Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 353/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2017 r. sprawy ze skarg Gminy L. i H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. A. i H. O. zwrócili się z pismem o Wojewody [...] z prośbą o interwencję w sprawie zalewania wodami opadowymi ich posesji z uwagi na usypanie wału powodziowego na długości ok. 30m. przez sąsiadkę, co powoduje piętrzenie wody i zalewnia ich posesji.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 30 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Wójt Gminy L. zatwierdził pisemną ugodę, ustalającą zmiany stanu na gruntach pomiędzy H. O. a Z. J.

Z dalszej korespondencji wynika, że pomimo zawartej ugody żadna ze stron nie wywiązała się z przyjętych wówczas zobowiązań, H. O. nie wykonał odwodnienia swojego wjazdu, Z. J. nie usunęła wału ziemnego a Gmina nie wykonała rowu odwadniającego. Pomimo licznych pism interwencyjnych H. O. brak było rozstrzygnięcia ze strony organu administracji. W związku z powyższym wobec zażalenia H. O. na bezczynność Wójta Gminy L., rozpatrujące sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] r. .uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło dwumiesięczny termin do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy L. postanowił zawiesić postępowanie w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] należącej do Z. J., z uwagi na konieczność powołania w sprawie biegłego. Postanowienie to, badane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku zażalenia H. O., zostało uchylone postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium stwierdziło, iż powołanie biegłego w sprawie nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W dniu [...] r. przeprowadzona został wizja w terenie w sprawie sporu wodnego na działach należących do państwa O. i pani J., z której sporządzony został protokół.

Obecny na oględzinach przedmiotowego terenu biegły – M. K. w maju 2015 r. przygotował opinię w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] stanowiącej własność Z. J. w L. ze szkodą dla działki [...] w L. stanowiącej własność H. i A. O.

Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wyznaczyło do załatwienia przedmiotowej sprawy Burmistrza Miasta S., który pismem z dnia [...] r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany stanu wody na gruncie nieruchomości nr [...] stanowiącej własność Z. J. w L. ze szkodą dla działki [...] w L. stanowiącej własność H. O.

W dniu [...] r. przeprowadzona została przez organ pierwszej instancji rozprawa administracyjne, w trakcie której strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

W tym stanie rzeczy Burmistrz Miasta S., działając na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tjedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w decyzji z dnia 27 grudnia 2016 r. stwierdził, iż doszło do zmiany stosunków wodnych na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] stanowiąca własność Z. J. w L. oraz nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w L. stanowiącej własność H. O. oraz na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] stanowiącej drogę gminną ulicę [...] oraz nakazał Gminie L. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w sprawie zmiany stanu wody na gruncie poprzez budowę odwodnienia drogi gminnej wraz z odprowadzeniem wody po działkach nr [...] do cieku wodnego.

W uzasadnieniu organ powołując się na ustalenia poczynione w toku postępowania , w tym na opinii biegłego stwierdził, iż zmiana stosunków wodnych na przedmiotowym terenie następowała wielokrotnie na przestrzeni ponad 50 lat, a

dopuszczały się tych zmian wszystkie strony postępowania. W wyniku zmian stosunków wodnych powstaje szkoda na gruntach sąsiednich, gdyż podczas opadów deszczów następuje podtapianie oraz zalewanie części nieruchomości.

Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Burmistrz uznał, iż w chwili obecnej nie jest możliwe przywrócenie stanu pierwotnego zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, ze względu na fakt, że zmiana stosunków wodnych następowała na przestrzeni kilkudziesięciu lat i był dokonywana przez wielu właścicieli. Część tych zmian nastąpiła w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, gdzie zgodnie z art. 40 z upływem trzech lat od ujawnienia szkody przedawnia się roszczenie o wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom czy przywrócenie do stanu poprzedniego stosunków wody na gruncie.

