Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2535/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: art. 29 ust. 13, art. 38 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 30, art. 78 ust. 2, art. 29 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] r Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania E. M., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] r. określającą dla towaru ujętego w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia [...] r. elementy kalkulacyjne na potrzeby prawidłowego określenia kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru w następujący sposób: kod Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich Taric – 8703239000, wartość celna towaru [...] zł, stawka celna 10%, kwotę cła [...] zł, kwotę należnego podatku akcyzowego w wysokości [...] zł oraz kwotę należnego podatku od towarów i usług - [...] zł. Jednocześnie wezwano Stronę do uiszczenia różnicy pomiędzy podatkami zadeklarowanymi w zgłoszeniu celnym, a określonymi decyzją - w łącznej kwocie [...] zł. Decyzja organu I instancji informowała również o obowiązku naliczenia odsetek od ww. zaległości podatkowej za okres od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku (tj. płatności cła) do dnia [...]r.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przedstawiono stan faktyczny i dotychczasowy przebieg postępowania. W tych zaś ramach podniesiono, że w dniu [...]r. E. M. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Kanady używany samochód osobowy marki [...] o nr nadwozia [...] z silnikiem o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej 2000 ccm, deklarując rok produkcji 2002. Dla ww. towaru zadeklarowano kod CN 87032390 - Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich oraz stawkę celną konwencyjną w wysokości 10%. Wartość celną przedmiotowego pojazdu zadeklarowano w kwocie [...] CAD na podstawie Aktu sprzedaży z dnia [...]r. (Bill of sale) oraz koszty związane z transportem do miejsca jego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty w łącznej kwocie [...] CAD - zgodnie z oświadczeniem Strony z dnia [...] r. W zgłoszeniu celnym Strona zadeklarowała dla importowanego towaru cło w kwocie [...] PLN, podatek akcyzowy w wysokości [...] PLN (przy zastosowaniu stawki akcyzy w wysokości 27,1%) oraz podatek od towarów i usług w wysokości [...] PLN (przy zastosowaniu stawki 22%). Do zgłoszenia celnego nr jw. załączono m.in. ww. Akt sprzedaży z dnia [...] r., w którym określono wartość importowanego pojazdu na kwotę [...] CAD. Jako sprzedawcę wskazano Pana J.T. – "A" LTD., [...], E., AB. W tym samym dniu przedmiotowe zgłoszenie - jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19.10.1992r., str. 1, ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 4, str. 307, ze zm.) - zostało przyjęte na podstawie art. 63 tego rozporządzenia i zarejestrowane w ewidencji OGL pod numerem [...]. W wyniku rewizji celnej stwierdzono samochód osobowy marki [...]. Numery nadwozia sprawdzono z natury zgodne z dokumentami. Przedstawione przez Stronę zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia [...]r. nr [...] potwierdzało pozytywny wynik badania technicznego oraz że pojazd spełnia wymagania techniczne z art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z informacją zawartą w dokumencie SAD w dniu [...]r. towar zwolniono do wnioskowanej procedury po zapłaceniu długu celnego.

