Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 842/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 stycznia 2016 r. Wójt Gminy K., odmówił A. M. przyznania zasiłku okresowego z powodu długotrwałej choroby, z uwagi na brak spełnienia kryterium dochodowego.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 2, art. 3, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust.3, art. 38 ust. 1 pkt 1, oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23).

W uzasadnieniu organ wskazał, że A. M. złożył w dniu 28 lipca 2014 r. wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu długotrwałych i nie rokujących poprawy stanu zdrowia chorób.

Organ ustalił, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym od wczesnego dzieciństwa do dnia 30 czerwca 2016 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P.

Organ wskazał, że w związku z zatrudnieniem, wnioskodawca podczas przeprowadzania aktualizacji wywiadu środowiskowego zobowiązany został do dostarczenia zaświadczenia o wynagrodzeniu netto za miesiąc czerwiec 2014 r. Mimo przedłużenia terminu przez organ nie przełożył on zaświadczenia o wynagrodzeniu za wskazany okres. Na wniosek organu pracodawca wnioskodawcy A. Spółka z o.o. z siedzibą w K. przesłał w dniu 28 grudnia 2015 r. zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia miesięcznego netto za okres od dnia 1 czerwca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. w kwocie 1.252,93 zł. Ponadto poinformowano, że strona była zatrudniona w tej firmie od dnia 12 maja 2014 r. do dnia 29 listopada 2014 r.

Organ wskazał, że dochód strony ustalony zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wynosi łącznie 1.252,93 zł netto, kwota ta przekracza określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 tej ustawy kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, tj. 634 zł, o kwotę 618,93 zł.

W odwołaniu od tej decyzji A. M. zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że wynagrodzenie za miesiąc czerwiec 2014 r. zostało przekazane na rachunek bankowy w dniu 9 lipca 2014 r., zatem dochód ten strona osiągnęła dopiero w lipcu 2014 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z dnia 23 maja 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 1040/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uchylił decyzję organu odwoławczego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że definicja z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uznaje nie sumę przychodów należnych za dany miesiąc, ale sumę przychodów z miesiąca, niezależnie od tytułu i źródła ich uzyskania. Przychód ten ma być "uzyskany", co wskazuje na faktyczny aspekt sytuacji majątkowej strony. Rozwiązanie to podkreśla uzależnienie pomocy społecznej od faktycznego stanu majątkowego i faktycznych dochodów uzyskanych w danym okresie, nie zaś dochodów należnych nominalnie. Wpływ na uprawnienie do tych świadczeń mogą mieć zatem jedynie faktycznie uzyskane dochody, a nie wierzytelności czy ekspektatywa uzyskania dochodu. Sąd nakazał ustalenie faktycznych dochodów uzyskanych w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie świadczenia, nie zaś dochodów należnych nominalnie za miesiąc czerwiec 2014 r.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z dnia 15 czerwca 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosiło 634 zł. Organ ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma dzieci. Mieszka w domu będącym jej własnością, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, był zatrudniony w A. z o.o. w K. od dnia 12 maja 2014 r. do 29 listopada 2014 r. na podstawie umowy o pracę na czas określony na stanowisku operator maszyn komponentów paszowych. Za okres od 12 maja 2014 r. do 31 maja 2014 r. otrzymał on wynagrodzenie w wysokości 996,96 zł netto, które zostało wypłacone gotówka w dniu 10 czerwca 2014 r., na podstawie dowodu [...] natomiast za okres od 1 czerwca 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. wynagrodzenie w wysokości 1.252,93 zł netto, które zostało przekazane przelewem na wskazane konto w dniu 8 lipca 2014 r. Ustalenia te zostały dokonane na podstawie zaświadczenia A. Spółki z o.o. w K. z dnia 7 czerwca 2018 r.

Organ stwierdził, że otrzymany faktycznie przez A. M. w miesiącu czerwcu 2014 r. dochód w wysokości 996,96 zł, również przekracza kryterium dochodowe przewidziane dla osoby samotnie gospodarującej, w sprawie brak było zatem podstaw do przyznania zasiłku okresowego. Organ wskazał, że sytuacja strony jest trudna, jednakże nie może to uzasadniać przyznania zasiłku okresowego w sytuacji, gdy dochód przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej.

