Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2635/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 113 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200 w zw. z art 205 par. 2 i art. 209
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej M. N. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 113 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej: "k.p.a.") oraz art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 164), po rozpatrzeniu wniosku M.M.N.(dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] o odmowie sprostowania decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2014 r. o powołaniu skarżącej M.N. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w K.

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości powołał M.N., córkę P. i A. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w K.

Pismem z dnia 11 marca 2014 r. skarżąca M. M. N. wystąpiła do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o sprostowanie błędu pisarskiego w powyższej decyzji Ministra poprzez dodanie drugiego imienia "M".

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż z Sądu Apelacyjnego w Poznaniu otrzymała informację, że zapis imienia w decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza jest wiążący odnośnie formy zapisu imienia na pieczęci notariusza. Strona skarżąca zauważyła, że używa zapisu dwojga imion "M. M." a nie jedynie pierwszego "M.". Ponadto, skarżąca wskazała, że zarówno sam wniosek o powołanie na stanowisko notariusza, jak i wszelką wcześniejszą korespondencję kierowaną do Ministerstwa Sprawiedliwości podpisywała używając dwóch imion "M. M.". Skarżąca poinformowała organ, iż zapisu takiego używa konsekwentnie od lat, zarówno przy załatwianiu spraw urzędowych, jak i w życiu prywatnym. Strona zauważyła jednocześnie, że również decyzja o powołaniu jej na stanowisko asesora notarialnego zawierała zapis jej imienia, jako "M. M.". W taki też sposób, jak wskazała strona skarżąca, podpisywała ona akty notarialne oraz dokonywała innych czynności notarialnych jako asesor notarialny. Strona jedynie na marginesie zauważyła, że również jej patron - notariusz P.P. N. na pieczęci notariusza ma zapisane oba imiona "P. P." i taki też zapis widnieje w piśmie Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 lutego 1993 r. dotyczącym powołania go na notariusza.

Do wniosku o sprostowanie decyzji strona skarżąca załączyła odpis skrócony aktu urodzenia z dnia 13 stycznia 2012 r.

W wyniku rozpatrzenia wniosku strony skarżącej Minister Sprawiedliwości, powołując się na przepisy art. 113 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], odmówił sprostowania decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2014 r. o powołaniu skarżącej na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w K.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Sprawiedliwości, powołując się na przepis art. 113 § 1 k.p.a. - stwierdził, że w świetle tego przepisu, sprostowaniu podlegają jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki popełnione w decyzjach wydanych przez organ administracji publicznej. Organ wskazał, że sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem, albowiem przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Organ zauważył przy tym, że wskazane powyżej wady decyzji charakteryzuje ich oczywistość stanowiąca równocześnie normy dopuszczalności sprostowania. Minister Sprawiedliwości uznał, że błędem pisarskim można by nazwać błąd w zapisie imienia, które widnieje w decyzji, natomiast zapis, który w decyzji nie istnieje (w tym wypadku drugie imię "M.") nie może być błędny.

W konsekwencji, Minister Sprawiedliwości stwierdził, że brak jest zatem podstaw do sprostowania decyzji na podstawie art. 113 § 1 k.p.a.

Na marginesie organ zauważył, iż świadectwo pracy wystawione skarżącej za okres zatrudnienia od 15 grudnia 2011 r. do 30 listopada 2012 r. opatrzone jest pieczęcią podłużną o treści "Kancelaria Notarialna P. N. - notariusz" i podpisana przez notariusza P. N., a nie "P.P. N.". Organ wskazał ponadto, że również opinia o asesorze notarialnym z dnia 10 grudnia 2013 r. została opatrzona imienną pieczęcią i podpisem notariusza P. N.

Niezależnie od powyższego, Minister Sprawiedliwości podkreślił, iż decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. uwzględnia w pełni żądanie skarżącej, albowiem powołuje ją na stanowisko notariusza i wyznacza siedzibę kancelarii notarialnej w K. Zdaniem organu, przedmiotowa decyzja, wskazując imię i nazwisko wnioskodawczyni oraz imiona jej rodziców, jednoznacznie indywidualizuje jej osobę, jako tę, która została powołana na stanowisko notariusza.

Konkludując, Minister Sprawiedliwości uznał, że w drodze sprostowania decyzji nie można skutecznie domagać się wskazania w niej dodatkowych danych identyfikacyjnych wnioskodawcy, albowiem dane te nie stanowią elementu stanu prawnego, który jest przedmiotem decyzji.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. skarżąca złożyła do Ministra Sprawiedliwości wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., wnosząc o sprostowanie decyzji Ministra z dnia [...] lutego 2014 r. poprzez dodanie drugiego imienia "M.".

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, iż sporna decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2014 r. jest wadliwa w związku z tym, że w akcie urodzenia zostały skarżącej nadane dwa imiona M. M. i obu tych imion strona używa zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym. Skarżąca zarzuciła, że argumentacja Ministra Sprawiedliwości użyta w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie jest zasadna przede wszystkim z uwagi na to, że dane osobowe każdej osoby fizycznej zostały wiążąco określone w aktach stanu cywilnego - przede wszystkim akcie urodzenia. Strona skarżąca wskazała, że z treści art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego wynika, że do aktu urodzenia wpisuje się nazwisko, imię (imiona) i płeć dziecka. A zatem, jak podniosła skarżąca, już z treści tego przepisu (stwierdzenia, że do aktu urodzenia wpisuje się imię lub imiona) wynika, że rodzice dziecka mogą zdecydować o tym, czy będzie ono używało jednego, czy też większej liczby imion. Skarżąca zauważyła, że w jej przypadku rodzice zadecydowali o nadaniu dwóch imion (M. M.), których to - jak podkreśliła strona skarżąca - używa stale.

Mając zatem na uwadze powyższe, skarżąca stwierdziła, że decyzja Ministra o powołaniu jej na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w K. powinna określać skarżącą, jako M. M. N., nie zaś jedynie jako M.

Zdaniem strony skarżącej, kolejnym argumentem wskazującym na to, iż wspomniana decyzja o powołaniu skarżącej na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w K. powinna określać stronę w sposób zgodny ze złożonym przez nią wnioskiem o powołanie na stanowisko notariusza jest fakt, iż skarżąca zarówno podczas odbywania aplikacji notarialnej, jak i składania egzaminu notarialnego, identyfikowana byłam jako M.M. N. , nie zaś jako M. N. .

Skarżąca zwrócić ponadto uwagę, że omyłki oczywiste należy rozumieć jako takie błędy, które jednoznacznie wynikają z zestawienia zebranego w sprawie materiału z treścią decyzji (postanowienia), co w pełni znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem zarówno z wniosku skarżącej o powołanie jej na stanowisko notariusza, jak i z innych przedstawionych w sprawie dokumentów wynika, iż strona skarżąca nosi dwa imiona - M.M. - nie zaś jedynie jedno imię - M..

Strona skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, iż wydana w dniu [...] lutego 2014 r. decyzja w pełni uwzględnia żądanie wnioskodawcy z tego powodu, że wskazuje jego imię i nazwisko oraz imiona rodziców.

Odnosząc się z kolei do twierdzenia organu, iż "błąd pisarski" oznacza widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, jak również to, iż w drodze sprostowania decyzji nie można skutecznie domagać się wskazania w niej dodatkowych danych identyfikacyjnych wnioskodawcy, gdyż dane te nia stanowią elementu stanu prawnego, który jest przedmiotem decyzji, skarżąca stwierdziła, że rozumowanie takie byłoby uzasadnione, gdyby strona składała wniosek o powołanie jej na stanowisko notariusza wpisując jedynie swoje pierwsze imię "M.", a następnie - po uzyskaniu decyzji - zażądałaby dopisania drugiego imienia. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącej, miałoby miejsce żądanie sprostowania decyzji, która byłaby w pełni zgodna z wnioskiem skarżącej, poprzez uzupełnienie o dodatkowe dane, nieznane uprzednio Ministrowi. A zatem zaistniałaby sytuacja, w której Minister Sprawiedliwości wydałby decyzję w pełni zgodną z wnioskiem strony, zawierającą pełne i prawidłowe oznaczenie strony, a strona chciałaby decyzję ową modyfikować. Skarżąca uznała jednakże, że zarówno jej wniosek o powołanie na stanowisko notariusza, jak i inne dokumenty, podpisywała od samego początku używając obu imion "M. M.", a zatem decyzja została wydana niezgodnie z wnioskiem, określając stronę postępowania w sposób dowolny. Skarżąca zauważyła jednocześnie, że w taki sposób, a więc z użyciem obu imion M. M., jej dane zostały również wskazane w świadectwie pracy, umowie o pracę, opinii o asesorze notarialnym i w uchwale Rady Izby Notarialnej w P. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Skarżąca wskazała zatem, że w taki sposób przedstawiła się Ministrowi Sprawiedliwości jako strona postępowania i tak zostały określone przez nią jej dane, jako wnioskodawcy.

Mając na uwadze powyższe, strona skarżąca - odwołując się do orzecznictwa - podkreśliła, że pominięcie organu bądź adresata decyzji, albo wadliwe lub niejasne ich określenie może wywołać - w zależności od stopnia naruszenia - różnego rodzaju skutki prawne, począwszy od konieczności stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), poprzez wzruszalność decyzji, aż po konieczność sprostowania oczywistej omyłki, niemającej wpływu na treść i skuteczność decyzji (strona powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 171/11).

Strona skarżąca stwierdziła, że należy założyć, że Minister Sprawiedliwości winien był zauważyć, że sposób, w jaki strona zapisuje swoje imię i nazwisko, to zapis pełnego brzmienia, jakie jest wpisane w akcie urodzenia i w dowodzie osobistym, którego kopię Minister Sprawiedliwości otrzymał jako załącznik do wniosku o powołanie skarżącej na stanowisko notariusza. Strona zauważyła ponadto, że w taki sam sposób podpisywała się pod wnioskiem o powołanie jej na stanowisko asesora notarialnego i wówczas Minister Sprawiedliwości, widząc taki zapis, określił stronę skarżącą pełnym brzmieniem obu imion i w konsekwencji wydał decyzję zgodną z wnioskiem – powołując na stanowisko asesora notarialnego "M.M. N." a nie "M. N.". Skarżąca wskazała, że również na liście osób, które zdały egzamin notarialny przeprowadzony w dniach 7-9 września 2011 r. widniejącej na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, figuruje ona jako "M. M." a nie "M.". W konsekwencji, skarżąca stwierdziła, że skoro decyzja o powołaniu jej na stanowisko asesora notarialnego wydana przez Ministra Sprawiedliwości dnia 5 grudnia 2011 r., nr [...], określała skarżącą, jako stronę poprzez zapis "M. M.", to i decyzja o powołaniu skarżącej na notariusza powinna zawierać taki zapis, ponieważ w żaden sposób nie zmieniła się sytuacja strony skarżącej, gdyż nie zmieniła ona imienia, a także - jak stwierdziła - nie wyrzekła się swojej patronki (świętej M. M.) oraz nie wnioskowała o powołanie jej na notariusza, podpisując się wyłącznie imieniem "M.".

Powołując się na przepis art. 107 § 1 k.p.a., a także na poglądy doktryny i orzecznictwo, strona skarżąc zauważyła, że oznaczeniem strony, w przypadku osoby fizycznej, jest wskazanie jej imienia (imion) oraz nazwiska i miejsca zamieszkania. Zdaniem skarżącej, brak oznaczenia strony pociąga za sobą brak decyzji (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989 r., s 53). W przypadku zaś, gdy błąd w oznaczeniu strony polega na oczywiście mylnym podaniu nazwiska lub imienia albo adresu zamieszkania strony, decyzja może być sprostowana w trybie art. 113 § 1 k.p.a. W związku z powyższym, strona skarżąca uznała, że jeżeli jakiejś osobie zostały nadane dwa imiona i ta osoba ich używa, ma prawo oczekiwać, by w taki właśnie sposób została oznaczona w decyzji administracyjnej. W konsekwencji, skarżąca stwierdziła, że bezzasadne i samowolne użycie w decyzji o powołaniu jej osoby na notariusza wyłącznie jednego z nadanych jej i stale używanych imion - jest bezpodstawne.

W tej sytuacji, skarżąca uznała, że pominięcie jej drugiego imienia w spornej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. należy potraktować jako omyłkę pisarską - oczywiście mylne podanie jej imion poprzez ominięcie jednego z wyrazów. W przeciwnym razie, jak stwierdziła skarżąca, należałoby uznać, że Minister Sprawiedliwości wydał świadomie decyzję niezgodną z wnioskiem, tj. postanowił arbitralnie - nie mając ku temu jakiejkolwiek podstawy - zmienić zapis danych wnioskodawcy poprzez samowolny wybór jednego z imion i w świadomy sposób nieprecyzyjnie, wadliwie oznaczył stronę postępowania.

Skarżąca stwierdziła, że wybór tego, czy stosuje się jedno imię, czy też oba, należy do osoby noszącej to imię/imiona. Według skarżącej, istotnym jest to, że imię jest składnikiem tożsamości danej osoby, zaś z imieniem związany jest szczególny ładunek emocjonalny.

Ponadto, strona skarżąca zwróciła uwagę na to, iż nie jestem odosobnionym przypadkiem, albowiem wśród notariuszy są liczne osoby świadomie używające obu imion, które oba imiona mają wpisane w decyzjach o powołaniu ich na notariusza.

Skarżąca wyraźnie wskazała, że przedstawianie się pierwszym i drugim imieniem jest w jej przypadku świadome i zamierzone.

Skarżąca zwróciła jednocześnie uwagę na to, że skutkiem treści decyzji wskazującej jedynie jej pierwsze imię - jest uniemożliwienie jej uzyskania pieczęci urzędowej notariusza zawierającej oba imiona, albowiem Sąd Apelacyjny w Poznaniu, poprzez który składane było zamówienie na pieczęć, odmówił przygotowania zamówienia dotyczącego treści "M.M. N. NOTARIUSZ W K. ", jako niezgodnego z treścią decyzji Ministra Sprawiedliwości o powołaniu skarżącej na notariusza.

Konkludując, strona skarżąca podkreśliła, że nie żąda doprecyzowania decyzji poprzez dopisanie danych, które nie byłyby znane Ministrowi Sprawiedliwości już w chwili otrzymania jej wniosku o powołanie na notariusza, lecz wnosi o wpisanie jej danych zgodnie z wnioskiem z dnia 16 grudnia 2013 r., czyli o prawidłowe oznaczenie strony postępowania (adresata decyzji).

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 113 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 10 § 1 ustawy - Prawo o notariacie, postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] kwietnia [...] lutego 2014 r. o powołaniu skarżącej na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w K. .

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Minister Sprawiedliwości, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu spornego postanowienia - stwierdził, że podjęcie postanowienia w kwestii sprostowania wymaga uprzedniej oceny wystąpienia przesłanki istnienia w wydanej decyzji (postanowieniu) określonych w przepisie błędów.

Mając to na uwadze, organ uznał, że decyzja z dnia [...] lutego 2014 r. nie wymaga sprostowania, albowiem prawidłowe są wszystkie dane w niej zawarte, zaś dodanie drugiego imienia wnioskodawczym nie mieści się w granicach sprostowania błędu pisarskiego, czy też innej oczywistej omyłki. Minister stwierdził, że błędem pisarskim jest błąd w zapisie imienia, które widnieje w decyzji, natomiast zapis, który w decyzji nie istnieje, w tym wypadku drugie imię "M.", nie może być błędny.

Minister Sprawiedliwości ponownie podkreślił, iż decyzja, w odniesieniu do której został złożony wniosek o sprostowanie, uwzględnia w pełni żądanie M.N., bowiem powołuje ją na stanowisko notariusza i wyznacza siedzibę kancelarii w K. . Decyzja ta, zdaniem organu, zawiera również wszelkie elementy wskazane w art. 107 k.p.a., zwłaszcza dane identyfikujące wnioskodawczynię (imię i nazwisko, imiona rodziców).

Ponadto, Minister uznał, że w sprawie niniejszej nie znajdzie także zastosowania przywołany przez skarżącą art. 40 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego, bowiem przepis ten odnosi się do danych wskazywanych w akcie urodzenia, zaś decyzja administracyjna nie stanowi aktu stanu cywilnego.

Pismem z dnia 7 lipca 2014 r. skarżąca M.M. N. , reprezentowana przez adwokata, działając za pośrednictwem organu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2014 r.

Wnosząc o uchylenie obu spornych postanowień Ministra, strona skarżąca zarzuciła organowi rażące naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 113 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwą wykładnie dokonaną przez organ orzekający, polegającą na uznaniu, że pominięcie wyrazu, tj. drugiego imienia, w decyzji o powołaniu na notariusza nie jest błędem pisarskim i nie można go sprostować w trybie art. 113 k.p.a., podczas gdy z prawidłowej wykładni w/w normy prawnej wynika, iż błędem pisarskim jest również błędne oznaczenie strony w decyzji polegające na pominięciu w decyzji dokładnego określenia adresata decyzji poprzez prawidłowe wskazanie imion adresata decyzji

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości nie można się w żaden sposób zgodzić, albowiem skarżąca złożyła wniosek o powołanie na stanowisko notariusza "M.M. N.", a mimo to Minister Sprawiedliwości nietrafnie przyjął, iż imieniem wnioskującej o wpis na stanowisko notariusza jest wyłącznie M. N. , podczas gdy zarówno z wniosku, jak i dokumentów przedłożonych przez stronę wnioskującą wynika, że wnioskującą o wpis na stanowisko notariusza jest M.M. N. , a nie M. N. . Strona skarżąca wyraźnie podkreśliła, że we wszystkich dokumentach używa imion M.M. N. . Skarżąca zauważyła, że również podczas odbywania aplikacji notarialnej, jak i składania egzaminu notarialnego, identyfikowana była, jako M.M. N. , a nie jako M. N. . Ponadto, strona skarżąca wskazała, że we wniosku o powołanie na stanowisko notariusza wnioskowała o wpis M.M.N., a nie M.N.

Mając powyższe na względzie, strona skarżąca uznała, że - wbrew stanowisku Ministra Sprawiedliwości - decyzja powołująca skarżącą na stanowisko notariusza zawiera błąd pisarski, albowiem w spornej decyzji zostało pominięte imię wnioskującej "M.", a decyzja o powołaniu na stanowisko winna dokładnie określać osobą powołaną na stanowisko notariusza zgodnie z jej wnioskiem.

Powołując się na unormowania zawarte w przepisach art. 10 § 1, § 2 i § 3 ustawy - Prawo o notariacie, skarżąca stwierdziła, że Minister Sprawiedliwości, uwzględniając wniosek skarżącej o wpis na stanowisko notariusza, nie ma uprawnień do modyfikacji owego wniosku. W związku z tym, skarżąca uznała, że jeżeli osoba spełnia wymagania na powołanie na stanowisko notariusza, to Minister Sprawiedliwości winien uwzględnić wniosek w takiej formie, w jakiej został ów wniosek złożony.

W konsekwencji, strona skarżąca stwierdziła, że w spornej decyzji zaszła oczywista omyłka pisarska, polegająca na tym, że Minister nietrafnie przyjął, iż osobą składającą wniosek jest M. N. , a nie M.M. N. . Zdaniem skarżącej, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, że wspomniany wyżej błąd nie jest oczywistą omyłka pisarską. Strona skarżąca, powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 812/11 - stwierdziła, że przez oczywiste omyłki należy rozumieć błędy, które jednoznacznie wynikają z zestawienia zebranego w sprawie materiału z treścią decyzji. Niedopuszczalne jest sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowym poza sporem pozostaje stanowisko, że w postępowaniu o sprostowanie w trybie wymienionego przepisu nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem decyzji, a więc nie mogą być przedmiotem tego postępowania mylne ustalenia faktyczne lub błędne zastosowanie przepisów prawa. Zdaniem strony skarżącej, z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego (aktu urodzenia, dowodu osobistego, wpisu na listę aplikantów notarialnych, decyzji o powołaniu na asesora notarialnego z dnia 5 grudnia 2011 r.) jednoznacznie wynika, że skarżąca posługuje się dwoma imionami, tj. M.M. N. i tak wnioskowała o wpis na stanowisko notariusza. Skarżąca uznała, że skoro Minister Sprawiedliwości nie ma prawa modyfikowania wniosku o wpis na stanowisko notariusza, winien taki wniosek uwzględnić bądź go oddalił. W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości uwzględnił wniosek, lecz dokonał błędu, mylnie określając dane osobowe strony wnioskującej.

Strona skarżąca podkreśliła, że system prawa polskiego nie zakazuje używania podwójnego imienia w celu identyfikacji osoby. W tym zakresie skarżąca powołała się na unormowanie wyrażone w przepisie art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego.

W związku z powyższym, strona skarżąca uznała, że skoro posługuje się ona dwoma imionami, co jest uwidocznione na wszystkich dokumentach urzędowych, w tym m.in. w akcie stanu cywilnego, to nie ma żadnych podstaw, aby Minister Sprawiedliwości, powołując na stanowisko notariusza, wpisał tylko jedno imię wnioskującej M. M. N. Tym samym, jak stwierdziła skarżąca, doszło do omyłki pisarskiej, gdyż sporna decyzja z dnia [...] lutego 2014 r. zawiera błędne dane osoby wnioskującej.

Strona skarżąca wskazała, że błąd pisarski oznacza nie tylko niewłaściwe użycie wyrazu, bądź mylną pisownię, ale również widoczne opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca podkreśliła, że - wbrew stanowisku organu - jej wniosek o sprostowanie spornej decyzji nie zmierza do zmiany merytorycznej decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza, a jedynie ma na celu sprostowanie błędu pisarskiego, który polega na opuszczeniu wyrazu (tj. drugiego imienia) przez Ministra Sprawiedliwości w przedmiotowej decyzji. Skoro, Minister Sprawiedliwości, uwzględniając w całości wniosek skarżącej, opuścił drugie imię strony wnioskujące, skarżąca uznała, że nastąpiła oczywista omyłka pisarska w tym zakresie.

Skarżąca, powołując się na normę wyrażoną w przepisie art. 107 k.p.a., stwierdziła, że oznaczenie strony w przypadku osoby fizycznej jest wskazaniem jej imienia (imion) oraz nazwiska i miejsca zamieszkania. Zdaniem skarżącej, brak oznaczenia strony pociąga za sobą brak decyzji, natomiast w przypadku, gdy błąd w oznaczeniu strony polega na oczywistym mylnym podaniu nazwiska lub imienia albo adresu zamieszkania strony, decyzja może być sprostowana w trybie art. 113 k.p.a. W związku z powyższym, skarżąca uznała, że pominięcie przez Ministra Sprawiedliwości drugiego imienia w spornej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. stanowiło oczywistą omyłkę pisarską, polegającą na opuszczeniu w decyzji drugiego imienia wnioskodawcy, mimo uwzględnienia wniosku w całości.

W konsekwencji, strona skarżąca zarzuciła, że stanowisko organu administracji publicznej odmawiające sprostowanie decyzji o powołaniu na stanowisko notariusza jest nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Minister stwierdził, że - wbrew wywodom strony skarżącej - nie doszło do naruszenia art. 113 § 1 k.p.a., albowiem sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem. Organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] lutego 2014 r. nie wymaga sprostowania, albowiem prawidłowe są wszystkie dane w niej zawarte, zaś dodanie drugiego imienia wnioskodawczyni nie mieści się w granicach sprostowania błędu pisarskiego, czy też innej oczywistej omyłki. Zdaniem Ministra, błędem pisarskim jest błąd w zapisie imienia, które widnieje w decyzji, natomiast zapis, który w decyzji nie istnieje, w tym wypadku drugie imię "M.", nie może być błędny. Ponadto, Minister Sprawiedliwości uznał, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - decyzja z dnia [...] lutego 2014 r. w całości uwzględnia żądanie M.N. zawarte we wniosku o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w K. , albowiem powołuje ją na stanowisko notariusza i wyznacza siedzibę kancelarii w K. . Zdaniem organu, wspomniana decyzja zawiera również wszelkie elementy wskazane w art. 107 k.p.a., a zwłaszcza dane identyfikujące wnioskodawczynię (imię i nazwisko oraz imiona rodziców). Ponadto, organ stwierdził, że w sprawie nie znajdzie zastosowania przywołany przez stronę skarżącą art. 40 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego, bowiem odnosi się on do danych wskazywanych w akcie urodzenia, zaś decyzja administracyjna nie stanowi aktu stanu cywilnego. Konkludując, Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, zaś zaskarżone postanowienie, wbrew twierdzeniom skarżącej, jest zgodne z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M.M.N. zasługuje na uwzględnienie, albowiem Minister Sprawiedliwości, wydając zarówno zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2014 r., jak również utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] o odmowie sprostowania decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2014 r. o powołaniu skarżącej na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w K. , dopuścił się istotnego naruszenia przepisu art. 113 § 1 k.p.a.

Przedmiotem rozważań Sądu jest możliwość dokonania przez organ administracji publicznej sprostowania - w trybie art. 113 § 1 k.p.a. - omyłki w wydanej przez ten organ decyzji administracyjnej wynikającej z niepełnego oznaczenia strony postępowania, polegającego na użyciu jednego imienia strony zamiast dwóch imion, których strona ta używa, a która to okoliczność wynikała zarówno z samego wniosku strony inicjującego dane postepowanie administracyjne, jak i pozostałych dokumentów zgromadzonych w aktach tej sprawy.

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

Przedmiotem stosowania rozwiązań związanych ze sprostowaniem treści decyzji przewidzianej w art. 113 § 1 k.p.a. są wyłącznie wady nieistotne takiego aktu administracyjnego, albowiem wady istotne weryfikowane są przy wykorzystaniu zwykłych bądź nadzwyczajnych środków prawnych (por. M. Dyl /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i R. Hausera, wydanie 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015, komentarz do art. 113 k.p.a. i powołane tam orzecznictwo).

Niewątpliwie, dopuszczalność stosowania art. 113 § 1 k.p.a. dokonuje się na podstawie oceny istotności wady decyzji administracyjnej. Z tego też względu przyjmuje się, że ewentualna modyfikacja tego aktu nie może wpływać na ukształtowanie praw bądź obowiązków w sferze prawa administracyjnego materialnego.

W dotychczasowym orzecznictwie wyraźnie wskazywano, że nie mogą podlegać sprostowaniu, w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 k.p.a., błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1067/97, czy też wyrok NSA z dnia 20 lutego 2001 r., sygn. akt IV SA 2746/98, ONSA z 2002 r. Nr 2, poz. 77; podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1765/06, czy też wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 109/08).

Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu o sprostowanie błędu pisarskiego, na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem decyzji, w której dokonano sprostowania (tak m.in. /w:/ wyrok NSA z dnia 24 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1184/97, niepubl.).

Oczywistość błędu pisarskiego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wyroku lub innymi okolicznościami. Oczywista omyłka, w rozumieniu wspomnianego przepisu k.p.a., to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazów, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1994, sygn. akt SA/Kr 723/93, ONSA z 1995 r. Nr 2, poz. 65). Należy w tym miejscu podkreślić, iż w orzecznictwie i doktrynie na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi potraktowano inne oczywiste omyłki.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjęto tezę, iż sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia (tak m.in. /w:/ wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r., sygn. akt III SA 1466/07). W orzeczeniu tym NSA stwierdził, iż nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Ponadto, jak wskazał NSA, przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia stanu faktycznego organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego.

Należy podkreślić ponadto, że zarówno w doktrynie, jak i judykaturze przyjmuje się, że również niektóre elementy decyzji administracyjnej mogą z istoty swojej podlegać modyfikacji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. (por. M. Dyl /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i R. Hausera, wydanie 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015, komentarz do art. 113 k.p.a. i powołane tam orzecznictwo).

W orzecznictwie przyjęto jednoznacznie, że braku oznaczenia strony, do której decyzja jest kierowana, nie można sprostować w trybie art. 113 KPA i potraktować jako oczywistej omyłki (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 września 1999 r., sygn. akt IV SA 39/99, czy też wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2001 r., sygn. akt II SA/GD 2089/98, a także wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 335/06). Podobnie, przyjęto w judykaturze, że wadliwość decyzji administracyjnej polegająca na niewłaściwym oznaczeniu stron (adresatów) decyzji nie jest oczywistą omyłką, w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., a zatem nie podlega sprostowaniu w trybie tego przepisu (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 983/03, wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1036/07, czy też wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt V SA/WA 1253/07). Wiąże się to z tym, że wymienienie jako adresata aktu administracyjnego podmiotu niemającego w sprawie przymiotu strony, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako omyłka, w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., nadająca się do ich sprostowania, skoro tego rodzaju uchybienie wyszczególnione zostało w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, w związku z uznaniem tego rodzaju uchybienia za wadę istotną decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1124/04). Należy zauważyć, że identycznie traktuje się zmianę treści decyzji poprzez redukcję liczby jej adresatów, gdyż jest ona zmianą o charakterze merytorycznym i tryb sprostowania, o którym mowa w art. 113 § 1 k.p.a., nie może w takim przypadku znaleźć zastosowania (tak m.in. /w:/ wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt I SA/WA 352/07).

Natomiast, co należy wyraźnie podkreślić, w dotychczasowym orzecznictwie wskazano, że błędy popełnione w zakresie jedynie sprecyzowania danych strony przez określenie np. jej miejsca i daty urodzenia oraz miejsca zamieszkania nie mogą być zaliczone do błędów i omyłek istotnych (vide: wyrok NSA z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 258/07), jak również - mylne podanie tylko imienia lub mylne podanie tylko nazwiska (tak m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, LEX/el., 2015, komentarz do art. 107 k.p.a., t. 8 i powołane tam przykłady orzecznictwa; podobnie /w:/ wyrok NSA z dnia 14 listopada 2003 r., sygn. akt I SA 1463/03).

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że - wbrew twierdzeniom Ministra Sprawiedliwości - omyłka, jaka zaistniała w wydanej przez ten organ decyzji administracyjnej z dnia [...] lutego 2014 r. dotyczącej powołania skarżącej na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w K. , a która to omyłka wynikała z niepełnego oznaczenia strony skarżącej, polegającego na użyciu jednego imienia strony zamiast dwóch imion, których strona ta używa, a która to okoliczność wynikała zarówno z samego wniosku strony skarżącej o powołanie na stanowisko notariusza, jak i pozostałych dokumentów zgromadzonych w aktach tej sprawy - jest możliwa do skorygowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a.

Należy, zdaniem Sądu, zauważyć przede wszystkim, iż - wbrew stanowisku organu - sprostowanie wskazanego przez stronę skarżącą błędu nie wpłynie w żaden sposób na merytoryczną treść oraz istotę wydanej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., a więc wnioskowane sprostowanie nie będzie prowadzić do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego we wspomnianej decyzji.

Ponadto, Sąd uznał, że zmiana, o którą wnioskowała strona skarżąca wynika z błędu, którego charakter posiada niewątpliwie cechę błędu oczywistego, albowiem wynika on z prostego porównania wydanego rozstrzygnięcia zarówno z treścią wniosku strony skarżącej inicjującego postepowanie, jak i pozostałych dowodów powołanych przez skarżącą, które bądź to znajdowały się już w aktach administracyjnych sprawy, bądź też, które strona dodatkowo przywołała w toku dalszego postepowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 11 marca 2014 r.

Mając powyższe na względzie, Sąd w pełni zgodził się ze stroną skarżąca, iż sporna decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2014 r. o powołaniu jej na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w K. powinna określać skarżącą, jako M. M. N., nie zaś jedynie, jako M.N.

Zdaniem Sądu, należy przede wszystkim wskazać, iż wspomniana decyzja o powołaniu skarżącej na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej powinna określać stronę w sposób zgodny ze złożonym przez nią wnioskiem o powołanie na stanowisko notariusza.

Należy zauważyć, że nie tylko zresztą sam wniosek o powołanie na stanowisko notariusza, ale również wszelka wcześniejsza korespondencja kierowana przez skarżącą do Ministerstwa Sprawiedliwości strona podpisywała, używając dwóch imion "M. M.".

Nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż skarżąca zarówno podczas odbywania aplikacji notarialnej, jak i składania egzaminu notarialnego, identyfikowana byłam jako M.M. N. , nie zaś jako M. N. .

Sąd nie może również zupełnie zrozumieć tego, dlaczego Minister Sprawiedliwości zupełnie zignorował argumenty skarżącej, z których wynikało m.in., iż strona obu wskazanych powyżej imion używa konsekwentnie od lat, zarówno przy załatwianiu spraw urzędowych, jak i w życiu prywatnym. Minister nie uwzględnił przede wszystkim załączonego przez skarżącą do wniosku o sprostowanie decyzji odpisu skróconego aktu urodzenia z dnia [...] stycznia 2012 r. wystawiony przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. , z którego w sposób ewidentny wynika, że strona skarżąca używa dwóch imion. Warto zauważyć również, że organ nie odniósł się do przywołanego przez stronę skarżącą faktu, iż również decyzja administracyjna Ministra o powołaniu skarżącej na stanowisko asesora notarialnego zawierała zapis jej imienia jako "M. M.", a ponadto nie uwzględnił faktu, iż w taki też sposób strona skarżąca podpisywała akty notarialne oraz dokonywała innych czynności notarialnych będąc asesorem notarialnym.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z typowym oczywistym błędem w decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2014 r., który jak najbardziej może być sprostowany w trybie art. 113 § 1 k.p.a., albowiem wnioskowana zmiana (korekta) nie spowoduje jakiejkolwiek zmiany stanu faktycznego, czy też prawnego ustalonego w spornym rozstrzygnięciu organu.

Należy zatem stwierdzić, iż oczywistość przedmiotowej omyłki uzasadnia, zdaniem Sądu, uwzględnienie wniosku strony skarżącej i w konsekwencji podjęcie przez organ administracji, w trybie przepisu art. 113 § 1 k.p.a., postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki w treści wskazanej powyżej decyzji Ministra Sprawiedliwości.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Sąd uznał za celowe stwierdzenie, w trybie art. 152 p.p.s.a., że uchylone postanowienia Ministra Sprawiedliwości nie będą podlegać wykonywaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Rozstrzygając z kolei o zwrocie kosztów postępowania sądowego, Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.