Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3537/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 152, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 2 pkt. 3 i art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 7, art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 4aa
journal: Dz.U. 2013 poz 1203
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity
article: art. 336
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników radiofonicznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] października 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz skarżącej B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 349 (trzysta czterdzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2013 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu zajmowanym na potrzeby działalności gospodarczej firmy B. Sp. z.o.o., ul. [...],[...] P. (strony, skarżącej, Spółki). Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika strony p. J.J. - kierownika administracyjnego B. Sp. z.o.o. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono posiadanie w firmie piętnastu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. W protokole odnotowano, iż w wyniku kontroli ujawniono w lokalu 15 odbiorników radiofonicznych znajdujących się w samochodach. Według. oświadczenia kierownika samochody znajdują się u klientów, a on sam nie posiada wiedzy czy odbiorniki są zarejestrowane. Informacja w tej sprawie zostanie przesłana do B. W siedzibie przedsiębiorcy pozostawiono wniosek rejestracyjny, pouczono o ustawowym obowiązku rejestracji. Upoważnienia wydane przez dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta polska S.A. (COF) zostały okazane osobie uczestniczącej w kontroli. Do protokołu zostało dołączone oświadczenie p. J.J. jako przedstawiciela kontrolowanego, z którego wynika, iż odbiorniki w ilości 15 szt. są urządzeniami technicznie dostosowanymi do odbioru programów. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe dlatego, że samochody znajdują się u klientów. Według ustnego oświadczenia p. J.J. okres użytkowania radioodbiorników wynosi półtora roku (10 szt.) i pół roku (5 szt.). Protokół z kontroli nie został podpisany przez przedstawiciela kontrolowanego, a jedynie przez kontrolerów, natomiast oświadczenie stwierdzające, że 15 szt. radioodbiorników jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów, ale uruchomienie ich nie jest możliwe z tego powodu, iż samochody są u klientów, zostało podpisane przez p. J.J.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby, na której ciąży obowiązek zarejestrowania odbiorników. Zarówno jeden, jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez kontrolowanego - stronę postępowania ewentualnie przez osobę przez niego upoważnioną (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2008 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1992/04). W przedmiotowej sprawie z treści protokołu wynika, iż kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu w oparciu o oświadczenie pracownika strony do protokołu.

Strona nie dopełniła nakazanej rejestracji odbiorników radiofonicznych.

Pismem z dnia [...] września 2013 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 § 1 kpa, organ I instancji poinformował stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie tych odbiorników.

W dniu [...] października 2013 r. Dyrektor COF, działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, z późn. zm.) w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116, z późn. zm), dalej: rozporządzenie Ministra Infrastruktury, wydał decyzję nr [...] nakazującą firmie B.M. Sp. z o.o., z/s w P., rejestrację piętnastu używanych odbiorników radiofonicznych i ustalającą opłatę za używanie piętnastu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 2542,50 zł.

Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu i oświadczenia do protokołu z przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2013 r. kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV.

Na mocy art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ww. ustawy kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529). Na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych kierownik jednostki operatora publicznego przeprowadzający kontrolę, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika. W § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, wydanym na podstawie art. 7 ust. 10 ustawy o opłatach abonamentowych, wskazano, że jednostką operatora publicznego uprawnioną do przeprowadzania, na obszarze swojego działania, kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie jest COF. Biorąc pod uwagę powyższe, p. Joanna Vogel posiadając upoważnienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. była uprawniona do wydania decyzji [...] z dnia [...] października 2013 r.

W dniu [...] listopada 2013 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2013 r., w którym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowej lub uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że odbiorniki radiofoniczne nie podlegają rejestracji stosownie do treści art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych.

Odwołanie zostało złożone w terminie, a następnie pismem z dnia [...] listopada 2013 r. przekazane wraz z aktami sprawy do Ministra Administracji i Cyfryzacji, jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy w II instancji.

Zgodnie z art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, właściwy do rozpatrzenia odwołania jest minister właściwy do spraw łączności. Działem administracji rządowej - łączność, zgodnie z treścią § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Administracji i Cyfryzacji (Dz. U. Nr 248, poz. 1479), kieruje od dnia 18 listopada 2011 r. Minister Administracji i Cyfryzacji.

Rozpatrując odwołanie organ II instancji zważył, że zgodnie z art. 2 ust. 2 w/w ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle w/w uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5. Wyjątek dotyczy m.in. osób fizycznych, który w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania.

W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie okoliczność używania przez stronę w dniu przeprowadzonej kontroli piętnastu radioodbiorników będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu nie budzi wątpliwości.

