Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1104/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.119zw § 1, art. 199zv § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka, (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Wa 2064/20 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. w W. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 17 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunku bankowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

1.1. Wyrokiem z 26 listopada 2020r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2064/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 17 września 2020r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunku bankowego. Wymieniony wyrok oraz pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

1.2. Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynikało, że żądaniem z 6 marca 2019r. wydanym w trybie art. 119zv § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2020r., poz. 1325 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") dokonano blokady czterech rachunków bankowych należących do spółki na 72 godziny. Następnie Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej także jako Szef KAS lub organ) postanowieniem z 11 marca 2019r. przedłużył termin blokady przedmiotowych rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do 11 czerwca 2019r. do kwoty 9.454.273 zł. Postanowieniem z 17 września 2020r. wydanym wobec strony, Szef Krajowej Administracji Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie z 11 marca 2019r.

Sąd pierwszej instancji uznał, że organy w wydanych w sprawie postanowieniach wykazały zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej, a mianowicie, że zachodzi uzasadniona obawa, iż Spółka nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego przekraczającego równowartość 10 000 euro. Podkreślono też, że w dacie wydawania postanowienia o przedłużeniu terminu blokady aktualne pozostawały również twierdzenia organu co do tego, że Spółka może wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego.

1.3. W konsekwencji działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

2. Skarga kasacyjna.

2.1. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył ww. wyrok w całości i zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

I. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zaakceptowanie naruszenia przez organy podatkowe art. 120, art. 121 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie w przedmiotowym postępowaniu zasad opisanych w powyższych przepisach prawa, a w szczególności, zasady in dubio pro tributario, zasady prowadzenia postępowania w sposób nienaruszający zaufania podatnika do organów podatkowych, dowolną ocenę zebranych przez Szefa Administracji Skarbowej danych z plików JPK składanych przez spółkę skarżącą i jej kontrahentów pośrednich i bezpośrednich, systemu CEPIK, oraz Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego co doprowadziło do wydania niemiarodajnej decyzji o przedłużeniu blokady rachunku bankowego skarżącej;

II. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zaakceptowanie naruszenia przez organy podatkowe naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej statuujące zasadę prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym, poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uznanie w sposób niejako "automatyczny", iż podmiot kwalifikowany ujął w ewidencjach podatkowych faktury VAT niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, oraz iż istnieje uzasadnione podejrzenie, że skarżąca uczestniczyła w wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych, podczas gdy skarżąca wbrew twierdzeniom organu prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą, posiadała stosowne do charakteru prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej zaplecze organizacyjne i techniczne, a okoliczności sprawy nie wskazują na ryzyko niewykonania przez skarżącą zobowiązania podatkowego przekraczającego równowartość 10.000 euro, oraz wykorzystywania rachunków bankowych spółki do celów mających związek z wyłudzeniami, czy też zmierzających do wyłudzeń podatku;

III. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez zaakceptowanie przez organy podatkowe naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej przejawiające się w rozstrzygnięciu sprawy w sposób wykraczający poza swobodną ocenę dowodów, wyprowadzeniu niepoprawnych wniosków na podstawie zgromadzonych przez organy I i II instancji informacji, co spowodowało przekształcenie w przedmiotowym postępowaniu swobodnej oceny dowodów w ocenę dowolną;

IV. naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez ograniczenie się do przyjęcia za własne, bez krytycznej analizy, stanowiska organów postępowania podatkowego w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia podstaw dokonanego rozstrzygnięcia, a także brak odniesienia się do wszystkich zarzutów sformułowanych w wywiedzionej skardze z dnia 16 października 2020r. na postanowienie Szefa Administracji Skarbowej z dnia 17 września 2020r.

2.2. W skardze kasacyjnej wniesiono o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm przypisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, wobec zrzeczenia się przez skarżącego kasacyjnie rozprawy.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3.1. Zarzuty skargi kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw, dlatego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej i stosownie do art. 193 zd. drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – przedstawienie w odniesieniu do tych zarzutów motywów rozstrzygnięcia.

Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Sąd nie naruszył bowiem podanych w zarzutach przepisów prawa w sposób przedstawiony w ich uzasadnieniu, który wymagałby uchylenia zaskarżonego wyroku.

3.2. Wspomnieć należy, że według art. 193 zdanie drugie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając na uwadze tę szczególną regulację w stosunku do art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając o oddaleniu skargi kasacyjnej, mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych zarzutów.

3.3. Rozpatrując niniejszą sprawę w granicach zarzutów sformułowanych w treści skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że jej istota sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ wykazał istnienie przesłanki tzw. długiej blokady rachunku bankowego (na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące), którą w myśl art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej stanowi "uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie". Skargą kasacyjną objęto również kwestię zasadności zastosowania przez organ tzw. krótkiej blokady rachunku bankowego (na 72 godziny), poprzedzającej ww., zgodnie z art. 119zv § 1 Ordynacji podatkowej, której przesłanki również podlegają ocenie w ramach badania postanowienia dotyczącego przedłużenia blokady.

3.4. W przedmiotowej sprawie organ żądaniem z 6 marca 2019r. wydanym w trybie art. 119zv § 1 Ordynacji podatkowej, dokonał blokady rachunków bankowych Spółki na okres 72 godzin, albowiem z posiadanych informacji wynikało, że może ona wykorzystywać działalność banków do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada była konieczna, aby temu przeciwdziałać.

Następnie postanowieniem z 11 marca 2019r. przedłużono termin ww. blokady rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do 11 czerwca 2019r. z uwagi na fakt, iż zachodziła uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług przekraczającego równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie.

3.5. Z uwagi na fakt, że strona skarżąca uzasadniając zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej w przeważającej części powiela argumentację podnoszoną już wcześniej na etapie postępowania zażaleniowego oraz w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za słuszne należało przyjąć stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku uznając, że jest ono prawidłowe i zasługuje na pełną akceptację przez Naczelny Sąd Administracyjny.

I tak w pierwszej kolejności podkreślić należy, że mimo braku sformułowania wprost zarzutów natury materialnoprawnej w skardze kasacyjnej przybliżyć należy instytucję przedłużenia blokady rachunku bankowego albowiem prawidłowe odniesienie się do podniesionych zarzutów natury procesowej musi być uczynione w aspekcie przesłanek zastosowania tejże instytucji.

Zgodnie z art. 119 zv § 1 Ordynacji podatkowej Szef KAS może zażądać blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na okres nie dłuższy niż 72 godziny, jeżeli posiadane informacje, w szczególności wyniki analizy ryzyka, o której mowa w art. 119zn § 1, wskazują, że podmiot kwalifikowany może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna, aby temu przeciwdziałać.

Na mocy natomiast art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej Szef KAS może przedłużyć, w drodze postanowienia, termin blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego na czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania podatkowego lub zobowiązania z tytułu odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, przekraczających równowartość 10 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie.

Z tak sformułowanego przepisu wynika więc, że w ramach postępowania dotyczącego przedłużenia blokady organ ten nie dokonuje już oceny, czy rachunek podmiotu kwalifikowanego jest lub może być wykorzystywany do wyłudzeń skarbowych, gdyż taką ocenę ma obowiązek przeprowadzić na wcześniejszym etapie, uruchamiając krótką blokadę. Natomiast stosując instytucję przedłużenia blokady, ocenia wyłącznie dwie kwestie. Po pierwsze, czy występuje uzasadniona obawa niewykonania przez podmiot kwalifikowany istniejącego lub mającego powstać zobowiązania wymienionego w tym przepisie. Po drugie czy wysokość tego zobowiązania przekroczy odpowiednik w złotych kwoty 10 000 euro (zob. wyrok NSA z 3 marca 2020r., sygn. akt I FSK 1425/19). Przy dokonywaniu oceny, czy zachodzi uzasadniona obawa, że podmiot kwalifikowany nie wykona zobowiązania, z uwagi na użycie w art. 119zw § 1 takiej samej przesłanki co w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, stosowanie tego przepisu powinno być zbliżone do zabezpieczania zobowiązań podatkowych. W powołanych dotychczas wyrokach NSA, a także licznych orzeczeniach WSA (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 20 września 2018r., III SA/Wa 2057/18, z 4 stycznia 2019r., III SA/Wa 2960 i z 26 lutego 2019r., III SA/Wa 409/19, III SA/Wa 1503/19) podkreślono, że nie istnieje wyczerpujący katalog okoliczności, które mają znaczenie dla oceny, czy spełnione zostały przesłanki dokonania przedłużenia blokady. W każdej bowiem sprawie inne okoliczności mogą świadczyć o istnieniu obawy niewykonania zobowiązania (Małgorzata Niezgódka-Medek, Stefan Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, opubl. WKP 2019).