W ocenie Burmistrza teren działek nr [...] jest terenem pochyłym o naturalnym nachyleniu w kierunku drogi gminnej [...]. Podniesienie korpusu tejże drogi zrealizowane przez Gminę L. spowodowało, iż nie jest możliwy naturalny spływ wód opadowych z wymienionych działek do naturalnego cieku wodnego.

Organ uznał (na podstawie zgromadzonego materiału i opinii biegłego) , iż to na Gminie L. ciąży obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkody. W złożonej w sprawie opinii biegły zaproponował rozwiązania zmierzające do zapobiegania dalszemu powstawaniu szkód na nieruchomościach sąsiednich. Po analizie organ wybrał rozwiązanie zapobiegjące szkodom, które będzie rozwiązaniem najbardziej efektywnym i najtańszym.

Odnosząc się do wniosków H.O. organ stwierdził, iż usunięcie wału ziemnego z działki nr [...] nie rozwiąże problemu zalewania działek sąsiednich, co potwierdził biegły (odwołanie do opinii).

Odwołania od tej decyzji złożyli H. O. i Gmina L.

H. O. w odwołaniu stwierdził, iż swoje stanowisko prezentował w licznych pismach składnych w toku postępowania. Wał ziemny na sąsiedniej działce można usunąć w łatwy sposób, co jednak nie zostało uczynione pomimo upływu 14 lat kiedy o to zawnioskował. Zwrócił uwagę na złośliwe usypanie tego wału przez sąsiadkę, dodając przy tym, że usypany on został częściowo na jego polu i to bez

jego zgody. Dlatego też wał ten jest całkowicie nielegalny, a dodatkowo utrudnia konserwację istniejącego ogrodzenia.

W drugim odwołaniu Gmina L. zarzuciła naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania, a mianowicie art. 75, art. 77, art. 107 § 3, a także art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z ostrożności procesowej dodała, iż nałożony na nią obowiązek niemożliwy jest do spełnienia, a to z uwagi, iż organ nie ustalił, w jaki sposób należałoby wykonać odwodnienie drogi gminnej i na jakim odcinku. Mając na uwadze podniesione zarzuty Gmina wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż wymaga to wyjaśnienia szeregu spraw. Gmina podkreśliła, że z decyzji Burmistrza wynika, że wnioskodawca niniejszego postępowania sam wielokrotnie dopuścił się zmiany stanu wody na gruncie, a nadto nie odniósł szkody ze strony działki drogowej nr [...] w L., lecz sam utrudniał odpływ wody z własnej działki. Nadto sprawa rozpoczęła się w wyniku wybudowania przez Z. J. wału na swojej działce i właśnie do tego momentu H. O. zaczął zgłaszać swoje zastrzeżenia.

Uzasadniając dalej swoje odwołanie Gmina podniosła, iż decyzja oparta została na źle ustalonym stanie faktycznym sprawy.

Po pierwsze w decyzji nie podano miejscowości, w której znajdują się działki nr [...], a nadto Gmina L. nie jest ich właścicielką, a stąd wykonanie nałożonego na nią obowiązku jest niemożliwe. Z treści art. 29 ustawy Prawo wodne wynika, że obowiązki mogą być nałożone wyłącznie na właściciela danej nieruchomości. Wadliwym było więc nałożenie na Gminę wykonania odwodnienia drogi gminnej wraz z odprowadzaniem wody po wymienionych powyżej działkach. Sprostowała też Gmina, iż nie jest także właścicielką działki nr [...] powołanej w decyzji Burmistrza S.

Nadto Burmistrz w swojej decyzji nie podał, w jaki sposób należałoby wykonać odwodnienia. Zatem obowiązek wynikający z tej decyzji jest niemożliwy do wyegzekwowania. Dodatkowo Gmina podniosła, że w decyzji nakazano wykonanie odwodnienia całej drogi gminnej (nie podano nr działki), podczas gdy postępowanie dotyczyło tylko działek nr [...] w L. W ocenie Gminy kwestionowaną decyzję wydano z naruszeniem prawa, gdyż nałożono na Wójta Gminy L. obowiązku w zakresie szerszym, niż wynika to z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Działka drogowa nr [...] w L. posiada powierzchnię 0,31 ha i graniczy z kilkudziesięcioma działkami, a w decyzji nie określono, na jakim odcinku powinno zostać wykonane odwodnienie.

