Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 264/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.5a ust. 4 i 7
journal: Dz.U. 2021 poz 1372
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Miasta T. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie z dnia 1 marca 2022 r., nr VII/535/2022 w przedmiocie stwierdzenia nieważności części uchwały budżetowej na 2022 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest uchwała Nr VII/535/2022 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie (dalej: Kolegium RIO/organ nadzoru) z dnia 1 marca 2022r., stwierdzająca nieważność uchwały Nr LIV/543/2021 Rady Miasta Tarnobrzega z dnia 29 grudnia 2021 r. – w sprawie budżetu miasta Tarnobrzega na rok 2022 - w części dotyczącej zaplanowania w ramach budżetu obywatelskiego wydatku w kwocie 1.560.000,00 zł na finansowanie zadania pod nazwą "Miejskie chodniki - przyjazne i bezpieczne"(dalej: Projekt). W ocenie organu nadzoru wskazany Projekt został wybrany do realizacji z naruszeniem przepisów: § 7 pkt 8 uchwały nr XI/110/2019 Rady Miasta Tarnobrzega z dnia 24 kwietnia 2019 r. w sprawie budżetu obywatelskiego Miasta Tarnobrzega (dalej: uchwała w sprawie budżetu obywatelskiego) oraz art.5a ust.7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2021 r., poz. 1372 ze zm. – dalej: u.s.g.). W punkcie II uchwały Kolegium RIO ustaliło budżet miasta Tarnobrzega w części dotkniętej nieważnością ustalając :

1. wydatki majątkowe w dziale 600 rozdziale 60015 § 6050 w wysokości 10.451.936,75 zł, obejmujące wydatki na projekt zgłoszony w ramach budżetu obywatelskiego pod nazwą "Wykonanie chodnika przy ul. J. Słomki" w wysokości 180.000 zł,

2. wydatki majątkowe w dziale 600 rozdziale 60016 § 6050 w wysokości 9.582.563,25zł,

3. wydatki majątkowe w dziale 600 rozdziale 60017 § 6050 w wysokości 40.000 zł,

4. wydatki majątkowe w dziale 900 rozdziale 90095 § 6050 w wysokości 1.602.650,00 zł, obejmujące wydatki na projekt zgłoszony w ramach budżetu obywatelskiego pod nazwą "Wykonanie ujęcia wód siarczkowych dla potrzeb ośrodka leczniczo - rekreacyjnego nad Jeziorem Tarnobrzeskim" w wysokości 615.000,00 zł.

W uzasadnieniu organ nadzoru stwierdził, że wydatki na sfinansowanie ww Projektu zostały zamieszczone w uchwale budżetowej sprzecznie z powołanymi przepisami, mimo że w głosowaniu projekt ten uzyskał najwięcej głosów.

Z ustaleń organu wynika, że w dniu 31 sierpnia 2021 r. w ramach budżetu obywatelskiego został złożony projekt pn. "Miejskie chodniki - przyjazne i bezpieczne" w ramach "projektów dużych". Szacunkowe koszty projektu określono w wysokości 1.560.000,00 zł.

Z zapisów w "Wycenie projektów obywatelskich na rok 2022" dołączonej do pisma z dnia 11 października 2021 r. znak: TID-III.7021.1.60.2021 skierowanego przez Naczelnika Wydziału Techniczno - Inwestycyjnego i Drogownictwa do Naczelnika Wydziału Organizacji i Partycypacji Społecznej w zakresie projektu, wynika, że Wydział Techniczno - Inwestycyjny i Drogownictwa Urzędu Miasta Tarnobrzega pozytywnie zaopiniował projekt, lecz o innej nazwie tj. "Miejskie ciągi piesze - przyjazne i bezpieczne", z adnotacją, że koszty realizacji tego projektu przekraczają założony budżet dla projektów dużych (tj. 1.563.443,27 zł) i wnioskodawca wyraził zgodę na modyfikację zakresu.

