Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 758/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 1a, art. 124 a, art. 124b
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Spółki [A] w S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...]i postanowienia Starosty [...] dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Spółki kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 25 czerwca 2013 r. "A" S.A., z siedzibą w K. – J. powołując się na przepis art. 124a w związku z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwróciła się do Starosty [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o udzielenie zezwolenia na wejście na teren nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, celem zapewnienia dojazdu i wykonania prac remontowych napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] kV relacji [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że linia ta objęta jest, zadaniem inwestycyjnym pn. "[...]", będącym inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Celem udostępnienia terenu jest wykonanie czynności związanych z konserwacją i remontami przewodów i urządzeń w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Przeprowadzenie prac remontowych jest niezbędne z punktu widzenia aktualnego stanu technicznego linii. Część działki nr [...] planuje się wykorzystać jako drogę dojazdową do słupa nr [...] oraz obszar niezbędny do wykonania prac remontowych, w zakres których wchodzi wymiana przewodu odgromowego na nowy typu OPGW, uzupełnienie brakujących i skorodowanych elementów konstrukcji kratowych, słupów, malowanie słupów, naprawa fundamentów i uziemienia oraz wymiana uszkodzonych izolatorów. Ponadto wskazała, iż prace te należą do kategorii czynności określonych w art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane i nie zmienią parametrów technicznych linii ani jej wymiarów. Do wniosku załączono mapę z naniesieniem terenu do zajęcia.

Wnioskodawczyni podała też, iż zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów, działka nr [...] położona w gminie S., stanowi własność Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w S., jednakże Wspólnota nie legitymuje się tytułem prawnym do ww. nieruchomości z uwagi na fakt, iż w zasobach ewidencyjnych brak jest decyzji wydanej na rzecz Spółki w oparciu o art. 8 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, a zatem nie może być traktowana jako właściciel działki nr [...] i w związku z tym nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny.

Kolejnym pismem z [...] r., wnioskodawczyni wystąpiła z kolejnym wnioskiem, powołując się na przepis art. 124 ust. 1a w związku z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami - o niezwłoczne wejście na ww. nieruchomość i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w myśl art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wreszcie, w piśmie z [...] r. wnioskodawczyni poinformowała natomiast, iż udostępnienie ww. nieruchomości jest niezbędne dla realizacji przedmiotowego zadania inwestycyjnego również z uwagi na konieczność zapewnienia prawidłowej pracy powyższej linii i całego Krajowego Systemu Elektroenergetycznego oraz bezpieczeństwa osób znajdujących się w pobliżu linii. Jednocześnie poinformowano, że obecnie trwa wyłączenie przedmiotowej linii do prac modernizacyjnych, a zakończenie tego wyłączenia jest zaplanowane na dzień [...] r. Niewykonanie prac modernizacyjnych na słupie [...] w czasie trwającego obecnie wyłączenia może skutkować powstaniem realnego zagrożenia związanego z pogarszaniem się stanu technicznego obiektu, mogącym prowadzić do awarii o znacznym zasięgu stwarzającym zagrożenie dla życia i zdrowia przebywających pod linią osób oraz powstania zagrożenia pożarowego.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 124b w zw. z art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), decyzją z [...] r. nr [...], Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, przez udzielenie zezwolenia "A" S.A. z siedzibą w K.-J. na przeprowadzenie remontu napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] kV relacji [...]" na okres 6 miesięcy. Nadto postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...] działając na podstawie art. 108 § 1 Kpa, nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie wniosła "B" w S.. Powołując prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 306/11, Spółka wskazała, iż nie ma żadnych wątpliwości, iż stan prawny gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty jest uregulowany. W ocenie Spółki, przemilczenie zatem przez Starostę informacji i argumentacji przedstawionej przez Spółkę w piśmie z 17 lipca 2013 r. narusza zasady wyrażone w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 Kpa. Poważne wątpliwości budzi również informowanie przez Starostę o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w postanowieniu po jej wydaniu tj. w postanowieniu z 4 listopada 2013 r.

Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], na podstawie art. 104, art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), art. 9a, art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania orzeczono o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości oraz o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...] m2, przez udzielenie zezwolenia "A" S.A. z siedzibą w K.-J. na przeprowadzenie remontu napowietrznej linii elektroenergetycznej [...]" na okres 6 miesięcy.

