Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 531/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, 2 , 3 i 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: par. 3 ust. 1 pkt 1 - 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski,, Sędzia WSA Wiesława Pierechod, Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 23 września 2009r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego kwotę 84 złotych (słownie osiemdziesiąt cztery) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym w dniu 13 stycznia 2009 r. W.R. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek za okres od dnia 1 sierpnia 2005 r. do dnia 4 kwietnia 2008 r..

W uzasadnieniu wskazał na okoliczności powstania zaległości związane ze stanem zdrowia i leczeniem psychiatrycznym postępującej schizofrenii paranoidalnej. Wnioskodawca podniósł, że w okresie od stycznia do lipca 2008 r. był hospitalizowany, a następnie poddany leczeniu ambulatoryjnemu. Jak podał, wysokość należności z tytułu składek przewyższa jego możliwości płatnicze. Zamieszkuje z rodzicami, zaś od niedawna podjął pracę fizyczną. Do wniosku dołączył kserokopie dowodów potwierdzających stan zdrowia. W toku postępowania poinformował natomiast, że od dnia 24 stycznia 2009 r. pozostaje bezrobotny, gdyż stan zdrowia nie pozwala na wykonywanie pracy.

Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o art. 28 ust. 1 – 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm.), odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 16.579,16 zł. Tą samą decyzją, działając na podstawie przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), Zakład umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 1.508,21 zł.

Wydaną na skutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia "[...]" Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzję z "[...]" utrzymał w mocy. W uzasadnieniu, jako podstawę prawną organ wskazał m.in. art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Powołał również ust. 3 tego artykułu określający ściśle przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność, tj. gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, gdy wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, lub gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Jak podniósł Prezes Zakładu uzasadniając rozstrzygnięcie, zawarte w cytowanym wyżej przepisie wyliczenie jest wyczerpujące i stanowi katalog zamknięty sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności. Decyzja o umorzeniu należności ma natomiast charakter uznaniowy.

Organ zauważył ponadto, że obligatoryjny charakter ma opłacanie należnych składek na ubezpieczenia społeczne. Wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą być uzasadnione zaistnieniem bardzo szczególnych okoliczności, z których niezaprzeczalnie wynika, że Zakład, jako wierzyciel, nie tylko w chwili obecnej, ale również w przyszłości, nie ma możliwości odzyskania swoich należności, między innymi z powodu orzeczonej trwałej i całkowitej niezdolności do pracy. Tymczasem, w niniejszej sprawie, w stosunku do strony orzeczono całkowitą niezdolność do pracy do dnia 28 lutego 2011 r..

Powołując jako podstawę prawna rozstrzygnięcia § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Prezes Zakładu wskazał, iż przepis ten przewiduje możliwość umorzenia składek w sytuacji, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Oceniając przedmiotową sprawę z punktu widzenia wymienionych powyżej przesłanek, organ zauważył, że w związku z chorobą strona nie może podjąć zatrudnienia. Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zaś W.R. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ze względu na brak wymagalnego okresu ubezpieczenia. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji. Tymczasem uiszczenie zaległych należności z tytułu składek spowodowałoby nabycie prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Ponadto Prezes Zakładu zwrócił uwagę, że orzeczeniem lekarskim zobowiązany został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy od stycznia 2008 r.. Jednak, w dniu 8 września 2008 r. podjął zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Dochód rodziców, na których utrzymaniu strona przebywa, stanowią świadczenia w postaci emerytury matki w wysokości 1.237,79 zł i renty ojca w wysokości 798,47 zł. oraz dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez matkę w wysokości ok. 1.226,89 zł miesięcznie. Zatem, jak wyliczył organ, łączny dochód rodziny wynosi 3.263,15 zł, co po odliczeniu stałych wydatków w wysokości 1.242,99 zł wynosi 673,39 zł na jedną osobę.

