Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2091/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. – dalej D[...]IOR ARiMIR utrzymał w mocy skierowaną do strony skarżącej – K. M. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] r. nr [...] wydaną w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2012.

K. M. wnioskiem złożonym w dniu [...] r. domagał się przyznania za 2012 r. płatności w zakresie: płatności bezpośredniej (JPO) – zgłoszona powierzchnia [...] ha, uzupełniającej podstawowej płatności obszarowej (UPO) – zgłoszona powierzchnia [...] ha, uzupełniającej płatności do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca PZ) – zgłoszona powierzchnia [...]ha, płatności do krów i owiec (PKO) – zgłoszona jedna sztuka bydła. Wnioskodawca zadeklarował 25 działek ewidencyjnych obręby: Z., B., gmina: K., powiat: K. i i zlokalizowane na nich działki rolne, o łącznej powierzchni użytków rolnych [...]ha. Nadto do wniosku dołączył 15 załączników graficznych ze szkicem działek rolnych objętych wnioskiem.

Następnie w gospodarstwie rolnym K. M. przeprowadzone zostały kontrole w zakresie kwalifikowalności powierzchni (Raport nr [...] z dnia [...] r.) i wzajemnej zgodności (Raport nr [...]), w okresie od [...] r. do [...] r. na miejscu z dnia [...]r.

Inspektorzy kontroli terenowej stwierdzili różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną uprawniającą do płatności dotyczącą :

- działki C deklarowana pow. [...] ha JPO TUZ - pow. stwierdzona [...] ha,

- działki G deklarowana pow. [...]ha JPO TUZ – pow. stwierdzona [...] ha,

- działki I/Il deklarowana pow. [...]ha JPO/UPO – pow. stwierdzona [...] ha,

- działki M deklarowana pow. [...]ha JPO - pow. stwierdzona [...] ha,

- działki M1 deklarowana pow. [...]ha JPO - pow. stwierdzona [...] ha,

- działki O deklarowana pow. [...]ha JPO - pow. stwierdzona [...] ha,

- działki P/P1 deklarowana pow. [...]ha JPO/UPO - pow. stwierdzona [...] ha,

- działki R deklarowana pow. [...]ha JPO - pow. stwierdzona [...] ha,

- działki U/U 1 deklarowana pow. [...]ha JPO/UPO - pow. stwierdzona [...] ha.

W związku z wniesionymi przez K. M. zastrzeżeniami do wyników kontroli z dnia [...] r. przeprowadzono kontrolę w dniu [...] r. metodą inspekcji terenowej obejmująca działki: C, G, M, X, Ł, O, U.

W wyniku kontroli terenowej z dnia [...]r. ustalono , iż:

działka C deklarowana pow. [...] ha JPO TUZ - pow. stwierdzona [...] ha,

działka G deklarowana pow. [...] ha JPO TUZ - pow. stwierdzona [...] ha,

działka M deklarowana pow. [...] ha JPO - pow. stwierdzona [...] ha,

działka Ml deklarowana pow. [...] ha JPO - pow. stwierdzona [...] ha,

działka O deklarowana pow. [...] ha JPO - pow. stwierdzona [...] ha,

działka U deklarowana pow. [...] ha JPO - pow. stwierdzona [...] ha

działka U1 deklarowana pow. [...] ha UPO - pow. stwierdzona [...] ha.

Organ pierwszej instancji wskazał, iż w okresie od [...]r. do [...]r. przeprowadzono kontrolę dotyczącą przestrzegania zasad wzajemnej zgodności (CC) w zakresie minimalnych norm, która wykazała nieprawidłowości dla działki rolnej O - rolnik nie przeprowadził wymaganego koszenia i usunięcia okrywy roślinnej w terminie lub nie były wypasane zwierzęta (kod naruszenia N.04.1). Dokonana przez organ ocena wagi stwierdzonej niezgodności w skali 1-3-5 wynosi: zasięg -1, dotkliwość -1, trwałość - 3 (karta 129).

Nadto organ wskazał, iż kontrola dotycząca przestrzegania zasad wzajemnej zgodności (CC) w zakresie przestrzegania wymogów WB - zdrowie publiczne, zdrowie roślin wykazała niezgodność w zakresie normy W.9.5 oraz normy W.9.5.1: nie przestrzega się obowiązku, żeby osoba wykonująca zbiegi przy użyciu środków ochrony roślin w produkcji rolnej posiadała aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków lub ukończyła, nie wcześniej niż 5 lat przed wykonywaniem zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin (...) i posiadała zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia.

Organ po dokonaniu oceny wagi stwierdzonej niezgodności w skali 1-3-5 (zasięg -5, dotkliwość -1, trwałość - 1 ) zastosował 4% obniżkę płatności na rok 2012 z tytułu stwierdzonych niezgodności w zakresie wzajemnej zgodności (CC - 1% minimalne normy + 3% WB zdrowie roślin).

Na podstawie poczynionych ustaleń Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał decyzję nr [...] z dnia [...]r., którą przyznał K. M. płatności za rok 2012 w łącznej wysokości [...] zł, w tym: jednolitą płatność bezpośrednią JPO w wysokości [...] zł do powierzchni stwierdzonej [...] ha, z jednoczesnym pomniejszeniem początkowej płatności o kwotę [...] zł z tytułu naruszenia norm oraz wymogów, o których stanowi art. 23 i 24 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, płatność uzupełniającą UPO w wysokości [...] zł do powierzchni stwierdzonej [...] ha, płatność uzupełniającą PZ w wysokości [...] zł do powierzchni stwierdzonej [...] ha, płatność do krów w wysokości [...] zł z jednoczesnym pomniejszeniem początkowej płatności o kwotę [...] zł.