Po uprzednim wszczęciu postępowania i przeprowadzeniu czynności wyjaśniających Naczelnik Urzędu Celnego w B. wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r., którą określił elementy kalkulacyjne towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...] r. (wartość celna, stawka celna) na potrzeby prawidłowego określenia należnego z tytułu importu towaru podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług w oparciu o art. 22 ust.2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29 poz. 257 ze zm.) oraz art. 38 ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz.535 z 2004r. ze zm.). Podstawą tego rozstrzygnięcia był wynik weryfikacji dokumentu sprzedaży przedmiotowego pojazdu na rzecz E. M. oraz wycena sporządzona przez biegłego rzeczoznawcę. Kanadyjskie władze celne (tj. Agencja Kanadyjskiej Służby Granicznej, Wydział Dochodzeń Karnych) poinformowały bowiem w piśmie urzędowym nr [...] z dnia [...] r. oraz załączonym do niego Raporcie nr [...] z dnia [...] r. (karty 27-29) o wyniku przeprowadzonej weryfikacji dowodu sprzedaży z dnia [...] r. i poczynionych ustaleniach dotyczących przedmiotowego samochodu osobowego. Z Raportu CIIMS wynika, iż w trakcie podjętych czynności kontrolnych dotyczących m.in. sprzedaży na terenie Kanady samochodu osobowego [...] nr nadwozia [...], przeszukanie Bazy Danych Pojazdów Prowincji A. wykazało, że pojazd ten posiada status samochodu nienaprawialnego i został sprzedany w dniu [...]r. przez firmę złomującą "B" J.T. za kwotę [...] $. Powołując się na powyższe ustalenia kanadyjskie władze celne wskazały, że status pojazdów określony jako "nienaprawialny", "do kasacji" lub "samochód odbudowany po wypadku" może wyjaśniać niską wartość deklarowaną polskiemu urzędowi. W Raporcie wskazano również, że "w każdym wykazanym przypadku wartość zapłacona za te uszkodzone pojazdy podczas licytacji w Kanadzie jest wyższa, a w niektórych przypadkach znacznie wyższa, niż wartości deklarowane polskiemu urzędowi celnemu. Dlatego można wyciągnąć racjonalny wniosek, że wartość tych pojazdów została zaniżona dla potrzeb polskiego urzędu celnego". Za potwierdzenie ww. stanowiska organ I instancji uznał również dane zawarte w opinii nr [...] z dnia [...] r. sporządzonej przez mgr inż. J.D. - Certyfikowanego Rzeczoznawcę Samochodowego [...] ds. techniki samochodowej, ruchu drogowego i rekonstrukcji wypadków, wycen wartości pojazdów i kalkulacji kosztów naprawy, w której ustalił on wartość rynkową tego pojazdu na dzień [...]r. na kwotę brutto [...] PLN, stwierdzając, że samochód w dniu dokonania zgłoszenia celnego nie miał widocznych uszkodzeń, w tym samym też dniu przeszedł badania techniczne z wynikiem pozytywnym, z dwuletnim okresem ważności przedmiotowych badań. Ponadto stwierdził, że przedmiotowy samochód został wyprodukowany w Japonii, gdzie europejski model [...] nazywa się [...] oraz, że w notowaniach Info Ekspert nie występuje model [...] w wersji [...], tylko model [...] w wersji [...] i dlatego w niniejszej wycenie przeprowadzono korektę z wersji [...] do [...]. W swojej opinii zawarł też informację, że skoro samochód ten został wyprodukowany w Japonii z udokumentowaną pierwszą rejestracją w Kanadzie dnia [...]r. to nie mógł być wyprodukowany w 2002r. tylko w 2001 roku - rok modelowy 2002. Powyższe zostało potwierdzone także w piśmie z dnia [...] r. otrzymanym przez Urząd Celny w B. od Spółki z o.o. "C" Oddział w Polsce, w którym poinformowano, że samochód osobowy [...] nr [...] został wyprodukowany w 2001 roku. Powyższe ustalenia podważyły zatem autentyczność aktu sprzedaży z dnia [...] r. oraz wiarygodność zawartych w nim treści. Reasumując organ podkreślił brak własności przedmiotowego pojazdu J.T. w dacie jego sprzedaży stronie; rozmiar uszkodzeń pojazdu i jego aktualnej wówczas ceny rynkowej przed opodatkowaniem - [...] CAD; cenę sprzedaży tego pojazdu jako "zalanego" J. T. za kwotę [...] CAD; wynik rewizji celnej - brak uszkodzeń samochodu i jego sprawność techniczna; jego rok produkcji jako 2001. W konsekwencji zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru ustalił jego wartość metodą zastępczą z art. 31 ust. 1 WKC.

Kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia Strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, żądając jej uchylenia i zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, które stały się podstawą zaskarżonej decyzji oraz błędną ocenę zebranego materiału dowodowego a także wydanie decyzji o istnieniu zaległości płatniczych pomimo braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jej zasadność. W uzasadnieniu podkreślił, że decyzja została wydana wyłącznie w oparciu o kwestionowanie pewnych okoliczności faktycznych, które jednak nie powinny być elementem decydującym w przypadku gdy od daty zgłoszenia celnego do dnia wyjaśnienia sprawy upłynęło prawie 5 lat. W ocenie strony pismo władz kanadyjskich zawiera jedynie przypuszczenia. Natomiast biegły nawet nie badał spornego pojazdu, dokonał wyceny wyłącznie na podstawie zdjęć. Ponadto zdaniem strony zobowiązanie uległo przedawnieniu.

