Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2260/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] zobowiązującej J. G. do zwrotu kwoty [...] zł, tytułem świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej A.G., przyznanych na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Prezydent [...] ustalił prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej do alimentów A. G. na okres od 1.10.2008 r. do 30.09.2009 r., w wysokości zasądzonych alimentów tj. [...] zł miesięcznie. W dniu 17 czerwca 2009 r. B. K. złożyła rezygnację z dalszego pobierania świadczeń alimentacyjnych przyznanych na rzecz córki, z uwagi na uregulowanie przez J. G. wszelkich zaległości z tytułu zasądzonych alimentów. W związku z powyższym w dniu [...] czerwca 2009 r. wydano decyzję ustalającą prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. G. do dnia 31 maja 2009 r. W oparciu o te rozstrzygnięcia, w okresie od 1 października 2008 r. do 31 maja 2009 r. organ zrealizował wypłatę przyznanych świadczeń w łącznej kwocie [...] zł (8 x [...] zł). W toku pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego B. K. otrzymywała od J. G. alimenty, które w całości wpłacała na konto urzędu, jako zwrot wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń twierdząc, że świadczenia z funduszu są gwarancją regularnego otrzymywania zasądzonych alimentów. Łącznie na poczet wypłaconych świadczeń wpłaciła ona kwotę [...] zł (w dniu 5.03.2009 r. – [...] zł, w dniu 6.04.2009 r. – [...] zł, a w dniu 15.05.2009 r. – [...] zł). Ponieważ kwoty wypłaconych świadczeń podlegają zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi, od każdej z wpłaconych kwot zostały pobrane należne organowi odsetki. Tym samym na poczet wypłaconych najwcześniej świadczeń została zaksięgowana kwota [...] zł, a kwota [...] złotych zaksięgowana została na poczet należnych odsetek.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Prezydent [...] zobowiązał J. G. do zwrotu kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami tytułem świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej A. G., przyznanych na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., która decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]została uchylona i sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania. Następnie po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], Prezydent [...] ponownie orzekł o zwrocie przez dłużnika alimentacyjnego – J. G. wypłaconych na rzecz A. G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami. Niezgadzając się z tym rozstrzygnięciem J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1505/11 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2011 r.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. – o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm.) zobowiązał J. G. do zwrotu kwoty [...] zł, tytułem świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionej A. G., przyznanych na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], wraz z odsetkami, które na dzień wydania decyzji wynosiły [...] zł i naliczane będą do dnia spłaty całości zadłużenia.

Powyższa decyzja została doręczona J. G. w dniu [...] lipca 2012 r.

Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 22 sierpnia 2012 r., J. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w następstwie rozpoznania którego, postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu organ, powołując treść art. 129 § 2 k.p.a., stwierdził, że kwestionowana decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. doręczona została J.G. w dniu 7 lipca 2012 r. (co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej tą decyzję), zatem termin do wniesienia odwołania upłynął mu w dniu 23 lipca 2012 r. Jednocześnie podniósł, ze przedmiotowe odwołanie wniesione zostało dopiero w dniu 22 sierpnia 2012 r. (data stempla pocztowego), uznając je jako dokonane z uchybieniem ustawowego terminu.

Konkludując organ stwierdził, że skoro skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, to władny był do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 134 k.p.a. Wskazując jednocześnie, że skarżący wraz ze złożonym odwołaniem nie wnioskował o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, że w dniu 18 lipca 2012 r. po otrzymaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od dnia jej otrzymania zwrócił się do Prezydenta z wnioskiem o sprostowanie lub wyjaśnienie treści podanych w uzasadnieniu. Podniósł, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. Prezydent [...] odmówił uzupełnienia decyzji równocześnie stosując błędne pouczenie polegające na tym, że nie wiadomo, na jakie przepisy powołuje się w tymże pouczeniu, co jest nieprawidłowe i niezgodne z KPA. Jednocześnie wskazał, że w terminie nieprzekraczalnym 14 dni od daty odbioru tegoż postanowienia złożył odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia [...] czerwca 2012 r., czego organ odwoławczy nie uwzględnił i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2012 r. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy organ nie naruszył prawa i prawidłowo zastosował art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływana dalej jako: "k.p.a.".

Powyższy przepis stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin ten ma charakter zawity. Z jego istoty wynika, że nie może być on przedłużony. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej – w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Rozpatrzenie bowiem przez organ odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi kwalifikowana wadę prawną określoną w art. 156 § pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a wiec decyzji, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. W sytuacji zatem stwierdzenia uchybienia terminu i braku wniosku strony o jego przywrócenie organ zobligowany jest do wydania postanowienia o treści wynikającej z art. 134 k.p.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zależy bowiem od uznania organu, a samo uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną (por. wyrok NSA z 7.01.2010 r. II OSK 9/09 Lex nr 597944).

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. doręczona została skutecznie stronie 4 lipca 2012 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru tejże decyzji, podpisane przez skarżącego. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym środku prawnym służącym weryfikacji rozstrzygnięcia oraz o sposobie i terminie jego wniesienia. Tymczasem odwołanie J. G. od powyższej decyzji zostało nadane w Placówce Pocztowej [...] w dniu 22 sierpnia 2012 r., o czym świadczy z kolei data stempla pocztowego na kopercie, adresowanej do Urzędu [...], która zawierała powyższe odwołanie. Z zestawienia dat: doręczenia decyzji z 4 lipca 2012 r. i wniesienia przez stronę odwołania wynika niezbicie, że odwołanie to złożone zostało z uchybieniem ustanowionego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu.

To zaś oznacza, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody, dające w pełni podstawę do dokonania weryfikacji zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowiska, w sposób nie budzący wątpliwości ustalił stan faktyczny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpatrzenia tego środka odwoławczego. Tym samym – po dokonaniu przez Kolegium prawidłowej oceny dowodów – data doręczenia decyzji jest datą nie budzącą wątpliwości i prawidłowo ustaloną. Skarżący nie podważył skutecznie wiarygodności dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 76 § 1 k.p.a., potwierdzającego datę doręczenia decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r., jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, a w konsekwencji stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, bowiem skarżący nie prowadził żadnych dowodów przeciwko dokumentowi urzędowemu, które podważyłyby ustalenia organu odwoławczego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, bowiem korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. (por. post. NSA z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1742/09, LEX nr 586159). Wobec tego dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Podnoszone natomiast w uzasadnieniu skargi zarzuty, wskazujące na niewłaściwie ustalony stan faktyczny przy rozpoznawaniu sprawy dotyczącej zwrotu świadczeń wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej, są zarzutami skierowanymi przeciwko decyzji organu pierwszej instancji i nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie mające charakter wyłącznie formalny, gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy, w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), wyznaczone treścią zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.