Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1789/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Gminy ... na decyzję Ministra Finansów z dnia ... sierpnia 2018 r., nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wykorzystania dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] o odmowie umorzenia należności w kwocie [...] zł wraz z odsetkami z tytułu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem dotacji celowej z budżetu państwa przeznaczonej na realizację zadań z zakresu ustawy oświadczeniach rodzinnych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], Wojewoda [...] orzekł w stosunku do Gminy obowiązek zwrotu należności budżetowej w wysokości [...] zł wraz z odsetkami, z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji celowej z budżetu państwa na zadania z zakresu ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wójt Gminy w dniu [...] listopada 2015 r. złożył wniosek o umorzenie tej należności, zaś w dniu [...] listopada 2015 r. wniesione zostało odwołanie od decyzji Wojewody [...] określającej przedmiotowe zobowiązanie. W ww. wniosku Wójt podkreślił, że Gmina nie jest w stanie ponieść tak dużego obciążenia bez uszczerbku dla osób korzystających z pomocy finansowej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Wskazał, że na terenie Gminy zamieszkuje dużo osób żyjących w niedostatku, stąd też duża część środków własnych z budżetu Gminy przeznaczanych jest na pomoc potrzebującym. Z uwagi na złożone odwołanie, postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie zadłużenia, zostało zawieszone.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. zostało rozpatrzone przez Ministra Finansów, który decyzją z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wójt Gminy [...] złożył skargę na ww. decyzję organu II instancji, która wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. V SA/Wa 976/16 została oddalona. Rozstrzygnięcie to jest prawomocne.

Następnie postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...] postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie należności zostało podjęte.

Decyzją z dnia [...] października 2017 r., znak: [...] Wojewoda [....] odmówił całkowitego umorzenia przedmiotowej należności budżetowej.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Finansów decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. znak: [...] uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę Wojewodzie [...], celem ponownego rozpatrzenia w oparciu o przesłanki częściowego, a nie całkowitego umorzenia należności (zobowiązanie określone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. w kwocie [...] zł, zostało bowiem już w części spłacone). Organ zauważył, że w niniejszej sprawie do spłaty pozostała część należności głównej, tj. kwota [...] zł, która może stanowić przedmiot postępowania o udzielenie ulgi w jej spłacie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2018 r. odmówił umorzenia istniejącego zadłużenia Gminy [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia wniosku Gminy jest art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (obecnie Dz.U. z 2018 r. poz. 2077 ze zm.) – dalej jako: "u.f.p.", zgodnie z którym należności, o których mowa w art. 60a właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Następnie organ I instancji zauważył, że zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., w zakresie nieuregulowanym ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.).

Dalej Wojewoda wskazał, że aby możliwe było przyznanie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowej będącej dotacją wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem konieczne jest zbadanie zaistnienia "ważnego interesu zobowiązanego" oraz "interesu publicznego".

W ocenie Wojewody przy wykładni ww. terminów należało posłużyć się orzecznictwem sądów administracyjnych ukształtowanym w sprawach podatkowych. Przepis art. 67a O.p. przy stosowaniu ulg w spłacie zobowiązań podatkowych posługuje się bowiem tożsamymi dyrektywami wyboru - "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego".

W związku z powyższym rozważając wystąpienie indywidualnego interesu dłużnika, w tym wypadku jednostki samorządu terytorialnego należało zarówno oprzeć się na ustaleniach dotyczących stanu majątkowego oraz bieżących wpływów, jak i ustalić faktyczną sytuację finansową strony, na którą wpływ, oprócz dochodów, ma również wielkość stałych obciążeń i zobowiązań (wyrok z dnia 8 stycznia 2007 r. WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 2904/06).

Odnosząc się natomiast do przesłanki interesu publicznego koniecznym było rozważenie względów społecznych podjętego rozstrzygnięcia, również w zakresie skutków faktycznych odmowy zwolnienia z płatności.

Następnie Wojewoda przedstawił sytuację finansową Gminy biorąc pod uwagę lata 2016-2017. Powołując się na szczegółowe dane wynikające z przedstawionych przez zainteresowaną dokumentów (bilans, informacje o stanie mienia, uchwały budżetowe oraz zarządzenia Wójta i uchwały Rady Gminy w sprawie zmian w budżecie, sprawozdania finansowe, tj. sprawozdania z wykonania planu dochodów budżetowych jednostki samorządu terytorialnego ([...]) za okres sprawozdawczy od początku roku do dnia 31 grudnia 2017 r., sprawozdanie z wykonania planu wydatków budżetowych Gminy ([...]), sprawozdanie z wykonania budżetu na rok 2016) Wojewoda stwierdził, że sytuacja Gminy jest stabilna. Organ I instancji powołał się także na poczynione przez Gminę inwestycje np.: budowę kanalizacji, stację uzdatniania wody, modernizację oczyszczalni ścieków, informatyzację w gminie, projekt dotyczący odnawialnych źródeł energii, wskazując, że większość z nich zostanie sfinansowana ze środków własnych Gminy.

