Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1974/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. P. Przedsiębiorstwo Usługowe "E." karę pieniężną w łącznej kwocie 3 600 zł. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1, 4 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) oraz lp. 1.2.2. lit 2 i 3 i lp. 1.11.11 ust. 4 lit. a załącznika do tej ustawy. Natomiast podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzenie w czasie przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2004r. kontroli drogowej należącego do L. P. autobusu m-ki [...] nr rej. [...] wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu przyjazdu (kara 500 zł) i ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków (kara 3.000 zł) oraz okazanie wykresówki nie zawierającej przepisowych wpisów: imienia lub nazwiska kierowcy. Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, iż w dacie kontroli w/w pojazdu był wykonywany międzynarodowy transport drogowy osób (przewóz regularny) na trasie [...] - [...]. Pojazd zatrzymano o godz. 925 podczas, gdy zgodnie z rozkładem jazdy o tej godzinie powinien on znajdować się między [...] a [...]. Do [...] autobus powinien przyjechać o godzi 1145. Z rozkładu jazdy wynika również, jak wskazał w uzasadnieniu w/w decyzji organ, że trasa autobusu wg rozkładu jazdy powinna przebiegać przez [...] – [...] – [...] drogą nr [...] i [...], a pojazd jechał drogą nr [...] na trasie [...] -[...]. W czasie kontroli w autobusie znajdowała się podwójna obsada kierowców: A. W. i S. M. Kierujący tłumaczyli, że nie jechali przez [...], bo nie mieli tam do wysadzenia pasażerów. Jednocześnie organ podniósł, że na okazanych wykresówkach brakowało wpisu imion kierowców.

W odwołaniu od tej decyzji L. P. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zdaniem skarżącego, w przypadku naruszenia wytyczonej trasy przejazdu i ustalonych godzin odjazdu i przyjazdu istnieją w świetle przepisów prawa przewozowego sytuacje zezwalające na odstąpienie od wymierzenia sankcji. Powiązanie zasadności wymierzenia kary pieniężnej i przepisów prawa przewozowego nie powinno być bowiem wolne od ustalenia faktu oraz rozmiarów szkody, jakie pasażerowie mogliby ponieść wobec zmiany trasy oraz godzin odjazdu i przyjazdu. Art. 62 tej ustawy przewiduje przypadki, kiedy przewoźnik odpowiada za szkodę powstałą m.in. wskutek odwołania regularnie kursującego środka transportowego. Za równoznaczną w skutkach prawnych sytuację należy, w ocenie skarżącego, uznać przypadek zmiany trasy przez przewoźnika polegającej na opuszczeniu przystanku. Taka konieczność może pojawić się, tak, jak w tym przypadku, co zostało przez organ pominięte, na podstawie porozumienia z pasażerami i w zw. z niecelowością przemierzania zmienionego szlaku komunikacyjnego ze względu na możliwy, krótszy odcinek do pokonania. W tej sytuacji pasażerowie nie ponieśli szkody wobec zmiany kursu ani też zmiana trasy nie odbywała się z uszczerbkiem dla interesów osób trzecich, co w ocenie skarżącego oznacza brak podstawy do nałożenia kary pieniężnej. Nadto skarżący podniósł, iż "szczupłość" miejsca na wykresówce zmusiła obu kierowców do złożenia podpisów składających się z nazwiska i tylko pierwszych liter imienia, ale nie zachodziło niebezpieczeństwo wprowadzenia organu w błąd co do ich tożsamości. Zastrzeżenie kary pieniężnej na wypadek niepodania imienia i nazwiska kierowców zdaniem L. P. miało zdaniem skarżącego zapobiec praktykom polegającym na dążeniu do uwolnienia się przez przewoźnika od odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy przewozu i ta przesłanka, chociaż nie wyrażona w powołanej ustawie, winna być brana pod uwagę przy orzekaniu o karze pieniężnej, a nie została ona spełniona wobec czego odpadła przyczyna dla wydania decyzji w tej części.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 18 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 2, art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.2.2 pkt 2 i 3, lp. 1.11.11 ust. 4 lit a załącznika do tej ustawy , art. 15 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz WEW 370) Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż w chwili kontroli pojazd nie jechał trasą wyznaczoną w zezwoleniu na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym a zatem doszło do stwierdzonych naruszeń, gdyż nie zastosowano się do wymogów przewidzianych w ww. regulacjach prawnych i wobec tego argumenty podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji. Organ podniósł przy tym, ze zgodnie z art. 15 ust. 5 ww. rozporządzenia kierowca ma obowiązek naniesienia na wykresówkę zarówno nazwiska jak i imienia, a wykresówki imion kierowców nie zawierały.