Nie znajdując podstaw do uznania zasadności odwołania zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. wydał decyzję jak na wstępie. W uzasadnieniu podniósł, że z dniem 1 marca 2009r. weszła w życie ustawa z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 3 poz. 11) uchylająca ustawę z dnia 23 stycznia 2004r. W Rozdziale 2 - art. 154 do 167 - wyżej powołanej ustawy ustawodawca zawarł przepisy przejściowe. Stosownie do treści art. 154 ust.1 wyżej powołanej ustawy "Jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 168, powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe".

W niniejszej sprawie powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie mogło nastąpić, albowiem upłynęły trzy lata od daty powstania długu celnego (dług celny powstał w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. w dniu [...] r). Zgodnie bowiem z treścią art. 221 ust.3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego.

Przedstawiając przepisy prawa celnego, które doprowadziły do ustalenia innych elementów kalkulacyjnych niż deklarowane przez zgłaszającego Dyrektor Izby Celnej w K. w zaskarżonej decyzji powołał się m.in. na treść przepisu art.78 ust.2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, który daje organom celnym możliwość kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym. Dlatego też w związku z wątpliwościami, co do faktycznej wartości celnej przedmiotowego pojazdu wskazanej w dowodzie sprzedaży z dnia [...] r. załączonym do zgłoszenia celnego, akt ten został przesłany kanadyjskim władzom celnym celem weryfikacji.

Dyrektor Izby Celnej w K. uznał, że organ pierwszej instancji miał uzasadnione podstawy do wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, a dokumenty urzędowe jakimi są pisma kanadyjskich władz celnych o numerach jak wyżej dotyczące wyniku przeprowadzonej weryfikacji dokumentu zakupu przedmiotowego pojazdu stanowią wystarczające dowody w sprawie aby uznać, iż akt sprzedaży z dnia [...] r., w którym wskazana została wartość samochodu na kwotę [...] CAD, nie jest wiarygodnym dokumentem w zakresie uwidocznionej w nim ceny transakcyjnej importowanego towaru.. Po analizie zebranej w sprawie dokumentacji organ odwoławczy przyjął konkluzję, że stan pojazdu na dzień zgłoszenia celnego był inny aniżeli w dniu zakupu wg przedłożonego do zgłoszenia aktu sprzedaży. Dodano, że z dokumentów nadesłanych przez kanadyjską administrację celną wynika, że w dniu [...] r. J.T. nie był jeszcze właścicielem przedmiotowego pojazdu [...], bowiem samochód ten został mu sprzedany po szkodzie (zalanie) w dniu [...] r. Powyższy fakt, stawia pod znakiem zapytania nie tylko autentyczność ww. aktu sprzedaży ale zaprzecza wiarygodności danych zawartych w treści tego dokumentu. W powyższym dowodzie sprzedaży z firmy oferującej pojazdy powypadkowe została zawarta informacja, że aktualna wartość rynkowa podobnego pojazdu w stanie nieuszkodzonym przed opodatkowaniem wynosi [...] $, która to wartość rażąco odbiega od kwoty [...] CAD.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami strony odnośnie oceny dowodów zwracając uwagę, że strona miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu a przed wydaniem decyzji mogła wypowiedzieć się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Natomiast odnosząc się do zarzutu przedawnienia podniósł, że termin płatności podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu rozpoczął swój bieg w dniu powiadomienia dłużnika o kwocie należności, co w niniejszej sprawie nastąpiło we dniu [...]r. Oznacza to, że pięcioletni termin upłynie dopiero z końcem 2010 r.