K. M. w dniu [...]r., wniósł odwołanie od opisanej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. do organu odwoławczego. W odwołaniu podniósł, iż działka rolna O była wykoszona. Kontrola na miejscu z dnia [...] r. nie wykazała, iż działka ta nie była wykoszona oraz nie przypisano braku przestrzegania norm i wymogów. Strona podniosła, iż nie zostało stwierdzone, iż pierwsza kontrola z [...]r. zasadnie uznała część działki nr [...] za niewykoszoną.

Organ odwoławczy uwzględnił odwołanie i decyzją z dnia [...]r. nr [...] przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia ze względu na nieprawidłowo ustalony stan faktyczny powierzchni JPO TUZ m.in. co do wyników kontroli działki rolnej O i konieczność analizy faktów wynikających z pisma znak [...] .

Organ pierwszej instancji ponownie przeprowadzając postępowanie skorygował m.in. wartości uprawnione do płatności JPO TUZ, uwzględniając różne grupy upraw stwierdzone na działce O (JPO = [...] ha, JPO TUZ= [...] ha), a następnie decyzją nr [...] z dnia [...]r. przyznał K. M. za 2012 r. płatności w łącznej wysokości [...] zł, w tym: jednolitą płatność bezpośrednią JPO w wysokości [...] zł do powierzchni stwierdzonej [...] ha, z jednoczesnym pomniejszeniem początkowej płatności o kwotę [...] zł z tytułu naruszenia norm oraz wymogów, o których stanowi art. 23 i 24 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.), płatność uzupełniającą UPO w wysokości [...] zł do powierzchni stwierdzonej [...] ha, płatność uzupełniającą PZ w wysokości [...] zł do powierzchni stwierdzonej [...] ha, płatność do krów w wysokości [...] zł z jednoczesnym pomniejszeniem początkowej płatności o kwotę [...] zł z tytułu naruszenia norm oraz wymogów, o których stanowi art. 23 i 24 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r.

Wnioskodawca nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem w dniu [...]r. wniósł odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. do organu odwoławczego. Uzasadniając swoje stanowisko K. M. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie wyjaśnia i nie uzasadnia zmniejszonej powierzchni i tym samym zmniejszonej płatności na rok 2012. Podniósł, że decyzja nie odnosi się do zarzutów postawionych w odwołaniu. Podkreślił, iż w piśmie z dnia [...]r. do Dyrektora [...]IOR (zastrzeżenia do wyników kontroli na miejscu) wyjaśniał, iż działka O była wykoszona, przy czym kontrola z dnia [...]r. nie wykazała, by działka rolna O nie była wykoszona i tym samym nie przypisano mu naruszenia norm. Zaakcentował również, iż posiada kwalifikacje uprawniające do prowadzenia działalności rolniczej w tym do czynności stosowania środków ochrony roślin, wskazał na posiadany dyplom zawodowy, a nadto wniósł o uchylenie sankcji finansowych.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, iż dane zadeklarowane we wniosku przez Wnioskodawcę podlegają weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie, tj. ARiMR, przy zastosowaniu m.in. ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), przepisów prawa krajowego, m.in. ustawę z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2012r., poz. 1164 ze zm.) ponadto przepisów prawa unijnego, m.in.: Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z dnia 02.12.2009r. str. 1, ze zm.), Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009r. str. 16).

Organ drugiej okazji wyjaśnił, że ARiMR prowadząc postępowanie w sprawie o przyznanie płatności - weryfikuje spełnienie warunków umożliwiających ich uzyskanie, a stwierdzenie w trakcie postępowania nieprawidłowości w zakresie rodzaju uprawy, wielkości powierzchni, kultury rolnej, stanu i prawa posiadania - skutkuje wykluczeniem powierzchni obarczonych błędem, co niewątpliwie wpływa na wielkość pozytywnie zweryfikowanej powierzchni i wysokość płatności.

Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem wnioskowania płatności do gruntów rolnych i jednocześnie przedmiotem postępowania organu winien być stan faktyczny użytkowanych gruntów rolnych objętych wnioskiem - zarówno, co do powierzchni użytkowanej rolniczo, rodzaju uprawy, jak również utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej. Zaakcentował, iż stwierdzenie nieprawidłowości przez ARiMR oznacza zawyżenie deklaracji przez Producenta (Wnioskodawcę), a wykluczenie zawyżonych powierzchni względem powierzchni kwalifikowanych odbywa się z zastosowaniem przepisów prawa unijnego, tj. Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r.

Wyjaśnił, że dostępna w systemie ZSZiK ortofotomapa to źródło dokonywania pomiarów powierzchni. Stosowane przez ARiMR zasady weryfikacji powierzchni zgodne są z obowiązującym prawem wspólnotowym. To znajduje umocowanie w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009r. str. 16) gdzie system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów i ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (obrazów lotniczych satelitarnych). Z powyższego organ wywiódł, iż nie można dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Dostępne w momencie wizualizacji w ZSZiK dane graficzne, w tym ortofotomapy, ARiMR winna bezwzględnie wykorzystywać w procesie obsługi i postępowania wyjaśniającego, po kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu, jeśli w danym przypadku miała miejsce.

Wskazał organ, iż w rozpatrywanej sprawie K. M. kontrola na miejscu dotycząca powierzchni odbyła się najpierw dnia [...]r. (wywiad terenowy dla kontroli FOTO w okresie [...] - [...]r.), a następnie dnia [...]r. (w wyniku zastrzeżeń do raportu z pierwszej kontroli).

W wyniku przedmiotowych kontroli stwierdzono nieprawidłowości dla działek: C, G, O.

Organ podkreślił iż, aby ubiegać się o płatność do działek, na których prowadzona jest działalność rolnicza, w rozpatrywanej sprawie łąka/pastwisko, konieczne jest aby utrzymać działkę w użytkowaniu zgodnym z deklaracją do końca roku kalendarzowego, w którym złożono wniosek.

W odniesieniu do działki C wykonano ponowny pomiar i wyłączono pow. [...] ha niespełniąjącą warunków płatności. Zdaniem organu odwoławczego miejsca, na których występują hałdy ziemi prawidłowo wyłączono z pomiaru, gdyż nie jest tu prowadzona działalność rolnicza. Podkreślił organ, iż jeśli z powodu wystąpienia siły wyższej nie można było zrealizować prac, należało rozważyć zmianę powierzchni deklarowanej w danym roku.

W odniesieniu do działki G również wykonano ponowny pomiar. W ocenie organu analiza zdjęć wykazuje, iż część działki jest zakrzaczona, okrywa roślinna jest sucha, zdrewniała, charakterystyczna dla podmokłych terenów.

W zakresie działki rolnej O stwierdzono łąkę (JPO TUZ) na powierzchni [...] ha, ogródek przydomowy na powierzchni [...] ha, pozostała część stanowi zadrzewienie, przy czym gęstość zadrzewienia i liczba drzew nie pozwalają na zakwalifikowanie tej powierzchni jako łąki (liczba drzew jest większa niż 50szt/ha).

Organ przywołał deklaracje Wnioskodawcy z wniosku co do powierzchni [...] ha JPO TUZ. Jednak fotografia nr 8 wykonana w dniu [...]r. wskazuje, że na części działki ew. [...] sąsiadującej z wyłączonym zadrzewieniem, jest fragment porośnięty chwastami wieloletnimi w różnej fazie wzrostu a wygląd okrywy znacząco różni się od pozostałej koszonej powierzchni działki O. Stąd wniosek, iż działka O nie została w całości wykoszona do dnia 31 lipca, co w ocenie organu skutkowało słusznym zastosowaniem nieprawidłowości w zakresie spełnienia norm N. 04.1.(Raport z kontroli Nr [...]).

Zaznaczył organ, że zarówno weryfikacja wykonana na podstawie kontroli administracyjnej w systemie ZSZiK na danych przestrzennych działek ewidencyjnych, jak i kontrole metodą FOTO oraz inspekcji terenowej - nie potwierdziły deklaracji Wnioskodawcy.

W odniesieniu do odwołaniu gdzie K. M. zakwestionował ustalenia kontroli względem działki rolnej O, Dyrektor [...]LOR ARiMR stwierdził, że Skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie deklaracji we wniosku na rok 2012, iż użytkuje zgłoszoną powierzchnię [...] ha. W szczególności nie przedstawił żadnego dowodu świadczącego o tym, że przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2012 dokonał pomiaru działki rolnej O, który to miałby potwierdzać prawidłowość złożonej deklaracji.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Jednak Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, zobowiązującej organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ta zmiana zasad i reguł postępowania wyraźnie wskazuje, że zadania organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł.

W ocenie organu poczynione przez organy obu instancji ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. Raporcie w kontroli Nr [...] i Nr [...].

Odnosząc się do odwołania gdzie Strona zarzuciła organowi I instancji, że " decyzja wydana w dniu [...]r. nie odnosi się merytorycznie do postawionych zarzutów w stosunku do decyzji poprzedniej, zaś w obecnej zmniejsza się płatność i powierzchnię nie wyjaśniając jej przyczyn organ zauważył , iż zarzuty odwołania z dnia [...]r. zostały rozpatrzone i szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji odwoławczej nr [...] z dnia [...] r., a decyzja nr [...] z dnia [...]r. nie jest zobligowana obejmować swoim uzasadnieniem odnoszenia się ponownie do zarzutów odwołania z dnia [...]r.

Zgodził się natomiast organ z zarzutem, iż decyzja [...] nie precyzuje jednoznacznie wyliczenia powierzchni zakwalifikowanej do płatności, jednakże jest ona prawidłowa i wynika z danych systemowych i danych kontroli na miejscu.

Podczas ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji skorygował m.in. wartości uprawnione do płatności JPO TUZ, uwzględniając różne grupy upraw stwierdzone na działce O (JPO – [...] ha, JPO TUZ= [...] ha). Niniejsze było bezpośrednim powodem uchylenia poprzedniej decyzji [...] z dnia [...]r., bowiem stan faktyczny ustalony dla płatności nie był zgodny z wynikami kontroli na miejscu wynikającymi z obu raportów dotyczących kwalifikowalności powierzchni.

Niezależnie od powyższego, w toku czynności weryfikacyjnych Raportu z kontroli z dnia [...]r. organ ARiMR - korzystając w tym zakresie z kompetencji Wydziału ds. GIS - ustalił dla działek rolnych: E, I, R kod błędu DR50, który wpłynął na modyfikację powierzchni dla tych działek oraz na łączną powierzchnię uprawnioną do płatności na rok 2012.

Przypomniał organ, że dla części działek rolnych stwierdzono powierzchnię zaniżoną oznaczoną kodem błędu DR13- (I/I1, P/P1, R), a dla części powierzchnię zawyżoną oznaczoną kodem błędu DR13+ (C, G, O, U/U1), którą ulega tzw. kompensacji powierzchni (zsumowaniu w granicach powierzchni deklarowanej i dopuszczalnej powierzchni uprawnionej).

Reasumując organ stwierdził: iż działki rolne, w których nie stwierdzono nieprawidłowości i zakwalifikowano do płatności zgodnie z deklaracją we wniosku: to A/A1, B, D, F, H, K/K1, L/L1, Ł, M/M1, N/N1, S/S1, W, Z, X, NN/NN1; (zaznaczono , iż dla działki X zaliczono powierzchnię [...] ha, pomimo deklarowanej [...] ha, w związku z błędną deklaracją Rolnika we wniosku co do działek rolnych: Ł, M, X, zlokalizowanych na dz. ewidencyjnej [...] [działka ewidencyjna o powierzchni [...] ha, działki rolne o powierzchni [...] ha, powierzchnia PEG uprawniająca do płatności wynosi [...] ha]).

Działki rolne, w których stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem DR13- i DR13+ oraz DR50, ulegające kompensacji to: C, E/E1, G, 1/I1, 0, P/P1, R, U/U1.

Łączna powierzchnia uprawniona do płatności JPO wynosi [...] ha, do płatności UPO [...] ha; a do płatności PZ [...]ha.

W zakresie zarzutu odwołania, że "kontrola przeprowadzona w dniu [...]r. nie wykazała iż na części działki "O" było nie wykoszone, nie przypisano stronie jako producentowi, iż nie przestrzega norm oraz wymogów jak i tego, iż nie zostało ponownie stwierdzone, iż pierwsza wizytacja terenowa z dnia [...]r. zasadnie uznała część działki [...] za nie wykoszoną" organ odwoławczy stwierdził, iż kontrola sprawdzająca z dnia [...]r. dotyczyła weryfikacji części działek rolnych w zakresie powierzchni uprawnionej do płatności. Niniejsze wynikało z zastrzeżeń K. M. do Raportu z dnia [...]r. wniesionych bezpośrednio po jego otrzymaniu, jeszcze przed wydaniem pierwszej decyzji w sprawie. Kontrola nie obejmowała wymogów wzajemnej zgodności, stąd jej wyniki i ustalenia ujęte do Raportu [...] są obowiązujące dla sprawy za 2012r. Kontrolerzy ustalili na podstawie obrazu ortofotomapy oraz wywiadu terenowego, że działka rolna O nie została wykoszona na części powierzchni w wymaganym terminie [...]r.

Jakkolwiek Wnioskodawca zgłosił do płatności działkę rolną O o powierzchni [...] ha trwałych użytków zielonych jednak na działce tej stwierdzono [...] ha łąki i ogródek przydomowy o powierzchni [...] ha oraz zadrzewienie, przy czym gęstość zadrzewienia oraz liczba drzew nie pozwalała w ocenie organów zaliczyć tej części działki jako łąki. Ponadto na powierzchni [...] ha nie wykonano obowiązku koszenia i usunięcia okrywy roślinnej w terminie do [...]r.

Organ podał, iż grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:

1) w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;

Uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca: 1) koszeniu lub 2) innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

Wobec K. M. w toku kontroli na miejscu stwierdzono nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ze zm.) oraz w Obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach Unii Europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy (M.P. Nr 17, poz. 224 ze zm.).

Organ podał, iż zgodnie z art. 23 i 24 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009r., str. 16, ze zm.) oraz w związku z art. 70 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wino (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009r., str. 1 ze zm.) - zmniejsza się całkowitą kwotę płatności, które mają zostać przyznane w danym roku kalendarzowym, w którym doszło do wystąpienia nieprawidłowości.

Przedmiotowe sankcje nałożone zostały zgodnie z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 1 kwietnia 2010r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.) stanowiącym, iż liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, w tym niezgodności celowej, w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, w obszarze dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o której mowa w art. 6 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009r. str. 16, z późn. zm.) (...) jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia".

Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zasadnie zastosowano oceniając wagę stwierdzonej niezgodności i przyjmując skalę od 1-3-5: dla zasięgu -1, dotkliwość -1, trwałość - 3 (dla norm) łącznie 1% sankcji.

Podobnie organ odwoławczy uznał oceniając wagę stwierdzonej niezgodności w skali 1-3-5 : zasięg -5, dotkliwość -1, trwałość - 1 (dla wymogów) - łącznie 3% sankcji.

Odnosząc się do odwołania gdzie strona argumentowała, iż posiada "Dyplom zawodowy w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej" stwierdzający nabycie kwalifikacji uprawniających do działalności gospodarczej w obszarze rolnictwa, a w szczególności - uprawy roślin i hodowli zwierząt, oraz fakt posiadania dodatkowego szkolenia od 1997r. w zakresie ochrony chemicznej to organ stwierdził, iż argumentacja nie jest zasadna. Organ stwierdził, iż nie kwestionuje prawdziwości twierdzenia Strony, iż posiada kwalifikacje do prowadzenia działalności rolniczej, w tym przeszkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin potwierdzonego Zaświadczeniem nr [...]r. Jednakże ważność tego dokumentu upłynęła po 5 latach, czyli w lutym 2012r. Oznacza to, że zabiegi przy użyciu środków ochrony roślin przeprowadzane w roku gospodarczym 2012r. w gospodarstwie rolnym K. M. odbywały się bez wymaganych uprawnień w tym zakresie. Zgodnie zaś z ustawą o ochronie roślin z dnia 18 grudnia 2003r. (tekst jednolity: Dz. U. 2008r. Nr 133, poz. 849 ze zm.) zabiegi przy użyciu środków ochrony roślin w produkcji rolnej i leśnictwie mogą być wykonywane przez osoby, które: ukończyły szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin w Rzeczypospolitej Polskiej i posiadają aktualne zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia lub ukończyły, nie wcześniej niż 5 lat przed wykonywaniem zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, szkolenie w zakresie, o którym mowa w pkt 1, w innym państwie członkowskim, państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo państwie, które zawarło ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi umowę regulującą swobodę przedsiębiorczości, na podstawie przepisów obowiązujących w tym państwie i posiadają zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia. Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia zachowuje ważność przez okres 5 lat od dnia ukończenia szkolenia.

Organ podkreślił, iż stosowanie powyższego wynika z wymogów określonych w zakresie zdrowia roślin z ust. 9 pkt B załącznika II do Rozporządzenia nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. Jak wynika z art. 4 dot. wymogów głównych Rolnik otrzymujący płatności bezpośrednie spełnia podstawowe wymogi w zakresie zarządzania wymienione w załączniku II oraz przestrzega zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o której mowa w art. 6. Jak wynika z art. 5 normującego wymogi podstawowe w zakresie zarządzania

Przepisy wspólnotowe ustanawiają wymogi podstawowe w zakresie zarządzania wymienione w załączniku II w następujących obszarach:

A) zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin

B) środowisko

C ) dobrostan zwierząt.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż w okresie przeprowadzania kontroli w zakresie wzajemnej zgodności, w tym konkretnie na dzień [...]r. producent nie posiadał aktualnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia z zakresu stosowania środków ochrony roślin.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, raport z kontroli na miejscu jest według prawa krajowego dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości zawartych w nim danych (wyrok NSA z 13.01.2010r. sygn. akt GSK 314/09), żródłem wszelkich danych dotyczących działek rolnych jest wniosek producenta rolnego, a podstawowym sposobem ich zweryfikowania jest kontrola na miejscu (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 721/09, publ. strony internetowe: www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu: ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Bieluk Jerzy, Lobos-Kotowska Dorota, Komentarz do ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Wolters Kluwer Polska - OFICYNA, komentarz do art. 30). Organ powołał się na wyrok z 4 kwietnia 2008r. sygn. akt II GSK 492/07, gdzie NSA podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wskazał, iż o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący podniósł iż: "kontrola wykonana przez pracowników ARiMR w dniu [...]r. w stosunku do działki rolnej O nie potwierdziła by rolnik nie przeprowadził wymaganego koszenia". Podniósł, iż pismem z dnia [...] r. wniósł zastrzeżenia do protokołu kontroli przeprowadzonej przez pracowników ARiMIR. W jego ocenie skoro kontrolujący ponownie nie stwierdzili naruszenia należy uznać, iż nie nastąpiło naruszenie norm". Skarżący zaakcentował, że "wykoszenie działki rolnej O miało miejsce pod koniec maja 2012r. a kontrola była przeprowadzona 3 m-ce później."

Zakwestionował także prawidłowość nałożenia sankcji finansowych, w następstwie braku aktualnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin, argumentując, iż jest "osobą zajmującą się zawodowo rolnictwem od ponad 30 lat zgodnie z nabytymi kwalifikacjami i na posiadanym przez niego świadectwie nie ma oznaczenia co do okresu ważności.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym strona podniosła, iż wnosiła zastrzeżenia do raportu z protokołu kontroli na dowód czego okazała zastrzeżenia z dnia [...]r., w których wskazała na fakt koszenia działki na dzień [...]r , co jednak nie oznaczało daty faktycznego koszenia ale granicę czasową do której ta czynność miała być wykonana. Podkreśliła, iż jako dyplomowany rolnik miała prawo dokonać opryski roślin osobiście.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, ponadto sąd stwierdza nieważność zaskarżonego aktu, gdy ustali, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności - art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.".

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem decyzja ta nie narusza prawa w stopniu wskazanym powyżej.

Wyjaśnić na wstępie należy, iż wskazana w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa o płatnościach") reguluje m.in. zagadnienia dotyczące płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przekazanym państwom członkowskim do unormowania we własnym zakresie. We wskazanym akcie prawnym znalazły się więc regulacje dotyczące zasad i trybu przyznawania rolnikom tych płatności, ich wypłaty, przeprowadzania kontroli, a także określające zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w tych sprawach.

Przedmiotową sprawę zainicjował wniosek skarżącej o przyznanie na rok 2012 jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) oraz płatności do krów. W ramach powyższego wniosku: do płatności JPO zgłoszona została powierzchnia [...] ha; do uzupełniającej płatności UPO zgłoszona została powierzchnia [...] ha; do uzupełniającej płatności zwierzęcej zgłoszona została powierzchnia [...]ha do płatności do krów zgłoszono jedną sztukę bydła.

W konsekwencji powyższego w sprawie należało określić warunki przyznania wnioskowanych płatności oraz stwierdzić ich spełnienie przez wnioskodawcę czemu służy m.in. instrument prawny w postaci kontroli administracyjnej określonej przepisami unijnymi (art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 26 i art. 34 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina – (Dz.U.UE.L.2009.316 str. 65; dalej powoływanego jako "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009").

Warunki przyznania jednolitej płatności obszarowej określone zostały w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach.

Wskazany przepis stanowi, że rolnikowi przysługuje omawiana płatność do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009 (1 ha), z tym, że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1ha (pkt 1); utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek (pkt 2); przestrzega wymogów przez ten cały rok kalendarzowy (pkt 2a) oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (pkt 3). JPO przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek.

Z treści art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 wynika, iż do przyznania pomocy w ramach systemu JPO kwalifikują się wszystkie działki rolne obejmujące grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe i ogródki przydomowe (wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych), utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., bez względu na to, czy w tym dniu były wykorzystywane do produkcji, oraz w stosownych przypadkach dostosowane zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami określonymi przez państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję, a także działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.

Z kolei warunki przyznania płatności uzupełniającej określa art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, wskazując że rolnikowi który w danym roku spełnia warunki do przyznania JPO przysługuje płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i innych roślin, oraz do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin - do których została przyznana JPO. Spełnienie przez stronę wszystkich powyższych kryteriów warunkuje przyznanie wnioskowanych płatności.

Zgodnie z art. 7 ust. 2b pkt. 2 ustawy o płatnościach rolnikowi , który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalnej w formie płatności do samic gatunku bydło domowe ( [...] ) (...). jeżeli w dniu 36 maja danego roku posiada nie więcej niż 10 samic z gatunku bydło domowe mających co najmniej 36 m-cy życia co potwierdza wpis do rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Jak wynika rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm ( Dz. U. Nr 39. poz. 211). Grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:

1) w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;

2) w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania:

a) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej,

b) program rolnośrodowiskowy

- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach;

4) w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw (§ 1 ust 1 i 2).

Grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem: gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar (§ 4. ust.2).

W myśl art. 23 Rozporządzenia Rady WE Nr 73/2009 W przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane temu rolnikowi po zastosowaniu do niego art. 7, 10 i 11, zmniejsza się lub wyklucza zgodnie z zasadami szczegółowymi określonymi w art. 24.

Minister Rolnictwa I Rozwoju rozporządzeniem z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego ( Dz. U. nr 67 poz.434 ) określił w (§ 1) :

- liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia ;

- przypadki, które uznaje się za drobną niezgodność, oraz liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej drobnej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009;

- wyrażoną w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom.

W art. 54 ust.1 rozporządzenia nr 1122/2009 normującego zagadnienia związane ze sprawozdaniem z kontroli zastrzeżono, iż sprawozdanie to składa się m.in. z części: zawierającej ocenę wagi wykrytych niezgodności w odniesieniu do każdego aktu prawnego i/lub normy na podstawie kryteriów "rozmiaru", "zasięgu", "trwałości", oraz "powtarzalności" zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz ze wskazaniem wszelkich czynników, które powinny prowadzić do podwyższenia lub obniżenia zmniejszenia, które należy zastosować.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w gospodarstwie rolnym K. M. przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie: kwalifikowalności powierzchni - Raport Nr [...] z dnia [...]r. Inspektorzy kontroli terenowej ustalili, iż istnieją niezgodności pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną.

Strona wniosła zastrzeżenia do wyników kontroli z dnia [...]r. w wyniku czego przeprowadzona została sprawdzająca kontrola w dniu [...]r., metodą inspekcji terenowej. Dotyczyła ona działek: C, G, M, X, Ł, O, U. Wyniki tej kontroli terenowej ujęto do Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni i jej ustalenia przyjęto za ostateczne. Zostało ustalone zatem, że powierzchnia działek rolnych - dla JPO wyniosła [...] ha, przy deklarowanej [...] ha; dla UPO [...] ha wobec deklarowanej [...] ha; dla PZ [...] ha przy deklarowanej [...]ha.

W gospodarstwie K. M. w okresie: [...]r. - [...]r. dokonano kontroli w zakresie wzajemnej zgodności co znalazło odzwierciedlenie w Raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności - nr dok. [...] gdzie stwierdzono, że producent rolny nie przestrzega norm oraz wymogów: N.04.1 - stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta . To stwierdzenie poczyniono w odniesieniu do działki O (działka rolna O – gdzie stwierdzono niezgodność na powierzchni [...] ha). W toku kontroli na miejscu w gospodarstwie stwierdzono, że zabiegi przy użyciu środków ochrony roślin zostały wykonane przez osobę nie posiadąjącą aktualnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin co skutkowało stwierdzeniem naruszenia przestrzegania wymogów WB - zdrowie publiczne, zdrowie roślin co do niezgodność w zakresie normy W.9.5.1 . Te ustalenia w zakresie stwierdzonych niezgodności zostały opisane w sprawozdaniu z kontroli gdzie też wyrażono ocenę wagi stwierdzonych niezgodności co do zasięgu, dotkliwości , trwałości i w następstwie czego zastosowano obniżkę płatności za 2012r . w wysokości 4%.

Przytoczone ustalenia organów w zakresie naruszenia minimalnych norm i nie przestrzegania wymogów WB - zdrowie publiczne, zdrowie roślin zostały przez stronę skarżącą zakwestionowane i to one stanowią oś sporu pomiędzy stronami. Jak bowiem wynika ze skargi strona nie kwestionuje ustaleń organów w zakresie kwalifikowalności powierzchni .

Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie kwestię sporną stanowił stan faktyczny sprawy dotyczący "działki rolnej O" zadeklarowanej na działkach ewidencyjnych [...]; [...] i [...], w tym w szczególności działki ewidencyjnej [...] w odniesieniu do części, której sąsiadującej z obszarem zadrzewionym stwierdzono, iż producent nie wykosił działki do dnia [...]r., a uwaga ta dotyczyła powierzchni [...] ha w konsekwencji czego dla JPO [...] ha ([...] ha łąka + [...] ogródek przydomowy) i dla JPO TUZ [...] ha łąka. Spornym jest także zakwestionowanie przez organy naruszenia przez stronę wymogu dokonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin jako osoby nie posiadającej aktualnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania tych środków.

Zdaniem organów, okoliczności faktyczne zostały w sprawie właściwie ustalone, na podstawie prawidłowo i wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego, tj. dowodów uzyskanych w wyniku przeprowadzenia, odpowiadającej wymogom prawa unijnego i krajowego kontroli administracyjnej złożonego wniosku. Organy stoją także na stanowisku, iż prawidłowo zastosowane w sprawie sankcje z tytułu naruszenia norm i wymogów. Sąd tę ocenę podziela w całości uznając ją za prawidłową.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności (...) - "Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności".

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ww. rozporządzenia, za przeprowadzanie kontroli i inspekcji w zakresie przedmiotowych wymogów i norm odpowiadają wyspecjalizowane organy kontroli, natomiast w myśl art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach, podmiotem uprawnionym do przeprowadzania kontroli jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz inne jednostki organizacyjne dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1, którym Prezes Agencji powierzył przeprowadzanie kontroli w zakresie spełnienia przez producentów rolnych warunków do przyznania płatności.

Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej.

Jako, że w przedmiotowej sprawie kwestię sporną stanowił stan faktyczny sprawy, należało oceniając prawidłowość podjętych w sprawie rozstrzygnięć rozważyć, czy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwalał organom na poczynienie ustaleń stanowiących podstawę wydanych w sprawie decyzji oraz czy skarżąca przedstawiła w sprawie jakiekolwiek dowody mogące podważyć te ustalenia. Samo oświadczenie producenta rolnego, iż działka rolna O była wykoszona co miało nastąpić pod koniec maja 2012r. a którym to oświadczeniem kwestionuje on ustalenia organów, nie poparte materiałem dowodowym, jest co do zasady niewystarczające do podważenia dowodów przedstawionych przez organy. Wynika to z faktu, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązują, odmienne zasady przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w stosunku do zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym stosuje się bowiem w pierwszej kolejności regulacje proceduralne zawarte w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zaś przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie dopiero, jeżeli ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie stanowi inaczej (art. 3 ust 1 ustawy o płatnościach).

Ustawa o płatnościach natomiast jednoznacznie stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, a ponadto określa ona, że to strony i inne osoby uczestniczące w omawianym postępowaniu mają obowiązek przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (art. 3 ust. 3). Organ administracyjny został zaś zobligowany przez ustawodawcę, poza obowiązkiem czuwania nad przestrzeganiem zasady praworządności, jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 3 ust. 2 pkt 2 ), natomiast jego obowiązkiem nie jest już wymóg podejmowania z urzędu wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tak jak ma to miejsce w ramach reguł ogólnych postępowania administracyjnego.

Ze wskazanych zasad rządzących postępowaniem w sprawach o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednoznacznie wynika, że to skarżący podważając wiarygodność dokonanych w toku kontroli administracyjnej, w oparciu o wyniki kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, był zobligowany przedstawić na tę okoliczność jakiekolwiek dowody, albowiem to właśnie on z tej okoliczności wywodził skutki prawne.

W ocenie Sądu producent rolny nie udowodnił by wykoszenie działki rolnej O miało miejsce jak twierdzi do końca maja 2012r. i by spełniona została norma dotycząca utrzymania części działki rolnej O w dobrej kulturze rolnej. Przeczy temu materiał dowodowy zebrany w aktach w sprawy zgromadzony w aktach w tym ortofotomapy oraz wyniki inspekcji terenowej jaka miała miejsce od [...]r. u producenta rolnego. W szczególności z fotografii nr 8 wynika, iż na części działki ewidencyjnej [...] znajdował się obszar działki porośnięty chwastami wieloletnim w różnej fazie wzrostu, a wygląd okrywy roślinnej znacząco różni się od pozostałej koszonej powierzchni działki O. To oznacza, iż wbrew twierdzeniom strony skarżącej część działki rolnej O, (działka ew. [...]) nie była wykoszona, a zatem ocena organów co do stwierdzenia, iż okrywa roślinna na tej części działki rolnej O nie była koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, jest prawidłowa. W tym miejscu wobec argumentów strony, iż w zastrzeżeniach do raportu z kontroli o numerze [...] były podnoszone zarzuty przeciw ustaleniom kontroli w zakresie wzajemne zgodności dot. działki rolnej O to zauważyć należy iż nie mogą one zasługiwać na uwzględnienie. W zastrzeżeniach tych, przedłożonych podczas rozprawy przed WSA w Gliwicach w dniu 25.03.2012. podniesiono bowiem m.in. iż pomiędzy drzewami na działce O teren jest wykoszony, jednak gdy stwierdzone zadrzewienie przekraczało dozwolone normy, czyli liczbę 50 sztuk na hektar, co wynika z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych norm, słuszną była ocena organów o braku możliwości uznania tegoż fragmentu działki rolnej O za grunt rolny. Nadto w piśmie z [...]r. producent rolny zawarł wprawdzie oświadczenie, iż na dzień [...]r. działka rolna była wykoszona. Jednak gdy oświadczenie to z [...] 2013r nie zostało poparte żadnym dowodem mogącym uprawdadabniać ten fakt, a dowody zawarte w aktach administracyjnych potwierdzały, iż w sierpniu 2012r. sporna część działki rolnej O nie była wykoszona, a wygląd okrywy w sposób znaczący różnił się od części działki O koszonej oświadczenie to nie mogło zasługiwać na uwzględnienie i skutkować uchyleniem spornej decyzji. Skoro bowiem skarżąca na właściwym etapie prowadzonego postępowania, wbrew obowiązkowi z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego wiarygodność zgromadzonego przez organy materiału dowodowego to tym samym nie było żadnych uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącej w tym zakresie. Dokonując oceny zasadności zarzutów skargi należy mieć na względzie ww. specyfikę postępowania w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich, a także okoliczność, że wniosek strony o przyznanie płatności na 2012 r. został zweryfikowany poprzez dokonanie kontroli na miejscu. W zakresie zaś zarzutu, iż kontrola na miejscu przeprowadzona dnia [...]r. nie wykazała, by działka rolna O nie była wykoszona a tym samym nie mogło nastąpić przypisanie wobec niej naruszenia norm, to jak słusznie zauważył organ odwoławczy kontrola sprawdzająca z dnia [...]r. dotyczyła weryfikacji części działek rolnych w zakresie powierzchni uprawnionej do płatności, zatem w jej wyniku nie mogło dojść do oceny czy w zakresie części działki rolnej O zostały naruszone normy co do braku jej wykoszenia w stosownym terminie. W konsekwencji, gdy kontrola sprawdzająca nie obejmowała wymogów wzajemnej zgodności, stąd dotychczasowe wyniki i ustalenia ujęte do Raportu [...] były obowiązujące dla wniosku o płatności za 2012r.

Również nie mogą zasługiwać na uwzględnienie zarzuty o niezasadnym zastosowaniu sankcji za stosowanie środków ochrony roślin bez posiadania aktualnego zaświadczenia o ukończenia szkolenia z zakresu środków ochrony roślin. Skarżący jest producentem sprzedającym żywność i w toku postępowania przedłożył zaświadczenie [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego w C. nr [...] z którego wynika, iż był słuchaczem szkolenia w dniach [...]r. jednak ważność tego dokumentu upływała po 5 latach, czyli w lutym 2012r. W tej sytuacji zabiegi przy użyciu środków ochrony roślin przeprowadzane w roku gospodarczym 2012r. w gospodarstwie rolnym strony skarżącej odbywały się bez aktualnego zaświadczenia w tym zakresie. Tymczasem jak wynika z art. 74 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin w jej brzmieniu obowiązującym na rok 2012, bo tego okresu dotyczył wniosek strony o płatności obszarowe, zabiegi przy użyciu środków ochrony roślin w produkcji rolnej i leśnej mogą być wykonywane przez osoby, które: ukończyły szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin w Rzeczypospolitej Polskiej i posiadają aktualne zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia lub ukończyły, nie wcześniej niż 5 lat przed wykonywaniem zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, szkolenie w zakresie, o którym mowa w pkt 1, w innym państwie członkowskim, państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo państwie, które zawarło ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi umowę regulującą swobodę przedsiębiorczości, na podstawie przepisów obowiązujących w tym państwie i posiadają zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia. Strona warunku wynikającego z powołanej regulacji nie spełniła, a stosowanie powyższych regulacji ma oparcie w wymogach określonych w zakresie zdrowia roślin wynikających z ust. 9 pkt B załącznika II do ww. Rozporządzenia nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. Jak bowiem wynika z art. 4 dot. wymogów głównych rolnik otrzymujący płatności bezpośrednie spełnia wymogi podstawowe w zakresie zarządzania wymienione w załączniku II oraz przestrzega zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o której mowa w art. 6. Wymogi podstawowe w zakresie zarządzania unormowane zostały w art. 5 lit. a gdzie postanowiono, iż przepisy wspólnotowe ustanawiają wymogi podstawowe w zakresie zarządzania wymienione w załączniku II w obszarze zdrowie publiczne, zdrowie roślin. Niezgodność zaś z wymogami w zakresie zdrowia roślin została zdefiniowana w zakresie wskazanym jako W.9.5. i W.9.5.1. Oznaczają one, iż nie przestrzega się obowiązku, żeby osoba wykonująca zabiegi przy użyciu środków ochrony roślin w produkcji rolnej posiadała aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków lub ukończyła, nie wcześniej niż 5 lat przed wykonywaniem zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin (...) i posiadała zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia. Takie też zaniedbania po stronie producenta rolnego organy stwierdziły dokonując jednocześnie zasadnej oceny wagi stwierdzonych niezgodności.

Kontrolując sporną decyzję w granicach art. 134 p.p.s.a. w zakresie powierzchni działek rolnych przyjętych do poszczególnych płatności za 2012r. Sąd nie stwierdził by naruszała ona prawo. Wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w zakresie kwalifikowalności powierzchni ujawnione w raporcie z kontroli [...]r. nr [...] i kontroli sprawdzającej z [...]r uzasadniają powierzchnie uprawnione do płatności za 2012r., w konsekwencji czego poszczególne płatności przy uwzględnieniu pomniejszeń z tytułu naruszenia norm i wymogów przyznane zostały w prawidłowej wysokości.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.