Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1562/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151, art. 134
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 184, art. 207
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 136
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi A. ... sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia ... lipca 2018 r. nr ... w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "Skarżąca", "Strona", "Beneficjent") jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") z [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP") z [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 21 maja 2010 r. Skarżąca zawarła z PARP umowę o dofinansowanie (uzupełnianą późniejszymi aneksami), przedmiotem której było dofinansowanie realizacji projektu pn. "[...]". Projekt miał być realizowany ze środków publicznych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, Działanie 8.1. Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej, 8 osi priorytetowej, Społeczeństwo informacyjne - zwiększanie innowacyjności gospodarki.

Na podstawie § 5 ust. 1 Umowy PARP zobowiązała się do udzielenia Skarżącej dofinansowania w maksymalnej wysokości 685.729 zł, nieprzekraczającej 85% kwoty wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Okres kwalifikowalności wydatków rozpoczynał się 1 czerwca 2010 r., a kończył 29 lutego 2012 r. (§ 6 ust. 1 umowy).

Jednocześnie w § 3 ust. 1 Umowy zostało wskazane, że "Beneficjent zobowiązuje się do zrealizowania Projektu w pełnym zakresie określonym w Harmonogramie rzeczowo-finansowym Projektu (...) w terminie wskazanym w § 6 ust. 3, z należytą starannością, zgodnie z: 1) Umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, (...), 2) obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego (...)". Beneficjent na podstawie § 8 ust. 1 i 2 umowy zobowiązany był ponadto do osiągnięcia założonych celów i wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie oraz w umowie, a także do niedokonywania zasadniczych modyfikacji Projektu w okresie 3 lat od dnia zakończenia realizacji Projektu.

Celem Projektu było stworzenie otwartej platformy internetowej, za pośrednictwem której użytkownicy będą mogli zamawiać usługi firm kurierskich. Platforma miała być agregatorem zamówień użytkowników, dzięki niej miało być możliwe korzystanie z usług kurierskich po cenach niższych niż oferowane bezpośrednio przez kurierów. Platforma miała mieć charakter otwarty - bez ograniczeń liczby firm kurierskich, które będą mogły do niej przystąpić. Platforma miała być dostępna zarówno dla użytkowników indywidualnych jak i firm. Planowane było uruchomienie następujących e-usług:

1) mechanizmu umożliwiającego zamówienie wysyłki paczki;

2) mechanizmu umożliwiającego dokonanie płatności za wysyłaną paczkę;

3) narzędzi umożliwiających uzyskanie informacji na temat statusu dokonanych zamówień

4) mechanizmu umożliwiającego firmom kurierskim zarejestrowanie się w serwisie;

5) mechanizmu umożliwiającego firmom kurierskim przyjęcie zamówienia.

Dodatkowo Beneficjent zaplanował do osiągnięcia następujące wskaźniki:

1) Produktu:

- Liczba nowych e-usług: wartość bazowa - 0, wartość docelowa = 5 (sztuk).

2) Rezultatu:

- Liczba świadczonych e-usług: wartość bazowa = 0, wartość docelowa do osiągnięcia w 2011 roku = 5 (sztuk);

- Liczba utworzonych, stale obsadzonych miejsc pracy: wartość bazowa = 0, wartość docelowa do osiągnięcia w 2011 roku = 1 (sztuk);

- Liczba zarejestrowanych klientów w serwisie: wartość bazowa = 0, wartość docelowa do osiągnięcia w 2012 roku = 720 (sztuk);

- Średni miesięczny przychód: wartość bazowa = 0, wartość docelowa na dzień 28 lutego 2014 r. = 15 200 (zł/miesiąc);

- Liczba złożonych zleceń na przesyłki: wartość bazowa = 0, wartość docelowa na dzień 28 lutego 2014 r. = 9 500 (sztuk/miesiąc);

- Liczba wejść unikalnych użytkowników na stronę internetową: wartość bazowa = 0, wartość docelowa na dzień 28 lutego 2014 r. = 10 500 (sztuk/miesiąc).

Na podstawie Umowy oraz przedkładanych przez Beneficjenta wniosków o płatność, PARP dokonała następujących wypłat środków w ramach przedmiotowego projektu:

1) na podstawie wniosku o płatność nr [...], wypłacona została zaliczka w wysokości 205.718,70 zł w tym środki europejskie w kwocie 174.860,89 zł wypłacone 4 sierpnia 2010 r. oraz dotacja celowa w kwocie 30.857,81 zł wypłacona 2 sierpnia 2010 r.

2) na podstawie wniosku o płatność nr [...], rozliczone zostały wydatki kwalifikowalne w wysokości 189.800,00 zł. PARP nie dokonywała wypłat na rzecz beneficjenta,

3) na podstawie wniosku o płatność nr [...], wypłacona została refundacja w wysokości 125.863,85 zł w tym środki europejskie w kwocie 106.984,27 zł wypłacone 26 lipca 2011 r. oraz dotacja celowa w kwocie 18.879,58 zł wypłacona 2 września 2011 r.

4) na podstawie wniosku o płatność nr [...] wypłacona została refundacja w wysokości 98.969,75 zł w tym środki europejskie w kwocie 84.124,29 zł wypłacone 26 września 2011 r. oraz dotacja celowa w kwocie 14.845,46 zł wypłacona 20 września 2011 r.

5) na podstawie wniosku o płatność nr [...] wypłacona została refundacja w wysokości 77.167,43 zł w tym środki europejskie w kwocie 65.592,32 zł wypłacone 23 grudnia 2011 r. oraz dotacja celowa w kwocie 11.575,11 zł wypłacona 19 grudnia 2011 r.

6) na podstawie wniosku o płatność nr [...] wypłacona została refundacja w wysokości 175.706,21 zł w tym środki europejskie w kwocie 149.350,27 zł wypłacone 26 lipca 2012 r. oraz dotacja celowa w kwocie 26.355,94 zł wypłacona 12 lipca 2012 r.

W dniach 11 i 17 września 2014 r. Regionalna Instytucja Finansująca - Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. (dalej "RIF") przeprowadziła kontrolę trwałości projektu, w miejscu jego realizacji oraz w siedzibie Beneficjenta. W wyniku kontroli stwierdzono nieosiągnięcie oraz nieutrzymanie w okresie trwałości projektu zakładanych wskaźników rezultatu.

Z uwagi na stwierdzone uchybienia RIF zatwierdziła raport z kontroli z wynikiem negatywnym i pismem z 27 stycznia 2015 r. zarekomendowała rozwiązanie Umowy.

Po przeprowadzeniu weryfikacji dokumentacji z kontroli, PARP zatwierdziła raport z wynikiem pozytywnym, z rekomendacją obniżenia dofinansowania ze względu na nieosiągnięcie i nieutrzymanie zakładanych wskaźników rezultatu projektu.

Pismami z 18 lutego 2015 r. oraz z 26 czerwca 2016 r. PARP wezwała Beneficjenta do zwrotu środków na podstawie art. 207 ust. 8 pkt. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm., dalej: "u.f.p.").

W związku z brakiem uregulowania przez Beneficjenta należności wynikających z wezwania do zapłaty, wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...] z 21 maja 2010 r.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr jw. PARP określiła Beneficjentowi zobowiązanie do zwrotu wraz z odsetkami środków w wysokości 280.136,10 zł, przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie z 21 maja 2010 r. nr jw., w związku ze stwierdzeniem nieosiągnięcia oraz nieutrzymania zakładanych wskaźników rezultatu:

1. Liczba zarejestrowanych klientów w serwisie (stopień osiągnięcia wskaźnika: 64 konta z 720 zaplanowanych, co stanowi 8,89% zaplanowanej wartości wskaźnika);

2. Średni miesięczny przychód (stopień osiągnięcia wskaźnika: 0,00% zaplanowanej wartości wskaźnika);

3. Liczba złożonych zleceń na przesyłki (stopień osiągnięcia wskaźnika: 6.377 zleceń na przesyłki z 9.500 planowanych zgodnie z Umową, co stanowi 67,13% zaplanowanej wartości wskaźnika);

