Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2241/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 168 par. 2, art. 169 par. 1 i 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 134 par. 1, art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Teza: Teza:

Mając na uwadze postanowienia art. 168 § 2 o.p. zaniechanie przez wnoszącego podanie wskazania podstawy prawnej nie stanowi braku formalnego podania, o którym stanowi art. 169 § 1 o.p.

TEZY

Teza:

Mając na uwadze postanowienia art. 168 § 2 o.p. zaniechanie przez wnoszącego podanie wskazania podstawy prawnej nie stanowi braku formalnego podania, o którym stanowi art. 169 § 1 o.p.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt III SA/Po 251/19 w sprawie ze skargi Wielobranżowego Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku w sprawie uchylenia postanowienia dotyczącego podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt III SA/Po 251/19 po rozpoznaniu skargi [A.] Sp. z o.o. w K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku w sprawie uchylenia postanowienia dotyczącego podatku akcyzowego: w pkt 1 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.- N. M. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]; w pkt 2 zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. na rzecz skarżącej 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Od przedmiotowego wyroku organ podatkowy złożył skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:

art. 145 § 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 134 § 1 oraz art 135 p.p.s.a w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. polegające na wykroczeniu poza granicę omawianej sprawy dotyczącej pozostawienia pisma Skarżącej z dnia 6.12.2018 r. bez rozpatrzenia poprzez niezasadne zastosowanie z urzędu przez Sąd środka (wezwania organu) w celu ustalenia okoliczności (obejmującej doręczenie, a w konsekwencji ostateczność lub nieostateczność postanowienia organu z dnia [...].12.2017 r.), która jako nie mająca znaczenia dla omawianej sprawy, znajdowała się poza jej granicami, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy, ponieważ jego rezultat (w postaci braku dowodu doręczenia ww. postanowienia z [...].12.2017 r. - jego ostateczności) został uznany przez Sąd za pierwotną (bo powodującą kolejną opisaną w następnym punkcie) nieprawidłowość powodującą konieczność uchylenia ww. rozstrzygnięć organów administracyjnych;

art. 145 § 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. w zw. z art. 168 § 2 oraz art. 169 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: o.p.) poprzez błędne uznanie przez Sąd nieprawidłowego zastosowania powyższych przepisów w omawianej sprawie, na skutek nietrafnego stwierdzenia przez Sąd, że organ wezwał do uzupełnienia pisma Skarżącej wyłącznie w zakresie wskazania podstawy prawnej (kiedy wezwanie obejmowało szerszy oraz wymagany prawem zakres) i wyłącznie z tego powodu (wobec nieuzupełnienia braków w żadnym zakresie) pozostawił ww. pismo bez rozpatrzenia, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik omawianej sprawy, ponieważ doprowadziło do uchylenia przez Sąd rozstrzygnięć organów administracyjnych.

Skarżący kasacyjnie organ podatkowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz Organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych, jeśli Naczelny Sąd Administracyjny nie uzna za zasadne, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylenia zaskarżonego wyroku, rozpoznania skargi w przedmiotowej sprawie i jej oddalenia,

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16, z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut zawarty w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Niewątpliwie w tej sprawie przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...].02.2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.– N. M. z dnia [...].01.2019 r., wydane między innymi na podstawie art. 169 § 1 i 4 o.p., dotyczące pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Nie można tracić z pola widzenia tego, że postanowienia te ściśle wiążą się z postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – N. M. z dnia [...].12.2017 r., również w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wydanie tego ostatniego postanowienia (z dnia [...].12.2017 r.) spowodowało, że strona postępowania pod koniec 2018 r podjęła określone działania celem kwestionowania działania administracji publicznej w sprawie, w której wydano to postanowienie. Były to pisma z dnia 6.12.2018 r. oraz z dnia 20.12.2018 r. Złożenie tych pism wiązało się z wydaniem przez organ podatkowy pierwszej instancji postanowienia z dnia [...].01.2019 r.

Naczelny Sad Administracyjny stoi na stanowisku, że powołane wyżej trzy postanowienia (dwa organu pierwszej instancji i jedno organu odwoławczego) zostały wydane w tej samej sprawie. W związku z powyższym pierwszorzędne znaczenie na gruncie kontroli postanowienia organu odwoławczego ma to, czy postanowienie z dnia [...].12.2017 r. organu pierwszej instancji zostało doręczone stronie i czy było ostateczne. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji w tej sprawie nie naruszył art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a.

W istocie powyższe spostrzeżenie potwierdza treść wezwania organu podatkowego pierwszej instancji z dnia 17.12.2018 r., w którym zobowiązano stronę postępowania do uzupełnienie braków formalnych podania z dnia 6.12.2018 r. W wezwaniu tym organ podatkowy, odwołując się do ostateczności postanowienia z dnia [...].12.2017 r., wskazał, że taki akt prawny może być wyeliminowany z obrotu prawnego tylko w trybach nadzwyczajnych.

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Co prawda w tej sprawie sąd pierwszej instancji nie wyeliminował z obrotu prawnego postanowienia z dnia [...].01.2019 r., do czego upoważnienie wynika z ww. przepisu prawa, niemniej jednak Sąd ten, dokonując kontroli postanowienia z dnia [...].02.2019 r. w sposób uprawniony uzależnił byt prawny tego postanowienia od faktu doręczenia postanowienia z dnia [...].01.2019 r.

Zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że kwestia ostateczności postanowienia z dnia [...].12.2017 r., a zatem również jego skutecznego doręczenia, ma w tej sprawie znaczenie pierwszorzędne. Od ustaleń w tym zakresie zależy byt prawny zaskarżonego do sądu administracyjnego postanowienia.

Również niezasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej.

Ponad wszelką wątpliwość w wezwaniu skierowanym do strony w dniu 17.12.2018 r. organ pierwszej instancji zażądał sprecyzowania treści żądania z dnia 6.12.2018 r. oraz wskazanie podstawy prawnej uzasadniającej to żądanie. Mając na uwadze postanowienia art. 168 § 2 o.p., zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że zaniechanie przez wnoszącego podanie wskazania podstawy prawnej nie stanowi braku formalnego podania, o którym stanowi art. 169 § 1 o.p.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.