Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 684/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2006-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 277, art. 281, art. 282 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. C. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2002 r. sygn. SA/Rz 679/02 oddalającego skargę D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 684/05

Uzasadnienie

D. C. podaniem z 11.08.2005r. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z 10.07.2002r. sygn. SA/Rz 679/02. Powyższym prawomocnym wyrokiem oddalono skargę D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].02.2002r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Decyzją powyższą utrzymana została w mocy decyzja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z [...].01.2002r. Nr [...] przyznająca skarżącej zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej - powodzi w wysokości 2000 zł. Wnioskodawczyni powołując się na art.273 § 2 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa) powołuje się na nowy środek dowodowy, z którym zapoznała się w trakcie przeglądania akt sprawy w Prokuraturze Rejonowej w T. w czerwcu 2005r.. Środkiem tym ma być umowa o pracę zawarta pomiędzy Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej w a Z. P., która była osobą przeprowadzającą z wnioskodawczynią wywiad środowiskowy w dn.[...].08.2001r., na podstawie którego wydana została decyzja w przedmiocie zasiłku celowego. W obszernym wniosku D. C. wywodzi, że Z. P. nie była "normalnym pracownikiem socjalnym, ani odpowiednio przeszkolonym", kwestionuje poprawność sporządzonego wywiadu środowiskowego, poddaje w wątpliwość skuteczność zawartej umowy o pracę z Z. P. Eksponuje również, że w jej ocenie nie było potrzeby zatrudniania pracowników dodatkowych do załatwiania spraw związanych z usuwaniem skutków powodzi w 2001r., podnosi iż na podstawie art.43 ust.3 ustawy o pomocy społecznej wywiad środowiskowy mogli sporządzać wyłącznie pracownicy socjalni, np. z innych ośrodków pomocy społecznej. Wnioskodawczyni powołując się na stanowiska Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wyrażone w stosownych pismach wywodzi, iż dokument wywiadu środowiskowego świadczy, że nie sporządził go pracownik socjalny, nadto w ustaleniach o wysokości strat nie uczestniczył ekspert gminny. D. C. przywołuje także fakt, że nie zastosowano trybu pouczania o wysokości zasiłku, jaki wynikał m.in. z informacji posła W. S. o sposobie przyznawania pomocy społecznej w związku z powodzią, nie oznaczono także prawidłowo iż w jej przypadku doszło do zalania budynku parterowego, a to spowodowało błędne przyznanie zasiłku tylko w wysokości 2000 zł, a nie jak to wynika z uchwały rady gminy z [...].08.2001r., że w takim przypadku zasiłek winien wynieść 6000 zł. Wnioskodawczyni wywodzi, że zostały naruszone art.43 §3 i § 3a ustawy o pomocy społecznej, co czynić ma nieważną zaskarżoną decyzję, a co za tym idzie zmianę wyroku sądu administracyjnego. D. C. podnosi także, że wbrew §2 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18.09.2001r. wywiad środowiskowy nie został podpisany zaraz po jego sporządzeniu, przy jego sporządzaniu użyto różnego charakteru pisma. Wniosek o wznowienie zawiera także zarzut naruszenia przez organ administracji publicznej art.7, 77 oraz art.107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie wskazania dochodu rodziny w treści wywiadu środowiskowego, nie odnosząc się do tej kwestii w decyzji oraz błędy w uzasadnieniu decyzji. W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku oraz uchylenie decyzji.

Prokuratura Rejonowa w T. pismem z [...].11.2005r., działając na prośbę WSA w Rzeszowie, potwierdziła iż wnioskodawczyni [...].06.2005r. przeglądała akta sprawy oraz na jej wniosek sporządzono kopie dokumentów z tych akt.

Odpowiadając na wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Kolegium skoncentrowało swą uwagę na przesłankach wznowienia z "art.273 § 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym", zdaniem organu umowa o pracę z Z. P. nie stanowiła podstawy do wydania orzeczenia, nadto brak jest dowodów na to, że została ona podrobiona lub przerobiona.

