Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 435/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 217 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1 i 2, art. 134 par 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20, art. 24 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 97 ust. 1a
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2010 r. sprawy ze skargi G. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] 2010r. Nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania wyciągu z wykazu zmian danych z ewidencji gruntów i budynków; I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty M. z dnia [...] 2010r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, /-/T.Świstak /-/J.Szaniecka /-/J.Zieliński


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 5 lutego 2010 r. G. B. zwrócił się do Starosty M. o sporządzenie wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych dla dziełek gruntowych zawierających się w księdze wieczystej KW [...] (dawna [...]) o powierzchni 8,0435 ha, położonych w obrębie ewidencyjnym Ch., gmina S.

Kolejnym pismem z dnia 15 lutego 2010 r. G. B. zwrócił się do Starosty M. o sporządzenie i doręczenie mu "Wyciągów z Wykazu Zmian Gruntowych" lub "wypisów" dotyczących parcel P. L. ujawnionych w KW Ch. Tom II Karta 42, w takiej ilości by po kolei, logicznie i jednoznacznie z nich wynikało, co i na jakiej podstawie prawnej (decyzja, wyrok, akt notarialny) działo się z tymi parcelami, a w tym i z działką wnioskodawcy nr [...] położoną w Ch., gmina S. . od czasów powojennych do chwili obecnej.

Postanowieniem z dnia [...] 2010 r., nr [...] , wydanym na podstawie art. 219, w związku z art. 218 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) oraz w związku z art. 7d, art. 22 ust. 1, art. 24 ust 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) Starosta M.odmówił sporządzenia i wydania wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych dla działek ewidencyjnych zawierających się w powierzchni 8.0435 ha wykazanej w KW [...] (dawna KW [...] ) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Sz. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 217 § 2 art. 218 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, wypisy i wyrysy oraz zaświadczenia wydawane są przez organ prowadzący ewidencję gruntów dla osób fizycznych i prawnych, nie będących właścicielami nieruchomości, jeżeli wykazany zostanie interes prawny w uzyskaniu takiego dokumentu. Dla uzyskania danych z ewidencji gruntów i budynków winna być wskazana konkretna nieruchomość, a nie jedynie łączna powierzchnia KW, do której organ prowadzący rejestr publiczny ma przyporządkować bliżej nieokreślone działki. Nadto z przepisów art. 217 § 2 Kpa wynika, że "(...) organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikającego z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu". Potwierdzenie wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych przez organ prowadzący zasób jest możliwe w przypadku gdy czynność ta poprzedzona zostanie badaniem dokumentacji prawnej nieruchomości oraz aktualnych zapisów ewidencyjnych jej dotyczących w oparciu o zgłoszenie we właściwym ośrodku dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej jako "inne opracowanie do celów prawnych". Wówczas organ prowadzący zasób poświadczający dokumenty stanowiące podstawę do sprostowania oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, będzie miał możliwość skontrolowania przez wykonawcę dokumentów, przed opatrzeniem ich stosownymi klauzulami. Powyższe w połączeniu z faktem, iż wnioskodawca składając wniosek do Starostwa M. o sporządzenie wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych dla KW [...] nie wykazał interesu prawnego poprzez wskazanie przepisu prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania dokumentu lub uprawniającego do jego otrzymania uzasadniało zdaniem Starosty M. podjęcie rozstrzygnięcia jak wskazane w sentencji postanowienia.

Z postanowieniem powyższym nie zgodził się G.B., który w terminie prawem przewidzianym złożył na nie zażalenie.

W środku zaskarżenia wniósł o nakazanie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. Staroście M. sporządzenia i wydania mu "rozliczenia" KW [...] (dawniej [...]), wcześniej wnioskowanych wyciągów oraz wypisów z rejestru gruntów wszystkich działek pozostałych w KW [...] (dawnej [...]), a zawierających się w powierzchni 8,0454 ha oraz podniósł szereg zastrzeżeń do wcześniejszej działalności pracowników Starostwa Powiatowego w M. zajmujących się prowadzeniem dokumentacji geodezyjnej.