3.6. W ocenie Spółki, zaprezentowanej w uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej, organy podatkowe nie wykazały, że skarżąca może wykorzystywać działalność banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo – kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi lub do czynności zmierzających do wyłudzenia skarbowego, a blokada rachunku podmiotu kwalifikowanego jest konieczna aby temu przeciwdziałać. Spółka zakwestionowała zaaprobowaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę ustaleń dokonanych przez organy.

3.7. Odnosząc się do powyższego na wstępie trzeba nadmienić, że w ramach prowadzonego postępowania dotyczącego blokady rachunku, organ nie prowadzi stricte postępowania dowodowego, a jedynie dokonuje analizy ryzyka przepływów pieniężnych w celu stwierdzenia, czy istnieje ryzyko wykorzystania instytucji finansowych do wyłudzania podatku, jak również ocenia na podstawie danych, którymi dysponuje, zebranych w toku kontroli podatkowych, postępowań podatkowych lub czynności sprawdzających, czy istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego.

Zauważyć przy tym należy, że podobnie jak w przypadku postępowania w przedmiocie dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika, tak i w przypadku postępowania w przedmiocie przedłużenia blokady rachunku bankowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego w takim zakresie jak w postępowaniu wymiarowym, lecz ocenia okoliczności związane z dokonywaniem kwestionowanych transakcji, przy uwzględnieniu materiału dowodowego zebranego w toku kontroli podatkowych, postępowań podatkowych lub czynności sprawdzających oraz wynikających z deklaracji podatkowych i plików JPK_VAT (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2018r., I FSK 2141/16). Przedmiotem tego postępowania nie jest bowiem weryfikacja transakcji dokonywanych przez stronę w kontekście zasadności skorzystania przez stronę z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w podatku od towarów i usług, lecz ocena przesłanek przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych wskazanych w art. 119 zw Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze tak zakreślone kryteria, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłową ocenę Sądu pierwszej instancji aprobującą istnienie podstaw do zastosowania i przedłużenia instytucji blokady rachunku bankowego względem skarżącej. Zasadnie w tym zakresie powołano się na takie ustalenia organów jak:

- skarżąca faktycznie używała tylko jednego rachunku bankowego, na którym nie stwierdzono żadnych przelewów na rzecz podmiotów/osób trzecich. Środki uznane na tym rachunku zostały wypłacone w gotówce przez pełnomocnika spółki w osobie N. C., który nigdy nie był prokurentem spółki (nie ujawniono tego zdarzenia w KRS). Natomiast prezes zarządu spółki – B. D. do 17 lutego 2019r. nie dokonał żadnej wypłaty gotówkowej z rachunku skarżącej. Ponadto osoba ta nie ma żadnej historii podatkowej w Polsce - nie widnienie w bazie podatników żadnego urzędu skarbowego;

- analiza uznań na rachunku bankowym skarżącej wykazała, że pomimo, iż spółka zadeklarowała w plikach JPK_VAT złożonych za okres styczeń-grudzień 2018r. wystawienie faktur VAT sprzedaży na łączną wartość brutto 50.559.822,92 zł (netto 41.105.549,64 zł, VAT 9.454.273,28 zł), to otrzymała od swoich fakturowych nabywców towarów środki pieniężne w wysokości 2.119.242,47 zł, co stanowi tylko 4% zadeklarowanej wartości fakturowej brutto. Łączna wysokość środków pieniężnych uznanych na rachunku skarżącej do 17 lutego 2019r. wyniosła 3.387.008,03 zł, z czego kwota 1.267.765,56 zł pochodziła od podmiotów, na rzecz których skarżąca nie zadeklarowała wystawienia faktur, a jednocześnie podmioty te nie wykazywały w swoich ewidencjach VAT faktur wystawionych dla nich przez skarżącą. Zadeklarowana przez spółkę łączna wartość brutto przyjętych do ewidencji zakupów faktur VAT za okres czerwiec- grudzień 2018r. (za poprzednie miesiące nie zadeklarowano nabyć) wyniosła 50.530.273,54 zł (netto 41.081.526,36 zł, VAT 9.448.747,18 zł), przy jednoczesnym braku płatności przez spółkę dla podmiotów trzecich;

- ustalono, że w przypadku trzynastu spośród czternastu podmiotów - spółek, wykazanych przez skarżącą jako jej dostawcy, w pierwszym składzie zarządu tychże dostawców zasiadali B. H. oraz M. L., będący tzw. zakładaczami spółek. Natomiast obecnie w dwunastu z tych spółek wspólnikami oraz członkami jednoosobowych zarządów są osoby pochodzenia wietnamskiego;

- ustalenia faktyczne poczynione w niniejszej sprawie w odniesieniu do podmiotów będących bezpośrednimi lub pośrednimi dostawcami skarżącej wykazały, że podatek VAT wynikający z faktur ujętych przez skarżącą w jej deklaracjach VAT-7 i plikach JPK_VAT, nie został zadeklarowany na wcześniejszym etapie obrotu gospodarczego;

- kapitał zakładowy skarżącej wynosił 50.000 zł, zaś pierwsze uznanie rachunku bankowego spółki nastąpiło dopiero 7 stycznia 2019r., wobec czego za zasadny uznano wniosek organu, że skarżąca nie posiadała środków pieniężnych na zapłatę deklarowanych zakupów z okresu czerwiec-grudzień 2018r. w łącznej wartości brutto 50.530.273,54 zł.

Ustalono też, że Spółka nie posiada i nie posiadała odpowiedniego zaplecza technicznego i osobowego do prowadzenia działalności gospodarczej na taką skalę. Spółka nie odprowadzała zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń, ani nie złożyła deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-4R), co przemawia za tym, iż nie zatrudniała ona pracowników. Na tej podstawie wywiedziono, że skarżąca - podmiot kwalifikowany mogła ująć w swojej ewidencji podatkowej faktury VAT niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych oraz, że mogła ona uczestniczyć w wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych.

Ponadto uprawniona jest konstatacja Sądu pierwszej instancji, że zachodzi jednocześnie uzasadniona obawa, że skarżąca nie wykona szacowanego zobowiązania podatkowego w szacowanej wysokości 9.454.273,28 zł. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń kapitał zakładowy skarżącej wynosi 50.000 zł. Według danych wynikających z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych wynika, że spółka nie jest właścicielem nieruchomości, a z danych uzyskanych z bazy CEPIK - że nie jest właścicielem pojazdów mechanicznych. Jednocześnie w składanych przez stronę deklaracjach podatkowych VAT-7 nie zadeklarowano nabycia środków trwałych. Jednocześnie w Systemie Repozytorium Dokumentacji Finansowej na stronie internetowej https://ekrs.ms.gov.pl/rdf/pd/search_df, umożliwiającym pobranie dokumentów finansowych podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców KRS nie stwierdzono żadnych sprawozdań finansowych złożonych przez skarżącą, wobec czego brak było możliwości wykorzystania zawartych w nich danych do analizy sytuacji finansowej spółki, w kontekście ustalenia istnienia przesłanek przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych.

