Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1330/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 32 ust 1, art 34 w zw. z art 2 ust 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D. B., jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ") z dnia [..] czerwca 2011 r. nr [...] uchylająca w całości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a."], decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] oraz nakładająca karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na D. B., ul. [...], [...] P., jako odbiorcę odpadów w postaci pojazdów marki [...] o numerach identyfikacyjnych nadwozia: [....]. [....], [...],[...] przywiezionych nielegalnie z Wielkiej Brytanii do Polski bez dokonania zgłoszenia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

W dniach 28, 29 sierpnia oraz 13 września 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę działalności gospodarczej prowadzonej przez D. B., pod nazwą D.B. Auto Części D. B., G. [...], [...] P.. Z Protokołu Kontroli Nr [...] wynika, iż D. B.i, jako osoba fizyczna, zajmował się naprawą i demontażem pojazdów marki [...] sprowadzanych z Wielkiej Brytanii, przy czym działalność pod ww. nazwą prowadzi od 3 września 2007 r. Według ww. Protokołu pojazdy sprowadzone z Wielkiej Brytanii były w stanie częściowo uszkodzonym, powypadkowe, w różnym stopniu zdemontowane, kwalifikowane pod kodem 160104*. W dniu kontroli, tj. 28 sierpnia 2007 r., na kontrolowanym terenie znajdowało się 21 sztuk pojazdów.

Na skutek powiadomienia GIOŚ o wynikach ww. kontroli organ ten w dniu [...] października 2007 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dokonania nielegalnego wwozu do Polski odpadów w postaci 21 uszkodzonych pojazdów marki [...] przez D. B.. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...], doręczonym stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 30 stycznia 2008 r., GIOŚ wezwał D. B. do poddania odpadów w postaci ww. 21 sztuk pojazdów odzyskowi lub unieszkodliwieniu w sposób racjonalny ekologicznie oraz zobowiązał stronę do uzgodnienia z GIOŚ sposobu gospodarowania odpadem w terminie 20 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia.

Następnie, wobec nie zastosowania się strony do obowiązków wynikających z ww. postanowienia, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...] GIOŚ, powołując w podstawie prawnej art. 26 pkt 3 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. nr 124, poz. 859 ze zm.) nałożył na odbiorcę odpadów – D. B. obowiązek przekazania odpadów w postaci 16 sztuk pojazdów marki [...] do punktu zbierania pojazdów lub do stacji demontażu, natomiast w części dotyczącej odpadów w postaci 5 sztuk pojazdów marki [...] organ umorzył postępowanie w sprawie dokonania nielegalnego ich wwozu do Polski. Ww. decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji GIOŚ przedstawił stanowisko w kwestii uznania za odpad w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu 16 sztuk uszkodzonych pojazdów. W odniesieniu do 5 sztuk pojazdów, wobec których postępowanie zostało umorzone, organ wyjaśnił, iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że D. B. jest odpowiedzialny za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie do Polski. Powyższa decyzja, wobec braku wniesienia środka zaskarżenia, stała się ostateczna.

Odrębne postępowanie administracyjne, tj. w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na D. B. - jako odbiorcę odpadów w postaci uszkodzonych pojazdów marki [...] o numerach identyfikacyjnych pojazdów [...], [...], [...], [...], przywiezionych nielegalnie z zagranicy, wszczął z urzędu [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] Lubelski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska: (1) nałożył na D. B., jako odbiorcę odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów przywiezionych nielegalnie z Wielkiej Brytanii na terytorium Polski, karę pieniężną w wysokości 60.000 zł, (2) wskazał rachunek bankowy, na który strona zobowiązana jest dokonać wpłaty ww. kary oraz określił termin, w jakim strona obowiązana jest dokonać wpłaty określonej wyżej kary, tj. 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna, (3) stwierdził, iż po upływie ww. terminu, kara pieniężna podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W podstawie prawnej ww. decyzji organ powołał art. 32 ust. 1 i art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 3 rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r.).