Postanowieniem z dnia [...] 2010 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 144 w związku z art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że odmowa sporządzenia i wydania żądanych wypisów i wyrysów oraz wykazów zmian danych ewidencyjnych była uzasadniona, bowiem zgodnie z przepisem art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne przesłanką wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków jest wniosek złożony przez uprawniony do tego podmiot, bądź też posiadanie interesu prawnego, wynikającego z określonego przepisu prawa materialnego. W rozpatrywanym przypadku, jak to wynika z poświadczonego zupełnego odpisu księgi wieczystej [...] (dawna [...]), właścicielem zapisanych w tej księdze nieruchomości jest Skarb Państwa, zaś wnioskodawca nie wskazał interesu prawnego związanego z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu.

Nadto odnosząc się do kwestii żądania sporządzenia i wydania dokumentu w postaci wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. wskazał, że zgodnie z zapisami art. 97 ust. 1a pkt 7 tejże ustawy, wykaz synchronizacyjny sporządza się, jeżeli oznaczenie działek gruntu w katastrze nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej. Z kolei treść § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) precyzuje, że mapa z projektem podziału nieruchomości zawiera w szczególności: "(...) wykaz zmian gruntowych, wykaz synchronizacyjny, w przypadku gdy w księdze wieczystej - lub w razie jej braku - w innych dokumentach określających stan prany nieruchomości, nieruchomość podlegająca podziałowi posiada inne oznaczenie i inną powierzchnię niż w katastrze nieruchomości". Zaś zapisy ust. 2 § 9 ww. rozporządzenia mówią, że wykaz zmian gruntowych i wykaz synchronizacyjny mogą być sporządzone jako odrębne dokumenty, stanowiące załączniki do mapy z projektem podziału nieruchomości. Z kolei przepis § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz. 122, z późn. zm.), które weszło w życie z dniem 23 września 2001 r., wskazuje, że dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Doprecyzowanie powyższego przepisu stanowi ust. 2 tegoż paragrafu mówiący, że jeżeli zmiana oznaczenia nieruchomości, o której mowa w ust. 1, dotyczy wyłącznie zmiany położenia nieruchomości lub sposobu korzystania z nieruchomości, podstawę wpisu w księdze wieczystej stanowi wypis z rejestru gruntów. Zatem, jeżeli działka ewidencyjna odpowiada wprost działce ujawnionej w księdze wieczystej lub innym dokumencie określającym stan prawny, podstawę oznaczenia nieruchomości w dziale I księgi stanowią wypis, bądź wypis i wyrys. Zgodnie bowiem z ust. 1 pkt 9 załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), na treść wypisu składa się w takim przypadku, między innymi, oznaczenie działek w księdze wieczystej lub innym dokumencie prawnym, jeżeli są one różne od oznaczeń ewidencyjnych. Zmiany danych ewidencyjnych, dotyczących nieruchomości wpisanych w księgach wieczystych, wynikających - w szczególności -ze zmian konfiguracji działek (kształtu i obszaru) mogą być natomiast dokonane na podstawie wypisów i wyrysów, bądź innych dokumentów sporządzonych na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków.