Zdaniem organu, po modyfikacji, projekt w znaczny sposób odbiega od projektu pierwotnie złożonego w dniu 31 sierpnia 2021 r. Dokonano całkowitej zmiany projektu, nie określono zakresu wykonywanych prac w poszczególnych osiedlach Tarnobrzega przy poszczególnych ulicach (jak to miało miejsce w pierwotnym projekcie), a jedynie określono wysokość środków na poszczególne osiedla na niesprecyzowane zadania o nazwach "remont (budowa, przebudowa) osiedlowych ciągów pieszych". Takie zadanie nie określa wprost na czym ma polegać realizacja tych zadań, czy będą to remonty istniejących odcinków chodników czy budowa nowych ciągów pieszych i w jakim zakresie. Wynika z powyższego, że o przeznaczeniu środków na remont (wydatek bieżący) lub budowę/przebudowę (wydatek majątkowy) będzie decydować Prezydent Miasta Tarnobrzega, a nie mieszkańcy w drodze głosowania na projekt.

Organ nadzoru wskazał, że na karcie do głosowania w ramach budżetu obywatelskiego zamieszczono jednak pierwotnie złożony projekt o nazwie "Miejskie chodniki - przyjazne i bezpieczne", którego koszty wykonania (po analizie komórki Urzędu Miasta) przekraczały założony budżet dla projektów dużych. Z tych względów projekt powinien być odrzucony i nie poddany pod głosowanie w ramach budżetu obywatelskiego, ponieważ szacunkowy koszt realizacji przekracza maksymalną kwotę przeznaczoną na dany typ projektów (§ 7 pkt 8 uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego).

Pomimo wskazania nieprawidłowości stanowiącej istotne naruszenie prawa, Rada Miasta Tarnobrzega nie usunęła jej w wyznaczonym terminie, dlatego organu nadzoru stwierdził nieważność uchwały budżetowej w tej części, ustalając jednocześnie budżet miasta Tarnobrzega w części dotkniętej nieważnością. Przy wyborze kolejnych projektów do realizacji w ramach budżetu obywatelskiego, Kolegium RIO wzięło pod uwagę projekty, których koszt szacunkowy jest zgodny ze złożonymi w ramach budżetu obywatelskiego i które spełniają wymogi uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Gmina Miasto Tarnobrzeg (dalej: Gmina/Skarżąca) wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5a ust. 4 i ust.7 u.s.g., przez:

1) bezpodstawną eliminację suwerennej decyzji mieszkańców Tarnobrzega podjętej w bezpośrednim głosowaniu nad projektami budżetu obywatelskiego w zakresie wyboru projektu pod nazwą: "Miejskie chodniki - przyjazne i bezpieczne", w sytuacji gdy rzeczony projekt uzyskał najwyższą liczbę ważnie oddanych głosów mieszkańców (projekt zwycięski), jednocześnie spełniając wszelkie wymagania, zarówno formalne, jak i merytoryczne, ustalone uchwałą w sprawie budżetu obywatelskiego Miasta Tarnobrzega, w szczególności nie przekraczając przewidzianej puli środków finansowych;

2) usunięcie z uchwały budżetowej wydatków zaplanowanych na sfinansowanie w/w zwycięskiego projektu (pod nazwą: "Miejskie chodniki - przyjazne i bezpieczne"), pomimo jednoznacznego normatywnego zakazu usuwania lub zmiany w stopniu istotnym w uchwale budżetowej zadań wybranych w ramach budżetu obywatelskiego,