Uzasadniając rozstrzygnięcie, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przytoczył ustalenia z kontroli, podczas której ujawniono, iż strona jest odbiorcą odpadów w postaci uszkodzonych pojazdów marki [...] sprowadzonych do Polski z Wielkiej Brytanii w okresie od marca do sierpnia 2007 r. Organ wyjaśnił, iż po dniu wejścia w życie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, tj. po dniu 12 lipca 2007 r. D. B. był odbiorcą czterech uszkodzonych pojazdów marki [...] o numerach identyfikacyjnych nadwozia [...], [...], [...]. [...], a których przemieszczenie z Wielkiej Brytanii do Polski, na podstawie art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, stanowiło przemieszczenie nielegalne. Organ I. instancji zaznaczył, iż GIOŚ zakwalifikował przedmiotowe pojazdy do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r., nr 39, poz. 251). Ponadto organ odnotował, iż zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż ww. pojazdy zostały nabyte z przeznaczeniem na części, a poprzedni właściciel - Zakład Przetwarzania Pojazdów DTLR, Driver and Vehicle Licensing Agency - odpowiednik polskiej stacji demontażu, wyzbył się uszkodzonych pojazdów jako "samochodów z odzysku" na rzecz D. B, co stanowi "wyzbycie się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach.

Nadto organ wskazał, iż zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, karę pieniężną nakłada się w wysokości od 50.000 do 300.000 zł, a przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 - według art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Argumentując wysokość nałożonej kary pieniężnej, tj. 60.000 zł, organ I. instancji wyjaśnił, że D. B. jest odbiorcą odpadów w postaci czterech uszkodzonych pojazdów o kodzie 160104* przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. Dodatkowo organ zaznaczył, iż nie stwierdzono, aby przedmiotowe odpady spowodowały zanieczyszczenie środowiska, a odbiorca nie naruszał wcześniej przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

W odwołaniu od ww. decyzji D. B.i, reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił, iż decyzja organu I. instancji została wydana na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego. Wskazał również na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, poprzez bezpodstawne uznanie, że cztery objęte decyzją pojazdy są odpadami podlegającymi zakwalifikowaniu do kategorii Q2. Nadto wskazał na rażące naruszenie art. 32 ust. 1 i art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w sytuacji braku spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 32 ust. 1 ww. ustawy.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy GIOŚ w pierwszej kolejności wskazał, iż kwestia uznania ww. pojazdów za odpady w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów została rozstrzygnięta ostateczną decyzją GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. W sytuacji, gdyby [...] WIOŚ zaskarżoną decyzją dokonał innego rozstrzygnięcia w kwestii, czy przedmiotowe uszkodzone pojazdy stanowią odpady, naraziłby się na wydanie decyzji obarczonej wadą nieważności. Wniosek taki wypływa z treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Nadto organ odwoławczy wskazał, iż dla pojazdów objętych zaskarżoną decyzją, a także dla pojazdu o nr VIN [...], zostały wydane dokumenty oznaczone symbolem V963 "Samochód z odzysku zaświadczenie o eksporcie" (zgodnie z tłumaczeniem wykonanym przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego). Stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) rejestracji pojazdu na terytorium Polski dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był rejestrowany. Dowodem rejestracyjnym wydawanym przez kompetentne organy Wielkiej Brytanii, uprawniającym do rejestracji takiego pojazdu na terytorium Polski, jest dokument V5, V5C (Registration certificate) oraz V561 (Certificate of permanent export). Dokument V963 nie uprawnia do ponownej rejestracji pojazdu, dla którego został wydany, na terytorium Wielkiej Brytanii i jako zaświadczenie o eksporcie pojazdu z odzysku nie uprawnia do rejestracji pojazdu na terytorium Polski. Z tej przyczyny taki pojazd nie może być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, co daje podstawę do zakwalifikowania go do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, a także do kategorii Q6 - przedmioty lub ich części nienadające się do użytku - zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o odpadach. Zmiana stanu technicznego przedmiotowych pojazdów, polegająca na dokonaniu ich naprawy, pozostaje bez wpływu na ww. kwalifikację, gdyż nie eliminuje wydanych dla tych pojazdów dokumentów V963. Również z tej przyczyny nie istniały powody, dla których należało ustalić stopień uszkodzenia ww. pojazdów. Powyższe wskazuje na fakt, iż poprzedni właściciel wyzbył się przedmiotowych uszkodzonych pojazdów na rzecz D. B., jako pojazdów nienadających się do użytku. Zarzut pełnomocnika skarżącego, iż przedmiotowych pojazdów nie można uznać za odpady z powodu posiadania przez te pojazdy pewnej wartości handlowej, a także ze względu na to, że stanowiły przedmiot transakcji handlowej, jest całkowicie nieuzasadniony. Odpady mogą być i są przedmiotem swobodnego handlu i w wielu przypadkach posiadają określoną wartość rynkową, lecz ten fakt nie powoduje, że wraz z zawarciem transakcji handlowej tracą one status odpadu.

Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż przemieszczenie odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów z Wielkiej Brytanii do Polski winno odbyć się na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu (WE) Nr 1013/2006. Zgodnie z art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2012 r. wszelkie przemieszczenia wyszczególnionych w załączniku III odpadów przeznaczonych do odzysku, kierowanych do Polski, podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, przewidzianej w przepisach tytułu II. Zgodnie z klasyfikacją odpadów według ww. rozporządzenia, odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów klasyfikowane są pod kodem B1250 - odpady pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierąjące ani cieczy ani związków niebezpiecznych i zostały wyszczególnione w ww. załączniku III. W świetle powyższego przemieszczenie przedmiotowych odpadów należało poprzedzić przeprowadzeniem procedury pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów (krajów wysyłki, przeznaczenia i tranzytu). Zgłoszenie faktu przywozu przedmiotowych uszkodzonych pojazdów jako odpadów, polegające na złożeniu do Urzędu Celnego w B. wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zapłatę akcyzy, nie jest tożsame z wypełnieniem obowiązku dokonania uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody, bowiem w świetle art. 3 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w rozumieniu art. 53 tego rozporządzenia, jest GIOŚ, który jest w szczególności organem właściwym w sprawach przywozu odpadów na teren kraju, wywozu odpadów z terenu kraju oraz tranzytu odpadów przez teren kraju. Okoliczność, że w związku ze sprowadzeniem przedmiotowych uszkodzonych pojazdów został uiszczony podatek akcyzowy, nie może przesądzać o tym, iż pojazdy te nie stanowią odpadów, a nienależnie uiszczony podatek może podlegać zwrotowi na zasadach określonych w przepisach obowiązujących w tym zakresie.

Dalej GIOŚ wskazał, iż w sprawie spełniona została przesłanka z art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, zatem zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów [...] WIOŚ zobligowany był do nałożenia kary pieniężnej na ich odbiorcę. Dokumenty V963 wskazują, iż D. B. jest właścicielem przedmiotowych pojazdów, które zostały sprowadzone na kontrolowany przez ww. teren, zatem skarżący jest odbiorcą przedmiotowych odpadów.

Driver and Vehicle Licensing Agency jest brytyjskim organem właściwym w sprawach związanych m.in. z rejestracją pojazdów, a także organem, który wydal dla przedmiotowych pojazdów dokumenty V963, a zatem nie jest odpowiednikiem polskiej stacji demontażu. W tym zakresie organ I. instancji dokonał błędnej oceny ww. dokumentów, jednak fakt ten, wobec wyżej wskazanych okoliczności, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

W świetle powyższego GIOŚ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów pełnomocnika skarżącego podniesionych w odwołaniu.

Wskazując, iż w aktach sprawy brak jest jednoznacznych dowodów, iż przedmiotowe odpady posiadały charakter odpadów niebezpiecznych,

organ II.instancji stwierdził, iż przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej należało

uwzględnić przedmiotowe odpady jako odpady o charakterze odpadów innych niż niebezpieczne, a w konsekwencji obniżyć karę nałożoną decyzją organu I. instancji. Z tego względu organ II. instancji uchylił zaskarżoną decyzję w całości w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i orzekł co do istoty sprawy, nakładając na skarżącego, jako odbiorcę odpadów w postaci czterech uszkodzonych pojazdów, nielegalnie sprowadzonych do Polski bez dokonania zgłoszenia, karę pieniężną w wysokości 50.000 zł.

Nadto organ II. instancji wskazał, że treść art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów uprawnia i zarazem obliguje WIOŚ do dokonania czynności polegającej tylko i wyłącznie na nałożeniu kary pieniężnej w wysokości, którą organ ustali w oparciu o art. 34 ww. ustawy. Nie istnieje przepis prawa, który uprawniałby ww. organ do wskazania terminu i rachunku bankowego w sentencji decyzji nakładającej karę pieniężną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu. Brak jest również podstaw prawnych do orzekania przez WIOŚ o trybie egzekucji kary pieniężnej w przypadku jej nieterminowego uiszczenia. Z tych powodów organ odwoławczy uchylił pkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji.

