Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 922/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi J., E. i J. L., Z. i S. W. oraz J. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi ekspresowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz - J., E. i J. L. kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia zł) - Z. i S. W. kwotę 724 zł (siedemset dwadzieścia cztery zł) - J. B. kwotę 800 zł (osiemset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Minister Infrastruktury, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy, wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), zwanej dalej ustawą o budowie dróg krajowych, decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej [...] (będącej drogą ekspresową) na odcinku P. – P.,. Decyzja o lokalizacji wskazuje, iż w etapie, którego dotyczy niniejsza decyzja zostanie wybudowana jedna jezdnia drogi ekspresowej. Jednocześnie ustalone decyzją linie rozgraniczające inwestycji obejmują obszar terenu niezbędny do przejęcia dla budowy docelowego - dwujezdniowego przekroju drogi ekspresowej [...] (cz. II. decyzji).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnosząc się do zarzutów poszczególnych osób wnoszących odwołanie – mieszkańców wsi M. i P. z Gminy M. - Minister wskazał m.in., iż prace związane z ustaleniem przebiegu drogi ekspresowej były przedmiotem wielu spotkań z udziałem m.in. władz Gminy oraz mieszkańców. Przyjęty przebieg drogi ekspresowej spełnia wymagane dla tej klasy dróg warunki techniczne oraz uwzględnia planowane zagospodarowanie przestrzenne Gminy M.. Wypracowany przebieg drogi jest rozwiązaniem optymalnym pod względem sytuacyjnym i technicznym.

Odnosząc się do zarzutów odwołania J. B. dotyczących przyjętego wariantu przecięcia planowanej drogi z istniejącą drogą krajową nr [...], który będzie wymagał budowy dwóch wiaduktów (nad drogą krajową oraz nad drogą powiatową nr [...]) wskazano, iż ostatecznie określony decyzja przebieg drogi został ustalony z uwzględnieniem zmian wnioskowanych przez Urząd Gminy M.. Zmiana, w stosunku do koncepcji wcześniejszej (w której zakładano przecięcie istniejącej drogi krajowej na wschód od ostatecznej koncepcji skrzyżowania dróg, co nie wymagałoby budowy dwu wiaduktów) uwzględniła postulaty większości mieszkańców i jest uzasadniona ze względu na mniejszą ilość wyburzeń budynków mieszkalnych oraz gospodarczych. Wskazano także, iż budowa drogi nie wpłynie na możliwość funkcjonowania prowadzonego przez J. B. Zakładu R., który funkcjonuje w pobliżu przewidywanej trasy przebiegu drogi objętej decyzją. Odnosząc się do zarzutu odnośnie zbyt bliskiego przebiegu planowanej drogi w związku z możliwością jej negatywnego oddziaływania na Zakład podniesiono, iż przeprowadzono analizę wpływu inwestycji drogowej na uwarunkowania ekonomiczno-społeczne uwzględniającą koszty i korzyści z inwestycji uzyskując wskaźnik efektywności ekonomicznej IRR po podłączeniu drogi ekspresowej do autostrady A 1 – 26%. Jednocześnie ustalono, iż Zakład R., także po budowie drogi w docelowych parametrach (drogi dwujezdniowej, której druga nitka znajdzie się bliżej Zakładu niż objęta obecnie decyzją pierwsza nitka drogi) będzie się znajdował poza zasięgiem oddziaływania zanieczyszczeń emitowanych w związku z ruchem pojazdów. Potwierdza to sporządzony w sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dla wersji drogi objętej decyzją) oraz dodatkowa ekspertyza z czerwca 2002 r. (przy założeniu realizacji docelowej inwestycji – dobudowy drugiej jezdni). Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż raport został sporządzony nieprawidłowo i nie odzwierciedla właściwie zasięgu ponadnormatywnego oddziaływania zanieczyszczeń, gdyż do obliczeń przyjęto tło zanieczyszczeń na poziomie "0" wskazano, iż wobec braku metodyki do określania zanieczyszczeń z dróg oraz wobec braku możliwości wykorzystania danych monitoringowych dla inwestycji drogowych przyjmuje się tło na poziomie "0", co wynika ze szczególnych przepisów w zakresie ochrony powietrza. Instytucje władne do określania tła zanieczyszczeń, czyli Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska oraz Wojewódzka Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna, nie określają go na wysokości, gdzie będzie następowała emisja czyli 0.5 - 1 m.

Odnosząc się do odwołania p. L. wskazano w decyzji, iż uwzględnienie ich wniosku, co do przedbiegu drogi z pominięciem ich nieruchomości, jest niemożliwe, gdyż wymagane parametry techniczne dróg ekspresowych ograniczają możliwość stosowania łuków poziomych.

W skardze na powyższą decyzję J., E. i J. L. wnieśli o jej zmianę polegającą na wytyczeniu drogi z pominięciem gruntów skarżących. Droga przebiega przez grunt niezamieszkały i jest to, zdaniem Skarżących, możliwe. Wskazali, iż na skutek przebiegu drogi, w wariancie określonym w decyzji, ulegnie zniszczeniu ich gospodarstwo stanowiące dla nich źródło dochodu. Wskazano, iż podmioty nie są traktowane na równi wobec prawa, gdyż niektóre postulaty zostały uwzględniane (przebieg drogi został zmodyfikowany) a inne nie. Zarzucono także naruszenie szeregu przepisów części ogólnej K.p.a. w tym obowiązku załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki. Wskazano, iż składane środki odwoławcze nie przynoszą rezultatu już od 12 lat.

