Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 412/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33, art. 34, art. 29
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Stowarzyszenie A w K. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: organ drugiej instancji) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Stan sprawy.

2.1. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 10 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zarzucając naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. - u.p.e.a.) polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego i zajęcia kont bankowych pomimo, że obowiązek o którym mowa w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r. nie powstał. Uzasadniając zarzut pełnomocnik wyjaśnił, że pismem z dnia 17 kwietnia 2019 r. zostało złożone pełnomocnictwo uprawniające go do reprezentowania beneficjenta w zakresie przygotowania i złożenia zastrzeżeń do informacji pokontrolnej nr [...] w związku z realizacją umowy zawartej z Województwem [...] nr [...], a także w sprawie nałożenia korekt finansowych w realizowanym projekcie. Pełnomocnictwo to obejmowało również m.in. prawo do występowania w procedurze odwoławczej oraz przed sądami administracyjnymi w ww. sprawach, a także prawo do udzielania dalszego pełnomocnictwa substytucyjnego.

2.2. Postanowieniem z dnia [...] r. Zarząd Województwa [...] (dalej: organ pierwszej instancji) oddalił zarzut skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w stosunku do zobowiązanego Stowarzyszenia toczyły się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305, ze zm. – u.f.p.) dwa postępowania administracyjne w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanych środków [...] i [...] i w postępowaniach tych strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika, a zatem doręczenie decyzji stronie było skuteczne. Niezależnie od powyższego organ wyjaśnił, iż dokonał analizy treści pełnomocnictwa z dnia 10 kwietnia 2019 r. i stwierdził, że pełnomocnik nie został umocowany do występowania w imieniu strony przed organem pierwszej instancji.

2.2. Na postanowienie to pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 17 listopada 2020 r. wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie przepisów:

1) art. 32 w zw. z art. 40 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2021 r. poz. 735, ze zm. - k.p.a.) polegającym na przyjęciu, że w postępowaniu, którego dotyczy postanowienie skarżący nie miał ustanowionego pełnomocnika, podczas gdy pełnomocnik ustanowiony był na podstawie pełnomocnictwa z dnia 10 kwietnia 2019 r. znajdującego się w aktach sprawy,

2) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 130 § 1 w zw. z art. 129 § 2 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że istniał obowiązek skarżącego, wobec którego mógł zostać wystawiony tytuł wykonawczy, podczas gdy decyzja, będąca podstawą prowadzenia egzekucji nie została skarżącemu prawidłowo doręczona, wobec czego nie funkcjonuje w obrocie prawnym.

2.3. Postanowieniem zaskarżonym w niniejszej sprawie, organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w spawie egzekucji administracji jest nieistnienie obowiązku (§ 2 pkt 1).

Zgodnie z treścią art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania., natomiast zgodnie z treścią art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał łub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.

Przez akta, o których mowa w art. 33 § 3 k.p.a., należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego. Ustanowienie pełnomocnika jest bowiem prawem strony, zatem w każdym postępowaniu winna ona wskazać, czy chce działać przez pełnomocnika.

W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik twierdzi, że pismem z dnia 17 kwietnia 2019 r. zostało złożone pełnomocnictwo z dnia 10 kwietnia 2019 r. uprawniające go do reprezentowania beneficjenta w zakresie przygotowania i złożenia zastrzeżeń do informacji pokontrolnej nr [...] w związku z realizacją umowy zawartej z Województwem [...] nr [...], a także w sprawie nałożenia korekt finansowych w realizowanym projekcie. Pełnomocnictwo to obejmowało również m.in. prawo do występowania w procedurze odwoławczej oraz przed sądami administracyjnymi w ww. sprawach, a także prawo do udzielania dalszego pełnomocnictwa substytucyjnego.

Postępowanie w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania przez Stowarzyszenia A w K. otrzymanego na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] r. o dofinasowanie projektu pn. "[...]" zostało wszczęte z urzędu zawiadomieniem z dnia [...] r. Zawiadomienie to zostało prawidłowo adresowane do strony i skutecznie doręczone dnia [...] r.

W toku tego postępowania pełnomocnik nie dołączył do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, zgodnie ż treścią art. 33 § 3 k.p.a.

Prawidłowo zatem organ doręczył decyzję Nr [...] stronie postępowania, gdyż - jak już wyżej wskazano - w postępowaniu tym strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika.

Złożenie dokumentu pełnomocnictwa w dniu 17 kwietnia 2019 r. nie mogło zostać uznane za złożenie go do akt sprawy zakończonej powołaną decyzją nr [...], gdyż postępowanie to zostało wszczęte dopiero w dniu [...] r. tj. w dniu doręczenia zawiadomienia z dnia [...] r.

Podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. jest zatem całkowicie bezpodstawny i prawidłowo został oddalony. Decyzja Nr [...]z dnia [...] r. została, bowiem prawidłowo doręczona stronie postępowania, jest ostateczna a wynikający z niej obowiązek nie został dobrowolnie wykonany.

3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zarzucono mu naruszenie:

I. art. 32 k.p.a. w zw. z art. 33 § 3 w zw. z art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 207 ust. 8 pkt 1 i ust. 9 u.f.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że:

1) do doręczenia decyzji w przedmiocie zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur (tj. nałożenia korekty) nie ma zastosowania art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a. w przypadku, gdy pełnomocnictwo obejmujące umocowanie pełnomocnika do występowania w imieniu beneficjenta w sprawie nałożenia korekt (tj. w postępowaniu uregulowanym w art. 207 ust. 8 pkt 1 i ust. 9 u.f.p.) w projekcie realizowanym na podstawie danej umowy, zostało złożone wraz z zastrzeżeniami do informacji pokontrolnej dotyczącej tej umowy (i tych samych naruszeń, co decyzja w przedmiocie nakazania zwrotu dofinansowania), a nie zostało ponownie przedłożone temu samemu organowi po wszczęciu postępowania w sprawie nakazania zwrotu dofinansowania, mającego miejsce w związku z uznaniem za niezasadne zastrzeżeń do informacji pokontrolnej i brakiem dobrowolnego zwrotu środków oraz, że

2) organ administracji publicznej jest uprawniony - w zależności od swojego uznania - do przyznawania tego, iż udzielone przez stronę i znajdujące się w aktach sprawy, pełnomocnictwo obowiązuje bądź do pomijania treści udzielonego i złożonego do akt sprawy pełnomocnictwa,

- a tym samym - polegające na przyjęciu, że:

3) decyzja nr [...] z dnia [...] r. wydana przez wierzyciela w sprawie o znaku [...], nakazująca zwrot dofinansowania, została prawidłowo i skutecznie doręczona skarżącemu, pomimo:

i. złożenia wierzycielowi przez skarżącego, wraz z pismem z dnia 17 kwietnia 2019 r., pełnomocnictwa z dnia 10 kwietnia 2019 r. udzielonego radcy prawnemu L. B., stanowiącego o tym, że w sprawie nałożenia korekt dotyczących umowy o dofinansowanie nr [...], skarżący jest zastępowany przez radcę prawnego L. B.;

ii. uznawania przez wierzyciela radcy prawnego L. B. za pełnomocnika skarżącego we wszystkich etapach procedury odzyskiwania dofinansowania w postępowaniu toczącym się w związku z tą samą umową o dofinansowanie (tj. umową nr [...]) i informacją pokontrolną (tj. informacją pokontrolną nr [...]), pomimo tego, że pełnomocnik w całej korespondencji w tej sprawie, na różnych etapach procedury odzyskiwania dofinansowania, powoływał się na pełnomocnictwo z dnia 10 kwietnia 2019 r. znajdujące się w aktach sprawy, zaś wierzyciel nie kwestionował braku umocowania i nie wzywał skarżącego do ponownego przedłożenia pełnomocnictwa

- podczas gdy, wobec złożonego pełnomocnictwa, decyzja powinna zostać doręczona pełnomocnikowi skarżącego, albowiem fizyczny podział akt (dokumentów) jednej sprawy, czy sztuczny podział jednej sprawy na kilka postępowań administracyjnych toczących się pod różnymi sygnaturami, a także podejmowanie przez stronę postępowania własnych czynności w sprawie obok działań profesjonalnego pełnomocnika, nie mogą mieć wpływu na zakres umocowania pełnomocnika ustanowionego w danej sprawie i nie mogą być uznawane za odwołanie bądź zmodyfikowanie pełnomocnictwa, zaś w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, doręczenie pisma/rozstrzygnięcia wyłącznie stronie z pominięciem pełnomocnika, jest prawnie bezskuteczne i stanowi rażące naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym;