Wojewoda podał, że zgodnie z art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. W myśl ust. 2 art. 124b ustawy decyzję, o której mowa w ust. 1 wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w

ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej (ust. 5 art. 124b ww. ustawy). Wprowadzenie art. 124b ustawą z 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, miało na celu usprawnienie wykonywania remontów i konserwacji oraz usuwania awarii urządzeń przesyłowych na prywatnych nieruchomościach. Nadto, organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 124a, przepisy art. 124 ust. 1-2 i 4-7, art. 124b oraz art. 125 i art. 126 stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Do postępowań w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z tych nieruchomości stosuje się art. 114 ust. 3 i 4, art. 115 ust. 3 i 4 oraz art. 118a ust. 2 i 3.

Podkreślono, iż stosowanie art. 124b ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami, polega na ustaleniu przez organ orzekający spełnienia wskazanych tym przepisem przesłanek, których najistotniejszą w odniesieniu do przedmiotowej sprawy stanowi określenie zakresu przedmiotowego robót poprzez ustalenie czynności, których planowane wykonanie pozwala organowi administracji publicznej na dokonanie oceny, czy mieszczą się one w pojęciach "konserwacja", "remont", czy "usuwanie awarii". Zdaniem organu, w pojęciach dokonania konserwacji oraz remontu, nie mieszczą się innego rodzaju działania jak tylko takie, których celem jest zachowanie funkcjonowania urządzenia infrastrukturalnego w dotychczasowy sposób, zgodny z dotychczasową jego technologią.

Po analizie przekazanych akt sprawy w ocenie Wojewody Śląskiego, wymogi wskazane w przepisie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, zostały spełnione, a zatem uprawnione było ograniczenie przez Starostę [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Wyżej wymienione czynności polegające na wymianie przewodu odgromowego na nowy typu [...], uzupełnieniu brakujących i skorodowanych elementów konstrukcji kratowych, słupów, malowaniu słupów, naprawie fundamentów i uziemienia oraz wymianie uszkodzonych izolatorów mieszczą się w pojęciu remontu, bo zmierzają do utrzymania urządzenia w należytym stanie i zapewnienia prawidłowego jego funkcjonowania. Wojewoda [...] nie podzielił natomiast stanowiska Starosty, że przedmiotowa nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny.

Zgodnie z art. 8 ustawy z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, do kompetencji starosty należy ustalenie, w drodze decyzji administracyjnej, stosownie do art. 1 i 3 ustawy, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie (art. 8 ust. 1). Również starosta ustala, w drodze decyzji, wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, a także wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie (art. 8 ust. 2).

Stosownie natomiast do art. 11 ustawy z 1963 r., dla nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową nie prowadzi się ksiąg wieczystych, a dotychczasowe księgi wieczyste tracą moc i podlegają zamknięciu. W tej sytuacji dokumentacja stanu gruntów wspólnoty przechodzi z ksiąg wieczystych do ewidencji gruntów, w której - jako w jedynej dokumentacji - powinny być z urzędu ujawnione takie dane, jak nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. W ewidencji powinny być ujawnione informacje wynikające zarówno z decyzji wydanych na podstawie art. 8 ustawy z 1963 r., jak i dane związane z utworzeniem spółki i powołaniem jej władz. W konsekwencji, na gruncie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, odpowiedni wypis z rejestru gruntów, obejmujących określone wyżej dane, jest podstawowym dokumentem poświadczającym, obok decyzji wydanych na podstawie art. 8 ustawy, istnienie wspólnoty i podstawowe dane, które ją charakteryzują. Same decyzje nie są wystarczające, gdyż: 1) co do zasady odzwierciedlają stan już dzisiaj historyczny (najpóźniej na 1964 r.), 2) nie tylko nie zawierają danych zaktualizowanych w powyżej określonym zakresie (co oczywiste), ale w ogóle nie zawierają informacji dotyczących utworzenia (reaktywacji) spółki i powołania jej władz. Dopiero te wszystkie wyżej wymienione dokumenty, obejmujące określone w nich dane, świadczą o istnieniu spółki.

W niniejszej sprawie Starosta [...] odmówił uznania tytułu prawnego Spółki na podstawie wypisu z ewidencji gruntów twierdząc, że należy go wesprzeć okazaniem decyzji wydanej w trybie art. 8 ustawy z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Jednak zdaniem Wojewody z żadnych przepisów prawa obowiązek taki nie wynika.