Ustosunkowując się do stawianych w odwołaniu zarzutów, iż odbiorniki radiofoniczne nie podlegają rejestracji, gdyż przeznaczone są przez przedsiębiorcę wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, organ podniósł, iż w realiach niniejszej sprawy uregulowanie to nie znajduje zastosowania, gdyż radioodbiorniki są integralną częścią pojazdów stanowiących własność strony. Z literalnego brzmienia przepisu wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że ma on zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazywanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów. W takim przypadku to na osobie, która nabywa odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcą ciąży obowiązek jego zarejestrowania w placówce operatora publicznego. Do przedmiotu działalności strony nie należy udostępnianie odbiorników radiofonicznych, lecz sprzedaż i wynajem samochodów innym osobom. Strona nie zawiera osobnych umów na udostępnienie radioodbiorników, czy też innych części znajdujących się w samochodach, lecz na wynajem i sprzedaż samochodów. W tym stanie prawnym odbiorniki radiofoniczne są integralnym wyposażeniem pojazdów samochodowych stanowiących własność strony i podlegają rejestracji i obowiązkowi uiszczania opłat abonamentowych. Załączone do odwołania umowy najmu obejmuje wynajem samochodu, natomiast brak jest w nich jakichkolwiek odrębnych zapisów dotyczących wynajmu, czy też sprzedaży innym osobom odbiorników radiofonicznych. Oceny tej nie zmieniają twierdzenia pełnomocnika strony, iż przedmiotem działalności Spółki jest wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych, a to z uwagi na fakt, iż odbiorniki stanowią integralne wyposażenie pojazdów stanowiących własność strony.

Zgodnie z zapisami § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 poz. 1342), odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. W toku prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o krótszym niż 14 dni okresie używania ujawnionych w dniu kontroli radioodbiorników.

W myśl postanowień art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników kierownik jednostki operatora wyznaczonego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 w/w ustawy, opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Przepisy powołanej ustawy nie dają organowi administracji publicznej podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty, czy też odstąpienia od jej nałożenia jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia. Reasumując, wysokość tej opłaty nie wynika ze swobodnego uznania Poczty Polskiej S.A., która jedynie została wskazana w ustawie jako podmiot pobierający opłaty i dokonujący kontroli obowiązku rejestracji odbiorników. Podnieść też należy, iż stosownie do treści art. 5 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych uiszczenie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, nie zwalnia od obowiązku uiszczania bieżącej opłaty abonamentowej za okres od dnia stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Tym samym ewentualne późniejsze uiszczenie zaległych opłat abonamentowych wraz z odsetkami nie ma wpływu na wysokość opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.

Mając na względzie fakt nie dokonania przez stronę rejestracji ujawnionych niezarejestrowanych radioodbiorników po przeprowadzonej kontroli organ I instancji słusznie orzekł w zakresie nakazania rejestracji piętnastu używanych radioodbiorników radiofonicznych i ustalającej opłatę za używanie piętnastu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 2542,50 zł.

W związku z powyższym decyzją nr [...] Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2013 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o oplotach abonamentowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: kpa), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] listopada 2013 r. wniesionego przez prawnego reprezentującą B. Sp. z.o.o., P., od decyzji z dnia [...] października 2013 r. wydanej przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., nakazującej rejestrację piętnastu używanych radioodbiorników radiofonicznych i ustalającej opłatę za używanie piętnastu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 2542,50 zł – utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca (Spółka), zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 5 ust. 2 pkt. 3 i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, zarzucając błędną ich wykładnię,

- naruszenie przepisów procedury:

a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wskazując na braki w materiale dowodowym i nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego, a także art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niedostatecznym uzasadnieniu prawnym w decyzji organu.

b) art. 8 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że odbiorniki znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a w konsekwencji przeprowadzenie postępowania w sposób wykluczający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

c) art. 7 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.), oraz art. 6 kpa polegające na naruszeniu obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa,

które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł – alternatywnie - o: uchylenie w całości obu decyzji, tj. decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] października 2013 r. i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, lub o uchylenie obu decyzji i orzeczenie, że odbiorniki radiofoniczne nie podlegają rejestracji stosownie do treści art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, a także zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu sądowo-administracyjnym według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją powołanych wyżej przepisów prawa materialnego skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy.

Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu pojazdów samochodowych oraz w zakresie wynajmu i dzierżawy pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKD 77.39.Z); podklasa ta obejmuje m.in. wynajem i dzierżawę pozostałych maszyn i urządzeń bez obsługi, zazwyczaj będących środkami produkcji m.in. profesjonalnego sprzętu radiowego, telewizyjnego i łączności. W konsekwencji przedmiotem działalności gospodarczej skarżącej jest sprzedaż oraz przekazanie osobom trzecim do używania na podstawie umów pojazdów samochodowych, w tym odbiorników radiofonicznych. Wobec powyższego na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych skarżąca nie ma obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych zainstalowanych w pojazdach zastępczych.

Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą również w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek (PKD 45.11.Z). W związku z przedmiotem działalności część towarów handlowych skarżąca wykorzystuje jako pojazdy demonstracyjne, wyłącznie celem ich odprzedaży. W konsekwencji skarżąca nie jest również obowiązana do rejestracji odbiorników radiofonicznych umieszczonych w pojazdach demonstracyjnych na zasadzie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych.

