Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 770/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1 pkt 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie : WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 28 kwietnia 2021 r., znak [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) w związku z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1325 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 28 października 2020 r. nr [...] wymierzającej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za realizację przewozu drogowego ze zgłoszeniem danych niezgodnym ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

W trakcie czynności podjętych w dniu 17 marca 2020 r. o godz. 21.15 w miejscowości T. (zjazd z autostrady A4) funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego zatrzymali do kontroli pojazd samochodowy o nr rej [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...]. Kierowcą skontrolowanego pojazdu był J. B. Zgodnie z wyjaśnieniami kierowcy oraz przedłożonymi dokumentami transport przewożonego towaru objęty został zgłoszeniem [...]. W przedmiotowym zgłoszeniu SENT jako podmiot wysyłający wskazano B., ul. [...],[...] K., PL natomiast odbiorcą był podmiot [...] SRL, str. [...] C., [...]J.. RO. Towar w postaci wyrobu o nazwie B. o kodzie [...] w ilości 7680 kg miał być dostarczony z miejscowości Z. [...], ul. [...], PL do miejsca przeznaczenia przez przejście graniczne w miejscowości B. Do przedmiotowego przewozu przewoźnik wskazał numer lokalizatora GPS: [...]. Jak wynika z ustaleń kontrolujących, w zakresie wykazania przewoźnika zaistniały niezgodności ze stanem faktycznym. Mianowicie przewóz w rzeczywistości wykonywał podmiot [...] Transport J. B., ul. [...], [...] O., podczas gdy w zgłoszeniu SENT [...] jako przewoźnik widnieje podmiot [...] Trans P. P., ul. [...], [...] O.. W trakcie przeprowadzanej kontroli o godzinie 21:56, P. P. dokonał modyfikacji zgłoszenia SENT, wpisując w miejsce przewoźnika podmiot faktycznie dokonujący przewozu czyli [...] Transport J. B.. Niezgodność danych w zgłoszeniu SENT dotyczyła również numeru zezwolenia drogowego. Pierwotnie wpisany numer [...] został podczas kontroli zmieniony na numer [...], co było konsekwencją zmiany danych przewoźnika.

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego, decyzją z dnia 28 października 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami płynnymi (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) wymierzył J. B. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za realizację przewozu drogowego ze zgłoszeniem danych niezgodnym ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru.

Pismem z dnia 12 listopada 2020 r. J. B. niósł odwołanie od ww. decyzji, zarzucając jej: 1) naruszenie zasad określonych wart. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez porzucenie obowiązku wyczerpującego zbadania sprawy przed wydaniem decyzji w sprawie; 2) naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi poprzez uznanie, że podmiot realizujący przewóz jest odpowiedzialny za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem.

Na skutek odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 28 kwietnia 2021 r., którą utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów – i wskazał, że w celu zagwarantowania prawidłowego monitorowania transportu towarów w zgodzie z przepisami ustawy SENT niezbędne jest, aby dane zgłoszone w elektronicznym systemie SENT pokrywały się ze stanem rzeczywistym zarówno w zakresie dokonywanego przewozu, jak i towarzyszących mu dokumentów. Zgodnie z art. 24 ust 1 pkt 2 ustawy, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż kontrolowany przewóz towarów dotyczył dostawy towaru o kodzie 38249993 w ilości 7680 kg. Został on zgłoszony do elektronicznego systemu monitorowania drogowego przewozu towarów pod numerem [...]. W zgłoszeniu tym wskazano lokalizator GPS o numerze GPS: [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż podczas dokonywania przedmiotowego transportu zaistniały nieprawidłowości polegające na błędnym uzupełnieniu formularza SENT. Przewoźnik, zobowiązany do uzupełnienia przedmiotowego zgłoszenia o dane m. in. podmiotu oraz numeru zezwolenia drogowego, uzupełnił te dane, jednak były one niezgodne ze stanem faktycznym. Dopiero podczas czynności kontrolnych dane dotyczące przewoźnika oraz numeru zezwolenia zostały zmienione na takie, które w sposób rzeczywisty oddawały stan dokonywanego przewozu. Potwierdzeniem takiego stany rzeczy są: protokół kontroli z 17 marca 2020 r. wydruki dokonane z systemu PUESC, dołączone do niniejszej sprawy, ale także wydruki, które przedstawił do sprawy pełnomocnik strony.