Pismem z dnia [...]r. reprezentujący Stronę adwokat L.M. złożył skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzuca decyzji błędy w ustaleniach faktycznych, które stały się podstawą zaskarżonej decyzji, błędna ocenę zebranego materiału dowodowego, wydanie decyzji o istnieniu długu celnego pomimo braku jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jej zasadność, naruszenie przepisów dotyczących ustalenia wartości celnej towarów. W uzasadnieniu zarzucił organom obu instancji, iż nie zauważyły, że pojazd miał charakter pojazdu nienaprawialnego. W ocenie skarżącego różnica między ceną transakcyjną podaną w zgłoszeniu celnym a wartością celną towaru jest niewielka. Zarzucono organom celnym również przyjęcie błędnej metody wyliczenia wartości celnej towaru.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim w ocenie składu Sądu orzekającego w tej sprawie podkreślić należy, że art. 120 Ordynacji podatkowej zawiera zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą państwa prawnego, zapisaną w art. 7 Konstytucji. Działanie "na podstawie przepisów prawa" oznacza działanie w ramach zakreślonych przez wymienione w art. 87 Konstytucji źródła powszechnie obowiązującego prawa, a mianowicie: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego (te ostatnie tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły). Art. 120 otwiera rozdział zawierający katalog zasad ogólnych postępowania podatkowego. Zasady ogólne to najważniejsze reguły, które z jednej strony przesądzają o modelu postępowania, z drugiej - stanowią wytyczne działania dla organów podatkowych. Działanie zaś na podstawie przepisów prawa to z jednej strony działanie przez organ właściwy, a z drugiej - przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Należy zauważyć, że jakkolwiek art. 120 nakłada obowiązki wyłącznie na organ podatkowy, to i podatnik obowiązany jest do działania zgodnego z prawem.

Mając powyższe rozważania na względzie należy przede wszystkim zauważyć, iż spór w przedmiotowej sprawie głównie dotyczy zasadności oparcia się przez organy celne przy rozstrzyganiu kwestii należności celnych na dokumencie przedstawionym przez kanadyjskie władze celne i w konsekwencji odmowę wiarygodności dowodowi zakupu – aktowi sprzedaży z dnia [...]r. wystawionemu przez J. T. – "A" Ltd. [...] E., AB i dołączonemu przez E. M. do zgłoszenia celnego w związku ze sprowadzeniem z Kanady używanego samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2002, z silnikiem o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej 2000 ccm, w którym wartość celną pojazdu zadeklarowano w kwocie [...] CAD.

W związku więc z zasadniczym, jak wynika z treści uzasadnienia skargi, zarzutem dotyczącym przyjęcia zawyżonej, zdaniem strony skarżącej, wartości sprowadzonego pojazdu marki [...] wynikającej z uwzględnienia przez organ celny dokumentów nadesłanych przez kanadyjskie władze celne, na wstępie należało wyjaśnić, że na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - co obszernie przedstawiono w treści zaskarżonej decyzji - organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych, takich jak rachunek czy faktura, załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym, ale także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru. Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w przypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność lub dokładność informacji, czy też dokumentów służących do określenia wartości celnej, które dołącza się do zgłoszenia celnego. Na podstawie art. 78 ust. 2 WKC organy celne po zwolnieniu towarów mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu i wywozu towarów objętych zgłoszeniem. W razie, gdy z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działanie w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust. 3 WKC). Mają one zatem uprawnienie do kontroli dokumentów i danych załączonych do zgłoszenia, przy czym w postępowaniu weryfikacyjnym może być badana nie tylko autentyczność formalna przedłożonego dowodu zakupu, czyli to, czy nie został on sfałszowany, ale także jego autentyczność materialna, tj. co do ceny towaru.

Sąd w pełni podziela stanowisko organów celnych zaprezentowane w decyzjach obu instancji, że organy celne w rozpoznawanej sprawie miały podstawę do zakwestionowania wskazanej przez skarżącą wartości celnej towaru w oparciu o art. 29 WKC. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu [...] r. E. M. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Kanady używany samochód osobowy marki [...] o nr nadwozia [...] z silnikiem o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej 2000 ccm, rok produkcji 2002. Dla ww. towaru zadeklarowano kod CN 87032390 - Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich oraz stawkę celną konwencyjną w wysokości 10%; wartość celną pojazdu zadeklarowano w kwocie [...] CAD na podstawie aktu sprzedaży z dnia [...] r. (Bili of sale), w którym określono wartość importowanego pojazdu na kwotę [...] CAD; sprzedawca – J.T. – "A" LTD., [...], E., AB oraz koszty związane z transportem do miejsca jego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty w łącznej kwocie [...] CAD - zgodnie z oświadczeniem Strony z dnia [...] r. W zgłoszeniu celnym Strona zadeklarowała dla importowanego towaru cło w kwocie [...] PLN, podatek akcyzowy w wysokości [...] PLN (przy zastosowaniu stawki akcyzy w wysokości 27,1%) oraz podatek od towarów i usług w wysokości [...] PLN (przy zastosowaniu stawki 22%).