4. Liczba wejść unikalnych użytkowników na stronę Internetową (stopień osiągnięcia wskaźnika: od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r. zanotowano 146.844 wejść na stronę, co podzielone przez 24 miesiące daje średnio 6.118 wejść miesięcznie (wobec planowanych 10.500 miesięcznie) - 58,27% zaplanowanej wartości wskaźnika.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła odwołanie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek wniesionego środka zaskarżenia, organ odwoławczy - Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] lipca 2018 r. nr jw. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister stwierdził, że decyzja PARP zawiera szczegółowy opis stanu faktycznego oraz prawidłowe uzasadnienie prawne. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że Beneficjent nie zrealizował Projektu zgodnie z założeniami przedstawionymi we wniosku o dofinansowanie i nie osiągnął wszystkich wymaganych wskaźników produktu i rezultatu. Brak osiągnięcia celu Projektu oraz naruszenie postanowień Umowy odniosło skutek w postaci spełnienia się przesłanek, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., tj. wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik zapadłego rozstrzygnięcia, tj.:

1) art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE,EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L. z 1995 r Nr 312, dalej: "rozporządzenie 2988/95"), poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieuchylenie decyzji i nieumorzenie postępowania, pomimo upływu terminu przedawnienia zobowiązania określonego co do wysokości decyzją organu I instancji;

2) art. 98 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego Rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L. z 2006 r., Nr 210 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1083/2006"), poprzez jego niezastosowanie, co sprowadziło się do określenia kwoty naliczonej korekty finansowej bez uwzględnienia obligatoryjnych czynników w postaci charakteru i wagi stwierdzonych nieprawidłowości oraz zakresu i skutków finansowych tych nieprawidłowości;

3) art. 7 k.p.a, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji przy braku podjęcia rzetelnych działań na rzecz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, dowolnej ocenie zgromadzonych dowodów, tj. ich oceny całkowicie sprzecznej z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania, co wobec braku merytorycznego materiału dowodowego, doprowadziło do posłużenia się przez organ odwoławczy, w ślad za organem I instancji, nieuprawnionym domniemaniem dla potrzeb subsumpcji stanu faktycznego pod normę prawa materialnego, a dokładnie powzięciem nieuprawnionego ustalenia, iż szkoda rzekomo powstała w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w następstwie niedotrzymania oraz nieutrzymania wskaźników rezultatu przewidzianych w umowie o dofinansowanie nr [...] z dnia 21 maja 2010 r. została spowodowana przez działanie lub zaniechanie Skarżącej.

II. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 6b ust. 8 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r., Nr 42, poz. 275 ze zm., dalej: "ustawa o PARP"), w zw. z art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r, poz. 1025 ze zm., dalej: "k.c."), w zw. z art. 65 § 2 k.c., art. 3 ust. 1 oraz art 98 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 7 rozporządzenia 1083/2006, poprzez ich nieprawidłową wykładnię prowadzącą do błędnego przyjęcia, iż w treści umowy o dofinansowanie można skutecznie zastrzec postanowienia uprawniające organ wdrażający do odstąpienia od umowy o dofinansowanie w przypadkach zaistnienia okoliczności innych niż wystąpienie nieprawidłowości, tj. określonych w przepisach rozporządzenia 1083/2006;

2) art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., w zw. z art. 184 u.f.p w zw. z art. 98 ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 7 rozporządzenia 1083/2006, poprzez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co polegało na nadaniu błędnego znaczenia terminom "wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem" i "wykorzystanie z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.";

3) art. 207 ust. 9 u.f.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego oraz nakazującej Skarżącej dokonanie zwrotu zobowiązania, pomimo, iż zaistniały w sprawie stan faktyczny nie daje podstaw do wydania rozstrzygnięcia takiej treści.

Powyższe zarzuty Skarżąca rozwinęła w motywach skargi, w sposób obszerny je argumentując.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z p. zm. - dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Inwestycji i Rozwoju, przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 2077; dalej: u.f.p.) oraz zasady udzielania dofinansowań w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO IG), mające zastosowanie w tym konkursie.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, że Strona skarżąca realizowała projekt pn. "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, Działanie 8.1. Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej, 8 osi priorytetowej, Społeczeństwo informacyjne - zwiększanie innowacyjności gospodarki, zaś przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja, wydana na podstawie art. 207 ust. 1 oraz 9 i 11 u.f.p. zobowiązująca Skarżącą do zwrotu części dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej wobec stwierdzenia, że przekazane środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których jest mowa w art. 184, (...) - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Z kolei z treści przepisów art. 207 ust. 8 i ust. 9 u.f.p. wynika, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. oraz po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków. Ustawa o finansach publicznych nie przewiduje możliwości odstąpienia od dochodzenia zwrotu tych środków.

W pierwszej kolejności należy dokonać ogólnych zastrzeżeń odnośnie interpretacji art. 184 u.f.p. oraz art. 2 ust. 7, art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, w zakresie źródeł prawa określonych w art. 87 Konstytucji.

Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dokonując wykładni pojęcia "innych procedur obowiązujących" przyjęto, że obejmuje ono również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie (por. wyrok z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 598/10, opubl. LEX nr 7477520, a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: z 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 727/12, z 9 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 132/11; wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).). Ponadto przyjąć należy, że ustawodawca do procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków zaliczał przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych lub też innych ustaw mających zastosowanie przy realizacji określonego projektu (np. ustawy z 7 lipca 2004 r. Prawo budowlane, czy też ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska).

Wymaga też wskazać, że procedura ustalania i korygowania nieprawidłowości oraz korekta finansowa, o której mowa w art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 są odrębnymi instytucjami. Pierwsza z ww. instytucji służy określeniu wysokości kwoty odejmowanej od kwoty dofinansowania i dokonywana jest przez odpowiednią instytucję na podstawie umowy o dofinansowanie. W następstwie tej operacji można, o ile zajdzie taka potrzeba, wszcząć procedurę odzyskiwania środków w trybie postępowania administracyjnego na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Natomiast druga instytucja znajduje zastosowanie wyłącznie w relacjach pomiędzy państwem członkowskim a Komisją Europejską i jako taka służy realizacji zadań właściwej Instytucji Zarządzającej.

Warto także zwrócić uwagę, że art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, nie jest podstawą nałożenia korekty finansowej na beneficjenta, jak również podstawą prawną odzyskiwania środków, a w efekcie podstawą wydania decyzji o zwrocie środków. NSA w wyroku z 12 czerwca 2014 r.(sygn. akt II GSK 2080/13, dostępny tamże) zasadnie wskazał, że jest dość oczywiste, że ustalenie oraz nałożenie korekty finansowej i zobowiązanie do zwrotu środków to odrębne od siebie instytucje. NSA zauważył również, że art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 kieruje obowiązek dokonywania korekt finansowych ogólnie do państwa członkowskiego. Nie można więc szukać w nim podstawy prawnej do działania w charakterze organu, w formie decyzji administracyjnej. Zaznaczył, że kompetencja w zakresie nakładania korekt finansowych określona w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z p. zm.; obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 383 z p. zm.; dalej: u.z.p.p.r.) jest wyłączną kompetencją Instytucji Zarządzającej, która nie może zostać scedowana na instytucje pośredniczące, zgodnie z art. 27 ust. 1 u.z.p.p.r., co również potwierdza odrębność powyższych instytucji.

Przepisem prawa materialnego będącym podstawą prawną zwrotu środków jest art. 207 u.f.p. W tym artykule, realizując m.in. cel rozporządzenia nr 1083/2006 w zakresie eliminowania finansowych skutków nieprawidłowości przy wydatkowaniu środków europejskich, szczegółowo uregulowano przesłanki zwrotu środków znajdujące zastosowanie do podmiotów prawa polskiego (krajowych beneficjentów). W tym kontekście należy podkreślić, że adresatami normy prawnej wynikającej z art. 207 u.f.p. (powołanego w decyzjach przez organy orzekające) są beneficjenci, podczas gdy adresatami normy prawnych wynikających z rozporządzenia nr 1083/2006 są przede wszystkim państwa członkowskie. Z tego też względu w sprawach o zwrot środków w pierwszej kolejności zastosowanie ma art. 207 u.f.p. Przepisy rozporządzenia nr 1083/2006 nie mogą być samodzielną podstawą prawną zwrotu środków przez beneficjenta (zob. Ł.M. Wyszomirski, Zwrot środków europejskich przez beneficjenta, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2013, nr 1, s. 77).

Należy też wskazać, iż podstawą żądania zwrotu środków jest również zaistnienie "nieprawidłowości". Rozporządzenie 1083/2006 w art. 2 pkt 7 definiuje nieprawidłowość jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Definicję nieprawidłowości znajdziemy także w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r.), zgodnie z którą nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

Definicja ta określa przesłanki uznania danego czynu za nieprawidłowość. Panuje zgoda co do tego, że przesłanki te mają charakter łączny - brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość uznania danego czynu za nieprawidłowość, przy czym niedopuszczalne jest również wymaganie spełnienia innych przesłanek, nieuwzględnionych w tym przepisie, np. umyślności działania lub zaniechania (por. Justyna Łacny, Korekty finansowe nakładane przez Komisję Europejską na państwa członkowskie za niezgodne z prawem wydatkowanie funduszy Unii Europejskiej, WKP 2017 i literatura tam powołana ) .

Zgodnie z art. 2 ust. 4 rozporządzenia nr 2988/95 procedury dotyczące zastosowania wspólnotowych kontroli, środków i kar będą podlegały prawu Państw Członkowskich.

Na gruncie polskiego prawa regulacja procedur, o których mowa w art. 2 ust. 4 rozporządzenia nr 2988/95, a w konsekwencji tego wynikający z art. 70 rozporządzenia nr 1083/2006 obowiązek odzyskiwania kwot wypłaconych w związku z nieprawidłowościami zdefiniowanymi w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 – realizowany jest na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Ustawa ta w art. 207 ust. 1 nie używa terminu "nieprawidłowości" lecz terminów – "wykorzystanie niegodnie z przeznaczeniem", "wykorzystanie z naruszeniem procedur", "pobranie nienależnie lub w nadmiernej wysokości". Zastosowane nazewnictwo nie zmienia jednak faktu, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 u.f.p. są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu Unii, w celu usuwania nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 rozporządzenia nr 2988/95, skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia. Są zatem częścią tej samej dyspozycji gwarantującej dobre zarządzanie funduszami Unii i ochronę jej interesów finansowych, a konsekwentnie do tego, terminy użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, jak też art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 ( patrz: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r. , sygn. akt II GSK 5056/16; dostępny tamże).

Mając powyższe na względzie do stwierdzenia nieprawidłowości wymagane jest kumulatywne spełnienie trzech elementów. Pierwszy to naruszenie jakiegokolwiek przepisu prawa, drugi element to naruszenie prawa musi być wynikiem działania lub zaniechanie beneficjenta. Trzeci element ma miejsce wówczas, gdy naruszenie to powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.

W związku z powyższym organ - aby móc zastosować korektę - musi stwierdzić naruszenie prawa przez beneficjenta, które było wynikiem jego działania (zaniechania) i które to naruszenie spowodowało lub mogło spowodować powstanie szkody.

W przedmiotowej sprawie procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p., stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta 21 maja 2010 r. pomiędzy Stroną skarżącą a Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości.

Rozpoznając zarzuty skargi Sąd w pierwszej kolejności winien odnieść się do najdalej idącego w skutkach zarzutu przedawnienia.

