Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1772/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a  par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant: Ewelina Bedyńska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "A" spółka jawna w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Spółki jawnej "A" B. P. i R. S. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca spółka) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. (dalej: organ odwoławczy) z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: organ podatkowy pierwszej instancji) z dnia [...] r. nr [...] orzekającą o odmowie odroczenia płatności zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. w kwocie 50.000 zł.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 22 lutego 2013 r. skarżąca spółka złożyła do organu podatkowego pierwszej instancji wniosek o odroczenie terminu płatności podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. w kwocie 50.000 zł do dnia 29 marca 2013 r. wskazując, że całość ciążącego na niej zobowiązania w podatku VAT za styczeń 2013 r., który wykazała w deklaracji VAT-7, wynosi 55.201 zł, z czego do chwili złożenia wniosku uiściła 5.201 zł. Argumentowała, że w związku z kryzysem i trudnościami z płynnością finansową firm, nie otrzymała zapłaty za świadczone usługi w pełnej wysokości. Uzasadniając ważny interes podatnika, zwróciła uwagę, że chce w terminie regulować należności podatkowe, jednak będzie to możliwe, gdy uzyska należne środki za wykonane usługi. Zdaniem skarżącej spółki, odroczenie terminu płatności, zgodnie z decyzją Rady Unii, nie stanowi pomocy publicznej i nie mogą mieć do niej zastosowania przepisy, które ten rodzaj pomocy regulują. Decyzja w tym przedmiocie nie wymaga też zatwierdzenia przez Komisję Europejską, gdyż tego rodzaju ulga w ramach optymalizacji nie jest pomocą publiczną.

W odpowiedzi na wezwania organu podatkowego pierwszej instancji do udokumentowania faktu nie otrzymania w pełnej wysokości zapłaty za wykazane w deklaracji świadczone przez usługi; przedłożenie bilansu oraz rachunku zysków i strat skarżącej spółki za I półrocze 2012 r.; wskazanie ważnego interesu i/lub interesu publicznego; wskazanie przeznaczenia pomocy publicznej o jaką ubiega się skarżąca spółka; dostarczenie wypełnionej informacji dotyczącej uzyskanej przez nią pomocy publicznej, skarżąca spółka nie dostarczywszy dokumentów, o jakie została wezwana, wskazała, że nie ubiega się o pomoc publiczną, lecz o umożliwienie jej spłaty podatku przez odroczenie terminu płatności podatku w kwocie 50.000 zł i w tym zakresie oczekuje rozstrzygnięcia organu podatkowego. Wyjaśniła również, że odroczenie terminu płatności zobowiązań podatkowych w żaden sposób nie może być traktowane jako preferencje organu w stosunku do przedsiębiorcy, lecz dbanie o interes państwa poprzez wpływ do budżetu państwa należności podatkowych i interes przedsiębiorcy poprzez umożliwienie mu prowadzenia działalności i uzyskiwania źródeł przychodu, które stanowi podstawę opodatkowania dająca wpływ do budżetu państwa. Dalej wskazała, że prowadzenie egzekucji tej należności w żaden sposób nie przyśpieszy jej wpływu do budżetu państwa, bo w sytuacji gdyby skarżąca dysponowała należnym mu przychodem, to zobowiązanie zostałoby uregulowane, tak jak w przypadku wcześniej powstałych zobowiązań. Skarżąca chce zapłacić należne zobowiązania podatkowe i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zwróciła się do organu podatkowego, by ze wskazanych przyczyn umożliwić jej zapłatę w terminie, w którym będzie mogła je zapłacić. Zdaniem skarżącej spółki, w przypadku gdy podatnik nie dotrzyma terminu zapłaty odroczonego podatku, decyzja wygasa zgodnie z art. 259 ustawy Ordynacja podatkowa, co daje ochronę organowi podatkowemu.

Po rozpoznaniu wniosku skarżącej spółki, organ podatkowy pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 w związku z art. 67b § 1 pkt 1 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej: O.p., odmówił odroczenia terminu zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. w kwocie 50.000 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżąca spółka wnioskowała o udzielenie ulgi w spłacie, która nie stanowi pomocy publicznej, jednakże w przypadku wniosku przedsiębiorcy o ulgę w jednej z form wymienionych w art. 67b O.p., na organie podatkowym ciąży obowiązek szczegółowego zanalizowania pod kątem norm prawa krajowego i wspólnotowego dopełnienia warunków do jej zastosowania. Organ podatkowy pierwszej instancji po dokonaniu analizy zebranego materiału pod kątem udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie w ramach optymalizacji ściągania podatków stwierdził, że skarżąca spółka nie spełnia warunków do jej otrzymania. Nie dostarczyła ona bowiem, pomimo wezwania, bilansu za 2012 r. oraz rachunku zysków i strat za ww. okres, co uniemożliwiło zbadanie ogólnej sytuacji ekonomiczno-finansowej przedsiębiorcy na podstawie mierników ekonomicznych w oparciu o bilans i rachunek zysków i strat. Brak było również sprawozdań finansowych skarżącej spółki za lata 2011 i 2012. W związku z powyższym, organ podatkowy pierwszej instancji dokonał analizy sytuacji ekonomicznej skarżącej spółki na podstawie posiadanych danych, tj. załącznika PIT-B do zeznania podatkowego PIT-36 L wspólnika skarżącej spółki oraz deklaracji VAT-7. Z analizy tej organ podatkowy pierwszej instancji wyprowadził wniosek, że skarżąca spółka posiada trwające od dłuższego czasu trudności finansowe w terminowym regulowaniu zobowiązań podatkowych (w okresie od stycznia 2012 r. do grudnia 2012 r. uregulowała w terminie tylko zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług), wskazując, że ostatni wniosek w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych skarżąca spółka wniosła w lipcu 2012 r. w zakresie odroczenia terminu płatności zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2012 r. W konsekwencji, skarżącej spółce przyznano kategorię B (niska) - wysokie ryzyko kredytowe, zdolność do obsługi zobowiązań jedynie przy sprzyjających warunkach zewnętrznych, średni lub niski poziom odzyskania wierzytelności w przypadku wystąpienia niewypłacalności. Mając na uwadze powyższe, organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że nie ma podstaw do rozpatrywania wniosku skarżącej spółki o udzielenie ulgi w ramach optymalizacji ściągania podatków. Organ podatkowy pierwszej instancji nie stwierdził również wystąpienia w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika, czy interesu publicznego. Dodał, że na dzień wydania niniejszej decyzji skarżąca spółka nie posiada już zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2013 r. z uwagi na zapłatę podatku.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał treść art. 67a § 1 O.p. i wyjaśnił rozumienie użytych w tym przepisie niedookreślonych pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Dalej wskazał, że decyzje wydawane na gruncie tej regulacji mają charakter uznaniowy, jednakże w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie wskazuje na ważny interes podatnika ani interes publiczny, decyzja organu nie jest już oparta na uznaniu administracyjnym. Zauważył, że w sytuacji gdy podatnik ubiega się o udzielenie ulgi określonej w art. 67a § 1 pkt 1 O.p., tj. złożył wniosek o odroczenie podatku, przed upływem płatności zobowiązania, a organ podatkowy rozstrzyga w zakresie tego żądania po upływie tego terminu, to winien wydać decyzję o odroczeniu nie podatku lecz zaległości podatkowej na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 O.p. Ponadto decyzja organu podatkowego pierwszej instancji nie wykracza poza zakres żądania skarżącej spółki i rozstrzyga sprawę co do jej istoty, zgodnie z art. 207 § 2 O.p. Organ odwoławczy podkreślił, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane przez przepisy prawa elementy formalne, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Obszerne uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym organ dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne natomiast zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy wskazał dalej, że zgodnie z przyjętą przez organy podatkowe linią orzeczniczą, wygaśnięcie zobowiązania w trakcie postępowania w sprawie udzielenia ulgi w spłacie nie powoduje bezprzedmiotowości tego postępowania. Podkreślił, że przed zbadaniem zaistnienia przesłanek z art. 67a § 1 O.p., warunkujących udzielenie wnioskowanej ulgi, obowiązany jest ustalić, czy ulga ta jest dopuszczalna w świetle przepisów prawa wspólnotowego i krajowego, które regulują udzielanie pomocy przedsiębiorcom. Powołał się zatem na treść art. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. nr 59, poz. 404 ze zm.) oraz art. 87 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską i wymienił kryteria uznania ulgi udzielonej przedsiębiorcy za pomoc publiczną. Stwierdził, że udzielenie ulgi podatkowej spółce ma charakter uprzywilejowujący, a przedsiębiorca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku. Ponadto skarżąca spółka prowadzi działalność na terenie kraju, ale wykazuje też wewnątrzwspólnotowe nabycie w deklaracjach VAT-7 w 2012 r. oraz w 2013 r. Na tej podstawie organ odwoławczy przyjął, że ewentualne udzielenie ulgi podatkowej może doprowadzić do zakłóceń konkurencji negatywnie rzutujących na wymianę handlową w ramach Unii Europejskiej. Organ odwoławczy zaznaczył, że zaistnienie optymalizacji w danej sprawie uzależnione jest wyłącznie od spełnienia określonych warunków. W takiej sytuacji konieczne jest przeprowadzenie tzw. testu prywatnego wierzyciela, to jest oceny, czy podmiot publiczny zachowuje się w danym przypadku jak prywatny wierzyciel, który działając w normalnych warunkach rynkowych ma na celu odzyskanie należnych mu kwot wraz z odsetkami, w wysokości jak zrekompensuje mu stratę poniesioną w związku z opóźnieniem w spłacie należności, lub odzyskanie długu w wysokości wyższej od tej, jaką uzyskałby w przypadku przeprowadzenia likwidacji przedsiębiorstwa dłużnika. Kierowanie się bowiem takimi przesłankami wyklucza uznanie ulgi podatkowej jako pomoc publiczną. W ocenie organu odwoławczego, udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych należy do instytucji prawa podatkowego, w ramach uznania administracyjnego, co powoduje, że według wskazań Komisji Europejskiej w obwieszczeniu w sprawie stosowania reguł pomocy publicznej do środków związanych z bezpośrednim opodatkowaniem działalności gospodarczej, będzie to pomoc publiczna. Natomiast jedną z podstawowych przesłanek wydania decyzji o udzieleniu ulgi niestanowiącej pomocy publicznej, jest ocena przedsiębiorcy w zakresie regulowania przez niego zobowiązań podatkowych w dłuższym okresie. Do tych przesłanek należą wywiązywanie się przedsiębiorcę z bieżących zobowiązań podatkowych, wysokość osiąganych dochodów, częstotliwość ubiegania się o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, niezaleganie z płatnością tego typu zobowiązań i sytuacja ekonomiczna wnioskodawcy. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że optymalizacja może być udzielona przedsiębiorcy, który ma przejściowe trudności w spłacie zobowiązań podatkowych. Kierując ww. przesłankami organ odwoławczy dokonał analizy sytuacji finansowej skarżącej spółki i stwierdził, że na podstawie danych finansowych i zebranego materiału dowodowego nie można jej uznać za przedsiębiorstwo zagrożone, o jakim mowa w Wytycznych Wspólnotowych. Zwrócił też uwagę, że w latach 2010 – 2012 skarżąca spółka trzykrotnie ubiegała się udzielenie ulgi podatkowej. kazał, że za miesiące od stycznia do listopada 2012 r. spółka regulowała podatki od towarów i usług po terminie płatności. Według organu podatkowego, mając na uwadze sytuację ekonomiczną skarżącej spółki, która nasuwa wniosek o zdolności do obsługi zobowiązań jedynie przy sprzyjających warunkach zewnętrznych oraz fakt, że nie wywiązuje się ona w terminach z zapłaty należności publicznoprawnych, jak również okoliczność, że cyklicznie zwracała się z kolejnym wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie należności podatkowej, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej w ramach optymalizacji ściągania podatków. Optymalizacja może być bowiem udzielona przedsiębiorcy, który ma przejściowe trudności w spłacie zobowiązań podatkowych. Winna więc stanowić incydentalną pomoc w stabilizowaniu sytuacji finansowej. Oznacza to, zdaniem organu odwoławczego, że nie można do niej zaliczyć sytuacji, w której przedsiębiorca wielokrotnie wnioskował o ulgę w spłacie zobowiązań, zwłaszcza gdy jego sytuacja finansowa nie jest stabilna. Ponadto organ odwoławczy dokonał analizy okoliczności sprawy w kontekście wystąpienia przesłanek z art. 67a § 1 O.p., tj. ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Wskazał, iż jakkolwiek brak zapłaty przez kontrahenta należności mógł mieć istotny wpływ na sytuację finansową skarżącej spółki i możliwość regulowania przez nią zobowiązań, to jednak nie przedstawiła ona dowodów potwierdzających, że podejmowała działania zmierzające do wyegzekwowania tych kwot. Poza tym, w ocenie organu odwoławczego, powodem braku zapłaty był błąd skarżącej spółki w wyborze kontrahenta i nie oznacza to automatycznie uznania, że zaistniał ważny interes podatnika. Dodał, że wprawdzie płynność finansowa strony jest zachwiana, to jednak nie utraciła ona zdolności regulowania zobowiązań przy pomocy środków obrotowych. Odnosząc do okoliczności sprawy przesłankę interesu publicznego, organ odwoławczy wskazał, że skarżąca spółka zatrudniała średnio miesięcznie 38 pracowników. Wskazał, że istotnie działania organów podatkowych nie powinny zmierzać do naruszenia płynności finansowej czy też nawet likwidacji przedsiębiorstw, niemniej jednak sama odmowa odroczenia należności z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. oraz wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej spółki nie przesądza jeszcze, że zostanie ogłoszona upadłość tego podmiotu, a w konsekwencji utrata miejsc pracy przez zatrudnionych w niej pracowników. Podkreślił przy tym, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien podejmować działania mające na celu poprawienie swojej kondycji finansowej, nie dopuszczając do sytuacji w której odmowa udzielenia ulgi w spłacie doprowadzić może do działań tak radykalnych jak redukcja zatrudnienia, czy też tak ostatecznych jak likwidacja prowadzonej działalności gospodarczej. Organ odwoławczy nie dopatrzył się też innych okoliczności, które wypełniałyby przesłankę interesu publicznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca spółka (reprezentowana przez pełnomocnika procesowego) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, zarzucając naruszenie:

- art. 32 w związku z jej art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez nie zastosowanie tych przepisów i nierówne traktowanie przedsiębiorców poprzez udzielanie wsparcia przedsiębiorcom, w których Skarb Państwa posiada udziały, a odmawianie wsparcia pozostałym przedsiębiorcom, przez co czują się dyskryminowani w procesie stosowania prawa, wobec czego naruszone zostało prawo do równej ochrony działalności gospodarczej; 0

- art. 168 § 2, art. 207 § 2, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i nie rozstrzygnięcie sprawy co do istoty zgodnie z żądaniem strony o odroczenie terminu płatności podatku od towarów i usług;

- art. 67a § 1 pkt 2 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż przepis ten umożliwia organowi podatkowemu odroczenie terminu płatności podatku, natomiast gdy organ odmawia odroczenia zapłaty zaległości podatkowej, powinien zastosować przepis art. 208 § 1 O.p. i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Ponadto skarżąca spółka nie zwracała się o odroczenie terminu płatności zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, lecz o odroczenie terminu płatności podatku za ten okres;

- art. 67a § 1 pkt 1 O.p. poprzez nie zastosowanie tego przepisu i nie odroczenie terminu płatności podatku w kwocie 50.000 zł do dnia 29 marca 2013 r., gdyż taki był ważny interes podatnika i interes publiczny;

- art. 139 § 1 O.p. poprzez nie zastosowanie tego przepisu i nie załatwienie sprawy w ustawowym terminie;

- art. 120, art. 121 § 1 O.p. poprzez ich nie zastosowanie, co spowodowało, że organ podatkowy nie rozpatrując złożonego wniosku zgodnie z wnioskiem strony, nie działał na podstawie przepisów prawa i prowadził postępowanie w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych;

- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, w sytuacji gdy winna zostać ona uchylona. Przy czym organ podatkowy pierwszej instancji rozstrzygnął o odmowie odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowej, natomiast organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o odmowie odroczenia płatności zaległości podatkowej.

Argumentując podniesione zarzuty skarżąca przedstawiła szczegółowe i obszerne uzasadnienie.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej we W. odnosząc się do zarzutów skargi, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy zarówno kwalifikacji żądania strony jako wniosku o odroczenie zapłaty zaległości podatkowej ( jak zakwalifikował go organ podatkowy) lub terminu płatności podatku ( według strony), a także istnienia podstaw do zastosowania wskazanej ulgi.

