Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2933/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 9
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. C., Z. C. na decyzję [...] Mazowieckiego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. C., Z. C. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 142 poz. 1592 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz.U. Nr 41 poz. 361 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę - zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. D. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika na nieczystości ciekłe - na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. O. w W..

Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż inwestor uzyskał zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych w drodze postanowień:

Nr [...], wydanego z up. Prezydenta [...] w dniu [...] marca 2010 r., umożliwiającego wykonanie ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanym budynku mieszkalnym w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr ew. [...] i [...]. Zgoda została wyrażona w oparciu o pismo Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2010r., w którym Minister przychylił się do wniosku i upoważnił Prezydenta Miasta [...] do wyrażenia zgody, w drodze postanowienia, na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

-Nr [...], wydanego z up. Prezydenta [...] w dniu [...] maja 2011r., umożliwiającego wykonanie w projektowanym budynku mieszkalnym:

- okapu dachu w odległości 0,7 m od granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi nr [...] i [...],

- okien połaciowych w odległości 1,5 m od granicy z działkami budowlanymi nr [...] i [...],

- okien połaciowych w odległości 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ew. [...], pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Zgoda została wyrażona w oparciu o pismo Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r., w którym Minister przychylił się do wniosku i upoważnił Prezydenta Miasta [...] do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 5 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia.

W ocenie organu w niniejszej sprawie istnieje element wyjątkowości dla zastosowania odstępstwa ze względu na konieczność przystosowania usytuowania obiektu do ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalona w miejscowym planie nieprzekraczalna linia zabudowy od strony ulicy, znajduje się w odległości 5 m. od linii regulacyjnej drogi, co powoduje, że realna szerokość działki, którą można zabudować wynosi jedynie 13 m. Usytuowanie ściany budynku w odległości 1,5 m. od granicy z sąsiednimi działkami, powoduje z kolei zmniejszenie odległości okapu od granicy działki, przewidzianej w § 12 ust. 5 pkt 1. Wykonanie okapu jest niezbędne z uwagi na zabezpieczenie obiektu przed ujemnym wpływem warunków atmosferycznych (deszcz, śnieg), uchroni obiekt przed zaleganiem śniegu przy ścianie budynku oraz pozwoli zachować proporcje symetryczności dachu w zastosowanym projekcie powtarzalnym.

Organ podał ponadto, iż wykonano analizę dotyczącą zasadności udzielonej zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, która wykazała, że odstępstwa są uzasadnione, gdyż umożliwiają realizację planowanego budynku na działce trudnej do zagospodarowania w sposób zgodny z przepisami z uwagi na występowanie istotnych ograniczeń spowodowanych kształtem i gabarytami działki, wymogami planu miejscowego oraz bliskim sąsiedztwem linii energetycznej. Na podstawie analizy stwierdzono również, że planowane usytuowanie budynku nie utrudni zagospodarowania działek sąsiednich, gdyż działka nr [...] jest już zagospodarowana i zabudowana budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym w znacznej odległości od budynku inwestora oraz ścianą bez okien w odległości 3 m od granicy z działką nr [...].

Ponadto usytuowanie okien połaciowych w odległościach wskazanych w odstępstwie jest konieczne ze względu na właściwe doświetlenie pomieszczeń użytkowych na poddaszu i nie ma żadnego wpływu na zagospodarowanie i walory użytkowe sąsiednich nieruchomości. Działka inwestora położona jest od strony północnej względem działek objętych obszarem oddziaływania, a wzniesienie budynku nie spowoduje ograniczenia dopływu światła dziennego, wymaganego przepisami w/cyt. rozporządzenia, co zostało poparte stosowną analizą zawartą w projekcie. Odstępstwa nie spowodują także zagrożenia życia ani bezpieczeństwa mienia, nie pogorszą warunków sanitarnych i użytkowych a także stanu środowiska, nie naruszają interesów osób mających tytuł prawny do nieruchomości sąsiednich. Zdaniem organu usytuowanie budynku nie narusza przepisów ochrony przeciwpożarowej.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania A. C. i Z. C. - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...].

