Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 39/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 136,art.137
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7 w zw. z art. 77, art.80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 października 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M.K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 października r. (znak: [...]) na podstawie:

- art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 z późn. zm. – dalej jako: u.g.n.) oraz

- art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.),

po ponownym rozpatrzeniu – w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2012 r. (sygn. akt II SA/Kr 618/12) – odwołania M. K., reprezentowanej przez pełnomocnika r. pr. J. M., od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 lipca 2011 r., nr [...],

uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 lipca 2011 r., nr [...] i orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...], położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...], w granicach parceli katastralnej 1. kat. [...], b. gm. kat. [...], na rzecz M. K.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 6 lipca 2011 r., nr [...], Prezydent Miasta [...] orzekł o odmowie zwrotu części działki nr [...], położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...], w granicach parceli katastralnej 1. kat. [...], b. gm. Kat[...], na rzecz M. K.

Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 lipca 2011 r. wniosła M. K., reprezentowana przez pełnomocnika r. pr. J. M., podnosząc m.in., iż zdaniem organu, dla odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wystarczającym jest, by cel wywłaszczenia został zrealizowany, rzekomo nieważnym zaś jest, czy zostały dochowane terminy zakreślone w art. 137 u.g.n. Teza ta, w ocenie odwołującej, jest oczywiście błędna, sprzeczna z literalną treścią art. 137 u.g.n., doktryną, orzecznictwem i zaleceniami Wojewody [...] wyrażonymi w decyzji z dnia 10 czerwca 2010 r. (sygn. [...]).

Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 16 sierpnia 2000 r. adw. M. S., działający w imieniu M. K., wystąpił z wnioskiem o zwrot m.in. części dz. ewid. nr [...] obr. [...], jedn. ewid. [...] w granicach parceli katastralnej 1. kat. [...], b. gm. kat. [...]. Wojewoda [...] podał, że jak ustalił organ I instancji, część parceli 1. kat. [...] o pow. 0,3188 ha, b. gm. kat. [...] (obecnie stanowiąca m.in. dz. nr [...]), orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 7 listopada 1951 r., nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, na cele budowy Miasta [...] i "K." Z kolei orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 28 lutego 1955 r., nr [...] wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa na cele Polskich Kolei Państwowych część parceli 1. kat. [...] o pow. 0,1374 ha, b. gm. kat. [...]. Organ odwoławczy zaznaczył, że jak ustalił organ l instancji, obwieszczeniem z dnia 28 maja 1949 r. (znak: [...]), Starosta Powiatowy zarządził czasowe zajęcie oznaczonych w będącym do wolnego wglądu wykazie gruntów położonych w gromadach [...] i [...], gm. [...], należących do wyszczególnionych w wykazie właścicieli, w którym znajdowała się również część parceli 1. kat. [...] o pow. 0,1575 ha, obj. Lwh [...], stanowiąca własność B. G. (którego jedyną spadkobierczynią jest M. K.). Wskazano przy tym, że czasowe zajęcie miało zostać dokonane na rzecz Biura Projektowania [...] w K., na cele budowy bocznicy kolejowej na terenie gromad [...] i [...] w ramach realizacji narodowych planów gospodarczych dotyczących budowy N. w okolicy gromady [...] i gm. [...]. Organ podał, że pismem z dnia 1 czerwca 1949 r. (znak: [...]), Biuro Projektowania [...] w K. poinformowało Starostwo Powiatowe w [...] o rozpoczęciu prac przygotowawczych i jednocześnie wystąpiło z prośbą o wyznaczenie komisji do oszacowania szkód oraz wydanie orzeczenia w przedmiocie odszkodowania za zajęty pas gruntu. Organ odwoławczy podkreślił, że organ l instancji wskazał jednocześnie, iż z decyzji Wojewody [...] z dnia 19 lipca 1991 r., nr [...], zmienionej ostateczna decyzją tego organu z dnia 7 sierpnia 1991 r., nr [...], stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego przez "H." m. in. dz. nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] (z podziału której powstała dz. nr [...]) wynika, iż na ww. działce zlokalizowane jest urządzenie o nazwie: "tor normalny nr [...] o długości 400 m". Organ II instancji wskazał, że jak zauważył Prezydent Miasta [...] z pozyskanej przez niego karty oceny technicznej ww. obiektu sporządzonej przez biegłego sądowego W. T. wynikało, iż przekazanie do użytkowania toru normalnego nr [...] nastąpiło w styczniu 1962 r. Ustalił on przy tym, że prace związane z realizacją celu wywłaszczenia w postaci budowy bocznicy kolejowej (w ramach budowy N.) zostały rozpoczęte w maju 1949 r., zaś zakończone w styczniu 1962 r., stąd też organ I instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych uznał, iż zrealizowanie celu wywłaszczenia niezależnie od terminu, w jakim to nastąpiło, uzasadnia wydanie decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości.

Następnie decyzją z dnia 17 lutego 2012 r. (znak: [...]), Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 lipca 2011 r. nr [...] o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości wskazując, iż w ocenie organu odwoławczego w świetle brzmienia art. 137 ust. 1 u.g.n., zasadnym było stwierdzenie, iż zgromadzony przez Prezydenta Miasta [...] obszerny materiał dowodowy, był wystarczający do przyjęcia, że stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania część dz. nr [...] położonej w obr. [...]jedn. ewid. [...] (w granicach parceli katastralnej 1. kat. [...] b. gm. kat. [...]) nie stała się jednak zbędna na cel wywłaszczenia, jakim była budowa bocznicy kolejowej, realizowana w ramach przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa Miasta [...] i "K." .