Przywołując wyroki WSA w Gliwicach w prawach II SA/Gl 493/11 i II SA/Gl 341/12, Wojewoda [...] stwierdził, że organ I instancji prowadząc postępowanie winien był uwzględnić dane wynikające z ewidencji gruntów, a w przypadku uznania danych ujawnionych w ewidencji za niezgodne ze stanem prawnym, winien wskazać opierając się na dowodach, dlaczego odmawia im wiarygodności. Stwierdzenie bowiem, że działka położona w S., oznaczona [...] m2, ma nieuregulowany stan prawny, musi się łączyć ze skutecznym zanegowaniem podstawy pierwszego wpisu prawa Spółki do ewidencji lub wykazania, że wpis ten odbył się bez podstawy prawnej.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, iż Starosta [...] błędnie przyjął, iż postępowanie z wniosku "A" S.A. dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Mając jednak na uwadze sposób prowadzenia postępowania przez organ I instancji, w ocenie Wojewody, błędne założenie Starosty, że nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny i powołanie w podstawie prawnej decyzji art. 124a, nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia. Po zgłoszeniu się na skutek dokonanego przez publiczne obwieszczenie (prasa, internet) przez organ I instancji zawiadomienia o zamiarze ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości, Spółki do postępowania została ona w istocie potraktowana przez organ jako strona i miała zapewniony w nim udział. Nadto Starosta mimo publicznego ogłoszenia wszystkich pism w sprawie, doręczył Spółce zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] r., udzielił odpowiedzi na jej żądanie zawarte w piśmie z [...] r. i przesłał jej dokument znajdujący się w materiale dowodowym - pełnomocnictwo wnioskodawczyni, a następnie doręczył jej decyzję z 30 października 2013 r. Gdyby natomiast prowadził postępowanie na podstawie art. 124a, nie doręczałby żadnej korespondencji skarżącej, tylko publicznie ogłaszał podejmowane działania, w tym rozstrzygnięcie. Ponieważ jednak w sentencji decyzji Starosty wskazano, że nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny Wojewoda [...] i, uznał za konieczne uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie w tym zakresie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skargę na decyzję ostateczną wniosła Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno-Gruntowej w S., domagając się stwierdzenia nieważności decyzji organów obydwu instancji oraz umorzenia postępowania i zasądzenia zwrotu kosztów. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania i brak podstaw prawnych do przekwalifikowania w postępowaniu odwoławczym postępowania, prowadzonego wadliwie przez organ I instancji w stosunku do części działki nr [...] jako do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, podkreślając, że oba tryby z art. 124a i art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, różnią się treścią rozstrzygnięcia, przy czym Wojewoda Śląski wbrew treści art. 124b ustawy, również nie zobowiązał właściciela tej działki do jej udostępnia w celu przeprowadzenia "remontu" napowietrznej linii elektroenergetycznej. Skarżąca Spółka zarzuciła też, że oba organy nie wskazały, jakiej części i powierzchni działki o pow. 7 ha, dotyczy decyzja i przeoczyły, że inwestycja, określona jako modernizacja linii, nie mieści się w katalogu czynności, wymienionych w art. 124b ustawy, a ponadto, jej wydanie musi być poprzedzone negocjacjami z właścicielami. Zdaniem skarżącej, Wojewoda przeoczył też, że obowiązek udostępnienia nieruchomości nie może być ustanowiony na okres dłuższy niż 6 miesięcy, podczas gdy w istocie okres ten został podwojony w sytuacji, gdy decyzja Starosty [...] zaopatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności, obowiązywała już przez okres 6 miesięcy, a ponadto, sprawa była już bezprzedmiotowa, bowiem modernizację linii zakończono do dnia [...] r., gdyż do tego dnia była ona możliwa do wykonania z uwagi na zaplanowane wyłącznie sieci. Nadto, Wojewoda nie rozpatrzył zażalenia Spółki na nadanie decyzji I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, ani też – nie wydał takiego orzeczenia w stosunki do własnej decyzji, co oznacza brak przesłanek do jego nałożenia. W tym względzie Spółka odniosła się również do treści zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. Wreszcie skarżąca zarzuciła działanie Wojewody na rzecz prywatnego kapitału i naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, bowiem brak było przeszkód prawnych do zastosowania trybu z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, zaś prowadzone przez strony negocjacje nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik Wojewody wyjaśniła, że postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. o nadaniu decyzji tego organu rygoru natychmiastowej wykonalności, nie było przedmiotem postępowania zażaleniowego, bowiem Spółka nie wniosła zażalenia na to postanowienie, lecz inne postanowienie o zobowiązaniu wnioskodawcy do złożenia zabezpieczenia w związku z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga musiała donieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty należało podzielić.

