Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1443/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent miasta [...] W. w związku z prowadzoną przez A. P. w lokalu użytkowym przy ul. Z. działalnością gospodarczą w postaci cukierni ustalił, w decyzji z [...] października 2005r., podatek od nieruchomości za 2004r. w wysokości 394 zł, odwołując się do ewidencji gruntów i wykazu nieruchomości oraz znajdującej się w aktach sprawy umowy najmu ww. lokalu. W podstawie prawnej wskazano art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.), art. 1c, art.2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 art. 6 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r., Nr 9, poz. 84, ze zm., dalej powoływana jako u.p.l.) oraz § 1 uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z 27 listopada 2003r. nr XXI/351/2003 w sprawie stawek podatku od nieruchomości na 2004r. (Dz. U. Województwa Mazowieckiego Nr 305, poz. 8116). Przywołano również treść przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.l. oraz wskazano, że stawka w podatku od nieruchomości wynosi 17,31 zł, a powierzchnia lokalu 22,76 m².

W uzasadnieniu organ stwierdził, że nowelizacja u.p.l. dokonana ustawą z 30 października 2002r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr 200, poz. 1683) rozszerzyła krąg podmiotów o osoby będące w posiadaniu części nieruchomości lub części obiektów budowlanych stanowiących własność gminy, gdyż w poprzednim stanie prawnym obowiązkowi uiszczanie podatku od nieruchomości podlegał jedynie podatnik będący posiadaczem całości nieruchomości lub całości obiektu budowlanego. Zgodnie natomiast z treścią art. 336 k.c. posiadaczem zależnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada, jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub ma inne prawo, z którym łączy się faktyczne władztwo na rzeczą. Posiadanie zależne rzeczy wiąże się z wydaniem rzeczy do czasowego jej używania na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej. Tym samym przekazanie w posiadanie zależne, w wyniku umowy cywilnoprawnej, nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości po stronie posiadacza zależnego, którym jest strona niniejszego postępowania, na mocy podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.l.. Jej posiadanie wynika bowiem z umowy najmu lokalu użytkowego nr 8 w budynku przy ulicy Z. w W.

Organ pierwszej instancji zaznaczył ponadto, iż miasto [...] W., na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) jest następcą prawnym gmin warszawskich oraz stało się właścicielem mienia komunalnego, którego zarząd w imieniu właściciela powierzono Zarządowi Nieruchomości Komunalnych, powołanemu w tym celu.

W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 2 listopada 2005r. strona zarzuciła:

- niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w stopniu pozwalającym na stwierdzenie, że na podatniczce ciąży podatek od nieruchomości z tytułu wynajmowania wymienionego lokalu,

- bezzasadny wymiar podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy brak było przesłanek do uznania, że na podatniczce ciąży obowiązek podatkowy związany z wymieniona nieruchomością.

Stwierdziła ponadto, że nie jest właścicielem, posiadaczem ani też użytkownikiem wymienionego lokalu a zatem organ nie był uprawniony do wymierzenia jej podatku od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lutego 2006r. nr[...] , na podstawie art. 220 § 2, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 13 § 1 pkt 3 O.p. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm.) oraz art. 1c, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.l. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyjaśniono, iż przepis art. 3 ust. 1 u.p.l. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r. (wprowadzony ustawą z 30 października 2002r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. Nr, poz. 1683) przewiduje, iż podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części. W brzmieniu poprzednio obowiązującym posiadacze zależni płacili podatek od nieruchomości od obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem. Obecnie przepis dotyczy wszystkich obiektów budowlanych. Organ stwierdził ponadto, iż użycie przez ustawodawcę w treści art. 3 ust. 1 u.p.l. sformułowania "jeżeli posiadanie wynika z umowy" oznacza, że posiadanie może wynikać z każdej umowy, na mocy której podatnik korzysta z rzeczy, a zasadą jest obciążanie podatkiem od nieruchomości wszelkich form posiadania nieruchomości, obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wyjaśniono dodatkowo, iż posiadaczem zależnym, zgodnie z treścią art. 336 k.c., jest ten, kto faktycznie włada (jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub ma inne prawo, z którym łączy się faktyczne władztwo na rzeczą) nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w wyniku umowy cywilnoprawnej. Z akt sprawy natomiast bezspornie wynika, że strona, na podstawie umowy najmu, jest posiadaczem lokalu użytkowego nr [...] w budynku przy ulicy Z. w W.. Zobowiązana jest zatem płacić podatek od nieruchomości z tego tytułu, na mocy wskazanych w podstawie prawnej decyzji przepisów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniając stronie, jakie obowiązki ciążą na organie w związku z dyspozycją art. 200 O.p. stwierdziło, że z akt sprawy i faktów znanych organowi z urzędu nie wystąpiła przesłanka z art. 165 § 2 O.p., uzasadniająca odstąpienie od zastosowania art. 200 O.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zwanej pozwem, na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona wniosła o "ustalenie prawa" oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów procesowych, nadanie wyrokowi klauzuli natychmiastowej wykonalności. Decyzji zarzuciła:

1) ignorowanie i lekceważenie art. 2, art. 7, art. 17 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 76, art. 83, art. 87 ust. 1 i art. 168 Konstytucji RP;

2) uważanie przez urzędników samorządowych za niebyłe art. 2 ust. 1 i 2 art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.),

3) niewłaściwą interpretację art. 3 ust. 1 pkt 1- 4 u.p.l.

4) nie kojarzenie podstawowych przepisów:

- art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 84 § 1, art. 87, art. 106 § 1 i § 2, art. 107 § 1 i § 2, art. 139 k.p.a.

- art. 328 § 2 k.p.c.

- art. 336, art. 338, art. 343, art. 348, art. 349, art. 351, art. 680, art. 690 k.c. przez naruszenie podstawowych uprawnień najemcy, którego istotą było bezprawne obciążenie najemcy podatkiem od nieruchomości.

Skarżąca wskazała ponadto, że w jej sprawie pracownicy samorządowi przez żądanie podatku od nieruchomości naruszyli przepisy art. 58 § 1 i 2 k.c., a także dopuścili się czynów określonych w art. 231 § 1, art. 268 § 1, art. 271 § 1, art. 286 § 1, art. 296 § 1, art. 296 § 3 i art. 304 k.k. w związku z okradaniem skarżącej. Z treści skargi wynikało, że skarżąca skierowała ją między innymi do Prokuratora Generalnego.

Wyjaśniła też, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przedstawiło dowodu, że lokal użytkowany przez skarżącą jest wydzielonym lokalem, stanowiącym jej własność, w myśl zasady ujętej w art. 1-4, art. 7, art.8, art. 10 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), a stosowanie przez ten organ fałszu i popieranie bezprawia oraz bezpodstawne działanie Urzędu W. Wydział Finansowo-Księgowy stanowi ustalenie prawa na zasadzie art. 189 k.p.c. Najpierw urzędnicy powinni udowodnić, że skarżąca jest właścicielką i nabyła od Skarbu Państwa nieruchomość (art. 6 k.c.).

Strona przedstawiła również projekt decyzji administracyjnej, która powinna być wobec niej wydana. Stwierdziła też, że urzędnicy samorządowi nie rozumieją co oznacza właściciel, posiadacz i jakie wynikają stąd uprawnienia. Nie rozumieją, iż pojęcia te zasadniczo różnią się od użytkownika i najemcy. Wyjaśniła, że nie uiści ani jednego grosza za coś co nie jest w myśl prawa jej własnością, nie jest bowiem osobą, na której zgodnie z przepisami u.p.l. ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Podniosła, że nie jest właścicielką wynajmowanego od gminy lokalu, nie stanowi on też odrębnego przedmiotu własności. Wyjaśniła również m.in., iż doświadczyła jak orzekają rasiści w sądzie polskim oraz, że WSA w Warszawie oraz Rzecznik Praw Obywatelskich wspierają urzędników samorządowych, ignorując orzecznictwo SN, NSA, Konstytucję RP. Uznała również, że stanowią oni huntę nazistowsko-syjonistyczną, która po opanowaniu newralgicznych organów władzy okrada Polaków, którzy nie mają aktów własności, a przez to żadnych praw do najętych lokali na prawach kwaterunku; żądają opłat tak, jak od nieruchomości.

Wniosła dodatkowo, przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, o skierowanie pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego i Ministra Finansów w celu dokonanie wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 – 4 lit a) i b) u.p.l. w zakresie: 1) czy dotyczy on właściciela, czy wynajmującego jako użytkownika, który nie jest właścicielem, ani posiadaczem samoistnym, ani użytkownikiem wieczystym oraz czy podatek od nieruchomości można przenosić z właściciela, posiadacza samoistnego, użytkownika wieczystego na najemcę lokalu użytkowego bez prawa własności; 2) czy ochrona petytytoryjna nie obejmuje najemcy lokalu użytkowego w myśl art. 690, art. 680, art. 343¹ k.c. przed okradaniem przez urzędników, w majestacie prawa, Polaków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę uznało zarzuty w niej podniesione za bezzasadne i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wniosło też o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądowa zaskarżonych: decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 P.p.s.a.).

Żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zachodzi w sprawie. Sąd nie stwierdził bowiem, aby przy wydaniu zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło do naruszenia przepisów prawa, w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była zgodność z prawem decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2004r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie pomiędzy stronami jest bezsporny, a zaistniały w sprawie spór skarżącej z organami podatkowymi dotyczy kwalifikacji tego stanu według przepisów prawa podatkowego. Zdaniem Sądu kwalifikacja ta dokonana w rozpoznanej sprawie przez organy podatkowe jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa. Organy te, a w szczególności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podejmując decyzje prawidłowo wskazały na zmianę art. 3 u.p.l., dokonaną nowelą październikową z dniem 1 stycznia 2003r. Konsekwencją tej zmiany było objęcie obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych (w tym spółek nieposiadających osobowości prawnej), będących posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części (podkreślenie Sądu), a stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości albo też bez tytułu prawnego.

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w swej treści nie definiuje pojęcia obiekt budowlany i z tego względu pojęcie to, zgodnie z regułami wykładni systemowej, jak również biorąc pod uwagę treść art. 1a u.p.l., należy interpretować stosownie do jego definicją zawartej w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm., dalej powoływana jako Pr. bud.). W art. 3 pkt 1 lit a) Pr. bud. ustawodawca stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Lokal użytkowy stanowi część budynku wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi.

Podkreślić przy tym należy, że obowiązek podatkowy, zdefiniowany w art. 4 O.p., ma charakter obiektywny w tym znaczeniu, że o jego powstaniu nie decyduje wola podmiotów nim objętych, a wyrażona np. w umowie. Wpływu na powstanie tego obowiązku nie mają też organy podatkowe. Powstaje on, jeżeli zaistnieje zdarzenie określone w ustawie podatkowej (w rozpoznawanej sprawie w cytowanej wyżej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych).

W myśl powoływanego wyżej art. 3 ust. pkt 4 u.p.l. strona skarżąca od 1 stycznia 2003r. spełnia przesłanki do uznania jej za podatniczkę podatku od nieruchomości. Jak wynika bowiem z akt sprawy, już od 15 grudnia 1999r. jest posiadaczem lokalu użytkowego na podstawie umowy najmu, zawartej z gminą W. na czas nieoznaczony. Z akt administracyjnych wynika też, że stroną umowy cywilnoprawnej, która wynajmowała skarżącej lokal użytkowy był Zarząd Nieruchomości Komunalnych W., działający "w imieniu i na rzecz" Gminy W.. Skoro zaś w treści umowy jednoznacznie zaznaczono, że umowa została zawarta w imieniu i na rzecz właściciela nieruchomości, tj. w dacie jej zawarcia Gminy W., umowę tę należało uznać za zawartą z właścicielem nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 3321/03; POP 2005/1/22). Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że w dacie powstania obowiązku podatkowego właścicielem przedmiotowej nieruchomości było już miasto [...] W.. Z mocy bowiem przywołanego przez organ pierwszej instancji art. 20 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy m.in. mienie gmin warszawskich stało się mieniem miasta stołecznego Warszawy (ust. 1), która to gmina jest też następcą prawnym dotychczasowych gmin warszawskich (ust. 2). Ważne jest natomiast to, że właścicielem nieruchomości, w której znajduje się przedmiotowy lokal należący do "lokalowego zasobu Gminy W.", była i jest jednostka samorządu terytorialnego.