Zreferowawszy wyjaśnienia i stanowisko strony zaprezentowane w toku postępowania przed organem pierwszej instancji oraz w odwołaniu – organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko co do konieczności obligatoryjnego nałożenia kary i braku możliwości organów do uznaniowej oceny okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Odpowiedzialność, o której mowa w ustawie o SENT, ma charakter administracyjny, a zatem jest to odpowiedzialność o charakterze obiektywnym, czyli jest niezależna od zawinienia przewoźnika. Sam fakt naruszenia obowiązku, o którym mowa w ustawie, pociąga skutek w postaci sankcji administracyjnej w formie kary pieniężnej. Ponadto, pomimo próby odwołującego się przerzucania odpowiedzialności za zaistniały błąd na rzekome nieprawidłowości systemu, nieudolnie nadzorowanego przez odpowiedzialny organ, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stanął na stanowisku, iż błąd ten wynikał z niedopatrzenia po stronie przewoźnika. Zatem był to błąd ludzki, a nie systemowy. W dniu kontroli, co w decyzji organu pierwszej instancji wykazano, system działał prawidłowo, nie wykazano żadnej ujawnionej awarii systemu i przyjmował on wprowadzane modyfikacje bez żadnych problemów. Dowodem prawidłowego działania systemu w tym dniu, jak wykazał organ pierwszej instancji, jest fakt, że użytkownik modyfikujący P. P. trzykrotnie dokonywał modyfikacji zapisów formularza SENT. Zmiany te za każdym razem prawidłowo zostały wygenerowane i zapisane w systemie, co świadczy o sprawnym działaniu systemu, a nie jak sugeruje strona o jego wadliwej działalności. Zmiany dokonywane były o różnych porach dnia i za każdym razem były one prawidłowo zatwierdzane w systemie. Sam przewoźnik stwierdził w odwołaniu, że "na formularzu SENT 112 z godziny 13:17 uwidocznione są poprawne dane dotyczące pojazdu, lokalizatora oraz wszystkie pozostałe, za wyjątkiem nazwy przedsiębiorstwa. Przyznał, że po dokonaniu wpisu aktualizacyjnego w dniu 17 marca 2020 o godzinie 13:17 pojawiła się informacja SENT 500 "Potwierdzenie aktualizacji", gdzie w dolnej jego części drobnym drukiem pojawiła się informacja, że w trakcie zgłaszania wystąpił "błąd - Nie znaleziono zgłoszenia dla numeru SENT "[...]". Strona twierdzi, że informacja ta była o tyle myląca, iż w nagłówku dokumentu pojawiła się informacja "Potwierdzenie aktualizacji", a dopiero w dolnej części dokumentu pojawiły się drobnym drukiem informacje odnośnie błędu. Tymczasem okoliczności te dowodzą dobitnie, że system zaktualizował dane i wykazał błąd, o którym na bieżąco poinformował przewoźnika. W ocenie organu odwoławczego, materiały zgromadzone w niniejszej sprawie w sposób jasny i precyzyjny wskazują jakie zapisy i kiedy zostały dokonane, co bezsprzecznie wskazuje na błędy jakich dopuścił się przewoźnik, które w następstwie skutkowały wszczęciem postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej określonej w ustawie o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Organ odwoławczy skonkludował, że przewoźnik, który wykonywał transport, w niniejszej sprawie nie dokonał uzupełnienia zgłoszenia SENT w sposób prawidłowy. Działanie takie skutkowało nałożeniem kary pieniężnej wskazanej w art. 24 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, a dotyczącą zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru.

Dalej organ odwoławczy przytoczył art. 24 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy – i wskazał, że w jego ocenie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W tym kontekście organ odwoławczy zwrócił uwagę na uznaniowy charakter odstąpienia o nałożenia kary i wyjaśnił pojęcia ważnego interesu strony i interesu publicznego. Następnie organ odwoławczy zauważył, że uwzględniając treść art. 24 ust. 3 ustawy o SENT, organ pierwszej instancji wezwał stronę o wskazanie i uzasadnienie przesłanek mogących przemawiać za odstąpieniem od nałożenia przedmiotowej kary oraz o przedłożenie dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową podmiotu. Z uwagi na to, że strona nie przedłożyła żadnych dokumentów, organ pierwszej instancji, na podstawie dostępnych z urzędu dowodów sam ustalił kondycję finansową Spółki. Analiza dowodzi, iż sytuacja finansowa podmiotu jest stabilna, podobnie jak działalność gospodarcza, którą cechuje rentowność i stały poziom realizowanych obrotów. Bez wątpienia strona nie wykazała również, że uregulowanie wymierzonej kary może skutkować konsekwencjami w postaci np. utraty płynności finansowej, konieczności ograniczenia działalności czy redukcji zatrudniania, które to przesłanki wskazywałyby na istnienie interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary. Okoliczności takich nie stwierdzono także analizując zgromadzony materiał dowodowy w postępowaniu odwoławczym. Jednocześnie brak jest w sprawie nadzwyczajnych i losowych okoliczności, które rzutowałyby na niemożność wywiązania się z należności wynikającej z zaskarżonej decyzji i tym samym uzasadniały odstąpienie od wymierzenia przedmiotowej kary z uwagi na ważny interes strony. Odstąpienie w takich okolicznościach od wymierzenia przedmiotowej kary pieniężnej kolidowałoby z interesem Skarbu Państwa, naruszając tym samym interes publiczny. Zastosowanie ulgi stawiałoby bowiem stronę w nieuzasadnionej, uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów, nie podważających konieczności zapłaty kary pieniężnej w sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT i wywiązujących się z tego obowiązku. Byłoby też niezgodne z zasadą zaufania do organów podatkowych i stanowiłoby naruszenie konstytucyjnej zasady równego traktowania wszystkich podmiotów przez organy państwowe. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na brak zaistnienia przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego nie ma podstaw do przyznania omawianej ulgi.

Pismem z dnia 19 maja 2021 r. J. B. wniósł skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) błędną wykładnię art. 24 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi poprzez: a) pominięcie w ocenie pojęcia "ważnego interesu publicznego" zasad: proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co w konsekwencji doprowadziło do braku uznania, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej; b) pominięcie w ocenie pojęcia "ważnego interesu publicznego" rzeczywistej intencji ustawodawcy, co doprowadziło do nieodstąpienia od nałożenia kary pomimo nieuszczuplenia Skarbu Państwa w zakresie podatku akcyzowego, opłaty paliwowej i podatku od towarów i usług; 2) błędną wykładnię art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji z pominięciem dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy SENT, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest niewspółmierna do naruszeń skarżącej, podczas gdy nie doszło do żadnych uszczupleń należności publicznoprawnych; 3) naruszenie art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nałożenie kary za czyn nieistotny z punktu widzenia bezpieczeństwa podatkowo-prawnego należności podatkowych, co stoi w sprzeczności z zasadą proporcjonalności wyrażoną również w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej i wynikającej z orzecznictwa TSUE, zgodnie z którą spośród możliwych do zastosowania środków działania przez administracją podatkową należy dokonywać wyboru tych, które są skuteczne, a zarazem najmniej uciążliwe dla podatników, a w każdym razie są uciążliwe nie bardziej niż jest to niezbędne do osiągnięcia wskazanych celów, do których środki te zmierzają. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania i obciążenie nimi Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy ustosunkował się także do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1857, dalej "ustawa") w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie w szczególności o dane przewoźnika obejmujące imię i nazwisko albo nazwę oraz adres zamieszkania albo siedziby, a także numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 i 1005), o ile są wymagane. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru – odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości. Z akt sprawy wynika, że w trakcie czynności podjętych w dniu 17 marca 2020 r. o godz. 21.15 w miejscowości T. (zjazd z autostrady A4) funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego zatrzymali do kontroli pojazd samochodowy o nr rej [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...]. Kierowcą skontrolowanego pojazdu był J. B. Zgodnie z wyjaśnieniami kierowcy oraz przedłożonymi dokumentami transport przewożonego towaru objęty został zgłoszeniem [...]. W przedmiotowym zgłoszeniu SENT jako podmiot wysyłający wskazano [...], ul. [...],[...] K., PL natomiast odbiorcą był podmiot [...], str. [...]. [...], [...]. RO. Towar w postaci wyrobu o nazwie [...] o kodzie CN 38249993 w ilości 7680 kg miał być dostarczony z miejscowości Z. [...], ul. [...], PL do miejsca przeznaczenia przez przejście graniczne w miejscowości B. Do przedmiotowego przewozu przewoźnik wskazał numer lokalizatora [...]. W zakresie wskazania przewoźnika zaistniały niezgodności ze stanem faktycznym. Przewóz w rzeczywistości wykonywał podmiot [...] Transport J. B., ul. [...], [...] O., podczas gdy w zgłoszeniu [...] jako przewoźnik widniał podmiot [...] Trans P. P. ul. [...], [...] O. W trakcie przeprowadzanej kontroli o godzinie 21:56, P. P. dokonał modyfikacji zgłoszenia SENT, wpisując w miejsce przewoźnika podmiot faktycznie dokonujący przewozu, czyli [...]Transport J. B. Niezgodność danych w zgłoszeniu SENT dotyczyła również numeru zezwolenia drogowego. Pierwotnie wpisany numer [...] został podczas kontroli zmieniony na numer [...], co było konsekwencją zmiany danych przewoźnika.

Zdaniem Sądu, organ dokonał prawidłowej kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego, a w szczególności prawidłowo przyjął, że zgłoszone zostały "dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru" – co wyczerpuje hipotezę statuowanej powołanymi wyżej przepisami normy sankcjonującej (art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy). Norma ta została w zaskarżonej decyzji prawidłowo skonkretyzowana przez nałożenie kary w określonej przez prawo wysokości.

Zważywszy na argumentację strony formułowaną w toku postępowania (a także w skardze – choć nie tyle w zarzutach, ile w końcowej części jej uzasadnienia), zauważyć należy, że w świetle zebranego materiału dowodowego oraz całokształtu okoliczności sprawy nie ma żadnych podstaw, by przyjąć, że niezgodność danych ze stanem faktycznym była wynikiem nieprawidłowego działania systemu. Wręcz przeciwnie, można stwierdzić, iż system działał prawidłowo, a okoliczności, które to potwierdzają, organ trafnie wyeksponował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę – wskazując w szczególności, że P. P. trzykrotnie, o różnych porach, dokonywał modyfikacji zapisów formularza SENT i zmiany te za każdym razem prawidłowo zostały wygenerowane i zapisane w systemie. Z twierdzeń strony wynika, że na formularzu SENT 112 z godziny 13:17 uwidocznione są poprawne dane dotyczące pojazdu, lokalizatora oraz wszystkie pozostałe, za wyjątkiem nazwy przedsiębiorstwa. Po dokonaniu wpisu aktualizacyjnego w dniu 17 marca 2020 r. o godzinie 13:17 pojawiła się informacja SENT 500 "Potwierdzenie aktualizacji", gdzie w dolnej jego części drobnym drukiem pojawiła się informacja, że w trakcie zgłaszania wystąpił "błąd - Nie znaleziono zgłoszenia dla numeru SENT "[...]". Sąd podziela ocenę organu, że te okoliczności – zwłaszcza w połączeniu z brakiem innych symptomów nieprawidłowości działania systemu – świadczą o tym, że system działał prawidłowo, a błąd wynikał z niedopatrzenia po stronie przewoźnika.

W myśl art. 24 ust. 3 ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Ten ostatni przepis stanowi zaś, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Organ poczynił – i to pomimo braku współdziałania strony – miarodajne ustalenia faktyczne, należycie rozważył okoliczności sprawy przez pryzmat powołanego przepisu i zasadnie uznał, że nie ma podstaw do jego zastosowania. W tym kontekście organ trafnie wskazał, że sytuacja finansowa podmiotu jest stabilna, podobnie jak działalność gospodarcza, którą cechuje rentowność i stały poziom realizowanych obrotów. Nie ma przesłanek wskazujących na to, że uregulowanie wymierzonej kary może skutkować konsekwencjami w postaci np. utraty płynności finansowej, konieczności ograniczenia działalności czy redukcji zatrudniania. Brak również nadzwyczajnych i losowych okoliczności, które rzutowałyby na niemożność wywiązania się z należności wynikającej z zaskarżonej decyzji i tym samym uzasadniały odstąpienie od wymierzenia przedmiotowej kary z uwagi na ważny interes strony.

Norma z art. 24 ust. 3 ustawy ma charakter uznaniowy w szerokim tego słowa znaczeniu (bo jej hipoteza odwołuje się do pojęć niedookreślonych) i w ścisłym tego słowa znaczeniu (bo w części dyspozytywnej pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia). Sąd oczywiście ma możliwość kontroli zastosowania takiej normy przez organ, ale – zważywszy na kryterium legalności – kontrola ta polega zasadniczo na weryfikacji ustaleń faktycznych tudzież ocenie, czy rozstrzygnięcie nie ma charakteru dowolnego i czy nie doszło do przekroczenia granic uznania. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie taki przypadek nie zachodzi.

Analizując obszerne uzasadnienie skargi, nie sposób nie zauważyć, że w bardzo niewielkim stopniu jest ono zrelatywizowane do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, które miałyby jej nadawać szczególny charakter i stanowić o potrzebie zastosowania normy, mimo wszystko, wyjątkowej. Uzasadnienie to odwołuje się do kwestii prawnych i potencjalnie mogłoby być podstawą do kwestionowania każdej decyzji o wymierzeniu kary na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skarżący zdaje się twierdzić, że generalnie niesłuszne, niecelowe i nieproporcjonalne jest wymierzanie kary za uchybienie polegające na zgłoszeniu danych niezgodne ze stanem faktycznym, innych niż dotyczących towaru (dotyczących np. przewoźnika i zezwolenia). Abstrahując od oceny tego twierdzenia, w istocie zawiera ono zarzut przeciwko samej normie prawnej, a nie przeciwko jej zastosowaniu przez organ. Wszak to sam prawodawca przesądził jakie dane powinny być wpisane do formularza i zarazem przeprowadził dystynkcję między danymi dotyczącymi towaru i innymi danymi. Sam prawodawca przesądził też – i nie uczynił tego bez powodu – że te "inne dane" również są istotne z punktu widzenia realizacji celów ustawy i niezgodność co do nich również powinna być sankcjonowana. Nie można zatem zgodzić się z supozycją, jakoby dane o przewoźniku i zezwoleniu były niejako w założeniu "bez znaczenia" z punktu widzenia "bezpieczeństwa podatkowego", ani też z supozycją, jakoby w postępowaniu dotyczącym kary konieczne było wykazanie in concreto, że uszczuplanie podatku rzeczywiście nastąpiło. W ocenie Sądu, lwia część argumentacji skargi tylko pozornie zorientowana jest na decyzyjne rozstrzygnięcie organu, a tak naprawdę dotyczy zasadności regulacji prawnej – argumentacja taka, zwłaszcza gdy dotyczy regulacji ustawowej, nie może odnieść w postępowaniu sądowoadministracyjnym skutku. Zdaniem Sądu, nie można też dokonywać wykładni prawa w taki sposób, aby w istocie odwrócić założone przez prawodawcę relacje między regułą a wyjątkiem (w kategoriach wyjątku należy postrzegać instytucję odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej).

W ocenie Sądu, o zastosowaniu instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej może przesądzić nie tyle wykładnia prawa zmierzająca do podważenia wyraźnie ustanowionej przez prawodawcę normy sankcjonującej, ile pozostające w sferze faktycznej okoliczności konkretnej sprawy (okoliczności podmiotowe lub przedmiotowe), które – ocenione przez pryzmat ustawowych pojęć interesu indywidulanego lub interesu publicznego – predestynują tę sprawę do rozstrzygnięcia w sposób przewidziany w art. 24 ust. 3 ustawy. Tymczasem jedynym argumentem odnoszącym się do sfery faktycznej, jaki podnosi skarżący, jest brak stwierdzenia wcześniej, w dotychczasowej działalności skarżącego, naruszeń ustawy. Ten argument nie ma jednak istotnego znaczenia, bowiem art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy traktuje właśnie o jednorazowym przypadku; poza tym kontrole drogowe w założeniu mają charakter wyrywkowy i ich wyniki nie dają podstaw do uogólnień co do działalności podmiotów kontrolowanych – ani w sensie pozytywnym, ani w sensie negatywnym.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ trafnie wskazał okoliczności, które potencjalnie mogą mieć znaczenie z punktu widzenia ewentualnego zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i które w niniejszej sprawie zostały zweryfikowane negatywnie. W założeniu nie tworzą one katalogu zamkniętego, niemniej jednak – wbrew twierdzeniom skargi – trudno oczekiwać, aby organ mnożył zupełnie hipotetyczne przykłady, w których zastosowanie art. 24 ust. 3 ustawy wchodziłoby w rachubę. Sama zaś strona, w sposób zrelatywizowany do przedmiotowej sprawy, żadnych konkretnych, szczególnych okoliczności w tej mierze nie podała.

Zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w stanie faktycznym typowym (typowym w tym sensie, że jest to stan faktyczny wyraźnie antycypowany przez prawodawcę w hipotezie normy sankcjonującej) i w obliczu braku możliwych do zidentyfikowania relewantnych przesłanek odróżniających rozstrzyganą sprawę i od innych spraw tego typu (spraw powstających na gruncie tożsamej normy) – byłoby nadużyciem tej instytucji i miałoby znamiona naruszenia zasady równości wobec prawa.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów powołanych w skardze.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.