Organ II Instancji wskazał nadto na fakt zamiennego stosowania nazewnictwa dokumentów "Wykaz synchronizacyjny", który został zdefiniowany w przywołanych powyżej, obowiązujących przepisach o podziałach nieruchomości oraz "Wyciąg z wykazu zmian gruntowych", który przedkładany jest na żądanie sądów wieczystoksięgowych do sprostowania oznaczenia nieruchomości w dziale I księgi wieczystej. Wzór " Wyciągu z wykazu zmian gruntowych" obowiązywał w terminie, gdy przepisem regulującym prowadzenie operatu ewidencyjnego było zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (MP Nr 11, poz. 98), tj. od 25 marca 1969 r. do 15 stycznia 1997 r. Dokument ten zawierał tematycznie treść identyczną z treścią wykazu zmian gruntowych, odnoszącą się do nieruchomości, których dane służyły za podstawę wniosku o sprostowanie wpisów zawartych w dziale I księgi wieczystej. Z kolei "Wykaz zmian danych ewidencyjnych", jako dokument do sprostowania danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków, wykonywany jest standardowo przez jednostki wykonawstwa geodezyjnego przy podziale i załączany jest do operatu z podziału. Wyciąg z tego wykazu geodeta wykonuje dodatkowo, jeżeli wnioskodawca podziału wyrazi taką wolę. Wtedy rola organu prowadzącego ewidencję sprowadza się do poświadczenia wyciągu i nadania mu cech dokumentu. Zamawiający podział może również zamówić wykonanie "Wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych" w organie prowadzącym ewidencję gruntów i budynków. W praktyce, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, dopuszczalne jest więc opracowanie wyciągów z dokumentów przez jednostki wykonawstwa geodezyjnego, w ramach zgłaszanych prac geodezyjnych, głównie z asortymentu "podział nieruchomości" bądź asortymentu "inne opracowania do celów prawnych". Wykonawca pracy, na podstawie badania stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej oraz danych zawartych w operacie ewidencyjnym, winien sporządzić dokumenty do sprostowania, zarówno zapisów ewidencyjnych odpowiadających temu stanowi prawnemu, jak i dokumenty do usunięcia niezgodności między oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, a oznaczeniem ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków. Celem takiej pracy jest sprostowanie zapisów dotyczących oznaczenia nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej i doprowadzenia do zgodności ze stanem ujawnionym aktualnie w operacie ewidencyjnym. Praca taka powinna zostać zgłoszona jako "inne opracowanie do celów prawnych". W oparciu o badanie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej i porównanie go z aktualnym stanem prawnym ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków, a także dokumentami udostępnionymi do zgłoszenia pracy, winien zostać złożony operat techniczny. Po kontroli technicznej dokumentacji przedłożonej przez wykonawcę pracy i przyjęciu jej do zasobu, sporządzone dla zamawiającego materiały tj. "Wyciągi z wykazów zmian gruntowych" ("Wykazy synchronizacyjne") podlegają poświadczeniu za zgodność z dokumentami znajdującymi się w zasobie oraz nadane im zostają cechy dokumentu upoważniającego do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

Powyższe rozważania doprowadziły Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. do wniosku, iż G.B. nie będąc właścicielem ani posiadaczem nieruchomości zawartych w księdze wieczystej [...] (dawna [...]), nie może zlecić jednostce wykonawstwa geodezyjnego pracy geodezyjnej w asortymencie "inne opracowanie do celów prawnych", które byłoby podstawą do wykonania wyciągu z danych ewidencyjnych.

Z postanowieniem powyższym nie zgodził się G. B., który w terminie prawem przewidzianym wywiódł na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P.

W skardze G.B. wniósł o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a. nieważności postanowień Starosty M. z dnia [...] 2010 r. i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] 2010 r., nie wskazując jednakże czy uznaje je za wydane bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, czy też za zawierające wadę powodującą ich nieważność z mocy prawa, jak też nie wskazał do rażącego naruszenia jakich przepisów miałoby dojść przy ich wydaniu, bądź na czym miałaby polegać wada skutkująca nieważnością przedmiotowych orzeczeń z mocy prawa i jaki przepis prawa sankcję takową miałby przewidywać. Skarżący podniósł nadto niekonsekwencję organów administracji polegającą na tym, iż z jednej strony Starosta M. przed Sądem Okręgowym w P. w sprawie II Ca [...] twierdzi, że skarżący jest posiadaczem działki nr [...] położonej w Ch., gmina S., dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw [...] (dawniej [...]), a w niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia 22 kwietnia 2010 r. wskazuje, iż "w rozpatrywanym przypadku G.B. nie będąc właścicielem ani posiadaczem nieruchomości zawartych w księdze wieczystej [...] (dawna [...]), nie może zlecić jednostce wykonawstwa geodezyjnego pracy geodezyjnej w asortymencie "inne opracowanie do celów prawnych", które byłoby podstawą do wykonania wyciągu z danych ewidencyjnych".

