Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1467/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6240 Zmiana  kategorii zdolności do służby wojskowej
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2007r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 29 ust.. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późno zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. odmówił skierowania R. G. do komisji lekarskiej w celu ponownego badania i ustalenia aktualnej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.

W uzasadnieniu wskazał, iż pismem z dnia [...] r. R. G. zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. z wnioskiem o skierowanie do komisji lekarskiej w celu zweryfikowania orzeczonej w [...] roku kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej "D". Żądanie swoje uzasadnił poprawą stanu zdrowia. Organ I instancji zauważył, iż wymieniony w podstawie decyzji przepis ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP daje co prawda możliwość skierowania żołnierza rezerwy na jego wniosek do wojskowej komisji lekarskiej, jednakże, zgodnie z ust. 5 tego artykułu, może to nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych. Ponieważ zaś okoliczność taka w obecnej sytuacji Sił Zbrojnych nie zachodzi, skierowanie do komisji lekarskiej, bez względu na aktualny stan zdrowia wnioskodawcy, byłoby niecelowe i sprzeczne z przytoczonym przepisem ustawy.

W odwołaniu od tej decyzji R. G. ponownie domagał się skierowania go do komisji lekarskiej w celu ponownego badania i ustalenia aktualnej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, podnosząc, iż stan jego zdrowia uległ poprawie.

Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 104 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. po rozpatrzeniu odwołania R. G. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż orzeczeniem RKL w D. z [...] roku R. G. został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria "D") i od tego orzeczenia nie wniósł odwołania i stało się ono ostateczne. Na tej podstawie Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. przeniósł wymienionego do rezerwy bez odbycia zasadniczej służby wojskowej.

Organ odwoławczy podkreślił, iż kategoria zdrowia "D" nie jest "miernikiem" obecnego stanu zdrowia odwołującego się , a zgodnie z art. 30 a. ust. 1 określa ona jedynie zdolność do pełnienia służby wojskowej. Wskazał ponownie , iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 cytowanej wyżej ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, skierowanie do Wojskowej Komisji Lekarskiej na wniosek żołnierza rezerwy może nastąpić wyłącznie w przypadku zaistnienia potrzeb uzupełnieniowych Sił Zbrojnych. Ponieważ jednak w rozpatrywanym przypadku takie okoliczności nie występują, brak jest podstaw prawnych do skierowania odwołującego się do Wojskowej Komisji Lekarskiej w celu ustalenia kategorii stanu zdrowia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący R. G. powtórzył argumentację zaprezentowaną w treści odwołania. Następnie w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący wnosił o uchylenie decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w K. z dnia [...] r. oraz utrzymanej tą decyzją w mocy, decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. z dnia [...] r.. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, a to, art. 9, 11 i 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającego na nie wyjaśnieniu w sposób należyty i wyczerpujący podstawy prawnej wydanej decyzji. Nadto zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, a to art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1965 r o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, polegającego na uniemożliwieniu wskutek odmowy skierowania do komisji wojskowej, ponownego określenia kategorii przydatności do służby wojskowej, w sytuacji wystąpienia istotnych zmian w stanie zdrowia skarżącego. Podniósł nadto, iż organ naruszył przepisy art. 65 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji, polegającego na ograniczeniu dostępu skarżącego do swobodnego wykonywania wybranego zawodu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzając ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej w D. z [...] roku skarżący R. G. został uznany za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria "D") i od tego orzeczenia nie wniósł odwołania, a zatem stało się ono ostateczne.

Na tej podstawie Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. przeniósł skarżącego do rezerwy bez odbycia zasadniczej służby wojskowej.

Obecny – wynikający z dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych - status wojskowy skarżącego to żołnierz rezerwy w stopniu szeregowego.

Artykuł 29 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej stanowi w ust. 1, iż wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej:

1) poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska;

2) żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową;

3) żołnierzy rezerwy.

Przy tym z treści ust. 5 tego przepisu wynika, iż skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej na wniosek osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, może nastąpić wyłącznie w przypadku istnienia uzupełnieniowych potrzeb Sił Zbrojnych.

Zatem niewątpliwie w przypadku skarżącego, osoby posiadającej status żołnierza rezerwy przepis ust. 5 art. 29 w/wym. ustawy ma zastosowanie.

Jak wynika wprost z treści uzasadnień orzeczeń organu odwoławczego jak i organu I instancji obecnie nie istnieją okoliczności o których mowa w wskazanym przepisie prawa, a mianowicie nie istnieją "uzupełnieniowe potrzeby Sił Zbrojnych".

Zatem skoro nie zaistniała jedyna i wyłączna przesłanka umożliwiająca organom wojskowym skierowanie skarżącego do ponownego badania zdrowia , to nie sposób zarzucić organom orzekającym naruszenia omawianego przepisu prawa. Na marginesie można wskazać, iż powszechnie znanymi są takie okoliczności, iż na przestrzeni ostatnich lat uległa redukcji liczebność polskiej armii, a także uległ znacznemu skróceniu czasokres trwania służby wojskowej.

Nie sposób przy tym podzielić poglądu skarżącego, iż organ naruszył przepis art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowi, iż "ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany". Nie istnieją bowiem podstawy by z urzędu kierować skarżącego na badanie lekarskie (art. 29 ust. 5 ustawy), brak jest również stosownego wniosku wojskowego komendanta uzupełnień, a skarżący posiadający bezspornie status żołnierza rezerwy (a nie status poborowego jak błędnie wydaje się mniemać) nie ma w myśl tego przepisu uprawnień do złożenia wniosku opartego o ten przepis prawa.

Nie sposób również podzielić poglądu skarżącego, iż organ naruszył przepisy art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, albowiem przepisy omawianej ustawy stanowią, iż w taki sam sposób stosuje się jej przepisy wobec wszystkich obywateli RP - "powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku" (art. 4 ustawy). Należy tu zauważyć, iż o znaczeniu konstytucyjnej zasady równości Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się już wielokrotnie, zaznaczając, iż wynika z niej dla ustawodawcy obowiązek równego traktowania obywateli. Trybunał Konstytucyjny podkreślał jednakże, że nie ma bezwzględnej równości obywateli. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 1994 r., sygn. K. 3/94, OTK w 1994 r., cz. II, s. 141 -142). Wcześniej Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się w kwestii rozumienia zasady równości m.in. w sprawach: U 7/87, K 8/91. konsekwentnie podtrzymując, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą istotną. Równość oznacza zatem także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994 r., cz. I, s. 55).

Nietrafny jawi się także pogląd o naruszeniu przez organ przepisu 65 ust. 1 Konstytucji RP , albowiem kategoria stanu zdrowia określana przez wojskowe komisje lekarskie ma na celu jedynie określenie zdolności do pełnienia służby wojskowej. Ewentualne zaś bariery prawne do podjęcia pracy w innych służbach mundurowych wynikają nie z przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, a z przepisów ustaw dotyczących służb mundurowych, ochrony mienia itp., a przepisy tych ustaw nie miały jakiegokolwiek wpływu na treść przedmiotowego orzeczenia.

Brak jest również podstaw do przyjęcia, iż organy procedujące w niniejszej sprawie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik naruszyły przepisy art. 9, 11 i 107 k.p.a., albowiem zdaniem Sądu w sposób wystarczający w treści zaskarżonej decyzji udzielono stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Zapadłe w sprawie decyzje zawierają zaś wszystkie istotne elementy decyzji administracyjnej przewidziane w art. 107 k.p.a..

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy -zdaniem Sądu -skarga nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i prawidłowych rozważań prawnych.

Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) .