Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 279/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi D K na decyzję P W I S we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu; III. zasądza od P W I S we W na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: .... ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] P W I S we W , na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (test jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), na podstawie § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 ze zm.), w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D K od decyzji Nr [...] P P I S w Z Ś z dnia [....] r., Nr [...] , o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 04 - wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych) u D K , byłego pracownika [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że D K , ur. [...] r., był pracownikiem [...] od [...] r. na stanowisku kierowcy - operatora suwnicy na[...] . Obsługiwał[...]. Do jego obowiązków należała też konserwacja...). Od [...] r. jest na[...] . Przez cały okres pracy zawodowej był narażony na ponadnormatywne stężenia pyłów mineralnych zwłókniających pochodzenia krzemowo-azbestowego zawierających wolną krystaliczną krzemionkę w ilości od 2 do 50% oraz włókna azbestu (wykazywane pomiarami od 1979 r.). Największe stężenie zapylenia na stanowisku zajmowanym przez niego wynosiło 26,6 mg/m3 (przy normie 1,0 mg/m3), przy zawartości w pyle wolnej krystalicznej krzemionki w ilości od 32% do 35% oraz obecności włókien azbestu do 0,11 wł./cm3 (pomiar w kabinie suwnicy), a na innych stanowiskach pracy w ilości 2,96 wł./cm3. Łączny okres narażenia D. K na działanie szkodliwych czynników wyniósł [...] lata. Ze względu na pracę w warunkach szkodliwych, D K pozostawał od [...] r. pod okresową obserwacją specjalistycznych poradni medycznych.

Postępowanie w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej u D. K prowadzone jest od [...] r. Na podstawie badań z dnia [...] r. W O M P w W wydał dnia [...] r. orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania pylicy płuc lub zawodowego nieżytu oskrzeli u D K . W uzasadnieniu podano: Bronchitis chronica. Emphysema pulmonum incipiens. Insuf. respiratoria manifesta completa. Hypertonia arterialis ad obs. RTG klatki piersiowej - wzmożenie rysunku siateczki 1/ls. Brak podstaw do rozpoznania pylicy płuc. EKG-cechy przeciążenia lewej komory serca. Kontrola w Poradni za 24 miesiące (karta nr 29/80/ zdj. rtg z dnia 07.01.1998r. gazometria; pH-7,405, pC02=47,3mmHg, pO2=62,0mmHg).

Po badaniach w Instytucie M P w Ł wydano dnia[...] . orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u D K . Rozpoznano: "Przewlekły spastyczny nieżyt oskrzeli w okresie jawnej całkowitej niewydolności oddechowej. Przewlekły suchy nieżyt gardła i krtani. (...) Stwierdzone u pacjenta przewlekłe zapalenie oskrzeli tzw. niewydolnością oddechową nie może być uznane za chorobę zawodową, gdyż od ustania narażenia zawodowego minęło 15 lat."

Na podstawie tych opinii P I S w Z Ś dnia [...] r. wydał decyzję Nr[...] , znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia u D K choroby zawodowej - pylicy płuc (poz. 02 wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Po rozpatrzeniu odwołania D W I S wydał dnia [...] r. decyzję, znak [...] , utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u odwołującego się choroby zawodowej - pylicy płuc.

W wyniku skargi D. K do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego we W , wyrokiem z dnia [...] r. Sygn. akt II [...] uchylono zaskarżoną decyzję organu II instancji z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził, że najistotniejszą okolicznością dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy była konkluzja opinii Instytutu M P w Ł , według której: "Stwierdzone u pacjenta przewlekłe zapalenie oskrzeli z niewydolnością oddechową nie może być uznane za chorobę zawodową, gdyż od ustania narażenia zawodowego minęło 15 lat". Orzekające organy jako istotną przesłankę niestwierdzenia u D. K choroby zawodowej przyjęły wyniki konsultacji w Instytucie M P w Ł , której orzeczenie winno mieć wszelkie cechy dowodu opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Taka konkluzja bez dodatkowej argumentacji nie może dawać podstawy do przyjęcia, jak orzekły organy sanitarne wydające w sprawie decyzje, braku związku przyczynowego między warunkami pracy i chorobą zawodową (przewlekłe zapalenie oskrzeli z niewydolnością oddechową). Według Sądu, dla stwierdzenia wystąpienia u pracownika choroby zawodowej, zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1983 r., wystarczy ustalenie zaistnienia kumulatywnie dwóch normatywnych przesłanek:

1) choroba zdiagnozowana u konsultowanego musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do przywołanego wyżej rozporządzenia,

2) choroba ta pozostawać musi w związku z wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie.

W wykazie chorób zawodowych - załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych - pod pozycją 4 zostało umieszczone "przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego".

Sąd powołał się także na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1995 r. (sygn. akt U II PRN 4/95, OSNAP z 1996 r., z. 3, poz. 44), według którego "nie można wykluczyć związku przyczynowego między warunkami pracy, a chorobą zawodową, jeżeli między ustaniem zatrudnienia w warunkach narażających zdrowie pracownika, a ujawnieniem się tej choroby upłynął znaczny okres czasu".

Sąd stwierdził więc, że przyjęcie braku związku schorzenia z pracą jedynie z uwagi na upływ czasu, należy uznać za przedwczesne. Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, jako naruszające procedurę administracyjną (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i powodujące w efekcie błędną interpretację prawa materialnego, a mianowicie wskazanych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., musiało doprowadzić do ich uchylenia, stosownie do art. 22 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 2 pkt 2 i art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1985 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

P I S w Z Ś przeprowadził ponowne postępowanie epidemiologiczne, w wyniku którego ustalono, że u D K w czasie badań w dniu [...] . "(...) rozpoznano nieżyt oskrzeli. Krzemicy płuc nie rozpoznano. (...) Zdj. rtg. nr 29/80 z dn. [...] r.". W O M P wydał dnia [...] r. "Potwierdzenie konsultacji lekarskiej" z opinią: "Bronchitis chronica. Emphysema pulmonum incipiens. Hypertonia arterialis ad obs. Radiologicznie wzmożenie rysunku siateczki 1/ls. Niezdolny do pracy fizycznej. Kontrola w tut. Por. za 24 m-ce. Karta nr 29/80, zdj. rtg z dnia 15.04.1994 r.". Dnia [...] . W O M P wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zawodowego nieżytu oskrzeli (poz. 04) u D. K , ponieważ: "Rozpoznany w roku 1995 przez W O M P przewlekły nieżyt oskrzeli z niewydolnością oddechową nie może być uznany za chorobę zawodową, gdyż od ustania narażenia minęło 12 lat (wymóg 5 lat), co potwierdziła konsultacja w Instytucie M P w S i badanie pacjenta w roku 1998 w Instytucie Medycyny Pracy w Ł Zdjęcie klatki piersiowej z dnia 28.09.2000r. Spirometria: VO 1,34 L= 40%, FEV1= 0,53 L= 20%. Gazometria: PH= 7,382, PC02= 46,0 mmHg, P02= 62,2 mmHg".

Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z Ś decyzją Nr [...] dnia[...] , znak[...] , przyjął, że jest brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego zawodowego nieżytu oskrzeli (poz. 04 - wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych) u D. K

Po wniesieniu odwołania, D. K został poddany badaniom konsultacyjnym w kierunku zawodowego tła schorzenia w I M Pracy w Ł , który dnia [...] r. wydał orzeczenie lekarskie[...] , stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z opinią, że "aktualnie wykonane badania radiologiczne klatki piersiowej nie upoważniają do rozpoznania pylicy płuc. Stwierdził, że przewlekłe zapalenie oskrzeli nie może być uznane za chorobę zawodową, pomimo towarzyszącej niewydolności oddechowej, gdyż od zakończenia pracy upłynął okres [...] lat, co jest zgodne z obowiązującymi przepisami". Nawiązując do tego orzeczenia organ II instancji zwrócił się do I M P w Ł o uzasadnienie pozazawodowej etiologii choroby oraz, o ile jest to możliwe, o podanie innych pozazawodowych przyczyn wystąpienia tej choroby u D. K I M P w Ł po ponownym zapoznaniu się z całością dokumentacji dotyczącej sprawy D. K , badanego w tej placówce dwukrotnie, tj. w [...] podtrzymał wcześniej zajęte stanowisko, że brak jest podstaw do rozpoznania u D. K pylicy płuc jak i zawodowej etiologii przewlekłego zapalenia oskrzeli.

D. K złożył skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W , który wyrokiem z dnia [...] r., Sygn. akt 3 II SA/Wr[...] , uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także decyzję P I S o w Z Ś z dnia [...] r., nr PSSE [...] W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że według art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W związku z tym wyrokiem P P I S w Z Ś zwrócił się do Dolnośląskiego W O M P o ponowne rozpatrzenie sprawy chorób zawodowych: pylicy płuc, przewlekłego nieżytu oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych i aerozoli drażniących u D. K i wydania nowego orzeczenia lekarskiego w sprawie tych chorób zawodowych na podstawie oceny przedłożonej dokumentacji.

D W O M P dnia [...] r. wydał dwa orzeczenia lekarskie (skorygowane dnia....):

1)Orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych aerozoli drażniących

2) orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc (poz. 02).

Na podstawie tych opinii orzeczniczych P P I S w Z Ś dnia [...] r. wydał dwie decyzje o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych:

1) przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 04); Nr [...];

2) pvlicv płuc (poz. 02); N[...] .

D. K. wniósł odwołanie tylko od decyzji Nr[...] . P W I S we W skierował odwołującego się na badania do I M P i Z Ś w S , celem wydania stosownego orzeczenia lekarskiego. Instytut na podstawie dokumentacji wydał dnia[...]. orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego (poz. 04) u D. K

P W I S we W decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uznał, że objawy kliniczne oraz wyniki przeprowadzonych dotychczas badań nie dają podstaw do łączenia ich z ekspozycją zawodową. Mimo wieloletniego narażenia na czynniki szkodliwe, schorzenia D. K nie mogą być rozpatrywanie w kategoriach choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 04) u D. K . Organ stwierdził w konkluzji, że wydane orzeczenia lekarskie są obiektywne, zgodne oraz przekonywujące. Spełniają zatem kryteria opinii biegłego. W tym stanie rzeczy organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany decyzji P P I S w Z Ś z dnia [...] r., znak [...], orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego i orzekł jak w sentencji.

D. K zaskarżył decyzję P W In S do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W , który wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt III [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że aktualne są ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. Należy podkreślić, że według art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego O Z we W z dnia [...] r., sygn. II SA/Wr [...] uchylającym decyzję D W I S z dnia [...] r. w przedmiocie choroby zawodowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji – powołano się na stanowisko Sądu Najwyższego w wyroku z dnia [...] r. sygn. akt U II [...] (OSNAP 1996 r., z. 3, poz. 44). Przyjęto tam zasadnie, że nie można wykluczyć związku przyczynowego między warunkami pracy, a chorobą zawodową, jeżeli między ustaniem zatrudnienia w warunkach narażających zdrowie pracownika a ujawnieniem się tej choroby upłynął znaczny okres czasu.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organy inspekcji sanitarnej - ponownie orzekając w sprawie - wbrew wymogom art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w sposób oczywisty nie zastosowały się do oceny prawnej sformułowanej w motywach tego orzeczenia Sądu.

W związku z kolejnym wyrokiem, który zapadł w rozpatrywanej sprawie P W I S we W zwrócił się o opinię w sprawie choroby zawodowej skarżącego do K K w dziedzinie medycyny pracy w Ł celem wydania wiążącej opinii z uwzględnieniem stanowiska Sądu w tej sprawie. W uzasadnieniu opinii k K podkreślił iż pojęcie choroby zawodowej jest nie tylko pojecie prawnym. W przypadku schorzenia wymienionego w poz. 4 wykazu chorób zawodowych czyli przewlekłego zapalenia oskrzeli w następstwie narażenia przewlekłego na pyły i gazy drażniące koniecznym warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest wykazanie narządu oddechowego. Zgodnie z powyższą opinią objawy niewydolności powinny ujawnić się w czasie narażenia zawodowego lub nie później niż po 5 latach od jego przerwania. Z tego powodu K K podkreśliła, ze stanowisko przedstawione w dotychczas wydanych orzeczeniach w tej sprawie jest słuszne i zgodne z aktualną wiedzą medyczną .

Mając na uwadze przedmiotową opinię oraz całość akt zgromadzonych w sprawie P P I S w Z Ś wydał decyzję w dniu [...] r., w której orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej określonej w poz. 4 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 18 listopada 1983 r. ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm) u skarżącego.

W wyniku skutecznie wniesionego odwołania P W I S we W powołując się na definicję choroby zawodowej zawartą w § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. przyjął, że dla stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych; choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy. Dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że odwołujący się wykonując obowiązki zawodowe był narażony na ponadnormatywne pylenie krzemowo - azbestowe z zawartością włókien azbestu. Jednak mimo wykazanego wieloletniego narażenia zawodowego (... lata) na pyły drażniące w związku z wykonywanym zawodem, brak jest klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ponieważ placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych, to znaczy: P Ch Z W O M P w W , I M P i Z Ś w S , I M P im. prof. dra med. J N w Ł były zgodne co do faktu, iż rozpoznany w 1995 r. przez W Ośrodek M P przewlekły nieżyt oskrzeli z niewydolnością oddechową nie może być uznany za chorobę zawodową, gdyż od ustania narażenia minęło 15 lat, a tego rodzaju choroba winna ujawnić się w okresie nie dłuższym niż 5 lat od ustania narażenia zawodowego. Nadto w uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał się na opinię Konsultanta Krajowego zgodnie z którą dotychczasowe ustalenia udokumentowane w orzeczeniach lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia są prawidłowe. Organ II instancji podkreślił, że wydane w sprawie orzeczenia lekarskie są obiektywne , szczegółowo umotywowane, spójne oraz przekonujące. W tym stanie rzeczy organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji i orzekł jak w sentencji.

D K zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając:

1. naruszenie prawa procesowego a) art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) przez niezastosowanie tego przepisu i pominięcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2000 r., II SA/Wr 378/99 wskazującej, że organy obydwu instancji Państwowej Inspekcji Sanitarnej dokonują błędnej wykładni prawa materialnego, a to § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) b) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2002 r. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.) przez niezastosowanie tego przepisu i pominięcie przez organ wydajacy zaskarżona decyzję oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia [...] r., III SA/Wr [...]

2. naruszenie prawa materialnego § 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych polegającej na nieuzasadnionym przyjęciu, iż choroba określona wykazie chorób zawodowych musi być spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących nie później niż po upływie pięciu lat od ustania zatrudnienia, gdy tymczasem wskazany przepis nie zawiera w swej treści określenia w jakim czasie od ustania zatrudnieni winna ujawnić się choroba zawodowa.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania od strony przeciwnej.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej czy stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie p.p.s.a.).

Zgodnie z przepisem art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

W niniejszej sprawie kontrola zaskarżonych decyzji według kryterium zgodności z prawem spowodowała konieczność ich wyeliminowania ze zbioru legalnych aktów administracji publicznej.

Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 ze zm.). Organ II instancji w zaskarżonej decyzji oraz organ I instancji w decyzji ją poprzedzającej przyjęły po raz kolejny brak podstaw do stwierdzenia, że choroba skarżącego, przewlekłe zapalenia oskrzeli, została wywołana działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego (poz. 04 - wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.).

Organy dokonały powyższych ustaleń na podstawie oświadczeń placówek służby zdrowia upoważnionych do rozpoznania chorób zawodowych, oraz oświadczenia K K z medycyny pracy wydających orzeczenia w tej sprawie. Mając na uwadze przedmiotowe orzeczenia wywiodły, iż rozpoznane u skarżącego przewlekłe zapalenie oskrzeli nie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia , mimo wieloletniego narażenia skarżącego na pyły mineralne, bowiem od ustania tego narażania minęło piętnaście lat, a tego rodzaju choroba powinna ujawnić się w okresie nie dłuższym niż pięć lat od ustania narażenia zawodowego.

Organy sanitarne orzekające w tej sprawie przyjęły więc ponownie w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej jedynie upływ czasu jako przesłankę negatywną rozstrzygnięć o braku związku przyczynowego między chorobą skarżącego - przewlekłym zapaleniem oskrzeli - a jego 33 letnim okresem narażenia zawodowego. Tym samym organy administracji publicznej nie zastosowały się do ustaleń dwóch wyroków sądowych, a mianowicie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, O Z we W z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Wr [...] a także do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W z dnia [...] r., sygn. akt III SA/Wr [...] na mocy których uchylono zaskarżone decyzje wydane w postępowaniach administracyjnych w rozpatrywanej sprawie.

Aktualne więc nadal są ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r., sygn. akt III SA/Wr[...] . Sąd ten podkreślił za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia[...] ., sygn. akt [...] (również orzekającego w tej sprawie), że według art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast w wyroku N S A O Z we W z dnia [...] r., sygn. II SA/Wr [...] uchylającego decyzję D W I S z dnia [...] r. w przedmiocie choroby zawodowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji – powołano się na stanowisko Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 7 czerwca 1995 r. sygn. akt U II PRN 4/95 (OSNAP 1996 r., z. 3, poz. 44). Przyjęto tam zasadnie, że nie można wykluczyć związku przyczynowego między warunkami pracy, a chorobą zawodową, jeżeli między ustaniem zatrudnienia w warunkach narażających zdrowie pracownika a ujawnieniem się tej choroby upłynął znaczny okres czasu. Sąd uznał więc, że w zaskarżonych decyzjach zastosowano między innymi błędną interpretację prawa materialnego, ponieważ opierały się one na konkluzji z orzeczenia Instytutu M P w Ł cyt. "stwierdzone u pacjenta przewlekłe zapalenie oskrzeli z niewydolnością oddechową nie może być uznane za chorobę zawodową gdyż od ustania narażenia zawodowego minęło 15 lat", a zatem w brzmieniu sprzecznym z przytoczoną tezą wyroku oraz obowiązującą wykładnią w szczególności § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r.

W rozpatrywanej sprawie organy inspekcji sanitarnej - ponownie orzekając w sprawie - wbrew wymogom art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w sposób oczywisty nie zastosowały się do oceny prawnej sformułowanej w motywach tego orzeczenia Sądu. Zarówno w decyzji Nr [...] P P I S w Z Ś z[...] ., jak i w decyzji z dnia [...] r. r. Nr [...] P W S we W stwierdzono o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jedynie z uwagi na upływ czasu, a mianowicie, że od ustania narażenia minęło piętnaście lat, a tego rodzaju choroba powinna się ujawnić w okresie nie dłuższym niż pięć lat. Natomiast zgodnie z treścią powołanego w uzasadnieniu art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo administracyjnego, jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

W konsekwencji Sąd ponownie stwierdza, że zaskarżona decyzja z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] r. zostały wydane z uchybieniem przepisu art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) , art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.

Sąd stwierdza, że w ponownym postępowaniu organy winny mieć na uwadze treść art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Organy inspekcji sanitarnej powinny dokonać wnikliwej analizy całego obszernego materiału dowodowego zebranego w tej sprawie w tym oczywiście orzeczenia placówek służby zdrowia upoważnionych do rozpoznania chorób zawodowych, oraz oświadczenia K K z medycyny pracy wydających orzeczenia w tej sprawie. Stosownie do wyżej przedstawionych rozważań ponownie ocenić związek lub braku związku przyczynowego między chorobą skarżącego - przewlekłym zapaleniem oskrzeli - a jego 33 letnim okresem narażenia zawodowego. Dokonując przedmiotowej analizy organy administracji publicznej powinny zastosować się do oceny prawnej przedstawionej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2000 r., sygn. akt II SA/Wr 378/99.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny po raz kolejny uznał, że skarga jest uzasadniona i podlega uwzględnieniu.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I w sentencji wyroku. W punkcie II sentencji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na podstawie art. 200 p.p.s.a.