Odnosząc się do argumentów odwołania organ II instancji wskazał, że decyzja zawiera obszerne i szczegółowe uzasadnienie co do konieczności udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych wydanej postanowieniami Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2010r., Nr [...] oraz postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...]. Organ odwoławczy podzielił w tym przedmiocie w całości argumenty uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które nie pozostawiają wątpliwości co do zasadności udzielenia odstępstw.

Organ podkreślił, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt zagospodarowania działki został sporządzony zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego spełniając wymagania § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003r., Nr 120, poz. 1133) i jest zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Nadto projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1998r., Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] - [...] - [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2000 r., Nr [...], poz. [...] z późn. zm.).

Organ wskazał, iż w myśl § 7 ww. planu, w przedmiotowej sytuacji dopuszczalne jest zlokalizowanie obiektu objętego zaskarżoną decyzją w taki sposób, że niewielka część projektowanego obiektu przekroczy "nieprzekraczalną linię zabudowy" ustaloną ww. uchwalą Rady Gminy [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...][...]. Podał ponadto, że przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje negatywnie na środowisko i nieruchomość sąsiednią (działkę ew. nr [...]) w sposób, który uniemożliwiałby jej zagospodarowanie zgodnie z przeznaczeniem, zaś usytuowanie obiektu objętego przedmiotową decyzją Prezydenta [...] wynika z istniejącego zagospodarowania działki oraz przebiegającej przez jej część linii wysokiego napięcia.

Organ podniósł, iż zgodnie z art. 35 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skargę na decyzję Wojewody [...] w W. dnia [...] października 2012 r. oraz na postanowienie nr [...] z dnia [...] marca 2010r. i nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. C. oraz Z. C. zarzucając:

- naruszenie prawa materialnego w postaci art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP nakazujących ochronę w czasie realizacji procesu budowlanego interesów właścicieli działek sąsiednich, na który to interes ma bez wątpienia wpływ fakt posadowienia nieruchomości w zbliżeniu do granicy, a także art. 32 Konstytucji RP gwarantującego równość wobec prawa. art. 68 Konstytucji RP gwarantującego prawo do ochrony zdrowia i art. 2 Konstytucji RP gwarantującego zasadę sprawiedliwości społecznej;

- naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób zapewniający pogłębianie zaufania do organów Państwa wyrażoną w art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób pozbawiający możliwości zgłoszenia do Ministra Infrastruktury sprzeciwu wobec odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych z § 12 ust. 5 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jeszcze przed wydaniem postanowienia nr [...] z dnia [...] maja 2011r.;

- ustalenie błędnego stanu faktycznego tzn. że kształt, gabaryty działki, przystosowanie projektu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przebiegająca nad częścią działki linia wysokiego napięcia stanowią sytuację szczególną uzasadniającą konieczność wprowadzenia odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych ponieważ na terenie nieruchomości o nr ewid [...] w obrębie [...] położonej przy ul. O. w W. możliwe jest usytuowanie domu mieszkalnego bez zbliżenia go do granicy z działkami sąsiednimi, przy zachowaniu odległości gwarantującej poszanowanie interesów właścicieli tych działek.

W skardze w obszerny sposób przedstawiono dotychczasowe postępowanie przed organami administracji dotyczące spornej inwestycji. W ocenie skarżących Prezydent [...] uwzględnił interes tylko jednego inwestora A. D., który wybrał projekt nieodpowiedni do swojej działki i że ani kształt, ani gabaryty działki ani wymogi planu miejscowego, ani bliskie sąsiedztwo linii energetycznej w rogu działki nie dają podstawy do udzielenia odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych bowiem nie zawierają elementu wyjątkowości. W wyniku realizacji spornej inwestycji nastąpi obniżenie wartości nieruchomości skarżących i ograniczona zostanie powierzchnia jej użytkowania.

Strona skarżąca wskazała, iż sporna działka ma optymalny, prostokątny kształt. Również wymiary działki 18 x 37.5 m nie kwalifikują jej do udzielenia odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych określonych w rozporządzeniu Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie bowiem z postanowieniami § 12 ust. 3 tego rozporządzenia odstępstwa można zastosować, gdy działka ma szerokość mniejszą niż 16 m przy czym w tym przypadku dopuszcza się zbliżenie budynku ze ścianą bez okien do granicy sąsiada.

Szerokość działki inwestora wynosi 18 m, a mimo to uzyskał on pozwolenie na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych umożliwiających budowę domu w odległości 1,5 m. z 5 oknami i w odległości 3 m. z 2 oknami od granicy z dwoma sąsiadującymi od południa działkami.

W ocenie skarżących skoro ustawodawca nie określił, że szerokość nieprzekraczalnej linii zabudowy odejmuje się od minimalnej szerokości działki, to należy przyjąć, że przy wymiarach działki większej niż 16 m prawo nie przewiduje odstępstw.

Bryła projektowanego budynku inwestora cofnięta jest od strony ulicy w głąb działki o 2,9m w związku z czym oddalona jest od ulicy o blisko 8 m. Tego oddalenia dokonano kosztem zbliżenia do nieruchomości skarżących. Gdyby bryła domu nie była cofnięta na odległość 2,9 m istniałaby możliwość usytuowania budynku zgodnie z prawem budowlanym. Nie można więc mówić o tym, że głębokość działki jest zbyt mała, aby nie można było na niej posadowić domu. Istota niniejszej sprawy polega na tym, że projekt musi być dostosowany do działki a nie na odwrót.

Skarżący zarzucili, iż inwestor jest szczególnie uprzywilejowany przez gminę, bowiem lokalizacja jego nieruchomości koliduje od strony ulicy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego będącym prawem bezwzględnie obowiązującym, a od strony południowej z przepisami praw a budowlanego, przy czym jednocześnie od strony zachodniej na odległość 11,6 m do sąsiedniej nieruchomości jego działka pozostaje niezabudowana. Inwestor ma możliwość innego usytuowania domu, gdyż od strony zachodniej pozostaje duża powierzchnia nieruchomości pusta i możliwa do zabudowania.

Skarżący nie zgodzili się także ze stanowiskiem organu dotyczącego sąsiedztwa linii energetycznej, która jakoby obok kształtu i gabarytu działki, a także wymogów planu miejscowego uzasadniała udzielenie zgody od przepisów techniczno- budowlanych. W opinii Instytutu Energetyki z dnia 28 lipca 2011 r. dotyczącej możliwości zabudowy mieszkalnej na terenie działki należącej inwestora położonej w sąsiedztwie linii energetycznej 110 kV [...] na stronie 3 wskazano, iż: "Na całym terenie ze względu na natężenie pola elektrycznego i magnetycznego nie ma przeciwwskazań do zabudowy mieszkalnej". Jedyne zastrzeżenie, jakie uczyniono w omawianych dokumentach Instytutu Energetyki dotyczy wysokości posadowienia budynku. W ww. opinii zastrzeżono, że wysokość obiektu budowlanego nie może przekroczyć 9 m., i że budynek inwestora ma wysokość 7,73 m zatem ze względu na wysokość i na natężenie pola elektrycznego i magnetycznego nie ma przeciwwskazań do usytuowania go na terenie całej działki.

W ocenie skarżących przyjęcie, że przybliżenia budynku do granicy działki inwestora jest zniwelowanie natężenie pól elektrycznego i magnetycznego jest nieprawdą.

Skarżący podkreślili, że Prezydent [...] dokonał błędnych ustaleń faktycznych, że jakoby kształt, gabaryty działki, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przebiegająca w sąsiedztwie linia energetyczna czynią działkę jako trudną do zagospodarowania zgodnie z przepisami prawa i dlatego występuje sytuacja szczególna uprawniająca do udzielenia inwestorowi odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych. Prezydent dokonał ustaleń faktycznych opierając się na okolicznościach, które nie kwalifikują działki jako trudnej do zagospodarowania. W szczególności błędnie zinterpretował § 12 ust. 1 pkt 3 rozorządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przyjmując, że działka inwestora ma mniej niż 16 m, podczas gdy do działki inwestora ten przepis nie znajduje zastosowania, bo faktycznie działka ma głębokość 18 m.