Powyższe znajduje pełne usprawiedliwienie w świetle stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. W pierwszej kolejności skarżący wskazał, że w dniu przeprowadzenia kontroli, tj. [...] sierpnia 2013 r., 6 odbiorników radiofonicznych znajdowało się u klientów, którym zostały przekazane na podstawie umów najmu pojazdu zastępczego wraz z kompletnym wyposażeniem. (...). W skład tego wyposażenia wchodzi m.in. odbiornik radiofoniczny, co bezsprzecznie potwierdzają protokoły przekazania pojazdów zastępczych. Przekazanie samochodu wraz z wyposażeniem następuje na podstawie protokołu, który expressis verbis stanowi, ze samochód zostaje wypożyczony wraz z odbiornikiem radiofonicznym.

Ponadto, 6 odbiorników zostało udostępnionych klientom w pojazdach demonstracyjnych przeznaczonych do jazdy próbnej (na kilka godzin), znajdujących się na salonie samochodowym, wyłącznie w celu sprzedaży pojazdów wraz z wyposażeniem dodatkowym "w cenie" (...). Natomiast 3 odbiorniki znajdowały się pojazdach zastępczych przeznaczonych do najmu, na miejscu w oddziale Spółki (...).

Powyższe znajduje jednoznaczne potwierdzenie w ustalonym przez organ stanie faktycznym (protokół z dnia [...] sierpnia 2013 r.) oraz oświadczeniu pracownika Spółki p. J.J., zgodnie z którym: "Samochody znajdują się u klientów" (protokół z dnia [...] sierpnia 2013 r., pkt uwagi kontrolującego).

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa oraz doktryny pojazdy demonstracyjne są uważane za wykorzystywane wyłącznie do sprzedaży w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w przedmiocie sprzedaży pojazdów samochodowych. Tytułem przykładu należy wskazać na następującą tezę: "Należy podkreślić, że nie ma podstaw do ograniczenia prawa do odliczenia w stosunku do pojazdów, które czasowo są przeznaczone do celów demonstracyjnych, np. jazd próbnych, zaprezentowania nabywcy. Samochody te przecież nadal będą służyły podatnikowi do podstawowej jego działalności jaką jest odsprzedaż samochodów. Tylko wzgląd na konieczne działania marketingowe, typowe w handlu nie zostają od razu sprzedane lecz przez krótki okres czasu służą do celów demonstracyjnych. Oczywistym jest, że ewentualny nabywca samochodów chce pojazd zobaczyć, obejrzeć, przejechać się nim. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, jedynie wymogi prawa o ruchu drogowym sprawiają, że taki pojazd należy zarejestrować i ubezpieczyć. To jednak nie zmienia tego, że podatnik nabywa ten pojazd celem odsprzedaży a w chwili obecnej wykorzystuje go celem zwiększenia sprzedaży pojazdów. Takie działania podejmują również przedsiębiorcy sprzedający inne dobra trwałego użytku. Sprzęt RTV jest podłączony i działa w salonach sprzedaży. Ubrania są na wystawie, a czasami wykorzystywane w trakcie pokazów, zwiększających sprzedaż. Takich przykładów można mnożyć. Wynikają one z realiów rynkowych, ostrej konkurencji wśród sprzedawców i coraz większej świadomości swoich praw ze strony konsumentów." (wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 316/12; por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 317/12, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 351/12, wyrok NSA z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1875/09, wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 1014/10).

Powyższe znajduje również pełne uzasadnienie w stanowisku organów podatkowych: "Czasowe przeznaczenie pojazdów do celów demonstracyjnych, np. jazd próbnych, zaprezentowania nabywcy, nie zmienia tego, że będą one nadal służyły podatnikowi do podstawowej jego działalności jaka jest odprzedaż pojazdów. Oznacza to, że podatnikom, których przedmiotem działalności jest odprzedaż pojazdów samochodowych, w przypadku nabycia pojazdów, które nie zostają od razu sprzedane lecz czasowo służą w charakterze pojazdów demonstracyjnych/testowych przysługuje w odniesieniu do tych pojazdów odliczenie podatku od towarów i usług w pełnej wysokości" (interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. PT10/033/4/87/LWW/13/RD61593).

Powyższe stanowisko mimo, iż zapadłe na gruncie innej ustawy oraz na podstawie nieobowiązującego już stanu prawnego zachowuje pełną aktualność w zakresie określenia przeznaczenia pojazdów demonstracyjnych -wyłącznie do sprzedaży.

Oczywistym wydaje się, że odbiorniki radiofoniczne znajdujące się w pojazdach demonstracyjnych mają tożsame przeznaczenie jak owe pojazdy, bowiem odbiornik radiofoniczny stanowi standard wyposażenia pojazdu i razem z pojazdem demonstracyjnym jest kwalifikowany jako towar handlowy przeznaczony wyłącznie do sprzedaży. Tytułem przykładu można wskazać, że odbiornik radiofoniczny znajdujący się w sklepie na półce przeznaczony do sprzedaży ma tożsame przeznaczenie jak odbiornik radiofoniczny zainstalowany w pojeździe demonstracyjnym. Oba przeznaczone są wyłącznie do sprzedaży i traktowane są wyłącznie jak towar handlowy (por. pismo Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 11 czerwca 2014 r. w odpowiedzi na wniosek Związku Dealerów Samochodowych).