II. art. 33 § 2 pkt 1 (ewentualnie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. w zw. z art. 130 § 1 k.p.a. w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. w zw. 40 § 2 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 207 ust. 9 u.f.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że istniał wymagalny obowiązek skarżącego, podlegający egzekucji, wobec którego mógł zostać wystawiony tytuł wykonawczy, podczas gdy decyzja administracyjna (tj. decyzja nr [...] z dnia [...] r. wydana przez wierzyciela w sprawie o znaku [...]) stanowiąca źródło tego obowiązku, nie została doręczona prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi skarżącego, wobec czego nie funkcjonuje w obrocie prawnym i nie zaczął biec termin do jej zaskarżenia przez skarżącego;

III. art. 8 § 1 i 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniowym kwalifikowaniu radcy prawnego L. B. jako pełnomocnika skarżącego i przyjmowaniu przez wierzyciela, że przy doręczaniu pewnych pism czy rozstrzygnięć jest on pełnomocnikiem skarżącego, a w zakresie innych nie, wbrew treści posiadanego przez wierzyciela dokumentu pełnomocnictwa, podczas gdy zakres umocowania wyznacza treść dokumentu pełnomocnictwa i intencji skarżącego (mocodawcy), zaś od chwili wpływu tego dokumentu do wierzyciela, wierzyciel zobowiązany był uznawać radcę prawnego L. B. za pełnomocnika skarżącego m.in. we wszystkich sprawach dotyczących nakładania korekt w związku z umową o dofinansowanie nr [...].

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia wierzyciela z dnia [...] r. oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji w całości.

Ponadto wniesiono o zobowiązanie wierzyciela do przedłożenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu całości akt sprawy składającej się na procedurę odzyskiwania dofinansowania od skarżącego.

Wniesiono także o przeprowadzenie dowodów z niżej wskazanych dokumentów:

- z pisma wierzyciela do skarżącego wystosowanego do skarżącego w odpowiedzi na pismo radcy prawnego L. B. z dnia 23 maja 2019 r.,

- z ponaglenia z dnia [...] r. dotyczącego informacji pokontrolnej nr [...],

- z odpowiedzi na wezwanie do zwrotu środków z dnia 6 czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu wskazano, że wraz z pismem z dnia 17 kwietnia 2019 r., zawierającym zastrzeżenia skarżącego dotyczące informacji pokontrolnej nr [...], skarżący złożył wierzycielowi pełnomocnictwo uprawniające radcę prawnego L. B. o do reprezentowania skarżącego m.in. w sprawie nałożenia korekt finansowych w projekcie realizowanym na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej z Województwem [...] o nr [...]. Wierzyciel nie uznał za zasadne stanowiska skarżącego wyrażonego w zastrzeżeniach do informacji pokontrolnej, czego efektem było późniejsze prowadzenie dwóch postępowań w przedmiocie nakazania zwrotu dofinansowania - tj. postępowań o znaku [...] i [...]. Skarżący nie posiada wiedzy, dlaczego wierzyciel sprawę podzielił na postępowania prowadzone pod różną sygnaturą, pomimo tego, że oba z nich dotyczyły umowy o dofinansowanie nr [...] i rzekomych naruszeń stwierdzonych w czasie kontroli, która miała miejsce w dniach [...]-[...] r., opisanych w informacji pokontrolnej nr [...].

W dniu [...] r. wierzyciel w postępowaniu w sprawie o znaku [...] wydał decyzję administracyjną nr [...] zobowiązującą skarżącego do zwrotu dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych (tj. wydał decyzję stanowiącą nałożenie korekty). Decyzja została doręczona skarżącemu bezpośrednio w dniu [...] r., tj. z pominięciem wyżej wskazanego pełnomocnictwa. Skarżący nie zaskarżył decyzji, bowiem był głęboko przekonany, że będzie to możliwe dopiero po doręczeniu decyzji pełnomocnikowi skarżącego, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa. Skarżący nie poinformował pełnomocnika o otrzymaniu decyzji przed upływem terminu do jej zaskarżenia, albowiem - jako podmiot nie dysponujący wiedzą z zakresu prawa i postępowania administracyjnego (wszak gdyby dysponował taką wiedzą, nie korzystałby w sprawie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika) - był przekonany, że decyzja taka zostanie także doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi i dopiero od tego czasu biec będzie termin na podjęcie stosownych działań prawnych.