3) ustalenie budżetu Miasta Tarnobrzega przez ujęcie w nim wydatków na dwa projekty w ramach budżetu obywatelskiego, które nie uzyskały w głosowaniu kolejno największej liczby ważnie oddanych głosów, tj. projekt pod nazwą: "Wykonanie ujęcia wód siarczkowych dla potrzeb ośrodka leczniczo - rekreacyjnego nad jeziorem Tarnobrzeskim", który uzyskał trzecią w kolejności liczbę ważnie oddanych głosów, a także projekt pod nazwą: "Wykonanie chodnika przy ul. [...]", który uzyskał szóstą (ostatnią) w kolejności liczbę ważnie oddanych głosów - co stanowi rażące naruszenie § 24 ust. 3 do 5 uchwały nr XI/110/2019 Rady Miasta Tarnobrzega z dnia 24 kwietnia 2019 r. w sprawie budżetu obywatelskiego Miasta Tarnobrzega.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom Kolegium RIO, w trakcie procedury uchwalania budżetu obywatelskiego nie doszło do naruszenia § 7 pkt 8 uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego Miasta Tarnobrzega. W ramach oceny złożonych projektów zastosowano bowiem postanowienia regulujące, a tym samym - dopuszczające, tryb usuwania dających się usunąć braków w projektach (§ 13 ust. 1 i 3 powołanej uchwały).Ten właśnie prawem dozwolony tryb postępowania zastosował Prezydent Miasta Tarnobrzega. Uczynił to w trakcie analizy projektu, przez wystąpienie do wnioskodawcy z propozycją zmian projektu. W związku z tym, w sposób naturalny akceptacja przez wnioskodawcę zaproponowanych zmian skutkowała dopuszczeniem tego projektu do głosowania.

W ocenie Skarżącej organ nadzoru dokonuje manipulacji faktami, bezpodstawnie wnika w roboczą (wewnętrzną) procedurę badania projektów dokonywaną w przywołanym trybie i wywodzi z roboczych ustaleń czynionych przez pracowników czy też wydziały urzędu miasta, skutki istotne z punktu widzenia ważności uchwały (np: nadanie przez pracowników projektowi roboczej nazwy, w sytuacji gdy ostatecznie to Prezydent Miasta Tarnobrzega w ramach prowadzonych czynności, czy składanych oświadczeń, oznacza te projekty i wskazuje ich zakres zgodnie z wolą wnioskodawcy).

Skarżąca zarzuca też bezpodstawne kwestionowanie szczegółowości projektu, z uwagi na brak regulacji prawnych w tym zakresie.

Jej zdaniem, wskazane przez RIO rzekome naruszenia prawa, mające stanowić podstawę uchylenia uchwały, nie znajdują zarówno umocowania w treści uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego Miasta Tarnobrzega, jak i potwierdzenia - w podejmowanych przez Prezydenta Miasta Tarnobrzega działaniach związanych z procedowaniem sprawy budżetu obywatelskiego.

Ponadto zarzuty naruszenia art. 5a ust. 7 u.s.g. nie zostały przez Kolegium RIO rozwinięte i uzasadnione w podjętej uchwale. Rzeczona norma prawna ma charakter wyłącznie kompetencyjny, a jej naruszenie nie może być kwestionowane w oderwaniu od postanowień zawartych w uchwale nr XI/110/2019 w sprawie budżetu obywatelskiego Miasta Tarnobrzega. Ta zaś, ani obecnie, ani nawet z zasady, nie podlega nadzorowi regionalnej izby obrachunkowej.

Kolegium w żaden sposób nie wyjaśniło, jakim kluczem kierowało się, dokonując arbitralnego, nie wynikającego z kolejności oddanych głosów, doboru projektów do realizacji w ramach budżetu Miasta - wybrano projekt nr 3 i nr 6 zamiast kolejnych projektów, które otrzymały najwyższą liczbę ważnych głosów w danej kategorii projektów, a których koszty szacunkowe nie przekraczają kwoty środków przeznaczonych do rozdysponowania dla danej kategorii projektów.

Kolegium RIO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Organ podniósł, że z przedstawionych przez Prezydenta Miasta Tarnobrzega dokumentów dotyczących budżetu obywatelskiego na 2022 r. nie wynika, by projekt "Miejskie chodniki - przyjazne i bezpieczne" w ogóle został poddany ocenie, mimo że w świetle postanowień uchwały jest ona obligatoryjna dla każdego zgłoszonego

projektu. Natomiast poddany ocenie został projekt o innej nazwie, tj. "Miejskie ciągi piesze - przyjazne i bezpieczne" i o odmiennym zakresie robót (obejmującym m.in. przebudowę lub remont kładki na jednym z osiedli, co nie było przewidziane w projekcie "Miejskie chodniki - przyjazne i bezpieczne") i w wielu pozycjach nie wskazującym konkretnych zadań . Z oceny wynika, że "Koszty wykonania przekraczają założony budżet dla projektów dużych. Wnioskodawca wyraził zgodę na modyfikację zakresu - opinia pozytywna". Powyższy projekt nie spełniał wymogów formalnych w zakresie określenia kosztów składowych części projektu - zawierał jedynie koszty ogółem bez wyszczególnienia kosztów sporządzenia projektów budowlanych i kosztów wykonania ciągów pieszych, co jest niezgodne z treścią załącznika nr 1 do uchwały. Zdaniem organu, projekt "Miejskie chodniki - przyjazne i bezpieczne" w wersji poddanej pod głosowanie nie zawierał żadnych modyfikacji zadań i ich kosztów w stosunku do projektu "Miejskie ciągi piesze - przyjazne i bezpieczne", uznanego za przekraczający koszty przewidziane dla dużego projektu.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie ustalając budżet miasta Tarnobrzega zaplanowało wydatki na dwa projekty wybrane w ramach budżetu obywatelskiego, które w jego ocenie nie budzą wątpliwości co do ich zgodności z prawem, w tym z zasadami określonymi w uchwale. Analizy dotyczącej wszystkich projektów dokonano w oparciu o przedstawione przez Prezydenta Miasta Tarnobrzega dokumenty oraz biorąc pod uwagę fakty powszechnie znane.

Dlatego, co wprost wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie ustaliło budżet w zakresie wydatków na projekty, których koszt szacunkowy jest ustalony zgodnie z zasadami i projekty spełniają pozostałe wymogi określone uchwałą, tj. na projekt "Wykonanie ujęcia wód siarczkowych dla potrzeb ośrodka leczniczo-rekreacyjnego nad Jeziorem Tarnobrzeskim" w kwocie 615.000 zł oraz na projekt "Wykonanie chodnika przy ul. J. Słomki" w kwocie 180.000 zł. Ujęte w tych projektach dane pozwalały na przyjęcie, że spełniają one także wymogi wynikające z § 11 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 7 pkt 1,2 i 5 uchwały.

Organ nadzoru uznał, że wobec braku danych nie ma podstaw do przyjęcia, że pozostałe projekty spełniały wymogi określone uchwałą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325) - dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Kolegium RIO, stwierdzająca nieważność części uchwały budżetowej - w zakresie dotyczącym ujęcia w budżecie wydatku na zadanie wybrane w ramach budżetu obywatelskiego.

Obowiązek przestrzegania uchwalonej przez gminę procedury wyboru projektów w ramach budżetu obywatelskiego wynika z art.5a ust.4 u.s.g., który stanowi, że w uchwale budżetowej gminy zostają uwzględnione zadania wybrane w ramach budżetu obywatelskiego, a wymagania, jakie powinien spełniać projekt budżetu obywatelskiego, w szczególności m.in. wymogi formalne projektów i zasady ich oceny, określa rada gminy w formie uchwały (art.5a ust.7 u.s.g.).

W ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze zasługuje na akceptację, bowiem istotnie zakwestionowane zapisy uchwały budżetowej naruszają prawo. Nie ulega bowiem wątpliwości, że projekt pod nazwą "Miejskie chodniki - przyjazne i bezpieczne" został wybrany do realizacji z naruszeniem przepisów uchwały Nr Xl/110/2019 z dnia 24 kwietnia 2019 r. Rady Miasta Tarnobrzega w sprawie budżetu obywatelskiego (dalej: uchwała w sprawie budżetu obywatelskiego) - podjętej na podstawie art.5a ust.7 u.s.g. W myśl § 2 pkt 1 tej uchwały, przez budżet obywatelski rozumie się środki pieniężne budżetu Miasta Tarnobrzega przeznaczone na realizację zadań wybranych przez mieszkańców Miasta Tarnobrzega w trybie określonym niniejszą uchwałą. W uchwale określono też, że w ramach budżetu obywatelskiego realizowane są wyłącznie projekty, których przedmiot mieści się w katalogu zadań własnych miasta i które zostały wybrane w oparciu o zasady ustalone w niniejszej uchwale (§ 6 ust. 1).

Zgodnie z w § 7 uchwały, do budżetu obywatelskiego nie mogą być zgłaszane m.in.:

- projekty wymagające ponoszenia nakładów na nieruchomość, do której osoba trzecia posiada tytuł prawny (pkt 2),

- zakładające wytworzenie infrastruktury na nieruchomości, co do której Miasto Tarnobrzeg nie ma możliwości złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane (pkt 5),

- których szacunkowy koszt realizacji przekracza maksymalną kwotę przeznaczoną na dany typ projektów (pkt 8).

Brzmienie § 6 ust.1 ww uchwały wskazuje, że finansowaniu z budżetu gminy podlegają wyłącznie projekty wybrane zgodnie z zasadami określonymi w tej uchwale. Jeśli projekt zasady te naruszał, to nie powinien być poddany pod głosowanie.

W myśl postanowień rozdziału 3 uchwały Rady Miasta Tarnobrzega w sprawie budżetu obywatelskiego, ocenę zgłoszonych projektów do budżetu obywatelskiego przeprowadza Prezydent przy pomocy właściwych komórek organizacyjnych urzędu, zaś ocena uwzględniająca to kryterium obejmuje w szczególności sprawdzenie wysokości kosztów szacunkowych każdego złożonego projektu, w przedziale określonym dla właściwej kategorii projektów. Jeżeli projekt zawiera braki nadające się do usunięcia, Prezydent wzywa zgłaszającego do jego uzupełnienia w terminie 3 dni roboczych od dnia wysłania wezwania na adres poczty elektronicznej zgłaszającego. W przypadku, gdy analiza projektu wskazuje, że projekt jest niewykonalny, komórka Urzędu dokonująca analizy zwraca się do wnioskodawcy z propozycja wprowadzenia zmian. Modyfikacja zgłoszenia, może być dokonana wyłącznie za zgodą wnioskodawcy.

Sąd uznaje za zasadne stwierdzenie nieważności części zaskarżonej uchwały budżetowej z powodu naruszenia przepisów uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego, w szczególności § 7 pkt 8. W myśl tego przepisu, do budżetu obywatelskiego nie mogą być zgłaszane projekty, których szacunkowy koszt realizacji przekracza maksymalną kwotę przeznaczoną na dany typ projektów.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 31 sierpnia 2021r. do realizacji zgłoszono m.in. projekt pn. "Miejskie chodniki - przyjazne i bezpieczne", ale jego koszty wykonania, zgodnie z adnotacją na karcie oceny, sporządzoną przez pracowników Urzędu Miasta Tarnobrzega, przekraczały założony budżet dla projektów dużych. Nie kwestionując uprawnienia zgłaszającego do modyfikacji zakresu projektu trzeba przyznać, że nie wiadomo, kto dokonał tej modyfikacji i w jakim zakresie. Złożony w dniu 8 października 2021r. kolejny projekt pn. "Miejskie ciągi piesze – przyjazne i bezpieczne", choć otrzymał podobną nazwę, nie wskazuje, że jest modyfikacją projektu pn. "Miejskie chodniki – przyjazne i bezpieczne". Oba projekty różni m.in. zakres rzeczowy i szczegółowość.

Nie ulega wątpliwości, że projekty poddane pod głosowanie muszą spełniać wymagania określone w uchwale w sprawie budżetu, a zakres danych dotyczących

każdego projektu powinien umożliwić weryfikację spełnienia tych wymagań. Oznacza to, że z projektu powinno wynikać m.in. w jakim miejscu (miejscach) ma być realizowany projekt, tak by ocenić, czy będzie to miało miejsce na gruntach, do których gmina ma tytuł prawny i nie nastąpi naruszenie interesów osób trzecich. Jak bowiem wyżej wskazano, do budżetu obywatelskiego nie mogą być zgłaszane projekty m.in. naruszające prawa osób trzecich, zakładające wytworzenie infrastruktury poza obszarem miasta, czy zakładające wytworzenie infrastruktury na nieruchomości, do której miasto Tarnobrzeg nie ma możliwości złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane (§ 7 uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego) Pewien stopień szczegółowości projektu umożliwi wreszcie weryfikację przedstawionego zakresu rzeczowego i szacowanych kosztów wykonania projektu. Brak tych wszystkich informacji, ich nadmierna ogólnikowość, sprawia, że to nie mieszkańcy, a organ wykonawczy gminy miałby decydować ostatecznie o sposobie wydatkowania środków z budżetu obywatelskiego.

Dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania w sprawie budżetu obywatelskiego Sąd podziela zatem wątpliwości organu nadzoru, że w istocie nie wiadomo, czy zostały zgłoszone dwa odrębne projekty, a jeśli tak, to który z nich został poddany ocenie i następnie głosowaniu, czy nastąpiła modyfikacja pierwszego projektu. Z tych względów istniały podstawy do przyjęcia, że pod głosowanie został poddany projekt "Miejskie chodniki – przyjazne i bezpieczne", którego szacunkowy koszt wykonania przekraczał założony budżet dla tego typu projektów.

W związku z tym zasadnie uznał organ nadzoru, że Projekt został wybrany z naruszeniem zasad określonych w uchwale Nr Xl/110/2019 Rady Miasta Tarnobrzega w sprawie budżetu obywatelskiego, a w konsekwencji jego finansowanie nie powinno być uwzględnione w uchwale budżetowej, co wynika wprost z treści art. 5a ust. 4 u.s.g.

Odnosząc się do zarzutów skargi trzeba wskazać, że podjęcie przez mieszkańców gminy decyzji o wyborze danego projektu nie sprawia, że wadliwy projekt staje się zgodny z prawem. Oczywiście głosowanie dotyczy wyboru projektu, a nie kwoty, za jaką zostanie zrealizowany, a mieszkańcy często nie wiedzą, jaki jest rzeczywisty koszt projektu, wybierają projekt spośród poddanych pod głosowanie, kierując się osobistymi preferencjami, ale przy założeniu, że wszystkie projekty spełniają odpowiednie wymagania określone w przepisach. Nie można więc obarczać mieszkańców odpowiedzialnością za dokonany wybór, ani zarzucać organowi nadzoru "bezpodstawnej eliminacji suwerennej decyzji mieszkańców" w sytuacji, gdy istniały uzasadnione powody, aby zakwestionować przedstawienie tego projektu pod głosowanie.

Natomiast wskazanie w uchwale nadzorczej innych projektów do sfinansowania było konsekwencją usunięcia projektu ‘Miejskie chodniki - wygodne i bezpieczne". Organ nadzoru uwzględnił przy tym preferencje mieszkańców umieszczając w budżecie te projekty – spełniające wymagania określone w uchwale w sprawie budżetu obywatelskiego miasta Tarnobrzega - które kolejno zdobyły największą liczbę głosów. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, zakaz usuwania lub zmiany w ustawie budżetowej zadań wybranych w ramach budżetu obywatelskiego nie dotyczy działań organu nadzoru, wykonywanych w zakresie jego właściwości rzeczowej na podstawie art.11 ustawy o r.i.o. Przepis art.5a ust. 4 u.s.g. jest adresowany do rady gminy, która - w myśl tego przepisu - w toku prac nad projektem uchwały budżetowej nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym zadań wybranych w ramach budżetu obywatelskiego. Wbrew zarzutom skargi, powyższa regulacja nie wpływa na uprawnienia nadzorcze regionalnej izby obrachunkowej, która weryfikuje legalność zaplanowanych wydatków budżetu, również w części dotyczącej budżetu obywatelskiego.

W związku z powyższym brak podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisu art.5a ust.4 u.s.g.

Brak też podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art.5a ust.4 i ust.7 u.s.g. oraz § 24 ust.3 uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego, przez umieszczenie w budżecie wydatków na dwa projekty, które nie zdobyły największej ilości głosów. W myśl § 24 ust.3 uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego, na podstawie wyników głosowania ustala się listę rankingową projektów dla każdej kategorii projektów, o których mowa w § 8 ust.1. Jednakże, jak wyżej wskazano, o przeznaczeniu środków budżetowych decyduje lista rankingowa, ale wyłącznie tych projektów, które spełniają wymogi określone przepisami.

W ocenie Sądu, Kolegium uzasadniło sposób zaplanowania wydatków w miejsce wydatków dotyczących zakwestionowanego Projektu, wskazując, że wzięto pod uwagę projekty, których koszt szacunkowy jest zgodny z kosztami założonymi w ramach budżetu obywatelskiego i które spełniały wymogi uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego. Skarżąca miała możliwość samodzielnego dokonania zmian w budżecie, bowiem w trakcie postępowania nadzorczego Kolegium w uchwale nr IV/318/2022 z dnia 1 lutego 2022r. wskazało na sposób usunięcia tych nieprawidłowości, przez zaplanowanie wydatków na inne "projekty duże", ale Gmina z tej możliwości nie skorzystała. Już w tej uchwale wszczynającej postępowanie nadzorcze Kolegium RIO wskazało na nieprawidłowości związane z zaplanowaniem wydatku na przedmiotowy Projekt i na naruszenie m.in. przepisów § 6 ust.1 i § 7 ust.8 uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego, ale Skarżąca w żaden sposób się do tego nie odniosła.

Sąd nie podziela natomiast stanowiska organu nadzoru co do naruszenia przez uchwałę budżetową przepisu art.5a ust.7 u.s.g., bowiem ma on charakter kompetencyjny, stanowi delegację dla podjęcia przez radę gminy uchwały określającej wymagania, jakie powinien spełniać projekt budżetu obywatelskiego i taka uchwała została przez Radę Miasta Tarnobrzega podjęta, a organ nadzoru – wojewoda, jej nie zakwestionował. Kolegium RIO nie sprecyzowało zresztą, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu.

Odnosząc się do podniesionych na rozprawie zarzutów co do przedstawienia pełnego uzasadnienia rozstrzygnięcia dopiero w odpowiedzi na skargę, Sąd stwierdza, że istotne elementy uzasadnienia zostały zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, a także w uchwale wszczynającej postępowanie nadzorcze, gdzie organ wskazując na naruszenia przepisów art.5a ust.7 u.s.g. oraz § 6 ust.1 i § 7 pkt 8 uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego, wezwał Gminę do zmiany w tej części uchwały budżetowej i przesunięcia planowanych środków na inne zadania, wybrane zgodnie z zasadami określonymi w uchwale w sprawie budżetu obywatelskiego. Organ nadzoru wskazał zatem, jakie przepisy zostały naruszone i na czym to naruszenie polegało, a także stwierdził, czym kierował się ustalając budżet miasta Tarnobrzega w części dotkniętej nieważnością. Przy wyborze kolejnych projektów do realizacji w ramach budżetu obywatelskiego, Kolegium wzięło pod uwagę projekty, których koszt szacunkowy był zgodny z kosztami założonymi w ramach budżetu obywatelskiego i które spełniały wymogi uchwały w sprawie budżetu obywatelskiego. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru rozbudował swoją argumentację, zwłaszcza w odniesieniu do wyboru do finansowania zadań oznaczonych jako projekty nr 3 i 6, a dyskwalifikacji pozostałych projektów i w odpowiedzi na zarzuty Skarżącej, które zostały podniesione dopiero w skardze. Kolegium RIO ustaliło, że wymogi określone w uchwale spełnia projekt "Wykonanie ujęcia wód siarczkowych dla potrzeb ośrodka leczniczo-rekreacyjnego nad Jeziorem Tarnobrzeskim", w którym wskazano numery konkretnych działek ewidencyjnych, na których zadanie może być zrealizowane, co pozwala na przyjęcie, że wymogi określone we wskazanych przepisach są spełnione oraz projekt "Wykonanie chodnika przy ul. [...]", którego opis pozwala na ustalenie przebiegu inwestycji w pasie drogowym drogi gminnej.

W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu nadzoru było prawidłowe, a pewne niedostatki w zakresie jego uzasadnienia nie były na tyle istotne, aby wymagały usunięcia zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego.

Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.151 P.p.s.a.