Z przeprowadzonego przez Burmistrza S. postępowania wynika, że ukształtowanie powoduje zalewanie drogi gminnej oraz działek do niej przyległych. Droga gminna na działce nr [...] zlokalizowana jest u podnóża skarpy i w związku z ukształtowaniem terenu wszystkie wody z położnych powyżej działek spływają na drogę gminną, a także na działki pozostałych stron - nr [...]. Z kolei do zalewnia działki nr [...] przyczynił się sam H. O..

Naruszenia art. 75 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego Gmina upatrywała poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, m.in poprzez nieustalenie w jaki sposób Gmina naruszyła stosunki wodne. Organ nie wykazał w jaki sposób Wójt Gminy L. dokonał zmiany stanu wody, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiedzkie.

Zdaniem Gminy w sprawie nie może mieć zastosowani art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, gdyż przyczyną zalewania są wody spływające zgodnie z naturalnym spadkiem z terenu działek położnych powyżej drogi gminnej, czyli nie można mówić o jakimkolwiek cieku wody, a jedynie o wodach spływających podczas intensywnych opadów deszczu. Zlokalizowanie drogi u podnóża skarpy i w związku naturalnym ukształtowaniem terenu spływ wód opadowych na drogę, gdzie wykonane odwodnieni nie jest wystarczające nie jest podstawą do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego czy wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na mocy art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Między zmiana szkody na gruncie a szkodą musi istnieć związek przyczynowo- skutkowy, który organ musi ustalić i wykazać, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości i w tym zakresie orzekło:

iż doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie na nieruchomości oznaczonej jako działka [...] stanowiącej drogę gminną [...] ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz

nałożyło na Wójta Gminy L. następujące obowiązki zapobiegające szkodom na gruntach sąsiednich: .

- wykonanie w pasie drogowym ulicy [...] w pobliżu północno- wschodniego słupka ogrodzeniowego działki nr [...] - studni odwadniającej o wymiarach pozwalających na pomieszczenie wody napływającej z sąsiednich działek oraz uwzględniającej odbiór wody przez pompę o odpowiedniej wydajności zabudowanej w tej studni włączającej się samoczynnie i wyłączającej się, kiedy poziom wody w studni opadnie do ustalonego poziomu;

- wykonanie pod drogą [...] rurociągu tłocznego z zaprojektowanej studni odwodniającej z wylotem tego rurociągu ponad maksymalnym poziomem zwierciadła wody w rowie zasilającym stawy rybne zlokalizowane na północno- wschodniej stronie działki nr [...] i za tą drogą lub w przypadku lokalizacji studni w inny sposób, ale z zachowaniem wymogu wyższego poziomi wylotu rurociągu tłoczonego ponad maksymalnym zwierciadłem wody w rowie zasilającym;

- wykonanie zachodniego rowu przydrożnego na całej długości działki Z. J. z odprowadzaniem wody do projektowanej studni odwadniającej;

- likwidację przepustu pod drogą [...] oraz rowu po wschodniej stronie tej drogi w celu zabezpieczenia się przed cofką z rowu zasilającego stawy rybne na sporny teren.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania z przytoczeniem treści złożonych odwołań, a następnie przywołał treść art. 29 ustawy Prawo wodne, stwierdzając, iż stanowi on podstawę prawną nałożenia w drodze decyzji przez właściwy organ obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Przyczyni się to do poprawy stosunków wodnych na przedmiotowym terenie.