Odnosząc się do powołanej wyżej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony, Prezes ZUS wskazał, że nie kwestionuje trudności, jakie ją spotkały. Jednak należy brać również pod uwagę przyszłe możliwości płatnicze zobowiązanego. Rozstrzygając w przedmiocie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, organ miał bowiem na względzie treść art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r., Nr 39, poz. 353 ze zm.), zgodnie z którym przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty dla płatników składek zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenie nie uwzględnia się okresów, za które nie zostały opłacone składki, mimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu w tym okresie. Jak podkreślono w uzasadnieniu decyzji, okres składek, którego dotyczył wniosek o umorzenie, w przyszłości może mieć wpływ na wymiar świadczenia rentowego, zwłaszcza, że strona złożyła odwołanie od decyzji Zakładu z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. Mając zatem na uwadze stan sprawy, pomimo istnienia przesłanki uzasadniającej umorzenie należności z tytułu składek, na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ uznał za zasadną odmowę umorzenia należności z tytułu składek.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższą decyzję W.R. ponownie podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotno – bytowej. Zwrócił uwagę na uznanie Go przez lekarza orzecznika Zakładu za całkowicie niezdolnego do pracy, do lutego 2011 r.. Jak podał, obecnie utrzymuje się z zasiłku Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 440 zł. Rodzice nie są w stanie ponosić kosztów jego utrzymania. Skarżący zakwestionował ponadto podane w zaskarżonej decyzji wysokości dochodu rodziców. Podniósł, że matka otrzymuje emeryturę w wysokości 1045 zł (a nie jak podano w uzasadnieniu decyzji w wysokości 1.237,79 zł) oraz uzyskuje dochód z działalności gospodarczej w wysokości 500 zł (w decyzji – 1226,89 zł). Ponadto powołał okoliczności powstania zaległości z tytułu składek, podkreślając, iż należności te były przez niego uiszczane terminowo, a zaległości powstały wskutek niedopatrzenia organu.

W odpowiedzi Prezes Zakładu podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli akty wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżony akt. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Artykuł 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa, kiedy decyzje podlegają uchyleniu.

Skargę uznać należało za uzasadnioną, bowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa.

Sprawa rozpoznawana przez Sąd dotyczyła negatywnie rozpoznanego przez Prezesa ZUS wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Okolicznością bezsporną jest to, że wydana decyzja ma charakter decyzji uznaniowej. Prawodawca, ustanawiając materialnoprawną podstawę umorzenia należności z tytułu składek upoważnił organ, jakim jest ZUS do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, pozostawiając mu ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia. W przypadku norm uznaniowych kształtujących podstawę prawną zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, sąd administracyjny zobowiązany jest w pierwszej kolejności do poddania kontroli podstaw prawnych i faktycznych takiej decyzji, a w szczególności do oceny, czy organ administracji uwzględnił przy jej podjęciu przesłanki prawne i faktyczne sprawy.

Kontrola sądu administracyjnego dotyczy w istocie przestrzegania przez organ podejmujący decyzję dyrektyw wyboru między możliwościami zawartymi w powołanej w decyzji normy uznaniowej, w szczególności w zakresie norm zawartych w art. 28 ust. 1 – 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i w przepisie § 3 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r.

Zatem obok konieczności oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia przesłanek z art. 28 ust. 1 – 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zachodzi też konieczność wykazania, że uznaniowy charakter decyzji nie ma cech dowolności, gdyż zaistnienie takiej ewentualności nie byłoby do pogodzenia z wymogami państwa prawnego. ZUS przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W myśl zaś ust. 3b minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Zakład może umorzyć należności z tytułu nieopłaconych składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zaakcentować należy, że w niniejszej sprawie istotną z punktu widzenia podanych przez stronę okoliczności uzasadniających złożony przez nią wniosek, była przesłanka wymieniona w przepisie § 3 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.. W świetle powyższego, podnieść należy, iż bezsporne w sprawie pozostaje, że zobowiązany cierpi na postępującą chorobę - schizofrenię paranoidalną, która uniemożliwia mu wykonywanie pracy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż lekarz orzecznik ZUS stwierdził u strony całkowitą niezdolność do pracy do dnia 28 lutego 2011 r.. W motywach decyzji z dnia "[...]" Prezes ZUS przychylił się do oceny, iż stan zdrowia wnioskodawcy pozbawia go możliwości uzyskania dochodu. Jednocześnie zawarł w uzasadnieniu decyzji tezę, że "należy wziąć pod uwagę przyszłe możliwości płatnicze, wynikające z ustalonych podczas postępowania okoliczności". Twierdzenie to, w ocenie Sądu, nie znajduje potwierdzenia w świetle zgromadzonych dowodów oraz jest sprzeczne z treścią wyżej wskazanego § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym to właśnie przewlekła choroba, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu jest przesłanką uzasadniającą umorzenie należności. W niniejszej sprawie należało się zatem skupić na tym, czy sytuacja majątkowa strony skarżącej, która jest konsekwencją jej stanu zdrowia, uzasadnia wniosek o umorzenie należności i czy ZUS należycie kwestię tę wyjaśnił.

Rozwijając powyższą kwestię zauważyć należy, iż ZUS zgromadził dane dotyczące sytuacji zdrowotnej i majątkowej skarżącego. Niemniej wnioski, które wywiódł na ich podstawie pozostają w kolizji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Za zbyt daleko idący, wobec bardzo trudnej sytuacji strony związanej z chorobą psychiczną, uniemożliwiającą jej zarobkowanie oraz powodującą trudność w rozwiązywaniu problemów życia codziennego, należy zatem uznać wniosek organu, że istnieje bądź w przyszłości może istnieć możliwość opłacenia należności z tytułu zaległych składek. W przedmiotowej sprawie, nie sposób nie przyjąć, że sytuacja skarżącego odpowiada wyrażonej w przepisie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. przesłance umorzenia zaległych składek. Należy zaznaczyć, iż organ nie uzasadnił (w ocenie Sądu w świetle zaaprobowanych dowodów nie sposób uzasadnić wniosek organu), dlaczego sytuacja skarżącego nie spełnia ustawowej przesłanki umorzenia należności.

Podkreślenia wymaga, że nawet ustalenie, iż skarżący spełnia przesłanki do umorzenia zaległości, organ – w ramach uznania administracyjnego – ma prawo odmówić udzielenia ulgi, uzasadniając swoje stanowisko co do odmowy przyznania jej stronie. Wystąpienie owej przesłanki nie oznacza bowiem, że organ jest automatycznie zobowiązany do przyznania wnioskowanej ulgi. Instytucja uznania administracyjnego nie oznacza jednak dowolności. Odmowa umorzenia należności w takiej sytuacji musi opierać się na rzeczywistych podstawach i być prawidłowo uzasadniona.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zasadniczym argumentem przemawiającym za odmową przyznania żądanej ulgi było wskazanie na konsekwencje prawne, jakie po stronie skarżącej tworzyłoby umorzenie należności z tytułu składek. Decyzją z dnia "[...]" odmówiono bowiem stronie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy ze względu na niespełnienie przesłanki posiadania wymaganego okresu składkowego. Zatem, w ocenie ZUS, opłacenie w przyszłości zaległych składek, o których umorzenie wnioskowano, mogłoby mieć wpływ na ewentualne przyznanie jej świadczenia rentowego. Argumentacja ta nie mogła zostać zaaprobowana przez Sąd. Zdaniem składu orzekającego, powyższa ocena ZUS wskazująca, które z możliwych do przyjęcia w sprawie rozwiązań jest bardziej korzystne dla strony, w istocie przekracza ramy kompetencji ustanowionych instytucją uznania administracyjnego. Decyzja o tym, co w okolicznościach konkretnej sprawy jest dla zobowiązanego korzystniejsze, należy bowiem do niego samego. Wyprowadzając ocenę, iż w interesie strony leży uregulowanie należności, ZUS nie wziął natomiast pod uwagę uwarunkowań, które stanęły u podstaw wniosku o umorzenie zaległości, tj. braku możliwości opłacenia zaległości z tytułu składek i braku perspektyw, że ich uregulowanie będzie kiedykolwiek możliwe. Abstrahując od powyższego, wskazać należy, że pozytywna decyzja o umorzeniu należności z tytułu składek zawsze znajduje przełożenie na wysokość przyszłego świadczenia emerytalnego, czy rentowego beneficjenta takiej ulgi poprzez nieuwzględnienie przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty okresów składkowych, które podlegały umorzeniu. Skoro bowiem, umorzenie należności z tytułu składek prowadzi zawsze do powstania skutku prawnego, jakim jest skrócenie okresu składkowego o okresy objęte decyzją o umorzeniu, stwierdzić należy, iż składając wniosek o umorzenie, strona godzi się z konsekwencjami prawnymi takiego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast, tak jak w niniejszej sprawie, powstają wątpliwości co do intencji strony (strona złożyła bowiem jednocześnie odwołanie od decyzji ZUS z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy), ZUS nie mógł podjąć rozstrzygnięcia w sprawie bez uprzedniego wyjaśnienia, czy strona rozumie znaczenie skutków prawnych, jakie rodzi instytucja umorzenia, oraz czy się na nie godzi. Wyrażonej przez ZUS oceny w powyższym zakresie nie sposób podzielić również z tego względu, iż zaprezentowane przezeń stanowisko w istocie ograniczałoby, albo nawet wręcz eliminowałoby, potrzebę i sens regulacji ustanowionej przepisami art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Stwierdzić tym samym należy, że ZUS nie może orzec negatywnie o złożonym wniosku, powołując się tylko i wyłącznie na argument, iż umorzenie należności z tytułu składek nie leży w interesie strony ze względu na nieuwzględnianie przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty okresów składkowych, które nie zostały opłacone.

Wskazać należy ponadto, że Sąd powziął wątpliwości co do wysokości wyliczonego w zaskarżonej decyzji dochodu rodziny skarżącego. Jakkolwiek wysokość świadczenia emerytalnego matki skarżącego oraz świadczenia rentowego jego ojca ustalono na podstawie dowodów przedłożonych w toku postępowania, to wysokość obliczonego przez ZUS dochodu matki z tytułu działalności gospodarczej nie znajduje w tych dowodach potwierdzenia. Według ZUS, matka skarżącego osiąga dochód z wymienionego powyżej źródła w wysokości 1.226,89 zł. Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2008 (PIT – 28), z którego wynika, że M.R. osiągnęła przychód w wysokości 11.042 zł, zaś po odliczeniach – 9.147 zł. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż ustawodawca, mając na celu uproszczenie systemu podatkowego, przyjął w postaci opodatkowania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych rozwiązanie polegające na przyjęciu, iż podstawę opodatkowania stanowi przychód, bez pomniejszania o koszty jego uzyskania. Z przedłożonego do akt postępowania zeznania PIT – 28 nie wynika zatem rzeczywista wysokość dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, pozostawiona do swobodnej dyspozycji podatnika. W złożonej skardze strona podała, że dochód ten wynosi 500 zł. Ponadto, zwrócić należy uwagę, że ponownie rozpoznając wniosek o umorzenie zaległości ZUS będzie zobowiązany wziąć również pod uwagę oświadczenie strony, że w chwili złożenia skargi nie korzystała ona z pomocy rodziców, lecz utrzymywała się sama z zasiłku z pomocy społecznej w wysokości 440 zł.

Reasumując, konieczne w sprawie jest zdaniem Sądu, dokonanie pełnych i prawidłowych ustaleń odnoszących się do przesłanek, które decydują o umorzeniu należności z tytułu składek oraz stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej zobowiązanego, a następnie oceny, czy w rozpatrywanej sprawie takie przesłanki wystąpiły. Takich ustaleń w niniejszej sprawie nie poczyniono. Naruszone zostały tym samym przepisy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe we wskazanym wyżej zakresie, uwzględnić całość zgromadzonego i uzupełnionego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie na podstawie całego materiału dowodowego dokonać oceny poszczególnych dowodów i ustalić w ten sposób stan faktyczny w sprawie, kierując się przy tym normą prawa materialnego mającą tu zastosowanie i wyznaczającą zakres tego postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ ma obowiązek wskazać wszystkie dowody występujące w sprawie, zarówno te, na których się oparł, jak i te, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podając przy tym przyczyny ich nieuwzględnienia. Ponadto ZUS zobowiązany jest odnieść się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku .

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a..