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż skarżący wprawdzie wskazał, że wnioskowane dokumenty, z których wynikać będzie zasadność roszczenia Starosty M. w stosunku do G. B. i D. B. mają zostać przekazane Sądowi Okręgowemu w P. w sprawie II Ca [...], to jednak tak określony interes prawny skarżący wywodzi z faktu toczącego się postępowania cywilnego przed Sądem Okręgowym, zaś w ocenie organu ustalenie interesu prawnego osoby uczestniczącej w postępowaniu administracyjnym następuje ostatecznie w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego. Organ wskazał nadto, iż zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte zostało w oparciu o aktualne zapisy ujawnione w księdze wieczystej KW [...] (dawna [...]) oraz danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, zaś Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. nie ma kompetencji do oceny roszczeń wysuwanych przez Starostę M. działającego w imieniu Skarbu Państwa w stosunku do G. B. i D. B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie powodów w niej podniesionych.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, iż postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. oraz utrzymane przez nie w mocy postanowienie organu I instancji zostały wydane zarówno z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak i z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.).

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mieć będzie dokonanie wykładni przepisów zawartych ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, w tym w szczególności w art. 24 ust. 3 tej ustawy. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż wobec wielokrotnego nowelizowania powyższego aktu prawnego, wszystkie odniesienia się do jego treści czynione w dalszej części niniejszego uzasadnienia dotyczyć będą stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P.

Stosownie do treści art. 20 tej ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej (ust. 1). Ponadto w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właściciela (a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części); 2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1; 3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków; 4) wartość nieruchomości (ust. 2). Można zatem dokonać podziału informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na dane o charakterze przedmiotowym (o nich mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2).

Rozróżnienie to znalazło odzwierciedlenie również w art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z art. 24 ust. 1 tejże ustawy informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Ustęp 2 wyżej cytowanego artykułu stanowi, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4, są jawne i powszechnie dostępne.

Zgodnie z ustępem 3 przedmiotowego artykułu starosta wydaje wypis z operatu ewidencyjnego zawierający dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2, na żądanie:

1. właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu;

2. podmiotów publicznych lub podmiotów niebędących podmiotami publicznymi, realizującymi zadania publiczne na podstawie odrębnych przepisów albo na skutek powierzenia lub zlecenia przez podmiot publiczny, które związane są z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu;

3. innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu.

Z powyższego wynika, iż informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 (tj. dane przedmiotowe), są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast stosownie do ust. 3 art. 24 wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające dane osobowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 (tj. dane podmiotowe), wydawane są na żądanie: właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub lokale będące przedmiotem wypisu względnie innych podmiotów, niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny związany z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu.

Dopuszczalność wydania wypisu i wyrysu na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy powiązana zatem została nie tylko z prawem własności, lecz także z faktem władania przez wnioskodawcę gruntem, budynkiem lub lokalem, albo z przysługiwaniem wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu wypisu i wyrysu. Okoliczność ta jest szczególnie istotna dla sprawy, albowiem odmowa wydania skarżącemu jakichkolwiek danych z operatu ewidencyjnego dla działek gruntowych zawierających się w księdze wieczystej KW [...] (dawna [...]) uzasadniona została przez organ I instancji jedynie brakiem po stronie skarżącego interesu prawnego w uzyskaniu takich dokumentów, zaś przez organ II instancji faktem, iż jak to wynika z poświadczonego zupełnego odpisu księgi wieczystej [...] (dawna [...]), właścicielem zapisanych w tej księdze nieruchomości jest Skarb Państwa, zaś G. B. nie wskazał interesu prawnego związanego z gruntami, budynkami lub lokalami będącymi przedmiotem wypisu.

Organy obu instancji w swoich rozważaniach pominęły zatem oczywistą i niekwestionowana okoliczność, iż G. B., wspólnie z D. B. faktycznie władają działką nr [...] o powierzchni 0,2340 ha położoną w Ch. i już tylko z tego tytułu byli w świetle art. 24 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podmiotami uprawnionymi do uzyskania dotyczących tej działki gruntu wypisów z operatu ewidencyjnego oraz zaświadczeń.