W związku jednak z wątpliwościami, co do faktycznej wartości celnej przedmiotowego pojazdu wskazanej w ww. dokumencie sprzedaży załączonym do zgłoszenia celnego, dokument ten został przesłany do kanadyjskich władz celnych celem weryfikacji. Weryfikacja zaś przedmiotowego dokumentu sprzedaży została przeprowadzona w oparciu o Umowę między Wspólnotą Europejską a Kanadą o współpracy i wzajemnej pomocy w sprawach celnych, zgodnie z której treścią art. 11 ust.1 - władza, do której kierowany jest wniosek, przekazuje odpowiednie informacje władzy wnioskującej w formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, raportów lub ich elektronicznych wersji. Wszelkie informacje istotne dla interpretacji lub użycia przekazanych informacji są dostarczane w tym samym czasie.

Mając więc na uwadze treść ww. Umowy, kanadyjskie władze celne (tj. Agencja Kanadyjskiej Służby Granicznej, Wydział Dochodzeń Karnych) poinformowały w piśmie urzędowym nr [...] z dnia [...]r. oraz załączonym do niego Raporcie nr [...] z dnia [...] r. (poświadczone tłumaczenie z języka angielskiego - repertorium nr [...] z dnia [...] r.) o wyniku przeprowadzonej weryfikacji dowodu sprzedaży z dnia [...] r. i poczynionych ustaleniach dotyczących samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...], rok produkcji 2002, sprzedanego przez J. T. – "A" Ltd. [...] E., AB. Z Raportu tego wynika, iż w trakcie podjętych czynności kontrolnych dotyczących m.in. sprzedaży na terenie Kanady wspomnianego samochodu osobowego [...] , przeszukanie Bazy Danych Pojazdów Prowincji A. wykazało, że pojazd ten posiadał status samochodu nienaprawialnego i został sprzedany przez firmę złomującą "B" J.T. za kwotę [...] $. Nadto kanadyjskie władze celne wskazały, że status pojazdów określony jako "nienaprawialny", "do kasacji" lub "samochód odbudowany po wypadku" może wyjaśniać niską wartość deklarowaną polskiemu urzędowi. Jednakże w Raporcie tym wskazano również, że w każdym wykazanym przypadku wartość zapłacona za te uszkodzone pojazdy podczas licytacji w Kanadzie jest wyższa, w niektórych przypadkach znacznie wyższa, niż wartości deklarowane polskiemu urzędowi celnemu. Dlatego też można wyciągnąć racjonalny wniosek, że wartość tych pojazdów została zaniżona dla potrzeb polskiego urzędu celnego.

Według składu orzekającego w niniejszej sprawie - informacja od kanadyjskich organów celnych została uzyskana ze źródła najbardziej wiarygodnego i kompetentnego, wobec czego polskie organy celne miały pełne prawo przyjąć, że kwota sprzedaży podana w przedstawionej przez stronę dokumentacji nie odzwierciedlała rzeczywistej ceny transakcyjnej. Pismo sporządzone przez szwajcarskie organy celne, na podstawie dokonanej przez ten organ weryfikacji, prawidłowo ocenione zostało przez polskie organy celne jako dowód potwierdzający występowanie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości podanej ceny.

Na mocy art. 86 - Prawo celne, organ celny przyjmuje bowiem jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Takie uregulowanie stwarza możliwość oparcia ustaleń postępowania celnego krajowego na dokumentach pochodzących od obcego państwa. Przepis ten nie stanowi wprawdzie podstaw do uznania tego rodzaju dowodów jako uprzywilejowanych dla oceny stanu faktycznego sprawy, nie nadaje im też szczególnej mocy dowodowej w odniesieniu do pozostałych środków dowodowych przewidzianych w krajowym porządku prawnym, niemniej wskazać należy, że pismo organu administracji celnej Kanady z dnia [...] roku nr [...], jako dokument sporządzony przez organy władzy publicznej, należy uznać za dokument urzędowy.