Ustawa o finansach publicznych nie zawierała - do dnia 2 września 2017 r. tj. dodania art. 66a u.f.p. - regulacji związanych z przedawnieniem prawa zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Zgodnie zaś z art. 67 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, co również miało zastosowanie na tle stosowania wcześniejszej ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie zwraca się uwagę (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 września 2017r. o sygn. akt I SA/Ke 433/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2017r. o sygn. I SA/Sz 749/17; dostępne tamże), że pomimo odesłania do przepisów Ordynacji w zakresie regulującym terminy przedawnienia nie stosuje się, z uwagi na przepis szczególny, tj. Rozporządzenie Rady (WE, EUROATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1). Przepis art. 3 ust.1 tego Rozporządzenia przewiduje zaś jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1, z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. Jednocześnie przepis art. 3 ust.1 ww. Rozporządzenia wyznacza ostateczny okres przedawnienia, stanowiąc, że "w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu".

Odnosząc się do pojęcia "ostatecznego zakończenia programu", Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 15 czerwca 2017 r. o sygn. akt C-436/15 zauważył, że rozporządzenie Rady (WE) nr 2988/95 nie przewiduje konkretnego wiążącego momentu w odniesieniu do "ostatecznego zakończenia programu", ponieważ [...] moment ten różni się nieuchronnie w zależności od poszczególnych etapów i procesów przewidzianych w celu zakończenia każdego wdrożonego programu wieloletniego (punkt 60). Ustalenie momentu "ostatecznego zakończenie programu" w celu stosowania zasady przedawnienia właściwej dla "programów wieloletnich", przewidzianej w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, zależy zatem od przepisów, które normują każdy program wieloletni (punkt 61). W celu ustalenia momentu "ostatecznego zakończenie programu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie. Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii. Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (punkt 62). Ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenia programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego "programu wieloletniego" (punkt 63). Po upływie nieprzekraczalnego terminu określonego przez Komisję dla zakończenia prac i dokonania płatności z tytułu związanych z tymi pracami wydatków kwalifikowalnych, projekt taki należy uznać za ostatecznie zakończony w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, bez uszczerbku dla ewentualnego przedłużenia na mocy nowej decyzji Komisji w tym zakresie (punkt 66).

Na tle tego uregulowania, słusznie zauważa się również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. cyt. wyżej wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2017r.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 924/17), że przyjęcie jako początkowej daty biegu przedawnienia - daty poszczególnych płatności w projekcie oraz stosowanie terminu przedawnienia z art. 70 § 1 O.p., wyłączyłoby skuteczność szeregu kompetencji oraz instrumentów prawnych, którymi dysponuje IZ w zakresie kontroli realizacji projektów (także w okresie ich trwałości), odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i nakładania korekt finansowych (art. 25 ust. 1 pkt 14-15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). Trudno zatem przyjąć, aby po upływie 5 lat od daty płatności w projekcie kontrole takie miały wyłącznie charakter stwierdzający bez możliwości wywołania określonych skutków oraz zastosowania określonych środków prawnych.

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 był programem wieloletnim, stąd uznać należy, że okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zamknięcia programu. Sprawę zakończenia programu reguluje m. in. decyzja Komisji zmieniająca decyzję [...] w sprawie zatwierdzenia wytycznych dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013).

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., zamknięcie programu operacyjnego następuje w dacie wcześniejszego spośród następujących trzech wydarzeń: płatności salda końcowego określonego przez Komisję na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, przesłania noty debetowej na kwoty nienależnie wypłacone państwu członkowskiemu przez Komisję w odniesieniu do danego programu operacyjnego, anulowania salda końcowego zobowiązania budżetowego. Komisja informuje państwo członkowskie o dacie zamknięcia programu operacyjnego w nieprzekraczalnym terminie dwóch miesięcy.

Należy też wskazać, że środki na realizację projektu przez Skarżącą przyznane zostały w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, który jednak nie został (do chwili wydania decyzji przez Ministra) jeszcze częściowo ani ostatecznie zakończony, pomimo złożenia do Komisji Europejskiej stosownych dokumentów zamknięcia.