Kolegium stwierdziło też, że nie przychyla się do zarzutów strony podniesionych w złożonym odwołaniu, jak również nie stwierdziło naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli Gmina L. oraz H. O. Zarządzeniem z dnia 17 maja 2017 r. Sąd połączył sprawy celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W swojej skardze Gmina L. powtórzyła co do zasady stanowisko zaprezentowane w odwołaniu. Do podniesionych tam zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dodała zarzut naruszenia art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, podtrzymując z ostrożności procesowej, że nałożony na nią obowiązek niemożliwy jest do spełnienia, ze względu na to, iż organ nie sprecyzował w jaki sposób należałoby wykonać odwodnienie drogi gminnej i na jakim odcinku, a także jakie parametry winien mieć rów przydrożny, który należy wykonać.

Uwzględniając powyższe Gmina wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż konieczne jest wyjaśnienie takiego zakresu sprawy, który ma wpływ na merytoryczne rozpatrzenia sprawy bądź umorzenie postępowania Powtórzyła, że z ustaleń postępowania wynika, że jego wnioskodawca sam wielokrotnie dopuścił się zmiany stanu wody na gruncie, a nadto nie odniósł szkody ze strony działki drogowej nr [...] w L., lecz sam utrudnił odpływ wody z własnej działki. Podkreśliła, że sprawa ma swój początek w związku wybudowaniem przez Z. J. wału na swojej działce, gdyż właśnie od tego momentu zaczął on zgłaszać swoje uwagi.

W uzasadnieniu Gmina powtórzyła, iż nałożony na nią obowiązek wykonania studni może okazać się niemożliwy do wykonania, gdyż pas drogi jest bardzo wąski, co potwierdza autor opinii, sugerujący uzgodnienia z właścicielami działek nr [...]. Także wykonania rurociągu tłoczącego wodę z zaprojektowanej studni z wylotem ponad maksymalnym poziomem zwierciadła wody w rowie zasilającym stawy rybne nie może być wykonane, gdyż rów zasilający stawy nie leży w obrębie działki drogowej nr [...], lecz przebiega po innych działkach - nr [...] które nie są własnością Gminy L. Obowiązek wynikający z art. 29 Prawa wodnego może być nałożony wyłącznie na właściciela danej nieruchomości. Skarżąca podniosła, że w swojej innej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż niedopuszczalne jest nałożenie obowiązku na właściciela gruntów sąsiednich, który miałby odbudować urządzenia na innej działce, niepozostającej jego własnością. W niniejszej sprawie Gmina nie jest właścicielem działek nr [...], stąd wadliwe jest nałożenie na Gminę wykonania odwodnienia drogi wraz z budową rurociągu tłocznego.

Argumentem na uchylenie tej decyzji jest także brak sprecyzowania nałożonego obowiązku - budowy rowu przydrożnego na całej długości działki Z. J. Odnosząc się do innych decyzji SKO Gmina podkreślił, że brak jest także parametrów tego rowu. Nadto wykonanie tego rowu na całej długości wskazanej działki utrudniłoby dojazd do posesji. Nadto przeznaczony do likwidacji rów nie leży nie działce nr [...], lecz na działkach prywatnych, stąd Gmina nie ma prawa ingerować w cudzą własność.

W drugiej złożonej skardze H. O. podnosząc, iż wał ziemny usytuowany na sąsiedniej działce naruszył stosunki wodne, a ponadto sąsiadka usypując go nie miała jego zgody i naruszyła teren jego działki, domagał się usunięcia całego wału ziemnego i odszkodowania za zniszczenia materialne i moralne. W odniesieniu do nakazanych Gminie obowiązków nie odniósł, stwierdzając, że nie jest specjalistą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:

Skargi należy uznać za zasadne, gdyż nie do odparcia jest zarzut, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a to: art. 7, art. 77 §1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rezultacie doprowadziło to do wydania rozstrzygnięcia bez wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, co uniemożliwia na obecnym etapie postępowania dokonanie prawidłowej oceny sprawy. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego - zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej stojąc na straży praworządności podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 77 Kodeksu organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i

rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w myśl art. 80 - dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Za dowolne należy więc potraktować ustalenia faktyczne mające wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale nie w pełni kompletnym czy dostatecznie i wnikliwie rozpatrzonym.

Przedmiotem w sprawie jest rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.jedn. z 2012 r., poz. 145) nakazujące Wójtowi Gminy L. wykonanie wymienionych w decyzji obowiązków związanych z odwodnienia drogi - [...] (dz.ew. nr [...]) m.in. poprzez wykonanie studni odwadniającej, rurociągu odprowadzającego wodę, rowu przydrożnego wraz z odprowadzaniem wody oraz likwidację przepustu pod drogą [...].

Na mocy art. 29 Prawa wodnego właściciel gruntu nie może, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł- ze szkodą dla gruntów sąsiednich, ani odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1 ), na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wód, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust.2), oraz w przypadku, gdy spowodowane przez właściciela gruntu zmiany na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3).

Zacytowana regulacja nie pozostawia więc wątpliwości, że na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek takiego jej użytkowania, by nie powodować zmian w stanie wody na gruncie wpływającej ze szkodą na grunty sąsiednie, a kiedy dojdzie do takiej zmiany, to na nim ciąży obowiązek usunięcia stwierdzonych przeszkód lub zmian. Pomimo, iż niniejsze postępowanie toczy się od wielu lat, to pomimo upływu znacznego okresu czasu trudno nie zauważyć, iż sprawa nie została należycie wyjaśniona i przygotowana i do rozstrzygnięcia. Pomimo ustalenia, iż do zmiany stanu wody na gruncie doszło w wyniku działania wszystkich uczestników niniejszego postępowania, to obowiązki nałożone zostały tylko na jeden podmiot - na Gminę. W stosunku do tego podmiotu nie ustalono jednak w sposób jednoznaczny i oczywisty, na czym polegać miały działania, które doprowadziły ostatecznie do zmiany stanu wody na gruncie. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie sposób jednoznacznie ocenić, czy na działce należącej do Gminy - tj. drodze gminnej [...] zostały przeprowadzone prace, które doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie, które wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie czy też nie. Z akt sprawy wynika wprawdzie, że przeprowadzone zostało utwardzenie tej drogi, ale organ nie wyjaśnił dokładnie na czym prowadzone prace polegały i w jaki sposób były prowadzone. Nie sprawdzono i nie ustalono czy prace przy tej drodze prowadzone były w oparciu o projekt budowlany i udzielone pozwolenie na budowę. Nie wyjaśniono czy przewidziane było odwodnienie tej drogi i na jakiej długości. Nie stwierdzono gdzie i jak prace były prowadzone i czy ostatecznie miały wpływ na zmianę stanu wody na gruncie, czy doprowadziły, jak podkreśla organ do podwyższenia terenu, powodującego obecne kłopoty z zalewaniem działki H. O. Sprawa ta nie została dokładnie wyjaśniona, a jest to kwestia najistotniejsza dla sprawy. Jak wyraźnie stwierdził organ pierwszej instancji zmian na gruncie dopuszczali się wszyscy uczestnicy postępowania. O ile w przypadku pozostałych nastąpiło, przynajmniej w opinii, dokładnie opisanie kolejnych działań stron postępowania, powodujących te zmiany, o tyle w przypadku Gminy stwierdzono jedynie, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie w wyniku utwardzeniu nawierzchni drogi. Jednak organ pierwszej instancji upatruje zmiany stosunków wodnych na wszystkich trzech działkach - tj. na działce nr [...] należącej do Z. J., na działce nr [...] - własności H. O. oraz ma działce drogowej mylnie oznaczonej jako działka nr [...] - stanowiącej drogę gminną - [...], a skoro zatem zmiany dotyczyły wszystkich działek, zastanawiające jest obciążenie obowiązkami przeciwdziałania szkodom tylko jednego podmiotu - Gminy L. Jak wskazano powyżej między zmianą stanu wody na gruncie a szkodą wynikłą z tego tytułu musi zaistnieć związek przyczyno- skutkowy, który organ musi ustalić i wykazać. W niniejszej sprawie tego faktu nie wykazano.