Zdaniem sądu administracyjnego, brak podstaw prawnych do sanowania w postępowaniu odwoławczym wadliwego wdrożenia trybu z art. 124a w zw. z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami i wydania przez organ II instancji decyzji kasacyjno-reformatoryjnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa rozstrzygającej sprawę co do istoty i to bez nieuwzględnienia w postępowaniu odwoławczym nowych okoliczności faktycznych, polegających na wykonaniu robót, objętych wnioskiem po wydaniu decyzji organu I instancji, której następnie nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W takim wypadku możliwe było bowiem jedynie wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji I – instancyjnej, o ile była zgodna z prawem, bądź też uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa.

Zatem skoro prawidłowo stwierdził Wojewoda[...], że działka nr [...] w S., której części dotyczył wniosek, stanowi własność "B" w S., czego dowodem jest wypis z ewidencji gruntów i stanowisko w tym zakresie prawidłowo umotywował, zaś argumentacja ta zasługuje w pełni na aprobatę, organ ten władny byłby do rozstrzygnięcia tożsamej sprawy jedynie wówczas, gdyby pomimo powołania przez organ I instancji błędnej podstawy prawnej, a mianowicie art. 124a ustawy jako normy dotyczącej nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające spełniało wszystkie wymogi prawa procesowego i materialnego.

Tymczasem w niniejszej sprawie organy obydwu instancji wbrew jednoznacznej treści art. 124b ust. 1 ustawy, nie orzekły w drodze decyzji o zobowiązaniu właściciela nieruchomości do jej udostępnienia wnioskodawcy w celu wykonania konkretnych czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych we wniosku urządzeń i przewodów, lecz orzekły o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, co odpowiada regulacji, wynikającej z art. 124 ust. 1 ustawy, służącej innemu celowi, a mianowicie zakładaniu na nieruchomości takich przewodów i urządzeń. Co więcej, jak trafnie zarzuciła skarżąca Spółka, organy obydwu instancji nie wskazały, jakiej części działki o pow. ok. 7 ha, dotyczy decyzja, co było o tyle istotne, że mocy art. 124b ust. 5 ustawy, decyzja podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Tymczasem wnioskodawca przedłożył plan sytuacyjny, na którym naniesiono powierzchnię drogi dojazdowej do słupa nr [...] oraz powierzchnię prowadzenia prac przy tym słupie. Aczkolwiek organ I instancji dokument ten oznaczył jako załącznik do decyzji, lecz nie opatrzył go podpisem organu, ani też w treści samego rozstrzygnięcia nie uczynił go załącznikiem do decyzji. Uchylając decyzję organu I instancji i orzekając merytorycznie w sprawie, Wojewoda w żaden sposób nie określił zakresu zajęcia nieruchomości, co zdaniem Sądu, uniemożliwiło jej wykonanie w drodze egzekucji administracyjnej. Co więcej, w dacie wydania zaskarżonej decyzji roboty, określone przez wnioskodawcę jako modernizacja napowietrznej linii elektroenergetycznej, niewątpliwie zostały już wykonane. Na taki stan rzeczy powołał się sam wnioskodawca, który pismem z dnia [...] r. poinformował o zrealizowaniu prac na podstawie postanowienia Starosty [...] z dnia [...] r. o nadaniu decyzji tego organu rygoru natychmiastowej wykonalności (k. 36 – 51 akt organu II instancji). Zmiana okoliczności faktycznych sprawy została jednak całkowicie pominięta przez organ odwoławczy. Tymczasem taki stan faktyczny sprawy wykluczył możliwość sanowania przez organ odwoławczy wadliwego zastosowania przez organ I instancji trybu z art. 124a ustawy, a w istocie organ ten nie usunął wady prawnej, polegającej na wydaniu decyzji, która nie odpowiada treści art. 124b ust. 1 ustawy, przywołanego w motywach zaskarżonej decyzji. Co więcej, w podstawie prawnej rozstrzygnięcia Wojewoda powołał przepis art. 105 § 1 w zw. art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, podczas gdy uchylając decyzję organu I instancji, orzekł nie o umorzeniu postępowania, lecz merytorycznie rozpoznał wniosek. Stwierdzić też należy, że postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zapadło z rażącym naruszeniem art. 124 ust. 1a w zw. z art. 124b ust. 3 zd. 2 ustawy. Regulacja ta wyklucza nadanie rygoru decyzji z art. 124b ust. 1 ustawy, przewidując po wydaniu takiego rozstrzygnięcia wydanie kolejnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, dopiero której to decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Jednocześnie mając na uwadze treść art. 124 ust. 1a ustawy, stwierdzić przyjdzie, że określenie czasu ustanowienia obowiązku udostępnienia nieruchomości zgodnie z wymogiem z art. 124b ust. 3 zd. 1 ustawy, następuje przez podanie okresu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy. Decyzja rodzi zaś skutek i podlega wykonaniu z chwilą jej ostateczności, co z kolei wynika z treści art. 9 ustawy, chyba że następnie doszło do wydania kolejnej, odrębnej decyzji z art. 124 ust. 1a, której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji, nieuzasadniony jest zarzut skargi co do podwójnego określenia terminu udostępnienia nieruchomości. Jednak działając z urzędu wskazać należy na niczym nieuzasadnione wyznaczenie tego okresu na czas maksymalny, tj. 6 miesięcy, co świadczy o dowolności organów obydwu instancji.