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r. (sygn. akt II SA/Kr 618/12), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 17 lutego 2012 r. (znak: [...]) wskazując, iż określony w orzeczeniu z dnia 7 listopada 1951 r. cel wywłaszczenia – "Budowa Miasta [...] i "K." był niewątpliwie zbyt ogólnikowy, w związku z tym organ w pierwszej kolejności powinien był dokładnie i ściśle ustalić jaki był faktycznie cel wywłaszczenia przedmiotowej dz. nr [...] o pow. 0,3664 ha obr. [...]jedn. ewid[...], w granicach parceli katastralnej 1. kat. [...], b. gm. kat. [...] czego jednak nie uczynił. Ponadto Sąd stwierdził, że ustalony stan faktyczny sprawy sam w sobie należało uznać za sprzeczny albowiem z protokołu rozprawy administracyjnej i oględzin dokonanych na przedmiotowej nieruchomości nr [...], przeprowadzonych w dniu[...] października 2000 r., zaraz po złożeniu wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wynikało, że nieruchomość nr l. kat. [...] stanowiąca obecnie m.in. dz. nr [...] stanowi nieużytek porośnięty chwastami, krzakami, samosiejkami, działki nr [...] i [...] dzieli natomiast ogrodzenie z płyt betonowych. Tym samym Sąd podkreślił, że na przedmiotowej działce w październiku 2000 r. organ nie stwierdził istnienia jakichkolwiek torów kolejowych i innych urządzeń czy budowli, natomiast w czasie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami w dniu [...] kwietnia 2006 r. stwierdzono istnienie na przedmiotowej nieruchomości torów kolejowych, ustalając ty samym sprzeczne ze sobą fakty istotne dla rozpoznawanej sprawy. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że skoro w przedmiotowej sprawie wywłaszczenie nastąpiło na cele "Budowy Miasta [...] i Budowy "K." orzeczeniem z dnia 7 listopada 1951 r., nr [...] i w stosunkowo krótkim czasie, po wydaniu tej decyzji, wydano orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 28 lutego 1955 r. (znak: [...]) na cele PKP, a oba te orzeczenia dotyczyły tej samej pierwotnej dz. nr [...], to zdaniem Sądu nie można było wykluczyć, że budowa bocznicy kolejowej czy też toru normalnego nr [...] o długości 400 m mogłaby dotyczyć wywłaszczenia na cele PKP. Sąd wskazał również, że organ nie ustalił dokładnej daty zrealizowania celu wywłaszczenia, a więc kiedy faktycznie ukończono budowę, zaś przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, określona w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. musi być spełniona kumulatywnie, a zatem koniecznym było ustalenie daty rozpoczęcia prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia w terminie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna i daty ukończenia tych prac w ciągu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OSK 2877/12), dodał że w sprawie wątpliwe było także, jaki był w istocie cel wywłaszczenia działki nr [...], dokonanego orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 7 listopada 1951 r. i czy rzeczywiście został on zrealizowany. Sąd ten wskazał również na sporne ustalenia protokołów z rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami z dnia [...] października 2000 r. i z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz podzielił wątpliwości Sądu I instancji co do wzajemnej zależności orzeczeń z dnia 7 listopada 1951 r. i z dnia 28 maja 1955 r., skoro dotyczyły tej samej nieruchomości i miały taki sam lub podobny cel, a przy tym wątpliwości budziło to, czy bocznica kolejowa, która miała być celem wywłaszczenia i normalny tor kolejowy nr [...] o długości 400 m to ta sama inwestycja, czy też różne i kiedy zostały zrealizowane oraz która decyzja wywłaszczeniowa tego toru dotyczyła.

Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] wskazał, że kluczowym z punktu widzenia rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy elementem, było zbadanie jaki był cel wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej, a następnie dokonanie oceny, czy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 u.g.n. dla realizacji tego celu. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. u.g.n. oraz powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11) i liczne orzecznictwo sądów administracyjnych zapadłych po wydaniu ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy podał, że w literalnej wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. nacisk należy położyć w pierwszej mierze na ustaleniu przesłanki "od wywłaszczenia nie został zrealizowany", a dopiero na drugim etapie i w razie niespełnienia pierwszej przesłanki – na ustaleniu, czy celu nie zrealizowano "pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna". Zdaniem organu odwoławczego, jeżeli w takiej sytuacji w dniu orzekania przez organ administracji cel wywłaszczenia został już zrealizowany, to zwrot nie powinien być możliwy bez względu na to, kiedy nastąpiła realizacja celu, licząc od momentu wywłaszczenia. Ponadto, według organu II instancji konsekwencją powyższej wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w obecnym brzmieniu jest uznanie, że skoro w chwili złożenia przez byłych właścicieli wniosku o zwrot nieruchomości cel został już na niej zrealizowany, wówczas nie ma podstaw do jej zwrotu, nawet jeśli realizacja celu nastąpiła zdecydowanie później niż przed upływem 10 lat od dnia wywłaszczenia. Tym samym, skoro nieruchomość wywłaszczona przed dniem 27 maja 1990 r. została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a zanim to się stało byli właściciele nieruchomości nie złożyli wniosku o zwrot nieruchomości, to w ocenie organu odwoławczego, prawo byłego właściciela lub jego spadkobierców do żądania zwrotu wygasło z chwilą skutecznej realizacji inwestycji. Wojewoda [...] wskazał przy tym, że organ administracji w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie o zwrot nieruchomości, obowiązany jest precyzyjnie ustalić w pierwszej kolejności cel wywłaszczenia nieruchomości, a następnie, w drodze dostępnych środków dowodowych, czy przesłanka zbędności, określona w art. 137 u.g.n. zaistniała. Organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 7 listopada 1951 r., nr [...] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa, na cele budowy Miasta [...] i "K." część parceli 1. kat. [...] o pow. 0,3188 ha, b. gm. kat. [...] (obecnie stanowiąca m.in. przedmiot niniejszej sprawy dz. nr [...]). Ponadto podkreślił, że wywłaszczenie w trybie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. następowało w sposób bardzo specyficzny i odmienny niż w przypadku późniejszych ustaw wywłaszczeniowych, a mianowicie podał, że regulacja ta nie przewidywała konieczności precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia, zarówno w dokumentacji wymaganej dla uzyskania pozwolenia na nabycie nieruchomości (przy czym pojęcie to oznaczało na gruncie omawianej regulacji wywłaszczenie), dokumentacji sporządzanej na potrzeby procesu wywłaszczeniowego, jak i w samym orzeczeniu wywłaszczeniowym. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że celem dokonania ustaleń wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, pismem z dnia 23 marca 2015 r., zlecił, w trybie art. 136 k.p.a., organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie, w następstwie którego Prezydent Miasta [...] do akt sprawy pozyskał z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie zdjęcie lotnicze wykonane w 1961 r., na którym widoczna jest zrealizowana linia kolejowa wraz z bocznicą kolejową. Organ odwoławczy podkreślił, że dla potrzeb niniejszego postępowania, w dniu [...] maja 2015 r. została przeprowadzona również rozprawa administracyjna, połączona z oględzinami przedmiotowej nieruchomości przy udziale geodety uprawnionego, podczas której Prezydent Miasta [...] ustalił, że od strony (granicy) zachodniej znajduje się teren wyłożony kostką brukową wraz z pasem zieleni, który biegnie w kierunku wschodnim (do ogrodzenia metalowego na podmurówce betonowej) w odległości 19,40 m. Ustalono również, że przedmiotowy teren znajduje się w części placu użytkowanego przez firmę "M.", zaś dalsza część ww. działki (za ww. ogrodzeniem) stanowi teren porośnięty wysoką niekoszoną trawą, z jednym dużym drzewem liściastym. Podano, że na ww. terenie znajduje się nieczynny tor kolejowy o dł. ok. 16 m. oraz metalowe ogrodzenie, które biegnie prostopadłe w kierunku wschodnim od wcześniej opisanego ogrodzenia, które oddziela uporządkowaną (urządzoną) część działki od tej niezagospodarowanej. Wojewoda [...] dodał, że z uwagi na nie zrealizowanie wszystkich zaleceń organu odwoławczego, Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...]pismami z dnia 9 grudnia 2016 r. i z dnia 7 kwietnia 2016 r. zwrócił się do PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z prośbą o wskazanie, czy tor normalny nr [...] o długości 400 m znajduje się na przedmiotowej nieruchomości (tj. dz. nr [...], która powstała z działki nr [...]), czy też może na innej sąsiadującej nieruchomości oraz czy stanowi on, bądź stanowił, bocznicę kolejową. Organ odwoławczy zwrócił się także z prośbą o wskazanie, na jakiej podstawie parcela l. kat. [...] b. gm. kat. [...]została wywłaszczona na cele PKP, tj. czy nastąpiło to na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 28 maja 1955 r. (znak: [...]), czy też może na podstawie innego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 7 listopada 1951 r., nr [...]. Organ odwoławczy zwrócił się o udzielenie wyjaśnień we wskazanym powyżej zakresie oraz o przesłanie do Urzędu potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii wszelkich dokumentów dotyczących budowy toru normalnego nr [...] o długości 400 m lub bocznicy kolejowej znajdujących się na dz. nr [...] (która powstała z działki nr [...]), obr. [...] jedn. ewid. [...] wraz ze wskazaniem jaki obiekt infrastruktury kolejowej znajdował się na przedmiotowej nieruchomości w 1961 r., a który widoczny jest na załączonym zdjęciu lotniczym. Organ II instancji nadmienił również, że pismo o identycznej treści skierowano do PKP PLK S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...] w dniu 2 grudnia 2015 r., 3 lutego 2016 r. oraz 17 czerwca 2016 r. Organ odwoławczy wskazał, że w odpowiedzi PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] pismem z dnia 14 kwietnia 2016 r. poinformował, że dz. nr ew. [...] obr. [...]powstała z dz. nr ew. [...], nie jest użytkowana przez PKP S.A., a nadto, że PKP S.A. nie posiada na przedmiotowej działce żadnych środków trwałych. Organ II instancji wskazał, że PKP S.A. zaproponowało zwrócić się w przedmiotowej sprawie do zarządcy infrastruktury kolejowej, tj. PKP PLK S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...], pl. [...] oraz załączyło kopię archiwalnej mapy katastralnej przedmiotowego terenu wykonanej w 1962 r. Jednocześnie organ odwoławczy podał, że PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...] w piśmie z dnia 16 sierpnia 2016 r. wskazało, iż: tor nr [...] usytuowany w obr. [...] nie jest na ewidencji Zakładu oraz że nie ma on wiedzy, na jakiej podstawie dz. nr [...] została wywłaszczona na cele PKP. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, jako prawidłowe należało ocenić ustalenia dokonane przez organ I instancji w zakresie określenia, a następnie doprecyzowania celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z którymi stanowiąca przedmiot postępowania nieruchomość wywłaszczona została, w ramach ogólnie określonego w orzeczeniu wywłaszczeniowym celu wywłaszczenia, jakim była budowa Miasta [...], pod budowę bocznicy kolejowej. Według organu II instancji taki cel wynikał, zarówno z pisma Biura Projektowania [...] w K. z dnia 14 maja 1949 r, (znak: [...]), obwieszczenia Starosty Powiatowego z dnia 28 maja 1949 r. (znak: [...]), pisma Biura Projektowania [...] w K. z dnia 1 czerwca 1949 r. (znak: [...]), "planu części gruntów gromady [...]w powiecie i wojew. [...] położonej. Zawnioskowanych do tymczasowego zajęcia przez "N." , gdzie zaznaczona jest część parceli 1. kat. [...]. Zdaniem organu odwoławczego ww. bocznica kolejowa znajdująca się na przedmiotowej nieruchomości jest tożsama z urządzeniem o nazwie tor nr [...] o długości 400 m2, o którym jest mowa w decyzji Wojewody [...] z dnia 19 lipca 1991 r., nr [...], zmienionej decyzją z dnia 7 sierpnia 1991 r. Według organu odwoławczego fakt ten potwierdzają, zarówno treść znajdującej się aktach sprawy, mapy zasadniczej, jak i protokoły z przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2006 r. i [...] maja 2015 r. rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami terenu oraz zdjęcia lotniczego przedmiotowego terenu. Jednocześnie Wojewoda [...] podkreślił, że ze znajdującej się w aktach sprawy "Karty Oceny Technicznej Obiektu" nr [...] wynikało, iż bocznica kolejowa o nazwie tor nr [...] o długości 400 m2 została przekazana do użytkowania w styczniu 1962 r. Organ odwoławczy przytoczył również definicję bocznicy kolejowej w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1297 z późn. zm.). Ponadto odnosząc się do wskazania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na sporne ustalenia protokołów z rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami z dnia [...] października 2000 r. i z dnia [...] kwietnia 2006 r., organ II instancji podkreślił, że w piśmie z dnia 19 października 2006 r. spółka "S". wyjaśniała, iż w dniu 13 czerwca 2005 r. wystąpiła o wydzierżawienie ww. działki i podpisała umowę dzierżawy, a nadto, że do dnia nadania pisma płaci systematycznie czynsz dzierżawny. Dodała również, że ponieważ na zakupionych działkach planowane były inwestycje rozpoczęła porządkowanie terenu, gdy okazało się, że pod zaroślami i z pozoru nieużytkami porośniętymi chwastami i krzewami biegną tory kolejowe. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że z pisma tego wynikało, iż spółce do prowadzenia inwestycji i działalności jest potrzebna bocznica kolejowa oraz że spółka ta zleciła wykonanie remontu toru Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o., który wyniósł 341.514,52 zł. Organ II instancji podkreślił również, że spółka wskazała, iż stwierdzenie jej przedstawiciela w dniu [...] kwietnia 2006 r. na rozprawie administracyjnej połączonej z oględzinami terenu było prawdziwe. Ponadto odnośnie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 28 lutego 1955 r. (znak: [...]), Wojewoda [...] wyjaśnił, że wywłaszczona część parceli 1. kat. [...] nie dotyczyła nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu wywłaszczeniowego z kwietnia 1953 r. wynikało, że do wywłaszczenia na rzecz "kolei" wnioskowana była inna część ww. parceli (zlokalizowana na północ od przedmiotowej nieruchomości), na której – jak wynika z załączonego zdjęcia lotniczego – istniała w 1961 r. linia kolejowa. Tym samym zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji słusznie podał, że zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody wskazują, iż na przedmiotowym terenie, odpowiadającym nieruchomości wywłaszczonej, zrealizowano cel wywłaszczenia określony jako budowa Miasta [...] i "K.", a doprecyzowany jako budowa bocznicy kolejowej. Dodatkowo organ II instancji powołał w tym miejscu ponownie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11). Jednocześnie, zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na fakt, iż decyzją nr [...] z dnia 21 lutego 2012 (znak: [...]) Prezydent Miasta [...] orzekł o zatwierdzeniu z urzędu podziału nieruchomości położonej w obr. nr [...], jedn. ewid. [...], składającej się z dz. nr [...], w wyniku której powstała m. in. stanowiąca obecnie przedmiot postępowania dz. nr [...], koniecznym było obecnie uchylenie przez organ odwoławczy w całości zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia w pełni zgodnego z aktualnym stanem ewidencyjnym.

Skargę od ww. decyzji wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca – M. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

a. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, że przed 22 września 2004 r. doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia w odniesieniu do dz. nr [...],

b. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że rzekomo znajdujący się na dz. nr [...] nieczynny tor kolejowy o dł. ok. 16 m to rzekomo tor kolejowy nr [...] o długości 400 m, a zarazem jest to rzekomo bocznica kolejowa, choć 16 metrowy tor, licząc sobie 16 m, jednocześnie nie może liczyć sobie 400 m, nadto tak krótki odcinek toru nie może być bocznicą, skoro przeciętna długość typowej lokomotywy to

20 m,

c. brak ustaleń faktycznych, co do ustalenia czy inwestycje, które miały być celem wywłaszczenia zostały zrealizowane, tj. zostały oddane do użytku, a jeżeli tak to kiedy, zwłaszcza że organ ustalił, że zarówno PKP. S.A., jak i PKP PLK S.A. wypierają się by przedmiotowy tor pozostawał kiedykolwiek w ich zasobach,

d. brak ustaleń faktycznych poprzez dokładne ustalenie jaka część spornej działki została rzekomo wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, zwłaszcza że w trakcie oględzin z 2015 r. organ ustalił, że część działki stanowi porośnięty trwać nieużytek, a część pełni funkcję placu,

e. naruszenie art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. oraz art. 137 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, poprzez nie orzeczenie o zwrocie nieruchomości, mimo spełnienia się przesłanek do jej zwrotu w całości lub w części,

f. naruszenie art. 137 ust. 2 u.g.n. oraz art. 137 ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzez niezastosowanie, mimo ustalenia, że jedynie część dz. nr [...] została zabudowana torem, a pozostała część stanowi porośnięty trawą nieużytek lub pełni funkcję placu,

g. naruszenie art. 357 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., poprzez ich niezastosowanie, poprzez uznanie, że chwilą spełnienia się celu, w związku z którym nastąpiło wywłaszczenie jest moment, gdy inwestycja jest widoczna z lotu ptaka, podczas gdy cel ten uznać można za spełniony dopiero w dacie uzyskania stosownego, a wymaganego przez ówcześnie obowiązujące prawo pozwolenia na użytkowanie,

h. naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na domysłach i spekulacjach, zamiast w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, poprzez wskazanie przez organ, że ze zdjęć lotniczych pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie rzekomo widoczna jest zrealizowana linia kolejowa wraz z bocznicą, podczas gdy teza ta jest czystą spekulacją ze strony organu, zdjęcia te zdaniem skarżącej nie dowodzą takiej tezie, nadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że cel, na który wywłaszczono nieruchomość nie został zrealizowany przed upływem 10 lat od daty wywłaszczenia spornej nieruchomości i nie został zrealizowany przed 22 września 2004 r., zwłaszcza, że brak dowodu potwierdzającego wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie rzekomej bocznicy kolejowej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła wskazane powyżej zarzuty skargi oraz wskazała, że w jej ocenie organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz potrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy dodał przy tym, że tor kolejowy nr [...], o którym mowa w zaskarżonej decyzji oraz skardze, ma całkowitą długość 400 m, w tym 16 m znajduje się na przedmiotowej parceli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.

Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Jednocześnie z uwagi na to, że w sprawie został wydawany wyrok WSA w Krakowie z dnia 04.07.2012 r. sygn. akt II SA/Kr 618/12 a następnie oddalający skargę kasacyjną organu II instancji, wyrok NSA z dnia 24.06.2014 r., sygn. akt I OSK 2877/12 - w sprawie znajduje zastosowanie art. 153 p.p.s.a.

Skarga została uwzględniona w zakresie wskazanym poniżej.

Zarazem wzorcem normatywnym dla sądowej kontroli kwestionowanej decyzji są wskazane poniżej przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2015.1774 t.j. z dnia 2015.11.03, dalej w skrócie u.g.n.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej decyzji.

Zgodnie z art. 136 u.g.n.:.

"1. Nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości.

2. W razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze, informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

3. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

4. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej w drodze umowy zgodnie z art. 113 ust. 3.

5. W przypadku niezłożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia o możliwości zwrotu, uprawnienie do zwrotu nieruchomości lub jej części wygasa.

6. (utracił moc)".

Jednocześnie, zgodnie z art. 137 u.g.n.

"1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część".

Trzeba zacząć od tego, że decyzją nr [...] z dnia 21 lutego 2012 (znak: [...]) Prezydent Miasta [...] orzekł o zatwierdzeniu z urzędu podziału nieruchomości położonej w obr. nr [...], jedn. ewid. [...], składającej się z dz. nr [...], w wyniku której powstała m. in. - stanowiąca obecnie przedmiot postępowania dz. nr [...], w związku z tym prawidłowe było uchylenie - w kontrolowanej przez Sąd decyzji - przez organ odwoławczy w całości zaskarżonej decyzji organu I instancji, a to w celu uzyskania możliwości orzekania zgodnego z aktualnym stanem ewidencyjnym.

Podstawową przyczyną uchylenia poprzedniej decyzji Wojewody [...] kontrolowanej wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 04.07.2012 r., sygn. akt II SA/Kr 618/12, było naruszenie zasad postępowania administracyjnego, przy czym Sąd I instancji, przy akceptacji Sądu II Instancji, wskazał jakie elementy stanu faktycznego i prawnego należało wyjaśnić, aby stan faktyczny sprawy pozwolił na jej rozstrzygnięcie zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.

W tym miejscu Sąd zauważa, że w większości zalecenia Sądu I i II instancji zostały, o czym będzie mowa w odpowiednim miejscu poniżej, zrealizowane, ale jednak z uwagi na naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w związku z nie podjęciem przez organ II instancji odpowiednich ustaleń, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na całej, czy też tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, Sąd I instancji uchylił kontrolowaną decyzję. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że NSA w uzasadnieniu swojego ww. wyroku stwierdził, że "być może, jak twierdzi organ w skardze kasacyjnej, nie będzie już można odnaleźć innych dokumentów oprócz tych, które już zostały zgromadzone. Jednak jest to tylko twierdzenie organu. Natomiast z całą pewnością można poprzez oględziny, ustalić dokładnie położenie działki i stan jej zagospodarowania oraz okres w jakim tego dokonano. Z akt wynika, że została ona wydzierżawiona na drogę dojazdową podmiotowi trzeciemu, co także mogłoby wskazywać na jej zagospodarowanie, a raczej jego brak, opisane w protokole z [...] października 2000 r."

Zakres zagospodarowania działki w związku z realizacją celu nie został, zdaniem obecnie orzekającego Sądu I instancji, przez organy zbadany i ustalony zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego.

Z akt sprawy i uzasadnienia kontrolowanej decyzji wynika, że w wykonaniu zaleceń Sądu I i II instancji, Wojewoda [...] uzupełnił materiał dowodowy, co pozwoliło, wbrew temu co podnosi strona skarżąca na pewne uściślenie wniosków co do dowodzonych faktów, pod kątem stosowania prawa, wynikających ze zgromadzonego przedtem materiału dowodowego.

W ramach zleconego przez organ II instancji dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie, Prezydent Miasta [...] do akt sprawy pozyskał z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie zdjęcie lotnicze wykonane w 1961 r., na którym widoczna jest zrealizowana linia kolejowa wraz z bocznicą kolejową. Dla potrzeb niniejszego postępowania, w dniu [...] maja 2015 r. została przeprowadzona również rozprawa administracyjna, połączona z oględzinami przedmiotowej nieruchomości przy udziale geodety uprawnionego, podczas której Prezydent Miasta [...] ustalił, że od strony (granicy) zachodniej znajduje się teren wyłożony kostką brukową wraz z pasem zieleni, który biegnie w kierunku wschodnim (do ogrodzenia metalowego na podmurówce betonowej) w odległości 19,40 m. Ustalono również, że przedmiotowy teren znajduje się w części placu użytkowanego przez firmę "M." , zaś dalsza część ww. działki (za ww. ogrodzeniem) stanowi teren porośnięty wysoką niekoszoną trawą, z jednym dużym drzewem liściastym. Podano, że na ww. terenie znajduje się nieczynny tor kolejowy o dł. ok. 16 m. oraz metalowe ogrodzenie, które biegnie prostopadłe w kierunku wschodnim od wcześniej opisanego ogrodzenia, które oddziela uporządkowaną (urządzoną) część działki od tej niezagospodarowanej.

Pismami z dnia 9 grudnia 2016 r. i z dnia 7 kwietnia 2016 r. organ II instancji zwrócił się do PKP S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...], która odpowiedziała, że dz. nr ew. [...] obr. [...] w [...] powstała z dz. nr ew. [...], nie jest użytkowana przez PKP S.A., a nadto, że PKP S.A. nie posiada na przedmiotowej działce żadnych środków trwałych. PKP S.A. zaproponowało organowi zwrócić się w przedmiotowej sprawie do zarządcy infrastruktury kolejowej, tj. PKP PLK S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...], pl. [...] oraz załączyło kopię archiwalnej mapy katastralnej przedmiotowego terenu wykonanej w 1962 r. Następnie organ odwoławczy podał, że PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w [...] w piśmie z dnia 16 sierpnia 2016 r. wskazało, iż: tor nr [...] usytuowany w obr. [...] nie jest na ewidencji Zakładu oraz że nie ma on wiedzy, na jakiej podstawie dz. nr [...] została wywłaszczona na cele PKP. Ustalenia te wykazują, że na przedmiotowej dla sprawy działce PKP S.A. nie posiada żadnych środków trwałych.

Dzięki m.in. tym dodatkowym ustaleniom, zdaniem Sądu I instancji, organ II instancji ustalił i wyjaśnił, że celem wywłaszczenia była "budowa bocznicy kolejowej", którą w oparciu o analizę zgromadzonego i prawidłowo przeanalizowanego materiału dowodowego można utożsamić z urządzeniem o nazwie " tor normalny nr [...] o długości 400 m 2". W związku z tym organ II instancji wykazał, że oba, tak ustalone i określone cele wywłaszczenia są tożsame. Te ustalenia są zarazem obecnie, w przekonaniu Sądu, jednoznaczne i nie budzą uzasadnionych wątpliwości. Jako prawidłowe, w przekonaniu Sądu należało bowiem ocenić ustalenia dokonane przez działający w sprawie organ w zakresie określenia, a następnie doprecyzowania celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z którymi stanowiąca przedmiot postępowania nieruchomość tj. dz. nr [...] (wcześniej jako części działki nr [...], położonej w obr [...], jedn. ewid. [...], w granicach parceli katastralnej 1. kat. [...], b. gm. kat. [...]część) wywłaszczona została, w ramach ogólnie określonego w orzeczeniu wywłaszczeniowym celu wywłaszczenia, jakim była budowa Miasta [...], pod budowę bocznicy kolejowej. Trafnie i zgodnie z zasadą prawdy materialnej w realiach kontrolowanej sprawy organ II instancji ustalił, że taki cel wynikał, zarówno z pisma Biura Projektowania [...] w K. z dnia 14 maja 1949 r, (znak: [...]), obwieszczenia Starosty Powiatowego z dnia 28 maja 1949 r. (znak[...]), pisma Biura [...] w K. z dnia 1 czerwca 1949 r. (znak: [...]), "planu części gruntów gromady [...] w powiecie i wojew. [...] położonej zawnioskowanych do tymczasowego zajęcia przez "N.", gdzie zaznaczona jest część parceli 1. kat. [...]. Weryfikacja akt sprawy pozwala jednocześnie na sformułowanie poglądu, że uzasadniona jest ocena odwoławczego, iż ww. bocznica kolejowa znajdująca się na przedmiotowej nieruchomości jest tożsama z urządzeniem o nazwie tor nr [...] o długości 400 m2, o którym jest mowa w decyzji Wojewody [...] z dnia 19 lipca 1991 r., nr [...], zmienionej decyzją z dnia 7 sierpnia 1991 r. Zdaniem Sądu, fakt ten potwierdzają, zarówno treść znajdującej się aktach sprawy mapy zasadniczej, jak i protokoły z przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2006 r. i [...] maja 2015 r. rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami terenu oraz zdjęcia lotniczego przedmiotowego terenu. Jednocześnie ze znajdującej się w aktach sprawy "Karty Oceny Technicznej Obiektu" nr [...] wynika, iż bocznica kolejowa o nazwie tor nr [...] o długości 400 m2 została przekazana do użytkowania w styczniu 1962 r., przy czym jedynie pomocniczo, na marginesie, można zauważyć, że opisywane urządzenie spełnia atrybuty bocznicy kolejowej w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1297 z późn. zm.). Ponadto wypełniając wskazania sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 04.07.2012 r., sygn. akt. II SA/Kr 618/12 a dot. wyeliminowania spornych ustaleń protokołów z rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami z dnia[...] października 2000 r. i z dnia [...] kwietnia 2006 r., organ II instancji tym razem spójnie i zgodnie z zasadami logiki wyjaśnił, że w piśmie z dnia 19 października 2006 r. spółka "S." wskazywała , iż w dniu 13 czerwca 2005 r. wystąpiła o wydzierżawienie ww. działki i podpisała umowę dzierżawy, a nadto, że do dnia nadania pisma płaci systematycznie czynsz dzierżawny. Dodała również, że ponieważ na zakupionych działkach planowane były inwestycje rozpoczęła porządkowanie terenu, gdy okazało się, że pod zaroślami i z pozoru nieużytkami porośniętymi chwastami i krzewami biegną tory kolejowe. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że z pisma tego wynikało, iż spółce do prowadzenia inwestycji i działalności jest potrzebna bocznica kolejowa oraz że spółka ta zleciła wykonanie remontu toru Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o., który wyniósł 341.514,52 zł. Organ II instancji podkreślił również, że spółka wskazała, iż stwierdzenie jej przedstawiciela w dniu [...] kwietnia 2006 r. na rozprawie administracyjnej połączonej z oględzinami terenu było prawdziwe. Ponadto, odnośnie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 28 lutego 1955 r. (znak: [...]), Wojewoda [...] prawidłowo, zdaniem Sądu I instancji ustalił, że wywłaszczona część parceli l. kat. [...] nie dotyczyła nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu wywłaszczeniowego z kwietnia 1953 r. wynikało, że do wywłaszczenia na rzecz "kolei" wnioskowana była inna część ww. parceli (zlokalizowana na północ od przedmiotowej nieruchomości), na której – jak wynika z załączonego zdjęcia lotniczego – istniała w 1961 r. linia kolejowa. Teza ta jest dodatkowa uwiarygodniona okolicznością polegającą na tym, że na przedmiotowej dla sprawy działce PKP S.A. nie posiada żadnych środków trwałych.

W związku z tym, działające w sprawie organy zasadnie, zdaniem obecnie orzekającego składu WSA w Krakowie stwierdziły, że zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody wskazują, iż na przedmiotowym terenie, odpowiadającym nieruchomości wywłaszczonej, zrealizowano cel wywłaszczenia określony jako budowa Miasta [...] i "K.", a doprecyzowany jako budowa bocznicy kolejowej i tożsamy jednocześnie z urządzeniem o nazwie tor nr [...] o długości 400 m2. A zatem Sąd nie podziela stanowiska prezentowanego w skardze, że w sprawie nastąpił błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie, że przed 22 września 2004 r. doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia w odniesieniu do dz. nr [...]. Zagadnieniem do ustalenia, o czy będzie poniżej, jest jednak to, czy na ten cel została zajęta cała działka.

Sąd I instancji przy tym stwierdza, że podziela wykładnię art. 137 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 136 u.g.n. dokonaną przez organy administracyjne dla potrzeb kontrolowanej sprawy, bez niepotrzebnych w tym miejscu powtórzeń, włącznie z prawidłowym nawiązaniem do tez wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11). Zdaniem Sądu, w literalnej wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. nacisk należy położyć w pierwszej mierze na ustaleniu przesłanki "od wywłaszczenia nie został zrealizowany", a dopiero na drugim etapie i w razie niespełnienia pierwszej przesłanki – na ustaleniu, czy celu nie zrealizowano "pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna". Zdaniem Sądu, jeżeli w takiej sytuacji w dniu orzekania przez organ administracji cel wywłaszczenia został już zrealizowany, to zwrot nie powinien być możliwy bez względu na to, kiedy nastąpiła realizacja celu, licząc od momentu wywłaszczenia. Ponadto, według Sądu konsekwencją powyższej wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w obecnym brzmieniu jest uznanie, że skoro w chwili złożenia przez byłych właścicieli wniosku o zwrot nieruchomości, cel został już na niej zrealizowany, wówczas nie ma podstaw do jej zwrotu, nawet jeśli realizacja celu nastąpiła zdecydowanie później niż przed upływem 10 lat od dnia wywłaszczenia. Tym samym, skoro nieruchomość wywłaszczona przed dniem 27 maja 1990 r. została wykorzystana na cel wywłaszczenia, a zanim to się stało byli właściciele nieruchomości nie złożyli wniosku o zwrot nieruchomości, to w ocenie Sądu prawo byłego właściciela lub jego spadkobierców do żądania zwrotu jest nieskuteczne z chwilą faktycznej realizacji inwestycji.

Wobec powyższego stwierdzenia, Sąd nie podziela podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu w postaci błędnej wykładni art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. oraz art. 137 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n. Wykładnia podjęta przez organ jest prawidłowa, jednak wnioski co do stosowania prawa, będą wyciągnięte przez ten organ po wyjaśnieniu wszelkich okoliczności faktycznych relewantnych, z dążeniem do zachowania wymogów dwuinstancyjności postępowania, kiedy zajdzie taka potrzeba.

Zarazem Sąd zauważa, że kwestia wykładni ww. przepisów prawa nie została przesądzona w wyroku WSA w Krakowie z dnia 04.07.2012 r., II SA/Kr 618/12, który w uzasadnieniu stwierdził, iż "Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego art. 137 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 136 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, to należy stwierdzić, że Sąd na obecnym etapie postępowania nie może się do niego odnieść, skoro zebrany materiał dowodowy sprawy wymaga uzupełnienia. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy w odniesieniu, do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu". Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że wyrok ten został wydany przed ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11) i w związku z tym na zasadność i aktualność wykonania zaleceń i ocen zawartych w tym wyroku, trzeba patrzeć z uwzględnieniem tez ww. wyroku TK.

Jednak, co szczególnie podkreśla obecnie Sąd I instancji dokonujący kontroli kwestionowanej decyzji, organy pominęły istotne ustalenia, naruszając art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w jakim zakresie - na ten prawidłowo sprecyzowany cel wywłaszczania – przedmiotowa działka została zajęta, a ustalenia te mają istotne znaczenie dla wyniku sprawy. W związku, z tym Sąd podziela ten zarzut skargi, który podnosi, że w sprawie brak jest ustaleń faktycznych poprzez dokładne ustalenie jaka część spornej działki została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, zwłaszcza że w trakcie oględzin z 2015 r. organ ustalił, że część działki stanowi porośnięty trwać nieużytek, a część pełni funkcję placu. Wyjaśnieniu powyższego może służyć m.in. dokumentacja remontowa przedmiotowego toru.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji powinien kierować się oceną prawną Sądu I instancji.

Ustosunkowując się do pozostałych nieuwzględnionych zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że nie podziela poglądu strony skarżącej, iż w sprawie nastąpiło naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., przez niewłaściwe zastosowanie, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na domysłach i spekulacjach, zamiast w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, poprzez wskazanie przez organ, że ze zdjęć lotniczych pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie rzekomo widoczna jest zrealizowana linia kolejowa wraz z bocznicą, podczas gdy teza ta jest czystą spekulacją ze strony organu, zdjęcia te zdaniem skarżącej nie dowodzą takiej tezie. Sąd w tym miejscu podkreśla, że wzmiankowane zdjęcie stanowi jedynie pewien element uzupełniający materiał dowodowy i oparte na nim wnioskowanie, nie jest zasadniczą i wiodącą argumentacją w sprawie a jego moc dowodowa polega na tym, że pozwala na dodatkową, pozytywną przesłankę na rzecz wynikającej przede wszystkim z ww. wskazanych dokumentów i oględzin tezę organu administracyjnego, że realizacja przedmiotowej bocznicy i zarazem toru jest egzemplifikowana treścią mapy zasadniczej znajdującej się w aktach sprawy. Dla kontrolowanej sprawy nie ma także znaczenia brak dowodu potwierdzającego wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie bocznicy kolejowej, gdyż przepis stanowiący wzór normatywny wypowiada się o realizacji celu wywłaszczenia a nie o kwalifikowanym prawem dopuszczeniu do użytkowania celu wywłaszczenia. A zatem, wobec powyższych ustaleń i ocen, w kontrolowanej sprawie, zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia art. 357 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n., poprzez ich niezastosowanie, przez uznanie, że chwilą spełnienia się celu, w związku, z którym nastąpiło wywłaszczenie jest moment, gdy inwestycja jest widoczna z lotu ptaka, podczas gdy cel ten uznać można za spełniony dopiero w dacie uzyskania stosownego, a wymaganego przez ówcześnie obowiązujące prawo pozwolenia na użytkowanie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.