Końcowo GIOŚ zauważył, iż nakładając karę pieniężną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., organ I. instancji nie uwzględnił jednego pojazdu, lecz kierując się treścią art. 139 k.p.a., organ II. instancji - orzekając co do istoty - uwzględnił odpady w ilości czterech uszkodzonych pojazdów.

D. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył decyzję GIOŚ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze z dnia 13 lipca 2011 r. wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach poprzez bezpodstawne uznanie, że będące przedmiotem postępowania pojazdy marki [...] o nr nadwozi: [...], [...], [...], [...] stanowią odpady w rozumieniu ww. przepisu, pomimo braku dowodów o woli wyzbycia się tych pojazdów przez właściciela jako odpadów i udokumentowania tej woli certyfikatem zniszczenia pojazdów, a nadto braku

podstaw do zakwalifikowania tych pojazdów jako odpadów o kodzie 160104 na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, co czyni niezasadnym nałożenie na skarżącego, zaskarżoną decyzją, kary pieniężnej w określonej w decyzji wysokości.

W motywach skargi podniesiono, że z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że doszło do odpłatnego nabycia przez skarżącego uszkodzonych samochodów nadających się do naprawy, stąd też dowolnym jest przyjęcie, że sprzedający pojazdy wyzbyli się ich jako bezwartościowych odpadów, bowiem każdy z pojazdów stanowił istotną wartość, którą stanowiła cena zakupu.

Zebrane w sprawie dokumenty potwierdzają, że były to samochody uszkodzone, a z treści uzasadnienia decyzji wynika, że mogły być zarejestrowane po dokonaniu ich naprawy oraz przedstawieniu badań technicznych o dopuszczeniu do ruchu, co nastąpiło w przypadku samochodów sprowadzonych wcześniej.

Sprowadzone samochody zostały poddane postępowaniu celnemu jako samochody osobowe a nie jako odpady i za każdy z czterech samochodów został naliczony i zapłacony podatek akcyzowy, co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów. Urząd celny nie uznał ww. samochodów za odpady.

Zakwalifikowanie uszkodzonego samochodu do kategorii Q2 bez ustalenia stopnia uszkodzenia oraz możliwości dokonania naprawy takiego samochodu, prowadziłoby do błędnego wniosku, że każdy - choćby uszkodzony w nieznacznym stopniu samochód osobowy - nie odpowiada wymaganiom jakościowym i powinien być uznany za odpad. Również zakup samochodów na części nie może być uznany za nabycie odpadów, gdyż taki samochód stanowi określoną wartość, a działalność polegająca na demontażu i sprzedaży odzyskanych części jest dozwoloną prawem działalnością gospodarczą.

Gramatyczna wykładnia art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach w zw. z treścią załącznika nr 1 do tej ustawy prowadzi do wniosku, że odpadami są rzeczy lub substancje nie nadające się do dalszego użycia, które wymagają utylizacji bądź powtórnego przetworzenia, a za takie niewątpliwie nie mogą być uznane stanowiące znaczną wartość uszkodzone samochody, które po wyremontowaniu mogą być przedmiotem użytku bądź obrotu.

W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 17 października 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości decyzji GIOŚ z dnia [...] czerwca 2011 r. lub na podstawie art 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm), dalej: "p.p.s.a."], o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wszczętego przed Ministrem Środowiska na skutek wniosku D. B. o stwierdzenie nieważności decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r., od którego zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

W uzasadnieniu podniesiono, że ww. decyzja z [...] kwietnia 2008 r. stanowiąca podstawę wydania zaskarżonej decyzji, została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego oraz procesowego. Organ wydając ww. decyzję przyjął a priori, iż wszystkie samochody sprowadzone przez skarżącego w ilości 16 sztuk stanowią odpady. Nie wskazał podstaw przyjętego ustalenia, nie dokonał analizy i oceny każdego z pojazdów (stanowiącego odrębną rzecz ruchomą i będącego przedmiotem odrębnej umowy) zgodnie z kryteriami ustawowymi decydującymi o kwalifikacji rzeczy jako odpadu. Brak rozstrzygnięcia, czy sprowadzone przez skarżącego samochody stanowią odpady, pozbawił stronę możliwości kontroli i zaskarżenia ustalenia, że są to odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Z tego względu dalsze rozstrzygnięcia w sprawie nakładające na skarżącego obowiązek utylizacji odpadów i administracyjną karę pieniężną były podjęte z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego orzeczenia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego, natomiast argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. stanowiły art. 32 ust. 1 i art. 34 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) w zw. art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 63 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE L nr 190 z dnia 12 lipca 2006 r. Nr 190).