Zauważyć w tym miejscu należy, iż wprawdzie przepisy ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiują pojęcia "władania" nieruchomością, to jednak nie budzi wątpliwości, że pojęcie to jest tożsame z "posiadaniem" w rozumieniu kodeksu cywilnego". Takie stanowisko zostało wyrażone między innymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., IV SA/Wa 1321/05, Lex nr 217393). Władanie oznacza stan faktyczny niezależny od tytułu prawnego. Tymczasem organy poprzestając na (wątpliwym, o czym dalej) ustaleniu, iż skarżący nie ma interesu prawnego w uzyskaniu żądanych dokumentów i nie jest właścicielem działek dla których prowadzona jest księga wieczysta KW [...] nie zajęły stanowiska odnośnie faktycznego władania przez skarżącego nieruchomością.

Zauważyć nadto należy, iż D. i G. B. są, jak wynika z zapisów w księdze wieczystej nr KW [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Sz. - Zamiejscowym wydziale Ksiąg Wieczystych w M. współwłaścicielami działki nr [...] położonej w Ch.

Okoliczności tej wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji i odpowiedzi na skargę nie można było w toku niniejszego postępowania zignorować, albowiem zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity Dz. U. Nr 124, poz. 1361 z 2001 r. ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Powyższa okoliczność również wskazuje, zatem na przysługiwanie skarżącemu odnośnie działki nr [...] uprawnień do uzyskania dokumentów określonych w art. 24 ust. 3 i to niezależnie od tego w czy znajdują się one w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr KW [...], czy też w ewidencji prowadzonej dla nieruchomości zapisanych w innych księgach wieczystych.

W realiach niniejszej sprawy sprowadzających się do zaistnienia sytuacji, w której dla działki nr [...] prowadzone są dwie księgi wieczyste o numerach KW [...] i KW [...], wykazujące jako właścicieli tej działki rożne podmioty, to jest Skarb Państwa i D. i G. B., nie może budzić również zdaniem Sądu wątpliwości interes prawny skarżącego dla uzyskania danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących przedmiotowej, spornej działki nr [...]położonej w Ch. Pojęcie interesu prawnego nie jest wprawdzie w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne określone, to jednak w orzecznictwie sądowym, a także doktrynie dominującym jest pogląd, że źródłem interesu prawnego jest przepis prawa powszechnie obowiązującego, który kształtuje sytuację określonego podmiotu w zakresie stanu prawnego regulowanego tym przepisem. Interes prawny musi być indywidualny i konkretny. Jego istotną cechą jest także realność (aktualność). Nie może być on zatem udowadniany zamiarem i okolicznościami, które mogą dopiero wystąpić w przyszłości. Odnosząc powyższe wywody do niniejszej sprawy zauważyć należy, iż interes prawny skarżącego w uzyskaniu dostępu do dokumentów zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działki nr [...], w tym w szczególności uzyskania wypisów i wyrysów dotyczących tej działki, wynika wprost z realizowania przez niego prawa własności, o spornym wprawdzie charakterze, to jednak korzystającego z ochrony przewidzianej w przywołanych powyżej przepisach ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

Kolejnym naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a którego dopuścił się organ II instancji było utożsamienie pojęć wyciąg z wykazu zmian gruntowych i wykaz synchronizacyjny.

Zauważyć należy, iż choć oba w/w pojęcia nie są definiowane na gruncie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie, to jednak ustawodawca posłużył się nimi w art. 97 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651), w którym wskazał, jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o podział nieruchomości, określając, iż do takowego wniosku dołączyć należy każdorazowo wykaz zmian gruntowych (art. 97 ust. 1a pkt 6), zaś w przypadku gdy oznaczenie działek gruntu w katastrze nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej, także wykaz synchronizacyjny. Pojęcie "wykazu zmian gruntowych" jest wprawdzie pojęciem prawnie niedookreślonym, w szczególności brak jest ustawowej jego definicji, to jednak jakkolwiek ustawodawca nie zdefiniował pojęcia wykazu zmian gruntowych, to jednak odróżnił je od pojęcia wykazu synchronizacyjnego, które dookreślił już, wskazując, że pojęcie to odnosi się do rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków a danymi zawartymi w księdze wieczystej.

Oczywistym błędem jest zatem utożsamianie tych dwóch pojęć, albowiem racjonalny ustawodawca różnych określeń używa wyłącznie na określenie różnych instytucji prawnych, zaś na określenie instytucji tożsamych posługuje się tymi samymi określeniami.

Powyższe rozważania są o tyle istotne, że G. B.i w kierowanych do organów administracji pismach domagał się wydania dokumentów, które określał jako:

* wyciąg z wykazu zmian danych ewidencyjnych dla dziełek gruntowych zawierających się w księdze wieczystej KW [...] (dawna [...]) o powierzchni 8,0435 ha, położonych w obrębie ewidencyjnym Ch., gmina S. (pismo z dnia 5 lutego 2010 r.)

* wyciągi z wykazu zmian gruntowych w takiej ilości by po kolei, logicznie i jednoznacznie z nich wynikało, co i na jakiej podstawie prawnej (decyzja, wyrok, akt notarialny) działo się z działką wnioskodawcy nr [...] położona w Ch., gmina S. od czasów powojennych, do chwili obecnej (pismo z dnia 15 lutego 2010 r.),

* wypisy dotyczące parcel P. L. ujawnionych w KW Ch. Tom II Karta 42 w takiej ilości by po kolei, logicznie i jednoznacznie z nich wynikało, co i na jakiej podstawie prawnej (decyzja, wyrok, akt notarialny) działo się z tymi parcelami, a w tym i z działka wnioskodawcy nr [...] położona w Ch., gmina S. od czasów powojennych, do chwili obecnej (pismo z dnia 15 lutego 2010 r.),

* "rozliczenie" KW [...] (dawniej [...])

* wyciągi oraz wypisy z rejestru gruntów wszystkich działek pozostałych w KW [...] (dawnej [...]), a zawierających się w powierzchni 8,0454 (zażalenie z 31 marca 2010 r.).

Pomimo takiej, niewątpliwie zróżnicowanej i niejednoznacznej treści wniosków strony, organy administracji ograniczyły się do odmówienia sporządzenia i wydania wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych dla działek ewidencyjnych zawierających się w pow. 8.0435 ha wykazanej w KW [...] (dawna KW [...]) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Sz. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M.

Organy administracji uznały niejako a priori, iż wniosek G. B. ogranicza się do wniosku o sporządzenie i wydanie wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych dla działek ewidencyjnych zawierających się w pow. 8.0435 ha wykazanej w KW [...] (dawna KW [...]), czyli sui generis wykazu synchronizacyjnego, podczas gdy, jak wykazano powyżej wnioski te były zróżnicowane i nie określały precyzyjnie zarówno formy w jakiej informacja w intencji strony miałaby być jej podana, jak i jej zakresu, w sytuacji gdy wnioskodawca powoływał się zarówno na numer księgi wieczystej KW [...] obejmującej szereg nieruchomości będących niewątpliwie własnością Skarbu Państwa i nie pozostających we władaniu skarżącego, jak i numer ewidencyjny działki nr [...], która we władaniu skarżącego pozostawała.

Dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy organy administracji winny zatem podjąć co najmniej próbę ustalenia wydania jakich konkretnie dokumentów domaga się wnioskodawca, w sytuacji gdy na ich oznaczenie używa różnych, w większości nieustawowych określeń, takich jak na przykład wykaz zmian ewidencyjnych, co do którego można się jedynie domyślać, iż jest tożsamy z wykazem synchronizacyjnym. To na organie ciążył bowiem obowiązek jednoznacznego skonkretyzowania woli wnoszącego podanie.

Pamiętać trzeba, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego wynikającą z art. 7 K.p.a. jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Właściwe ustalenie stanu faktycznego - niezbędne dla prawidłowości podejmowanych rozstrzygnięć - wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 K.p.a.). W przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia skodyfikowanej w art. 7 K.p.a. zasady dokonania niezbędnych ustaleń tak, aby w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnić stan faktyczny sprawy, to jest między innymi ustalić treść żądania strony.

Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowało niepełnym rozpoznaniem podania strony.

Niejako na marginesie powyższych rozważań zauważyć należy, iż brak jest przy tym przesłanek do utożsamiania wyciągów, czy też wypisów z dokumentów, w tym na przykład wyciągów z wykazów, z samymi wykazami. O ile zatem faktycznie brak jest podstaw dla nakładania na organ w oparciu o przepisy dotyczące wydawania wypisów z operatów ewidencyjnych (bądź zaświadczeń co do zawartości tych operatów) obowiązku sporządzania wykazów synchronizacyjnych, które dostosowałyby zapisy (oznaczenia nieruchomości) w księdze wieczystej, ze stanem w ewidencji gruntów, bowiem sporządzenie wykazu synchronizacyjnego, w oczywisty sposób musiałoby być związane z badaniem przyczyn i podstawy prawnej ujęcia, bądź nie ujęcia danej działki w księdze wieczystej określonej nieruchomości i udzielać niejako odpowiedzi na pytanie, czy winna w niej figurować, a to wymagałoby od starosty nie tylko przeanalizowania posiadanych przez niego rejestrów, map i innych dokumentów w operacie ewidencji gruntów, lecz również dokonania przeglądu chronologicznych wpisów w dziale I księgi wieczystej połączonego z badaniem złożonych do tejże księgi dokumentów, a więc zapoznania się z dokumentacją prowadzoną już przez inny podmiot - sąd rejonowy, to jednak o ile wykazy takowe były już sporządzane i znajdują się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, to brak jest przeszkód dla udostępnienia wypisów, bądź wyciągów z nich. Analogiczna sytuacja zaistnieje odnośnie wyciągów z istniejących i znajdujących się w zasobie wykazów zmian gruntowych.

Precyzyjne ustalenie wydania jakich dokumentów domagał G. B. było przy tym o tyle istotne, iż z danych zebranych w ewidencji gruntów istnieje możliwość wydawania zarówno wypisów i wyrysów jak i zaświadczeń w rozumieniu art. 217 § 1 K.p.a., przy czym o ile zaświadczenie dotyczy konkretnych danych figurujących w rejestrze gruntów, to wypis i wyrys z tego rejestru stanowi dokument charakteryzujący działkę niemalże kompleksowo, obejmując numer księgi wieczystej, jej obszar, granicę, numer ewidencyjny, położenie, rodzaj użytków, klasę gruntów i właściciela.

Reasumując przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny ustalić wydania jakich konkretnie dokumentów domaga się G. B., a na następnie rozpoznać jego podanie z uwzględnieniem poglądów prawnych wyrażonych w niniejszym wyroku, przy jednoczesnym uwzględnieniu zaistniałych zmian stanu prawnego wynikających z nowelizacji ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a i c. P.p.s.a. orzeczono jak punkcie I. sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. zgodnie, z którymi to przepisami w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw, przy czym niezbędne koszty postępowania obejmują, koszty sądowe poniesione przez stronę.

Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 P.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd.

Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.

W niniejszej sprawie Sąd uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty M. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Z uwagi zatem na charakter prawny uchylonego aktu, który ma charakter wyłącznie odmowny i nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności). Stąd też nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art. 152 P. p. s. a.

W ocenie Sądu sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 152 P.p.s.a. wyraźnie wskazuje, iż obligatoryjnym jest każdorazowe dokonanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność oceny dopuszczalności ich wykonania, przepis ten nie przesądza jednakże w żaden sposób o treści rozstrzygnięcia, na co wskazuje sformułowanie, iż "sąd w wyroku określa, czy (...) zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane", co wyraźnie wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę do sytuacji, gdy nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie zostanie wydane orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca chciał nałożyć na sąd obowiązek orzekania o niemożności wykonania uchylonego aktu użyłby sformułowania wskazującego na

obligatoryjność rozstrzygnięcia o takowej treści, na przykład poprzez sformułowanie, iż sąd orzeka, iż uchylony akt nie może być wykonywany w całości lub części.

/-/ Świstak /-/ J.Szaniecka /-/ J.Zieliński