Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 636/01
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2001-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
article: par. 12 ust. 4
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 lutego 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Teza: Pojęcie "wykusz" nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa budowlanego jak też w przepisach wykonawczych do tej ustawy albowiem nie jest to pojęcie prawne lecz architektoniczne.

TEZY

Pojęcie "wykusz" nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa budowlanego jak też w przepisach wykonawczych do tej ustawy albowiem nie jest to pojęcie prawne lecz architektoniczne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Barbary K. na decyzję Wojewody D. z dnia 14 lutego 2001 r. (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 lutego 2001 r. (...) Wojewoda D. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Barbarę K., oraz Dom Pomocy Społecznej we W. od decyzji Prezydenta W. z dnia 30 listopada 2000 r. (...) zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę domu mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym i niezbędną infrastrukturą techniczną /z wyłączeniem przyłącza gazowego i linii zasilania elektroenergetycznego/ na terenie działki nr 17/9, AM 1, obręb K. W., położonej przy ul. K. 2, Ś. 23 we W., - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach tego rozstrzygnięcia zauważono, iż w dniu 30 listopada 2000 r. Prezydent W. decyzją (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił Jerzemu P. oraz Andrzejowi K. - zwanym dalej inwestorem, pozwolenia na budowę domu mieszkalnego wielorodzinnego wraz z garażem podziemnym i niezbędną infrastrukturą techniczną /z wyłączeniem przyłącza gazowego i linii zasilania elektroenergetycznego/ na terenie działki nr 17/9, położonej przy ul. K. 2, Ś. 23 we W.

Od decyzji Prezydenta W. z dnia 30 listopada 2000 r. (...) odwołanie złożyli Barbara K. zamieszkała przy ul. K. 4-6 we W., oraz Dom Pomocy Społecznej z siedzibą przy ul. Ś. 25/27 we W. W odwołaniach zarzucają, iż decyzja udzielająca pozwolenia na budowę wydana została z naruszeniem warunków technicznych. Przede wszystkim, według odwołujących się, naruszone zostały przepisy dotyczące odpowiedniej ilości miejsc parkingowych, odpowiedniej ilości miejsc rekreacyjnych, placów zabaw oraz terenów zielonych, jak również zarzucono, iż projekt budowlany nie przewiduje przepisowych odległości od granicy z terenem dla kondygnacji powyżej parteru.

Po przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy organ odwoławczy ustosunkowując się do podniesionych zarzutów podkreślił, że projekt budowlany przedstawiony przez inwestorów - spełnia wymagania określone przepisami w zakresie prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane inwestor uzyskał pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji po złożeniu wniosku w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz przedstawił prawo do dysponowania nieruchomością - działką nr 17/9 przy ul. K. 2, Ś. 23 we W. - na cele budowlane.

Wymagania określone w art. 34 ust. 1 oraz art. 34 ust. 3 pkt 1 i 3 omawianej ustawy również zostały przez inwestora spełnione. Projekt budowlany sporządzony dla przedmiotowej inwestycji zawiera projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie i obejmujący określenie granic terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, układ komunikacyjny oraz układ zieleni. W aktach sprawy znajdują się również pozytywne opinie właściwych jednostek organizacyjnych, a przede wszystkim oświadczenie Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodno-Kanalizacyjnego o przyłączeniu sieci wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej z dnia 5 czerwca 2000 r., uzgodnienie projektowanej inwestycji z Zarządem Dróg i Komunikacji z dnia 1 czerwca 2000 r., oraz pozytywna opinia rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa, higieny pracy i ergonomii z dnia 22 listopada 2000 r., rzeczoznawcy do spraw sanitarno-higienicznych z dnia 22 listopada 2000 r., oraz rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia 21 listopada 2000 r. Decyzja Prezydenta W. z dnia 30 marca 2000 r. (...) ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, nakładała również obowiązek uzyskania opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków ze względu na fakt, iż teren leży w strefie ochrony konserwatorskiej "B", którą to pozytywną opinię inwestor uzyskał w dniu 29 września 2000 r.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniach dotyczącego braku odpowiedniej ilości miejsc postojowych, przytoczono par. 18 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./, który statuuje, iż "W zagospodarowaniu działki budowlanej należy zapewnić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, odpowiednią liczbę miejsc postojowych dla, samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo (...). Liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych lub budowy garaży należy dostosować do ustalonych przez właściwy organ warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, (...)". Wydana dla przedmiotowej inwestycji decyzja Prezydenta W. z dnia 30 marca 2000 r. (...) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa, iż projekt budowlany powinien przewidzieć odpowiednią ilość miejsc postojowych na własnym terenie i garaży wbudowanych dla użytkowników budynku. Z powyższego wynika więc zdaniem organu, iż inwestorowi przyznano swobodę co do ustalenia odpowiedniej dla danej inwestycji ilości miejsc postojowych.

