Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 181/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1255
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst  jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Starszy asystent sędziego Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Inne z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek M. Ś., działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "a" – "c" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach praz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1265 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 276 ze zm. – dalej jako "ustawa o kombatantach"), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], którą na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach odmówiono uchylenia decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], odmawiającej przyznania M. Ś. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji przedstawił następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:

M. Ś. w dniu [...] marca 2015 r. wystąpił do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie hitlerowskim w B. koło E.. Urząd zwrócił się do Archiwum Akt Nowych z prośbą o nadesłanie kopii akt Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie dotyczących wnioskodawcy. Ponadto, z uwagi na fakt, iż obóz B. nie jest wymieniony w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 listopada 2014 r. w sprawie miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1564 – dalej jako "rozporządzenie w sprawie miejsc odosobnienia"), organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej z prośbą o wydanie opinii dotyczycącej charakteru obozu w B. oraz o nadesłanie dokumentów potwierdzających przebywanie strony w tym obozie.

W odpowiedzi Archiwum Akt Nowych nadesłało następujące dokumenty:

- uwierzytelnioną kopię zeznań świadka W. Ś.-S., z których wynika, że została ona wywieziona wraz z synem M. do obozu w B. koło E. w kwietniu 1944 r. i przebywali tam do września 1944 r.;

- kopię dokumentu w języku niemieckim — zaświadczenia niemieckiego Urzędu Pracy z E., potwierdzającego zameldowanie W. Ś. u J. S. w G.;

- oświadczenie wnioskodawcy z dnia [...] grudnia 1992 r., iż w okresie od [...] kwietnia 1944 r. do [...] września 1944 r. przebywał on w obozie karnym B. koło G. wraz z rodziną.

W dniu [...] czerwca 2016 r. do Urzędu wpłynęła opinia IPN na temat obozu B., w które wskazano, że obóz ten istniał od drugiej połowy 1940 r. do stycznia 1945 r. i w tym czasie kilkakrotnie zmieniał się jego charakter, zależnie od tego, kto w nim przebywał. W końcowym okresie wojny, tj. od lipca 1944 r. do stycznia 1945 r., obóz w B. funkcjonował jako obóz dla ludności cywilnej wysiedlanej z miejscowości przyfrontowych. Pieczę sprawowała nad nim żandarmeria, która także decydowała o umieszczeniu w nim ludzi. Trafiały tam również matki z dziećmi. Zaraz po przybyciu do obozu wysiedlani poddawani byli selekcji. Osoby młodsze i zdrowe kierowano do prac przymusowych, pozostałych zaś sukcesywnie wysyłano do miejscowości leżących dalej od linii frontu.

W piśmie z dnia [...] października 2015 r. IPN poinformował natomiast, że w wyniku kwerendy nie odnaleziono dokumentów potwierdzających pobyt wnioskodawcy w obozie w B..

Do akt sprawy dołączono również pismo Prezesa IPN z dnia [...] lutego 2009 r., informujące organ, że obóz w G. został utworzony w lipcu 1941 r., a jego likwidacja nastąpiła w styczniu 1945 r. Obóz ten był obozem przejściowym, przeznaczonym dla osób wywożonych na roboty przymusowe do [...]. Osadzano w nim również osoby, które były deportowane do obozów koncentracyjnych, jak również dokonywano rozstrzelań. Obóz w G. podlegał miejscowej placówce żandarmerii, stanowiącej cześć policji porządkowej. Osadzone w tym obozie osoby nie pozostawały w dyspozycji władz bezpieczeństwa Rzeszy, wyłączając osoby deportowane do obozów koncentracyjnych.

Strona do akt sprawy złożyła z kolei odpis postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016 r. o wyłączeniu materiałów. Dokument ten zawiera postanowienie o zarejestrowaniu w repertorium IPN [...] w Białymstoku wyłączonych materiałów celem przeprowadzenia śledztwa w sprawie zbrodni wojennych popełnionych w obozie dla jeńców w B., powiat G., w latach 1941-1944, poprzez dokonanie bezprawnego zatrzymania M. Ś. i jego rodziny i osadzenia ich w kwietniu 1944 r. w obozie w B., skąd zostali zwolnieni w 1944 r. Strona nadesłała również odpis postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016 r. o umorzeniu śledztwa sprawie nazistowskich zbrodni wojennych stanowiących zbrodnie przeciwko ludzkości popełnionych na szkodę M. Ś. i jego rodziny w 1944 r. w obozie w B.. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika m. in., że M. Ś. był więźniem obozu w B., jednakże z powodu braku możliwości ustalenia tożsamości bezpośrednich sprawców spośród członków nazistowskich służb i organów okupacyjnych, śledztwo zostało umorzone. Uzasadnienie postanowienia nie zawierało rozważań na temat tego, czy obóz ten spełnia warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Inne odmówił przyznania M. Ś. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że obóz w B., zgodnie z opinią otrzymaną z IPN, nie spełnia warunków określonych w art. 4 ust. 1 lit. "b" i "c" ustawy o kombatantach. Powyższą decyzję Inne utrzymał następnie w mocy decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2016 r., której nie zaskarżono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W dniu [...] października 2016 r. M. Ś. złożył wniosek o zmianę ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. w trybie art. 154 k.p.a. Do wniosku dołączył pismo Dyrektora Biura Prezesa IPN z dnia [...] września 2016 r., pismo Dyrektora Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko N. [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz odpis postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia [...] kwietnia 2016 r.

W uzasadnieniu wniosku M. Ś. wskazał, że z uzasadnienia postanowienia o umorzeniu postępowania wynika, iż umorzenie śledztwa nastąpiło w wyniku braku możliwości ustalenia tożsamości sprawców. Prokurator w uzasadnieniu stwierdził jednak, że w wyniku poczynionych ustaleń nie ma najmniejszych wątpliwości, że osadzenie strony w obozie w B. należy jednoznacznie uznać za zbrodnie wojenne przeciwko ludzkości popełnione przez funkcjonariuszy nazistowskich. Strona podniosła również, że z treści pisma Dyrektora Biura Prezesa IPN z dnia [...] września 2016 r. wynika, że brak wymienienia obozu w B. w rozporządzeniu w sprawie miejsc odosobnienia, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku NSA z dnia 6 czerwca 2006 r., nie jest wiążące dla organu w sprawie wszystkich zorganizowanych przez okupanta obozów. Oznacza to, że w sprawach o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w miejscach odosobnienia, o których mowa w art. 3 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o kombatantach, w przypadku osadzenia w obozie, który nie jest wymieniony w cytowanym rozporządzeniu, strona może dowodzić innymi środkami dowodowymi, w tym również opinią IPN, odnośnie charakteru danego obozu. Dowodem może być również postanowienie Prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN z dnia [...] kwietnia 2016 r., jednakże, jak zauważył wnioskodawca, nie może ono sanować braku nazwy obozu w ww. rozporządzeniu. Postanowienie to może służyć za inny dowód w sprawie. Strona podniosła również, że z pisma dyrektora GKŚZpNP dnia [...] sierpnia 2016 r. wynika, że przepisy Karty Międzynarodowego Trybunału Wojskowego, stanowiące załącznik do Porozumienia międzynarodowego w przedmiocie ścigania i karania głównych przestępców wojennych Osi Europejskiej, podpisanego w Londynie w dniu [...] sierpnia 1945 r. oraz Konwencji o niestosowaniu przedawnienia wobec zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia [...] listopada 1968 r., wskazują, że zbrodnią wojenną i zbrodnią przeciwko ludzkości będzie każdy przypadek bezprawnego pozbawienia wolności, kierowania do prac przymusowych i przesiedleń, nawet jeśli pokrzywdzonego nie osadzono w obozie koncentracyjnym.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. o odmowie przyznania M. Ś. uprawnień kombatanckich.

W dniu [...] lutego 2017 r. (data wpływu) M. Ś. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ w piśmie z dnia [...].03.2017 r. zwrócił się do Instytutu Pamięci N. o udzielenie odpowiedzi, czy opinia Instytutu z dnia [...] czerwca 2016 r., dotycząca obozu w B., jest nadał aktualna, co implikuje twierdzenie, iż obóz ten nie spełnia przesłanek zawartych w art. 4 ust. 1 lit. "a"-"c" ustawy o kombatantach. W piśmie z dnia [...] października 2017 r. IPN Oddziałowe Biuro Badań Historycznych w Białymstoku poinformowało, że powyższa opinia jest nadal aktualna.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r., podtrzymując stanowisko o braku podstaw do uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. decyzji w przedmiocie odmowy przyznania M. Ś. uprawnień kombatanckich.

Organ wyjaśnił, że powyższy przepis stanowi podstawę do zmiany lub uchylenia w każdym czasie decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Słuszny interes strony, o którym mowa w tym przepisie, nie może jednak prowadzić do obchodzenia innych przepisów prawa tj. w niniejszej sprawie art. 1 - 4 ustawy o kombatantach. Niewątpliwie w interesie strony leżałoby naruszenie wskazanych wyżej przepisów ustawy, jednakże organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) i w sytuacji stwierdzenia braku podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich zobowiązane są do podjęcia decyzji odmownej. Za słuszny interes strony nie można również uznać jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego, który był już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną. Zmiana zasad polityki administracyjnej, dążenie do liberalizacji oceny stanu faktycznego, zmiana wykładni przepisów prawa, nie stanowią "słusznego interesu strony" w świetle art. 154 k.p.a. (organ powołał się w tym względzie na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 października 2004 r. sygn. akt II SA/ Bk 428/04).

W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, trudno również stwierdzić, aby w niniejszej sprawie wystąpił interes społeczny. Organ przyznał, że M. Ś. przebywał w 1944 r. w obozie w B.. Podkreślił jednak, że dla rozpoznania wniosku strony o przyznanie uprawnień kombatanckich, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach, kluczowe było wyjaśnienie charakteru tego obozu, tj. czy stanowił on hitlerowskie więzienie, obóz koncentracyjny, bądź ośrodek zagłady, czy obóz ten był innym miejscem odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, ewentualnie, czy obóz w B. był innym miejscem odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Mając na względzie opinię sporządzoną przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej w [...] oraz pismo IPN z dnia [...] października 2017 r., organ uznał natomiast, że obóz w B. był obozem przejściowym i nie spełnia przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach.

M. Ś. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję ostateczną Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2017 r., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony, brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej, co doprowadziło do wadliwych ustaleń faktycznych i nieprawidłowego przyjęcia, że skarżący nie spełnia przesłanek z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach, a także brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2017 r. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, występując do IPN z pytaniem, czy opinia Instytutu z dnia [...] czerwca 2016 r. dotycząca obozu w B. jest nadal aktualna, nie przesłał do IPN kopii całości postanowienia Prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko N. [...] w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie nazistowskich zbrodni wojennych stanowiących zbrodnie przeciwko ludzkości popełnionych na szkodę skarżącego i jego rodziny w 1944 r. w ww. obozie (sygn. S [...]), a jedynie pierwszą stronę tego postanowienia, podczas gdy zawiera ono wiele nowych informacji na temat warunków panujących w obozie i jego eksterminacyjnego charakteru. Okoliczność ta – zdaniem skarżącego – stawia pod znakiem zapytania walor dowodowy pisma IPN z dnia [...] października 2017 r. Ponadto skarżący stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje, iż organ nie dokonał wszechstronnej oceny tego dowodu (postanowienia). Tymczasem opisane w nim ustalenia śledztwa można w sposób adekwatny odnieść do treści przepisów ustawy o kombatantach i dokonać choćby próby analizy tych ustaleń w kontekście przesłanek wskazanych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. W postanowieniu tym Prokurator wskazał m.in., że "analizując całokształt poczynionych w toku śledztwa ustaleń należy stwierdzić, iż nie ma najmniejszych wątpliwości, że działania opisane powyżej stanowiły zbrodnie przeciwko ludzkości w postaci zbrodni wojennych lub ludobójstwa popełnionego w celu wyniszczenia części polskiej grupy narodowej i innych narodowości przez funkcjonariuszy III Rzeszy w wyniku realizacji ideologii nazistowskiej - dominacji Niemiec oraz nienawiści narodowościowej i rasowej. Okoliczności i warunki panujące w obozie pozwalają na przyjęcie, że osoby tam osadzane i przebywające były obiektem masowych i systematycznych prześladowań, które można określić jako nieludzkie. W tym stanie rzeczy pozbawienie wolności i osadzenie ich w obozie w B., co miało miejsce w przypadku rodziny Ś., należy jednoznacznie uznać za popełnienie przez funkcjonariuszy nazistowskich zbrodni wojennych przeciwko ludzkości, które nie przedawniły się".

Odnosząc się do rozważań organu na temat "słusznego interesu strony", skarżący podniósł, w niniejszej sprawie nie chodzi ani o liberalizację oceny stanu faktycznego, ani też o zmianę wykładni, ale o rzetelną ocenę stanu faktycznego w świetle okoliczności ujawnionych w nowym dowodzie (tj. ww. postanowieniu), którym organ nie dysponował wydając pierwszą ostateczną decyzję w sprawie).

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta przebiega w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r, poz. 1369 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), przy czym w świetle art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W toku badania legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sąd ocenia zatem, czy akt ten jest zgodny z przepisami prawa materialnego oraz czy w istotny sposób nie narusza przewidzianych w k.p.a. oraz w ustawach szczególnych przepisów procedury administracyjnej.

Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w stopniu dającym podstawy do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w jednym z trybów nadzwyczajnych, a konkretnie w trybie przepisu art. 154 k.p.a. pozwalającego na weryfikację decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Uchylenie bądź zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie jest oparte na dwóch przesłankach wyrażających się w stwierdzeniu, że za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

W orzecznictwie i doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 154 lub 155 k.p.a.) jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Warszawa 2011, str. 600, wraz z powołanym tam orzecznictwem, a także wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1996 r., sygn. akt III SA 1207/95, LEX nr 27431). Przedmiotem postępowania w tym trybie nie jest zatem ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w jej całokształcie. Nadto zmiana decyzji w tym trybie może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania zwyczajnego. Dodatkowo decyzja wydawana na podstawie art. 154 (lub 155) k.p.a. jest decyzją uznaniową i można nią zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną jej wydania, przewidują dla organu administracji pewien luz decyzyjny, lub gdy przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 148/17, LEX nr 2335518).

Innymi słowy, zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu - co należy szczególnie zaakcentować - normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję "pierwotną" wydano. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a. uwarunkowana jest bowiem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego.

W rozpoznawanej sprawie dokonana przez organ administracji ocena co do istnienia przesłanek w postaci interesu społecznego lub słusznego interesu strony, przemawiających za postulowanym przez M. Ś. uchyleniem decyzji ostatecznej Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2016 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, została należycie umotywowana, nie nosi cech dowolności, a podjęte przez te organy decyzje w omawianym trybie nadzwyczajnym nie przekraczają granic uznania administracyjnego.

Sąd podziela stanowisko organu, iż o zaistnieniu przesłanki słusznego interesu strony lub przesłanki interesu społecznego, nie może świadczyć powoływanie się przez stronę na nowy dowód w sprawie w postaci postanowienia Prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...] dnia [...] kwietnia 2016 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie nazistowskich zbrodni wojennych stanowiących zbrodnie przeciwko ludzkości popełnionych na szkodę skarżącego i jego rodziny w 1944 r. w ww. obozie (sygn. S [...]) oraz dążenie do dokonania odmiennej oceny stanu faktycznego w zakresie oceny charakteru tego obozu. Nie kwestionując ustaleń przedstawionych w uzasadnieniu powołanego postanowienia, podkreślić z cała stanowczością należy, że art. 154 k.p.a. nie może stanowić podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej ze względu na ujawnienie nowych dowodów bądź okoliczności, które mogłyby prowadzić do odmiennych ustaleń niż te, w oparciu o które wydano kwestionowaną decyzję. Raz jeszcze podkreślić bowiem trzeba, że zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w tym trybie może być dokonane tylko w granicach stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania zwyczajnego.

Ubocznie wypada zauważyć, że ujawnienie w sprawie nowych okoliczności przekładających się na odmienną ocenę stanu faktycznego, należy do przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i może stanowić podstawę wzruszenia decyzji ostatecznej jedynie w tym trybie nadzwyczajnym. W niniejszej sprawie organ nie miał jednak podstaw do zakwalifikowania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2016 r. jako żądania wznowienia postepowania, bowiem skarżący we wniosku tym w sposób jednoznaczny określił przedmiot swojego żądania jako zmianę decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. na podstawie art. 154 k.p.a. Organ tak określonym przedmiotem wniosku był natomiast związany.

Niezależnie od argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji, zauważyć trzeba, że zasadniczą przeszkodą w uchyleniu bądź zmianie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2016 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich, jest okoliczność, iż decyzja ta ma charakter decyzji związanej, a zatem przy jej wydawaniu organ nie dysponował jakimkolwiek luzem decyzyjnym. Wyjaśnić bowiem trzeba, że materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. stanowił przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach, który enumeratywnie wymienia przesłanki uznania określonej osoby za osobę, która podlegała represjom wojennym i okresu powojennego (do których stosuje się przepisy ustawy o kombatantach). Ustalenie zaistnienia którejkolwiek z tych przesłanek, w świetle powołanego przepisu, przesądza o obowiązku przyznania uprawnień kombatanckich, zaś stwierdzenie, iż żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie nie zachodzi, determinuje rozstrzygniecie odmowne w zakresie przyznania takich uprawnień. Tymczasem raz jeszcze podkreślić trzeba, że przepis art. 154 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania określonej decyzji (tzw. decyzji związanej). Stanowcza regulacja prawna w tym względzie nie pozwala na jej korygowanie elementami natury słusznościowej, czy celowościowej, z powoływaniem się na interes społeczny lub uzasadniony interes strony. Jednocześnie – co już wyżej wyjaśniono – tryb ten nie przewiduje możliwości weryfikacji ustalonego stanu faktycznego.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji pomija kwestię charakteru decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. jako decyzji związanej, będącą w istocie zasadniczym argumentem, który decydował o konieczności odmowy wzruszenia w trybie art. 145 k.p.a. przedmiotowej decyzji. Brak ten, który należy zakwalifikować jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. – wobec podjęcia w sprawie prawidłowego rozstrzygnięcia – pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie daje podstawy do uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd zobowiązany był skargę oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.