W skardze na tę decyzję L. P. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe w zw. z art. 20 i art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym przez niewłaściwe uznanie, że zmiana trasy przejazdu uzgodniona z klientem upoważniła organ I instancji do nałożenia kary pieniężnej oraz nieprawidłowe przyjęcie, że podpis kierowców złożony na wykresówce każdorazowo winien składać się z pełnego brzmienia imienia i nazwiska kierowców, przy wykonaniu których przedsiębiorca świadczy usługi przewozu osób. Zdaniem skarżącego dochowane zostały wymogi zmiany umowy przewozu określone w art. 17 prawa przewozowego i art. 18, 20, 22 ustawy o transporcie nie przewiduje zakazu zmiany umowy przewozu i wobec tego nałożenie kary było nieuzasadnione. Zdaniem skarżącego nie został też naruszony interes społeczny, bo pasażerowie zgodzili się na opuszczenie przystanku i nie zachodzi też sytuacja niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przewozu. Skarżący podniósł nadto, iż wprawdzie art. 92 ust. 4 w zw. z lp. 1.11.11. ust. 4 lt a załącznika do ustawy przewiduje, iż brak w wykresówce przepisowych wpisów imienia lub nazwiska kierowcy stanowi podstawę do obciążenia karą pieniężną, ale wykresówka okazana w czasie kontroli zawiera podpis powodujący dostatecznie zindywidualizowanie osoby kierowców, a złożone podpisy nie zawierają braku w postaci imienia bądź nazwiska kierowcy.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż przedstawione przez stronę argumenty oparte na przepisach prawa przewozowego nie maja w sprawie znaczenia, bo dotyczą regulacji o charakterze cywilnoprawnym, a kara pieniężna nałożona została za naruszenie przepisów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Stosowanie do art. 18 ust. 1 powołanej ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wymaga zezwolenia wydanego przez ministra właściwego ds. transportu.

Skarżący legitymował się takim zezwoleniem przedstawiając zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym i co w sprawie bezsporne wykonywany w dniu kontroli transport drogowy odbywał się na podstawie ww. zezwolenia. Obowiązkiem skarżącego było zatem wykonanie transportu z zachowaniem warunków określonych w zezwoleniu.

Zaistniały stan rzeczy wskazuje jednak na to, że warunki te w dniu kontroli zostały naruszone. Ustalenia faktyczne poczynione zarówno przez organ I, jak i II instancji wskazują bowiem na to, iż transport drogowy odbywał się z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu oraz ustalonej w zezwoleniu trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Ustaleń tych skarżący w żadnym zakresie nie podważa, a nawet w uzasadnieniu skargi potwierdza ustalony przez organy stan faktyczny tyle, że odwołując się do przepisów ustawy prawa przewozowego zarzuca, iż nie uzasadniał on nałożenia kary pieniężnej w kwocie 3.500 zł skoro zmiany w powyższym zakresie zostały z pasażerami uzgodnione. Zarzut ten, w ocenie Sądu nie znajduje jednak uzasadnienia w obowiązującym prawie i wiąże się z błędnym rozumieniem istoty i charakteru regulacji objętej powołaną ustawą, jak i ustawą o transporcie drogowym.

Ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego (art. 1) określając prawa i obowiązki podmiotów ten transport wykonujących. Naruszenie określonych ustawą obowiązków i warunków u skutkuje w świetle art. 92 tej ustawy nałożeniem na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy. Natomiast ustawa prawo przewozowe reguluje przewóz osób i rzeczy wykonywany odpłatnie na podstawie umowy przez uprawionych do tego przewoźników z wyjątkiem transportu morskiego, lotniczego i konnego (art. 1 ust. 1 ustawy) stanowiąc w art. 90, iż w sprawach nienormowanych w ustawie i przepisach wykonawczych i szczególnych stosuje się przepisy prawa cywilnego. Obejmuje zatem regulację o charakterze cywilnoprawnym odnosząc się do stosunków prawnych między przewoźnikiem a podmiotami, z którymi zawarta zostaje umowa przewozu. Zatem przepisy powołanej ustawy w ogóle w rozpoznawanej sprawie nie znajdują zastosowania. Nie chodzi bowiem o to, czy i w jakim zakresie wykonane zostały zawarte przez skarżącego umowy przewozu tylko o to, czy skarżący wykonał transport drogowy zgodnie z zasadami wykonywania tego transportu, a zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego są domeną prawa administracyjnego w tym przypadku powołanej ustawy o transporcie drogowym.

Bez istotnego znaczenia pozostaje zatem podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż zmiana trasy i godzin odjazdu i przyjazdu były z pasażerami uzgodnione, a także kwestia czy i w jakim zakresie zmiany te spowodowały straty po stronie pasażerów. Powołane przez organ przepisy ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie bowiem wskazują na to, iż wykonywanie przewozów regularnych odbywa się na zasadach określonych w zezwoleniu i warunki w nim określone mogą być zmienione w trybie określonym tą ustawą nie zaś przez uzgodnienia z osobami trzecimi (pasażerami). Bezsporną jest jednak okoliczność, iż transport drogowy osób wykonywany w dniu kontroli odbywał się z naruszeniem tych warunków. Z tym naruszeniem przepis art. 92 ust. 1, 4 wiąże karę pieniężną w wysokości określonej w załączniku do tej ustawy i taka też kara (500 + 3.000 zł) została na skarżącego nałożona.

W świetle powołanej ustawy istnieje również podstawa do obciążenia przedsiębiorcy karą pieniężną wówczas, gdy wykresówka nie zawiera przepisowych wpisów imienia lub nazwiska kierowcy, a , co w sprawie również bezsporne, na okazanych wykresówkach brak było wpisu imion kierowców. Zatem także w pozostałej części zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w sentencji na zasadzie art. 151 p.p.s.a.