Biorąc pod uwagę całokształt występujących w sprawie okoliczności w ocenie Wojewody [...], przyznanie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowej w kwocie [...] zł wraz z odsetkami nie można było uzasadnić ważnym interesem zobowiązanego.

Zdaniem Wojewody za udzieleniem wnioskowanej ulgi nie przemawiał również interes publiczny albowiem nie można utożsamiać interesu publicznego z subiektywnym przekonaniem strony o potrzebie umorzenia należności. W ocenie organu I instancji analizując wystąpienie przesłanki "interesu publicznego" należało wziąć pod uwagę również okoliczności, które doprowadziły do powstania zaległości.

Po rozpoznaniu odwołania Strony Minister Finansów decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego orzeczenia omawiając mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy wskazano, że do spraw dotyczących udzielania ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 u.f.p., wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz. U. 2017 poz. 659) stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 lutego 2017 r.

Analogicznie ustalono przepisy procedury administracyjnej, jakie znajdują zastosowanie w wydaniu ww. decyzji. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017, poz. 935) do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy (1 czerwca 2017 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu dotychczasowym.

Minister zaznaczył, że niniejsza sprawa została wszczęta na wniosek Wójta Gminy [...] złożony w dniu [...] listopada 2015 r. (ponowny wniosek został złożony w dniu [...] kwietnia 2016 r.); postępowanie zostało zawieszone, a następnie podjęte w dniu [...] lipca 2017 r., a sprawa dotychczas nie została zakończona decyzją ostateczną.

Dalej Minister wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 u.f.p., w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych, właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Art. 67 u.f.p. stanowi, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (obecnie Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) – dalej jako: "O.p.".

W ocenie Ministra, mimo że Wojewoda [...] w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazał m.in. art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p., zaś w uzasadnieniu rozpatrzył przesłankę ważnego interesu dłużnika oraz interesu publicznego, to mając na uwadze fakt, iż zgodnie z prawidłowo ustalonym reżimem prawnym w niniejszym postępowaniu, sprawa powinna zostać rozpatrzona na podstawie art. 67a § 1 O.p. (przesłanka ważnego interesu podatnika/dłużnika/zobowiązanego oraz przesłanka interesu publicznego), wskazane uchybienie w nie było istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oraz nie stanowi błędu skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji. Poza tym, kwestia ta została skorygowana na etapie postępowania przed organem II instancji.

Następnie Minister – powołując się na stanowisko doktryny oraz orzecznictwo sądów administracyjnych – wskazał, że w odniesieniu do "interesu publicznego" istotną rolę odgrywają przede wszystkim te wartości, które w społecznej hierarchii można umiejscowić na najwyższym poziomie. A zatem to głównie wartości podstawowe są istotą "interesu publicznego", pojęcie to ma bowiem wymiar nie tylko ekonomiczny, polityczny i prawny, ale podlega także ocenom o charakterze etycznym stanowiącym dopełnienie ocen prawnych. Przez ważny interes dłużnika (podatnika, zobowiązanego) należy natomiast rozumieć sytuacje nadzwyczajne, losowe przypadki, gdy dłużnik nie jest w stanie uregulować zaległości, a także normalną sytuację ekonomiczną, gdy uzyskiwane przez stronę dochody nie pozwalają na pokrycie koniecznych wydatków.

Dalej Minister wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie brak podstaw aby podważać słuszność wymierzonego obowiązku zwrotu dotacji. Nie ma również podstaw, aby zastosować ulgę w postaci umorzenia przedmiotowej należności, tylko z tego powodu, że nałożenie obowiązku jej zwrotu, było wynikiem nieefektywnych działań jednostki w zakresie realizacji obowiązków związanych ze świadczeniami rodzinnymi. Okoliczności powstania przedmiotowego zadłużenia nie mają charakteru szczególnego i wyjątkowego, a tym samym nie są wystarczające do udzielenia wnioskowanej ulgi.

Analizując sytuację finansową Strony Minister wskazał, że głównym źródłem jej dochodów są dotacje z budżetu państwa (w tym dotacje na świadczenia wychowawcze i rodzinne) oraz subwencje, a także podatek dochodowy od osób fizycznych, inne podatki, opłaty lokalne oraz dochody z majątku Gminy (dochody własne). Wśród wydatków, największą grupę stanowią zaś wydatki bieżące na wynagrodzenia i pochodne, wydatki na świadczenia na rzecz osób fizycznych, wydatki na obsługę zadłużenia, pozostałe wydatki rzeczowe, a także wydatki inwestycyjne (zw. z budową stacji uzdatniania wody, budową i modernizacją dróg, projekty unijne, projekty pro społeczne i in.).

Minister dokonał następnie szczegółowej analizy uchwał budżetowych Gminy na rok 2017 i 2018 wskazując przy tym, że budżet gminy na koniec 2017 r. został zamknięty nadwyżką w wysokości ponad 643 tys. zł (przy zaplanowanym deficycie w kwocie ponad 1 mln zł). Organ zaznaczył ponadto, że z danych ze sprawozdań wykonania budżetu przez Gminę w latach 2015-2017 wynika, iż jej dochody [...] systematycznie wzrastają (34 mln zł w 2015 r., 44 mln zł w 2016 r., 48 mln zł w 2017 r.), przy jednoczesnym wzroście ponoszonych wydatków (33 mln zł w 2015 r., 45 mln zł w 2016 r., 48 mln zł w 2017 r.). Jedynie w 2016 r. budżet został zamknięty deficytem.

Następnie Minister powołał się na informacje przekazane przez Departament Finansów Samorządu Terytorialnego MF, zgodnie z którymi dochody jednostki na koniec I kwartału 2018 r. zostały wykonane w kwocie [...] tys. zł, zaś wydatki zrealizowane w wysokości [...] tys. zł. Okres ten został zamknięty nadwyżką w kwocie ponad 2 mln zł. Ponadto, na koniec I kwartału 2018 r. Gmina [...] wykonała dochody bieżące na poziomie wyższym niż wydatki bieżące o prawie 2,5 mln zł, przy zaplanowanych na 2018 r. dochodach bieżących wyższych od wydatków bieżących o 2 mln zł. Zgodnie natomiast z pismem Gminy z dnia [...] lipca 2018 r., na dzień [...] czerwca 2018 r. dochody zostały zrealizowane w kwocie [...] tys. zł (co stanowi 45,8% zaplanowanych za 2018 r. dochodów), a wydatki zostały zrealizowane w kwocie [...] tys. zł (co stanowi 37,8% planu wydatków). Zdaniem Ministra nie ulega zatem wątpliwości, iż Gmina [...] na dzień wydania zaskarżonej decyzji znajdowała się w stabilnej i dobrej sytuacji finansowej.

Organ odwoławczy powołał się również na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., która pozytywnie zaopiniowała projekt uchwały budżetowej Gminy na 2018 r. Regionalna Izba Obrachunkowa wskazała m.in., iż opracowany projekt uchwały budżetowej zachowuje zasadę równowagi budżetowej oraz zasadę roczności budżetu. Ponadto jednostka planuje nadwyżki bieżące na rok 2018 - 3.182 tys. zł, 2019 r. - 4.275 tys. zł, 2020 r. - 5.084 tys. zł. Równie pozytywnie został zaopiniowany projekt uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej gminy obejmującej prognozę długu na lata 2018-2028.

Regionalna Izba Obrachunkowa pozytywnie zaopiniowała również możliwość sfinansowania deficytu przedstawionego w uchwale budżetowej na 2018 r. oraz prawidłowość planowanej kwoty długu Gminy.

Dalej Minister podkreślił, że wskaźnik zadłużenia jednostki liczony jako udział zobowiązań ogółem w dochodach wykonanych ogółem, w 2017 r. wyniósł 18,7%, natomiast na koniec I kwartału 2018 r. liczony jako udział zobowiązań ogółem w dochodach planowanych ogółem, ukształtował się na poziomie 17,3%. Według danych z Wieloletniej Prognozy Finansowej, Gmina planuje w 2019 r. wzrost wskaźnika zadłużenia do 21,2%, zaś w kolejnych latach jego zmniejszenie, aż do osiągnięcia wielkości 11,3% w 2021 r. Dla porównania - średni wskaźnik zadłużenia dla gmin, w 2017 r. ogółem wynosił 22,3%.

Minister zauważył ponadto, że zgodnie z Wieloletnią Prognozą Finansową Gminy [...] na lata 2018-2028 (załącznik nr 1 do uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej) prognozowany wynik budżetu w następnym roku i kolejnych latach (oprócz roku 2019) zakłada nadwyżkę w średniorocznej wysokości ok. 1 mln zł.

Odnosząc się do zadłużeń Gminy wynikających z zobowiązań cywilnoprawnych, Minister wskazał, że choć wpływają one na ogólną sytuację finansową gminy, fakt ten nie stanowi okoliczności uzasadniających udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności publicznoprawnej. Zobowiązania dobrowolne (umowy cywilne) nie mogą bowiem uchylać obowiązku zapłaty wymagalnej należności o charakterze publicznoprawnym. Także ponoszenie przez jednostkę typowych wydatków związanych z jej funkcjonowaniem, nie przesądza o tym, iż znajduje się ona w szczególnej i wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej.

Powołując się następnie na Wykaz przedsięwzięć do Wieloletniej Prognozy Finansowej Minister wskazał, że Gmina [....] jest jednostką prężnie rozwijającą się, realizuje liczne inwestycje, korzystając przy tym z dofinansowania projektów środkami własnymi oraz środkami zewnętrznymi. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że podejmowanie przedsięwzięć mających na celu poprawę funkcjonowania lokalnej społeczności nie uzasadnia zastosowania wobec gminy przywileju w postaci umorzenia wymagalnej należności publicznoprawnej. Gmina powinna w równym stopniu uwzględniać i realizować zarówno zadania związane z funkcjonowaniem jednostki i jej mieszkańców, jak i obowiązki będące konsekwencją podejmowanych działań (nawet jeśli konsekwencje podejmowanych działań nie były bezpośrednio związane z przekroczeniem lub niedopełnieniem obowiązków przez samą gminę, a były związane z działaniami podejmowanymi przez pracownika jednej z jej jednostek organizacyjnych).

W związku z powyższym organ II instancji uznał, że nie została w niniejszej sprawie spełniona przesłanka ważnego interesu dłużnika. Zgromadzone dokumenty wskazują, iż sytuacja finansowa Gminy jest stabilna. Posiadane zobowiązania, nie ograniczają ani jej możliwości płatniczych, ani zdolności ekonomicznych.

Rozważając wystąpienie przesłanki interesu publicznego Minister zaznaczył, że mając na uwadze możliwości finansowe Gminy [...] pozwalające na spłatę zobowiązania bez nadmiernego uszczerbku umorzenie wnioskowanej należności oznaczałoby nieuzasadnioną zgodę na rezygnację z należnego prawem dochodu. Minister podkreślił, że umarzanie należności pieniężnych publicznoprawnych (w tym należności z tytułu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem dotacji celowej z budżetu państwa przeznaczonej na realizację zadań z zakresu ustawy o świadczeniach rodzinnych), jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą odstąpienie od powszechnej zasady obowiązku zapłaty za popełnione wykroczenia. Z tego powodu również okoliczności społeczne i gospodarcze uzasadniające jej zastosowanie muszą posiadać tę samą cechę. Powinny to być zatem tego rodzaju okoliczności, które posiadają wyjątkowy, nadzwyczajny charakter. W przedmiotowej sprawie żadne tego typu okoliczności nie mają miejsca. Podnoszone bowiem przez zainteresowaną kwestie co do konieczności realizowania ustawowych zadań Gminy, brak środków na spłatę zadłużenia, ryzyko naruszenia interesu jednostki oraz jej mieszkańców w przypadku konieczności zapłaty bądź egzekucji przedmiotowej należności, czy zarzuty co do samej słuszności orzeczenia tej należności - nie stanowią okoliczności szczególnych i wyjątkowych, a tym samym nie są wystarczające, aby zastosować ulgę w postaci całkowitego umorzenia należności. Tym samym umorzenie przedmiotowej należności Skarbu Państwa naruszałoby interes publiczny.

Organ odwoławczy zaznaczył, że ocena powyższa jest uzasadniona również tym, że umorzenie należności nie jest jedynym rodzajem ulgi w spłacie należności. Umorzenie jest najdalej idącą formą ulgi, tymczasem możliwe są inne rodzaje ulg, których udzielenie nie unicestwia istoty obowiązku zapłaty i zarazem zmniejsza obciążenie finansowe.

Na koniec Minister odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu i wskazał, że organ I instancji uwzględnił materiał dowodowy przekazany przez Stronę, prawidłowo wyjaśnił okoliczności przedmiotowej sprawy oraz uzasadnił podstawę prawną i faktyczną swojego rozstrzygnięcia. Nawet jeśli Wojewoda nie dokonał ww. czynności w sposób wyczerpujący, nie miało to wpływu na ostateczną decyzję. Wskazane przez Gminę braki nie są istotne dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej, że ewentualne uchybienia zostały skorygowane podczas procedury prowadzonej przez organ II instancji (na etapie postępowania odwoławczego, materiał dowodowy został uzupełniony o dokumentację przekazaną przez Regionalną Izbę Obrachunkową w [....] oraz Departament Finansów Samorządu Terytorialnego MF).

W skardze na powyższą decyzję Gmina wniosła o jej uchylenie z uwagi na następujące naruszenia:

pominięcie przez organ I i II instancji oraz brak oceny zarzutów Skarżącej, że wskutek błędów organów państwa, GOPS w [...] został pominięty jako pokrzywdzony w prowadzonym postępowaniu karnym w stosunku do sprawcy kradzieży pieniędzy GOPS, wskutek czego Gmina [...] nie ma obecnie możliwości odzyskania ich od sprawcy, przy równoczesnym uznaniu Skarbu Państwa jako pokrzywdzonego mimo, że Skarb Państwa pokrzywdzonym nie mógł być, skoro pieniądze skradziono z konta GOPS, co doprowadziło do zwracania dotacji bezpośrednio Skarbowi Państwa przez sprawcę kradzieży i równocześnie skutkuje obowiązkiem zwrotu tej samej dotacji przez skarżącego, tj. naruszenie art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., w odniesieniu do ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p.,

wydanie decyzji I instancji w oparciu o błędną podstawę prawną i mimo przyznania tego przez organ II instancji, utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], tj. naruszenie art, 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p., w zakresie ważnego interesu Gminy [...] i interesu publicznego,

błędne ustalenie skarżonej decyzji, iż sprawa powinna zostać rozpatrzona na podstawie art. 67a § 1 O.p.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a."

Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Oceniając skargę według wskazanych wyżej reguł Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, rozpoczynając od najdalej idących, tj. dotyczących wydania decyzji organu I instancji w oparciu o błędną podstawę prawną i mimo przyznania tego przez organ II instancji, utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], tj. naruszenie art, 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. oraz błędnego ustalenia skarżonej decyzji, iż sprawa powinna zostać rozpatrzona na podstawie art. 67a § 1 O.p. – wskazać należy, iż są to zarzuty częściowo zasadne. Jednak zasadności tych zarzutów z przyczyn podanych poniżej nie mogła spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do wyjaśnienia kwestii podstawy prawnej, jaką powinna mieć zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji przypomnieć trzeba, że do spraw dotyczących udzielania ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 u.f.p., wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych (Dz. U. 2017 poz. 659), tj. przed 28 kwietnia 2017 r., stosuje się przepisy u.f.p., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 lutego 2017 r., o czym stanowi art. 2 ust. 1 pkt 3 wspomnianej ustawy nowelizującej. W powołanym przepisie intertemporalnym ustawodawca nakazał zatem stosowanie nowych przepisów także w sprawach, które nie zostały zakończone.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu [...] listopada 2015 r., kiedy to Gmina złożyła wniosek o umorzenie należności (wniosek został ponowiony w dniu [...] kwietnia 2016 r.), tj. pod rządami "starych" przepisów. Jednakże postępowanie w sprawie przedmiotowego wniosku nie zakończyło się wydaniem decyzji ostatecznej przed [...] kwietnia 2017 r.

W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy u.f.p. w brzmieniu nadanym ww. ustawą z dnia 10 lutego 2017 r., a więc art. 64 ust. 1 u.f.p., stanowiący że należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może:

1) z urzędu umarzać w całości - w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1-4;

2) na wniosek zobowiązanego:

a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,

b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Dodać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 60 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie.

W sprecyzowaniu tego, która jednostka redakcyjna art. 64 u.f.p. powinna mieć zastosowanie w rozpoznawanej przez organy sprawie, decydujące znaczenie ma to, że postępowanie zostało wszczęte wnioskiem Gminy o umorzenie należności wynikającej z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., znak: [...]. Decyzją tą nałożono na Gminę obowiązek zwrotu kwoty [...] zł. Wskazana w tej decyzji kwota stanowiła "całość" należności. W związku jednak z częściową spłatą ww. należności w toku postępowania o jej umorzenie, wniosek Strony powinien być rozpatrywany z uwzględnieniem przesłanek częściowego, a nie całościowego umorzenia należności. Jeżeli bowiem zadłużenie w jakiejkolwiek części zostało spłacone – a taka sytuacja miała miejsce w przypadku Gminy – pozostałe do spłaty zobowiązanie stanowi część należności głównej.

W konsekwencji prawidłowa podstawa prawna, którą powinien zastosować zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy to art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.f.p.

Podkreślić przy tym należy, że w wyniku nowelizacji dokonanej ww. ustawą zmieniającą z dnia 10 lutego 2017 r., ustawa o finansach publicznych zawiera samodzielną i kompletną regulację dotyczącą ulg w spłacie należności będących niepodatkowymi należnościami publicznoprawnymi (art. 64 u.f.p.). Tym samym zawarte w art. 67 ust. 1 u.f.p. odesłanie – do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej w zakresie "spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą" – nie znajduje zastosowania w odniesieniu do problematyki ulg w zapłacie należności. Ta bowiem problematyka została kompleksowo uregulowana w przepisach u.f.p. (art. 64 u.f.p.) podobnie jak instytucja potrącenia (art. 65 u.f.p.), czy odwołania do zasad odpowiedzialności solidarnej w Kodeksie cywilnym (art. 65 u.f.p.). Nie oznacza to, że art. 67 u.f.p. w zakresie w jakim odsyła do działu III Ordynacji podatkowej jest przepisem martwym. Część regulacji zawartych w tym dziale znajdzie bowiem zastosowanie do spraw dotyczących środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Chodzi tu np. o regulacje dotyczące terminu zapłaty (art. 47 o.p.), odsetek za zwłokę (art. 53 o.p.) oraz przedawnienia zobowiązania (art. 70 o.p.).

Przypomnieć należy, że Wojewoda [....] jako podstawę prawną swojej decyzji powołał właśnie ww. art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.f.p., choć pomimo tego w uzasadnieniu tej decyzji zawarł rozważania dotyczące ważnego interesu dłużnika i interesu publicznego, czyli przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Minister Finansów uznał taką podstawę prawną za błędną, podkreślając, że właściwa podstawa prawna w niniejszej sprawie to art. 67a § 1 pkt 3 O.p. w zw. z art. 67 u.f.p. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że "uchybienie" organu pierwszej instancji nie miało znaczenia dla wyniku postępowania.

Jak wyjaśniono powyżej, w stanie prawnym mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, rozważanie zarówno przez Wojewodę [...] jak i Ministra Finansów przesłanek ważnego interesu dłużnika i interesu społecznego, a w konsekwencji powoływanie się na art. 67a § 1 pkt 3 O.p. było nieprawidłowe. Nie świadczy to jednak – jak chce Skarżąca – o naruszeniu art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienie zgodnie z art. 145 par 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Podkreślić należy, że poglądy judykatury wskazują, że nie ma znaczenia, dla oceny prawidłowości decyzji zarówno w postepowaniu odwoławczym, jak również dla wyniku kontroli sądowoadministracyjnej czy poprawnie przywołano w niej przepisy, stanowiące jej podstawę prawną. Dla uznania, że decyzja odpowiada prawu istotne jest to, czy przepisy takie rzeczywiście istniały w dacie wydania decyzji i czy organ prawidłowo je zastosował.

Decyzja, która ogólnikowo lub błędnie powołuje podstawę prawną nie jest decyzją wydaną "bez podstawy prawnej". Pod tym pojęciem rozumie się bowiem decyzję, która została wydana w sytuacji, gdy brak było w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej materialnej lub formalnej podstawy do dokonania rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Może to dotyczyć sytuacji, w której organ prowadzący postępowanie, mimo niedysponowania podstawą prawną do rozstrzygania danej kwestii w drodze decyzji, wydaje decyzję administracyjną (tak NSA w wyrokach z dnia: 14 stycznia 2015 r. I OSK 1380/13, CBOSA, 9 stycznia 2007 r., II OSK 1369/06, LEX nr 315975, por. również wyrok NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2663/12, CBOSA).

Podsumowując podkreślić trzeba, że z sytuacją wydania decyzji bez podstawy prawnej mamy do czynienia wówczas, gdy w obowiązującym porządku prawnym nie ma przepisu uprawniającego do wydania danego rozstrzygnięcia, a nie wówczas, gdy przepis taki istnieje, a jedynie nie został wskazany lub błędnie został powołany w tym zakresie inny przepis.

Zaznaczyć należy, że rozpoznanie wniosku Gminy w oparciu o błędną podstawę prawną (przesłanki ważnego interesu dłużnika i interesu społecznego z art. 67a § 1 pkt 3 O.p.) nie miało znaczenia także z tego powodu, że zarówno Wojewoda jak i Minister Finansów ustalając wystąpienie w sprawie ww. przesłanek dokonali szczegółowej analizy możliwości płatniczych Strony, a także uwarunkowań społecznych i gospodarczych. Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi w postaci umorzenia częściowego jest natomiast zaistnienie w sprawie uzasadnionych względów społecznych lub gospodarczych, w szczególności możliwości płatniczych zobowiązanego.

Z uwagi na odmienne opisanie przesłanek umorzenia w całości od umorzenia w części, możliwe jest jedynie pośrednie odniesienie się do bogatego orzecznictwa jakie zostało wypracowane na gruncie pojęć "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". Niemniej jednak pojęcia te, jak i te wymienione w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. są ze sobą ściśle powiązane. W tej sytuacji nie budzi zastrzeżeń odwołanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, do tego orzecznictwa.

W ocenie Sądu o istnieniu względów społecznych lub gospodarczych po stronie zobowiązanego – analogicznie jak o jego ważnym interesie albo interesie publicznym – decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Tym samym poza możliwościami płatniczymi zobowiązanego uwzględnić też należy względy ogólnospołeczne, które wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Istotne jest aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisów prawa, w tym ustawy o finansach publicznych, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości "opodatkowania", od której wyłomem są ulgi w ich umarzaniu.

Podkreślić należy, że organy nawiązując do analogicznych przesłanek "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego" odniosły się do wszystkich istotnych okoliczności wskazywanych przez Skarżącą. Przesłanka względów społecznych i gospodarczych wymagała uwzględnienia sytuacji ekonomicznej Gminy w oparciu o całokształt okoliczności istniejących w sprawie.

Odnosząc się do meritum sprawy, tj. tego czy odmowa przyznania Skarżącej wnioskowanej ulgi była uzasadniona podkreślić należy, że sądowa kontrola tego rodzaju rozstrzygnięć jest ograniczona i sprowadza się do analizy, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w przepisie art. 64 § 1 pkt 2 lit. b) u.f.p. dyrektyw ustawowych (względy społeczne i gospodarcze istniejące po stronie zobowiązanego), jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. W tym, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji (w tym przypadku - o odmowie umorzenia należności z tytułu wykorzystania dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem) mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Ponadto oceniając zgromadzony materiał dowodowy, organy muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 k.p.a.

W ocenie Sądu z powyższych obowiązków orzekające w niniejszej sprawie organy wywiązały się należycie. Szczegółowa analiza sytuacji finansowej Gminy, przeprowadzona przez Wojewodę [...], została na etapie postępowania odwoławczego dodatkowo poszerzona dzięki uzupełnieniu przez Ministra dowodów zgromadzonych w sprawie o dokumentację pochodzącą z Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] oraz Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego Ministerstwa Finansów.

Minister – powołując się na dane ze sprawozdań wykonania budżetu przez Gminę w latach 2015-2017 – wykazał, że dochody Gminy systematycznie wzrastają (34 mln zł w 2015 r., 44 mln zł w 2016 r., 48 mln zł w 2017 r.), przy jednoczesnym wzroście ponoszonych wydatków (33 mln zł w 2015 r., 45 mln zł w 2016 r., 48 mln zł w 2017 r.). Jedynie w 2016 r. budżet został zamknięty deficytem.

Dzięki informacjom uzyskanym z Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego MF ustalono natomiast, że dochody jednostki na koniec I kwartału 2018 r. zostały wykonane w kwocie [...] tys. zł, zaś wydatki zrealizowane w wysokości [...] tys. zł. Okres ten został zamknięty nadwyżką w kwocie ponad 2 mln zł. Ponadto, na koniec I kwartału 2018 r. Gmina [....] wykonała dochody bieżące na poziomie wyższym niż wydatki bieżące o prawie 2,5 mln zł, przy zaplanowanych na 2018 r. dochodach bieżących wyższych od wydatków bieżących o 2 mln zł.

Z kolei z uchwały Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. wynikało, że projekt uchwały budżetowej Gminy na 2018 r. został pozytywnie zaopiniowany. W uchwale tej RIO zaznaczyła w szczególności, że opracowany projekt uchwały budżetowej zachowuje zasadę równowagi budżetowej oraz zasadę roczności budżetu. Wskazano również, że Gmina planuje nadwyżki bieżące na rok 2018 - 3.182 tys. zł, 2019 r. - 4.275 tys. zł, 2020 r. - 5.084 tys. zł. Pozytywną opinię zyskał także projekt uchwały w sprawie wieloletniej prognozy finansowej gminy obejmującej prognozę długu na lata 2018-2028, a także plan sfinansowania deficytu przedstawiony w uchwale budżetowej na 2018 r.

Minister zasadnie zwrócił uwagę na niski wskaźnik zadłużenia Gminy liczony jako udział zobowiązań ogółem w dochodach wykonanych ogółem. W 2017 r. wskaźnik ten wyniósł w Gminie 18,7%, natomiast na koniec I kwartału 2018 r. ukształtował się na poziomie 17,3%. Co prawda w 2019 r. Gmina zaplanowała wzrost wskaźnika zadłużenia do 21,2%, jednak w kolejnych latach planowane jest jego zmniejszenie, aż do osiągnięcia wielkości 11,3% w 2021 r. Dla porównania - średni wskaźnik zadłużenia dla gmin, w 2017 r. ogółem wynosił 22,3%.

W ocenie Sądu Minister trafnie też powołał się na liczne inwestycje realizowane przez Gminę, co świadczy o jej dobrej kondycji finansowej.

Oceniając możliwości płatnicze Skarżącej Minister prawidłowo też uwzględnił jej zobowiązania cywilnoprawne, zasadnie podkreślając, że choć wpływają one na ogólną sytuację finansową Gminy, to fakt ich zaciągnięcia nie stanowi okoliczności uzasadniającej udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności publicznoprawnej. Zobowiązania dobrowolne (umowy cywilne) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. mogą bowiem uchylać obowiązku zapłaty wymagalnej należności o charakterze publicznoprawnym.

Zdaniem Sądu samodzielnego powodu dla którego organ miałby umorzyć wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem dotację nie mógł stanowić fakt realizowania przez Stronę zadań publicznych. Realizacja tych zadań należy do specyfiki i obowiązków gminy o czym stanowi art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 506). Gmina powinna zatem w równym stopniu uwzględniać i realizować zadania własne określone w powołanym przepisie, jak i obowiązki będące konsekwencją podejmowanych działań lub zaniechań dotyczących pracy jednej z jej jednostek organizacyjnych.

W związku z powyższym, w realiach przedmiotowej sprawy zasadne było zatem stanowisko Ministra, iż Gmina nie znajduje się w szczególnej oraz wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i nie posiada środków na spłatę zadłużenia bez uszczerbku dla jej płynności finansowej, a stan ten przemawiałby za koniecznością umorzenia przedmiotowej należności. Nie wystąpiły też inne społeczne czy gospodarcze względy przemawiające za wydaniem takiej decyzji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie zwrócono też uwagę na to, że przy ocenie realizacji ustawowych przesłanek nie bez znaczenia są także okoliczności, w jakich doszło do powstania zaległości. Co prawda okolicznościom tym nie można przyznawać roli nadrzędnej, jednak stanowią one ważną wskazówkę interpretacyjną i nie można ich pomijać również i w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na to, że w treści art. 64 ust. 1 pkt 2 lit b) u.f.p. wskazano "względy społeczne" należy bowiem uznać, iż przepis ten ma zastosowanie przede wszystkim w sprawach, w których okoliczności powstały w wyniku zdarzeń, na powstanie których zobowiązany nie mógł mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Z prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego bezsprzecznie wynika natomiast, że powstałe zadłużenie jest związane z brakiem należytej kontroli Gminy nad wykonywaniem konkretnych czynności urzędniczych w zakresie wypłaty świadczeń rodzinnych realizowanych przez wyznaczoną do tych czynności jednostkę. Zaznaczyć należy, że uchybienia w zakresie wypłaty trwały w GOPS w [...] ponad trzy lata. W tej sytuacji uprzywilejowanie Gminy poprzez przyznanie jej ulgi w spłacie należności mogłoby wywołać przekonanie, że nawet brak kontroli Gminy nad podległą jej jednostką może nie powodować negatywnych konsekwencji. To zaś stoi w sprzeczności z wyjątkowym charakterem instytucji przyznania ulgi.

Reasumując Sąd stwierdza, że Minister prawidłowo, tj. w sposób logiczny, spójny, w nawiązaniu do ustalonych prawidłowo okoliczności sprawy, uzasadnił odmowę zastosowania wnioskowanej przez Skarżącą ulgi. Organ w prawidłowy sposób ustalił stan faktyczny i uwzględnił okoliczności gospodarcze i społeczne, a w szczególności możliwości płatnicze Strony wskazując, z jakich powodów wydał zaskarżoną decyzję. Prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Orzekające w niniejszej sprawie organy nie uchybiły powołanym przepisom k.p.a. nie odnosząc się do zarzutów Skarżącej dotyczących pominięcia (w postępowaniu karnym przeciwko sprawcy kradzieży środków wypłacanych przez GOPS w [...] na świadczenia rodzinne) faktycznego pokrzywdzonego i wynikających z tego faktu okoliczności powołanych przez Gminę. Zarzuty te nie mogły bowiem zostać wzięte pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Ani Wojewoda [...] ani Minister Finansów nie mogli kwestionować uznania przez Prokuraturę Rejonową w [...], a następnie przez Sąd Okręgowy w [...], że status pokrzywdzonego w postępowaniu karnym przeciwko [...] – pracownikowi GOPS w [...], który dokonał kradzieży środków pochodzących z dotacji – należało przyznać Skarbowi Państwa, a nie Gminie [...]. Ponadto podkreślić trzeba, że w postępowaniu dotyczącym przyznania ulgi w spłacie zobowiązania przedmiotem sporu nie może być sama zasadność tego zobowiązania ustalonego inną decyzją ostateczną (w rozpoznawanej sprawie decyzją Ministra Finansów z dnia [...] marca 2016 r.).

Niezależnie od powyższego wyjaśnić należy, że zarówno obowiązek naprawienia szkody przez [...] określony w ww. wyroku Sądu Okręgowego w [...] na podstawie art. 46 § 1 k.k., jak i określony w decyzji Ministra Finansów z dnia 1 marca 2016 r. obowiązek zwrotu dofinansowania na podstawie art. 169 ust. 6 u.f.p., mają ten sam cel – wyrównanie zaistniałego wskutek niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania środków z dofinansowania uszczerbku majątkowego Skarbu Państwa. Mamy tu więc do czynienia z odpowiedzialnością in solidum. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest zaś pogląd, że przy tego rodzaju odpowiedzialności chodzi o całkowicie odrębne zobowiązania, związane wspólnym celem, zwykle w postaci naprawienia jednej szkody (tak SN w Wyroku z dnia 30 maja 2014 r. Sygn. akt III CSK 224/13). Podobne stanowisko zostało wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lipca 2007, sygn. akt. III CSK 224/14, w której stwierdzono, że odpowiedzialność in solidum nie jest uregulowana w ustawie, nie budzi jednak wątpliwości, że może wystąpić sytuacja, w której kilka podmiotów, na podstawie odrębnych stosunków prawnych, jest zobowiązanych do naprawienia szkody, przy czym spełnienie świadczenia przez jedną osobę zwalnia pozostałe z obowiązku świadczenia względem poszkodowanego, mimo że nie występuje solidarność bierna ze względu na brak stosownego uregulowania w ustawie lub w umowie.

W związku z powyższym wskazać należy, że kwoty które zostały zapłacone tytułem naprawienia szkody przez [...], jak i kwoty wpłacane przez Gminę na poczet należności wynikającej z decyzji Ministra Finansów z dnia [...] marca 2016 r. powinny zostać (i zostały) uwzględnione przy rozstrzyganiu wniosku Skarżącej. Niemniej jednak, jak wskazano w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. V SA/Wa 976/16 w przypadku sporu o wysokość zobowiązania pozostałego do spłaty Gminie przysługuje środek przewidziany w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U z 2018 r. poz. 1314).

Ostatecznie przypomnieć wypada, że wniosek o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. b u.f.p. (umorzenie w części, odroczenie terminu spłaty całości albo części należności lub rozłożenie na raty płatności całości albo części należności) mogą być ponawiane i każdorazowo podlegać ocenie organu. Tym samym, skarżąca Gmina może bez przeszkód wystąpić do organu o rozłożenie należności na raty, bądź w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów, może ponownie wystąpić do organu z wnioskiem o umorzenie należności.

Z tych wszystkich względów uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.