Z powołanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jak kontynuowano wynika również obowiązek zaprojektowania w projekcie budowlanym alejek, placów zabaw, miejsc odpoczynku dla mieszkańców oraz odpowiedniej ilości terenów zielonych. Szczegółowo materię tą reguluje par. 39 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem "Na działkach budowlanych (...), co najmniej 25 procent powierzchni należy przeznaczyć pod zieleń i na rekreację". Jak wynika z przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego warunek ten został spełniony, gdyż na tereny zielone zostało przeznaczone 426 m2 działki przy jej powierzchni wynoszącej 0,1196 ha. Jak podkreślił organ odwoławczy wyjaśnienia wymaga także kwestia odległości projektowanego obiektu do granicy z działkami sąsiednimi. Zgodnie z par. 12 ust. 4 pkt 1 omawianego rozporządzenia odległość zabudowy od granicy z działkami sąsiednimi, jeżeli budynek zwrócony jest w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi, winna wynosić 4 m. Po przeanalizowaniu przedstawionego projektu budowlanego, stwierdzono, iż obowiązek ten został wykonany. Z racji tego, iż projektowany obiekt jest budynkiem o znacznej wysokości powinien zostać dostosowany do wymagań par. 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które dotyczą możliwości naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się w budynku położonym na działkach sąsiednich względem obszaru projektowanej inwestycji. Warunek ten uznaje się za spełniony, gdy odległość obiektu przesłaniającego od przesłanianego jest nie mniejsza niż jego wysokość /dla obiektów projektowanych do wysokości 55 m./. Wysokość obiektu przesłaniającego liczy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego. W przedmiotowej sprawie, organ II instancji na podstawie danych zawartych w projekcie budowlanym, stwierdził iż warunek ten został spełniony.

Ponadto zauważono, że odwołanie od decyzji I instancji złożył Wojciech B. zamieszkały przy ul. K. 8 we W. Jednakże nie przedstawił on żadnych dowodów na to, że może być uznany za stronę przedmiotowego postępowania, a tym samym, że ma "interes prawny" w załatwieniu sprawy. Pojęcie strony jakim posługuje się przepis art. 28 Kpa jak konkludowano może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę do ustalenia uprawnienia lub obowiązku. O ocenie takiej nie decyduje jednak wewnętrzne przekonanie danej osoby, lecz jak wyżej wskazano, przepis prawa materialnego. Powołując się na orzecznictwo administracyjne wykazano, iż przyjmuje się, że stronami postępowania są wszyscy dysponenci nieruchomości przylegających do terenu inwestycji. Natomiast Wojciech B. zamieszkuje nieruchomość położoną na terenie działki nr 18/1 przy ul. K. 8 we W. i nie jest to działka bezpośrednio przylegająca do terenu inwestycji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Barbara K. powyższej decyzji Wojewody D. zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego a przede wszystkim art. 34 ust. 1 i 35 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane, oraz par. 12 ust. 4 pkt 1 i par. 13 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak również naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7, art. 8 i art. 10 par. 1 Kpa.

Powołując się na powyższe naruszenia prawa skarżąca podkreśliła, iż przedstawiony projekt nie odpowiada warunkom zabudowy i zagospodarowania terenu oraz obrys dołączony do zatwierdzanego projektu budowlanego nie jest rzetelnie zwymiarowany oraz nie podaje prawdziwych odległości od granic działki planowanej inwestycji do działek sąsiadujących, a co za tym idzie narusza w dalszej kolejności przepisy par. 12 powołanego wyżej Rozporządzenia.

Zgodnie z par. 12 ust. 4 pkt 1, cytowanego rozporządzenia jak zaznaczyła skarżąca należy zachować, dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi, odległość - 4 m, zbliżenie na mniejszą odległość jak 4 m jest możliwe ścianami bez otworów, czyli pełnymi.

Odległość określona w przepisach ww. rozporządzenia zdaniem skarżącej została naruszona na każdej granicy przedmiotowej działki. W wielu miejscach wynosi ona 3 m, a w niektórych planowany budynek zbliża się do sąsiedniej działki nawet na 1,9 m i jak zauważono na wszystkich tych ścianach znajdują się okna lub drzwi. Na ścianie wschodniej, graniczącej z działką skarżącej nie wykazano faktycznej, wynoszącej 3 m, odległości projektowanej ściany z otworami okiennymi - stanowiącej część pionu kuchni - ponieważ zwymiarowania odległości dokonano tendencyjnie na wysokości 1 m od poziomu terenu, a nie od faktycznej ściany budynku.

Podobna sytuacja, ukrycia w obrysie budynku rzeczywistych wymiarów zaprojektowanego obiektu, według skarżącej powielona została na wszystkich pozostałych ścianach budynku z pionami kuchennymi, jak również fakt pominięcia zwymiarowania na obrysie części budynku z klatkami schodowymi od strony ulic K. i Ś., pozwolił inwestorom przekroczyć tak zwaną nieprzekraczalną linię zabudowy wyznaczoną na planie mapki jako załącznika do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a inwestorzy kontynuują tę samą strategię w zachodniej części działki. Dalej skarżąca przyjmuje, iż poprzez niezgodne z rzeczywistością oznaczenie jej konturów, inwestorzy wprowadzają w stan złudzenia, że odległości do sąsiednich działek faktycznie są zachowane i wynoszą 4 m. Mimo, że na działce o szerokości 19,80 m wybudowanie części budynku szerokiego na 14,50 m i pozostawienie po obu stronach ustawowych odstępów wynoszących każdorazowo 4 m /ściany z oknami/, nie jest w ocenie skarżącej, w praktyce możliwe.

Następnie skarżąca zauważa, iż ustawodawca w par. 12 ust. 5 powołanego rozporządzenia mówi o możliwości pomniejszenia ustawowej odległości od granicy działki sąsiada o nie więcej niż 1 m dla balkonów i loggii, a co za tym idzie nie przewidział takiego pomniejszenia dla ścian z otworami okiennymi czyli wykuszy, które stanowią powierzchnię użytkową. Poprawne zrozumienie pojęcia "wykusz" zdaniem skarżącej uniemożliwia stawianie tegoż pojęcia na równi z balkonem.

Z uwagi na fakt, że wymiary granic na zachodniej, południowej i wschodniej stronie nie zostały wykazane w obrysie budynku w sposób rzeczywisty, a obrys budynku stanowi część składową przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego, zdaniem skarżącej projekt ten jest wadliwy i narusza wyżej cytowany przepis.

Kolejny zarzut skarżącej dotyczy naruszenia par. 13 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Strona ta podniosła, iż planowaną inwestycję umiejscowiono 3 m od granicy działki skarżącej a istniejący budynek oddalony jest od tej samej granicy o 6,2 m. Najniżej położona krawędź okien w suterenie, na ścianie budynku strony znajduje się na poziomie 0,4 m, a projektowany obiekt ma mieć wysokość 11,03 m. Według wyliczeń skarżącej zgodnie z zapisem par. 13 ust. 1 cytowanego rozporządzenia powinno być 11,03 m - 0,4 m = 10,63 m lecz w rzeczywistości jest jednak tylko 9 m, a zatem jest to w ocenie strony skarżącej naruszenie wskazanej normy prawnej. Konkludując skarżąca zauważa, iż planowanie przez inwestorów budynku o zbyt dużej wysokości i do tego tak blisko sąsiada, przy tym posiłkowanie się dodatkowymi "cudzymi 2 m" odległości w zakresie par. 13 ust. 1 omawianego rozporządzenia stanowi naruszenie prawa materialnego i ograniczenie wolności strony w zakresie przyszłych jej inwestycji.

Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7-8 i art. 10 par. 1 Kpa. W szczególności w odniesieniu do naruszenia art. 10 par. 1 Kpa podniosła, że organ administracji publicznej nie zapewnił jej w sposób należyty czynnego udziału w każdym stadium postępowania, ponieważ zawiadomienia o każdym stadium postępowania były wysyłane na adres zameldowania w S. Ś., pomimo wskazania przez ww. adresu do korespondencji we W. przy ul. P. Ś. 95, przez co uniemożliwiono zachowanie terminów do wypowiedzenia się w sprawie.

Ponadto w zawiadomieniu o zakończeniu postępowania z dnia 22 listopada 2000 r. określono termin wypowiedzenia się w sprawie do dnia 30 listopada 2000 r., tymczasem decyzję wydano z datą 30 listopada 2000 r. nie biorąc pod uwagę możliwości zgłoszenia ewentualnych uwag i żądań nadsyłanych drogą pocztową, gdzie decyduje data stempla pocztowego, a zatem wysłanie pocztą żądań z datą 30 listopada 2000 r. jest zachowaniem wyznaczonego terminu. Zdaniem strony skarżącej na uwagę zasługuje również procedura prostowania decyzji (...) Prezydenta Miasta W. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W przedmiotowej decyzji określono, iż inwestycja obejmuje budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, wysokość zabudowy : niepodpiwniczone 3 kondygnacje /w tym poddasze użytkowe/ oraz określono zagospodarowanie terenu /parkingi, drogi dojazdowe, ciągi piesze, zieleń, plac gospodarczy na własnym terenie/.

W związku z otrzymanym zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, przewidzianego do realizacji przy ul. K. 2 i Ś. 23 w dniu 20 października 2000 r. w Wydziale Architektury Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa spisano protokół w sprawie przesłuchania strony, w którym stwierdzono niezgodności rozwiązania projektowego z decyzją Prezydenta W. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W ślad za tym wydano postanowienie (...) z dnia 31 października 2000 r. wzywające inwestora do usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym.

W następstwie powyższego wydano postanowienie (...) z dnia 3 listopada 2000 r., w którym na podstawie art. 113 par. 1 Kpa sprostowano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, uznając nieprawidłowości za oczywistą omyłkę w części dotyczącej : "1. Inwestycja obejmuje budowę." Zamiast "- budynku mieszkalnego, wielorodzinnego wysokość zabudowy, niepodpiwniczone 3 kondygnacje /w tym poddasze użytkowe/". Powinno być: - budynku mieszkalnego wielorodzinnego wysokość zabudowy: podpiwniczone 3 kondygnacje /w tym poddasze użytkowe/.

Powyższym postanowieniem zdaniem skarżącej w sposób istotny zmieniono decyzję o warunkach zabudowy i trudno uznać ten fakt za oczywistą omyłkę i jej sprostowanie w trybie art. 113 par. 1 Kpa, co świadczy o tym, iż warunki zabudowy dopasowywano do istniejącego od maja 2000 projektu budowlanego a nie na odwrót jak określało to postanowienie (...) z dnia 31 października 2000 r.

Strona przeciwna odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację z zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Decyzja natomiast jest zgodna z prawem jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego oraz procedury administracyjnej.

Stosownie do zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego /Kpa/ i będącej fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego - organy administracji działają na podstawie prawa.

Przepisami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /tj. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./.

Zgodnie z zapisem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zwanej w dalszej części tego uzasadnienia ustawą, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja taka upoważnia zatem inwestora do rozpoczęcia budowy a poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego akceptuje plan budowy, w tym funkcję, konstrukcję oraz planowane reguły zagospodarowania terenu budowy.

Warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego jest:

1. wykazanie się przez inwestora decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu,

2. uzyskanie wymaganych przez przepisy szczególne stanowisk innych organów i instytucji,

3. wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

4. przedłożenie organowi wymaganej dokumentacji techniczno-budowlanej.

W szczególności więc przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. "b" omawianej ustawy sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W razie stwierdzenia naruszeń w zakresie wyżej wskazanym, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości /art. 35 ust. 3 ustawy/.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, korzystając z powyższej dyspozycji art. 35 ust. 3 ustawy - postanowił dnia 31 października 2000 r. (...) nałożyć na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym projekcie budowlanym inwestycji, w szczególności poprzez doprowadzenie go do zgodności z warunkami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania z dnia 30 marca 2000 r. (...), która ustala wysokość zabudowy : niepodpiwniczone 3 kondygnacje w tym poddasze użytkowe (...).

Zauważyć w tym miejscu należy, iż konstrukcja prawna zawarta w art. 35 ust. 3 ustawy nakazuje dostosować rozwiązania projektu budowlanego do wymagań decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Tymczasem w tej sprawie rozwiązania projektowe pozostawiono bez zmian, zaś dostosowano powołaną wyżej decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu do wymagań projektu złożonego przez inwestorów a nastąpiło to w trybie art. 113 par. 1 Kpa, a więc w ramach sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Jak wynika z lektury akt postanowieniem Zastępcy Dyrektora Wydziału ds. Gospodarki Przestrzennej z dnia 3 listopada 2000 r. (...) sprostowano w decyzji Prezydenta W. z dnia 30 marca 2000 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu spornej inwestycji, oczywistą omyłkę dotyczącą "1. Inwestycja obejmuje budowę: zamiast - budynek mieszkalny wielorodzinny wysokość zabudowy, niepodpiwniczone 3 kondygnacje /w tym poddasze użytkowe/, a powinno być: - budynek mieszkalny, wielorodzinny wysokość zabudowy: podpiwniczone 3 kondygnacje /w tym poddasze użytkowe/".

Postanowienie to w istocie zmieniające treść decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uzasadniono tym, iż "przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie decyzji i przemawia za tym słuszny interes strony".

Tym samym w ramach postępowania o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej zmieniono decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co sam organ przyznał w uzasadnieniu tego postanowienia.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez sprostowanie, o którym mowa w art. 113 par. 1 Kpa nie można nadać rozstrzygnięciu innej treści. Tryb rektyfikacji decyzji administracyjnych ustanowiony w przepisie art. 113 par. 1 Kpa przewidziany jest dla nieistotnych wadliwości. Nie można z zastosowaniem tego przepisu zmieniać takiego elementu jakim jest rozstrzygnięcie. Tego rodzaju zmiany mogą być dokonywane przy zastosowaniu innych instytucji jak środki zaskarżenia, wznowienie postępowania, uchylenie, zmiana, czy stwierdzenie nieważności w trybie art. 154-163 Kpa. Brak rozróżnienia tych dwóch aspektów zagadnienia prowadzi do zaprzeczenia zasady trwałości decyzji administracyjnej i związania nią organu, który ją wydał /porównaj wyrok NSA: z dnia 19 czerwca 1996 r. II SA 1240/95 /nie publ./ i z dnia 22 stycznia 1997 r. SA/Ka 2714/95 - Prawo Gospodarcze 1998 r. nr 3 str. 33/.

Czynności podjęte w kierunku zmiany decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nakazywały organowi orzekającemu w tej sprawie w pierwszej kolejności rozważyć czy inwestorzy prawidłowo wywiązali się z nałożonego postanowieniem z dnia 31 października 2000 r. (...) obowiązku w omawianym zakresie skoro nie doprowadzono stosownie do tego postanowienia zgodności projektu do wymagań przyjętych w decyzji z dnia 30 marca 2000 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, natomiast dokonano zmiany tej decyzji i do tego w ramach sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.

Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 Kpa jest naczelną zasadą postępowania i ma ona wpływ na ukształtowanie całego postępowania stąd też skoro w toku postępowania organy administracji mają stać na straży praworządności a właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązany jest sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania działki z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu to nie budzi wątpliwości Sądu, iż po przedstawieniu w tej sprawie wskazanego wyżej postanowienia o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej zmieniającego przecież ostateczną decyzję o warunkach zabudowy terenu organ architektoniczno-budowlany miał obowiązek stanowczo rozważyć zainicjowanie stosownego postępowania zmierzającego do zbadania przez właściwy organ prawidłowości procedury prostowania ostatecznej decyzji z dnia 30 marca 2000 r. (...). Do czasu wyjaśnienia tej kwestii należało zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.

Wątpliwości związane z weryfikacją treści decyzji ostatecznej poprzez postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej podnoszone były w odwołaniu Domu Pomocy Społecznej lecz mimo czynienia takiego zarzutu przez jedną ze stron tego postępowania Wojewoda D. w zaskarżonej decyzji tę kwestię całkowicie pominął, nie ustosunkowując się do niej.

Przepisami prawa w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego oprócz przepisów art. 33-35 omawianej ustawy są przepisy art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy oraz normy techniczno-budowlane zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./.

Według art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy obiekty budowlane muszą być projektowane i budowane w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.

Szczegółowe wymogi jakie muszą spełniać obiekty budowlane dla zapewnienia osobom trzecim tej ochrony zawarte zostały w powołanym wyżej rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Otóż w par. 12 ust. 4 tegoż rozporządzenia określone zostały minimalne normy odległościowe w jakich dopuszczalne jest sytuowanie budynków w odniesieniu do granicy z sąsiednimi działkami. W myśl tego przepisu dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi odległość ta winna wynosić co najmniej 4 metry. Jeżeli ściany nie zawierają otworów okiennych odległość ta winna wynosić 3 metry.

W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. P 11/00 - OTK 2001 nr 2 poz. 33 odnoszącego się do par. 12 ust. 6 omawianego rozporządzenia zauważyć należy, iż odstępstwo od par. 12 ust. 4 powołanego rozporządzenia wymaga zgody właściwego organu administracji po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanawia przepisy techniczno-budowlane /art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane/.

Zaakcentować w tym miejscu należy, iż przepisy omawianego prawa budowlanego i akty wykonawcze do tej ustawy mają charakter przepisów obowiązujących i muszą być ściśle stosowane. Ich kształt określa w szczególności także granice wykonywania prawa własności przez właściciela nieruchomości /użytkownika wieczystego/, na której ma być posadowiona inwestycja jak i ochronę uprawnień właściciela sąsiedniej nieruchomości w związku z procesem inwestycyjnym.

Stąd też ważnym zagadnieniem wymagającym należytego zbadania jest kwestia prawidłowego usytuowania budynku na działce budowlanej w szczególności odnosząca się do zachowania odległości o jakich mowa w par. 12 ust. 4 omawianego rozporządzenia do granic sąsiednich działek.

Organy orzekające w sprawie przyjęły lakonicznie, iż w odniesieniu do tego zagadnienia przedstawiony projekt budowlany spełnia wszelkie wymogi. Z poglądem tym nie można jednakże się zgodzić, tym bardziej, iż nie przedstawiono w tym zakresie rozważań jakie zgodnie z art. 107 par. 3 Kpa winny być zamieszczone w motywach decyzji a zagadnienie to stanowiło przecież jeden z podstawowych zarzutów odwołania.

Z analizy zatwierdzonego zaskarżoną decyzją projektu technicznego wynika, iż odległość planowanego budynku na poziomie rzutu piwnic od strony granicy z nieruchomością skarżącej /tj. strony wschodniej/ wynosi wprawdzie 4 m lecz już rzut przyziemia (...) i I pietra (...) oraz II piętra (...) wskazuje, iż budynek ten przybliżony został o 1 m do granicy działki skarżącej albowiem w budynku tym zaprojektowano pionowy szereg kuchni, które zgodnie z przedstawionymi rysunkami elewacji mają okna (...). Kuchnie te połączone są z balkonami.

Podobna sytuacja zbliżenia obiektu na odległość 3 m od granicy nieruchomości zaistniała od strony północnej z działką nr 17/1 gdzie zlokalizowany jest Dom Pomocy Społecznej.

Z analizy przedstawionych także przez inwestorów materiałów jak też dokumentacji technicznej wynika, że od strony północnej zaprojektowano kuchnię połączoną z balkonem przybliżającą planowany obiekt na odległość 3 m od granicy nieruchomości a rysunki elewacji w tym zakresie przewidują w kuchni okna (...).

Z kolei część budynku usytuowano także od strony północnej o szerokości 6,20 m oddalona jest jak wynika z lektury akt na odległość mniejszą niż 4 m od granicy działki a w ścianie tej zaprojektowano okna.

Piony kuchenne zaprojektowane na ścianach budynku przybliżające planowany obiekt do granic sąsiednich nieruchomości na odległość 3 m w tym od strony północnej i wschodniej w toku postępowania administracyjnego w piśmie procesowym z dnia 19 stycznia 2001 r. określone zostały jako wykusze a w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nazwano je wykusze - loggie. Dodatkowo zaznaczono, że ciąg wykuszy będzie przeszklony i doświetlony luksferami, przecząc temu, iż kuchnie posiadać będą okna.

Jednakże zatwierdzona zaskarżonymi decyzjami dokumentacja techniczna jednoznacznie wskazuje, iż w ciągu kuchni zaprojektowano okna i dokumentacja ta jako dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości.

Zauważyć ponadto należy, iż przepis par. 12 ust. 5 omawianego rozporządzenia pozwala na przybliżenie się do granicy działki budowlanej nie więcej niż o 1 m w sytuacji zaprojektowania balkonu lub loggii. Jednakże kwestia przybliżenia planowanego budynku do granic sąsiednich nieruchomości w tej sprawie w żaden sposób nie została omówiona i oceniona, zagadnienie to pozostawiono poza zakresem rozważań. Niespornym pozostaje fakt, iż pojęcie "wykusz" nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa budowlanego jak też w przepisach wykonawczych do tej ustawy albowiem nie jest to pojęcie prawne lecz architektoniczne. Zatem organy orzekające, przyjmując w tej sprawie, iż odległości od granicy nieruchomości wskazane w par. 12 ust. 4 omawianego rozporządzenia zostały zachowane, w zaistniałej sytuacji winny były stosownie do treści art. 107 par. 3 Kpa odnieść się szczegółowo w motywach rozstrzygnięcia do tego zagadnienia.

Niezbędne było wyjaśnienie przede wszystkim czy w tej sprawie ma zastosowanie par. 12 ust. 5 omawianego rozporządzenia i jak należy w związku z tym odnieść pojęcie "wykusz" do zawartego w tej regulacji balkonu lub loggii.

Nie zdefiniowanie pojęcia wykusz przez ustawodawcę, nie wyjaśnienie go także przez organy orzekające w motywach decyzji nie pozwala Sądowi administracyjnemu na przedstawienie wykładni tego pojęcia poza rozstrzygnięciem.

Wyjaśnienia powyższej kwestii nakazywały przepisy art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa a pozostawienie jej poza rozstrzygnięciem sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organy przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązek usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji spoczywał na organie odwoławczym gdyż zgodnie z art. 138 Kpa organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że organ w toku postępowania odwoławczego ma rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Brak takiego ustosunkowania się do zarzutów odwołania narusza przepisy art. 107 par. 3 Kpa.

Dotąd powiedziane prowadzi do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie w sposób kompleksowy organy orzekające nie sprawdziły zgodności projektu zagospodarowania działki z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zabudowania terenu na skutek sprostowania tej decyzji jak też nie wyjaśniły należycie czy zaproponowane rozwiązania techniczne nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich w zakresie prawidłowego sytuowania planowanego obiektu od granic sąsiednich nieruchomości a naruszenia te mają istotny wpływ na wynika postępowania. Jednocześnie zauważyć należy, iż Sąd nie podzielił zarzutu skargi odnoszącego się do naruszenia par. 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie uznając, iż w tym zakresie rozwiązania projektowe nie naruszają prawa.

Stąd też wobec wskazanych wyżej naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów procedury administracyjnej należało na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.