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 32 i 33 ustawy, należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006 (art. 34 ustawy).

Zasadnicze znaczenie dla oceny zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia ma okoliczność, czy cztery pojazdy marki [...] o numerach identyfikacyjnych nadwozia: [...]. [...], [...], [...]stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. t.j. z 2007 r., nr 39, poz. 251 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest obowiązany.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, co wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kwestia powyższa została już rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, który ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 26 pkt 3 oraz art. 28 ust 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, nałożył na skarżącego – D. B. obowiązek przekazania odpadów w postaci 16 sztuk pojazdów marki [...] do punktu zbierania pojazdów lub do stacji demontażu, natomiast w części dotyczącej odpadów w postaci pięciu sztuk pojazdów marki [....] organ umorzył postępowanie. Powyższej decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Główny Inspektor Ochrony Środowiska przedstawił stanowisko w przedmiocie uznania za odpad (w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach) w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu 16 sztuk uszkodzonych pojazdów. W odniesieniu do 5 sztuk pojazdów, wobec których postępowanie zostało umorzone, organ wyjaśnił, iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący jest odpowiedzialny za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie do Polski. W treści uzasadnienia organ zawarł prawidłowe pouczenie o trybie i terminie zaskarżenia ww. rozstrzygnięcia. Decyzja ta została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 8 maja 2008 r. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do wystąpienia do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem ww. decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Dodatkowo, na co zwrócił uwagę organ orzekający w niniejszej sprawie, pismem znak: [...] z dnia 13 lutego 2009 r. Naczelnik Sekcji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji w P. poinformował Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, iż odpady w postaci uszkodzonych pojazdów wymienionych w powyższej decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. zostały przekazane do firmy utylizującej "D." S.C. P., ul. [...]. Do ww. pisma załączono kopię faktury nr [...] oraz kopię karty przekazania odpadów nr 1/2008. Z powyższego wynika, iż skarżący zastosował się do obowiązku nałożonego wskazaną wyżej decyzją, a tym samym przyjął stanowisko organu wyrażone w tej decyzji.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem GIOŚ, iż - mając na względzie uwarunkowania formalne przedmiotowej sprawy - prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej organy są związane ostateczną decyzją GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. Mocą tej decyzji skarżący został zobowiązany do oddania odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, w postaci uszkodzonych pojazdów nielegalnie sprowadzonych do Polski, a wśród tych pojazdów organ wyszczególnił pojazdy objęte zaskarżoną decyzją. Bez ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie jest możliwa odmienna w tej sprawie kwalifikacja przedmiotowych czterech pojazdów jako odpadów. Decyzja taka byłaby dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. biorąc pod uwagę przesłanki dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1566/09).

W świetle powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez wadliwe uznanie ww. pojazdów za odpady - na obecnym etapie postępowania uznać należy za nieuzasadnione.

Zauważyć w tym miejscu należy, że wnioskiem z dnia 13 października 2011 r., skierowanym do Ministra Środowiska, skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji ostatecznej GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Powyższa okoliczność, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego zaprezentowanemu w piśmie procesowym z dnia 17 października 2011 r., nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania sądowego z przyczyn określonych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia na obecnym etapie postępowania, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku postępowania nadzorczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. ostatecznej decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. W dacie orzekania przez Sąd w przedmiotowej sprawie w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. W sytuacji jednak, gdyby ww. decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek ewentualnego stwierdzenia jej nieważności, okoliczność ta, w ocenie Sądu, mogłaby stanowić podstawę wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją w trybie określonym w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona lub zmieniona. Wprawdzie w powołanym art. 145 § 1 pkt 1 pkt 8 k.p.a. ustawodawca posłużył się pojęciem uchylenia lub zmiany decyzji, natomiast w art. 156 k.p.a. mowa jest o stwierdzeniu nieważności decyzji, to jednak skutkiem stwierdzenia nieważności jest także wyeliminowanie danej decyzji z obrotu prawnego, różniące się od uchylenia lub zmiany decyzji uchyleniem jej skutków prawnych od dnia wydania ocenianej decyzji.