Trzeba także podzielić stanowisko skarżącej Gminy, iż nałożone na nią obowiązki nie są sprecyzowane w wystarczający sposób, co może doprowadzić do niemożności wykonania nałożonych obowiązków. Uwzględnić przy tym trzeba

argument podnoszony przez gminę, iż niedopuszczalne jest nałożenie obowiązku na właściciela gruntów sąsiednich, który miałby prowadzić w związku z nałożonym obowiązkiem prace na innych działkach, niepozostających jego własnością.

Za słuszny uznać trzeba zarzut skargi o niewykonalności tej decyzji w zakresie nałożenia obowiązku wykonania rowu przydrożnego na całej długości działki należącej do Z. J. czy wykonania w pasie drogowym ulicy [...] studni odwadniającej. Nie rozpatrzono bowiem w ogóle czy wykonanie takich prac jest możliwe do wykonania. Nie ustalono czy jest możliwe wykonanie takiego rowu czy też proponowanej studni odwadniającej, nie wskazano też przebiegu proponowanego rurociągu. W decyzji organu pierwszej instancji ustalono sposób odprowadzenia wody z odwodnienia po działkach nr [...] do naturalnego cieku. W decyzji organu drugiej instancji brak takiego ustalenia, co powoduje, iż trudno zorientować się jak odbywać się będzie odprowadzenie nadmiaru wody gromadzącej się na działkach uczestników postępowania.

Nie uzasadniono też w ogóle, dlaczego zrezygnowano z likwidacji wału usypanego przez Z. J., skoro niewątpliwie zmienił on stan wód na przedmiotowym terenie. Nie może być w tym zakresie tłumaczeniem, iż został on usypany w celu obrony działki nr [...] przed zalewaniem wodami z działki sąsiedniej nr [...] "w celu odepchnięcia wody z tej działki". Jak stwierdza sam autor opinii działanie uczestniczki postępowania było niekorzystne dla działki nr [...], dlatego zupełnie niezrozumiałe jest zbagatelizowanie problemu pomimo licznych i nieustających wniosków skarżącego H. O. w tym zakresie. Wydaje się, że dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy niezbędne byłoby

przygotowanie w sprawie opinii przez specjalistę hydrologa. Organy mogą korzystać

z wiedzy fachowej biegłych i rzeczoznawców, poprzez dopuszczenie dowodu z przygotowanej dla potrzeb sprawy opinii, która wyjaśniłaby wszelkie wątpliwości sprawy i wskazała najbardziej optymalne rozwiązanie zaistniałego problemu Z załączonej do akt sprawy opinii nie wynika, jakiej specjalności był przygotowujący ją biegły. Nie wyjaśnia ona nadto wielu aspektów sprawy, ukazując jedynie bardzo dokładnie kolejne działania uczestników postępowania, które ostatecznie doprowadziło do obecnego stanu rzeczy. Z kolei proponowane rozwiązania problemu, powtórzone w swojej decyzji przez organ drugiej instancji nasuwają liczne wątpliwości co do ich możliwości zrealizowania.

Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U z 2016 r., poz. 718 ze zm.) Wobec mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy

jej niedostatecznego wyjaśnienia i rozważenia (w przedstawionych wyżej kwestiach), nie można bowiem odeprzeć zarzutu strony skarżącej, że decyzje organów obu instancji zapadły również z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. O kosztach postępowania sądowego nie orzeczono wobec braku zgłoszenia stosownego wniosku (art. 210 cytowanej ustawy).

Wskazania co do postępowania organów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań Sądu.

mr