Powyższe wskazuje, że uprawiona jest ocena Sądu pierwszej instancji, że Spółka nie posiada majątku wystarczającego na pokrycie zobowiązań podatkowych, albowiem jedynym jego składnikiem były środki pieniężne na rachunku bankowym. To zaś świadczy o zaistnieniu przesłanki przedłużenia terminu zastosowanej blokady na czas oznaczony, tj. do 11 czerwca 2019r., gdyż zachodziła uzasadniona obawa, że Spółka nie wykona zobowiązania w VAT, którego szacowana kwota - ponad 9 mln zł przekracza równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano postanowienie.

3.8. Przytoczone powyższych okoliczności faktycznych w aspekcie zarzutów naruszenia przepisów postępowania w zakresie zasady prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów świadczą w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o ich niezasadności. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że Szef KAS ustalając stan faktyczny i dokonując oceny zaistnienia przesłanki z art. 119zw § 1 Ordynacji podatkowej, poddał rzetelnej analizie zebrane w sprawie dowody w sposób kompleksowy, we wzajemnym ze sobą powiązaniu, przedstawiając argumentację zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wiedzą i doświadczeniem życiowym. Jednocześnie w zarzutach skargi kasacyjnej strona skarżąca nie przywołała żadnych nowych okoliczności, które mogłyby zmienić ocenę organów i Sądowi pierwszej instancji. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jawi się raczej jako polemika z oceną ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych pod kątem zaistnienia przesłanek do zastosowania przedłużenia blokady rachunku bankowego.

3.9. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sporządzenie uzasadnienia wyroku niezgodnie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby usprawiedliwiać uchylenie zaskarżonego wyroku wtedy, gdyby wydane orzeczenie nie poddawało się kontroli instancyjnej z powodu istotnych braków w wywodzie prawnym sądu lub w przedstawieniu przyjętego do tego celu stanu faktycznego kontrolowanej sprawy. Przepis art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa bowiem wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Nakłada on na sąd obowiązek przedstawienia w sposób zwięzły stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Uwzględnienie więc zarzutu naruszenia powołanego przepisu może mieć miejsce wówczas, gdy wskazywana wada uzasadnienia jest na tyle poważna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2017r., o sygn. akt I FSK 1741/15).

Należy podkreślić, iż uzasadnienie wyroku powinno być czytelne i jednoznaczne w zakresie sformułowanej oceny i wniosków uzasadniających rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji. Tym wymogom uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada. Przy tym, co istotne, wyrok poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w kontekście zarzutów i podstaw kasacyjnych. Podkreślić jednocześnie należy, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości, ani oceny przyjętego stanu faktycznego.

3.10. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu zwraca uwagę na fakt, iż wyrokiem z dnia 14 maja 2021r. sygn. akt I FSK 578/21 uchylono wyrok oraz decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w sprawie dotyczącej skarżącej Spółki i zabezpieczenia na majątku strony. Powodem powyższego był dostrzeżony przez Sąd brak wykazania, aby skarżąca trwale nie wywiązywała się z wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych, by dokonywała czynności polegających na zbywaniu majątku, ukierunkowanych na przyszłe utrudnienie, czy udaremnienie egzekucji zobowiązań podatkowych. Zważywszy na cel stosowania blokad rachunku bankowego nie ma kolizji pomiędzy oceną sprawy dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, a przywołanym wyżej rozstrzygnięciem, bowiem w niniejszym postępowaniu organy dokonały zgodnej z prawem oceny sprawy i okoliczności uzasadniających przedłużenie blokady rachunku bankowego, na co wskazano powyżej oraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wskazano bowiem, iż Spółka nie posiada majątku wystarczającego na pokrycie zobowiązań podatkowych, a jedynym jego składnikiem były właśnie środki pieniężne na rachunku bankowym, a tej okoliczności w skardze kasacyjnej nie kwestionowano.

3.11. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Spółki, jako że nie zawierała ona usprawiedliwionych podstaw.

Maja Chodacka Bartosz Wojciechowski Izabela Najda-Ossowska

Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA