nie ma znaczenia w sprawie, gdyż ocenę możliwości przyznania prawa użytkowania wieczystego należało ocenić w kontekście obowiązującego w dacie wydania planu. Również ogólnikowość uzasadnienia orzeczenia z dnia [...] lutego 1955 roku , nawiasem mówiąc nagminna w tego rodzaju sprawach, nie uzasadnia także stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia. Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż w rozpatrywanej sprawie decyzja nie narusza prawa w stopniu, który można uznać za rażący, ponieważ organ wydając decyzję nie działał ani wbrew nakazowi ani wbrew zakazowi ustanowionemu w prawie.

Nie ma w tej sprawie znaczenia również fakt , jakie stanowisko zostało zajęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postępowaniu wszczętym w stosunku do sąsiedniej nieruchomości, gdyż każda indywidualna sprawa winna być oceniana odrębnie.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.