Odnośnie pojazdów zastępczych, skarżąca podkreśliła, iż przedmiotem jej działalności pozostają również wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek (wg PKD 77.11.Z), wynajem i dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli (wg PKD 77.12.Z). Zgodnie z powyższym z informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS pobranej na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, z działu III wynika, iż przedmiotem działalności Spółki jest m.in. sprzedaż i wynajem samochodów osobowych, oraz wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych (77.39.Z.). Podklasa ta obejmuje wynajem profesjonalnego sprzętu radiowego. Działalność skarżącej wypełnia więc dyspozycję przepisu art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy. Co więcej, Spółka nie korzysta z tych odbiorników radiofonicznych, korzystają z nich wyłącznie klienci jako osoby trzecie.

Z powyższego wyraźnie wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą zarówno w przedmiocie wynajmu pojazdów zastępczych, jak i wynajmu odbiorników radiofonicznych. Nie ulega zatem wątpliwości, że Spółka udostępniając najemcom pojazdy zastępcze przekazuje im również ww. radioodbiorniki.

Ustosunkowując się do stanowiska organu, zgodnie z którym art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych nie znajduje zastosowania, bowiem radioodbiorniki są integralną częścią pojazdów stanowiących własność strony należy wskazać, że nie do przyjęcie jest stanowisko organu, zgodnie z którym do przedmiotu działalności skarżącej nie należy udostępnianie odbiorników radiofonicznych, lecz sprzedaż i wynajem samochodów innym osobom. Fakt, iż radioodbiorniki są integralnie połączone z pojazdem samochodowym jednoznacznie potwierdza, że nie są one używane przez skarżącą, a sprzedawane lub udostępniane osobom trzecim - tak jak pojazdy zastępcze czy demonstracyjne. Do wniosków sprzecznych z zasadami logiki prowadziłoby rozumowanie organu, zgodnie z którym radioodbiornik jest używany przez skarżącą, przecież nie znajduje się on w lokalu skarżącej, nie jest przez nią używany, a przede wszystkim nie znajduje się nawet w jej posiadaniu.

W dalszej kolejności – za całkowicie bezzasadne skarżąca uznała stanowisko organu, w którym twierdzi on, że do przedmiotu działalności skarżącej nie należy sprzedaż i wynajem radioodbiorników, a jedynie pojazdów. Czego potwierdzeniem, zdaniem organu, miałaby być okoliczność, że "Strona nie zawiera osobnych umów na udostępnienie radioodbiorników, czy też innych części znajdujących się w samochodach, lecz na wynajem i sprzedaż samochodów. Załączone do odwołania umowy najmu pojazdów (protokoły przekazania pojazdów) expressis verbis wskazują, że najmem objęty jest również radioodtwarzacz, tj. w rozumieniu przepisów odbiornik radiofoniczny. Ponadto skarżąca prowadzi działalność gospodarczą zarówno w zakresie wynajmu pojazdów, jak i radioodbiorników (PKD 77.39.Z.). Przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy skarżąca zawiera jedną umowę dotyczącą pojazdu i radioodbiornika, czy skarżąca zawierałaby osobno umowę dotyczącą pojazdu i osobno umowę dotyczącą radioodbiornika (sam organ wskazał, że są one integralnie połączone). Stanowisko Organu uznaję zatem za całkowicie bezpodstawne.

Zatem, opłata nie powinna zostać nałożona, gdyż na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy.

Skarżąca zaprzeczyła również, że w dniu [...] sierpnia 2013 r., tj. w dniu przeprowadzenia kontroli, posiadała przedmiotowe pojazdy, bowiem jak wynika z protokołu z dnia [...] sierpnia 2013 r. pojazdy znajdowały się u klienta.

Zgodnie z art. 336 K.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Z uwagi na treść art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, zobowiązanym do zapłaty opłaty abonamentowej jest posiadacz zależny, bowiem to on korzysta z rzeczy.

Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym: "Posiadanie w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 cyt. ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje sie w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2240/12). A contrario - jeśli pojazdy demonstracyjne oraz pojazdy zastępcze nie znajdowały się w lokalu zajmowanym przez skarżącą, to nie były w jej posiadaniu, tj. tym bardziej nie były używane przez Skarżącą. W konsekwencji nie zaszły przesłanki do ustalenia opłaty abonamentowej.