Na mocy tej umowy Skarżąca, jako najemca, stała się posiadaczem wymienionego w niej lokalu (części obiektu budowlanego – budynku), przy czym posiadanie to ma charakter zależny. Słusznie więc organy podatkowe odwołały się w tym względzie do art. 336 k.c., zgodnie z którym posiadaczem zależnym rzeczy (ruchomości, nieruchomości) jest ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.

Zauważyć również warto, że w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.l. ustawodawca nie posłużył się pojęciem posiadania rzeczy. W przepisie tym posiadanie połączył z obiektem budowlanym lub jego częścią. Skoro jednak pojęcie posiadania zdefiniowane jest wyłącznie na gruncie prawa cywilnego, przy wykładni powołanego art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.l. należało – tak jak uczyniły organy podatkowe obu instancji - posłużyć się definicją posiadania zawartą w art. 336 k.c., z uwzględnieniem różnic wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.l. W sytuacji, gdy ustawodawca w ww. przepisie wskazał wyraźnie, iż do opodatkowanie podatkiem od nieruchomości wystarczające jest posiadanie części obiektu budowlanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na podstawie umowy zawartej z właścicielem, to z uwzględnieniem treści art. 336 k.c., oznacza to stan, w którym strona umowy najmu (najemca), która na podstawie tej umowy włada częścią obiektu budowlanego na tyle z niego wyodrębnioną, że część ta może stanowić przedmiot obrotu prawnego, nawet wówczas, gdy nie stanowi odrębnej nieruchomości (rzeczy nieruchomej), podlega podatkowi od nieruchomości.

W ocenie Sądu w rozpoznanej sprawie skarżąca w sposób nieuzasadniony powoływała się na naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 84 § 1, art. 87, art. 106 § 1 i § 2, art. 107 § 1 i § 2, art. 139 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 2 § 1 pkt 3 O.p. do podatku od nieruchomości oraz do postępowania w sprawie tego podatku stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej.

W rozpoznanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, stanowiących w postępowaniu podatkowym odpowiednik powołanych przez stronę w skardze przepisów k.p.a. Brak było przede wszystkim podstaw do uznania, że organy podatkowe naruszyły zasady ogólne postępowania podatkowego: zasadę praworządności, zasadę prawdy materialnej, zasadę zaufania do organów podatkowych oraz zasadę informowania. Organy podatkowe wyjaśniły stan faktyczny sprawy w stopniu pozwalającym na wydanie prawidłowej decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, a podjęte przez nie działania nie miały cech dowolności i opierały się na uprawnieniach zawartych w przepisach prawa materialnego (ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, Prawie budowlanym) oraz w przepisach proceduralnych (Ordynacji podatkowej). W decyzjach obu instancji stronie zostały wyjaśnione przesłanki prawne stanowiące podstawę materialno-prawną do ich wydania. W związku z tym działania organów administracji państwowej nie mogły być uznane za naruszające zasadę praworządności i zaufania do organów podatkowych. Zgromadzone w toku postępowania dowody potwierdzały, że zaistniały w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu określonemu w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.l.

Z tych względów Sąd nie mógł zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że w jej sprawie doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu podatkowym stanowiących odpowiednik przepisów art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art. 84 § 1, art. 87, art. 106 § 1 i § 2, art. 107 § 1 i § 2, art. 139 k.p.a. W rozpoznanej sprawie organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a zatem wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy nie doszło do pogorszenia sytuacji prawnej strony skarżącej w stosunku do tej ustalonej decyzją organu pierwszej instancji. Z tego względu zarzut naruszenia zakazu reformationis in peius - art. 139 k.p.a. i stanowiącego jego odpowiednik art. 234 O.p. był oczywiście bezzasadny.

Sąd, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zbadał również prawidłowość postępowania podatkowego, a w szczególności wypełnienie obowiązku, o którym w uzasadnieniu wspomniało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tj. art. 200 O.p.

Po pierwsze skład orzekający stwierdza, że zgodnie z art. 200 § 2 O.p. w związku z art. 165 § 5 O.p. organ podatkowy nie ma obowiązku wyznaczać stronie toczącego się przed nim postępowania siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, gdy zobowiązanie podatkowe ustalane jest corocznie, a stan faktyczny sprawy, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres nie uległ zmianie. Z akt sprawy, na podstawie których orzeka Wojewódzki Sąd Administracyjny, wynika, że stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie od 2003r. Nie zmieniła się bowiem powierzchnia lokalu użytkowego, od którego w 2003r. ustalony został podatek od nieruchomości w identycznej wysokości, co w 2004r., nie zmieniła się też forma korzystania z tego lokalu (umowa najmu na czas nieokreślony), ani wysokość stawki podatkowej ustalanej corocznie w uchwale rady miasta stołecznego Warszawy. Organ odwoławczy nie prowadził też postępowania dowodowego, a jego ocenie podlegały jedynie ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji.

