Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 855/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1581/13 w sprawie ze skargi R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 31 maja 2013 r. nr. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.wyrokiem z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1581/13 oddalił skargę R.Sz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.z dnia 31 maja 2013 r. nr .w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych.

Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia faktyczne:

Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r., działając jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym, uznał zarzuty R. Sz. (dalej: "skarżący") za niezasadne. Zarzuty dotyczyły tytułu wykonawczego, obejmującego opłatę dodatkową w wysokości 50 zł za nieopłacony postój samochodu skarżącego marki AUDI o numerze rejestracyjnym . w strefie płatnego parkowania przy ul. S.w K.w dniu 7 kwietnia 2008 r.

Skarżący na podstawie art. 33 pkt 1 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej u.p.e.a.) zarzucił brak istnienia obowiązku uregulowania dodatkowej opłaty, a także niezałączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia do zapłaty wspomnianej opłaty, czym w jego ocenie doszło do naruszenia art. 27 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

W świetle art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

W myśl art. 27 § 3 u.p.e.a., obowiązującego w dacie wystawienia tytułu wykonawczego, do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku.

Ustosunkowując się do podniesionych zarzutów Prezydent Miasta Krakowa (dalej "wierzyciel") podniósł, że obowiązek uregulowania dodatkowej opłaty powstał w związku z nieopłaconym zaparkowaniem pojazdu przez skarżącego w strefie płatnego parkowania, czego dowodem jest znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa oraz kopia zawiadomienia. W ocenie wierzyciela z art. 27 § 3 u.p.e.a. nie wynika obowiązek dostarczenia zobowiązanemu dowodu doręczenia upomnienia wraz z tytułem wykonawczym. Taki dowód wierzyciel dostarcza organowi właściwemu do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zaś ten ostatni, zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., przysyła zobowiązanemu jedynie odpis tytułu wykonawczego. Zgodnie z tym przepisem, obowiązującym w dacie wystawienia tytułu egzekucyjnego, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: "SKO"), po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, utrzymało w mocy powyższe postanowienie. Jak wskazało, podzielając stanowisko wierzyciela, obowiązek wnoszenia opłat za parkowanie na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania wynika z przepisu art. 13 ust.1 pkt 1 oraz art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). W myśl art. 13 ust. 1 tej ustawy korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z art. 13b ust. 1 ustawy opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Za nieuiszczenie opłat pobiera się opłatę dodatkową w wysokości nieprzekraczającej 50 zł.

Rada Miasta K., działając na podstawie upoważnienia zawartego w art. 13b ust. 4 ustawy o drogach publicznych, w uchwale z dnia 26 listopada 2003 r. nr XXXII/268/03 w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie K.w strefie płatnego parkowania, określiła stawki opłat. Wykaz miejsc płatnego parkowania zawarto w załączniku do uchwały. W świetle tego załącznika ulica S. była objęta strefą płatnego parkowania. W myśl uchwały za parkowanie w strefie płatnego parkowania pobierane są opłaty, we wszystkie dni robocze w godz. 10-18 za pomocą kart postojowych, abonamentów postojowych oraz innych elektronicznych form płatności (§ 2 uchwały). Za nieuiszczenie opłaty pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 50 zł (§ 3 uchwały).

W świetle materiału dowodowego, jak ustalił organ, w dniu 7 kwietnia 2008 r. o godz. 17 skarżący parkował pojazd matki Audi w strefie płatnego parkowania na ulicy S. w K., bez uiszczenia wymaganej opłaty. Okoliczność tę potwierdza kopia zawiadomienia nr 00019179 oraz kopie zdjęć obrazujących zaparkowanie samochodu skarżącego w tej strefie i niewypełnienie karty postojowej. Na jednym ze zdjęć za przednią szybą, na której widnieje numer rejestracyjny pojazdu, jak podkreślił organ, widać niewypełnioną kartę postojową. Oryginał zawiadomienia był umieszczony za wycieraczką szyby pojazdu. Zawiadomienie to zostało wystawione przez dwóch uprawnionych inspektorów, opatrzone numerem służbowym i podpisem a na zawiadomieniu umieszczono informację o czasie rozpoczęcia kontroli (godz. 15.59). W tych okolicznościach faktycznych SKO uznało za bezpodstawne podniesione przez skarżącego zarzuty egzekucyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., jak to wspomniano na wstępie, oddalił skargę wniesioną przez skarżącego na powyższe postanowienie.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu. Przepisy omawianej uchwały Rady Miasta K. z dnia 26 listopada 2003 r. mają charakter powszechnie obowiązujący. Dotyczą one każdego, kto parkuje pojazd na terenie wyznaczonej strefy parkowania. W ocenie Sądu pierwszej instancji zawiadomienie z dnia 7 kwietnia 2008 r., wystawione przez uprawnionych inspektorów Biura Strefy Parkowania, opatrzone numerem służbowym i podpisem, w którym wpisano markę i numer rejestracyjny pojazdu skarżącego, godzinę kontroli, ulicę na której zaparkowano omawiany pojazd, pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie istnienia egzekwowanej wierzytelności. Zatem, wszczęcie postępowania egzekucyjnego było uzasadnione.

Omawiane zawiadomienie ma charakter dokumentu urzędowego. Jest ono dowodem potwierdzającym fakt nieuiszczenia opłaty parkingowej. Wobec tego zasadne było żądanie wierzyciela zapłatę wspomnianej opłaty dodatkowej.

W ocenie Sądu pierwszej instancji żaden przepis prawa nie nakazuje doręczenia omawianego zawiadomienia za potwierdzeniem odbioru. Brak doręczenia w tej formie zawiadomienia nie narusza konstytucyjnych praw i wolności obywateli.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu, że na zdjęciach zgromadzonych w aktach sprawy znajduje się samochód skarżącego o numerze rejestracyjnym wraz z niewypełnionym blankietem opłaty parkingowej.W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Tym samym, podzielając stanowisko SKO o niezasadności zarzutów zgłoszonych przez skarżącego, oddalono skargę.

Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art.174 pkt 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.:

1. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 13b ust.1 i art. 13b ust. 4 pkt 3 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że w sprawie istnieje obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie parkowania, podczas gdy organ żądający uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój strefie parkowania nie wykazał, aby powstał taki obowiązek;

2. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez przyjęcie na podstawie zgromadzonych dowodów, na których oparł się organ, a które były kwestionowane przez skarżącego, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój, chociaż na okoliczność nieuiszczenia przez skarżącego opłaty za postój w płatnej strefie parkowania, jak i na okoliczność samego parkowania w dacie wskazanej przez organ, nie przedłożono żadnych dowodów, które mogłyby bez wątpienia świadczyć o takich okolicznościach, co stanowi naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady praworządności.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 w związku z art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 17 § 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo wydania z naruszeniem prawa zaskarżonego postanowienia, utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w sytuacji gdy nie została zrealizowana przesłanka warunkująca dopuszczalność wydania ww. postanowienia albowiem organ w ślad za Prezydentem Miasta K.bezpodstawnie przyjął, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstał pomimo braku dowodów na tę okoliczność.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono argumentację na poparcie wymienionych wyżej zarzutów. Podniesiono, że załączona do akt dokumentacja fotograficzna jest czarno-biała i w związku z tym nie można jednoznacznie stwierdzić, że pojazd znajdujący się na zdjęciach należał w dniu ich wykonania do skarżącego. Ponadto zdaniem skarżącego nie można wywodzić istnienia obowiązku do uiszczenia opłaty dodatkowej na podstawie zawiadomienia umieszczonego za wycieraczką pojazdu. Jedynie doręczenie zawiadomienia skarżącemu osobiście za potwierdzeniem odbioru mogłoby mieć znaczenie dla ustalenia istnienia takiego obowiązku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., tj. zarzucie naruszenia prawa materialnego (pkt 1) oraz zarzucie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, które wyznaczają granice kontroli kasacyjnej orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Sąd kasacyjny z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania, która występuje w przypadkach wymienionych w § 2 tego przepisu. W związku z tym, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono zaistnienia którejkolwiek z przesłanek mogących prowadzić do nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił do analizy podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Podniesione w ramach obu podstaw kasacyjnych zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą kwestii istnienia po stronie skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu nieopłaconego postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania na terenie miasta Krakowa. Ponadto skarga kasacyjna zmierza do zakwestionowania ustaleń faktycznych w sprawie, na podstawie których stwierdzono obowiązek skarżącego do uregulowania dodatkowej opłaty w wysokości 50 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów skargi kasacyjnej.

Na akceptację zasługuje ocena prawna Sądu pierwszej instancji w kwestii powinności ponoszenia opłat przez osoby korzystające z dróg publicznych, stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13b ust.1 tej ustawy opłatę pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze w określonych godzinach lub całodobowo. Z kolei art. 13b ust. 4 ustawy stanowi podstawę materialno prawną dla ustalenia stawek opłaty w drodze uchwały rady gminy (rady miasta) i wyznacza przesłanki jej ustalenia. W art. 13b ust. 2 ustawy ustawodawca wskazał cel ustanawiania stref płatnego parkowania stanowiąc, że strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych i realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy ustala wysokość stawek oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust.1 i ust. 2). Opłaty te, zarówno opłatę za parkowanie jak i opłatę dodatkową, pobiera zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust.3), którym w przypadku dróg publicznych położonych w granicach miasta na prawach powiatu z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5). Z powyższego wynika, że obowiązek uiszczania opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania jak i obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w takiej strefie, jest obowiązkiem z mocy prawa, określonym w przepisach ustawy o drogach publicznych oraz w uchwale rady miejskiej wydanej na podstawie upoważnienia ustawowego, będącej aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, czyli obowiązującym każdy podmiot na obszarze działania organu, który go ustanowił.

W rozpoznawanej sprawie, o czym już była mowa, tytuł wykonawczy obejmował opłatę dodatkową, o której mowa w art. 13f ust.1 ustawy o drogach publicznych. Tytuł wykonawczy obejmował wierzytelność Prezydenta Miasta K. względem zobowiązanego skarżącego o zapłatę opłaty dodatkowej za zaparkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania przy ul. S. w K. w dniu 7 kwietnia 2008 r. bez uiszczenia wymaganej opłaty parkingowej. Obowiązek ten został ustalony przez wierzyciela (Prezydenta Miasta K.), a następnie zaaprobowany przez Sąd pierwszej instancji w oparciu o materiał dowodowy załączony do akt sprawy w postaci fotografii pojazdu oraz kopi zawiadomienia nr 0001979 wystawionego przez inspektorów Biura Stefy Parkowania Zarządu Infrastruktury Komunalnej Transportu Miejskiego w K..

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzona ocena prawna powyższego materiału dowodowego i oparte na niej ustalenia faktyczne co do osoby zobowiązanego do uiszczenia opłaty dodatkowej są prawidłowe.

Zauważyć należy, iż sporządzone przez inkasentów obsługujących strefy płatnego parkowania zawiadomienie o nieopłaconym postoju, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, jest dokumentem potwierdzającym nieuiszczenie opłaty i tym samym stanowi dla kierowcy pojazdu informację o powstałym z mocy prawa obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Przepisy ustawy o drogach publicznych jak i wydana na ich podstawie uchwała Rady Miasta K. mająca zastosowanie w niniejszej sprawie, nie zawierają regulacji o obowiązkowym doręczaniu zobowiązanemu "za potwierdzeniem odbioru" takiego zawiadomienia. Oznacza to, że dla powstania, a następnie egzekwowania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej znaczenie ma sam fakt zajmowania przez pojazd miejsca w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia wymaganej opłaty za parkowanie, a nie czynność doręczenia "za potwierdzeniem odbioru" zawiadomienia o nieopłaconym postoju właścicielowi pojazdu.

Zważywszy na brak podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia w sprawie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. za miarodajne należało przyjąć zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu, że w sprawie należycie udokumentowano fakt nieopłacenia przez skarżącego spornej opłaty dodatkowej. Dlatego nie są także oparte na usprawiedliwionej podstawie zarzuty naruszenia przepisów postepowania.

Z wymienionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.