Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 850/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 16 ust. 5 akapit 2
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 23 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 48 ust. 1, art. 27 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: art. 1 pkt 1, art. 30 ust. 1 i ust. 2, art. 2 pkt 1, art. 31 ust. 4, art. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 31 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 32, art. 33, art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionych rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE Nr L 316 z 2.12.2009, str. 65) – zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji nr 1122/2009", Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej "ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w [...] z dnia [...] r., nr [...], którą odmówiono K. J. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok [...].

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w dniu [...] r. do Biura Powiatu [...] ARiMR wpłynął wniosek K. J. o przyznanie płatności bezpośrednich na rok [...] wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013. W treści wniosku do przyznania płatności za realizację wariantu 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawienia) w pakiecie Rolnictwo ekologiczne na powierzchni [...] ha oraz wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni [...] ha w pakiecie 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone - zadeklarowano jedną działkę rolną o identyfikatorze [...], położoną na działce ewidencyjnej nr [...] (gmina [...], obręb ewidencyjny [...]).

W dniu [...] r. w gospodarstwie rolnym K. J. przeprowadzona została kontrola metodą inspekcji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w wyniku której inspektorzy terenowi stwierdzili, że powierzchnia użytkowana rolniczo stanowi [...] ha. W trakcie wizytacji wykonano zdjęcia kontrolowanego obszaru oraz szkic ze wskazaniem miejsc wykonania fotografii.

Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ I instancji poinformował stronę o zakończonym postępowaniu dowodowym oraz możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie dowodami. Strona z uprawnienia tego nie skorzystała.

Z uwagi na stwierdzone zawyżenie powierzchni deklarowanej do przyznania płatności, decyzją z dnia [...] r. nr [...], powołując się na zapisy art. 16 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 25 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasad wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE Nr L 25 z 28.01.2011, str. 8) - zwanej dalej "rozporządzeniem Komisji nr 65/2011", organ I instancji odmówił K. J. przyznania wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, K. J. wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała wyznaczoną przez organ powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG). Do odwołania strona dołączyła akt notarialny oraz operat techniczny z pomiaru geodezyjnego przeprowadzonego w dniu [...] r. przez geodetę.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpoznaniu sprawy zainicjowanej odwołaniem strony, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że jej wydanie nastąpiło zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy wyjaśnił, że powodem odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej było przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej we wniosku. W toku kontroli na miejscu ustalono bowiem, że obszar działki rolnej [...] jest znacznie mniejszy ([...] ha) niż zadeklarowany ([...] ha), a poziom ustalonych nieprawidłowości wyniósł [...]%, co skutkowało konsekwencjami określonymi w art. 16 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011, który stanowi, że jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 % lecz nie więcej niż 50 % powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Organ przywołał także treść § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), wskazując, że płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu m.in. do działek rolnych - w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gruntów rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - użytkowanych jako grunty orne, łąki lub pastwiska, bądź użytkowanych jako sady w przypadku pakietu - rolnictwo ekologiczne.

Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia kwalifikowana do płatności na działce rolnej [...] ustalona w kontroli na miejscu ([...] ha) została następnie potwierdzona w systemie informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) 247/2006, (WE) 378/2007, oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE Nr L 30 z 31.01.2009 r., str. 16). Organ wyjaśnił przy tym, że w celu potwierdzenia właściwej identyfikacji działki rolnej w przestrzeni i dokładniejszego określenia i sprawdzenia powierzchni uprawnionej do dopłat z deklaracją rolnika, z wyłączeniem również gruntów niespełniających warunków dobrej kultury rolnej obowiązkowe jest wykorzystanie materiałów kartograficznych, czyli map oraz ortofotomap w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Technologia, która umożliwia wykorzystanie map oraz ortofotomap w postaci elektronicznej do kontroli wniosków powierzchniowych nazywa się technologią systemów informacji geograficznej (GIS). Natomiast ortofotomapą jest metryczny obraz powierzchni ziemi uzyskany ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych. Ortofotomapa odzwierciedla sytuację na gruncie i stanowi dowód jego użytkowania. Na podstawie ortofotomapy ocenie podlegają występujące na danej działce elementy krajobrazu, które mają charakter trwały. W dyspozycji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa znajdują się urządzenia oraz oprogramowanie informatyczne umożliwiające przestrzenną obserwacje zdjęć lotniczych, które umożliwiają z dokładnością do 0,50 m określać granice mierzonych obiektów.

Organ podał także, że w przypadku zadeklarowanych we wniosku powierzchni faktycznie użytkowanych rolniczo weryfikacja tych powierzchni w bazie LPIS odnosi się do sprawdzenia, czy powierzchnia działki rolnej na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej do płatności na tej działce ewidencyjnej w bazie LPIS. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, nie można zakwalifikować do płatności powierzchni przekraczających maksymalny obszar kwalifikowany (powierzchnia PEG) na danej działce ewidencyjnej. Przy czym wartość powierzchni oznaczonej jako PEG (powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza) stanowi powierzchnię użytkowaną rolniczo obejmującą łączną powierzchnię użytków rolnych takich jak grunty orne, pastwiska, łąki, sady i uprawy wieloletnie, uprawnionych do uzyskania płatności przy zachowaniu norm w rozumieniu art. 2 pkt 34 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009.

Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie analizy pomiaru działki rolnej [...] w granicach działki ewidencyjnej nr [...] przez organ I instancji, podczas kontroli administracyjnej wniosku w systemie informatycznym Agencji, stwierdził, że po uwzględnieniu obszarów wyłączonych (zalesienia, zakrzaczenia) wyznaczona powierzchnia pokrywa się z informacją zawartą w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli. Tym samym za nieuzasadniony uznał zarzut odwołania w przedmiocie błędnie wyznaczonej powierzchni PEG.

Odnosząc się zaś do przedstawionych przez stronę dodatkowych dowodów w postaci aktu notarialnego oraz operatu technicznego z pomiaru geodezyjnego przeprowadzonego w dniu [...] r. przez geodetę, organ odwoławczy wskazał, że do wyliczenia powierzchni uprawnionej do płatności stosowana jest powierzchnia PEG, której wartość jest ustalona na podstawie ortofotomapy. Natomiast informacje zawarte w akcie notarialnym czy też w operacie technicznym są wykorzystywane jedynie w zakresie potwierdzenia dokonania czynności prawnej (akt notarialny), czy identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działek (operat techniczny). Dokumenty te nie mogą być traktowane jako najważniejsze źródło dowodowe, co do posiadanej przez rolnika działki rolnej, gdyż wykonawca operatu G. nie jest wyspecjalizowanym organem kontroli, o którym mowa w art. 48 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Powierzchnie użytków rolnych określone w tych dokumentach nie mogą podważyć ustaleń kontroli ani stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności rolnośrodowiskowych.

Organ podkreślił także, że, składając wniosek o przyznanie płatności, K. J. oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności, miała więc świadomość, że zadeklarowane przez nią działki rolne mogą zostać skontrolowane. Ponadto strona zobowiązała się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz - decydując się na korzystanie z mechanizmów wsparcia funkcjonujących w ramach Wspólnej Polityki Rolnej - podpisała zawarte w formularzu wniosku zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu "o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw".

Organ wskazał również, że K. J. miała możliwość dokonania zmiany w powierzchni zgłoszonej do płatności bez konsekwencji zmniejszenia płatności lub wykluczenia działek rolnych ze względu na stwierdzone przez organ nieprawidłowości, co wynika z regulacji przyjętych w rozporządzeniu Komisji nr 1122/2009. W aktach sprawy nie ma jednak dowodu na to, że strona dochowała wszelkiej staranności co do poinformowania organu I instancji o stanie posiadanych działek zgłoszonych we wniosku do objęcia systemem płatności bezpośrednich, przed wykryciem nieprawidłowości przez przeprowadzoną w gospodarstwie kontrolę na miejscu. W związku z powyższym ARiMR miała obowiązek zastosowania wobec strony odpowiednich sankcji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. J. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w całości, z uwagi na jej niezgodność z prawem. Zaskarżonemu aktowi skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, poprzez zastosowanie art. 16 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011, w sytuacji niewystępowania w sprawie przesłanek do oparcia rozstrzygnięcia na tej podstawie;

2) naruszenie przepisów postępowania:

– dotyczących umożliwienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organu poprzez niepoinformowanie skarżącej o terminie kontroli nieruchomości połączonej z jej pomiarami i oględzinami, co wyłączyło udział skarżącej w tych czynnościach;

– poprzez nieuwzględnienie dowodu w postaci operatu technicznego sporządzonego przez kompetentny podmiot posiadający odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia;

– poprzez nieprzeprowadzenie dowodu w zakresie weryfikacji kontroli i pomiarów dokonanych przez organ I instancji, pomimo istnienia poważnych rozbieżności w zakresie ustalenia powierzchni nieruchomości.

W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów, podnosząc w szczególności, że zadeklarowana przez nią we wniosku wartość powierzchni gruntów mieści się w granicach błędu określonego w art. 16 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011. Fakt ten potwierdza zaś opinia sporządzona - zdaniem strony a wbrew twierdzeniom organu - przez podmiot uprawniony do dokonywania tego rodzaju ustaleń. Podniosła także, że składając wniosek, opierała się na danych wskazanych w umowie sporządzonej w formie aktu notarialnego, wobec czego nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań instytucji państwowych odpowiadających za prawidłowe ustalenie powierzchni nieruchomości.

Skarżąca zarzuciła również, że nie została poinformowana o terminie oględzin jej nieruchomości, nie wyjaśniono jej zasad kontroli, podstaw jej dokonywania oraz instrumentów służących ustaleniu istotnych dla sprawy aspektów. Ponadto pomimo zgłoszonych przez nią - umotywowanych dowodem - zastrzeżeń co do powierzchni ustalonej przez organ I instancji, organ odwoławczy (cyt) "nie podjął absolutnie żadnych czynności w celu wnikliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy".

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie i ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium legalności, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony akt nie narusza prawa w sposób nakazujący wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie K. J. w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok [...], wraz z deklaracją pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013, w którym zadeklarowała do płatności - w ramach wariantu 2.3 Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawienia) w pakiecie 2 Rolnictwo ekologiczne oraz wariantu 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach w pakiecie 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone - jedną działkę rolną o identyfikatorze [...], położoną na działce ewidencyjnej nr [...] (gmina [...], obręb ewidencyjny [...]), o powierzchni [...] ha. W punkcie IX wniosku skarżąca złożyła oświadczenie o tym m.in., że znane są jej skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 Kodeksu karnego oraz zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności.

Organ administracji państwowej, na podstawie ustaleń poczynionych w toku kontroli na miejscu z dnia [...] r. - potwierdzonych następnie kontrolą administracyjną wniosku - stwierdził natomiast, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) zadeklarowanej działki rolnej wynosiła [...] ha. Z uwagi na to, że stwierdzona różnica wynosiła [...] ha, procent przedeklarowania stanowił [...] %, co skutkowało odmową przyznania skarżącej wnioskowanej płatności na rok [...].

We wniesionej skardze K. J. zakwestionowała zasadność rozstrzygnięcia podjętego przez organ. Skarżąca za nieuprawnione uznała bowiem zastosowanie przez organ administracji sankcji przewidzianej w art. 16 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011, co - w jej ocenie - było następstwem poczynionych przez organy obu instancji uchybień proceduralnych w zakresie ustalania powierzchni użytkowej działki zadeklarowanej do przyznania płatności. Strona zarzuciła m.in., że nie została poinformowana o terminie kontroli nieruchomości, a skarżony organ pominął przedłożone przez nią dokumenty, wskazujące powierzchnię użytkową przedmiotowej działki, i nie podjął działań, celem wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy ustaleniami organu I instancji a danymi wynikającymi z tych dokumentów.

W związku z tak zakreślonym przedmiotem sporu, wskazać na wstępie należy, że zasady i tryb przyznawania płatności bezpośrednich reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - zwana dalej "ustawą o płatnościach", która w art. 1 pkt 1 odsyła również do odpowiednich aktów wtórnego prawa wspólnotowego, w tym do przywołanych wcześniej rozporządzeń Rady nr 73/2009 i Komisji nr 1122/2009.

Stosownie do treści art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, organy są uprawnione do przeprowadzania kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu, celem skutecznego zweryfikowania zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzegania wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Przy czym, w myśl art. 34 ust. 1 rozporządzenia, powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

Jak wynika z treści art. 48 ust. 1 ww. rozporządzenia, za przeprowadzanie kontroli i inspekcji w zakresie przedmiotowych wymogów i norm odpowiadają wyspecjalizowane organy kontroli. W myśl zaś art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach, podmiotem uprawnionym do przeprowadzania kontroli jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz inne jednostki organizacyjne dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1, którym Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności.

Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają bowiem na celu:

1) ustalenie granic i powierzchni działek rolnych; przy czym działki rolnej nie można utożsamiać z obszarem działki ewidencyjnej, opisanej w wypisie z rejestru gruntów. Zgodnie bowiem z ustawową definicją, za "działkę rolną" uważa się obszar gruntu o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, na którym prowadzona jest jedna grupa upraw (art. 2 pkt 1 ustawy w związku z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009). Działkę rolną stanowi zatem zwarty obszar gruntu rolnego, który jest częścią lub całością jednej lub kilku przylegających działek ewidencyjnych, na której prowadzona jest jedna grupa upraw, spełniający normę obszarową 0,1 ha;

2) zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej;

3) sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.

Wskazać również należy, że działki rolne (w rozumieniu ww. przepisów), ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Dlatego też podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów (czy innych dokumentach) nie oznacza, że wniosek został złożony poprawnie.

W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, kontrola na miejscu została przeprowadzona w dniu [...] r. przez pracowników Biura [...]. Inspektorzy terenowi sporządzili raport dokumentujący czynności kontrolne, dołączając do niego materiał fotograficzny wskazujący na fragmenty działki niekwalifikujące się do płatności oraz szkic pomiaru działki objętej wnioskiem, na którym wskazali granice działki rolnej, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach. Jak wynika z raportu, inspektorzy dokonali pomiarów przy użyciu odbiornika GPS (TRIMBLE GEOXM) i w stosunku do kontrolowanej działki stwierdzili nieprawidłowości oznaczone kodem DR28 ("stwierdzono rozbieżności pomiędzy treścią ortofotomapy i stanem faktycznym w terenie w zasięgu powierzchni kwalifikowanej") oraz DR13+ ("zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej"). Przeprowadzona następnie kontrola formalna jakości wykonanych pomiarów nie wykazała błędów w pracy inspektorów terenowych, gdyż powierzchnia kwalifikowana do płatności na działce rolnej [...] ustalona w kontroli na miejscu ([...] ha) została potwierdzona w systemie informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady nr 73/2009. Podkreślić przy tym należy, że dokonując weryfikacji materiału dowodowego, organ I instancji zwrócił się do wykonawcy kontroli - Biura [...] ARiMR w [...] o ponowną weryfikację wyznaczonej powierzchni, z uwagi na fakt, że skarżąca - podczas wizyty w Biurze Powiatowym - zakwestionowała wynik przeprowadzonej kontroli, wskazując, że część koszenia dokonała kosiarką bijakową, co wyklucza zbiór, a informacja ta nie została uwzględniona w protokole z czynności kontrolnych. W piśmie z dnia [...] r. Biuro Kontroli podtrzymało wyniki z kontroli.

Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stwierdzić należy, że jest on wiarygodny i stanowi wystarczającą podstawę ustalenia granic i powierzchni działki kwalifikującej się do przyznania wnioskowanych płatności. Kontrola przedmiotowego gospodarstwa rolnego została bowiem przeprowadzona przez zespół wyspecjalizowanych, odpowiednio przeszkolonych, inspektorów terenowych Biura [...] ARiMR w [...], przyjęta technika pomiaru (za pomocą GPS) spełnia wymogi sprzętu, którym jest wykonywany w tym tolerancji pomiarów, a ustalenia dotyczące nieprawidłowości deklarowanej powierzchni są prawidłowe, gdyż kontrolujący dokonali pomiaru działek rolnych po granicy faktycznie użytkowanego gruntu, a nie po granicy działki ewidencyjnej.

W ocenie Sądu, skarżącej nie udało się skutecznie podważyć wyników przeprowadzonej kontroli. Przedstawione przez nią dokumenty nie stanowią bowiem wiążącej podstawy do określania powierzchni ewidencyjno-gospodarczej gruntu, uprawniającej do przyznania płatności.

I tak, akt notarialny z dnia [...] r., dokumentujący nabycie przez małżonków K. i R. J. od [...] przedmiotowej działki gruntu nr [...], wskazuje jedynie, że w dniu sporządzania aktu - na podstawie wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] r., wypisu i wyrysu z operatu ewidencyjnego oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej wydanych [...] r. - ustalono, ze w skład tej działki (o całkowitej powierzchni [...] ha), wchodzą łąki trwałe i pastwiska trwałe (o łącznej powierzchni [...] ha – i taką wartość skarżąca podała we wniosku), lasy ([...] ha) i nieużytki ([...] ha). Nie potwierdza natomiast faktycznego sposobu użytkowania gruntu na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności.

Powyższych danych nie zawiera również operat techniczny sporządzony, według stanu na dzień [...] r., na zlecenie R. J. przez firmę Usługi Geodezyjno-Kartograficzne G. R. W., a zatem - jak zasadnie stwierdził organ - podmiot niebędący wyspecjalizowanym organem kontroli w rozumieniu art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Wskazana firma nie stanowiła bowiem ani jednostki organizacyjnej działającej w strukturze ARiMR, ani innej jednostki organizacyjnej, której Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności (vide art. 30 ust. 1 ustawy o płatnościach).

Ponadto, w ślad za organem, wskazać należy, że informacje zawarte w operacie technicznym mogą być wykorzystywane jedynie w zakresie identyfikacji i lokalizacji przestrzennej działek. Zaznaczenia wymaga również, że w przedstawionym przez skarżącą operacie, jako faktyczną powierzchnię użytków ("powierzchnia łąki"), wskazano [...] ha. Wobec tego, gdyby nawet organ uznał tę powierzchnię pomiaru za wyznaczoną prawidłowo - a czego nie mógł dokonać z powodów podanych powyżej - to poziom nieprawidłowości pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych a powierzchnią wyznaczoną w operacie technicznym także przekroczyłby 20 %, co skutkowałoby konsekwencjami przewidzianymi w art. 16 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011.

Bezzasadny jest również zarzut skargi co do nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli na miejscu, z uwagi na niepowiadomienie skarżącej o terminie kontroli. W dacie kontroli nie istniał bowiem wymóg ani powiadomienia wnioskodawcy o jej przeprowadzeniu, ani też obecności producenta podczas przeprowadzanych czynności kontrolnych. Wręcz przeciwnie - jak wynika z pkt 32 preambuły rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 - kontrole na miejscu w odniesieniu do kwalifikowalności lub wzajemnej zgodności powinny być z reguły niezapowiedziane. Jak zaś stanowi art. 27 ust. 1 tego aktu, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Ponadto, stosownie do art. 31 ust. 4 ustawy o płatnościach, czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli, zgodnie z art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009.

Wobec powyższego, nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi co do naruszenia przez organ przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie, organ działał na podstawie i w granicach prawa, w szczególności - wyznaczonych przepisami art. 3 ustawy o płatnościach. Poczynione przez organ ustalenia w zakresie określenia różnicy areału gruntu zgłoszonego we wniosku, a uprawnionego do otrzymania wnioskowanych płatności znajdują zaś potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast okoliczność, że strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie oznacza automatycznie wadliwości wydanej decyzji.

W tym stanie sprawy, wobec ustalenia przez organ administracji publicznej, że rozbieżność pomiędzy zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem przekroczyła 20 % a nie przekroczyła 50 % (wyniosła [...] ha), jako prawidłową ocenić należy odmowę przyznania skarżącej na rok [...] wnioskowanych płatności. Powyższe odpowiada bowiem postanowieniom art. 16 ust. 5 akapit 2 rozporządzenia Komisji nr 65/2011, zgodnie z którym, jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 % (lecz nie więcej niż 50 %) powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.