A. M. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji.

W skardze zarzucono naruszenie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 1 pkt 1, art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i § 3, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wskazana przez organ odwoławczy kwota 996,96 zł nie została potwierdzona żadnym dokumentem poza zaświadczeniem A. z o.o. w K., zatem brak podstaw do przyjęcia, że w takiej wysokości otrzymał on wynagrodzenie w miesiącu czerwcu 2014 r. Nadto organ nie dał możliwości zapoznania się, a następnie wypowiedzenia się skarżącemu na temat tego zaświadczenia. Skarżący zarzucił, że ponownie rozpatrując sprawę, organ odwoławczy nie ustalił jego faktycznego dochodu za wskazany miesiąc i nie rozważył zarzutów poniesionych w odwołaniu. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.

Organ związany, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., oceną prawną zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 1040/16, zobligowany był ustalić dochód skarżącego za czerwiec 2014 r. jako sumę przychodów faktycznie uzyskanych w miesiącu czerwcu 2014 r., a nie należnych za ten okres. Organ wypełnił wskazania wyroku w tym zakresie, dokonując ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia wypłaconego skarżącemu w miesiącu czerwcu 2014 r., a należnego za maj 2014 r.

Ustalenia te zostały dokonane na podstawie zebranego materiału dowodowego – zaświadczenia pracodawcy A. Spółki z o.o. w K. o wysokości wypłaconego wynagrodzenia, wskazującego gotówkowy sposób wypłaty wynagrodzenia. Dokument ten wskazuje kwotę – 996,96 zł, datę dokonanej wypłaty – 10 czerwca 2014 r. oraz numer księgowego dowodu wypłaty – KW (kasa wydała) [...]. Do zaświadczenia tego dołączono kartę wynagrodzeń dla pracownika (zaświadczenie z dnia 7 czerwca 2018 r. k. 27, kopia karta wynagrodzeń k. 28).

W ocenie sądu brak było podstaw do kwestionowania przez organ treści tego zaświadczenia.

Należało przyznać skarżącemu rację, że organ odwoławczy po zebraniu dodatkowego materiału dowodowego w postaci zaświadczenia z dnia 7 czerwca 2018 r., przed wydaniem decyzji winien, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., umożliwić skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Niemniej jednak naruszenie tego przepisu prawa procesowego mogłoby, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie w sytuacji, gdyby mogło ono wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Sytuacja taka miałaby miejsce jedynie w przypadku, gdyby treść wydanego przez pracodawcę skarżącego dokumentu nie odpowiadała prawdzie.

Skarżący, zarzucał, że nie miał możliwości wypowiedzenia się na temat zaświadczenia A. Spółki z o.o. w K., nie kwestionował on natomiast faktu zatrudnienia w maju 2014 r. w tej spółce ani faktu otrzymania wynagrodzenia za miesiąc maj w czerwcu, nie wykazał także ani nie uprawdopodobnił okoliczności by uzyskał on wynagrodzenie w innej wysokości niż wynikająca z zaświadczenia pracodawcy. Wskazać należy, że skarżący został zobowiązany do dostarczenia zaświadczenia o wynagrodzeniu netto za miesiąc czerwiec 2014 r., którego to zobowiązania nie wykonał. Nadto podkreślić należy, że z akt administracyjnych dołączonych do toczącej się przed tutejszym sądem pod sygn. III SA/Gd 500/18 sprawy ze skargi A. M. na decyzję z dnia 5 marca 2018 r. w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranego zasiłku celowego, z których dowód przeprowadzono na rozprawie, wynikało, że skarżący w tamtym postępowaniu administracyjnym nie kwestionował faktu wypłaty w czerwcu 2014 r. wynagrodzenia za maj 2014 r. ani jego wysokości. Okoliczności te pracodawca wskazał w zaświadczeniu z dnia 27 kwietnia 2016 r., a skarżący zapoznał się z aktami sprawy w listopadzie i październiku 2017 r.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Ustalenie, że dochód skarżącego przekraczał to kryterium wyłączało możliwość uwzględnienia wniosku o przyznanie zasiłku. Stanowisko organu w tym zakresie jest prawidłowe, był on bowiem związany treścią obowiązującego przepisu prawa.

Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego - ustawy o pomocy społecznej i prawa procesowego – k.p.a. i p.p.s.a. okazały się niezasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.