Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2222/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 190,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 25, art. 26
journal: Dz.U. 2015 poz 581
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
article: art. 68
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów leczenia uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2015 r.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. na podstawie art. art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581, ze zm. - dalej "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – dalej "kpa"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. W. (dalej "skarżąca") od decyzji nr [...] z dnia [...] września 2015 r., wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: dyrektor [...] OW NFZ, organ I instancji), umarzającej postępowanie w całości, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca M. W., jako nabywca spadku po T. W. (wdowa) zwróciła się do dyrektora [...] OW NFZ z wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. o zwrot kosztów świadczeń medycznych przeprowadzonych na rzecz T. W. w Klinice [...] w [...]. We wniosku jako przyczynę skorzystania ze świadczeń wskazano: "operacja ratująca życie", a świadczenie zgodnie ze wskazaną informacją we wniosku zostało udzielone w terminie od dnia [...] kwietnia 2010 r. do dnia [...] maja 2010 r.

Dyrektor [...] OW NFZ, po rozpoznaniu ww. wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. odmówił zwrotu kosztów leczenia.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła w dniu [...] lipca 2011 r. odwołanie.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes NFZ decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Na decyzję Prezesa NFZ, skarżąca wniosła w dniu [...] września 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2012r., sygn. akt VI SA/Wa 2083/11 oddalił skargę M. W.

Od powyższego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Po rozpatrzeniu powyższej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1354/12 uznał skargę kasacyjną za zasadną w szczególności uznając za uzasadniony podniesiony przez skarżącą w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego w powiazaniu z zarzutem, że przedstawiona w skarżonym wyroku interpretacja przepisów prawa ogranicza zasadę swobody świadczenia usług, wyrażoną w art. 49 TWE, którego to naruszenia dopuścił się zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i organy administracji, wobec czego NSA uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę Pani M. W., uchylając w konsekwencji również obie wydane w przedmiotowej sprawie decyzji administracyjne. W uzasadnieniu wyroku NSA m. in. wskazał, iż: "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w pierwszym rzędzie powinien rozważyć, który z omówionych wyżej przepisów (art. 25 czy art. 26 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych) powinien mieć w tej sprawie zastosowanie, ponownie też winien dokonać oceny okoliczności przedmiotowej sprawy i zasadność wyrażenia zgody na finansowanie (refinansowanie) kosztów leczenia T. W., biorąc pod uwagę to, że wykonany w Klinice [...] w [...] zabieg operacyjny, był zabiegiem "ratującym życie" i "nie był możliwy do wykonania w żadnym ośrodku w Polsce" (jak to przyjęły organy i WSA). Poza tym, jak w każdej tego typu sprawie, organ winien ustalić w świetle posiadanych opinii lekarskich indywidualną sytuację medyczną wnioskodawcy i rozważyć, czy w sytuacji T. W. i przeprowadzenie procedury uzyskania zgody nie stanowiło zagrożenia dla jego zdrowia i życia". Sąd podkreślił także, iż: "(...) ponownie oceniając wniosek refundacyjny, organ powinien ustalić i ocenić, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy w świetle faktów i dokumentów istniejących w dacie przeprowadzenia leczenia za granicą, zasadne i usprawiedliwione było podjęcie tego leczenia bez oczekiwania na decyzję w przedmiocie zgody i czy ubezpieczony miał prawo sądzić na podstawie przekazanych mu informacji, że leczenie w kraju nie jest możliwe".

Na skutek wydania przez NSA ww. wyroku Prezes NFZ decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w oparciu o art. 105 § 1 kpa, w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 października 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1491) umorzył postępowanie w przedmiocie wyrażenia zgody na przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań, których nie przeprowadza się w kraju, w całości. W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ wskazał m.in., że "...wniosek o przeprowadzenie leczenia poza granicami kraju dotyczy konkretnej osoby, więc Prezes NFZ podejmując decyzję w sprawie przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju kieruje się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia pacjenta, którego dotyczy ten wniosek. W przypadku osoby zmarłej przesłanki te są już nieaktualne". Natomiast w sytuacji zgonu osoby, będącej stroną postępowania i zarazem podmiotem, którego dotyczy wniosek, należy zastosować się do dyspozycji art. 105 § 1 kpa i umorzyć postępowanie.

Jednocześnie w oparciu o ten sam wyrok NSA z dnia 31 grudnia 2013r. i uwzględniając wydanie przez Prezesa NFZ wskazanej wyżej decyzji, po ponownym rozpoznaniu wniosku z dnia [...] maja 2011 r. o zwrot kosztów leczenia poniesionych w innym państwie członkowskim UE/EFTA przez T. W., złożonego w dniu [...] czerwca 2011 r. przez nabywczynię spadku po T. W. – M. W., dyrektor [...] OW NFZ decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. umorzył postępowanie w całości. W uzasadnianiu orzeczenia organ wskazał, że:

• kierując się wskazaniami NSA zawartymi w wyroku z dnia 31 grudnia 2013r., tj. że przedmiotowa sprawa winna zostać ponownie rozpoznana z zastosowaniem art. 25 lub art. 26 ustawy o świadczeniach oraz

• sprawy z zakresów określonych we wskazanych przepisach należą do kompetencji Prezesa NFZ a Dyrektor [...] OW NFZ nie jest organem umocowanym do rozpoznawania spraw we wskazanym trybie, oraz

• sprawy dotyczące zwrotu kosztów leczenia poniesionych w innym państwie członkowskim UE/EFTA, do rozstrzygania których posiada kompetencje Dyrektor NFZ, procedowane są w oparciu o inną podstawę prawną niż wskazana przez NSA we wskazanym wyżej wyroku z dnia 31 grudnia 2013r, oraz

• Prezes NFZ rozpoznał sprawę w oparciu o art. 26 ustawy o świadczeniach i rozstrzygnął ją w drodze decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...], którą umorzył postępowanie w całości w przedmiocie wyrażenia zgody na przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań, których nie przeprowadza się w kraju,

- to powyższe oznacza, zdaniem organu, że postepowanie w przedmiocie zwrotu kosztów leczenia poniesionych w innym państwie członkowskim UE/EFTA przez Pana T. W. (wniosek złożony przez spadkobiercę ww. M. W.), jest bezprzedmiotowy tym samym postępowanie winno być umorzone.

Od powyższej decyzji M. W. wniosła w dniu [...] października 2015 r. odwołanie.

Prezes NFZ po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2008r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwołał się do obowiązujących przepisów prawnych. Wskazał również, że z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie, tj. z informacji z leczenia T. W. w Klinice [...] w [...] wynika, iż od dnia [...] kwietnia do dnia [...] maja 2010 r. T. W. był leczony w tej klinice w trybie stacjonarnym. Podniósł, że wniosek T. W. kierowany do Prezesa NFZ wpłynął do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, w dniu [...] maja 2010 r., tj. po wykonanym zabiegu operacyjnym, który miał miejsce w dniu [...] kwietnia 2010 r. Zabieg operacyjny polegał na prawostronnej trisektorektomii z resekcją żyły wrotnej bez zastosowania wszczepu autogennego (interponatu), wytworzenie zespolenia żółciowo- jelitowego, resekcja przepony.

Organ zauważył także że w karcie z przeprowadzonego leczenia w Klinice [...] w [...], wskazano, iż: "następnie w dniu [...].04.2010 roku Pan W. zgłosił się na planowe leczenie chirurgiczne w naszej klinice". Również w piśmie wyjaśniającym kierowanym do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia T. W. potwierdził informację, iż z uwagi na zaawansowanie choroby nowotworowej, który nie pozwalał na wykonanie zabiegu w warunkach polskich, udał się bezpośrednio do Kliniki [...] do Prof. N. i [...] kwietnia 2010 r. w trybie pilnym został zakwalifikowany do operacji i na drugi dzień został zoperowany. Ponadto poinformował, iż starał się o konsultacje w innych polskich ośrodkach i na ich podstawie postawiono tę samą diagnozę - rak nieoperacyjny.

Prezes wskazał również, że w odrębnym postępowaniu, w oparciu o przepis art. 26 ustawy o świadczeniach rozpoznał sprawę wniosku T. W. o zgodę na leczenie poza granicami kraju, zakończoną decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] umarzając w tym przedmiocie postepowanie w całości.

Z powyższych względów, zdaniem Prezesa NFZ decyzja organu I instancji umarzająca postępowanie w całości w przedmiocie zwrotu kosztów leczenia jest prawidłowa, bowiem z dyspozycji art. 105 § 1 kpa, wynika że gdy postepowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania i taka też decyzja została w sprawie wydana. Tym samym brak jest podstaw, zdaniem Prezesa NFZ, do uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podała m. in., iż – w jej ocenie – nie ma podstaw do umorzenia postępowania. Stosownie bowiem do art. 30 § 4 kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmieci strony w toku postępowania w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następnie podniosła, iż wskazywanie, że przedmiotowe postępowanie dotyczy praw ściśle związanych z osobą zmarłego jest nieuzasadnione. Zaznaczyła, że zarówno wnioski o zwrot kosztów leczenia, jak i wysokość i podstawy na jakich się opierały, były złożone za życia jej męża. Ponadto dodała, iż roszczenia objęte wnioskiem mają – jej zdaniem – charakter majątkowy i są dziedziczne.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zadaniem Sądu było skontrolowanie zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie wskazana ocena dokonywana była przy uwzględnieniu treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt.Dz. U. z 2016r. poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 190 p.p.s.a.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W wyroku z dnia 7 lutego 2013r. (sygn. akt II OSK 1865/11; LEX nr 1293568) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. W wyroku z dnia 6 lutego 2013 r. (sygn. akt II GSK 2101/11) Naczelny Sąd Administracyjny powiedział, że: "Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Po drugie sformułowanie "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy" (LEX nr 1277944).

Z kolei w wyroku z dnia 21 sierpnia 2012 r. (sygn. akt II FSK 5/11) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "naruszenie art. 153 p.p.s.a. może polegać na pominięciu wiążącej oceny i przyjęciu stanowiska odmiennego niż z niej wynikające bądź niewykonaniu wytycznych, co do dalszego postępowania" (LEX nr 1244358).

Przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla organów orzekających w sprawie jak i dla Sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że zarówno organy jak i wojewódzki sąd administracyjny są obowiązane rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA.

Natomiast przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a. rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2012 r. I OSK 158/11, wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r. II FSK 1427/10).

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów tj. art. 153 i 190 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Prezesa NFZ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 grudnia 2013r. ( sygn. akt II GSK 1354/12).

Należy bowiem zauważyć, że NSA we wskazanym wyżej wyroku wyrośnie wskazał, że "przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w pierwszym rzędzie powinien rozważyć, który z omówionych wyżej przepisów (art. 25 czy art. 26 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych) powinien mieć w tej sprawie zastosowanie, ponownie też oceniając okoliczności przedmiotowej sprawy i zasadność wyrażenia zgody na finansowanie (refinansowanie) kosztów leczenia T. W., biorąc pod uwagę to, że wykonany w Klinice [...] w [...] zabieg operacyjny, był zabiegiem "ratującym życie" i "nie był możliwy do wykonania w żadnym ośrodku w Polsce" (jak to przyjęły organy i WSA). Poza tym, jak w każdej tego typu sprawie, organ winien ustalić w świetle posiadanych opinii lekarskich indywidualną sytuację medyczną wnioskodawcy i rozważyć, czy w sytuacji T. W. przeprowadzenie procedury uzyskania zgody nie stanowiło zagrożenia dla jego zdrowia i życia. Organ powinien przy tym wziąć pod uwagę i to, że rozpatrzenie złożonego przez T. W. "pierwszego" wniosku (z dnia [...] maja 2010 r.), zajęło organowi ok. 11 miesięcy i nie zakończyło się wydaniem żadnej decyzji (choćby odmownej), lecz wniosek ten został "zwrócony" jego żonie, M. W. wraz z formularzem nowego wniosku ("o zwrot kosztów leczenia poniesionych w innym państwie członkowskim UE/EFTA..."). Tak więc, ponownie oceniając wniosek refundacyjny, organ powinien ustalić i ocenić, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy w świetle faktów i dokumentów istniejących w dacie przeprowadzenia leczenia za granicą, zasadne i usprawiedliwione było podjęcie tego leczenia bez oczekiwania na decyzję w przedmiocie zgody i czy ubezpieczony miał prawo sądzić na podstawie przekazanych mu informacji, że leczenie w kraju nie jest możliwe".

Sąd wskazał przy tym, podzielając m. in. pogląd zaprezentowane w wyroku z dnia 6 grudnia 2011r. sygn. II GSK 82/11, że brak jest uzasadnienia prawnego dla uznania, że decyzja o zgodzie na finansowanie leczenia za granicą nie może być wydana także po jego przeprowadzeniu. "Jeżeli stwierdzone zostanie ponad wszelką wątpliwość i w stosowny sposób spełnienie przesłanek materialnoprawnych skierowania na leczenie za granicą i finansowania tego leczenia ze środków publicznych, to fakt, że leczenie już przeprowadzono nie stoi na przeszkodzie podjęciu decyzji o jego sfinansowaniu ze środków publicznych. NSA podzielił również zawarty we wskazanym wyroku pogląd, że "z art. 68 Konstytucji wynika prawo każdego obywatela do ochrony zdrowia. Obywatel może zatem, realizując to prawo, podejmować wszelkie działania prawem dozwolone mające na celu realizację tego prawa konstytucyjnie chronionego. Nieuprawniona jest zatem taka wykładnia aktów prawnych niższego rzędu, która pozbawia obywatela uprawnienia do ubiegania się o pomoc Państwa z tego tylko względu, że sam podjął już zgodne z prawem działania dla ochrony swego zdrowia(...)". Zdaniem Sądu "...prawidłowo i zgodnie z art. 68 Konstytucji wykładane przepisy krajowe, tj. art. 25 i art. 26 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, pozwalają na zgodne z prawem rozwiązanie sytuacji prawnych wyjątkowych i finansowanie ze środków publicznych także świadczeń już wykonanych, jeżeli są spełnione przesłanki takiego finansowania.(...) Powołany przepis Konstytucji stoi jednak na przeszkodzie takiej interpretacji art. 26 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, która wyklucza możliwość finansowania świadczeń już udzielonych (w ogóle nieopłaconych lub opłaconych ze środków wnioskodawcy). Skoro każdy ma prawo do ochrony zdrowia, to obywatel, który podjął natychmiastowe i niezbędne działania dla ratowania swego życia i zdrowia nie traci uprawnienia do wystąpienia o zgodę na finansowanie ze środków publicznych leczenia już wykonanego. Jego sytuacja nie powinna być ani lepsza, ani gorsza niż tego, kto z rozpoczęciem leczenia czeka na zgodę Prezesa NFZ. Bywają sytuacje, w których stan zdrowia nie pozwala na oczekiwanie, a wykazanie aktywności dla ratowania swego zdrowia jest prawem obywatela zagwarantowanym Konstytucją. Korzystając z tego prawa obywatel ryzykuje, że środki, które sam wyłożył nie będą pokryte z funduszy publicznych, nie zostaje jednak pozbawiony prawa do ubiegania się o taką pomoc. Jak w każdej innej sprawie tego rodzaju, decyzję merytoryczną uzależnioną od wykazania spełnienia przesłanek materialnoprawnych podejmuje Prezes Funduszu". Poza tym, jak już wyżej wspomniano, za prokonstytucyjną wykładnią art. 25 ustawy o świadczeniach zdrowotnych wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1407/08, w którym wyjaśnił, że istnieją wyjątki od reguły, iż uzyskanie zgody jest warunkiem uzyskania prawa do podjęcia leczenia poza granicami kraju, jak również w wyroku z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 305/10. Oba wyroki dotyczyły pokrycia kosztów leczenia wykonywanego w kraju, ale ze względu na nagłą konieczność podjętego za granicą, bez przeprowadzenia procedury uzyskania zgody na to leczenie. Taki sam pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził również w cytowanym wyżej wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., orzekając w sprawie II GSK 82/11, odnoszącej się do finansowania leczenia niewykonywanego w kraju".

Tak wiec zdaniem NSA "mogą istnieć wyjątkowe i nagłe przypadki, w których pierwszeństwo będzie miało podjęcie działań leczniczych, a nie procedur prawnych, co nie pozbawia wnioskodawcy prawa do ubiegania się o zgodę na sfinansowanie wykonanych już świadczeń". Zdaniem NSA, prokonstytucyjna, a w przypadku wymienionych w art. 25 ustawy o świadczeniach "przepisów o koordynacji", także "prowspólnotowa", głównie oparta na orzecznictwie TSUE (ETS), wykładnia przepisów prawa krajowego, pozwala na wydanie właściwego rozstrzygnięcia także w sytuacjach nietypowych – zarówno wtedy, gdy chodzi o finansowanie leczenia wykonywanego, jak i niewykonywanego w kraju.

Tak więc Sąd zaprezentował pogląd, który w całości niniejszy skład orzekający podziela, że w sytuacji, gdy materiał dowodowy pozwala na ustalenie istnienia materialnoprawnych przesłanek skierowania wnioskodawcy na leczenie za granicą, możliwe jest udzielnie zgody na sfinansowanie ze środków publicznych kosztów leczenia, które już zostało przeprowadzone za granicą, a którego to leczenia nie przeprowadza się w kraju, zaś było ono niezbędne dla ratowania zdrowia i życia wnioskodawcy.

Zatem w sprawie niniejszej, tak jak w sprawie II GSK 305/10 (wyrok z dnia 31 maja 2011r..) zdaniem NSA "oceniając wniosek refundacyjny należało ustalić i ocenić, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy w świetle faktów i dokumentów istniejących w dacie przeprowadzenia leczenia za granicą, zasadne i usprawiedliwione było podjęcie tego leczenia bez oczekiwania na decyzję w przedmiocie zgody i czy ubezpieczony miał prawo sądzić na podstawie przekazanych mu informacji, że leczenie w kraju w wymaganym terminie nie jest możliwe".

Tymczasem organ jak wynika z akt sprawy nie dokonał w ogóle zbadania wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2011r. w świetle wytycznych NSA, umarzając sprawę w przedmiocie refundacji leczenia T. W., gdyż zdaniem organu na skutek rozpoznania wniosku T. W. z dnia [...] maja 2010r. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] (decyzja, którą umorzono postepowanie w przedmiocie zgody na leczenie poza granicami kraju), postępowanie w przedmiocie refundacji tego leczenia, stało się bezprzedmiotowe.

Należy zatem wskazać, że fakt wydania proceduralnej decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju (wniosek został rozpoznany po blisko 5 latach od jego wniesienia), nie czyni postępowania w przedmiocie refundacji leczenia bezprzedmiotowym. Jak wynika bowiem ze stanowiska NSA zawartego w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 31 grudnia 2013r., istnieje możliwość rozpoznania wniosku o refundacje nawet, gdy w ogóle nie zostanie wniesiony wniosek o wyrażenie zgody na leczenie poza granicami kraju lub gdy zostanie wydana niewątpliwie niezasadna decyzja negatywna. Tymczasem w niniejszej sprawie nie nastąpiło merytoryczne rozstrzygniecie sprawy dot. zgody na leczenie, przy uwzględnieniu zaleceń NSA zawartych we wskazanym wyżej wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do zastosowania się do wytycznych NSA zawartych w wyroku z dnia 31 grudnia 2013r. sygn. II GSK 1354/12, i merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o zwrot kosztów leczenia T. W.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.