Zdaniem sądu administracyjnego, chybiony jest też zarzut skargi, że katalog czynności, wymienionych we wniosku nie mieści się w zakresie dyspozycji art. 124b ust. 1 ustawy. Aczkolwiek wnioskodawca posłużył się nieznanym tej ustawie pojęciem "modernizacja", to jednak istotna jest nie nazwa inwestycji, lecz charakter prawny robót, wymienionych we wniosku. Prawidłowo zaś Wojewoda zakwalifikował te czynności do kategorii remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Są to bowiem roboty, polegające na odtworzeniu stanu pierwotnego ze stosowaniem nowych wyrobów budowlanych, dopuszczonych prawem. Z braku własnej definicji remontu, dla wykładni art. 124b ust. 1 ugn, posłużyć się należy definicją, zawartą w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Jednak z uwagi na dopuszczalność egzekucji administracyjnej, zakres czynności należało wymieniać w rozstrzygnięciu w celu konkretyzacji obowiązku właściciela udostępnienia nieruchomości tylko celem wykonania takich robót.

Wreszcie, zdaniem sądu administracyjnego, aczkolwiek Wojewoda przeoczył fakt, że z mocy art. 124b ust. 1 ugn, wydanie decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości następuje dopiero po stwierdzeniu, że właściciel nie wyraża zgody na wykonanie robót, co oznacza wymóg poprzednich negocjacji, to jednak z treści pism skarżącej, złożonych w toku postępowania przed organem I instancji jak i odwołania oraz samej skargi, wynika jednoznacznie, że takie pertraktacje były prowadzone, lecz nie przyniosły rezultatu, co uprawniało wnioskodawcę do złożenia wniosku, podlegającego rozpatrzeniu w trybie art. 124b ustawy.

Wreszcie, zdaniem sądu administracyjnego, brak podstaw do ferowania zarzutu działania przez Wojewodę w interesie kapitału prywatnego, a nie – w interesie społecznym. Ocena motywów działania organów administracji nie ma też wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Jednak biorąc pod uwagę fakt, że decyzje organów obydwu instancji nie odpowiadają jednoznacznej treści art. 124b ust. 1 ustawy i nie określają zakresu zajęcia nieruchomości oraz uwzględniając skutki decyzji, zachodzą przesłanki do stwierdzenia ich nieważności jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa z powodu liczby i wagi uchybień. Zdaniem sądu administracyjnego, wykonanie decyzji nie spowodowało też nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa w art. 156 § 2 Kpa. Z rażącym naruszeniem art. 124b ust. 3 w zw. z art. 124 ust. 1a ugn, organ I instancji nadał też decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Z tych wszystkich względów uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o wyeliminowaniu obu decyzji oraz postanowienia z dnia [...] r. z obrotu prawnego w drodze stwierdzeniu ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 200 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 cyt. ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji winien uwzględnić fakt wykonania robót, objętych wnioskiem; co oznacza bezprzedmiotowość postępowania i powoduje konieczność jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Wydanie takiego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej nie mieści się bowiem w kompetencjach sądu administracyjnego, określanych przepisem art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

bu