Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2507/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 i 3, art. 184, art. 193 in fine
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. i K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1433/18 w sprawie ze skargi R. K. i K. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 maja 2018 r. nr DAP-WOSRFR-7280-187/2018/DC w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. prostuje z urzędu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1433/18 w ten sposób, że w sentencji oraz w uzasadnieniu nazwisko "K." zastępuje nazwiskiem "K."; 2. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 stycznia 2019 r., I SA/Wa 1433/18, oddalił skargę R. K. i K. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 maja 2018 r. nr DAP-WOSRFR-7280-187/2018/DC utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 26 lutego 2018 r. nr 828/2018 odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. J. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżyli wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 1 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2097; dalej: ustawa) przez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że prawo do rekompensaty przysługuje wyłącznie osobom, które opuszczając tereny znajdujące się w dawnych granicach Rzeczypospolitej Polskiej na skutek okoliczności innych niż opuszczenie na podstawie tzw. umów republikańskich, przemieściły się w celu zamieszkania na terytorium państwa polskiego w granicach powojennych i zamieszkały na tym terytorium.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zaskarżona decyzja została oparta na wykładni art. 1 ust. 2 ustawy, która w ocenie skarżących jest wykładnią contra legem. Treść przywołanego przepisu, a także żadnego innego zawartego w ustawie, nie wskazuje, aby warunkiem uzyskania rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie był powrót na terytorium RP w jej nowych granicach, po uprzednim opuszczeniu kraju przed ich zmianą. Zgodnie z brzmieniem ustawy na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy warunkami uzyskania praw do rekompensaty są: pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami RP (art. 1 ust. 1 ustawy); wypędzenie z byłego terytorium Polski lub jego opuszczenia na skutek okoliczności związanych z drugą wojną światową (art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy); posiadanie tytułu właścicielskiego do pozostawionej nieruchomości (art. 2 ustawy); zamieszkiwanie na byłym terytorium Polski w dniu 1 września 1939 r. (art. 2 pkt 1 ustawy); posiadanie obywatelstwa polskiego zarówno w ww. dniu jak i w chwili obecnej (art. 2 pkt 2 ustawy). W ocenie skarżących kasacyjnie ustawa nie formułuje żadnych innych przesłanek przedmiotowego uprawnienia. Wszystkie z nich, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, spełniają wnioskodawcy. Odnosząc się zaś do przytoczonego w zaskarżonym wyroku orzecznictwa, w tym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, skarżący kasacyjnie wskazali, że sąd administracyjny nie jest związany motywami tego rozstrzygnięcia. W świetle zasady legalizmu, obowiązkiem sądu jest stosowanie przepisów prawa zgodnie z ich treścią. Wspomniane w wyroku orzeczenia nie są werdyktami wydanymi w niniejszej sprawie i ich motywy nie mają charakteru prejudycjalnego. Ponadto, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 października 2009 r., I OSK182/09, dla uzyskania rekompensaty na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) nie jest konieczne przesiedlenie się osoby uprawnionej na terytorium Polski. Oznacza to, że stanowisko sądownictwa administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie ma jednolitego charakteru.

Zarządzeniem z 16 listopada 2022 r. Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej, zarządził skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie zdalnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna oparta została na jednym zarzucie, dotyczącym wykładni art. 1 ust. 2 ustawy. Spór dotyczy tego, czy ustawa uzależnia nabycie prawa do rekompensaty przez osoby, które były zmuszone do opuszczenia byłego terytorium RP w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., od przemieszczenia się na obecne terytorium RP. Skarżący stoją na stanowisku, że przyjęcie takiego warunku jest contra legem, albowiem nie został on expressis verbis sformułowany. Stanowisko skarżących bazuje zatem na argumentach językowych.

Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego prawidłowo postawiony powinien wskazywać naruszone przez Sąd I instancji dyrektywy interpretacyjne, określać jakie dyrektywy interpretacyjne powinny znaleźć zastosowanie i jaka w konsekwencji powinna być prawidłowa norma prawna przyjęta w wyniku wykładni przez Sąd. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że nie jest wystarczające powołanie się, jak to uczyniono w skardze kasacyjnej, na stanowisko przedstawiane na dotychczasowym etapie postępowania sądowego i administracyjnego. Po pierwsze, skarga kasacyjna stanowi środek zaskarżenia wyroku sądu I instancji, zatem powinna formułować zarzuty pod adresem tego rozstrzygnięcia i argumentacji Sądu I instancji, a nie argumentacji organów administracji. Po drugie, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, co oznacza, że muszą one zostać sformułowane przez wnoszącego skargę kasacyjną, a nie przez rozpoznający ją sąd. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie identyfikować zarzutów kasacyjnych w oparciu o dotychczasowe stanowisko zajmowane w pismach przez stronę, byłoby to formułowanie zarzutów w imieniu skarżącego, co nie jest dopuszczalne. Z tych względów konieczne jest uznanie, że zarzut błędnej wykładni dotyczy art. 1 ust. 2 ustawy w zakresie określonym w skardze kasacyjnej, ograniczonym do argumentu, że warunek taki nie został wyraźnie wyartykułowany w tekście ustawy.

Stanowisko skargi kasacyjnej dotyczące wykładni art. 1 ust. 2 ustawy nie jest prawidłowe. Zakres podmiotowy art. 1 ust. 2 ustawy nie może być określany z pominięciem art. 1 ust. 1 i 1a ustawy, w oderwaniu od celu ustawy i jej ratio legis. Odmienne stanowisko w tej kwestii, wyrażone w powołanym w skardze kasacyjnej wyroku NSA z 1 października 2009 r., I OSK 182/09 jest stanowiskiem względnie odosobnionym, które nie znajduje potwierdzenia w aktualnym orzecznictwie i w konsekwencji nie dowodzi jego niejednolitości (tak wyrok NSA z 8 grudnia 2020., I OSK 1918/19). Naczelny Sąd Administracyjny podziela w niniejszej sprawie argumentację dotyczącą spornego zagadnienia, a przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak też w wyrokach NSA: z 9 października 2014 r., I OSK 2763/13, z 7 lipca 2017 r., I OSK 2488/16, z 9 marca 2018 r., I OSK 1038/16, z 15 stycznia 2019 r., I OSK 462/17, z 11 sierpnia 2020 r., I OSK 3343/19, z 8 grudnia 2020 r., I OSK 1918/19 i I OSK 3077/19.

Sąd I instancji nie dokonał błędnej wykładni, odwołując się do argumentów funkcjonalnych, systemowych i historycznych. Natomiast postulowane w skardze kasacyjnej ograniczenie się do argumentu z brzmienia ustawy stanowi przejaw naruszenia akceptowanego w doktrynie i orzecznictwie modelu wykładni kompleksowej, będącego przeciwieństwem poglądu o priorytecie wykładni językowej. W modelu wykładni kompleksowej wszystkie argumenty interpretacyjne mają swoją wagę i powinny być wzięte pod uwagę. Argumenty językowe, systemowe czy celowościowe nie tworzą odrębnych, konkurencyjnych rodzajów wykładni, ale stanowią narzędzia, jakimi należy się posługiwać w każdym przypadku (W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Kraków 2006, s. 551-555). Model ten powinien zostać uwzględniony zwłaszcza w przypadku sporu o zakres stosowania ustawy i treść jej norm. Potwierdzeniem istnienia takiego sporu jest stanowisko skarżących.

Przesłanka przesiedlenia ujęta jest w art. 1 ust. 1 ustawy poprzez odwołanie się do układów republikańskich. Na ich podstawie doszło do masowych przesiedleń ludności z terytorium Kresów Wschodnich na terytorium Polski w jej obecnych granicach. Gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie rekompensaty wszystkim właścicielom nieruchomości położonych na Kresach będących w momencie wybuchu wojny obywatelami polskimi, czy też ich spadkobiercom, bez względu na ich powrót do kraju w jego powojennych granicach, to nie zachodziłaby jakakolwiek potrzeba wymieniania w przepisie art. 1 układów republikańskich czy w art. 1a umowy z 15 lutego 1951 r. o zamianie odcinków terytoriów państwowych. Przepisów prawa nie można wykładać w taki sposób, że pewne zawarte w nich zwroty, wyrażenia, czy tak jak w tym przypadku odesłania (do umów republikańskich), pozbawione byłyby znaczenia. Tym bardziej, że przepis art. 1 ust. 1 ustawy wyraźnie stanowi o zasadach realizacji prawa do rekompensaty "z tytułu pozostawienia nieruchomości (...) w wyniku wypędzenia z byłego terytorium RP lub jego opuszczenia w związku z wojną dokonanego na podstawie (...)". Określenie "dokonanego na podstawie" wyraźnie i wprost nawiązuje do umów, które skutkowały masowymi i przymusowymi przesiedleniami osób narodowości polskiej i żydowskiej z byłego terytorium RP na terytorium Polski w powojennych granicach.

Przepis art. 1 ust. 2 ustawy nie może być interpretowany z pominięciem ustępu 1. Podobnie jak podmioty objęte dyspozycją ust. 1, właściciel nieruchomości zmuszony opuścić byłe terytorium na skutek innych okoliczności, powinien także powrócić na terytorium RP, aby uzyskać rekompensatę za pozostawione mienie. Nieprawidłowe byłoby przyjęcie, że ustęp 1 obejmuje podmioty, które utraciły nieruchomość wskutek wypędzenia lub opuszczenia terytorium dokonanego na podstawie enumeratywnie wymienionych przypadków przymusowych przesiedleń do Polski w jej nowych granicach, czyli przesiedlonych, a ustęp 2 obejmuje podmiotowo wszystkich pozostałych właścicieli mienia, w tym także tych, którzy do kraju nie powrócili lub powrócić nie mogli. Przy takim rozumieniu przepis art. 1 ust. 2 ustawy miałby podmiotowo szerszy zakres niż ustęp 1, a co więcej, obejmowałby on swoim zakresem także "repatriantów" z ustępu 1. Taki sposób redagowania tekstu prawnego byłby nieprawidłowy, albowiem prowadziłby do zbędności części regulacji. Repatriantów dotyczyłby zarówno ustęp 1, jak i ustęp 2. Stosownie do § 55 zasad techniki prawodawczej (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. – Dz. U. z 2016 r. poz. 283) artykuł w tekście ustawy wyraża samodzielną myśl, a pomiędzy jego ustępami występują powiązania treściowe. Oznacza to, że art. 1 ustawy zabużańskiej i jego poszczególne ustępy (1, 1a i 2) nie mogą być odczytywane w oderwaniu od siebie, lecz muszą być interpretowane całościowo.

Powyższego nie zmienia fakt, że ustęp 2 dodany został na dalszym etapie prac ustawodawczych. O tym, że nie obejmuje on właścicieli, którzy nie powrócili do kraju w jego nowych powojennych granicach, lecz odnosi się do tych, którzy powrócili, z tym że powrót ten nie nastąpił w procedurach przewidzianych w układach i umowie wymienionych w ustępie 1, lecz w innych warunkach, wskazuje właśnie proces legislacyjny i okoliczności związane z dodaniem ustępu 2 do pierwotnego projektu ustawy. Projekt rządowy nie zawierał ustępu drugiego. Do podmiotowego rozszerzenia zakresu ustępu 1 doszło w toku dalszych prac legislacyjnych, jednak lektura wytworzonych na tym etapie dokumentów (por. druki nr 4279 z 7 lipca 2005 r. i nr 4279-A z 8 lipca 2005 r. dostępne w opisie projektu w sip.lex, a także na stronach orka.sejm.gov.pl, szczegółowo zacytowane w uzasadnieniu wyroku NSA wydanym również 8 grudnia 2020 r. w sprawie I OSK 1918/19) nie potwierdza tezy, że to rozszerzenie zakresu podmiotowego dotyczyło też osób, które nie przemieściły się na obecne tereny Polski. Z dokumentów tych natomiast wynika, że przesłanka powrotu nie była podważana na etapie prac ustawodawczych, a w rozszerzeniu podmiotowym art. 1 ust. 1 ustawy chodziło o osoby powracające do kraju poza procedurą wynikającą z umów republikańskich i umowy z 6 lipca 1945 r., przede wszystkim o osoby powracające z łagrów, czy w następstwie umowy z 25 marca 1957 r. między rządem PRL a rządem ZSRR w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR osób narodowości polskiej (Dz. U. z 1957 r. Nr 47, poz. 222), która umożliwiła kolejną falę repatriacji po okresie stalinizmu.

Nieuprawnione jest zatem twierdzenie, zarówno na poziomie wykładni językowej art. 1 ust. 1 i 2 ustawy, jak również celowościowej, że ust. 2 obejmuje wszystkich właścicieli nieruchomości pozostawionych na Kresach, także tych, którzy nie powrócili na ziemie polskie (bez względu na okoliczności, które tę niemożność powrotu spowodowały). Przypomnieć też należy, że już tylko rozszerzenie zakresu podmiotowego ustawy o osoby powracające do Polski, ale nie repatriowane w procedurze umów republikańskich, w kierunku, jaki określił Sąd Najwyższy w uchwale z 10 kwietnia 1991 r., III CZP 84/90 (na osoby powracające, ale nie na podstawie układów republikańskich) było krytycznie oceniane na etapie procedury legislacyjnej (vide: opinia prawna do projektu Jana Morwińskiego dostępna w opisie projektu w Lex online), tym bardziej zatem rozszerzenie zakresu podmiotowego na wszystkich obywateli narodowości polskiej i żydowskiej, bez względu na ich powrót do Polski nie mogło pozostać niezauważone w procesie legislacyjnym, "przejść bez echa", czy też zostać zamieszczone nieświadomie w ust. 2, bez względu na cel ustawy.

Odwołując się do treści uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2013 r., I OPS 11/13 wskazać też należy, że skoro celem ustawy jest wywiązanie się przez państwo polskie z zobowiązania PKWN, dotyczącego zrekompensowania obywatelom polskim strat w mieniu nieruchomym poniesionych na skutek przemieszczeń, związanych ze zmianą polskiej granicy wschodniej (art. 1 ust. 1 ustawy), to wykładnia przepisów tej ustawy musi być zgodna z generalnymi założeniami, jakie leżały u podstaw zawartych w 1944 r. umów republikańskich. Umowy te zaś spowodowały przemieszczenie się znacznej ilości osób na odległe od siebie tereny i to w warunkach bezpośrednio powojennych, co z kolei wymagało ustanowienia priorytetu. Było nim zapewnienie repatriowanym na obszar państwa polskiego osobom możliwości zagospodarowania się w nowym miejscu pobytu.

Zmiana ustawodawcza polegająca na dodaniu ustępu drugiego do art. 1 ustawy nie zmieniła jej roli i celu. Celem obecnie obowiązującej ustawy (podobnie jak poprzednich regulacji dotyczących kwestii rozliczeń za mienie zabużańskie) nie jest bowiem przyznanie prawa do rekompensaty wszystkim obywatelom narodowości polskiej i żydowskiej posiadającym tytuł własności do nieruchomości położonych na terenach utraconych przez Polskę w wyniku zmiany granic w następstwie drugiej wojny światowej czy też ich spadkobiercom. Celem tych regulacji było z jednej strony udzielenie pomocy socjalnej osobom, które w wyniku wypędzenia oraz innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. były zmuszone opuścić dawne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z drugiej wypełnienie zobowiązań publicznoprawnych (zawartych w tzw. umowach republikańskich z 1944 r. wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1-3 ustawy zabużańskiej), dotyczących przyznania obywatelom polskim kompensacji w związku z utratą mienia nieruchomego pozostawionego na tych terenach. Koniecznymi przesłankami zaś, od których umowy republikańskie uzależniały przyznanie w prawie wewnętrznym kompensacji było, jak podkreślił to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 grudnia 2004 r. sygn. akt K 2/04, "w szczególności: posiadanie we wrześniu 1939 r. obywatelstwa polskiego (narodowości polskiej lub żydowskiej) oraz wymóg przemieszczenia się tychże obywateli polskich na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych powojennych granicach z zamiarem stałego zamieszkania. Ratio legis unormowań służących uzyskaniu kompensacji za utracone mienie nieruchome pozostawało w nierozerwalnym związku ze spełnieniem obu tych warunków, i to kumulatywnie. Uzasadnieniem tak pomyślanej kompensacji było bowiem umożliwienie obywatelom polskim (i ich rodzinom) rozpoczęcia w miarę normalnego bytowania, w ślad za manifestowanym przywiązaniem do obywatelstwa polskiego, wyrażającym się wolą przemieszczenia się na terytorium państwa polskiego w jego powojennych (i obecnych) granicach lub, co najmniej, wyrażeniem na to zgody." Sama zaś kompensacja wartości pozostawionego mienia przez państwo polskie nie miała i nadal nie ma, jak wskazywał Trybunał, natury i cech stricte odszkodowania (w znaczeniu cywilnoprawnym), ale sui generis publiczno-prawnej pomocy majątkowej dla obywateli polskich, którzy objęci zostali przemieszczeniem na terytorium państwa polskiego w jego powojennych granicach.

Uwzględniając zatem historyczne uwarunkowania, w jakich powstało zobowiązanie Państwa do uregulowania praw zabużan, związanych z utratą własności nieruchomości znajdujących się poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i wspomniany socjalno-odszkodowawczy charakter prawa do rekompensaty przewidzianej ustawą, aktualny pozostaje pogląd o związku tego prawa z koniecznością przybycia byłego właściciela nieruchomości na obecne terytorium państwa polskiego, na co wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy.

Do osób o których mowa w art. 1 ust. 2 stosuje się zarówno przepisy art. 1 ust. 1, jak i pozostałe przepisy ustawy, w tym art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy. Z treści art. 1 ust. 2 ustawy wynika tylko tyle, że prawo do rekompensaty mogły uzyskać również te osoby, które na skutek okoliczności związanych z wojną zmuszone były opuścić byłe terytorium RP, ale opuszczenie nie nastąpiło w trybie procedury ewakuacyjnej określonej w art. 1 ust. 1 pkt 1 do pkt 4 lub ust. 1a, natomiast pozostałe przesłanki nabycia prawa do rekompensaty dla osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy były tożsame jak dla osób, o których mowa w art. 1 ust. 1 i ust. 1a, w więc również przybycie na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzut błędnej wykładni art. 1 ust. 2 ustawy nie znajduje wobec powyższego potwierdzenia.

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znany jest fakt, że w Trybunale Konstytucyjnym zawisła sprawa pod sygnaturą SK 64/21 ze skargi konstytucyjnej dotyczącej m. in. kwestii stanowiącej przedmiot sporu w niniejszej sprawie, o zbadanie zgodności art. 1 w związku z art. 2 ustawy "w zakresie, w jakim poszerza katalog przesłanek otrzymania prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej o przesłankę «przemieszczenia» lub «zamieszkania» właściciela nieruchomości położonej na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego następcy prawnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w obecnych granicach" z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, art. 2 w związku z art. 64 ust. І i 2 Konstytucji, art. 7 w związku z art. 87 ust. 1, w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji. Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2. sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. O sprostowaniu sentencji i uzasadnienia wyroku Sądu I instancji postanowiono jak w pkt 1. sentencji na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a. Błąd w nazwisku skarżących stanowi oczywistą omyłkę pisarską. Jak wynika z akt administracyjnych oraz pism strony skarżącej składanych w postępowaniu sądowym, skarżący mieszkający poza Polską posługują się nazwiskiem "K.", a nie "K.".

Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku był przepis art. 15zzs4 ust. 2 uCOVID-19. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.