Jednocześnie, organ prowadzi bezzasadną polemikę ze stanem faktycznym. Zgodnie z orzecznictwem "ustalenie czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób. Mianowicie, bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2240/12). Przenosząc powyższą tezę na grunt przedmiotowej sprawy uznać trzeba, że organ w żaden sposób nie ustalił skutecznie czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów radiowych, bowiem protokół z przeprowadzonej kontroli nie zawiera takich danych, a ponadto nie zawiera podpisu kontrolowanego lub osoby działającej w jego imieniu. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1992/04). W przedmiotowej sprawie protokół z kontroli z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie zawiera podpisu kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej. Organ zatem w żaden sposób skutecznie nie ustalił czy przedmiotowe radioodbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Jednocześnie pojęcie "używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest używany przez posiadacza (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 627/13). W konsekwencji w przedmiotowej sprawie domniemanie nie zachodzi, ponieważ organ w żaden sposób nie wykazał nawet, że odbiorniki radiofoniczne objęte niniejszą skargą są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. strona skarżąca wskazała m.in., że w szczególności organ nie uwzględnił okoliczności, iż przedmiotowe pojazdy zastępcze lub demonstracyjne są sprzedawane lub wynajmowane wraz z wyposażaniem, w którego skład wchodzą również odbiorniki radiofoniczne (protokoły przekazania pojazdu załączone do odwołania).

Jak już wyżej wskazano, w przedmiotowej sprawie protokół z kontroli z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie zawiera podpisu kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej. Organ zatem w żaden sposób skutecznie nie ustalił, że przedmiotowe radioodbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Tym samym organ nie udowodnił, że przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje domniemanie wskazane w art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych. Tym bardziej w żaden sposób nie udowodnił, że odbiorniki są w posiadaniu lub że są używane przez skarżącą.

Wobec powyższego, organ nie przeprowadził w sposób prawidłowy i wyczerpujący postępowania dowodowego.

Organ dopuścił się również naruszenia zawartej w art. 107 § 3 zasady, bowiem nie odniósł się do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności całkowicie pominął treść protokołów przekazania pojazdów, które jednoznacznie stanowiły, że najmem objęte są również radioodbiorniki. Ponadto nie odniósł się do wszystkich twierdzeń wskazanych w odwołaniu skarżącej.

Nadto, w sposób ewidentny nie uwzględnił rzeczywistości prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Do absurdalnych sytuacji prowadziłoby bowiem rozumowanie organu, zgodnie z którym skarżąca byłaby zobowiązana do rejestracji odbiorników w pojazdach zastępczych i pojazdach demonstracyjnych. Liczba tych pojazdów, a w szczególności pojazdów demonstracyjnych, ulega zmianie niemalże codziennie. Skarżąca nie ma faktycznej możliwości codziennego weryfikowania zgłoszenia odbiorników radiofonicznych umieszczonych we wszystkich samochodach Spółki.

Zdaniem skarżącej, organ naruszył także art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 kpa. Przewidziany w tych artykułach nakaz działania na podstawie przepisów prawa oznacza, wedle wyroku sądu administracyjnego, działanie w oparciu o obowiązującą normę prawną, prawidłowe ustalenie znaczenia tej normy, niewadliwe dokonanie subsumcji oraz prawidłowe ustalenie następstw prawnych. Dotyczy to zastosowania zarówno normy prawa materialnego, jak i normy prawa procesowego (wyrok z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt II SA 55/00).

W ocenie skarżącej, organ uchybił powyższym zasadom. Jak wykazano powyżej, organ dokonał nieprawidłowej wykładni prawa materialnego, nadto dopuścił się do naruszenia przepisów procedury. Organ nie odniósł się również do istotnych okoliczności wskazanych w odwołaniu skarżącej.

Skarżąca podnosi też, że organ swoim działaniem naruszył wyrażoną w art. 8 kpa zasadę zaufania do organów administracji publicznej. Zasada ta wiąże się z powinnością zachowania merytorycznej poprawności i staranności działań oraz równym traktowaniu interesów Skarbu Państwa i uczestników postępowania. Niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ administracji publicznej, kierując się interesem fiskalnym, pomija argumenty przedstawione przez uczestnika postępowania.

W ocenie skarżącej, organ w zaskarżanych decyzjach przyjął wnioski, które nie wynikają z przepisów prawa, co nie budzi zaufania wobec organów podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o oddalenie skargi w całości.

Odpowiadając na zarzuty skargi organ podniósł, że pracownik strony uczestniczący w kontroli podpisał oświadczenie do protokołu bez zastrzeżeń, a także nie odwołał swojego oświadczenia na żadnym etapie postępowania. Nie złożył do protokołu zastrzeżeń co do zawartości protokołu z kontroli, na którym widnieje pieczątka strony. Złożone przez p J.J. oświadczenie, wobec którego nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów, jest jak najbardziej dopuszczalne i wiarygodne i mogło stanowić podstawę do ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. Stan faktyczny, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony, został ustalony prawidłowo, materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a dokonana przez organy administracji jego ocena nie narusza przytoczonych w skardze uregulowań kpa.

Natomiast art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w danym przypadku nie ma zastosowania gdyż radioodbiorniki są integralną częścią pojazdów stanowiących własność strony. Wspomniane pojazdy są udostępniane osobom trzecim na podstawie umów najmu na maksymalnie dwu trzy dniowe okresy ich używania. Pojazdy jednak stanowią własność strony. Przedmiotowy przepis dotyczy zgoła innej sytuacji, gdy rejestracji nie podlegają odbiorniki przeznaczone na sprzedaż lub wynajem przez przedsiębiorcę, który prowadzi działalność gospodarczą właśnie sprzedaży lub najmu takich odbiorników. W tym stanie prawnym odbiorniki radiofoniczne są integralnym wyposażeniem pojazdów samochodowych stanowiących własność strony i podlegają rejestracji i obowiązkowi uiszczania opłat abonamentowych.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby, na której ciąży obowiązek zarejestrowania odbiorników. Zarówno jeden, jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez kontrolowanego - stronę postępowania ewentualnie przez osobę przez niego upoważnioną (wyrok WSA w warszawie z dnia 20 kwietnia 20058 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1992/04). W przedmiotowej sprawie z treści protokołu jasno wynika, iż kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu w oparciu o oświadczenie pracownika strony do protokołu.

Wreszcie podnieść należy, iż kwestie związane z obowiązkiem uiszczania abonamentu są powszechnie znane, zwłaszcza w związku ze wzmożoną kampanią przypominającą i nakłaniającą do opłacania abonamentu, a ponadto uregulowane obowiązującymi przepisami prawnymi. Strona będąca jednocześnie przedsiębiorcą powinna znać przepisy prawa, zważywszy, że obowiązek rejestracji odbiorników ciąży na każdej osobie używającej odbiornika, zaś uregulowania dotyczące terminu, w którym należy dokonać rejestracji są tożsame dla wszystkich. Nie ma więc znaczenia, okoliczność, iż strona nie została wezwana do zapłaty, czy też dokonania rejestracji odbiornika telewizyjnego.

Reasumując organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. odpowiada prawu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję nr [...] Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2013 r., którą po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] listopada 2013 r. wniesionego przez radcę prawnego B. Sp. z.o.o. P., od decyzji z dnia [...] października 2013 r. wydanej przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., nakazującej rejestrację piętnastu używanych radioodbiorników radiofonicznych i ustalającej opłatę za używanie piętnastu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 2542,50 zł – utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 5 ust. 2 pkt. 3 i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, zarzucając błędną ich wykładnię, a także naruszenie przepisów procedury, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., jak również art. 8 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP i art. 6 kpa polegające na naruszeniu obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Zgodnie z zasadami orzekania stosowanym w sądownictwie administracyjnym w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, w następnej – naruszenia przepisów postępowania, które gwarantują prawidłowość stosowania prawa, a w dalszej kolejności – zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP, w myśl którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa; zarzut ten połączyła z zarzutem naruszenia art. 6 k.p.a., dotyczącym również zasady praworządności. Uzasadniając te zarzuty skarżąca odwołała się do wyroku sądu administracyjnego, w myśl którego zobowiązujący organ władzy publicznej nakaz działania na podstawie przepisów prawa oznacza "...działanie w oparciu o obowiązującą normę prawną, prawidłowe ustalenie znaczenia tej normy, niewadliwe dokonanie subsumcji oraz prawidłowe ustalenie następstw prawnych. Dotyczy to zarówno normy prawa materialnego, jak i normy prawa procesowego (wyrok z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt II SA 55/00). W ocenie skarżącej, organ uchybił powyższym zasadom. (...) Organ dokonał nieprawidłowej wykładni prawa materialnego, nadto dopuścił się naruszenia przepisów procedury. Organ nie odniósł się również do istotnych okoliczności wskazanych w odwołaniu skarżącej. W rezultacie organ wydał zaskarżoną decyzję z przekroczeniem przepisów prawa. Konsekwencją takiego podejścia jest nieprawidłowe ustalenie skutków prawnych analizowanego stanu faktycznego."

Zgadzając się częściowo z argumentacją skarżącej Sąd jednocześnie nie podziela zarzutu naruszenia w rozpatrywanej sprawie zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy, tzn. na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, przy czym skarżąca przywołała również art. 2 ust. 2 powołanej ustawy. Przepisy te niewątpliwie obowiązują, a ich konstytucyjność nie została – jak wiadomo Sądowi - zakwestionowana. Skarżąca w istocie wprost przyznaje, że kwestionuje dokonaną przez organy orzekające w sprawie wykładnię tych przepisów, co w ocenie Sądu nie przesądza jeszcze o bezpośrednim naruszeniu art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. Tylko szczególne warunki rozpatrywanej sprawy spowodowały, że powszechnie stosowana wykładnia tych przepisów powinna ulec reinterpretacji. Tym niemniej nie ulega wątpliwości, że podjęte w sprawie decyzje mieściły się w granicach właściwości odpowiednich organów i zostały podjęte na podstawie obowiązujących i właściwych przepisów prawa materialnego i procesowego, choć w rozpatrywanej sprawie niewłaściwie zinterpretowanych.

W istocie kwestie wykładni prawa materialnego, a zwłaszcza przepisów art. 5 ust. 2 pkt. 3 i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych stanowią podstawowy problem w rozpatrywanej sprawie.