W piśmie procesowym z dn.[...].03.2006r. (data wpływu do Sądu) D. C. podtrzymała wcześniejsze żądanie zmiany orzeczenia sądu i uchylenia decyzji SKO. Skarżąca wywodzi, że powołuje się nadal na przesłankę wznowieniową zawartą w art.273 § 2 Ppsa, a nie na fakt podrobienia czy przerobienia dokumentu, podtrzymuje tezę, iż Z. P. nie była pełnoprawnym pracownikiem socjalnym Ośrodka Pomocy Społecznej w G., ani innego takiego ośrodka. Zdaniem D. C. należał jej się wyższy zasiłek powodziowy, a decyzja w jej sprawie została wydana na podstawie nieprawidłowo przeprowadzonego wywiadu środowiskowego przez nieuprawnionego pracownika socjalnego, poprawionego następnie przez trzech pracowników socjalnych.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:

Kwestię wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego normuje Dział VII Ppsa w art.270-285. Wznowienia postępowania można żądać w przypadkach, gdy postępowanie zakończyło się prawomocnym orzeczeniem. Jedną z podstaw wznowienia, tzw. podstawą restytucyjną, jest późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art.273 § 2 Ppsa). Na tę właśnie przesłankę powołuje się D. C. W odpowiedzi na skargę SKO przywołuje ustawę z dn.11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, co jej oczywistym błędem organu, przyznanym podczas rozprawy przez jego pełnomocniczkę, skoro ustawa ta nie obowiązuje od 1.01.2004r. Prawidłowo należało przywołać stosowne przepisy Ppsa, skoro ta ustawa ma zastosowanie także w sprawach zakończonych prawomocnymi wyrokami wydanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dniem 1 stycznia 2004r. Stanowi o tym art.103 ustawy z dn.30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). Skargę o wznowienie wnosi się terminie trzymiesięcznym, a termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art.277 Ppsa). Skarga o wznowienie musi zawierać m.in. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Skarżąca żądanie wznowienia opiera na przesłance przewidzianej przez Ppsa, a na wezwanie sądu uprawdopodobniła termin do wniesienia skargi o wznowienie. Z tej przyczyny wyznaczono rozprawę.

W myśl art.281 Ppsa sąd na rozprawie rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Samo powoływanie się przez skarżącą na zaistnienie ustawowej przesłanki do wznowienia nie zwalnia sądu od oceny czy taka sytuacja istotnie ma miejsce. Przeciwnie, stosownie do dyspozycji art.281 Ppsa sąd musi ustalić czy rzeczywiście przesłanka ta zaistniała, a ponadto czy zachowano termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Inaczej mówiąc sąd zobowiązany jest objąć swym badaniem prawdziwość przytoczonej w skardze podstawy wznowienia (por. K.Sobieralski: Wznowienie postępowania sądowadministracyjnego, Zakamycze 2003, s.293). W ocenie Sądu zachowano termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego oraz powołano się na przesłankę wznowieniową przewidzianą ustawą. Fakt wykrycia nowego środka dowodowego w terminie uprawniającym do wniesienia skargi o wznowienie potwierdza Prokuratura Rejonowa w T. w piśmie z dn.[...].11.2005r. (k.123 akt sądowych).

Za nowy dowód dla sprawy sądowoadministracyjnej, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu D. C. podaje fakt opierania się przez sąd w rozstrzyganiu sprawy wyrokiem SA/Rz 679/02 na wywiadzie środowiskowym sporządzonym przez Z. P., która w jej przekonaniu nie była uprawnionym pracownikiem socjalnym. Zwrócić należy uwagę, że wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych, lub nowych dowodów istniejących w dacie wydawania decyzji, a nie znanych organowi administracji publicznej, stanowi przesłankę do wznowienia samego postępowania administracyjnego, określoną w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Pojawia się pytanie, jakie postępowanie wznawiać, w sytuacji gdy sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, jeśli w grę wchodzi taka przesłanka wznowienia, która jest dopuszczalna zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym. Zdaniem Sądu w sytuacji, gdy nowo wykryta okoliczność faktyczna lub nowy środek dowodowy mógłby mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej, powinien być wykorzystany w tym właśnie postępowaniu. Decyzja dotknięta taką wadą podlegać może weryfikacji we wznowionym postępowaniu administracyjnym, bez konieczności uprzedniego wznawiania postępowania sądowoadministracyjnego i uchylania wyroku SA/Rz 679/02 oddalającego uprzednią skargę strony. Stanowisko Sądu znajduje wsparcie w poglądach doktryny (por. uwagi W.Chróścielewskiego, J.P.Tarno: Z problematyki wznowienia postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego, Samorząd Terytorialny Nr 5/1996, s.25.), które Sąd uznaje za aktualne.