Minister Inwestycji i Rozwoju, działając jako Instytucja Zarządzająca dla Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka wprost i jednoznacznie wskazał, iż na dzień przygotowania odpowiedzi na skargę Spółki (tj. na dzień 13 września 2018 r.) nie nastąpiło nawet częściowe zamknięcie Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013 w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, jak również nie nastąpiła płatność salda końcowego, przesłanie noty debetowej na kwoty nienależnie wypłacone państwu członkowskiemu przez Komisję w odniesieniu do PO IG, oraz anulowanie salda końcowego zobowiązania budżetowego. Tym samym nie zaszło żadne z wydarzeń wskazywanych zarówno w art 66a u.f.p. oraz w Rozporządzeniu 2988/95 powodujące rozpoczęcie biegu przedawnienia.

Sąd pragnie również podkreślić, że rozporządzenie 2988/95 w art. 3 motyw 3 przewidywało przerwanie biegu przedawniania, które następuje przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się dana osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Niezależnie od liczby przypadków przerwania biegu przedawnienia musi się ono kiedyś kończyć. Dlatego prawodawca unijny przewidział w art. 3 motyw 4 Rozporządzenia, że upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu okresowi biegu przedawnienia.

Podkreśleniu wymaga również, iż do ustawy o finansach publicznych z 2009 r. został dodany wspomniany art. 66a - przez art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2017, poz. 1475) zmieniającej tę ustawę z dniem 2 września 2017 r. - zgodnie z którym zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. , przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia:

1) w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna, albo

2) wypłaty salda końcowego, o którym mowa w:

a) art. 89 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25, z późn. zm.) albo

b) art. 86 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1, z późn. zm.), albo

c) art. 141 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.)

- w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później.

W ocenie Sądu - patrząc na regulacje wynikające z powołanych przepisów wspólnotowych oraz powyższy wywód - przedawnienie w niniejszej sprawie nie miało miejsca, a tym samym organ II instancji miał uprawnienie do wydania zaskarżonej decyzji, nie mając podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania.

Strona skarżąca twierdzi, że organ odwoławczy dokonał wadliwych ustaleń faktycznych, albowiem Projekt został zrealizowany zgodnie z treścią Umowy.

Nie można w ocenie Sądu zgodzić się z takim twierdzeniem.

Mianowicie Skarżący był zobowiązany do przestrzegania zapisów umowy o dofinansowanie projektu, zawartej w dniu 21 maja 2010 r. pomiędzy Stroną skarżącą a Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości.

Niewątpliwie w umowie, zawartej pomiędzy Skarżącą a PARP, były zapisane wskaźniki rezultatu.

Organ określił zobowiązanie do zwrotu wraz z odsetkami środków w wysokości 280.136,10 zł, przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie z 21 maja 2010 r., w związku ze stwierdzeniem nieosiągnięcia oraz nieutrzymania zakładanych wskaźników rezultatu.

Wskazano przy tym na następujące fakty, które zostały ujawnione w związku z przeprowadzoną kontrolą przez RIF:

1. Liczba zarejestrowanych klientów w serwisie (stopień osiągnięcia wskaźnika: 64 konta z 720 zaplanowanych, co stanowi 8,89% zaplanowanej wartości wskaźnika);

2. Średni miesięczny przychód (stopień osiągnięcia wskaźnika: 0,00% zaplanowanej wartości wskaźnika);

3. Liczba złożonych zleceń na przesyłki (stopień osiągnięcia wskaźnika: 6.377 zleceń na przesyłki z 9.500 planowanych zgodnie z Umową, co stanowi 67,13% zaplanowanej wartości wskaźnika);

4. Liczba wejść unikalnych użytkowników na stronę Internetową (stopień osiągnięcia wskaźnika: od stycznia 2012 r. do grudnia 2013 r. zanotowano 146.844 wejść na stronę, co podzielone przez 24 miesiące daje średnio 6.118 wejść miesięcznie (wobec planowanych 10.500 miesięcznie) - 58,27% zaplanowanej wartości wskaźnika.

Organ w ocenie Sądu prawidłowo wskazał, że w świetle braku osiągnięcia wskaźników i ich nieutrzymania w okresie trwałości Projektu, należało stwierdzić, że środki te przyczyniły się tylko częściowo do osiągnięcia niepełnych (lub zerowych) wartości wskaźników.

