Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 434/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2012-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 b  ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 9 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 9 marca 2011 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lewinie Brzeskim z dnia 22 grudnia 2009 r.,

nr [...] o odmowie przyznania W. B. jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka. Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

W dniu 14 stycznia 2009 r. do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lewinie Brzeskim wpłynął wniosek W. B. (wówczas noszącej jeszcze nazwisko G.) o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka N. B. w dniu 7 lipca 2008 r. W toku postępowania pełnomocnik strony A. B. poinformował, że W. B. w okresie od 15 września 2007 r. do 27 stycznia 2008 r. pracowała poza granicami kraju, a w chwili obecnej nie pracuje, mieszkając w Wielkiej Brytanii, gdzie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dzieckiem i jego ojcem, jak również pobiera tam zasiłek rodzinny, jednak nie otrzymała "becikowego".

Decyzją z dnia 18 marca 2009 r. Burmistrz Lewina Brzeskiego odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, wywodząc że wnioskodawczyni urodziła dziecko w Wielkiej Brytanii, gdzie również obecnie przebywa i pobiera zasiłek rodzinny, a okoliczności te wskazują jednocześnie, iż strona nie zamieszkuje na terenie Polski, stąd nie spełnia wymogu otrzymania świadczenia określonego w art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). Jeżeli strona zamieszkuje i prowadzi gospodarstwo domowe w Anglii, gdzie zatrudniony też jest ojciec dziecka, podlega ustawodawstwu angielskiemu. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 30 września 2009 r., uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że treść wniosku oraz oświadczenia strony nie były wystarczające do uznania, iż zamieszkuje ona w Wielkiej Brytanii i że tam znajduje się jej ośrodek osobistych oraz majątkowych interesów.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji pismem z dnia 25 listopada 2009 r. wezwał stronę w trybie art. 61 § 1 i 4 oraz art. 64 § 2 K.p.a. do udzielenia wyjaśnień mających na celu ustalenie charakteru jej pobytu poza granicami kraju oraz ustalenie, czy członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie z tytułu urodzenia się dziecka. Ponadto, wskazując na treść art. 15b ust. 5 i ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych wezwał do dostarczenia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego fakt pozostawania pod opieką medyczną od 10 tygodnia ciąży do porodu.

W odpowiedzi W. B. wyjaśniła, że pobyt jej rodziny za granicą ma charakter tymczasowy, pracowała w Wielkiej Brytanii w okresie od 15 września 2007 r. do 27 stycznia 2008 r. oraz ponownie od kwietnia 2009 r., natomiast będąc w ciąży była na utrzymaniu ojca dziecka – A. B., z którym wzięła ślub w dniu [...] w Polsce. Wskazała też, że świadczenie rodzinne na dziecko wypłaca instytucja brytyjska, natomiast żądanie zaświadczenia lekarskiego uważa za bezprawne, gdyż do roku 2009 r. brak było ustawowego obowiązku jego przedłożenia, a dziecko urodziło się w dniu 7 lipca 2008 r.

Dodatkowo pełnomocnik A. G. w pismach z dnia 30 listopada 2009 r. i z dnia 1 grudnia 2009 r. oświadczył, że od dnia 20 września 2009 r. córka ponownie przebywa w Wielkiej Brytanii wraz z dzieckiem i mężem, a w czasie pobytu za granicą kilkakrotnie przebywała w Polsce, ostatnio od 7 sierpnia do 20 września 2009 r., natomiast dziecko przebywało w Polsce od czerwca 2009 r. do 20 września 2009 r.

Burmistrz Lewina Brzeskiego decyzją z dnia 22 grudnia 2009 r.,

nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 3, art. 15b oraz art. 23 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, odmówił przyznania W. B. wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i przytaczając treść przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji – stwierdził, że od 2007 r. strona zamieszkuje w Wielkiej Brytanii, gdzie znajduje się ośrodek jej osobistych i majątkowych interesów oraz centrum życiowe. Ponadto stwierdził, że o fakcie zamieszkiwania i przeniesienia centrum spraw życiowych za granicę świadczy zarówno zamieszkiwanie całej rodziny na terytorium Wielkiej Brytanii, jak i źródło dochodów rodziny pochodzące z pracy wykonywanej za granicą. Organ odnotował też, że świadczenie rodzinne na dziecko strony pobierane jest w instytucji brytyjskiej, a sama strona, jako osoba zatrudniona, posiada nadany przez instytucję brytyjską National Insurance Number, który uprawnia do korzystania ze świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo brytyjskie. W. B. w odwołaniu od powyższej decyzji wskazała, że w okresie ciąży do rozwiązania nie pracowała za granicą, lecz przebywała tam z przerwami pobytu w Polsce. Zaznaczyła, że N. B., która urodziła się za granicą, ma obywatelstwo polskie i na stałe zameldowana jest w [...]. Wyjaśniła, że z chwilą urodzenia się dziecka jej mąż zaczął pobierać na nie zasiłek rodzinny, jednak w Wielkiej Brytanii nie otrzymała jednorazowej zapomogi z tytuł urodzenia się dziecka. Na skutek zmiany przepisów wspólnotowych w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego świadczenie to nie wchodzi przy tym w zakres koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wobec tego od dnia 7 lipca 2008 r. prawo do tej zapomogi ustala organ właściwy, a fakt wykonywania, pobytu tymczasowego za granicą, czy pobierania tam zasiłku rodzinnego na dziecko, nie ma w tym zakresie znaczenia. Dodatkowo, jako bezpodstawne skarżąca wskazała żądanie od niej zaświadczenia lekarskiego i zaznaczyła, że numer NIN nie świadczy o stałym pobycie w Wielkiej Brytanii.

Decyzją z dnia 9 marca 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W zakresie materialnej podstawy prawnej przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka organ odwoławczy powołał regulacje art. 1 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodził się przy tym z twierdzeniem strony, że wskazane świadczenie wyłączone zostało z zakresu przedmiotowego koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Kolegium podkreśliło, że ta okoliczność nie zmienia jednak tego, że przyznanie wnioskowanego przez stronę świadczenia jest uzależnione od spełnienia przesłanki określonej w art. 1 ust. 3 w postaci zamieszkiwania przez osobę uprawnioną na terytorium kraju przez okres zasiłkowy, w którym osoba ta otrzymuje zapomogę. Następnie organ przytoczył definicję miejsca zamieszkania określoną w art. 25 Kodeksu cywilnego. Jednocześnie, w zakresie interpretacji art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując na rozbieżności w orzecznictwie, Kolegium stwierdziło, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie jest to, czy strona winna przebywać na terytorium Polski przez cały okres zasiłkowy, czy też jedynie w chwili składania wniosku o świadczenie, gdyż zarówno w chwili składania wniosku, tj. w dniu 14 stycznia 2009 r., jak i w okresie zasiłkowym 2008/2009, który trwał od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r., W. B. zamieszkiwała za granicą, co potwierdza fakt urodzenia przez nią dziecka w Wielkiej Brytanii, pozostawanie do kwietnia 2009 r. na utrzymaniu męża pracującego w Wielkiej Brytanii, wskazana przez stronę okoliczność, że od stycznia 2008 r. do czasu porodu, z przerwami na pobyt w Polsce, przebywała za granicą, a także fakt, że była zatrudniona za granicą w 2007 r. i ponownie podjęła tam pracę od kwietnia 2009 r. Zdaniem organu, w świetle tych okoliczności przyjąć należało, że zarówno w dniu składania wniosku, jak i przez cały okres zasiłkowy, centrum spraw życiowych W. B. skupione było w Wielkiej Brytanii, gdzie koncentruje się jej życie rodzinne i zawodowe. Nie dając wiary twierdzeniu strony, że jej pobyt za granicą ma charakter czasowy, organ odwoławczy stwierdził, że długość tego pobytu, jego charakter oraz fakt urodzenia za granicą dziecka, na które mąż strony pobiera świadczenia przewidziane w ustawodawstwie brytyjskim, wskazują na zamieszkiwanie w Wielkiej Brytanii, a nie w Polsce. Jak zaznaczył, w analizowanym okresie pobyt za granicą nie miał charakteru czasowego związanego z wyjazdem turystycznym albo podjęciem lub kontynuowaniem nauki, a fakt stałego zameldowania w kraju nie ma znaczenia dla oceny, czy strona zamieszkiwała w Polsce. Końcowo organ stwierdził, że w dniu składania przez stronę wniosku przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie nakładały na stronę ubiegającą się o przyznanie świadczenia obowiązku przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie kobiety pod opieką medyczną, wobec czego żądanie tego dokumentu przez organ pierwszej instancji było niezasadne.