Tym samym za niezrozumiałe i nieprawidłowe należało uznać uwagi Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o nie wystąpieniu przesłanki z art. 165 § 5 O.p. Wadliwość ta jednak, zdaniem Sądu, nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ, mimo iż w sposób wadliwy uzasadnił brak zastosowania dyspozycji art. 200 § 1 O.p., prawidłowo zastosował przepis art. 200 § 2 pkt 2 O.p. w związku z okolicznościami faktycznymi sprawy. Nie było zatem uzasadnione wyeliminowanie przez Sąd z obrotu prawnego, z tego powodu, zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. inne niż skutkujące wznowieniem postępowania, naruszenie przepisów postępowania skutkuje uchyleniem decyzji organu administracji, tylko wtedy, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie art. 210 § 4 O.p., który normuje m.in. kwestię wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, nie może być uznane za mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Skoro w rozpoznanej sprawie organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa podatkowego materialnego, jak również norm procesowych Ordynacji podatkowej i to w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, brak było podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 2, art. 7, art. 17 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 76, art. 83, art. 87 ust. 1 i art. 168 Konstytucji RP. W tym miejscu należy podkreślić, że w hierarchii źródeł prawa przepisy Konstytucji RP zajmują miejsce nadrzędne nad przepisami innych ustaw i ustawy te muszą być zgodne z przepisami Konstytucji. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, iż działały one na podstawie obowiązujący przepisów ustaw, których niezgodności z Konstytucją RP nie stwierdziło orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Tym samym strona skarżąca nie miała jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że działania organów podatkowych - zgodne z przepisami podatkowymi, które to przepisy co do zasady muszą być zgodne z Konstytucją - stanowić mogły naruszenie przepisów Konstytucji. Strona nie wyjaśniła ponadto w skardze na czym miałoby polegać naruszenie, oprócz jej ogólnego przekonania, że w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów Konstytucji RP.

Skarżąca również bezzasadnie wywodziła w skardze, że organy podatkowe dokonały błędnej interpretacji art. 336 k.c. Jak już wcześnie zostało wskazane treść art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.l. wskazuje, iż przy wykładni tego przepisu należało posłużyć się definicją posiadania zawartą w przepisie art. 336 k.c., ale za posiadacza w rozumieniu powołanego przepisu ustawy i podatkach i opłatach lokalnych należało też uznać osobę będącą najemcą lokalu użytkowego w budynku stanowiącym własność jednostki samorządu terytorialnego.

Sąd stwierdza ponadto, iż niczym nie uzasadniony jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Organy podatkowe nie mogły naruszyć przepisów ww. ustawy, gdyż nie dotyczy ona kwestii związanych z opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, a pojęcia w niej używane choć mogą być pomocne przy zdefiniowaniu terminu najemca nie znajdują bezpośredniego zastosowania przy interpretacji art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.l.

Sąd nie podzielił również zarzutu skargi w zakresie naruszenia przepisów art. 338, art. 343, art. 348, art. 349, art. 351, art. 680, art. 690 k.c. Przepisy te normują stosunki cywilnoprawne związane z posiadaniem i przy rozpatrywaniu przez organy podatkowe sprawy podatku od nieruchomości nie miały zastosowania. Nietrafne jest w szczególności stwierdzeniem strony skarżącej, że obciążenie najemcy części obiektu budowlanego podatkiem od nieruchomości stanowi bezprawne naruszenie posiadania. Działanie to ze strony organów podatkowych stanowi wykonanie zawartego w przepisach prawa podatkowego obowiązku poboru podatku i w jego wyniku nie dochodzi do pozbawienia podatnika posiadania, a jedynie do określenia prawno-podatkowych skutków zdarzenia, jakim jest posiadanie części obiektu budowlanego (lokalu użytkowego), z którym ustawa wiąże skutek w postaci powstania po stronie posiadacza obowiązku podatkowego.

Bezzasadny był również zarzut strony według, którego do działań pracowników organów podatkowych zastosowanie miał art. 58 § 1 i 2 k.c. Ma on bowiem zastosowanie do czynności prawnych w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Czynności podejmowane w toku postępowania podatkowego przez pracowników organu podatkowego takimi czynnościami nie są.

W postępowaniu podatkowym nie mają także zastosowania przepisy kodeksu postępowania cywilnego, więc zarzut skargi o naruszeniu art. 328 § 2 k.p.c. nie mógł być uwzględniony.

W skardze strona skarżąca zarzuciła pracownikom organów podatkowych obu instancji popełnienie licznych przestępstw. Zarzut ten nie mógł być zbadany w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż zgodnie z treścią art. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1998r. o prokuraturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.) ściganie przestępstw należy do kompetencji Prokuratury. Strona skarżąca zdając sobie sprawę z tej okoliczności skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skierowała również do Prokuratora Generalnego.

Analiza akt administracyjnych sprawy nie pozwala również na stwierdzeni, że organy podatkowe obu instancji nie rozumieją co oznacza właściciel, posiadacz, i jakie wynikają stąd uprawnienia oraz, że nie rozumieją, iż pojęcia te zasadniczo różnią się od użytkownika i najemcy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób prawidłowy, zgodnie z treścią art. 124 O.p. w związku z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. oraz w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.l. wyjaśniło stronie skarżącej z jakiego powodu uznało, że lokal użytkowy, wykorzystywany przez stronę do prowadzenia działalności gospodarczej podlega podatkowi od nieruchomości. Nie było zatem konieczne przedstawianie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tym bardziej na podstawie wskazanego przez stronę przepisu art. 6 k.c. dowodu, że lokal ten jest wydzielonym lokalem, stanowiącym jej własność, w myśl zasady ujętej w art. 1-4, art. 7, art.8, art. 10 powoływanej wyżej ustawy o własności lokali. Nie tylko bowiem właściciel, posiadacz samoistny, użytkownik wieczysty, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 4 lit a) u.p.l., ale również posiadacz zależny, którym jest najemca (w rozpoznawanej sprawie lokalu użytkowego) ma obowiązek zapłacić podatek od nieruchomości, jeśli włada lokalem mieszkalnym stanowiącym własność jednostki samorządu terytorialnego, na mocy umowy cywilnoprawnej. Tym samym bezzasadne jest również twierdzenie przez skarżącą, że organy podatkowe wymierzając jej, w stanie faktycznym i prawnym sprawy, podatek od nieruchomości, ustaliły prawo na zasadzie art. 189 k.p.c. i to popierając fałsz oraz bezpodstawne działanie Urzędu W. Wydział Finansowo-Księgowy.

Sąd nie uwzględnił też żądania strony skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego i Ministra Finansów w celu dokonania wykładni przepisu art. 3 ust 1 pkt 4 lit a) u.p.l. Po pierwsze ze względu na to, że przepisy ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm., dalej u.TK.) nie przewidują kompetencji Trybunału w zakresie dokonywania wykładni przepisów prawa na wniosek innych sądów administracyjnych pierwszej instancji, która nie miałaby związku z badaniem konstytucyjności przepisów prawa. W art. 3 u.TK. stwierdzono, że każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z przepisu tego nie można wywodzić kompetencji Trybunału do dokonywania ogólnej interpretacji prawa na wniosek sądów. Tego rodzaju uprawnienie nie przysługuje również Ministrowi Finansów.

Skład orzekający podkreśla dodatkowo, że obowiązkiem Sądu jest znać prawo. Żaden z przepisów obowiązującego prawa nie przewiduje możliwości uwolnienia się z tego obowiązku przy dokonywaniu kontroli legalność (zgodności z prawem) zaskarżonych do niego decyzji administracyjnych, korzystając z pomocy innych organów, takich jak Trybunału Konstytucyjnego czy Minister Finansów. Zdaniem Sądu przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) pozwalał też na dokonanie takich interpretacji, które nie wywoływałyby potrzeby występowania do Trybunału Konstytucyjnego, czego dowodem są zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja Prezydenta miasta [...] W.

Z tych wszystkich względów skarga strony skarżącej nie mogła być uwzględniona i na podstawie art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu.