Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 717/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za posiadanie przyrządu kontrolnego nieodpowiadającego przepisom w zakresie wymaganych okresów jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] września 2005r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2000 złotych za posiadanie przyrządu kontrolnego nieodpowiadającego przepisom w zakresie wymaganych okresów jazdy; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. stwierdza, że decyzje w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Dnia [...] lipca 2005r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w W. poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...] marki [...] z naczepą nr rej. [...] marki [...], będący własnością B. S. W protokole kontroli stwierdzono brak wymaganej licencji oraz ustalono, że przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, gdyż ostatnia legalizacja miała miejsce [...] maja 2003r. Protokół został podpisany przez B. S. bez zastrzeżeń.

Decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w W. nałożył na B. S. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Na kwotę tę składały się:

1. kara pieniężna w wysokości 8000zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Jako jej podstawę prawną organ wskazał art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz lp. 1.1.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz. U. nr 204 z 2004 r., poz. 2088/ i wyjaśnił w uzasadnieniu, że wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, której ukarany nie miał;

2. kara pieniężna w wysokości 2000 zł za posiadanie w pojeździe przyrządu kontrolnego, który nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 92 ust. 1 p.2 i p. 6 i art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.11.7. ust. 2 załącznika do cytowanej wyżej ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz zał. Nr 1 rozdz. III lit. C p. 4, lit. F p. 1-5 Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym /Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985r./ i wyjaśnił w uzasadnieniu, że legalizacja przyrządu kontrolnego powinna być przeprowadzana co dwa lata, a bezspornym jest, iż przyrząd kontrolny zamontowany w pojeździe nie miał aktualnego badania kontrolnego /legalizacji/.

Od tej decyzji odwołał się B. S. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania wyjaśnił, że z uwagi na swoją sytuację finansową nie mógł spełnić wymogów ustawowych do otrzymania licencji, gdyż nie posiadał wymaganej ustawą kwoty 9000 Euro, zatem posiadanie licencji go nie obowiązuje.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2006r. nr [...]zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy w całości. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 p. 1 KPA, art. 5, art. 8, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1, p. 6 ustawy o transporcie drogowym /Dz. U. nr 204 z 2004r. poz. 2088/ oraz lp. 1.1.1. i lp. 1.11.7 ust. 2 załącznika do tej ustawy, a także art. 3, art. 12 p. 4 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz I załącznik, Rozdział VI p. 1 i p. 3 lit. a i lit. b tego rozporządzenia, § 34 p. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych /Dz. U. nr 77 z 2004r. poz. 730/ i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym- tachografów samochodowych /Dz. U. nr 33 z 2005r. poz.295/.

W uzasadnieniu decyzji co do kary 8000 zł wyjaśnił, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga licencji zaś bezsporne jest, iż strona licencji tej nie miała, zatem zasadne było nałożenie na nią kary za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, niezależnie od jej sytuacji finansowej.

W uzasadnieniu decyzji co do kary 2000 zł wyjaśnił, że zgodnie z cytowanymi przepisami obowiązującymi w Polsce legalizacja tachografu powinna być dokonywana nie rzadziej niż co 24 miesiące, a brak legalizacji powoduje zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących kary za posiadanie przyrządu kontrolnego nie odpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy /lp. 1.11.7. ust.2/. Zamontowany w pojeździe tachograf był legalizowany ostatnio [...] maja 2003r., powinien być więc poddany ponownej legalizacji najpóźniej do dnia [...] kwietnia 2005r. Niepoddanie przyrządu kontrolnego ponownej legalizacji stanowi naruszenie przepisów prawa i zgodnie z lp.1.11.7. ust.2 ustawy o transporcie drogowym jest sankcjonowane karą za posiadanie przyrządu kontrolnego nie odpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, zatem nałożenie kary było zasadne.

Tę decyzję B. S. zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywodząc jak w odwołaniu, że nie posiadał licencji z uwagi na brak wymaganych środków finansowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu decyzji II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1270/ dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc częściowo uzasadniona.

I

Po pierwsze wskazać należy, że skarga nie jest uzasadniona w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji. Ustawa o transporcie drogowym w art. 5 ust. 1 jednoznacznie wskazuje, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga licencji i od wymogu tego nie przewiduje wyjątków. Nie jest więc dopuszczalne podjęcie i wykonywanie transportu drogowego bez licencji, a ominięcie wymogu posiadania licencji podlega karze na podstawie lp.1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Przyczyny braku licencji są przy tym zupełnie bez znaczenia dla wywołania skutku karnego przewidzianego lp.1.1.1., zatem fakt braku środków finansowych koniecznych do uzyskania licencji nie stanowi usprawiedliwienia dla wykonywania transportu drogowego bez licencji. Brak licencji niezależnie od jego przyczyny musi bowiem skutkować zawsze rezygnacją z wykonywania transportu drogowego.

W tym stanie rzeczy, wobec niespornego faktu prowadzenia transportu drogowego mimo braku licencji, nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji było zasadne, a skarga w tym zakresie musiała zostać oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

II

Ponieważ skarżący wyraźnie wskazał, że zaskarża decyzję w całości, Sąd mimo braku szczegółowego uzasadnienia stanowiska skarżącego, co do zaskarżenia kary 2000 zł objął kontrolą całą decyzję i uznał, że skarga jest zasadna w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej 2000 zł za posiadanie przyrządu kontrolnego nie odpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Na podstawie cytowanej wyżej ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym kary pieniężne mogą być nakładane za naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z tej ustawy lub z przepisów ustaw i umów międzynarodowych, wymienionych w art. 92 ust. 1 p. 1-6. Należy uznać, że Rozporządzenie Rady EWG nr 3821/85, które zostało włączone do polskiego porządku prawnego poprzez art. 2 Traktatu Akcesyjnego /Dz. U. nr 90 z 2004r. poz. 864/ mieści się w kategorii objętej p. 6 tj. umowy międzynarodowej, bowiem właśnie umowa międzynarodowa - Traktat Akcesyjny stanowi podstawę jego /Rozporządzenia/ stosowania w Polsce.