W pierwszej kolejności należy zatem stwierdzić, że organ prawidłowo ustalił charakter pomocy o jaką ubiega się skarżący i powołał jako podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia art. 67b w związku z art. 67a § 1 pkt 2 O.p. Skarżący wnosił co prawda o odroczenie terminu płatności podatku z tytułu VAT za styczeń 2013 r. na raty w ramach ulgi, która nie stanowi pomocy publicznej (art. 67b § 1 pkt 1 O.p.), tym niemniej wobec upływu terminu płatności podatku przez rozpoznaniem wniosku strony, prawidłowo, prawidłowo organ rozpoznał wniosek jako dotyczący już zaległości podatkowej. Nieuiszczenie podatku w terminie powoduje bowiem powstanie zaległości podatkowej, przy czym nawet załata tej zaległości po złożeniu wniosku o odroczenie płatności podatku nie powoduje, zdaniem Sądu, bezprzedmiotowości postępowania, a jedynie obowiązuje organ do zmiany kwalifikacji wniosku zgodnie ze stanem faktycznym jako dotyczącego odroczenia płatności zaległości podatkowej. Stąd też nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 208 § 1 O.p. przez zaniechanie umorzenia postępowania.

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji przypomnieć należy, że ulgi udzielane przedsiębiorcom, mogą być ulgami, które nie stanowią pomocy publicznej (art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), stanowią pomoc de minimis (art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) lub stanowią ściśle określoną pomoc publiczną (art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). W myśl art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. W przypadku takich ulg udzielanym przedsiębiorcom, uwzględnić należy uregulowania wspólnotowe dotyczące pomocy przedsiębiorcom, co również zostało prawidłowo zaznaczone przez organ. Istotnym jest przy tym, że w prawodawstwie Unii Europejskiej, obowiązuje ogólna zasada zakazu udzielania pomocy podmiotom gospodarczym w formie mogącej zakłócać konkurencję i wymianę handlową - art.107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dz. U. Nr 90 poz. 864/2 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm., dalej jako TFUE).

Powołane przepisy obligują organ podatkowy do ustalenia w pierwszej kolejności, jakiego charakteru pomocy dotyczy wniosek strony, w dalszej kolejności czy ewentualna pomoc jest dopuszczalna, a w przypadku spełnienia tych wymogów, czy za przyznaniem pomocy przemawia ważny interes publiczny lub ważny interes podatnika. Jak słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, decyzja w przedmiocie zastosowania lub odmowy zastosowania wskazanych wyżej ulg jest podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ nie jest bezwzględnie zobligowany do przyznania ulgi, nawet gdyby stwierdził wystąpienie po stronie wnioskodawcy przesłanek wskazanych w powołanych wyżej przepisach. Kontroli Sądu nie podlega przy tym uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Definicję ulg, które nie stanowią pomocy publicznej określa się mając na uwadze treść art. 107 ust. 1 TFUE, zgodnie z którą wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. W świetle tak wywiedzionej definicji ulgami i zwolnieniami mającymi charakter pomocy publicznej będą te, które kumulatywnie zawierają następujące elementy: są udzielane przez państwo lub ze środków publicznych, uprzywilejowują niektórych przedsiębiorców lub produkcję niektórych towarów, przynoszą korzyści przedsiębiorcy, wywierają wpływ na handel wewnątrz wspólnoty. Nie każda zatem ulga w spłacie podatków udzielona przedsiębiorcy może być traktowana jako pomoc publiczna, a tylko taka, która wywołuje ww. negatywne następstwa. Udzielanie odroczeń i rozkładania na raty przedsiębiorcy znajdującemu się w przejściowych trudnościach finansowych, za które to ulgi płaci on opłatę prolongacyjną, nie jest traktowane jako pomoc publiczna (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008r. sygn. akt I FSK 392/07, lex nr 1014256). Jednocześnie przesłanką traktowania takich ulg jako niestanowiących pomocy publicznej jest pozytywna ocena podatnika dokonana przez organ podatkowy w zakresie możliwości regulowania przez niego zobowiązań podatkowych w dłuższym okresie czasu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ wykazał, że trudności finansowe skarżącego, nie mają charakteru przejściowego i krótkotrwałego. Konsekwencją powyższego jest t uznanie, że rozłożenie skarżącemu zaległości podatkowej stanowiłoby pomoc publiczną, co mając na uwadze rodzaj wnioskowanej przez skarżącego ulgi, jest niedopuszczalne.

Ustalenia organu w tym zakresie zostały dokonane w ramach prawidłowo, zdaniem Sądu, przeprowadzonego postępowania dowodowego. Prowadząc postepowanie wyjaśniające organy kierowały się zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 122 O.p., której rozwinięciem jest przepis art. 187 § 1 O.p. Zgodnie z powyższą zasadą organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w tym zobowiązane są zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 O.p.

Powyższe regulacje zostały, zdaniem Sądu, prawidłowo zastosowane przez organy podatkowe w niniejszej sprawie. Na potwierdzenie, że trudności finansowe skarżącej spółki nie mają charakteru przejściowego organy podatkowe obu instancji przedstawiły w uzasadnieniach swoich decyzji szereg ustaleń i argumentów. Ustosunkowując się do żądania wniosku, organy podatkowe dokonały wnikliwej analizy sytuacji finansowej i majątkowej spółki, także terminowości w płatnościach bieżących zobowiązań podatkowych, w oparciu o obszerny materiał dowodowy.Wskazały na konkretne środki i źródła dowodowe oraz kryteria, jakimi się kierowały dokonując oceny dowodów. Realizując zasadę prawdy obiektywnej organ podejmował wszelkie starania celem zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, mimo, że podatnik na wezwanie nie dostarczył żądanych dokumentów we postaci bilansu spółki za 2012 r oraz rachunku zysków i strat za ten okres, nie udzielił żądanych wyjaśnień. W tej sytuacji organ, badając sytuację ekonomiczną wnioskodawcy, oparł się posiadanych dowodach tj. informacjach wynikających z załącznika PIT-B do zaznania podatkowego PIT-36 wspólnika spółki i deklaracji VAT-7 oraz posiadanych danych odnośnie regulowania zobowiązań przez spółkę w 2012 r. Przeanalizowano też zeznania podatkowe spółki za 2010 i 2011 r., na podstawie czego organ wyprowadził wniosek, że spółka systematycznie uzyskuje wysokie obroty, jednak mimo tego uregulowała w terminie płatności tylko zobowiązanie w podatku VAT za styczeń 2012 r. Jednocześnie wskazał przyznano spółce kategorię B – oznaczającą wysokie ryzyko kredytowe.

Z powyższych ustaleń można było wywieść uprawniony wniosek, że skarżąca spółka była w niestabilnej sytuacji finansowej, która nie posiada charakteru przejściowego. Spółka bowiem, jak wykazał organ, regularnie nie dotrzymuje terminów płatności zobowiązań podatkowych, a jednocześnie często ubiegała się w ostatnim okresie o udzielenie ulg w spłacie należności. Jak ustalił organ, decyzją z dnia [...] 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. odroczył Spółce termin płatności zaległości podatkowej za listopad 2010 r., kolejny wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych Spółka wniosła już w styczniu 2011 r., ostatni wniosek Spółki dotyczył odroczenia płatności podatku VAT za czerwiec 2012 r. Spółka, choć wpłacała znaczne kwoty podatku, to czyniła to jednak często nieterminowo.

Powyższe potwierdza, że skarżąca uzależnia funkcjonowanie swojego przedsiębiorstwa w znacznej mierze od przyznania ulg podatkowych. Tymczasem, jak słusznie zauważa organ, udzielenie podatnikowi ulg w spłacie zobowiązań powinno mieć charakter incydentalnego wsparcia, a nie stanowić źródło stałego wspierania działalności przedsiębiorcy. Podatnik powinien prowadzić działalność gospodarczą w taki sposób, by zabezpieczać się na wypadek ewentualnych trudności z odzyskaniem należności od swoich kontrahentów, a ryzyko niepowodzeń gospodarczych nie może być przerzucane na budżet państwa. Wymaga przy tym podkreślenia, że z akt postępowania nie wynika, by Spółka podejmowała działania zmierzające do wyekzekwowania należności od swoich kontrahentów.

Jako trafne należało również ocenić wnioski organu co do niespełnienia przez stronę przesłanek wynikających z art. 67a§ 1 O.p. tj. warunku ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Powtórzyć należy za Dyrektorem Izby Skarbowej, że ważny interes podatnika ma miejsce, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Zatem sytuacja uzasadniająca przyznanie ulgi w płatności zaległości podatkowej nie może być spowodowana jego działaniami, błędnie podejmowanymi decyzjami gospodarczymi, czy tłumaczona zwykłym ryzykiem gospodarczym, takim jak w przypadku spółki, która nie otrzymała na czas płatności od swoich kontrahentów. Chodzi tutaj o czynniki niezależne od sposobu postępowania wnioskodawcy. Tak stawiane wymogi są podyktowane tym, że ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych stanowią odstępstwo od konstytucyjnej zasady powszechności ponoszenia danin publicznych, która została sformułowana w art. 84 Konstytucji. Tymczasem Spółka upatrywała zasadności wniosku o odroczenie zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług w ryzyku utraty płynności finansowej na skutek nieuzyskania od kontrahentów zapłaty za świadczone usługi i dostawę towarów. Słusznie w tej sytuacji uznał organ, że przedmiotowe zaległości nie powstały z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy lecz były wynikiem ryzyka gospodarczego, z którym powinna się liczyć skarżąca spółka oraz efektem niewłaściwego doboru kontrahentów.

Trafnie zwrócił również organ uwagę na czasowy wymiar ulgi w postaci odroczenia terminu płatności zobowiązania/zaległości podatkowej, przy czym Spółka na zabezpieczenie spłaty zaległości podatkowej (i opłaty prolongacyjnej) nie wskazała żadnego majątku trwałego , nie złożyła także sprawozdania finansowego za 2011 i 2012 r, które pozwoliłoby ocenić jej kondycje finansową ( jakie posiada aktywa obrotowe i trwałe, mogące stanowić ewentualne zabezpieczenie).

Słusznie uznał organ również, ze w przypadku skarżącej nie można mówić o spełnieniu przesłanki interesu publicznego. Interpretując te przesłankę w orzecznictwie i doktrynie zwraca się uwagę, że stanowi ona w istocie dyrektywę, nakazującą uwzględniać przy przyznawaniu ulg podatkowych pewne wartości wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, równość, zaufane do organów państwa. Zdaniem Spółki interes społeczny w jej przypadku wyraża się w niedopuszczeniu do upadłości, zapewnieniu wpływu do budżetu wartości odroczonych należności podatkowych oraz utrzymaniu miejsc pracy przez pracowników. Podatnik nie wykazał jednak bezpośredniego związku pomiędzy nieudzieleniem ulgi w postaci odroczenia terminu płatności oraz (ewentualnym) ogłoszeniem przez Spółkę upadłości. Zarazem wspólne zasady i wartości, takie jak zasada równości podatników wobec prawa oraz zasada sprawiedliwości społecznej stoją w opozycji do uprzywilejowanego traktowania skarżącej spółki, która regularnie prowadząc działalność gospodarczą, próbuje bazować na udzielanych ulgach w spłacie zobowiązań podatkowych.

Podkreślić należy, że nawet wobec niewielkiej współpracy ze strony podatnika organ podjął możliwe działania celem jak najpełniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym sytuacji finansowej strony. Natomiast w postepowaniu dotyczącym udzielenia ulg podatkowych to na stronie zwracającej się o ulgę ciąży obowiązek wykazania, że istnieją podstawy do jej udzielenia. Skarżąca spółka powyższego nie wykazała. Stąd nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 67a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Za bezzasadne należało uznać także zarzuty naruszenia art. 120 i 121 § 1 O.p. Organ, wbrew zarzutom skargi, orzekł bowiem mając na względzie treść art. 67a § 1 pkt 1 O.p. oraz przeprowadził wyznaczone tą regulacją postępowanie wyjaśniające. Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia art. 139 § 1 i 2 O.p. wskazać należy, że decyzja organu I instancji została wydana w niniejszej sprawie przed upływem dwóch miesięcy od złożenia wniosku przez spółkę, a decyzje organu odwoławczego wydano w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 O.p. Na szybkość postępowania miała wpływ konieczność zebrania materiału dowodowego, co – jak już zauważono – było utrudnione wobec niedostarczania przez Spółkę żądanych dokumentów. Warunkiem przy tym uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. jest wykazanie, że doszło do naruszenia przepisów postepowania i że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy – czego strona nie wykazała w niniejszej sprawie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku