Wyrok NSA, sygn. akt SA 751/80
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1981-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
journal: Dz.U. 1963 nr 8 poz. 48
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1962 nr 20 poz. 90
law: Ustawa z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych.
Teza: Przepisy ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 20 poz. 90 ze zm./, jak również przepisy rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Gospodarki Komunalnej z dnia 8 lutego 1963 r. w sprawie ochrony dróg publicznych i technicznych urządzeń drogowych /Dz.U. nr 8 poz. 48/ nie dają organowi administracji podstaw do ograniczenia uprawnień właściciela nieruchomości do postawienia na tej nieruchomości ogrodzenia poza pasem drogowym.

TEZY

Przepisy ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 20 poz. 90 ze zm./, jak również przepisy rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Gospodarki Komunalnej z dnia 8 lutego 1963 r. w sprawie ochrony dróg publicznych i technicznych urządzeń drogowych /Dz.U. nr 8 poz. 48/ nie dają organowi administracji podstaw do ograniczenia uprawnień właściciela nieruchomości do postawienia na tej nieruchomości ogrodzenia poza pasem drogowym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Romana B. na decyzję Wojewody B. z dnia 14 listopada 1980 r. w przedmiocie usunięcia prętów stalowych uniemożliwiających wjazd na nieruchomość i na podstawie art. 207 par. 1 i 3 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Gminy Z. z dnia 26 września 1980 r., a także, zgodnie z art. 208 Kpa, zasądził od Wojewody Bielskiego zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Gminy Z. decyzją z dnia 26 września 1980 r., nr GT. 8055/4/80, nakazał Romanowi B. usunięcie prętów stalowych umieszczonych na działce stanowiącej jego własność, położonej w miejscowości Z. przy drodze publicznej Kraków-Sucha Beskidzka. Jako podstawę prawną decyzji powołał par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Gospodarki Komunalnej z dnia 8 lutego 1963 r. w sprawie ochrony dróg publicznych i technicznych urządzeń drogowych /Dz.U. nr 8 poz. 48/. W uzasadnieniu decyzji podał, że umieszczone pręty stalowe stwarzają zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Od decyzji Naczelnika Gminy Romana B. złożył odwołanie do Wojewody Bielskiego, wnosząc o jej uchylenie, gdyż umieszczone pręty nie zagrażają bezpieczeństwu ruchu, a zapobiegają jedynie wjeżdżaniu samochodów na działkę będącą jego własnością. Przed rozpoznaniem wniesionego odwołania przeprowadzona została w dniu 11 listopada 1980 r. wizja lokalna przez pracowników Zespołu Inżynierii Ruchu Drogowego Wydziału Komunikacji Urzędu Wojewódzkiego w B.-B.: mgr inż. Jerzego F. i mgr inż. Urszulę Ch. O terminie przeprowadzenia wizji Roman B. nie został powiadomiony i nie brał w niej udziału. Na podstawie ustaleń przeprowadzonej wizji lokalnej oraz wyjaśnień udzielonych przez inspektora do spraw budownictwa Urzędu Gminy w Z. - inż. Zygmunta J. - wydana została decyzja Wojewody B. z dnia 14 listopada 1980 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną tej decyzji powołano, poza wspomnianym już par. 2 ust. 2 lit. "a" ustawy z dnia 29 marca 1962 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 20 poz. 90 ze zm./. W uzasadnieniu tej decyzji podano m.in., że działka, na której umieszczono wspomniane pręty, jest użytkowana od lat jako plac ogólnodostępny, a zatem stanowią one zagrożenie bezpieczeństwa ruchu pieszych.

Decyzja Wojewody Bielskiego zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Romana B., który domagał się jej uchylenia, jako wydanej z naruszeniem prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył:

Bezsporne jest między stronami, że omawiane pręty umieszczone zostały na działce stanowiącej własność Romana B. Potwierdził to w toku rozprawy pełnomocnik Wojewody B., wyjaśniając, że pręty umieszczone są poza pasem drogowym na terenie działki, której własność przysługująca skarżącemu nie jest kwestionowana przez organy administracji. Stosownie do treści art. 23 cytowanej ustawy od rogach publicznych zabronione jest wykonywanie wszelkich czynności w obrębie pasa drogowego, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego. Także powołany w decyzjach organów I i II instancji przepis par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Gospodarki Komunalnej z dnia 8 lutego 1963 r. w sprawie ochrony dróg publicznych i technicznych urządzeń drogowych /Dz.U. nr 8 poz. 48/ wymienia czynności, których wykonywanie jest zabronione w obrębie pasa drogowego.

Pasem drogowym jest - zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o drogach publicznych - pas gruntu zajęty pod drogą publiczną wraz z jej częściami składowymi i przynależnościami, jak jezdnia, drogi, mosty, wiadukty i przepusty znajdujące się w ciągu drogi, pobocza, skarpy i urządzenia odwadniające, zadrzewienia, drogi letnie, chodniki, ścieżki dla pieszych i rowerzystów, znaki drogowe i urządzenia ostrzegawczo-zabezpieczające. Skoro więc omawiane pręty stalowe zostały umieszczone przez Romana B. na własnej działce, a nie w pasie drogowym i okoliczność ta jest bezsporna, to powołane w decyzjach I i II instancji przepisy nie stanowiły podstawy prawnej do nakazania ich usunięcia. Brak jest również innych przepisów, które stanowiłyby podstawę do wydania decyzji administracyjnych nakazujących usunięcie z terenu działki umieszczonych tam prętów z uwagi na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu.

W tej sytuacji należało uznać, że zarówno zaskarżona decyzja Wojewody B. z dnia 14 listopada 1980 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Naczelnika Gminy Z. z dnia 26 września 1980 r. wydane zostały bez podstawy prawnej. Z tych względów, stosownie do art. 207 par. 1 i 3 Kpa, należało stwierdzić ich nieważność.