Rozporządzenie nr 3821/85 w rozdziale III reguluje w sposób ogólny wymagania dotyczące instalacji i naprawy tachografów, a kwestie legalizacji oraz badań okresowych reguluje Załącznik I do Rozporządzenia, który w p. VI - badania i kontrole - nakazuje sprawdzanie co dwa lata prawidłowego funkcjonowania i homologacji tachografu, przy okazji okresowego badania technicznego pojazdu. Obowiązek ten w polskim systemie prawnym został doprecyzowany w cytowanym wyżej rozporządzeniu z dnia 2 kwietnia 2004r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej urządzeń pomiarowych, które potwierdza konieczność legalizacji przyrządu kontrolnego co 24 miesiące i zgłoszenie do ponownej legalizacji nie później niż w ostatnim miesiącu ważności dowodu legalizacji poprzedniej. Z takiego uregulowania wynika, że w dacie kontroli obowiązek legalizowania tachografu istniał, a skarżący go nie dopełnił w przewidzianym przepisami prawa terminie /tj. do końca kwietnia 2005r./.

Rozważyć jednak należy, czy naruszenie tego obowiązku w dacie kontroli podlegało karze na podstawie załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że wykaz naruszeń podlegających karze oraz wysokość kar za poszczególne naruszenia zawarte są w załączniku do ustawy. Wskazany załącznik w p.1.11 wymieniał liczne podlegające karze naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców. Punkt 1.11.7. wymieniał karalne naruszenia dotyczące przyrządu kontrolnego /tachografu/. Karze podlegały następujące naruszenia: 1/ przyrząd kontrolny nie jest zainstalowany, 2/ przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, 3/ przyrząd kontrolny nie posiada tabliczki znamionowej.

Żadna ze wskazanych sytuacji nie zaistniała w sprawie niniejszej, a w szczególności nie zaistniała sytuacja opisana w powołanym przez organ jako podstawa prawna decyzji lp. 1.11.7. p. 2. Nie poczyniono żadnych ustaleń, z których wynikałoby, że zainstalowany w pojeździe przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, ustalono jedynie brak legalizacji. Brak legalizacji jest niespełnieniem wymogu formalnego i nie świadczy wcale, że urządzenie funkcjonuje nieprawidłowo lub, że nie funkcjonuje wcale, ani też nie świadczy o możliwościach technicznych urządzenia /że nie odpowiada ono przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy/. Tachograf zamontowany w pojeździe skarżącego nie posiadał wymaganej przepisami prawa legalizacji, ale to naruszenie w dacie kontroli nie podlegało karze na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Używanie przyrządów pomiarowych wymagających kontroli metrologicznej bez wymaganych dowodów kontroli metrologicznej zgodnie z art. 26 ust. 1 p. 2 i ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001r. prawo o miarach /Dz. U. nr 243 z 2004 poz. 2441/ stanowiło wykroczenie podlegające karze na podstawie przepisów o wykroczeniach.

Na marginesie wskazać należy, że w dniu 29 lipca 2005r. wydana została ustawa o systemie tachografów cyfrowych /Dz. U. nr 180 p. 1494/ regulująca precyzyjnie wymogi techniczne tachografów oraz zmieniająca ustawę o miarach m.in. w kwestii legalizacji tachografów, a ustawą z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych ustaw /Dz. U. nr 180 z 2005r. poz. 1497/ zmieniono treść załącznika do ustawy o transporcie drogowym i dodano p.11.1.1.d. nakładający karę pieniężną za "wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu". Przepis ten nie obowiązywał w dacie kontroli, a zgodnie z art. 5 cytowanej ustawy nie znajdował zastosowania do postępowań niezakończonych przed jego wejściem w życie tj. do postępowania niniejszego.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, organ naruszając art. 7, 77 § 1 i 80 KPA poczynił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wadliwe ustalenia, że przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy i z faktu braku legalizacji tachografu wyciągnął nieuprawnione wnioski, co do jego właściwości technicznych, o których nie miał żadnej wiedzy, bowiem w tej kwestii nie prowadził postępowania dowodowego. Poczyniwszy wadliwe ustalenia organ wadliwie zinterpretował lp.1.11.7. p. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym i uznał, że przepis ten obejmuje swoim zakresem także sytuacje braku legalizacji tachografu, gdy w istocie dotyczy on innych wadliwości urządzenia rejestrującego. Doszło więc w sprawie niniejszej do uchybień procesowych, które miały wpływ na wynik postępowania oraz do naruszenia prawa materialnego, zatem obie decyzje musiały zostać uchylone.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozważy, czy urządzenie rejestrujące badane w sprawie niniejszej istotnie nie rejestrowało wymaganych okresów jazdy, czy też jedynie nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej. Po poczynieniu prawidłowych ustaleń organ oceni sprawę ponownie, w świetle przepisów prawa materialnego.

Zważywszy powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 p. 1. lit. a i c p.p.s.a. Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 2000 zł za posiadanie tachografu nie odpowiadającego przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy i orzekł jak w sentencji.

O wstrzymaniu wykonania decyzji w uchylonej części Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Sąd nie orzekł o kosztach postępowania bowiem skarżący nie złożył wniosku w tej kwestii.