W dniu [...] r. wierzyciel skierował do skarżącego upomnienie, na które skarżący odpowiedział pismem z dnia 7 lipca 2020 r., wskazując, iż dalej oczekuje doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego, co otworzy drogę do zaskarżenia rozstrzygnięcia. Wierzyciel pismem z dnia 24 lipca 2020 r. odpowiedział na pismo pełnomocnika skarżącego, wskazując, że decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu, gdyż wierzyciel uznał, że udzielone pełnomocnictwo obejmowało jedynie postępowanie o znaku [...], a nie dotyczyło sprawy o znaku [...].

W dniu [...] r. wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy nr [...] na podstawie, którego Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie egzekucyjne w administracji. W dniu [...] r. wyegzekwowano całość należności objętych powyższym tytułem wykonawczym. Niemniej jednak, powyższe naruszenia proceduralne po stronie wierzyciela były (a właściwie dalej są) dla skarżącego wysoce odczuwalne i uciążliwe, albowiem z uwagi na brak zwrotu środków skarżący został wykluczony na okres 3 lat z możliwości otrzymania dofinansowania.

Dalej wskazano, że od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym, wywołuje te same skutki prawne. Zatem w sytuacji, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, doręczenie pisma wyłącznie stronie z pominięciem pełnomocnika, jest prawnie bezskuteczne i stanowi naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym.

A zatem, jak wynika z ugruntowanej linii orzeczniczej, jeśli rozstrzygnięcie zostanie doręczone bezpośrednio stronie w sytuacji, gdy ustanowiła ona pełnomocnika, rozstrzygnięcie to nie wchodzi do obrotu prawnego, gdyż doręczenie jest bezskuteczne. Skutki pominięcia pełnomocnika są zatem istotne.

Pełnomocnictwo z dnia 10 kwietnia 2019 r. w posiadaniu, którego był wierzyciel, było z całą pewnością pełnomocnictwem szczególnym. Pełnomocnictwo to obejmowało występowanie w imieniu skarżącego w sprawie nałożenia korekt finansowych w projekcie realizowanym na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] - a zatem umocowanie do reprezentowania strony w konkretnych postępowaniach toczących się z jej udziałem. Oczywistym zatem pozostaje, że pełnomocnictwo z dnia 10 kwietnia 2019 r. obejmowało umocowanie radcy prawnego L. B. do działania w imieniu skarżącego przed wierzycielem w sprawie dotyczącej zwrotu dofinansowania - pełnomocnik był zatem uprawniony do odbioru wezwań, o których mowa w art. 207 ust. 8 pkt 1 i ust. 9 u.f.p.

Nie sposób zaś przyjąć, aby sprawa w przedmiocie nałożenia korekty nie była powiązana ze sprawą dotyczącą postępowania kontrolnego i informacji pokontrolnej. Znamiennym bowiem pozostaje, że wierzyciel poczynił pewne ustalenia w wyniku przeprowadzonej kontroli, opisując je w informacji pokontrolnej. Skarżący odniósł się do tych ustaleń na piśmie, przedkładając pełnomocnictwo. Zaś skutkiem odmowy przyznania zasadności twierdzeniom skarżącego, wyrażonym w zastrzeżeniach do informacji pokontrolnej, poczynienia ustaleń opisanych w informacji pokontrolnej oraz braku zwrotu dofinansowania, było nałożenie korekty finansowej na skarżącego. Procedura odzyskiwania dofinansowania (nakładania korekt finansowych) jest co najmniej dwuetapowa - nałożenie obowiązku zwrotu dofinansowania poprzedzone jest kontrolą projektu, pomiędzy zaś tymi dwoma elementami ma miejsce wezwanie beneficjenta do dobrowolnego zwrotu środków. Zatem wystarczającym do uznania, że strona w całej procedurze jest reprezentowana przez pełnomocnika, powinno być złożenie pełnomocnictwa w pierwszym etapie tej procedury (tj. wraz z zastrzeżeniami do informacji pokontrolnej), o ile pełnomocnictwo to w zakresie swojej treści będzie obejmowało umocowanie do zastępowania strony w obu etapach procedury odzyskiwania dofinansowania.

Nawet zaś, gdyby przyjąć, że sprawa, w której nałożono na skarżącego korektę finansową, była inną sprawą niż postępowanie kontrolne czy pokontrolne (czemu skarżący stanowczo zaprzecza), to nie można pominąć tego, że obie sprawy były ze sobą mocno powiązane (prawdopodobnie nawet akta obu spraw były ze sobą połączone lub fizycznie prowadzone były jedne akt, a jedynie zmieniono znak postępowania), gdyż składały się na jedną procedurę odzyskiwania dofinansowania. Wierzyciel miał zatem obowiązek uwzględnienia dokumentu pełnomocnictwa z dnia 10 kwietnia 2019 r. przy doręczaniu decyzji.

