Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 404/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1 i 2 a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza M. C. z dnia [...] stycznia 2020 r. odmawiającej przyznania J. P. zasiłku pielęgnacyjnego.

Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach.

W dniu [...] stycznia 2020 r. (data prezentaty) do Urzędu M. C. – Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wniosek J. P. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku dołączony został odpis wyroku Sądu Rejonowego w T. z [...] października 2019r. (sygn. akt [...]) zmieniający orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z [...] stycznia 2019 r. i zaliczający J. P. do znacznego stopnia niepełnosprawności. Odpis wyroku opatrzony został klauzulą prawomocności. Wyrok uprawomocnił się [...] listopada 2019 r. – co zostało stwierdzone [...] stycznia 2020 r. Do wniosku dołączono również zaskarżone ww. orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B., utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. z [...] listopada 2019 r. Tym ostatnim orzeczeniem J. P. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od [...] października 2018 r. na okres do [...] listopada 2019 r. Z treści orzeczenia wynika, że wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony przez J. P. [...] października 2018 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. Burmistrz M. C. odmówił J. P. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawca nie spełnia warunki przyznania zasiłku pielęgnacyjnego albowiem wniosek o to świadczenie został złożony po upływie 3 miesięcy od dnia wydania wyroku ustalającego znaczny stopień niepełnosprawności. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał na przepis art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Organ I instancji podkreślił również, że na dzień złożenia wniosku o zasiłek pielęgnacyjny orzeczenie o stopniu niepełnosprawności straciło już ważność, albowiem wydane zostało na okres do [...] listopada 2019 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. P. wniósł o jej zmianę i przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Zarzucił organowi brak pouczenia go o możliwości wniesienia odwołania, a ponadto wydanie decyzji z naruszeniem prawa – art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. J. P. powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 28/07, którym orzeczono o niezgodności z Konstytucją RP ww. przepisu. W ocenie odwołującego się, w świetle ww. wyroku bieg załatwienia sprawy powinien był być liczony od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w T. – tj. od [...] listopada 2019 r.

W wyniku rozpoznania powyższego odwołania wydana została zaskarżona decyzja opisana na wstępie. Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji podniósł, że zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy, ponieważ termin z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, liczony jako okres trzymiesięczny, począwszy od daty wydania wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2019 r. został przekroczony. Organ wyjaśnił, że w stanie prawnym i faktycznym sprawy J. P. nie posiada w ogóle orzeczenia o niepełnosprawności, gdyż orzeczenie to ważne było do [...] listopada 2019 r. Organ zwrócił uwagę, że mimo wyroku sądowego orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Niepełnosprawności z [...] listopada 2018 r. pozostało w mocy w zakresie ustalenia daty jego ważności.

Z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się J. P. i pismem z dnia [...] marca 2020 r. wniósł na nią skargę, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu odwołania skierowanego przeciwko decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawarło w piśmie z [...] maja 2020 r., a skarżący w wyznaczonym terminie nie zgłosił żądania rozpoznania sprawy na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Zdaniem Sądu, skarga jest w pełni uzasadniona.

Stan faktyczny sprawy pozostaje poza sporem i znajduje uzasadnienie w dokumentacji znajdującej się w aktach, a także nie był kwestionowany przez strony.

W kontrolowanej sprawie sporną kwestią pomiędzy stronami pozostaje natomiast możliwość przyznania skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności w sytuacji ustalenia niepełnosprawności wyrokiem sądu powszechnego, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 z późn. zm. - zwanej dalej "u.ś.r."). Zdaniem organów w sprawie ma zastosowanie art. 24 ust. 2 a u.ś.r., a termin trzech miesięcy, o którym mowa jest ww. przepisie nie został dochowany, gdyż skarżący złożył wniosek po upływie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania wyroku Sądu Rejonowego w T., zaliczającego skarżącego do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, a zatem prawo do zasiłku ustalone powinno być zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r., tj. od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie tego prawa, czyli stycznia 2020 r., a w tej dacie orzeczenie o niepełnosprawności utraciło ważność.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jednocześnie art. 24 ust. 2a u.ś.r. stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Zasadą jest więc przyznawanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek o ustalenie tego prawa z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wyjątkiem jest sytuacja przewidziana w art. 24 ust. 2a u.ś.r.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy nie jest prawidłowe. Podkreślenia wymaga fakt, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z ustaleniem niepełnosprawności wyrokiem sądu powszechnego, a nie orzeczeniem wydawanym przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, a użyte w art. 24 ust. 2a u.ś.r. określenie "wydanie orzeczenia" w odniesieniu do wyroku sądu należy rozumieć nie jako datę ogłoszenia tego wyroku, czy też datę, z którą to orzeczenie uzyskało walor prawomocności, lecz datę stwierdzenia jego prawomocności.

Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych interpretacja tego przepisu (art. 24 ust. 2a u.ś.r.) w zakresie owego zwrotu "wydanie orzeczenia" nastręcza pewne trudności. Brak jest bowiem normy prawnej regulującej wprost taką sytuację z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Według stanowiska wyrażanego przez część sądów administracyjnych wyniki wykładni językowej art. 24 ust. 2a u.ś.r. powinny być uzupełnione wykładnią celowościową, uwzględniającą funkcję świadczeń pielęgnacyjnych oraz mechanizm ustawowy ich przyznawania. Sądy administracyjne zauważają bezwzględną konieczność dostrzeżenia, przy interpretacji tego przepisu różnicy pomiędzy datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydanego przez sąd powszechny w formie wyroku. W tym aspekcie zwraca się szczególną uwagę na istotny walor takiego wyroku w postaci jego prawomocności. Dopiero bowiem prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wywołuje skutek wiążący również w zakresie jego treści w stosunku do innych sądów i organów, co w ukształtowanym dwuetapowym mechanizmie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego ma podstawowe znaczenie dla odkodowania właściwego rozumienia art. 24 ust. 2a u.ś.r. Z tych względów, wedle powyższego poglądu, w przypadku rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, termin zakreślony w art. 24 ust. 2 a u.ś.r. należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku (vide: wyrok NSA z 2 marca 2018r. sygn. akt I OSK 299/17, wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 297/19, wyrok WSA we Wrocławiu sygn.akt IV SA/Wr 3/18 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA).

Z kolei według innego poglądu aprobowanego również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który Sąd orzekający w tej sprawie w pełni popiera i przyjmuje jako własny (vide: wyrok WSA w Gliwicach z 11 września 2019r. sygn..akt II SA/Gl 594/19, wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 listopada 2016r. sygn. akt III SA Kr 553/ 16 oraz wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2143/15 – w bazie j.w.) wykładnia uwzględniająca wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 oraz cel unormowania zawartego w art. 24 ust. 2a u.ś.r. pozwala na objęcie dyspozycją tego przepisu także osobę, która nie była w stanie złożyć wniosku nawet w okresie trzech miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (wedle tylko wykładni literalnej tego przepisu), na skutek trwającego postępowania sądowego w przedmiocie niepełnosprawności.

Na poparcie powyższego stanowiska należy przytoczyć tezę do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2143/15 LEX nr 2304039, w której stwierdzono, że:

"1. Trzeba dostrzegać różnicę między datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (o których niewątpliwie mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r.), które to orzeczenia są z urzędu doręczane zainteresowanym wraz z pouczeniem o środku odwoławczym i taki środek może złożyć tylko sam zainteresowany (osobiście, przez pełnomocnika czy przedstawiciela ustawowego) - od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez sąd powszechny, które to orzeczenia wydawane w formie wyroków nie są z urzędu doręczane stronom, a nadto nie tylko zainteresowanemu, ale także drugiej stronie - wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności - przysługuje środek zaskarżenia.

2. Konieczność złożenia przez osobę zainteresowaną wraz z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego kompletu dokumentów, w tym zaopatrzonego w klauzulę prawomocności wyroku sądowego ustalającego niepełnosprawność - zgodnie z u.ś.r. - powoduje konieczność pouczenia osoby działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, w jakich okolicznościach wyrok sądu powszechnego (innych dla wyroku sądu I instancji, a inny dla wyroku sądu II instancji) staje się prawomocny oraz pouczenia, że czym innym jest data prawomocności wyroku, a czym innym orzeczenie o stwierdzeniu prawomocności wyroku, które to orzeczenie zwane nadaniem klauzuli prawomocności jest wydawane po dacie prawomocności wyroku i może być wydane kilka dni po nim, kilka tygodni, a nawet kilka miesięcy - w zależności także od tego czy wyrok Sądu I instancji był zaskarżony, czy w II instancji został utrzymany w mocy, czy też zmieniony w całości lub części."

W ślad za stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego zawartym w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 (Dz. U. Nr 200, poz. 1446, OTK-A 2007, nr 9, poz. 106), należy mieć również na względzie, że zasiłek pielęgnacyjny spełnia efektywnie swój cel, gdy jest przyznawany od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności oraz, że uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę zainteresowaną, a postępowanie takie z natury rzeczy trwa przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego, a także - biorąc pod uwagę, że przyjęty ustawowo tryb odwoławczy - może trwać przez dłuższy czas przed sądem powszechnym. Jednakże konieczność złożenia przez osobę zainteresowaną wraz z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego kompletu dokumentów, w tym zaopatrzonego w klauzulę prawomocności wyroku sądowego ustalającego niepełnosprawność - zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych - powoduje konieczność pouczenia osoby działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, w jakich okolicznościach wyrok sądu powszechnego (innych dla wyroku sądu I instancji, a inny dla wyroku sądu II instancji) staje się prawomocny oraz pouczenia, że czym innym jest data prawomocności wyroku, a czym innym orzeczenie o stwierdzeniu prawomocności wyroku, które to orzeczenie zwane nadaniem klauzuli prawomocności jest wydawane po dacie prawomocności wyroku i może być wydane w kilka tygodni, a nawet kilka miesięcy po nim - w zależności także od tego, czy wyrok Sądu I instancji był zaskarżony, czy w II instancji został utrzymany w mocy, czy też zmieniony w całości lub części.

Wyroku tego nie można tracić z pola widzenia z dwóch powodów. Po pierwsze, stwierdzono nim niekonstytucyjność art. 24 ust. 2 u.ś.r. we wcześniejszym brzmieniu w zakresie, w jakim w przypadku części niepełnosprawnych, którzy zaskarżyli orzeczenie o ich niepełnosprawności, nakazywał ustalać prawo do świadczeń począwszy od miesiąca złożenia wniosku. Po drugie, wyrok ten był powodem wprowadzenia art. 24 ust. 2a u.ś.r. (vide: uzasadnienie projektu ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, opublikowanej w Dz. U. Nr 223, poz. 1456). Trybunał Konstytucyjny dostrzegł, skądinąd trwającą dotąd, dysfunkcyjność mechanizmu prowadzącego, jak ujął to w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 października 2007 r., do przyznania zasiłku, dla którego miarodajna jest data osiągnięcia stopnia niepełnosprawności, wskazana w decyzji, której uzyskanie (jako urzędowego stwierdzenia istnienia podstawowej, materialnoprawnej przesłanki uprawniającej do zasiłku) jest koniecznym warunkiem wystąpienia o przyznanie zasiłku (co jest postępowaniem odrębnym wobec postępowania, w którym stwierdza się istnienie i stopień niepełnosprawności). Mechanizm ten obejmuje więc dwa etapy, tj. urzędowe potwierdzenie istnienia stanu faktycznego uzasadniającego uprawnienie do zasiłku (stadium pierwsze) i przyznanie zasiłku (stadium drugie). Jak wskazał Trybunał, zasiłek przyznawany jest od daty wyznaczanej czysto formalnie jako miesiąc, w którym doszło do złożenia prawidłowo wypełnionego wniosku o przyznanie zasiłku, ze wszystkimi niezbędnymi dokumentami, w tym orzeczeniem o niepełnosprawności. Jego zdaniem nie zmienia to faktu, że decyzja o przyznaniu zasiłku jest związana z istnieniem określonego stopnia niepełnosprawności, a świadczenie to jest przeznaczone na zniwelowanie skutków tego upośledzenia w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Niewątpliwie osoba ta wymaga tego rodzaju wsparcia już w dacie wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności, lecz może je otrzymać dopiero od miesiąca złożenia wniosku o świadczenie, ponosząc niezawinione i przerzucane na niego ryzyko opieszałości i błędności wydawanych decyzji o istnieniu stopnia niepełnosprawności. Z tego powodu, Trybunał Konstytucyjny wyeksponował konieczność wzięcia pod uwagę określonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego w kontekście wynikających z art. 69 Konstytucji obowiązków władz publicznych wobec osób niepełnosprawnych. Na tej podstawie wyznaczył standard legislacji precyzyjnej, logicznie i konsekwentnie realizującej założony cel, bez przerzucania na wspomniane osoby mankamentów stosowanych rozwiązań oraz ewentualnych uchybień aparatu administracyjnego. Bezsprzecznie pomiędzy wydaniem wyroku a uzyskaniem przez niego statusu prawomocności może upłynąć termin dłuższy niż trzy miesiące i wtedy uprawniony w ogóle nie mógłby z przyczyn od siebie niezależnych skorzystać z dobrodziejstwa art. 24 ust. 2a u.ś.r.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do zarzucenia skarżącemu, że uchybił terminowi do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego uzależnionego od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i przerzucania na osobę niepełnosprawną konsekwencji błędnych decyzji organów orzekających o tej niepełnosprawności. Skoro bowiem ustawodawca nie określa - jak w art. 24 ust. 2a u.ś.r. w przypadku orzeczeń wydanych przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - daty, od której należy liczyć termin 3 miesięcy w przypadku orzeczenia o takiej niepełnosprawności przez sąd powszechny (czy ma to być data wydania wyroku, data prawomocności wyroku czy data stwierdzenia tej prawomocności, która może nastąpić powyżej 3 miesięcy od daty wydania wyroku), to w takim wypadku złożony przez osobę niepełnosprawną w rozsądnym terminie, którym niewątpliwie jest data złożenia takiego wniosku przez skarżącą, wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wraz z kompletem dokumentów będzie zawsze złożony w terminie umożliwiającym przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym złożono wniosek o orzeczenie tej niepełnosprawności.

W kontrolowanej sprawie organy dokonały błędnej wykładni normy zawartej w art. 24 ust. 2a u.ś.r. – z pominięciem wyników wykładni celowościowej i systemowej tego przepisu. Sąd, w ślad za stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego stwierdza, że nie jest aż tak istotne to, w jakiej dacie - po wyroku sądu powszechnego - skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, ale czy rzeczywiście, w świetle orzeczenia właściwej władzy publicznej, był osobą uprawnioną do pobierania tego zasiłku. Rozwiązanie przyjęte w art. 24 ust. 2a u.ś.r. umożliwia bowiem nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny, uwzględniający czas rozpatrywania sprawy przez organ właściwy do ustalania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Przy czym skorzystanie z dobrodziejstwa przepisu przez osobę niepełnosprawną obwarowane jest wystąpieniem przez nią ze stosownym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności w ściśle określonym terminie, tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub stwierdzenia prawomocności wyroku sądu powszechnego (w sytuacji, gdy stopień niepełnosprawności został ustalony nie w drodze decyzji administracyjnej, a w wyniku rozpoznania odwołania od błędnej decyzji organów administracji państwowej). Pamiętać też należy, że trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. ma charakter terminu prawa materialnego. Z jednej strony - oznacza to, że jego niezachowanie skutkuje brakiem możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia, a z drugiej strony – jego zachowanie otwiera drogę do uzyskania prawa do świadczenia od momentu złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

W realiach rozpoznawanej sprawy (jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie) - wbrew twierdzeniom organów - skarżący zachował wskazany w art. 24 ust. 2a u.ś.r. trzymiesięczny termin warunkujący skuteczność ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z mocą wsteczną, począwszy od miesiąca, w którym złożył on wniosek o ustalenie niepełnosprawności (październik 2018 r.). Mianowicie, w aktach sprawy znajduje się odpis wyroku Sądu Rejonowego w T., wskazujący zarówno na datę uprawomocnienia się orzeczenia ([...] listopada 2019 r.), jak i datę stwierdzenia prawomocności tego wyroku ([...] stycznia 2020 r.). Skarżący wystąpił zaś z wnioskiem o ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego [...] stycznia 2020 r. – tj. następnego dnia po dacie stwierdzenia prawomocności wyroku, jak i przed upływem terminu 3 miesięcy liczonego od daty uprawomocnienia się orzeczenia sądowego. Zachowanie terminu, o którym mowa jest w art. 24 ust. 2a u.ś.r. przekreśla możliwość powoływania się przez organy na rozwiązanie przyjęte w art. 24 ust. 2 u.ś.r.

Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że Kolegium naruszyło art. 24 ust. 2a u.ś.r. poprzez dokonanie błędnej wykładni tego przepisu, przy czym naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją tego naruszenia jest naruszenie także art. 7, 77 i 80 k.p.a., gdyż w toku przeprowadzonego dotychczas postępowania administracyjnego pominięto istotne okoliczności sprawy, dowody wskazujące na datę uprawomocnienia się wyroku sądowego i datę stwierdzenia jego prawomocności. Wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy p.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Dodatkowo, zaznaczyć należy również, że według art. 24 ust. 4 u.ś.r., prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Skoro orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego wydano na czas określony, tj. do [...] listopada 2019 r., zasadnym jest, aby decyzja przyznająca świadczenie pielęgnacyjne uwzględniała ten okres.