Teza ta znajduje również oparcie w art. 73 ust. 1 - Prawa celnego, zgodnie z którym do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że - zgodnie z art. 180 O.p. - organ celny może dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei, z art. 194 § 1 i 2 O.p. wynika, że dokumenty urzędowe, to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów organy te uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie wymienione przesłanki, to należy go uznać za urzędowy i przyjąć, że stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ordynacja podatkowa nie ogranicza przy tym pojęcia dokumentów urzędowych wyłącznie do dokumentów krajowych.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2008 r. o sygn. akt I GSK 10/08 - dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 O.p. może być również zagraniczny dokument urzędowy, a uznanie określonego dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu ordynacji podatkowej jest uzależnione od ustaleń przyjętych w umowach międzynarodowych, których stroną jest Polska (LEX nr 530380).

Uznanie więc dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy, w rozumieniu tego przepisu, uzależnione jest zatem od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej, jest wspomniane już Umowa z dnia 13 stycznia 1998r. między WE a Kanadą umożliwiająca pomoc w celu zapewnienia właściwego stosowania ustawodawstwa celnego i zapobieganie, zwalczanie jego naruszeń. Wobec tego, pismo kanadyjskiej administracji celnej z dnia [...] roku, wbrew zarzutom skargi, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 O.p., sporządzony zgodnie z ww. Umową przez powołany do tego kanadyjski organ władzy publicznej, na wniosek polskiego organu, stanowi dowód tego, co zostało w nim "urzędowo stwierdzone", a podany w nim wynik weryfikacji był wiążący dla polskich organów celnych.

Nie było również podstaw do ustalania wartości samochodu w inny sposób niż na podstawie opinii biegłego, skoro już cena sprzedaży "zalanego" samochodu o statusie "nienaprawialnego" wynosiła [...] CAD, gdyż za tą cenę nabył ten pojazd J. T. – co wskazuje dokumentacja nadesłana przez kanadyjskie organy celne. Natomiast swej opinii rzeczoznawca ustalił wartość rynkową pojazdu brutto na dzień [...] r. na kwotę [...] PLN, stwierdzając, że samochód w dniu dokonania zgłoszenia celnego tj. nie miał widocznych uszkodzeń, w tym samym też dniu przeszedł badania techniczne z wynikiem pozytywnym, z dwuletnim okresem ważności przedmiotowych badań; samochód został wyprodukowany w Japonii, gdzie europejski model [...] nazywa się , a w notowaniach Info Ekspert nie występuje model w wersji [...], tylko model [...] w wersji [...] i dlatego w wycenie przeprowadzono korektę z wersji [...] do [...]. W opinii biegły zawarł też informację, że skoro samochód ten został wyprodukowany w Japonii z udokumentowaną pierwszą rejestracją w Kanadzie dnia [...]r. to nie mógł być wyprodukowany w 2002r. Zatem samochód ten został wyprodukowany w 2001 roku - rok modelowy 2002. Powyższe zostało potwierdzone również w piśmie z dnia [...]r. Spółki z o.o."C" Oddział w Polsce, w którym ww. spółka poinformowała, że samochód osobowy [...] o nr [...] został wyprodukowany w 2001 roku.

W tej sytuacji, nieuprawnione są zarzuty strony skarżącej, że organ odwoławczy nie wyjaśnił podstawowych w sprawie okoliczności, w szczególności tych dotyczących dokumentów wystawianych przez sprzedawcę samochodu.

Według składu orzekającego Sądu - ocena zgromadzonych w sprawie dowodów dokonana przez organy celne nie przekroczyła granic zakreślonych art. 191 O.p., a więc uznania, że wyjaśnienia szwajcarskich służb celnych są wiarygodne i nie uchybiły obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.).

Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zarzuty postawione organom celnym w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez te organy wskazywanych norm prawnych. To, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej interpretacji przepisów i wadliwości wydanych rozstrzygnięć. Nadto odnosząc się do podnoszonych zarzutów naruszenia naczelnych zasad procesowych należy także zauważyć, że omówienie okoliczności faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy jest wyczerpujące i logiczne. Organ odwoławczy tak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę wnikliwie zaprezentował swoje stanowisko. Bezzasadny jest więc zarzut skargi, że doszło do naruszenia wskazanych artykułów, ponieważ organy celne – co wykazano wyżej - działały na podstawie i w granicach przepisów prawa wskazanych w obu decyzjach.