Z. i S. W. w skardze oraz złożonych później pismach procesowych (z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz z dnia [...] marca 2005 r. – zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2005 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także przedłożonym do protokołu na rozprawie piśmie z dnia [...] marca 2005 r.) w kwestiach związanych z zaskarżoną decyzją podnieśli, co następuje:

Skarżący nie wyrażają zgody na planowany przebieg drogi, której dotyczy zaskarżona decyzja, przez Gminy M. i O., a w szczególności przez ich działkę. Zarzucają organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, iż pomija on istotne kwestie związane z oddziaływaniem na środowisko innych niż dwutlenek azotu związków będących efektem spalania paliw. Związki te są niebezpieczne dla zdrowia i życia ludzi, czego nie uwzględnia się w zaskarżonych decyzjach. Skarżący szeroko naświetlają problematykę negatywnego wpływu spalin samochodowych na zdrowie ludzi oraz dają wyraz głębokiemu zaniepokojeniu o skutki realizacji inwestycji drogowej. Podnoszą, iż realizacja dróg ekspresowych narusza międzynarodowe zobowiązania Polski w zakresie ograniczenia o 7% emisji gazów cieplarnianych, gdyż rury wydechowe pojazdów mogą wydalać do otoczenia spaliny, które są gorące, brudne itd. Wskazują także na błędy w zakresie realizacji innych inwestycji drogowych oraz odwołują się do formułowanych wcześniej postulatów w zakresie planowego zagospodarowania przestrzeni przy drogach w tym koncepcji zagospodarowania nieruchomości skarżących (m.in. w związku z koncepcją Skarżących budowy obiektów środnikowych "[...]" i "[...]"). Podkreślali, iż skarga ich wnoszona jest przede wszystkim w interesie publicznym.

Dodatkowo skarżący zwrócili uwagę, iż wniosek o ustalenie lokalizacji autostrady jest wyłącznie kserokopią, co może nasuwać wątpliwości odnośnie jego autentyczności. Skarżący wnosili także o wypłatę na ich rzecz wskazanych kwot odszkodowania od Ministra Infrastruktury.

W trzeciej skardze na decyzję Ministra Infrastruktury, J. B. wskazał następujące nieprawidłowości, jakimi dotknięta jest zaskarżona decyzja:

Wadliwie wykonana została dokumentacja stanowiąca podstawę wydania rozstrzygnięcia. W szczególności sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać charakterystykę istniejącego zagospodarowania i użytkowania terenu. Z ekspertyzy sporządzonej przez inwestora wynika, iż budynek prowadzonego przez Skarżącego Zakładu R. znajduje się w odległości 50 m. od krawędzi drogi, natomiast w zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury przyjmuje, iż zasięg oddziaływania hałasu to 280 m. od krawędzi drogi a jeżeli chodzi o zanieczyszczenia powietrza to 60 m. od krawędzi drogi. Wobec tego Zakład skrzącego znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji a więc powinien być uwzględniony w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Skoro raport jest niekompletny to decyzja została wydana na podstawie niekompletnego materiału dowodowego.

Pomijając fakt istnienia Zakładu naruszono także normę art. 7 K.p.a. nakazującego przy orzekaniu uwzględnić m.in. interes społeczny i słuszny interes obywateli. Budowa drogi uniemożliwi dalszy rozwój Zakładu oraz gwarancji jego dalszego funkcjonowania. W skardze podniesiono m.in., iż w świetle § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mięsa zwierząt rzeźnych oraz składowaniu i transporcie przetworów z tego mięsa (Dz.U. Nr 192, poz. 1610) zakład przetwórstwa mięsnego powinien być usytuowany na terenie wolnym od szkodliwych i uciążliwych zapachów, sadzy, dymów i innych zanieczyszczeń. Funkcjonowanie Zakładu skarżącego leży w interesie lokalnym, zwłaszcza w kontekście istniejących i tworzonych miejsc pracy.

Wskazano także, iż pominięcie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko kwestii lokalizacji Zakładu w pobliżu planowanej drogi spowodowało, iż wadliwie oceniono w nim zagadnienia poważnych awarii transportowych, do jakich dochodzić może w związku z użytkowaniem drogi.

Zarzucono także, iż w zaskarżonej decyzji jedynie ogólnikowo wskazano, iż przy ocenie zasięgu oddziaływań zanieczyszczeń w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przyjęto tło zanieczyszczeń "0", ponieważ zasada taka wynika z przepisów odrębnych. Nie przywołano jednak odnośnych regulacji w tym zakresie.

Wskazano, iż organ orzekający w sprawie nie uwzględnił w pełni interesu społeczności lokalnej. Interes ten został wyartykułowany w piśmie Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2004 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy w dniu 23. marca. 2005 r. pełnomocnik Skarżącego B. podniósł, iż Skarżący nie mógł zaznajomić się z dodatkową ekspertyzą z czerwca 2002 roku. Skarżącemu nie był wiadomy fakt jej sporządzenia. Wskazał również, iż w trakcie postępowania przed organem I. instancji, pomimo ustanowienia pełnomocnika pisma kierowane były bezpośrednio do Skarżącego, co utrudniło ochronę jego interesów, gdyż spodziewał się on, iż stanowisko w sprawie zajmie pełnomocnik. Skarżący podniósł dodatkowo, iż decyzja organu II. instancji nie została doręczona stronom postępowania poprzez dokonanie obwieszczenia we właściwym urzędzie gminy.

Skarżący E. i J. L. w trakcie rozprawy wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, popierając zarzuty zawarte w skierowanym do Sądu piśmie z dnia [...] marca 2005 r. W piśmie tym powołano się na przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 6 K.p.a. Odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a. powołano się na prowadzone w prokuraturze postępowanie. Zdaniem Skarżących świadczy to o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Skarżący podnieśli także, iż słuszność stawianych zarzutów potwierdzają odnośne postanowienia Sądu [...]. Skarżący nie wskazali jednocześnie aby poruszane sprawy dotyczyły bezpośrednio kwestionowanego rozstrzygnięcia. Dodatkowo Skarżący zarzucili naruszenie w sprawie art. 61 § 4 i art. 109 § 1 K.p.a. gdyż zainteresowanym nie doręczono bezpośrednio decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżących postępowanie było prowadzone w sposób sprzeczny z prawem i utajnione. Zarzucono także naruszenie regulacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). W szczególności nie dopełniono wynikającego z tej ostatniej ustawy obowiązku uzgodnienia z właścicielami przebiegu drogi, co wskazuje, iż decyzja dotknięta jest wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Dodatkowo o nieważności decyzji świadczy zdaniem Skarżących treść art. 156 § 1 pkt 6 i 7 K.p.a. Skarżący nie wskazali, w jakim zakresie szczegółowo dyspozycje tych przepisów są spełnione. Podnieśli jednak generalnie wadliwość rozstrzygnięć w świetle zasad ogólnych wynikających z Konstytucji RP. oraz sformułowanych w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie.

Skarżący Z. W., występując na rozprawie wyłącznie we własnym imieniu, z uwagi na brak pełnomocnictwa do reprezentowania przed sadem swojego brata – S., wskazał dodatkowo, iż przebieg drogi w wariancie przyjętym, to jest zakładającym budowę dwu wiaduktów, jest błędny i prowadzi do zbędnych kosztów.

Skarżący wnieśli także o zwrot kosztów postępowania sądowego.

W piśmie z dnia [...] marca 2005 r. uczestnik postępowania – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o ponowne otwarcie rozprawy w związku z powziętymi w trakcie rozprawy wątpliwościami dotyczącymi kompletności przedłożonej dokumentacji. Zawarto w nim także szereg wyjaśnień podnosząc m.in. iż ekspertyza z czerwca 2002 r. nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż analizowano w niej oddziaływanie drogi w wariancie docelowym (droga dwujezdniowa), podczas gdy decyzja określiła parametry drogi tymczasowo jako jednojezdniowej. Podniesiono także, iż określone normatywnie dopuszczalne poziomy dwutlenku azotu (NO2) w powietrzu nie mają zastosowania do terenu Zakładu R.. Właściwe wymagania przy przetwórstwie mięsa zapewnia się wewnątrz obiektu przemysłowego poprzez stosowanie odpowiednich rozwiązań technicznych

Także Skarżący L. w piśmie z dnia [...] marca 2005 r. wystąpili o otwarcie od nowa przewodu sądowego. Wystąpili również o uzupełnienie treści protokołu. Wniosek w tym zakresie został rozpatrzony zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Dodatkowo Skarżący L. podnieśli, iż decyzja organu I. instancji jest wadliwa, gdyż nie określono w niej wymagań dotyczących zabezpieczenia interesu osób trzecich. Zwrócono uwagę, iż decyzja prowadzi do podziału gospodarstwa oraz degradacji kompleksu łąk i pastwisk. Decyzja nie zawiera ustaleń, co do dalszego postępowania z gruntami przyległymi do drogi, a jest to dla Skarżących istotne, gdyż prowadzone gospodarstwo stanowi dla nich źródło utrzymania. Wskazali, iż nie dopełniono wymagania zasięgnięcia opinii organu Gminy M. (brak jest pozytywnej opinii).

W piśmie z dnia [...] marca 2005 r. Skarżący W. wyrazili niezadowolenie w związku z niedopuszczeniem Z. W. do udziału w rozprawie także w imieniu jego brata S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd Administracyjny w zakresie swoich kompetencji sprawuje kontrole działalności administracji publicznej wyłącznie pod katem zgodności z prawem, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153 poz. 1269). Z uwagi na brak regulacji szczególnej w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu mogła być wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Sąd wydał wyrok pomimo wniosków o ponowne otwarcie rozprawy. W ocenie Sądu sprawa została wyjaśniona w sposób wystarczający dla wydania wyroku, w wyniku oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. W szczególności nie ujawniły się nowe istotne okoliczności w sprawie w rozumieniu art. 133 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Podnoszone w wystąpieniach kwestie stanowiły w istocie ocenę stron w zakresie uwarunkowań formalnoprawnych sprawy. Nie wskazywały jednak nowych okoliczności, których wyjaśnienie uzasadniłoby przeprowadzenie kolejnej rozprawy. W zakresie faktów istotnych dla sprawy w wystąpieniach odwoływano się do okoliczności, które zostały udokumentowane w aktach sprawy albo opisanych w skargach, pismach procesowych lub podniesionych na rozprawie. W tej sytuacji, mając na uwadze zasadę ogólną zawartą w art. 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał, iż wobec braku przesłanek wskazujących na konieczność ponownego otwarcia rozprawy, uwzględnienie wniosku stron nie byłoby zasadne.

Sąd orzekając w sprawie wziął po uwagę następujące okoliczności.

Utrzymana w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem decyzja organu I. instancji została wydana w trybie ustawy o budowie dróg krajowych. Ustawa ta wprowadza m.in. szczególną procedurę dotycząca określania przebiegu dróg krajowych (ich lokalizacji). Modyfikacje dotyczą m.in. uproszczenia, w związku z treścią art. 11 ustawy, procedury ocen oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia w stosunku do wynikającej z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), czy rezygnacji w szeregu przypadków z wymagania dokonania określonych uzgodnień z innymi organami administracji publicznej, na rzecz jedynie wyrażenia przez nie opinii (art. 5 ust. 3 ustawy), która jako forma stanowiska nie wiążącego organu jej zasięgającego, daje temu organowi większą swobodę przy podejmowaniu decyzji. Przewidziano również uproszczoną formę informowania stron o wszczęciu postępowania oraz doręczania decyzji (art. 5 ust. 5 i art. 7 ust. 2). Ustawa modyfikując wymagania proceduralne dotyczące legalizacji przebiegu dróg, w stosunku do innych przedsięwzięć, nie wprowadza szczególnych zmian w zakresie wymagań materialnoprawnych wynikających z regulacji szczególnych. Do wymagań takich należy na przykład konieczność uwzględnienia ograniczeń wynikających z objęcia określonych terenów szczególnymi formami ochrony przyrody w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), czy konieczność uwzględnienia parametrów technicznych dróg o odpowiedniej klasie w rozumieniu przepisów o drogach publicznych.

Wskazane wyżej uwarunkowania pozwalają na ogólną konkluzję, iż lokalizacja dróg krajowych na podstawie ustawy modyfikuje tylko w pewnym zakresie wymagania dotyczące ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jednocześnie zwraca uwagę szeroki zakres następstw prawnych wynikających z wydania decyzji o lokalizacji drogi krajowej. Z jednej strony jej skutkiem jest ograniczenie praw podmiotów dysponujących gruntami w zasięgu przebiegu drogi krajowej. Ograniczenie tych praw może wynikać z bezpośredniego wywłaszczenia nieruchomości w pasie drogi na zasadach określonych w rozdziale 3 ustawy jak i ze skutków realizacji drogi dla możliwości użytkowania nieruchomości sąsiednich. np. w przypadku konieczności ustanowienia obszarów ograniczonego użytkowania w rozumieniu art. 135 ustawy – Prawo ochrony środowiska (gdy na terenach sąsiednich nieruchomości nie byłyby dotrzymane standardy jakości środowiska). Z drugiej strony skutkiem wydania decyzji, która przesądza określony wariant przebiegu drogi, jest wydatkowanie środków publicznych zarówno na wykup nieruchomości, jak i, w późniejszym terminie, związane z innymi roszczeniami np. dochodzonymi w trybie art. 136 ustawy – Prawo ochrony środowiska w związku z utworzeniem obszarów ograniczonego użytkowania. W tej sytuacji wydanie decyzji, w której przesądza się o lokalizacji drogi, powinno być poprzedzone wnikliwą analizą wynikających stąd skutków formalnoprawnych, biorąc pod uwagę wskazany w art. 7 K.p.a. obowiązek uwzględnienia interesu publicznego oraz słusznego interesu obywateli. Niezbędnym warunkiem spełnienia wymagań w tym zakresie jest właściwe ustalenie stanu faktycznego – w tym przypadku skutków, jakie decyzja spowoduje zarówno w sferze ograniczenia praw obywateli jak i w sferze koniecznych kosztów realizacji przedsięwzięcia w zakładanym wariancie.

W rozpatrywanym przypadku wymaganie zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego nie zostało spełnione w zakresie ustalenia przebiegu drogi krajowej w stosunku do usytuowania Zakładu R. Skarżącego B..

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przed przesądzeniem o określonym przebiegu drogi dokonano analizy uwarunkowań ekonomicznych jej przebiegu w zakładanym wariancie. Przyjęto, iż po zrealizowaniu drogi, także w wariancie docelowym – drogi dwujezdniowej, Zakład skarżącego nie znajdzie się w strefie, gdzie przekroczone będą standardy jakości środowiska m.in. w zakresie poziomu NO2 w powietrzu (str. 7 zaskarżonej decyzji). Z treści decyzji wynika jednoznacznie, iż ustalenia w tym zakresie były jedną z przesłanek branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Konkretnych ustaleń, co do zasięgu oddziaływania drogi, dokonano na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz sporządzonej wcześniej (w czerwcu 2002 r.) szczegółowej ekspertyzy zawierającej analizę oddziaływania drogi w rejonie prowadzonego Zakładu. Analiza z czerwca 2002 r. została dokonana przy założeniu realizacji docelowego wariantu drogi (drogi dwujezdniowej).

W kontekście uwag zawartych w piśmie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2005 r. wymaga przede wszystkim przesądzenia kwestia, czy ekspertyza określająca zakres potencjalnego oddziaływania drogi w wariancie docelowym – dwujezdniowym ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro decyzja o lokalizacji drogi określała jej parametry, jako dla drogi jednojezdniowej. W ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie brzmi twierdząco. Sporządzenie ekspertyzy z czerwca 2002 r. było w pełni uzasadnione gdy zważyć, iż w rozpatrywanym przypadku decyzja o lokalizacji drogi, co prawda przewidywała realizację drogi jednojezdniowej, jednak w decyzji tej linie rozgraniczające wytyczono dla wariantu docelowego – dwujezdniowego. Rozwiązanie takie może być generalnie uzasadnione względami pragmatycznymi. W szeregu przypadków uzasadniona może być realizacja przedsięwzięcia drogowego etapami, przy czym może być bardziej racjonalne, zarówno w interesie publicznym jak i poszczególnych obywateli, docelowe uregulowanie stanu własnościowego gruntów tak, aby zmniejszyć późniejsze społeczno – ekonomiczne skutki kontynuowania przedsięwzięcia. Przyjęciu takiego rozwiązania nie sprzeciwiają się także przepisy szczególne.

Aprobując generalnie dopuszczalność takiego rozwiązania trzeba jednak mieć na względzie, iż w rozpatrywanej sprawie decyzja o lokalizacji drogi jednojezdniowej wywoła określone skutki prawne stanowiąc podstawę do późniejszego wywłaszczenia gruntów oraz do ponoszenia związanych z tym ciężarów ze środków publicznych na rzecz przygotowania terenów dla inwestycji docelowej. Wydanie tego rodzaju decyzji wymaga w pewnych zakresach dokonania szerszej analizy skutków wynikających z przyjętej koncepcji docelowej niż te, będące następstwem realizacji przedsięwzięcia w wersji ustalonej decyzją o lokalizacji (w tym przypadku I faza – droga jednjezdniowa). Biorąc pod uwagę stosunkowo wysokie potencjalne skutki społeczno – ekonomiczne ewentualnej przyszłej likwidacji sporego zakładu produkcyjnego (należą do nich zwłaszcza koszty społeczne związane z podnoszonym w skardze problemem bezrobocia, koszty ekonomiczne związane z koniecznością skompensowania właścicielowi strat wynikających z likwidacji zakładu itd.) organy administracji zasadnie podjęły próbę wyjaśnienia skutków realizacji przedsięwzięcia także w wersji docelowej. Z kolei analiza skutków realizacji drogi w wersji ujętej w decyzji organu I instancji (drogi jednojezdniowej) została ujęta w zawartej w aktach sprawy szczególnej analizie sporządzonej w kwietniu 2002 r. oraz w raporcie o oddziaływaniu na środowisko.

Jak wynika z dokumentów zawierających opis oddziaływania planowanej drogi w wersji docelowej oraz na etapie drogi o tymczasowych parametrach, budynki Zakładu skarżącego znajdą się poza obszarem, gdzie wystąpi ponadnormatywne oddziaływanie drogi. Zarzuty skargi, jakoby decyzja została wydana bez uwzględnienia istnienia Zakładu są niezasadne. Jak wynika z akt sprawy pomimo, iż sam raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie omawiał szczegółowo kwestii związanych z lokalizacją Zakładu, co jest uzasadnione jego przekrojowym charakterem, problematyka wpływu drogi na możliwość działania Zakładu była przedmiotem szczegółowej analizy organu orzekającego w sprawie. Analizę wpływu drogi w wariancie ujętym w decyzji, której obowiązek sporządzenia wynikał z mocy prawa, poszerzono nawet dodatkowo o analizę wpływu drogi na zakład w wariancie docelowym, co było zasadne uwzględniając treść art. 7 K.p.a.

Jednak, jak słusznie podniesiono w skardze, istotne wątpliwości budzi kwestia, czy zasięg ponadnormatywnych oddziaływań, odzwierciedlony w opracowaniach stanowiących podstawę wydania decyzji, został oceniony we właściwy sposób, jeżeli chodzi o skutki emisji NO2. W analizach tych przyjęto bowiem założenie, iż wyjściowy poziom wszystkich zanieczyszczeń (przed powstaniem emisji związanych z eksploatacją drogi) jest równy "0". Np. w ekspertyzie sporządzonej w czerwcu 2002 r. oceniono, iż powstająca emisja z drogi, po zrealizowaniu docelowej inwestycji, nie spowoduje ponadnormatywnego oddziaływania. Zabudowania będą się znajdowały w odległości ok. 65 m. od krawędzi jezdni (str. 8 analizy) natomiast ponadnormatywne oddziaływanie w zakresie poziomu NO2 będzie występować w odległości do 60 m. od krawędzi jezdni (str. 11 analizy). Wynika stąd, iż nawet niewielka niedokładność ustaleń może prowadzić w danym przypadku do błędnych konkluzji. W tym świetle wyjaśnienia organu II. instancji odnośnie przyjęcia, iż tło (aktualny poziom zanieczyszczeń) na terenie, z którego emitowane będą zanieczyszczenia jest równe "0" (zarówno w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – patrz tabela nr 18 str. 72 jak i w ekspertyzie z kwietnia 2002 r. – str. 10 oraz ekspertyzie z czerwca 2002 r. – str. 11), nie mogą być uznane za wystarczające i przekonywujące. Minister odwołał się w tym zakresie do obowiązujących przepisów w zakresie ochrony powietrza, nie wskazując konkretnych regulacji w tym zakresie. Powołał się także na brak danych, w tym pozostających w dyspozycji organów, które mogłyby nimi dysponować, co także nie jest przekonywującym argumentem zważywszy na brak przytoczenia zasady normatywnej, z której wynikałoby, iż w takim przypadku powinno być przyjęte tło na poziomie "0". Jednocześnie oczywistym jest, iż w przypadku obliczenia zasięgu ponadnormatywnych oddziaływań na terenie gdzie tło jest wyższe niż "0", wynik obliczeń wskaże dalszy zasięg tych oddziaływań. W ocenie Sądu kwestia tła wymaga zbadania zważywszy w szczególności na możliwość kumulowania się oddziaływań drogi w zakresie emisji NO2 z oddziaływaniem Zakładu skarżącego oraz z innych przebiegających w pobliżu tego Zakładu dróg, które pozostaną źródłem oddziaływania także po zrealizowaniu planowanej drogi (droga krajowa nr [...], droga powiatowa nr [...] oraz nr [...] od strony zachodniej Zakładu). Trzeba przy tym uwzględnić, iż wykorzystanie aktualnego faktycznego tła zanieczyszczeń dla oceny stanu docelowego po zrealizowaniu inwestycji może nie prowadzić do właściwych wyników zważywszy, iż jak wynika z raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, budowa nowej drogi doprowadzi np. do zmniejszenia natężenia ruchu na istniejącej drodze krajowej nr [...]. Ustalenie właściwego tła dla wyliczeń będzie więc wymagać wnikliwszej analizy.

Sąd nie podzielił poglądu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, wyrażonego w piśmie z dnia [...] marca 2005 r., jakoby dopuszczalne poziomy NO2 w powietrzu nie dotyczyły generalnie terenów zakładów przemysłowych. W świetle treści załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 czerwca 2002 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu, alarmowych poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz marginesów tolerancji dla popuszczanych poziomów niektórych substancji (Dz.U. 87, poz. 796) dopuszczalne poziomy poszczególnych substancji w powietrzu określono z reguły z uwagi na zdrowie i życie ludzi, a jedynie w pewnych przypadkach w innych celach. Z faktu, iż dopuszczalny poziom NO2 w powietrzu został określony dla potrzeb ochrony zdrowia i życia ludzi nie można wywodzić, iż nie mają one zastosowania do terenów przemysłowych, gdzie także możliwe jest przebywanie ludzi. Normy w zakresie jakości powietrza nie znajdą wyłącznie zastosowania do oceny zanieczyszczeń we wnętrzach budynków oraz w miejscach pracy, gdyż ustawowe pojęcie powietrza nie obejmuje tych przestrzeni (art. 3 pkt 26 ustawy – Prawo ochrony środowiska). W ocenie Sądu nie można uznać, iż standardy jakości powietrza nie dotyczą całego terenu Zakładu skarżącego - także poza obiektami, gdzie prowadzona jest produkcja. W rozpatrywanym przypadku dochowanie standardów jakości środowiska, także poza obiektami produkcyjnymi, może mieć istotne znaczenie, zwłaszcza z uwagi na normatywną treść § 6 ust. 1 wskazanego wcześniej rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mięsa. Przepis ten z pewnością dotyczy warunków zewnętrznych lokalizacji zakładu przetwórstwa, nie zaś wymagań wewnątrz obiektu.

Dopiero po wyjaśnieniu, czy ustalenia prognozowanego zasięgu ponadnormatywnego oddziaływania drogi, po realizacji jej w wariancie ujętym w decyzji o lokalizacji drogi oraz w wariancie docelowym, z uwzględnieniem kwestii właściwego przyjęcia tła NO2 do obliczeń zasięgu ponadnormatywnych zanieczyszczeń, pozwoli organowi administracji na określenie pełnych skutków społeczno - ekonomicznych wynikających z wydania decyzji o lokalizacji drogi o proponowanym przebiegu. W szczególności konieczne jest przesądzenie kwestii, czy realizacja drogi (o parametrach wskazanych w decyzji organu I. instancji oraz docelowo) faktycznie uniemożliwi dalsze funkcjonowanie Zakładu Skarżącego, zważywszy m.in. na treść § 6 ust. 1 wskazanego wcześniej rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mięsa. Prawidłowa ocena następstw realizacji drogi pozwoli organowi orzekającemu na podjęcie racjonalnego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem ewentualnych jego skutków. Nie wyjaśnienie powyższych kwestii przed wydaniem zaskarżonej decyzji stanowiło naruszanie art. 7 i 77 K.p.a. które jak wskazano może mieć w konkretnym przypadku wpływ na wynik sprawy. Prowadzi to do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Trzeba podkreślić, że brak jest regulacji szczególnych wykluczających lokalizację drogi, której skutkiem byłoby w przyszłości uniemożliwienie funkcjonowania Zakładu skarżącego. Jednak wydanie takiej decyzji powinno nastąpić po ocenie pełnych skutków wybranego wariantu drogi (także m.in. w sferze zakresu skutków społecznych oraz obciążenia środków publicznych z tytułu wynikających z tego kosztów). Gdyby okazało się, iż dopiero realizacja drogi w wersji docelowej uniemożliwi dalsze funkcjonowanie Zakładu, analizując kwestie następstw wydania decyzji, organ orzekający powinien także uwzględnić prognozowany czas realizacji drogi w wariancie docelowym.

W przypadku wyboru wariantu dotychczasowego trzeba wskazać, iż w sprawie nie może odgrywać decydującego znaczenia przywoływane przez Skarżącego pismo Starosty B. z dnia [...] kwietnia 2004 r., w którym proponuje on korektę przyjętego przebiegu drogi. W aktach sprawy znajduje się bowiem równocześnie opinia Powiatu B. z dnia [...] października 2003 r. Zaopiniowano w niej pozytywnie przebieg drogi w wariancie określonym decyzją organu I instancji.

Jednocześnie trzeba wskazać, iż sama zawarta w aktach kopia wskazanego pisma ze Starostwa w B. (przesłana w ramach uzupełnienia dokumentacji - w teczce zatytułowanej "Materiały do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi") nie pozwala na ustalenie przez Sąd, czy spełnione zostało wymaganie określone w art. 3 ust. 1 ustawy o budowie dróg krajowych, w zakresie zasięgnięcia opinii Zarządu Powiatu. Z treści pisma podpisanego z upoważnienia starosty nie wynika, czy zawarte w nim stanowisko wyraża opinię zarządu powiatu. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, iż opinia ta powinna mieć w tym przypadku formę postanowienia, w związku z treścią art. 106 K.p.a. Samo jednak nie nadanie opinii wymaganej formy postanowienia nie musi przesądzać o jego wadliwości, o ile zawarte stanowisko było istotnie opinią zarządu powiatu. Kwestia uzyskania wymaganej opinii wymaga wyjaśnienia przed wydaniem ponownej decyzji w sprawie przez Ministra Infrastruktury. Trzeba podkreślić, iż przepisy ustawy o budowie dróg krajowych nie wymagają, aby zajęte w sprawie stanowisko (opinia) było pozytywne. Musi być ono jednak zajęte przed wydaniem rozstrzygnięcia tak aby mogło być rozważone przez organ wydający decyzję w sprawie.

Sygnalizowany problem przyjęcia właściwego tła zanieczyszczeń nie ma natomiast znaczenia w kontekście ustalenia skutków realizacji drogi na możliwość działania Zakładu skarżącego w przypadku innych zanieczyszczeń powierza, zważywszy na oddalenie Zakładu od planowanej drogi oraz skoro, jak wynika z analiz oddziaływania emisji z drogi, ponadnormatywne poziomy substancji w powietrzu nie wystąpią nawet poza terenem pasa drogi.

Jako chybione należy uznać zarzuty skargi dotyczące nie uwzględnienia Zakładu skarżącego w kontekście ewentualnych przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu. Z akt spawy nie wynika bowiem aby Zakład położony był na terenach, dla których są określone standardy jakości środowiska w tym zakresie (tereny wskazane w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska).

Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji oraz potrzeby ponownego rozpatrzenia sprawy bezprzedmiotowe byłoby rozstrzyganie przez Sąd kwestii związanych z podnoszonym przez Skarżącego B. naruszeniem przepisów postępowania, takich jak nie doręczenie pisma w postępowaniu przed organem I. instancji pełnomocnikowi skarżącego jak również brak możliwości zaznajomienia się Skarżącego z ekspertyzą z 2002 r. Ponowne rozpatrzenie sprawy umożliwi Skarżącemu zgłoszenie ewentualnych uwag i postulatów przed wydaniem rozstrzygnięcia, po zapoznaniu się z pełnym materiałem dowodowym w sprawie (art. 73 K.p.a.). Trzeba przy tym zauważyć, iż akta w spawie zostały przekazane do Sądu w stanie nieuporządkowanym, co było przyczyną konieczności żądania przez Sąd ich uzupełnienia w zakresie dokumentów o istotnym znaczeniu dla sprawy. Okoliczność ta nie pozwala Sądowi m.in. na ocenę słuszności zarzutów dotyczących możliwości zapoznania się z ekspertyzą z czerwca 2002 r., jako elementem akt sprawy. Brak jest bowiem w istocie możliwości precyzyjnego ustalenia, czy była ich elementem. Została ona przesłana do Sądu we wspomnianej wcześniej teczce zatytułowanej "Materiały do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi". Jednak zawarty w teczce spis jej zawartości nie wymienia imiennie ekspertyzy.

Za uzasadniony należy uznać zarzut podniesiony w trakcie rozprawy, iż decyzja organu II. instancji nie została doręczona stronom postępowania poprzez dokonanie obwieszczenia wymaganego w związku z treścią art. 7 ust. 2 i 4 ustawy o budowie dróg krajowych. Fakt ten został potwierdzony pismem Wójta Gminy M. z dnia [...] marca 2005 r. Zarzut ten, choć zasadny nie ma jednak wpływu na ocenę legalności samej zaskarżonej decyzji.

Pozostałe zarzuty podniesione w skargach okazały się bezzasadne.

W szczególności nie można podzielić zarzutów skarżących B. i W. dotyczących wyboru błędnego wariantu, co do skrzyżowania planowanej drogi krajowej [...] z drogą krajową [...]. Wybór wariantu droższego - związanego z budową dwu wiaduktów - został w tym przypadku właściwie uzasadniony. Wskazano, iż przyjęty wariant uzyskał akceptację społeczności lokalnej, co potwierdza m.in. pozytywna opinia Wójta Gminy M. z dnia [...] października 2003 r. Opinia ta nie ma co prawda wymaganej formy postanowienia (art. 106 K.p.a.), wyraża jednak jednoznacznie wymagane stanowisko właściwego organu gminy (art. 3 ust. 1 ustawy o budowie dróg krajowych). Jak wskazano przyjęty wariant będzie wymagał przy realizacji mniejszej ilości wyburzeń budynków, czego Skarżący nie zakwestionowali. Lokalizacja drogi na podstawie ustawy o budowie dróg krajowych, oznacza co do zasady ingerencję w prawa szeregu podmiotów dysponujących nieruchomościami. Oczywiście nie jest możliwe znalezienie rozwiązania, które byłoby w pełni satysfakcjonujące dla wszystkich zainteresowanych. Organ orzekający w sprawie musi w tej sytuacji dokonać wyboru kierując się zasadą określoną w art. 7 K.p.a.

Wyrażając ocenę co do prawidłowego wyboru wariantu miejsca skrzyżowania dróg, Sąd zastrzega, iż może ona ulec zmianie w przypadku wyjścia na jaw nowych okoliczności. Należałoby do nich ustalenie, iż z powodu konieczności spełnienia wymaganych parametrów technicznych dla klasy drogi ekspresowej, istnieje bezpośrednie powiązanie pomiędzy przyjętym wariantem skrzyżowania dróg a przebiegiem planowanej drogi koło Zakładu Skarżącego B. (odległość pomiędzy Zakładem a przedmiotowym skrzyżowaniem jest stosunkowo niewielka), a jednocześnie ponowna analiza wykaże, iż realizacja drogi uniemożliwi dalsze funkcjonowanie Zakładu. W przypadku ustalenia takiego stanu faktycznego organ administracji powinien ponownie rozważyć, czy przyjęty wariant skrzyżowania dróg jest optymalny uwzględniając porównanie wszystkich skutków potencjalnych wariantów, w tym ewentualnie konieczność przyszłej likwidacji Zakładu.

Nieuzasadnione są także zarzuty odnośnie do planowanego przebiegu drogi zgłoszone przez Skarżących L.. Zarzuty te sprowadzają się do twierdzeń, iż możliwa byłaby inna lokalizacja drogi, z pominięciem gruntów skarżących. Nie podniesiono jednak żadnych konkretnych okoliczności przemawiających za twierdzeniem, iż inna lokalizacja byłaby korzystniejsza uwzględniając nie tylko interes Skarżących ale także słuszny interes innych zainteresowanych, czy interes publiczny. Wręcz przeciwnie, jak wynika z akt sprawy właśnie przebieg drogi w przyjętym wariancie uzyskał najszerszą akceptacje społeczności lokalnej (wspomniana opinia Wójta Gminy M.). Dodatkowo, w zaskarżonej decyzji wskazano, iż zaprojektowanie drogi z pominięciem działki Skarżących byłoby niemożliwe ze względu na wymagane parametry techniczne dla drogi o planowanej kategorii. Znajdujące się w aktach sprawy mapy potwierdzają, iż nieruchomości skarżących (działki nr ew. [...] i [...] obręb P.) znajdują się na odcinku, gdzie planowana droga przebiega prosto, a spełnienie ich postulatów wymagałoby wyboru dla niej innej lokalizacji lub zdecydowanego zagięcia jej przebiegu. W tej sytuacji, nie kwestionując, iż przyjęty wariant lokalizacji drogi może być dla Skarżących niekorzystny, nie można stwierdzić, aby przejęte rozwiązanie naruszało prawo, gdy uwzględnić, iż decyzja musi równoważyć szereg sprzecznych często interesów (art. 7 K.p.a.). W tej sytuacji Sąd, badając wyłącznie zgodność zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem, nie stwierdza aby zaskarżona decyzja zapadła z jego naruszeniem w tym zakresie.

Nieuzasadniony jest zarzut nie zawarcia w decyzji organu I. instancji wymagań dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w zakresie podnoszonych przez Skarżących L. kwestii następstwa trwałego podziału ich gospodarstwa rolnego. Zagadnienia z tym związane nie mogły być rozstrzygnięte na etapie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi. Wynika to z faktu, iż kwestie te są przedmiotem późniejszych uzgodnień pomiędzy właścicielem a Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad zgodnie z zasadami określonymi w art. 13 ustawy o budowie dróg krajowych. W świetle art. 13 ust. 3 tej ustawy, jeżeli pozostała część nieruchomości, po wyłączeniu z niej fragmentu niezbędnego do realizacji drogi, nie nadaje się do wykorzystania na dotychczasowe cele, podlega ona wykupowi. W przypadku braku porozumienia stron w sprawie znajdą zastosowanie przepisy dotyczące wywłaszczania nieruchomości zawarte w rozdziale 3 ustawy o budowie dróg krajowych i w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741 ze zm.). Przepisy te przewidują odrębny tryb rozstrzygania sporów w tym zakresie. W tej sytuacji niedopuszczalne byłoby przesądzanie tych kwestii na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o budowie dróg krajowych, tzn. na etapie wydania decyzji o lokalizacji drogi krajowej. Nietrafne są również zarzuty dotyczące naruszenia decyzją przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy – Prawo budowlane. Przede wszystkim obie te ustawy nie mają zastosowania do wydawania decyzji o lokalizacji drogi krajowej na podstawie ustawy o budowie dróg krajowych.

Nieuzasadnione są także zarzuty Skarżących L. dotyczące naruszenia procedury w trakcie wydawania zaskarżonej decyzji. W szczególności trzeba wskazać, iż orzekający w sprawie organ I. instancji nie był obowiązany indywidualnie informować zainteresowanych o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi oraz doręczać im wydanej decyzji (art. 49 K.p.a. w zw. z ww. art. 5 ust. 5 i art. 7 ust. 2 ustawy o budowie dróg krajowych).

Ponieważ zaskarżone rozstrzygniecie nie naruszało prawa w zakresie podnoszonym w zarzutach Skarżących, brak jest tym bardziej przesłanek stwierdzenia jego nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jak to wnioskowali Skarżący L. w swoich pismach z dnia [...] i [...] marca 2005 r., oraz na rozprawie administracyjnej. Sąd nie dostrzegł także podstaw do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięć z uwagi na przesłanki wskazane w art. 156 § 1 pkt 6 i 7 K.p.a.

Sąd nie stwierdził także podnoszonych w piśmie Skarżących L. podstaw, które warunkują wznowienie postępowania, co musiałoby prowadzić do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia z tych przyczyn (art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W szczególności, jako przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. nie mogą odgrywać roli prowadzone postępowania prokuratorskie i sądowe dotyczące sfałszowania dokumentów, o ile nie maja one znaczenia dla meritum rozstrzygnięcia kwestionowanej decyzji. Skarżący nie wykazali aby związek taki istniał. Niezasadny jest także zarzut wystąpienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a., w kontekście podnoszonego braku stanowiska organu Gminy M.. Należy wskazać, iż w aktach sprawy znajduje się przytaczana wcześniej opinia Wójta Gminy M., w której pozytywnie ustosunkowuje się on do planowanego przebiegu drogi (pismo z dnia z dnia [...] października 2003 r.). Jednocześnie wypada zauważyć, iż ustawa o budowie dróg krajowych wymaga wyłącznie zasięgnięcia opinii organu gminy. Nie jest natomiast wymagane, aby opinia taka byłą pozytywna.

Nie mógł być uwzględniony zarzut Skarżących L., w zakresie przewlekłości w rozpatrywaniu ich środków odwoławczych. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] października 2003 r. Decyzja organu I. instancji w tej sprawie została wydana w dniu [...] stycznia 2004 r., natomiast decyzja Ministra Infrastruktury została wydana w dniu [...] maja 2004 r. Ewentualne pewne przekroczenie 14-dniowego terminu rozpatrzenia odwołania określonego w art. 9 ust. 2 ustawy o budowie dróg krajowych nie mogło jednak mieć w danym przypadku wpływu na wynik sprawy.

Nie uzasadniony jest zarzut J. B., co do wadliwości sporządzonej dokumentacji stanowiącej podstawę wydania zaskarżonej decyzji w odniesieniu do analizy zagrożeń związanych z możliwością powstania poważnych awarii transportowych. Stanowiący podstawę rozstrzygania raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, faktycznie nie wymienia expressis verbis Zakładu skarżącego jako obiektu narażonego na skutki awarii. Jednak raport (cześć 10) nie zawiera w ogóle szczegółowego odniesienia do poszczególnych sposobów zagospodarowania terenów przyległych. Proponowane rozwiązania (system zabezpieczeń przed przedostaniem się zanieczyszczeń do odbiorników ścieków) odnoszą się do wszystkich rodzajów terenów. W tej sytuacji nie wskazanie usytuowania Zakładu skarżącego w ogólnym opracowaniu nie przesądza o jego wadliwości, zważywszy iż przepisy szczególne nie ustanawiają specjalnych wymagań w tym zakresie.

Odnosząc się do dalszych zarzutów Skarżących W., trzeba wskazać, iż ich obawy o autentyczność wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi, z uwagi na załączenie wyłącznie jego kserokopii, są nieuzasadnione. W przekazanych do Sądu aktach sprawy znajdował się bowiem oryginał wniosku (teczka zatytułowana "decyzja wojewody").

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżących W. trzeba stwierdzić, iż nie mogły być one uwzględnione przez Sąd. Wnoszone w interesie społecznym postulaty i uwagi wynikały przede wszystkim z troski skarżących o ochronę środowiska naturalnego. Podnoszone przez nich problemy, jak konieczność ograniczenia emisji gazów cieplarnianych czy ograniczenie rozwoju transportu samochodowego, ze względu na negatywne oddziaływanie produktów spalania w silnikach na zdrowie ludzi, wymagają podejmowania pewnych przesądzeń przede wszystkim w sferze polityki Państwa. Wypada jedynie zauważyć, iż obecnie realizowana polityka, jako jeden z priorytetów zakłada inwestycję w rozbudowę infrastruktury drogowej Polski. Wyrazem tej polityki są określone regulacje normatywne takie jak ustawa o budowie dróg krajowych, które służą ułatwieniu realizacji przedsięwzięć w zakresie budowy dróg. Trzeba zauważyć, iż także inne przepisy prawa materialnego w praktyce nie stawiają szczególnych barier rozwojowi transportu drogowego. Przykładowo, w świetle regulacji art. 135 ustawy – Prawo ochrony środowiska, w związku z realizacja dróg możliwe jest ustanowienie tzw. obszarów ograniczonego użytkowania, co oznacza, iż w pewnych sytuacjach, na mocy ustawy, dopuszczalne jest przekraczanie standardów jakości środowiska nawet poza pasem drogowym. Jak wcześniej wskazano Sąd Administracyjny uprawniony jest jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Z uwagi na brak konkretnych regulacji normatywnych, z których pogwałceniem nastąpiłaby lokalizacja drogi, zarzuty Skarżących dotyczące negatywnych następstw realizacji drogi nie mogły być uwzględnione. O wadliwości decyzji ustalającej lokalizację drogi na gruntach skarżących nie świadczy także prezentowana w ich wystąpieniach inna koncepcja Skarżących wykorzystania czy zagospodarowania tych terenów. Przepisy dopuszczają bowiem wywłaszczenie nieruchomości na cele związane z realizacją drogi także w takim przypadku.

Sąd nie rozważał zasadności wniosku Skarżących o wypłatę odszkodowania. Rozważanie tej kwestii byłoby bezprzedmiotowe z uwagi na brak kompetencji Sądu Administracyjnego do orzekania w przedmiocie takiego odszkodowania.

Odnosząc się do zarzutu Skarżących W. dotyczącego braku możliwości reprezentowania w trakcie rozprawy przez Z. W. jego brata – S. - trzeba wskazać, iż Z. W. nie dysponował wymaganym w tym przypadku pełnomocnictwem. Brak możliwości reprezentowania interesu brata na rozprawie, w ocenie Sądu, nie rodzi żadnych negatywnych skutków dla S. W.. Trzeba bowiem zauważyć, iż wniesiona skarga i późniejsze pisma procesowe wskazują, iż interes prawny i faktyczny obu braci jest tożsamy. Kwestie podniesione na rozprawie przez Z. W., we własnym imieniu podlegały rozważaniu przez Sąd przed wydaniem orzeczenia, tak samo wnikliwie i szczegółowo jakby to nastąpiło, gdyby kwestie te były podniesione w imieniu obu braci, których jak wskazują akta sprawy interes jest zbieżny.

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpatrując ponownie sprawę Minister Infrastruktury ustali, czy dla prawidłowego rozstrzygnięcia faktycznego prognozowanego wpływu drogi w na Zakład skarżącego J. B. właściwe było przyjęcie tła zanieczyszczeń na poziomie "0" w przypadku NO2 a następnie podejmie dalsze czynności w sprawie, uwzględniając wskazówki zawarte w orzeczeniu. Po uporządkowaniu akt sprawy Minister ustali czy zasięgnięto wymaganej opinii Zarządu Starostwa B.. Wydając decyzję w sprawie Minister uwzględni treść art. 7 ust. 2 i 4 ustawy o budowie dróg krajowych.