Organ II instancji nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego i nie rozpoznał należycie sprawy i nie ustosunkował się należycie do zarzutów wskazanych w naszym odwołaniu, przez co naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy podkreślić, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego -tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W związku z powyższym sądowa kontrola prawidłowości podjętej decyzji przy zastosowaniu wskazanego na wstępie kryterium legalności, obejmuje w szczególności badanie, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a to zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim działu I kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, innymi słowy, czy nie nosi cech dowolności.

W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły właściwego postępowania wyjaśniającego dotyczącego możliwości wydania pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 kpa obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. .

W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji.

W ocenie Sądu brak jest w niniejszej sprawie szczegółowego postępowania i uzasadnienia pozwalającego na ustalenie czy istotnie w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych.

Należy mieć na względzie, iż w myśl art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych. Do przepisów techniczno-budowlanych - stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane - zalicza się w szczególności warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, które zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Z ustawy Prawo budowlane wynika, że od obowiązku zachowania przepisów rozporządzenia inwestor może zostać zwolniony jedynie w ściśle określonych okolicznościach. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 ustawy, odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dopuszcza się w przypadkach szczególnie uzasadnionych, przy czym odstępstwo to nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.

W orzecznictwie sądowym i w nauce prawa ugruntowany jest pogląd, iż przepis ten stanowi regulację szczególną, umożliwiającą organom architektoniczno-budowlanym na dopuszczenie do zrealizowania obiektu budowlanego, mimo uchybienia wymogom określonym dla wszystkich obiektów tego rodzaju, co projektowany, jedynie w sytuacjach wyjątkowych (por. przykładowo wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2000 r., IV SA 1756/98, OSP 2002, nr 9, poz. 117 i z dnia 19 listopada 2008 r., II OSK 1406/07, niepubl.; Z. Niewiadomski i T. Asman (w:) Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 159 i 172; Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Wydawnictwo ODDK, Gdańsk 2007, s. 40).

Ocena, czy w danej sytuacji zachodzą takie przypadki należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zgoda na odstępstwo winna mieć charakter wyjątkowy i wynikać z konieczności konkretnego sposobu zabudowy terenu. Jak podkreśla się w literaturze organ stosujący prawo ma zatem obowiązek, przed wydaniem postanowienia o udzieleniu zgody na odstępstwo bądź o odmowie jej udzielenia, rozważyć wszystkie okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie, jak: treść przepisu techniczno-budowlanego, który ma być objęty odstępstwem, proponowane rozwiązania zamienne, czy istniejące warunki lokalne odnoszące się do danej nieruchomości. Koniecznym jest więc w każdej sprawie dokładne rozważenie, czy celowe jest zastosowanie odstępstwa ze szczególnie ważnych względów i to nie tylko subiektywnych, ale również obiektywnych (por. T. Asman (w:) T. Asman, J. Dessoulavy - Śliwiński, E. Janiszewska-Kuropatwa, Z. Niewiadomski, A. Plucińska-Filipowicz: Prawo budowlane. Komentarz. Red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2006, s. 159 i nast.) Podkreślić należy, iż właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, pomimo uzyskania upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, nie ma obowiązku udzielenia takiej zgody.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wykazały bezspornie, że zaistniały powołane szczególne okoliczności. W tym miejscu wskazać trzeba, iż mimo zarzutów odwołania, organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii ograniczenia w zabudowie z powodu występowania na nieruchomości linii wysokiego napięcia. Jak wynika z opinii Instytutu Energetyki znajdującej się w aktach sprawy możliwa jest zabudowa mieszkalna działki, z uwzględnianiem warunków: zabudowa mieszkaniowa i gospodarcza z dachem w wykonaniu trudno zapalnym nie może być wyższa niż 9 m. Nie sposób zatem nie zauważyć, iż ograniczenia dotyczą wysokości, a nie szerokości zabudowy. Organ tymczasem do tej kwestii się nie odniósł.

