Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 79/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1,  art. 38
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2015 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] października 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją Wójta Gminy S. z dnia [...] października 2014 r., nr [...], przyznano E. G. zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności w wysokości [...] zł tj. 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem rodziny od 1 października 2014 r. do 30 listopada 2014 r.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456 zł. Natomiast zgodnie z art. 6 pkt. 3 ww. ustawy, dochód na osobę w rodzinie jest to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Wskazał również, że w myśl art. 6 pkt. 4, dochód rodziny jest to suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 3, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Wskazał również, że zgodnie z art. 8 ust. 4, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych, dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Natomiast zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy do kryterium dochodowego rodziny. Natomiast zgodnie z treścią art. 38 ust. 2 pkt. 2 ww. ustawy zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Wskazał, że z treści art 38 ust. 3 pkt. 2 ww. ustawy wynika natomiast, że kwota zasiłku okresowego, ustalona zgodnie z ust. 2, nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem tej rodziny. W myśl art. 106 ust. 3 ww. ustawy, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją.

Mając powyższe na uwadze organ pierwszej instancji wskazał, że kryterium dochodowe rodziny wnioskodawczyni wynosi [...] zł., a na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia [...] października 2014 r. ustalono, że na dochód rodziny osiągnięty we wrześniu 2014 r. składają się: świadczenia rodzinne w wysokości [...] zł, renta chorobowa w wysokości [...] złotych oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł ([...] ha przeliczeniowych x 250,00 zł = [...] zł – [...] zł - składka KRUS), co łącznie daje kwotę [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje [...] zł i uprawnia do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej.

Reasumując organ I instancji wskazał, że wysokość zasiłku okresowego została naliczona w następujący sposób: [...] zł –[...] zł = [...] zł x 50% = [...] zł. Wskazał także, że wniosek o zasiłek okresowy został złożony w dniu [...] września 2014 r. Świadczenie przyznano na miesiąc październik i listopad, gdyż odrębną decyzją w dniu [...] września 2014 r. nr [...], przyznano wnioskodawczyni zasiłek okresowy na miesiąc wrzesień 2014 r.

Na skutek złożonego odwołania przez wnioskodawczynię Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podtrzymując w całości stanowisko organu I instancji.

Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że z analizy akt sprawy wynika, że organ I instancji prawidłowo ustalił dochód rodziny i zaskarżoną decyzją przyznał pomoc w postaci zasiłku okresowego na miesiąc październik i listopad 2014 r. w kwocie [...] zł tj. 50 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny, a dochodem rodziny i za podstawę przyjął dochód rodziny za miesiąc wrzesień 2014 r. Natomiast odrębną decyzją z dnia [...] września 2014 r. znak [...], przyznano odwołującej się - zasiłek okresowy za miesiąc wrzesień 2014 r i wówczas organ I instancji za podstawę wyliczenia dochodu rodziny przyjął dochód za miesiąc sierpień 2014 r. Kolegium po analizie akt sprawy uznało, że organ I instancji prawidłowo wyliczył dochód rodziny przyjmując dochód z miesiąca września 2014 r. jako podstawę do obliczenia kwoty zasiłku okresowego za miesiąc październik i listopad 2014 r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E. G.. W uzasadnieniu skargi wskazała, że decyzje organów orzekających w sprawie są sprzeczne z prawem. Podniosła, że wniosek o przyznanie zasiłku złożyła w dniu 29 września 2014 r., co oznacza, że dochód powinien być liczony za sierpień, a nie za wrzesień. Zaznaczyła, że Kolegium błędnie wskazało w uzasadnieniu swojej decyzji, że w decyzji z dnia [...] września 2014 r. był brany dochód za miesiąc sierpień 2014 r., podczas gdy dochód liczony był za miesiąc lipiec. Wskazała również, że rzeczywiście od decyzji tej nie odwoływała się z uwagi na to, że kwota przyznanego tą decyzją zasiłku była ustalona prawidłowo.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Na wstępie podkreślić należy, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 182).

Jednym ze świadczeń z pomocy społecznej, stosownie do treści art. 36 pkt 1 lit. b tej ustawy, jest zasiłek okresowy, który zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy, przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

W myśl art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie.

Zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z art. 38 ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Jednocześnie kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 ustawy).

Stosownie natomiast do treści art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.

Z powołanych wyżej przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wynika zatem, że warunkiem przyznania zasiłku okresowego jest spełnienie przez wnioskodawcę kryterium dochodowego, a ponadto wystąpienie szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie przedmiotowego świadczenia.

Zarówno z treści decyzji organów obu instancji jak i odpowiedzi na skargę złożonej do akt przez SKO w [...] wynika, że organ pomocowy rozpoznając wniosek skarżącej z dnia 29 września 2014 r. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego, na podstawie art. 38 ustawy o pomocy społecznej wyliczył na potrzeby toczącego się postępowania dochód jej rodziny w miesiącu, w którym wniosek został złożony.

Powyższe oznacza, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zapadły z uchybieniem art.8 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Mając na uwadze wskazane uchybienie Sąd uznał tym samym skargę za zasadną. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji wezmą przedstawione stanowisko pod uwagę i wydadzą decyzje z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.