Dalej wskazano, że w razie wątpliwości treść pełnomocnictwa musi być odczytywana w kontekście faktycznym danej sprawy i prawdopodobnych intencji mocodawcy, w szczególności jego obiektywnie pojmowanego interesu. W interesie skarżącego było zaś to, aby decyzję doręczyć pełnomocnikowi. Skarżący był bowiem głęboko przekonany, że skoro ustanowił w sprawie pełnomocnika, to osobiście nie musi podejmować istotnych w sprawie czynności.

Na uwagę zasługuje także brak konsekwencji w postępowaniu wierzyciela.

W pierwszym z postępowań ([...]), wierzyciel nie kwestionował umocowania radcy prawnego L. B. do reprezentowania skarżącego, istnienia i skuteczności przedłożenia pełnomocnictwa (pomimo tego, że pełnomocnik powoływał się na pełnomocnictwo z dnia 10 kwietnia 2019 r. złożone do akt sprawy), jak czyni to w drugim z postępowań ([...], w którym wydano decyzję). Wierzyciel w zasadzie we wszystkich postępowaniach kierował korespondencję raz do skarżącego, a raz do pełnomocnika, co istotne, odpowiadając bezpośrednio stronie na pisma kierowane do wierzyciela przez pełnomocnika. Obrazują to dokumenty załączone do skargi.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnieć należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Wskazane w powyżej powołanym przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, których rola sprowadza się przede wszystkim do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Przy czym prawo do ich wniesienia może być wykorzystane wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego, stosownie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

Ponadto wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku badać z urzędu, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów, niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 listopada 2015 r., I SA/Sz 256/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 r., III SA/Wa 1151/07 www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, albowiem decyzja w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania, została nieprawidłowo doręczona stronie zamiast jej pełnomocnikowi, wobec czego nie weszła do obrotu prawnego i nie zaczął biec termin do jej zaskarżenia.

5. Przede wszystkim wskazać należy, że Sąd nie podziela argumentacji strony skarżącej co do zarzutu niedoręczenia skarżącej, decyzji w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Na tej podstawie strona skarżąca oparła wniesiony w niniejszej sprawie zarzut, tj. nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Sąd stwierdza, że ta okoliczność w ogóle nie podlega weryfikacji w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Należy zauważyć, że stanowisko wyrażone przez stronę skarżącą stoi w sprzeczności z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w którym niejednokrotnie wskazywano, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego (zob.m.in. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 2 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2410/21, 2 października 2019 r., II FSK 3435/17, 15 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 436/18, 12 października 2018 r., II FSK 1358/18; 7 lipca 2016 r., II FSK 1887/14; 6 maja 2016 r., II FSK 1032/14; 6 grudnia 2013 r., II OSK 1576/12; 14 stycznia 2010 r., II FSK 1378/08; 10 września 2013 r., II FSK 2383/11; 27 stycznia 2012 r., II FSK 1221/11; 20 marca 2008 r., II FSK 172/07).

Należy podkreślić, że Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony we wskazanych orzeczeniach i przedstawia tożsamą argumentację.

Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W postępowaniu egzekucyjnym nie bada się kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, ponieważ stanowiłoby to w istocie kontrolę "wymagalności obowiązku" objętego tytułem wykonawczym, czego zabrania cytowany wyżej art. 29 § 1 u.p.e.a. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga cel postępowania egzekucyjnego w administracji. Postępowanie to dzięki zastosowaniu odpowiednich środków egzekucyjnych przez powołane do tego organy zmierza do realizacji obowiązku o charakterze publicznoprawnym i nie może "zastępować" postępowania rozpoznawczego, zwykłego, czy też jednego z trybów nadzwyczajnych zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych. O ile bowiem w toku postępowania jurysdykcyjnego chodzi o wydanie autorytatywnie określającego prawa i obowiązki stron aktu administracyjnego, to w postępowaniu egzekucyjnym chodzi o wykonanie tak nałożonych obowiązków (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, pod red. R. Hausera i A. Skoczylasa, Warszawa 2011, str. 179). Za niedopuszczalne należałoby zatem uznać akceptowanie sytuacji, w której zobowiązany wykorzystując uprawnienia wynikające z u.p.e.a. mógłby doprowadzić do ponownej weryfikacji i merytorycznej oceny sprawy. Taką rolę spełniają środki zaskarżenia przysługujące stronie w toku postępowania podatkowego lub administracyjnego (odwołanie, zażalenie) lub postępowań nadzwyczajnych w razie zaistnienia kwalifikowanych wad postępowania. Tak zakreślony cel postępowania egzekucyjnego determinuje zakres uprawnień organów podatkowych, które zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. są wprawdzie zobligowane do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, jednakże nie mogą badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wskazany zakaz nie pozbawia strony możliwości podnoszenia w toku postępowania egzekucyjnego kwestii niedopuszczalności egzekucji ze względów merytorycznych. Ustanowienie środka zaskarżenia, czy to w postaci stosownych, sformalizowanych zarzutów, czy też ewentualnie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie oznacza jednak, że takie środki prawne składane w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej otwierają drogę do ponownego merytorycznego rozpoznawania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, gdyż byłoby to sprzeczne ze wskazanym na wstępie celem postępowania egzekucyjnego oraz rolą organów egzekucyjnych.

Z tych względów, jak również mając na uwadze regulację art. 29 § 1 u.p.e.a., w orzecznictwie sądowym wyrażono - podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie - pogląd, zgodnie z którym badanie na etapie postępowania egzekucyjnego prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego jest niedopuszczalne.

Naczelny Sad Administracyjny z jednym z ostatnich wyroków (z dnia 2 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2410/21) wyraził pogląd, zgodnie z którym "powyższy przepis jest wyrażeniem (rozszerzeniem) obowiązującej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia. Zasada ta sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja w ramach, których dany zarzut byłby rozpatrywany na podstawie kilku środków ochrony prawnej, co ma zapobiegać komplikacjom wynikającym z uruchomienia różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej co do przedmiotu sprawie. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Natomiast art. 29 § 1 u.p.e.a. rozszerza tę zasadę niekonkurencyjności na postępowanie administracyjne (podatkowe) będące podstawą do przeprowadzanej egzekucji. Podzielić należy w związku z tym pogląd sądu pierwszej instancji, poparty bardzo licznym orzecznictwem sądów administracyjnych, że w postępowaniu egzekucyjnym co do zasady nie bada się kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego, albowiem zarzut wskazujący na brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy ów brak wymagalności obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły już po wydaniu tego tytułu (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2018r., II FSK 324/16) (...).

W orzecznictwie zaczęto wymagać od organu egzekucyjnego odniesienie się do przedmiotowych kwestii, chociażby z tego względu, by tak jak w sprawie niniejszej, sprawa doręczenia decyzji wymiarowej nie została w tym badaniu, przy sformułowaniu stosownego zarzutu, w ogóle pominięta".

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie pozostawił tejże kwestii niewyjaśnionej. Wskazał, że organ pierwszej instancji dokonał analizy treści pełnomocnictwa z dnia 10 kwietnia 2019 r. i stwierdził, że pełnomocnik nie został umocowany do występowania w imieniu strony przed organem pierwszej instancji, a zatem doręczenie stronie decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego było skuteczne.

Sąd podziela powyższe stanowisko, albowiem pełnomocnictwo z dnia 10 kwietnia 2019 r. udzielone zostało radcy prawnemu do występowania w imieniu Stowarzyszenia w zakresie przygotowania i złożenia zastrzeżeń do informacji pokontrolnej nr [...] w związku z realizacja umowy o dofinasowanie zawartej z Województwem [...] umowy nr [...], a także w sprawie nałożenia korekt finansowych w realizowanym na podstawie ww. umowy projekcie.

Zatem pełnomocnictwo szczególne zostało udzielone do występowania w dwóch powyższych kwestiach, tj. przygotowania i złożenia zastrzeżeń do informacji pokontrolnej oraz nałożenia korekt finansowych.

Tymczasem zgodnie z uchwalą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2014 r., II GPS 2/14, ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą lub wdrażającą) jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, wszczęte na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. (postępowanie w razie nieprawidłowego wykorzystania środków europejskich).

W postępowaniu administracyjnym o zwrot należności nieprawidłowo pobranych, ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Stanowią element stanu faktycznego tej sprawy. W konsekwencji korekta podlega również kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu, w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie.

Reasumując, Sąd podzielił stanowisko organu o niezasadności wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie stwierdzając naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, ani procesowego.

6. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.