Zaskarżoną decyzją organ orzekający nałożył przedmiotową karę administracyjną prawidłowo uznając, iż skarżący jest odbiorcą odpadów w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W myśl powołanego przepisu odbiorcą odpadów jest każda osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorca odpadów przemieszczonych nielegalnie.

Z Protokołu kontroli nr [...] przeprowadzonej w dniach 28, 29 sierpnia i 30 września 2007 r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, że skarżący zajmował się naprawą i demontażem samochodów marki [...]L sprowadzanych z Wielkiej Brytanii. Przedmiotowy Protokół został podpisany przez skarżącego bez zastrzeżeń. Ponadto z tłumaczenia dokumentu oznaczonego symbolem V963, wykonanego przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego wynika, iż właścicielem ww. czterech uszkodzonych pojazdów (uznanych za odpady) był skarżący. Zasadnie zatem organ orzekający uznał, iż skarżący jest odbiorcą odpadów w postaci ww. czterech uszkodzonych pojazdów nielegalnie przywiezionych do Polski.

Zgodzić należy się również z organem orzekającym, że przemieszczenie odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów z Wielkiej Brytanii do Polski winno odbyć się na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu (WE) Nr 1013/2006. Zgodnie z art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2012 r. wszelkie przemieszczenia wyszczególnionych w załączniku III odpadów przeznaczonych do odzysku, kierowanych do Polski, podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, przewidzianej w przepisach tytułu II. Zgodnie z klasyfikacją odpadów według ww. rozporządzenia, odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów klasyfikowane są pod kodem B1250 - odpady pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające cieczy ani związków niebezpiecznych i zostały wyszczególnione w ww. załączniku III (jako odpady wymienione w aneksie IX do Konwencji bazylejskiej, zawartym w ww. rozporządzeniu w załączniku V, część 1, wykaz B).

W świetle powyższego przemieszczenie przedmiotowych odpadów należało poprzedzić przeprowadzeniem procedury pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów (krajów wysyłki, przeznaczenia i tranzytu).

Zgłoszenie faktu przywozu przedmiotowych uszkodzonych pojazdów jako odpadów, polegające na złożeniu do Urzędu Celnego w B. wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zapłatę akcyzy, nie jest tożsame z wypełnieniem obowiązku dokonania uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody, bowiem w świetle art. 3 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia Nr 1013/2006, w rozumieniu art. 53 tego rozporządzenia, jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska jako organ właściwy w sprawach przywozu odpadów na teren kraju, wywozu odpadów z terenu kraju oraz tranzytu odpadów przez teren kraju.

Organ odwoławczy, korzystając z uprawnień kasacyjno - reformacyjnych określonych w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2010 r. i orzekł co do istoty, nakładając na skarżącego karę pieniężną w wysokości 50.000 zł jako odbiorcę odpadów w postaci wymienionych pojazdów marki [...] przywiezionych nielegalnie z Wielkiej Brytanii do Polski bez dokonania zgłoszenia. Wymierzył zatem karę w najniższej możliwej wysokości wskazując w uzasadnieniu, że skoro w aktach sprawy brak jest jednoznacznych dowodów, iż przedmiotowe odpady posiadały charakter odpadów niebezpiecznych (kod 160106* według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów - Dz. U. nr 112, poz. 1206), należy je uwzględnić jako odpady inne niż niebezpieczne (kod 160106). Kod 160106 został również wskazany w ostatecznej decyzji GIOŚ z dnia [..] kwietnia 2008 r.

Motywując uchylenie pkt 2 i 3 decyzji organu I. GIOŚ zasadnie wskazał, iż termin i sposób uiszczenia kary pieniężnej orzeczonej na podstawie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wynika wprost z powszechnie obowiązujących przepisów prawa i wobec uregulowania całokształtu obowiązków płatniczych nałożonych ww. decyzją w art. 35 ww. ustawy, brak jest podstaw do uregulowania przez organ ww. kwestii indywidualnie w drodze decyzji (v. wyrok NSA z dnia 21 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 652/08).

Konkludując, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.