Na marginesie należy jeszcze zauważyć, że wprawdzie postępowanie celno-podatkowe jest procesem administracyjnym, rządzącym się swoimi, charakterystycznymi, sztywnymi regułami i podlegającym konkretnym reżimom prawnym to jednak należy mieć na uwadze podstawową zasadę polskiego systemu prawa, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Przedstawione wyżej stanowisko znajduje także potwierdzenie w poglądzie wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 lipca 2003 r. o sygn. akt III SA 1050/2002 i III SA 1110/2002, że "w prawie podatkowym nie można stosować art. 6 Kodeksu cywilnego. Jednak doktryna i orzecznictwo wypracowało stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy podatnik z jakiegoś faktu, zdarzenia wynosi skutki prawne, musi to udowodnić."

Skoro więc skarżąca twierdziła w oparciu o dowód sprzedaży załączony do zgłoszenia celnego, że zapłacona kwota za przedmiotowy pojazd wynosiła faktycznie [...] CAD, to mogła przedstawić przeciwdowód i dążyć do obalenia twierdzeń organu. Wprawdzie w dniu [...]r. J.T. złożył oświadczenie, w którym stwierdził, że sprzedał samochód [...] Pani E. M. za kwotę [...] CAD oraz że jego firma zajmuje się handlem samochodów oraz częściami samochodowymi; zaś [...] była złym zakupem z aukcji samochodów ponieważ uszkodzenia silnika były zbyt kosztowne na naprawę jego w Canadzie. Sprzedał więc kilka cennych części z tego samochodu a pojazd za nisko atrakcyjną cenę sprzedał do Polski. Jednakże z zestawienia ww. dokumentów – jak słusznie zaakcentował to organ odwoławczy - wynika, że w dniu [...]r. Strona nabyła pojazd uszkodzony, natomiast w dniu [...] r. (czyli po upływie ponad 12 miesięcy) zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu pojazd sprawny technicznie. Oznacza to, że stan pojazdu na dzień zgłoszenia celnego był inny aniżeli w dniu zakupu wg przedłożonego do zgłoszenia Aktu sprzedaży z dnia [...]r. Fakt ten stanowił zatem kolejny powód uniemożliwiający przyjęcie kwoty wskazanej w dokumencie zakupu jako wartości celnej w rozumieniu art. 29 ust. 1 WKC.

Nadto z dokumentów nadesłanych przez kanadyjską administrację celną wynikało, że w dniu wystawienia ww. aktu sprzedaży z dnia [...]r. J.T. nie był jeszcze właścicielem przedmiotowego pojazdu [...], bowiem samochód ten został mu sprzedany po szkodzie (zalanie) w dniu [...] r. Powyższy fakt, jak słusznie stwierdziły organy obu instancji, podważa zarówno autentyczność tego aktu sprzedaży oraz wiarygodności danych zawartych w jego treści. W powyższym dowodzie sprzedaży z firmy oferującej pojazdy powypadkowe została zawarta informacja, że aktualna wartość rynkowa podobnego pojazdu w stanie nieuszkodzonym przed opodatkowaniem wynosi [...] $.

Zauważyć także należy, że strona oprócz aktu sprzedaży nie przedstawiła żadnych innych dowodów np. rachunków napraw czy dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów w związku z doprowadzeniem zakupionego pojazdu do stanu sprawnego, umożliwiającego pozytywną rejestrację techniczną. Skoro zatem tego nie uczyniła to tym samym w żaden skuteczny sposób nie obaliła twierdzeń organów co do ceny transakcyjnej pojazdu. Powyższe zaś w żaden sposób nie nakładło na organ poczynienia dodatkowych czynności czy przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę procedur wyjaśniających skoro organy orzekające w sprawie dysponowały urzędowym dokumentem jednoznacznie podważającym deklarowaną kwotę zakupu przedmiotowego samochodu oraz wycenę biegłego, na których to dowodach oparły wydane decyzje określające elementy kalkulacyjne dla importowanego towaru.

Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.