W niniejszej sprawie doszło więc do wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem i uzasadniony jest zwrot części dofinansowania, bowiem w części (w odpowiedniej proporcji) dofinansowanie to nie przyczyniło się do osiągnięcia celów projektu. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że umowa o dofinansowanie jest umową noszącą cechy umowy cywilno-prawnej, jednakże o szczególnym, specyficznym charakterze.

W ocenie Sądu organy nie naruszyły tym samym wskazywanych w skardze przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (art. 6b ust. 8 ), w zw. z art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że Beneficjent nie osiągnął celów projektu w sposób zgodny z założeniami określonymi we wniosku o dofinansowanie. Tym samym nie doszło do osiągnięcia obligatoryjnych wskaźników produktu oraz wskaźników rezultatu, co ponadto doprowadziło do naruszenia procedur wynikające z art. 184 u.f.p.

W świetle ustaleń poczynionych przez organ w ocenie Sądu zasadnym było stwierdzenie przez Ministra, że w sprawie zaistniały przesłanki wykorzystania przez Beneficjenta otrzymanego dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem (wypłacone Beneficjentowi środki publiczne nie przyczyniły się ostatecznie do osiągnięcia przez Beneficjenta celu Projektu, a zatem doszło do wykorzystania dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż były one przyznane Beneficjentowi na konkretny cel), a także przesłanki wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. (Beneficjent naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie).

W ocenie Sądu nie można też skutecznie zarzucić organowi naruszenia art. 98 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1083/2006, poprzez jego niezastosowanie i określenia kwoty naliczonej korekty finansowej bez uwzględnienia obligatoryjnych czynników w postaci charakteru i wagi stwierdzonych nieprawidłowości oraz zakresu i skutków finansowych tych nieprawidłowości.

W świetle poczynionych przez Organ I instancji ustaleń bezsprzeczne było zaistnienie w sprawie przesłanki wykorzystania przez Beneficjenta otrzymanego dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem (tj. cel projektu nie został osiągnięty w pełnym zakresie), a także przesłanki wykorzystania dofinansowania z naruszaniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. (tj. beneficjent naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie), co uzasadnia dochodzenie, w trybie art. 207 u.f.p,, zwrotu odpowiedniej części dofinansowania wraz z odsetkami. Organ I instancji, co Minister w pełni zaakceptował, dokonał precyzyjnego wyliczenia kwoty zmniejszenia dofinansowania, biorąc pod uwagę wagę i charakter stwierdzonych nieprawidłowości, jak również ich skutki finansowe, w wyniku czego Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu tylko odpowiedniej części dofinansowania, a nie jego całości. W ocenie Sądu takie działanie organów należy uznać za prawidłowe.

W ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu tym samym nie naruszyły przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu w sprawie w żaden sposób nie doszło też do naruszenia przepisów dot. postępowania administracyjnego, w tym wskazywanych w zarzutach skargi zasad ogólnych.

Należy przy tym podkreślić, że gospodarzem postępowania jest organ i to on jest zobowiązany do zebrania materiału dowodowego. Powyższe nie oznacza, że Strona skarżąca może pozostać bierna. Przeciwnie - stronie przysługuje inicjatywa dowodowa i może sama zbierać i przedstawiać dowody, bądź wnioskować o ich przeprowadzenie przez organ. Jednakże organ przeprowadza dowody na okoliczności wątpliwe i jeżeli uzna, że z materiału dowodowego jakaś okoliczność została dostatecznie udowodniona, to winien zaprzestać poszukiwania dalszych dowodów potwierdzających tę okoliczność. Działanie takie w żaden sposób nie może zostać uznane za nieprawidłowe. Podkreślenia wymaga również, że jeżeli strona powołuje się na jakieś okoliczności, to winna je udowodnić.

Organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ ten w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

W ocenie Sądu w sprawie nie doszło też do naruszenia przez organ art. 136 k.p.a., bowiem zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia wystąpienia przesłanek zawartych w art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 uofp. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a , art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a

Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.).

Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże).

Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.