Organ nie rozważył także istotnej w sprawie okoliczności, a mianowicie czy ze względu na szerokość działki możliwe było zatwierdzenie projektu budowlanego budynku bez konieczności odsunięcia go w odległości 5 m od drogi.

Podzielić należy także opinię skarżących, iż możliwe jest inne zagospodarowanie działki, w którym zachowane zostaną wszystkie odległości od granic działki, a jednocześnie inwestor nie naruszy przepisów miejscowego planu i nie zbliży się do linii wysokiego napięcia. Warto w tym miejscu dodać, że jako uzasadnienie swego stanowiska skarżący załączyli do skargi szkic sytuacyjny możliwej, zgodnej z przepisami, zabudowy (k- 8 akt sądowych).

Inwestor zdecydował się na projekt budynku o nieregularnej bryle i kształcie, który wymagał przekroczenia linii zabudowy o jeden metr przy nieuzasadnionym oddaleniu frontu budynku od krawędzi jezdni, mimo iż plan zagospodarowania przestrzennego tak znacznego oddalenia nie wymagał. Zgodnie z § 7 ust. 10 pkt 1 planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. z wyjątkiem sytuacji szczególnych jako zasadę przyjmuje się odległość linii zabudowy od linii rozgraniczającej ulicy wynoszącą 5 m.

Organ odwoławczy także i te okoliczności pominął, mimo iż uzasadnienie odwołania i zawarte w inni stanowisko skarżących wskazuje, iż mogło dojść do nieuzasadnionego pogorszenia warunków użytkowych działki o nr [...].

Co więcej organ nie rozważył w ogóle, czy w świetle powołanego wyżej § 7 ust. 10 pkt 1 planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. w odniesieniu do planowanej inwestycji należało w sposób bezwzględny stosować odległość nieprzekraczalnej linii zabudowy, skoro w przepisie tym znajduje się zastrzeżenie niewystępowania sytuacji szczególnych. Organ uzasadnił konieczność dokonania odstępstwa właśnie koniecznością zachowania wspomnianej odległości. Tymczasem na żadnym etapie postępowania nie rozważył w ogóle możliwości odstąpienia od konieczności stosowania ww. przepisu ze względu na szczególne uwarunkowania działki, na które się powołuje. Dodatkowo należy podkreślić, że organ z jednej strony podkreślając konieczność zachowania linii zabudowy z drugiej wyraził akceptację dla przekroczenia tej linii o jeden metr ze względu na nieregularny kształt bryły projektowanej inwestycji, co świadczy o daleko idącej niekonsekwencji organu.

Postanowienie wyrażające zgodę na odstępstwo wydane na podstawie art. 9 ust 2 w zw. z art. 82 ust 1 Prawa budowlanego jest niezaskarżalne, w związku z czym szczegółowe uzasadnienie zgody na odstępstwo powinno być zawarte w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę i wyłącznie w ten sposób możliwa jest kontrola działań administracji opartych o art. 9 Prawa budowlanego. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji ogranicza się w zasadzie do stwierdzenia, że organ odwoławczy podziela ustalenia organu I instancji. Zabrakło zatem właściwej argumentacji w uzasadnieniu decyzji.

Obowiązkiem Wojewody [...] będzie ponowne uzasadnienie konieczności odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, przy uwzględnieniu treści zarzutów skarżących, przesłanek z art. 9 Prawa budowlanego i wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.

Jednocześnie Sąd podkreśla, iż uchylając podjęte przez organ rozstrzygnięcie nie przesądza o jego ewentualnej trafności merytorycznej, w tym o dopuszczalności bądź niedopuszczalności udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę. Na obecnym etapie postępowania jednoznaczne w tej mierze oceny byłyby bowiem przedwczesne.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a.