Zauważyć trzeba, że sąd administracyjny uprawniony jest do prowadzenia postępowania dowodowego w ograniczonym zakresie, podobnie ograniczony był w prowadzeniu postępowaniu dowodowego Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygający w sprawie SA/Rz 679/02. W myśl obowiązującej w dacie wydawania tego wyroku ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm. zwana dalej ustawa o NSA) sąd orzekał na podstawie akt sprawy, a mógł z urzędu lub na wniosek uczestnika postępowania przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli uznał to za niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowało to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (por. art.52 ustawy o NSA). Nie zmienia to faktu, że ujawniona przez stronę umowa o pracę zawarta między Kierownikiem GOPS a Z. P. w istocie nie pozwala jeszcze na stwierdzenie braku uprawnień Z. P. do pełnienia funkcji pracownika socjalnego, co kwestionuje wyłącznie werbalnie sama skarżąca. Tego rodzaju ustalenia winny być poczynione w postępowaniu administracyjnym. Trzeba pamiętać, iż postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi prostego kontynuowania postępowania administracyjnego, zatem wznowienie każdego z tych postępowań uzasadniają tylko te przesłanki, które są rezultatem zdarzeń powstałych w danym postępowaniu – administracyjnym lub sądowoadministracyjnym. Jeśli zatem podstawą do wznowienia w przedmiotowej sprawie jest okoliczność będąca zdarzeniem powstałym w postępowaniu administracyjnym, powinno być wznowione postępowanie zakończone decyzją ostateczną SKO (z dn.[...].02.2002r. [...]), nie zaś postępowanie zakończone wyrokiem SA/Rz 679/02.

Reasumując: D. C. o ile wywodzi, że ujawniona przez nią umowa o pracę Z. P. z Kierownikiem GOPS stanowi nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dacie wydawania decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku celowego (decyzja Kierownika GOPS z dn.[...].01.2002r. Nr [...]), to jest uprawniona do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Ponieważ ostatnim organem orzekającym w sprawie było SKO, ten organ jest uprawniony do rozpoznania ewentualnego podania o wznowienie postępowania (art.150 § 1 k.p.a.). K.p.a. przewiduje dla wniesienia takiego podania termin miesięczny od dnia dowiedzenia się o okoliczności dającej podstawę do wznowienia postępowania (art.148 § 1). Ponieważ D. C. wniosła podanie o wznowienie postępowania sądowego, zatem uchybiła terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. Jest to jednak termin przywracalny, zatem równocześnie z podaniem o wznowienie winna zwrócić się o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania, na podstawie art.58 i 59 k.p.a.. SKO w takim przypadku, jeśli strona skorzysta z tej możliwości, w razie przywrócenia terminu i wznowienia postępowania będzie uprawnione do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w aspekcie możliwości sporządzenia wywiadu środowiskowego przez Z. P. w świetle przepisów ustawy z dn.29.11.1990r. o pomocy społecznej i ewentualnego wpływu ustalonych nieprawidłowości w sporządzeniu wywiadu środowiskowego (o ile je stwierdzi) na wydaną w sprawie decyzję.

Sąd we wznowieniowym postępowaniu rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art.282 §1 Ppsa), z tej przyczyny uznając iż zasadnym jest wznowienie postępowania administracyjnego, a nie sądowego, inne zarzuty podnoszone pod adresem decyzji SKO i decyzji I instancji pozostać musiały poza zakresem uwagi Sądu.

Z tych przyczyn, działając na podstawie art.282 § 2 Ppsa sąd postanowił skargę o wznowienie postępowania oddalić.