Od decyzji tej strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II SA/Op 248/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Na skutek wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 1 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2360/11, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 września 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji przedstawionej przez WSA w Opolu, a dotyczącej przyjęcia, że organy administracyjne nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżąca zamieszkuje na terenie Polski i jaki charakter ma jej pobyt. NSA podzielając stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wskazał, że w sprawie nie były sporne istotne okoliczności dotyczące miejsca zamieszkania skarżącej, a jedynie ocena skutków prawnych ustalonego stanu faktycznego. Zdaniem Sądu II instancji, w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym zebrano materiał dowodowy pozwalający na wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia zagadnienia dotyczącego miejsca zamieszkania wnioskodawczyni w oznaczonym okresie, zaś z ogólnikowych wytycznych zawartych w wyroku WSA w Opolu nie wynika, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia spornego zagadnienia miałoby przeprowadzenie dalszych dowodów w postaci zeznań świadków, czy oględzin miejsca pobytu w kraju. NSA zauważył, że twierdzenie strony o tymczasowości pobytu zagranicą nie musi być oceniane w kategorii wiarygodności, czy niewiarygodności. Istotne jest natomiast to, aby to subiektywne przekonanie strony było zweryfikowane poprzez zobiektywizowane kryteria. O ile okoliczności pobyt skarżącej i jej rodziny w Wielkiej Brytanii – w aspekcie fizycznym (korpus) nie budzą wątpliwości, to sporny pozostaje animus, tj. zamiar strony, co do stałego pobytu w kraju lub zagranicą. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA w Opolu niezasadnie orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Formułując wskazania, co do dalszego postępowania NSA wskazał, iż Sąd I instancji obowiązany będzie do oceny w zakresie wykładni i subsumcji konkretnego stanu faktycznego w odniesieniu do mających zastosowanie w sprawie norm prawa materialnego. Na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte. Dodał, że córka z zięciem zamierzają powrócić do kraju prawdopodobnie w przyszłym roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszoinstancyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r., nr [...], którą odmówiono przyznania W. B. jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, wnioskowanej na N. B.. Na wstępie zauważyć należy, że treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie determinowała okoliczność, iż w dniu 1 czerwca 2012 r. zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt I OSK 2360/11, którym to uchylono wyrok WSA w Opolu z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt II SA/Op 248/11, uchylający decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 9 marca 2011 r.,

nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższe oznacza, że Sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku uchylającym wyrok Sądu I instancji. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 P.p.s.a. należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i ocena taka może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na Sądzie, przy czym może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Podkreślić trzeba, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Jednocześnie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd I instancji granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznał skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., II OSK 1117/05, LEX nr 238489).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odnosząc te rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone przy uwzględnieniu stanowiska Sądu wyższej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 czerwca 2012 r. stwierdził, że w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym zebrano materiał dowodowy pozwalający na wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia zagadnienia dotyczącego miejsca zamieszkania wnioskodawczyni w oznaczonym okresie przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności dotyczących jej życia rodzinnego, pracy i sytuacji majątkowej. Formułując wiążące wskazania, zobowiązał sąd I instancji go do oceny w zakresie wykładni i subsumcji konkretnego stanu faktycznego w odniesieniu do mających zastosowanie w sprawie norm prawa materialnego.

Dlatego też, dokonując ponownej kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem oceny prawnej i wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2360/11, WSA w Opolu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych, regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwana dalej ustawą.

W myśl art. 15 b ust.1 ustawy z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko. Świadczenie to przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu, niezależnie od wysokości dochodów (art. 15 b ust.2). Wniosek o wypłatę powyższego świadczenia strona zobowiązana jest złożyć w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku, gdy wniosek dotyczy dziecka objętego opieka prawna, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego- w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką albo przysposobienia nie później niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia (art. 15 b ust.3). Zgodnie natomiast z art. 15 b ust. 4 ustawy świadczenie nie przysługuje, jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granica świadczenie z tytułu urodzenia dziecka, chybże przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Na podstawie art. 1 ust. 2 i ust. 3 ustawy, świadczenia rodzinne przysługują między innymi obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenie rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W świetle przytoczonego brzmienia przepisów ustawy stwierdzić należy, iż realizacja uprawnienia do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka jest uzależniona od zaistnienia przesłanki wynikającej z art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. od zamieszkiwania przez osobę uprawnioną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym osoba ta otrzymuje zapomogę. Ustalenie zatem prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka musi być poprzedzone wyjaśnieniem przez organy orzekające, czy skarżąca zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie definiują pojęcia "zamieszkania" użytego w cytowanych wyżej przepisach. Zatem, prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że w tej materii należy odwołać się do regulacji zawartej w art. 25 Kodeku cywilnego, gdyż jest to jedyny akt prawa materialnego definiujący podstawowe pojęcia z zakresu prawa osobowego zgodnie, z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania decydują dwa czynnniki (uzewnętrzniony, corpus - faktyczne przebywanie i wewnętrzny, animus - zamiar stałego pobytu) występujące i trwające łącznie. Ustalenie tego zamiaru, a więc woli stałego zamieszkiwania, powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane. O zamieszkiwaniu w jakiejś miejscowości można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej i stanowi jej centrum życiowe (por. postanowienie NSA W-wa z dnia 30 marca 2006 r., sygn. I OW 265/05, LEX nr 198360). W stosunku zaś do osób mających miejsce zamieszkania w kraju, a wyjeżdżających za granicę, istotne znaczenie ma okoliczność, czy dana osoba wyjechała za granicę na pobyt czasowy, który to zamiar w obecnym stanie prawnym należy oceniać na podstawie całokształtu okoliczności. Zgodnie z poglądem wyrażonym w Komentarzu do Kodeksu cywilnego (J. Strzebińczyk, "Kodeks cywilny – komentarz", pod redakcją E. Gniewka, Warszawa 2006 r., s. 65), w przypadkach wątpliwości dotyczących okresowej zmiany miejscowości faktycznego przebywania zainteresowanego przyjmuje się, że tymczasowa zmiana miejsca pobytu pozostaje generalnie bez wpływu na miejsce zamieszkania osoby fizycznej, na tle art. 25 k.c.

Uwzględniając powyższe regulacje prawne, organy administracji publicznej procedujące w sprawie dokonały ustaleń stanu faktycznego, który nie był negowany przez skarżącą. Przyjęły m.in., że skarżąca pracowała w Wielkiej Brytanii od września 2007 r. do stycznia 2008 r. Następnie tam też przebywała z przerwami na pobyt w Polsce. Ponadto 7 lipca 2008 r. urodziła w Wielkiej Brytanii córkę- N. B. i do kwietnia 2009 r. pozostawała na utrzymaniu męża, który pracuje w Wielkiej Brytanii (oświadczenie strony z dnia 29 listopada 2009 r.), a od kwietnia 2009 r. podjęła ponowne zatrudnienie w Wielkiej Brytanii. Przyjmując takie ustalenia organ oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy tj. akcie urodzenia N. B. jak i oświadczeniach strony z dnia 29 listopada 2009 r., 30 listopada 2009 r. i 1 grudnia 2009 r. oraz jej wyjaśnieniu z 14 lutego 2009 r. Wskazane powyżej ustalenia stanowiły podstawę przyjęcia przez organ odwoławczy, że W. B. zarówno w chwili składania wniosku tj. w dniu 14 stycznia 2009 r., jak i w okresie zasiłkowym 2008/2009 zamieszkiwała za granicą, gdzie koncentrowało się jej życie rodzinne i zawodowe. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela dokonane przez organ odwoławczy ustalenia w tym zakresie. W ocenie Sądu centrum spraw życiowych oraz ośrodek majątkowych interesów W. B., od 2007 roku, znajduje się poza granicami kraju, a to w Wielkiej Brytanii. O fakcie zamieszkiwania skarżącej na terytorium Wielkiej Brytanii świadczy niewątpliwie okoliczność prowadzenia w tym kraju gospodarstwa domowego, a źródłem dochodów jest praca tam wykonywana. Ponadto skarżąca przez te lata przebywała w Wielkiej Brytanii wraz ze swoim dzieckiem, które urodziło się za granicą, i mężem pobierającym tam zasiłek rodzinny. W. B. była zatrudniona w Wielkiej Brytanii od 15 września 2007 r. do 27 stycznia 2008 r., i ponownie podjęła tam zatrudnienie od kwietnia 2009 r. Zdaniem Sądu łączny czas pobytu w Wielkiej Brytanii, jego charakter oraz fakt urodzenia tam dziecka, wskazują na zamieszkiwanie w Wielkiej Brytanii a nie w Polsce. Zgodzić należy się również ze stanowiskiem organu odwoławczego, że pobyt W. B. w Wielkiej Brytanii nie miał i nie ma charakteru pobytu tylko czasowego, związanego z wyjazdem turystycznym, czy też podjęciem lub kontynuowaniem nauki.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca podjęła próbę wykazania, że w istocie za granicą przebywa tylko czasowo a jej pobyt stały związany jest z Polską- gdzie posiada stałe zameldowanie. Jednakże dla oceny, czy strona zamieszkiwała na terytorium Polski nie ma znaczenia fakt stałego zameldowania, gdyż okoliczność ta nie przesądza o miejscu zamieszkania. Oceny tej nie może zmienić również twierdzenie strony, iż "czasowo" przebywała w Polsce, bowiem czasowy pobyt nie świadczy o zamieszkaniu na terenie Polski. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2360/11, zwrócił uwagę, że " twierdzenie strony o tymczasowości pobytu za granicą nie musi być oceniane w kategorii wiarygodności, czy niewiarygodności. Istotne jest natomiast to, aby to subiektywne przekonanie strony było zweryfikowane poprzez zobiektywizowane kryteria. O ile okoliczność pobytu skarżącej i jej rodziny w Wielkiej Brytanii- w aspekcie fizycznym (corpus) nie budzą wątpliwości, to sporny pozostaje animus tj. zamiar strony, co do stałego pobytu w kraju lub za granicą". Uwzględniając, zatem stanowisko NSA wskazać wypada, że chociaż skarżąca konsekwentnie wskazywała na tymczasowy charakter pobytu za granicą, to jednocześnie moment jej potencjalnego powrotu do kraju nie został wyznaczony jakimkolwiek terminem, ani też podjęcie decyzji o powrocie nie zostało powiązane z żadnym konkretny zdarzeniem. Także na obecnym etapie rozpoznawania sprawy strona nie wskazała konkretnego terminu jej powrotu do kraju. Co prawda pełnomocnik skarżącej na rozprawie oświadczył, że W. B. "nosi się z zamiarem powrotu do kraju prawdopodobnie w przyszłym roku", to jednak oświadczenie złożone przez tego pełnomocnika, jest niewystarczające dla uznania charakteru pobytu za granicą, jako czasowego. W tej sytuacji, wobec niespełnienia obligatoryjne przesłanki z art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych uzasadniona była odmowa przyznania skarżącej jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.