Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 806/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 75 ust. 3, art. 81, art. 76 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 183 § 1, art. 185 § 1, art. 203 pkt 2 oraz art. 205 § 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 14 ust. 2 pkt 2a
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
article: art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska (spr.) Sędzia WSA del. Jolanta Rudnicka Protokolant Agnieszka Gugała - Szczerbicka po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 431/08 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. 2. zasądza od W. B. na rzecz Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 marca 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 431/08 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Koninie z dnia [...] czerwca 2008 r. [...].

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Wojskowy Komendant Uzupełnień w Koninie decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., odmówił st. chor. sztab. W. B. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie podał, że skarżący pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku chorążego – [...] w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w K. Następnie mocą rozkazu Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] września 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w Wojskowych Komendach Uzupełnień, z dniem 1 listopada 2003 r. jego macierzysta jednostka wojskowa ulegała przeformowaniu i w tej sytuacji zajmowane przez niego stanowisko służbowe uległo likwidacji. Ponieważ wymieniony odmówił przyjęcia proponowanego mu niższego stanowiska służbowego gospodarza sal wykładowych – sekcja [...], stąd też Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr[...], wypowiedział mu stosunek zawodowej służby wojskowej. Z kolei Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], stwierdził nieważność powyższej decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, po czym dla celów ewidencyjno – finansowych przyznano W. B. zwaloryzowane należności z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej. Natomiast odmawiając przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia zważono, że organy wojskowe zobowiązane były do wypłaty uposażenia za okres, w którym żołnierze faktycznie pozostawali poza służbą z zaznaczeniem, że mają to być należności zwaloryzowane zgodnie z przepisami. Odnośnie zaś odsetek organ powołał się na treść art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) stanowiący, że tylko w razie zwłoki - uwarunkowanej winą, w wypłacie uposażenia, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne, której to winy organ sobie nie przypisuje. Ponadto skarżący mimo, iż nie pełnił służby wojskowej, to otrzymywał należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej tj. dwunastomiesięczne uposażenie, emeryturę wojskową i odprawę wojskową. Reasumując – zdaniem organu – dopiero z chwilą, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, roszczenia o odsetki można naliczać od tego właśnie momentu, tzn. nie wstecz, lecz po tej dacie.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jednocześnie podnosząc, iż z powodu wadliwej decyzji został on pozbawiony wypłaty uposażenia w okresie od lutego 2003 r. do listopada 2006 r., wyłącznie z winy organu, który w ten sposób pozostawał w zwłoce. Z powyższych względów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia w kwocie [...] zł.

Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu I instancji.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który rozpoznając sprawę uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i z tego powodu uchylił zaskarżoną i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem zostały one wydane z naruszeniem przepisów art. 81 ust. 1 – 3, art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 141 poz. 892) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W uzasadnieniu stwierdzono, że świadczenia odsetkowe, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należą do drogi administracyjnej i postępowanie w niniejszej sprawie winno się toczyć właśnie w oparciu o ten przepis, co znajduje swoje odzwierciedlenie w szczególności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego tj. uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 3/06 (ONSAiWSA z 2006 r., nr 3, poz. 69), jak również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a w szczególności uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 106/07 (Lex nr 319935).

Również za chybiony uznano pogląd organu, jakoby odsetki od zaległego uposażenia należy uznawać od momentu, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej stała się wykonalna, bowiem wadliwie przypisuje się cechę kształtującą decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...]. Zatem jakkolwiek spór o odsetki ma przymiot sprawy cywilnej, to z mocy przepisu szczególnego został przekazany do rozpoznania organom administracji publicznej.

Stosownie natomiast do treści art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne.

Stwierdzając nieważność decyzji, Dowódca Wojsk Lądowych wskazał na ciężką wadę decyzji obarczającą ją już od daty wydania, czyli ze skutkiem ex tunc, co oznacza, po pierwsze, że nieważność decyzji istniała już w dacie orzekania o niej, a nie dopiero od tej daty i po drugie, że skarżący nie został skutecznie zwolniony ze służby, co jest równoznaczne z pełnieniem przez niego służby przez cały czas. Zdaniem Sądu, stanowisko organów świadczy o niezrozumieniu instytucji stwierdzenia nieważności decyzji jak i o braku odróżnienia jej od instytucji uchylenia decyzji oraz o tym, iż uszły uwadze organów konsekwencje, jakie przepisy K.p.a. wiążą ze stwierdzeniem nieważności decyzji uszły.

Dodatkowo podniesiono, iż proste zestawienie przepisu art. 81 ust. 1, 2 i 3 z art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pozwala na uznanie, że organy zobowiązane do wypłaty świadczeń skarżącemu pozostawały w zwłoce. Regulacje dotyczące wypłaty uposażenia, dodatków do uposażenia, wreszcie odsetek zawarte w ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowią "lex specialis" i z tego powodu zupełnie zbędnym było odnoszenie przez organy rozstrzygające sprawę do przepisów Kodeksu cywilnego w szczególności do art. 481 czy 476 k.c. i rozważania w kategoriach winy organu, bądź jej braku w zwłoce w wypłacie wynagrodzenia i dodatków do niego.

W konkluzji uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny dokonać prawidłowej wykładni przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, biorąc pod uwagę wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku.

W złożonej od powyższego wyroku przez organ skardze kasacyjnej, na podstawie art. 173 i art. 174 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 892) poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie przysługują odsetki ustawowe, bowiem organy zobowiązane do wypłaty świadczeń skarżącemu pozostawały w zwłoce,

- art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie przysługuje uposażenie, dodatki i inne należności oznaczone w art. 73 od momentu stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej wraz z odsetkami ustawowymi,

2) w konsekwencji naruszenie przepisów postępowania przez błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego i przyjęcie tych przepisów jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w wyroku.

W związku z powyższym organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na błędne przyjęcie przez Sąd, że pojęcia cywilnoprawne przy pojęciu winy przy zwłoce są zbędne wobec regulacji lex specialis zawartej w art. 75 ust. 3, choć jednocześnie wyraźnie zaznaczył, że spór o odsetki ma przymiot sprawy cywilnej, co determinuje rozważenie sprawy również w kontekście pojęć cywilnoprawnych. Powołując się na treść powyższego przepisu skarżący kasacyjnie stwierdził, że instytucja zwłoki, regulowana w art. 476 kodeksu cywilnego, warunkowana jest winą, gdy tymczasem w niniejszej sprawie nie można organowi przypisać winy, bowiem skarżący w spornym okresie nie pełnił zawodowej służby wojskowej, ponadto w tym czasie pobierał należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej tj. dwunastomiesięczne uposażenie, emeryturę wojskową i odprawę wojskową. Natomiast po przywróceniu do służby, skarżący odmówił zwrotu świadczenia emerytalnego i innych należnych świadczeń. Stąd roszczenie o odsetki nie ma żadnego uzasadnienia zaś najbardziej nieuzasadnione, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, wydaje się roszczenie o odsetki za świadczenie, które pobrał żołnierz z góry (roczne uposażenie przez pierwszy rok po zwolnieniu). Ponadto zdaniem organu, dopiero w chwili kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, roszczenia o odsetki można naliczać od tego właśnie momentu, ale nie wstecz, lecz po tej dacie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdaniem skarżącego kasacyjnie, prawo do uposażenia powstaje pod warunkiem faktycznego stawienia się w celu pełnienia służby i rzeczywistej realizacji tej służby, zaś w niniejszej sprawie nie miała miejsce kontynuacja pełnienia służby, bowiem w spornym okresie żołnierz nie pełnił służby, a korzystał z praw socjalnych i ubezpieczeniowych dla żołnierzy zwolnionych ze służby. Ponadto – zdaniem skarżącego kasacyjnie – skutku polegającego na niepełnieniu służby nie uchyla z mocą wsteczną ani wyrok uwzględniający skargę na decyzję zwalniającą ze służby, ani decyzja o stwierdzeniu nieważności, ani też kolejne decyzje organu emerytalnego orzekające częściowy zwrot świadczenia emerytalnego za okres pozostawania w stosunku służbowym. Stąd stronę należy traktować jako pozostającą w spornym okresie w stosunku służbowym, ale nie jako faktycznie pełniącą wówczas czynną służbę wojskową. Zaś zgodnie z przytoczonym orzecznictwem samo pozostawanie w stosunku służbowym nie jest wystarczające, aby domagać się za ten okres uposażenia. Prawo do uposażenia powiązane jest z faktycznym podejmowaniem służby. Dalszym uzasadnieniem takiego stanowiska jest to, że względem żołnierza nastąpiło szereg skutków prawnych, wynikających z nakazu traktowania go jako pozostającego w stosunku służbowym. W szczególności okres pozostawania w służbie, w którym nie pełnił służby z powodu niezgodnego z prawem zwolnienia, dodatkowo zaliczono mu do stażu służby uprawniającego do wojskowej emerytury.

Zdaniem organu, wskazane naruszenia przepisów postępowania jakich dopuścił się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w tym również naruszenia art. 145 § 1 pkt 1a, art. 152, art. 119 § 2, art. 120 P.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie za podstawę do uchylenia decyzji organu przepisu art.156 § 1 pkt 2 K.p.a., miało istotny wpływ na wynik sprawy i na treść orzeczenia Sądu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz W. B. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko przesłanki nieważność postępowania, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach z art. 174 P.p.s.a., dlatego w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie i przyjęcie tych przepisów, jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w wyroku. Zarzut ten jest niewłaściwie sformułowany, jeśli zważy się na treść rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, bowiem może on dotyczyć wyłącznie podstawy wyroku stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji, gdy tymczasem w rozpoznawanej sprawie uchylono zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. Powyższe zatem oznacza, że nie mogło dojść w niniejszej sprawie do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Natomiast odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy stwierdzić, że skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem, posiada usprawiedliwione podstawy.

Zasadnym bowiem jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. Nr 179, poz. 1750) stanowiący, że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność stały się wymagalne. Rację przyznać należy Wojewódzkiemu Sądowi, iż bezspornym jest, że decyzja stwierdzająca nieważność ma charakter deklaratoryjny działający wstecz i w konsekwencji eliminuje skutki prawne decyzji wadliwej, jednakże z drugiej strony – czego Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w swoich rozważaniach – tego rodzaju decyzja nie stanowi wyłącznie deklaracji istniejącego wcześniej stanu, lecz tworzy również elementy nowego stanu prawnego, wywierającego skutki w obrocie prawnym, a zatem są to elementy konstytutywne decyzji stwierdzającej nieważność. "Moc obowiązująca w czasie decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji nie zamyka się wyłącznie w jej skutku wstecznym, lecz także działa on na przyszłość, legitymując do określonych działań organy administracyjne i strony, daje on podstawę prawną domagania się do znoszenia jej skutków przez osoby trzecie. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnie przywrócenia pierwotnego stanu prawnego, lecz ma służyć dopiero usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania" (vide: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 6 Wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck, s. 746 – 747, patrz również: M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydanie II, Zakamycze, s. 1000 – 1002). Innymi słowy, decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności i dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością oraz domniemanie jej legalności, przy czym nie można stracić z pola widzenia faktu, że nie wszystkie skutki wywołane przez decyzję nieważną są odwracalne, a do skutków o charakterze nieodwracalnym należy upływ czasu, który ma niebagatelne znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie decyzja Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia skarżącemu stosunku zawodowej służby wojskowej, wywołała skutek w postaci rozwiązania stosunku służbowego i w konsekwencji został on przeniesiony do rezerwy. Stąd też uzyskał on zupełnie inny status, z którym wiązało się m.in. prawo do emerytury wojskowej i oczywistym jest, że w tym czasie nie posiadał on statusu żołnierza zawodowego, bowiem jedno wyklucza drugie. Zatem dopóki w obrocie prawnym pozostawała decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej, dopóty nie powstawało roszczenie o zapłatę uposażenia za okres, który nastąpił po rozwiązaniu stosunku służbowego i uzyskania statusu żołnierza rezerwy, bowiem – co wykazano wyżej – w tym czasie zaktualizowały się wobec niego zupełnie inne uprawnienia. W konsekwencji nie można było wobec niego świadczyć uprawnień wynikających ze stosunku zawodowej służby wojskowej, a powyższa konstatacja czyni uprawnionym pogląd, że nie istniała zwłoka w wypłacie uposażenia, bowiem nie istniał administracyjnoprawny stosunek obligacyjny, stanowiący podstawę do wypłaty tego typu należności. Należy bowiem zauważyć, że decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej wywołała skutek wsteczny jedynie w zakresie stosunku zawodowej służby wojskowej i dopiero stwierdzenie jej nieważności spowodowało ewentualne roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, co jest skutkiem prawnym decyzji stwierdzającej nieważność z jej elementem konstytutywnym. Ponadto nie można pominąć treści art. 76 ust. 1 ustawy, w myśl którego prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej, zaś żołnierz zawodowy pełni tę służbę – według brzmienia art. 19 ustawy – jedynie na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1, w rezerwie kadrowej lub w dyspozycji.

Jeżeli zatem ewentualne roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku powstało ze skutkiem ex tunc po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej, to brak jest podstaw uzasadniających przyjecie, iż zostały spełnione przesłanki prawa do odsetek za każdy miesiąc okresu, w którym skarżący nie pełnił zawodowej służby wojskowej, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował jego treść, a zatem nieprawidłowo go zastosował do ustalonego właściwie stanu faktycznego.

Reasumując, jeżeli wymagalność uposażenia wypłaconego skarżącemu za okres od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej jest skutkiem decyzji stwierdzającej nieważność decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej, to obowiązkiem Sądu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie – mając na uwadze poczynione wyżej rozważania – dokonanie ustalenia dokładnej daty wymagalności należności i dopiero wówczas wywiedzenie, czy organ rzeczywiście dopuścił się zwłoki w wypłacie uposażenia.

Podobnie rzecz się ma z zarzutem naruszenia art. 81 cytowanej już wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który zasługuje na uwzględnienie i który jest jednocześnie konsekwencją zawartych wyżej rozważań. Otóż – jak już wcześniej podkreślono – skarżący faktycznie od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w roku 2003 na mocy decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], był żołnierzem rezerwy i korzystał z prawa do emerytury wojskowej. Skoro zaś – jak słusznie wywiedziono w skardze kasacyjnej – prawo do uposażenia jest ściśle powiązane z pełnieniem służby wojskowej, to w sprawie nie mógł mieć zastosowania zaskarżony przepis. Konsekwentnie bowiem rzecz ujmując, żołnierz zawodowy pobierający świadczenia emerytalne, a więc były żołnierz zawodowy, nie należy do kręgu żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową i nie mają do niego zastosowania uregulowania dotyczące terminów wypłaty należności (art. 81 ust. 3 ustawy), o których mowa w art. 73 ustawy.

Ponownie rozpoznając skargę sąd administracyjny winien skontrolować zakwestionowaną decyzję, między innymi czy nastąpiła zwłoka w wypłacie należności biorąc pod uwagę wykładnię stosowanych przepisów dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Co do kosztów orzeczono na podstawie art. 209 w zw. z art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 i 3 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).