Zasada ogólna dotycząca rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych dla celów pobierania i rejestracji opłat abonenckich za ich używanie, ustalona w art. art. art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonenckich, zakłada, że odbiorniki te podlegają obowiązkowi rejestracji (zarejestrowaniu) w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Nie jest to zasada bezwzględna. Zgodnie bowiem z ust. 2 powołanego przepisu obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne:

1) wykorzystywane wyłącznie przy tworzeniu audycji lub innych przekazów;

2) wykorzystywane wyłącznie do tworzenia, rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiowych lub telewizyjnych, w tym do kontroli jakości rozpowszechniania lub rozprowadzania;

3) przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy.

Istota sporu dotyczy interpretacji pkt 3 powołanego wyżej przepisu i możliwości jego zastosowania w rozpatrywanej sprawie

W ocenie organu, w realiach niniejszej sprawy uregulowanie to, stanowiące wyjątek od ogólnej zasady, przewidziane w art. 5 ust. 2 pkt. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, nie znajduje zastosowania, gdyż radioodbiorniki są integralną częścią pojazdów stanowiących własność strony. Z literalnego brzmienia przepisu wynika natomiast w sposób jednoznaczny, że ma on zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazywanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów. W takim przypadku to na osobie, która nabywa odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcą ciąży obowiązek jego zarejestrowania w placówce operatora publicznego.

Do przedmiotu działalności strony nie należy bowiem udostępnianie odbiorników radiofonicznych, lecz sprzedaż i wynajem samochodów innym osobom. Strona nie zawiera osobnych umów na udostępnienie radioodbiorników, czy też innych części znajdujących się w samochodach, lecz na wynajem i sprzedaż samochodów. W tym stanie prawnym odbiorniki radiofoniczne są integralnym wyposażeniem pojazdów samochodowych stanowiących własność strony i podlegają rejestracji i obowiązkowi uiszczania opłat abonamentowych. Załączone do odwołania umowy najmu obejmuje wynajem samochodu, natomiast brak jest w nich jakichkolwiek odrębnych zapisów dotyczących wynajmu, czy też sprzedaży innym osobom odbiorników radiofonicznych.

Skarżąca przede wszystkim podniosła, że przedmiotem jej działalności jest sprzedaż i wynajem samochodów wyposażonych w sposób trwały w odtwarzacze (radioodbiorniki), przy czym samochody znajdujące się w siedzibie firmy (salonie sprzedaży) pełnią funkcję pojazdów demonstracyjnych oraz pojazdów zastępczych.

W ocenie strony, posiadane przez nią odbiorniki radiofoniczne nie podlegają rejestracji, gdyż przeznaczone są przez przedsiębiorcę wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

Skarżąca skoncentrowała swoją uwagę na udowodnieniu przesłanek, które warunkują możliwość zastosowania art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, tj.:

- wykazaniu, że posiadane przez nią odbiorniki radiofoniczne są przeznaczone wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów; oraz

- czynności te należą do przedmiotu jej działalności gospodarczej.

I tak, nie ulega wątpliwości, że samochody firmy B. Sp. z.o.o. są wyposażone w trwale zamontowane odbiorniki radiowe. Odbiorniki te nie służą jednak do odbioru programu przez pracowników firmy, lecz przeznaczone są wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów – razem z samochodami. Jak podkreśla skarżąca, fakt, iż radioodbiorniki są integralnie połączone z pojazdem samochodowym jednoznacznie potwierdza, że nie są one używane przez skarżącą, a sprzedawane lub udostępniane osobom trzecim - tak jak pojazdy zastępcze czy demonstracyjne. Odbiorniki radiofoniczne znajdujące się w tych pojazdach mają tożsame przeznaczenie jak owe pojazdy, bowiem odbiornik radiofoniczny stanowi standard wyposażenia pojazdu i razem z tym pojazdem jest kwalifikowany jako towar handlowy przeznaczony wyłącznie do sprzedaży. Przekazanie samochodu wraz z wyposażeniem następuje na podstawie protokołu, który wprost stanowi, ze samochód zostaje wypożyczony wraz z odbiornikiem radiofonicznym. Skarżąca wskazała przy tym, że załączone do odwołania umowy najmu pojazdów (protokoły przekazania pojazdów) expressis verbis wskazują, że najmem objęty jest również radioodtwarzacz, tj. w rozumieniu przepisów odbiornik radiofoniczny. Skarżąca prowadzi bowiem działalność gospodarczą zarówno w zakresie wynajmu pojazdów, jak i radioodbiorników (PKD 77.39.Z.). Przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy skarżąca zawiera jedną umowę dotyczącą pojazdu i radioodbiornika, czy skarżąca zawierałaby osobno umowę dotyczącą pojazdu i osobno umowę dotyczącą radioodbiornika (sam organ wskazał, że są one integralnie połączone). Nie ulega zatem wątpliwości, że Spółka udostępniając najemcom pojazdy demonstracyjne i zastępcze przekazuje im również ww. radioodbiorniki.

Skarżąca wskazała również, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wynajmu pojazdów samochodowych oraz w zakresie wynajmu i dzierżawy pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKD 77.39.Z); podklasa ta obejmuje m.in. wynajem i dzierżawę pozostałych maszyn i urządzeń bez obsługi, zazwyczaj będących środkami produkcji m.in. profesjonalnego sprzętu radiowego, telewizyjnego i łączności. W konsekwencji przedmiotem działalności gospodarczej skarżącej jest sprzedaż oraz przekazanie osobom trzecim do używania na podstawie umów pojazdów samochodowych, w tym odbiorników radiofonicznych.

Nadto skarżąca prowadzi działalność gospodarczą również w zakresie sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek (PKD 45.11.Z). W związku z przedmiotem działalności część towarów handlowych skarżąca wykorzystuje jako pojazdy demonstracyjne, wyłącznie celem ich odprzedaży.

Informacje dotyczące przedmiotu działania skarżącej odpowiadają odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS pobranej na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. Z działu III wynika, iż przedmiotem działalności Spółki jest m.in. sprzedaż i wynajem samochodów osobowych, oraz wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych (77.39.Z.). Podklasa ta obejmuje wynajem profesjonalnego sprzętu radiowego. Działalność skarżącej wypełnia więc dyspozycję przepisu art. 5 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy. Co więcej, Spółka nie korzysta z tych odbiorników radiofonicznych, korzystają z nich wyłącznie klienci jako osoby trzecie.

Z powyższego wyraźnie wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą zarówno w przedmiocie wynajmu pojazdów zastępczych, jak i wynajmu odbiorników radiofonicznych. Nie ulega zatem wątpliwości, że Spółka udostępniając najemcom pojazdy zastępcze przekazuje im również ww. radioodbiorniki. W konsekwencji skarżąca nie jest również obowiązana do rejestracji odbiorników radiofonicznych umieszczonych w pojazdach demonstracyjnych na zasadzie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższą ocenę.

Odnosząc się do podniesionego przez organ zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych należy rozpatrywać go – w ocenie Sądu – łącznie z podniesionymi prze stroną zarzutami naruszenia przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

W ocenie organu, wyrażonej w zaskarżonej decyzji, powyższe domniemanie oparto na wynikach kontroli, która miała miejsce w dniu [...] sierpnia 2013 r. Tymczasem w tym dniu pojazdy znajdowały się poza siedziba firmy i były w posiadaniu klientów ("pojazdy u klientów"). Według Sądu, skarżąca trafnie w tej sytuacji odniosła się do pojęcia posiadania określonego w Kodeksie cywilnym (art. 336), zgodnie z którym "Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)." Z uwagi na treść art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, zobowiązanym do zapłaty opłaty abonamentowej jest posiadacz zależny, bowiem to on korzysta z rzeczy.

Skarżąca trafnie też odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych, według którego posiadanie w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych zostało określone jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności. Potwierdza to m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/WA 2240/12, LEX nr 1312509, zgodnie z którym "Posiadanie, w rozumieniu ustawy z 2005 r. o opłatach abonamentowych, zostało określone jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 tej ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę." Podobną tezę zawiera wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2252/11, LEX nr 1146222, zgodnie z którym "Posiadanie w rozumieniu ustawy z 2005 r. o opłatach abonamentowych zostało określone jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia na pracodawcę stosownych obowiązków, określonych w art. 7 ust. 6 powyższej ustawy, wystarczające jest wykazanie, iż odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę.

Jak zauważyła skarżąca, w rozumowaniu a contrario - jeśli pojazdy demonstracyjne oraz pojazdy zastępcze nie znajdowały się w lokalu zajmowanym przez skarżącą, to nie były w jej posiadaniu, tj. tym bardziej nie były używane przez skarżącą. W konsekwencji nie zaszły przesłanki do ustalenia opłaty abonamentowej.

Jednocześnie, w ocenie skarżącej, organ – zamiast rzetelnego, opartego na faktach wyjaśnienia stanu faktycznego (zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1oraz art. 107 § 3 k.p.a.), prowadził bezzasadną polemikę z faktami. Zgodnie z orzecznictwem "ustalenie czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób. Mianowicie, bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2240/12). Przenosząc powyższą tezę na grunt przedmiotowej sprawy uznać trzeba, że organ w żaden sposób nie ustalił skutecznie czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów radiowych, bowiem protokół z przeprowadzonej kontroli nie zawiera takich danych, a ponadto nie zawiera podpisu kontrolowanego lub osoby działającej w jego imieniu. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1992/04). W przedmiotowej sprawie protokół z kontroli z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie zawiera podpisu kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej. Organ zatem w żaden sposób skutecznie nie ustalił czy przedmiotowe radioodbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Jednocześnie pojęcie "używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest używany przez posiadacza (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 627/13). W konsekwencji w przedmiotowej sprawie domniemanie nie zachodzi, ponieważ organ w żaden sposób nie wykazał nawet, że odbiorniki radiofoniczne objęte niniejszą skargą są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Reasumując – po pierwsze – należy uznać, że na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych skarżąca nie miała w ustalonym stanie faktycznym obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych zainstalowanych w pojazdach demonstracyjnych i zastępczych, po drugie zaś – w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi domniemanie, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, gdyż organ nie wykazał, że odbiorniki radiofoniczne objęte niniejszą skargą są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.