Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 942/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 63
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1. uchyla zaskarżone postanowienie , 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] (dalej także "zaskarżonym postanowieniem") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej także "SKO") po rozpatrzeniu zażaleń M. P. oraz J. P., na postanowienie Wójta Gminy [...] (dalej "Wójta") z dnia [...] grudnia 2016 roku, znak: [...], stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej na działce nr ew. [...], w miejscowości [...], gmina [...] oraz określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w tym rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy - uchyliło postanowienie Wójta w całości i przekazało Wójtowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonego obecnie postanowienia z dnia [...] lutego 2017 r., przedstawia się następująco:

1. W dniu [...] stycznia 2012 r. na wniosek B. P. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na posadowieniu siłowni wiatrowej o mocy do 2 MW na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] gmina [...]. Przedsięwzięcie to spełnia kryteria przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać dla środowisko, wskazanego w §3 ust.1 pkt 6 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz.1397 ze zm.).

2. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wójt, po zasięgnięciu wymaganych przepisami opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej "RDOŚ") stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (w sytuacji, w której opiniujący to zagadnienie RDOŚ, postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], stwierdził konieczność przeprowadzenia w/w oceny, określając jednocześnie zakres raportu).

3. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Wójt orzekł o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, stwierdzając jednocześnie brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta z dnia [...] czerwca 2012 r.

4. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Wójt przeniósł na skarżącego, w trybie uregulowanym w art.72a ust.1 ustawy ocenowej, decyzję środowiskową z dnia [...] czerwca 2012 r., wydaną na rzecz pierwotnej wnioskodawczyni, tj. B. P.

5. Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2698/12, wydanym w wyniku rozpatrzenia skargi M. P., tut. Sąd uchylił decyzję środowiskową Wójta z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję SKO z dnia [...] czerwca 2012 r., stwierdzając przedwczesność oceny organów obu instancji co do braku potrzeby przeprowadzania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wynikającą z niedostatecznego wyjaśnienia przez nie stanu faktycznego sprawy w kontekście: (-) zakresu ochrony przyrodniczej, obowiązującego na obszarze obejmującym teren realizacji przedsięwzięcia, (-) przeznaczenia terenu inwestycji w planie miejscowym, (-) wpływu na wynik sprawy innego postępowania środowiskowego, dotyczącego realizacji na tej samej działce przedsięwzięcia z zbliżonym charakterze. Sąd podniósł w tym kontekście, co następuje: "Wskazać także należy, że organy w żadnym razie nie wyjaśniły, dlaczego dały wiarę opinii organu sanitarnego z [...] lutego 2012 r. [pozytywnie opiniującej przedsięwzięcie – dop. Sądu], a nie opinii organu ochrony środowiska z [...] lutego 2012 r., mimo że to ten drugi w sposób bardzo szczegółowy wypunktował i umotywował swoje stanowisko. Przedstawiona w decyzji z [...] czerwca 2012 r. przez Wójta Gminy [...] argumentacja nie jest wystarczająca z uwagi na wytknięte wyżej sprzeczności w materiale dowodowym, zaś organ odwoławczy jedynie dokonał jej powtórzenia. W tym miejscu nie należy oczywiście przesądzać o zasadności wyboru organów orzekających, jeżeli jednak przekonanie o prawdziwości twierdzeń organu sanitarnego miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy - w ocenie Sądu - zajęte stanowisko organ pierwszej instancji winien uzasadnić, a organ odwoławczy - w ramach zasady dwuinstancyjności – winien je skontrolować.".

6. Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2785/13, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także "NSA") oddalił skargę kasacyjną obecnego skarżącego od wyroku tut. Sądu z dnia 25 czerwca 2013 r., formułując w szczególności następujące oceny:

(i) Utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych jest pogląd, że opinia, o której mowa w art. 64 ust. 1 udiś, nie jest wiążącą dla organu rozstrzygającego o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (wyrok WSA w Lublinie z 20.1.2011 r., II SA/Lu 698/10, Lex 953316; wyrok WSA w Gdańsku z 12.1.2011 r., II SA/Gd 698/10, Lex 690215; wyrok WSA w Kielcach z 5.11.2009 r., II SA/Ke 523/09, Lex 589135, akceptowane przez K. Gruszeckiego, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el 2013, dalej Komentarz do udiś, uw. 3 do art. 64). Mimo, że opinia jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (K. Gruszecki, Prawne podstawy oceny wpływu na środowisko oddziaływań skumulowanych, ST 2012/3/65), a organ wydający takie postanowienie nie będzie związany poglądami wypowiedzianymi przez organy współdziałające, to zarówno w przypadku akceptacji stanowiska organów opiniujących, jak i ich odrzucenia, organ wydający postanowienie kończące ten etap postępowania winien wskazać – zgodnie z regułami ogólnymi wynikającymi z art. 107 § 3 kpa – jakimi okolicznościami faktycznymi (znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym) kierował się w tym zakresie oraz odnieść się do przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 i 2 (co wynika bezpośrednio z art. 65 ust. 1 udiś; K. Gruszecki, Komentarz do udiś, uw. 4 do art. 64).

(ii) Ze swej istoty metodyka pracy biegłego (a także np. sędziego, prokuratora, urzędnika, adwokata, radcy prawnego, nauczyciela, rzeczoznawcy, eksperta w danej dziedzinie etc.), nie mają charakteru normatywnego i z tego punktu widzenia "metodyki badań oddziaływań na ptaki i nietoperze określonej [winno być "określone"] przez organizacje pozarządowe (stowarzyszenia) które nie stanowią metodyk obowiązujących z mocy ustawy bądź rozporządzenia" (s. 6 skargi kasacyjnej), także charakteru normatywnego nie mają. Metodyka to zbiór zasad, sposobów wykonywania określonej pracy albo osiągnięcia określonego celu; szczegółowe normy postępowania właściwe danej nauce (W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, W.P. 1990 s. 330; red. J. Tokarski, Słownik wyrazów obcych, PWN 1980, s. 471, znaczenie 1). Mimo zatem braku legalnej (obowiązującej z mocy ustawy bądź rozporządzenia) metodyki, nie ulega wątpliwości, że na danym etapie rozwoju danej nauki, powszechnie przyjętą jest pewna metodyka, stanowiąca wzorzec, z którym porównuje się sposób postępowania i efekt pracy – in casu Autora karty informacyjnej. Tylko bowiem badania zgodne z powszechnie uznawaną w danej dziedzinie metodyką (np. wytycznymi do monitoringu farm wiatrowych PSEW 2008), pozwala na osiągnięcie porównywalnych i weryfikowalnych rezultatów, które winny być ocenione zgodnie z art. 80 i 8 kpa. Wzgląd na ochronę ptaków nakazuje brać pod uwagę miejsca gniazdowania, żerowania, odległość i wysokość przemieszczania się ptaków gniazdujących i migrujących. Podobne zasady wypracowano odnośnie nietoperzy. Pogląd skarżącego kasacyjnie, że "wykonanie raportu nie wniosłoby niczego nowego do sprawy i byłoby powieleniem karty informacyjnej z której wynikało, że nie będą występować znaczące oddziaływania co poparto szerokim materiałem dowodowym" (s. 6 skargi kasacyjnej) jest dowolne i pozostaje w sprzeczności z dokumentami postępowania zakończonego decyzją z 11 kwietnia 2012 r., które wadliwie oceniło Kolegium.

(iii) W sprawie nie zachodziła sprzeczność między opinią RDOŚ a opinią PPIS, a opinie te nie wykluczały się nawzajem (zarzut 1 s. 2 skargi kasacyjnej). Ochrona środowiska ma charakter interdyscyplinarny i wymaga wiadomości z zakresu różnych dziedzin nauki. W związku z tym również dla procesu ustalania konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ustawodawca w ust. 1 art. 64 udiś przewidział, że postanowienie w tym zakresie wydaje się po zasięgnięciu opinii organów wskazanych w tym przepisie (K. Gruszecki, Komentarz do udiś - uw. 1 do art. 64). Każdy z tych organów działał w granicach swych kompetencji (wyrok NSA z 9.7.2013 r., II OSK 621/12, Lex 1351359). Skoro państwowy powiatowy inspektor sanitarny jest właściwy do wydawania opinii w odniesieniu do pozostałych (nie wymienionych w punkcie 1 ust. 1 art. 78) przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w zakresie działań określonych dla tych organów w ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (dalej uPIS; art. 78 ust. 1 pkt 2 udiś), to w sposób oczywisty organy administracji publicznej obu instancji nie mogły z faktu, że PPIS wyraził opinię (wyłącznie w granicach swych kompetencji, w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego; art. 3 uPIS) o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wnosić że należycie umotywowana opinia RDOŚ nie przemawiała za koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy. Nie ulega wątpliwości, że RDOŚ jest wysoko wyspecjalizowanym organem ochrony środowiska, zatrudniającym pracowników posiadających określoną wiedzę fachową, pozwalającą na kontrolowanie spraw z zakresu ochrony środowiska (M. Górski w: M. Pchałek, W. Radecki, J. Jerzmański, M. Bar, S. Urban. J. Jendrośka, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, C.H. Beck 2014, s. 974, nb 9) i władny był wydać opinię w zakresie ochrony środowiska, która w żaden sposób nie była sprzeczna z opinią PPIS, wydaną co do innej materii. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, sporządzenie obu opinii nie "implikowało niemożność uwzględnienia obu opinii i konieczność odrzucenia argumentacji zawartej w jednej z nich" (zarzut 1 s. 2 skargi kasacyjnej).".

(iv) Żaden z argumentów podniesionych w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej nie przemawiał za niepodzieleniem opinii RDOŚ i stwierdzeniem braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w kontrolowanej sprawie.

7. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Wójt umorzył postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, uznając że z uwagi na zrealizowanie przedsięwzięcia przez skarżącego w/w postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], SKO uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] lutego 2016 r. i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując orzecznictwo sądowe, opowiadające się za dopuszczalnością prowadzenia postępowania środowiskowego w stosunku do przedsięwzięcia już zrealizowanego.

8. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Wójt ponownie umorzył postępowanie w sprawie, ponownie uznając je za bezprzedmiotowe z racji zrealizowania przedsięwzięcia.

9. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] ponownie orzekło o uchyleniu decyzji Wójta (tj. decyzji z dnia [...] lipca 2016 r.) i przekazaniu temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponownie formułując ocenę, że sam fakt zrealizowania przedsięwzięcia w stosunku do którego wszczęte zostało postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej, nie przesądza o bezprzedmiotowości tego postępowania, w następstwie czego Wójt winien w tym zakresie procedować.

10. W piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] poinformował, że w postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w/w przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu. W piśmie tym wskazał ponadto, że informacje zawarte w przedłożonej dokumentacji wraz z pismem z dnia [...] września 2016 r. potwierdzają możliwość wystąpienia negatywnego oddziaływania w/w inwestycji na środowisko i nie wnoszą znaczących zmian w zakresie dotyczącym zasięgu i skali oddziaływania w/w inwestycji na środowisko w stosunku do informacji zawartych w dokumentacji złożonej przy piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. RDOŚ podtrzymał swoje stanowisko z postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r.

11. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Wójt nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowe inwestycji i określił zakres raportu oddziaływania na środowisko.

12. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. M. P. wniósł zażalenie na postanowienie Wójta z dnia [...] grudnia 2016 r., podnosząc iż orzeczenie to narusza art. 15 ust. 3, art.4 ust. 1 i art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 poz. 961), obowiązującej od 16 lipca 2016 r. W ocenie wnoszącego zażalenie organ nie wziął pod uwagę tej okoliczności, iż przedmiotowa inwestycja o całkowitej wysokości 100 m, znajduje się w odległości 280 m, 330 oraz 350 m od budynków mieszkalnych, podczas gdy odległość minimalna, wymagana nowymi przepisami, liczona od budynków mieszkalnych, powinna wynosić w linii prostej co najmniej 1000 metrów. Z racji niespełniania przez inwestycję w/w wymogów odległościowych należało wniosek skarżącego rozpatrzeć odmownie.

13. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. zażalenie na postanowienie Wójta wniósł również skarżący, podnosząc:

1) obrazę prawa materialnego w postaci art. 63 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest możliwe w przypadku przedsięwzięcia zrealizowanego wówczas gdy z treści rzeczonych przepisów wynika, że obowiązek taki może zostać nałożony jedynie w przypadku przedsięwzięcia planowanego mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko,

2) obrazę prawa materialnego w postaci art. 66 w zw. z art. 68 ustawy, poprzez zakreślenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wykraczającego poza treść rzeczonego przepisu,

3) naruszenie prawa procesowego w postaci art. 7 i 77 Kpa, poprzez odmowę dopuszczenia dowodów zawnioskowanych w piśmie strony z dnia [...] września 2016 roku w aktach sprawy przed organem I instancji, sygn. [...], zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2013 roku, a w szczególności karty informacyjnej przedsięwzięcia w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego siłowni zlokalizowanej na działce [...] oraz zawartych w aktach sprawy przed organem I instancji, sygn. [...] (w toku), w szczególności raportu oddziaływania na środowisko w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego planowanej siłowni na działce nr [...] pomimo tego, że dowody te winny zostać przeprowadzone na okoliczność stopnia oddziaływania na środowisko istniejącej i funkcjonującej siłowni na działce nr [...] w miejscowości [...], co umożliwia uzyskanie pełnej wiedzy na temat stopnia ingerencji siłowni istniejącej na środowisko i krajobraz, rzutując w ten sposób na zasadność wydanego postanowienia.

III. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. SKO rozpatrzyło zażalenia na postanowienie Wójta z dnia [...] grudnia 2016 r., utrzymując to postanowienie w mocy.

Uzasadniając własne orzeczenie, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych odległość, w której może być lokalizowana i budowana elektrownia wiatrowa - od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Art. 6 pkt 7 tej ustawy nakazuje zaś organom wydającym decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach uwzględnianie, przy wydawaniu tych decyzji, odległości określonej w art. 4. Z kolei, w myśl art. 15 ust. 3 tej ustawy, jeżeli w planie miejscowym, o którym mowa w ust. 2 lub w ust. 7 pkt 1, przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4. Z akt sprawy wynika, że ww. elektrownia wiatrowa nie spełnia wymogów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Należy jednak zaważyć, że w niniejszym przypadku mamy do czynienia z elektrownią wiatrową, która już została zrealizowana na podstawie wydanego pozwolenia na budowę.

Wprawdzie z żadnego z przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie wynika wprost, że w takich sytuacjach, przy wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy stosować przepisy dotychczasowe, jednak wykładnia innych przepisów tej ustawy prowadzi do takiego właśnie wniosku.

Art. 13 ust. 2 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych stanowi, że pozwolenia na budowę dotyczące elektrowni wiatrowych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy oraz wydane na podstawie postępowania, o którym mowa w ust. 3, zachowują moc, o ile w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Z kolei, zgodnie art. 13 ust. 3 tej ustawy, postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Skoro z przytoczonych przepisów wynika, że wydane przed dniem wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych, nadal zachowują moc, niezależnie od tego czy lokalizacja takiej elektrowni spełnia wymagania określone w tej ustawie, a nawet wszczęte i niezakończone przed jej wejściem w życie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych, to w sytuacji gdy nie tylko zostało wydane pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej, ale na podstawie tego pozwolenia elektrownia został już wybudowana, prowadząc ponownie postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny), nie można odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko z tego powodu, że lokalizacja takiej elektrowni nie spełnia wymogów określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, która w momencie wydawania pozwolenia na jej budowę nie obowiązywała.

2. Wyjaśnienia wymaga natomiast, kto faktycznie jest wnioskodawcą o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Wprawdzie organ I instancji wskazuje skarżącego jako osobę, na której wniosek toczy się postępowanie w niniejszej sprawie, jednak kwestia ta budzi wątpliwości. Zaskarżone postanowienie Wójta zostało wydane w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia wystąpiła B. P. (pismo z dnia [...] stycznia 2012 roku). W następstwie rozpatrzenia tego wniosku, organ I instancji wydał, w dniu [...] czerwca 2012 roku, decyzję znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach. Wprawdzie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 roku, organ I instancji przeniósł ww. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach na skarżącego, jednak z uwagi na uchylenie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2013 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2698/12, ww. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja z dnia [...] grudnia 2013 roku, przenosząca decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach na skarżącego wygasła z uwagi na jej bezprzedmiotowość, spowodowaną wyeliminowaniem przez Sąd z obrotu prawnego decyzji będącej przedmiotem przeniesienia.

Ww. wyrok Sądu spowodował, że pozostaje nierozstrzygnięta sprawa z wniosku pierwotnej wnioskodawczyni o wydanie decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia. Tymczasem organ I instancji, jako wnioskodawcę w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia traktuje skarżącego np. wzywając go do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., nie wyjaśniając jednocześnie powodów takiego stanowiska.

Już z tego powodu zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, gdyż w pierwszej kolejności ustalenia wymaga, na czyj wniosek toczy się postępowanie, w ramach którego wydane zostało zaskarżone postanowienie.

3. Błędnie wywodzi skarżący brak dopuszczalności nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięcia już zrealizowanego, jak to ma miejsce w niniejszym przypadku. W tej kwestii podzielić należy w pełni stanowisko wyrażone w wydanych przez Kolegium, w tej sprawie decyzjach: z dnia [...] kwietnia 2016 roku, znak: [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2016 roku, znak: [...], że istnieje możliwość ubiegania się o uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć, które są realizowane, a także tych, które zostały zrealizowane. Takie stanowisko akceptowane jest również w orzecznictwie sądowoadminstracyjnym (vide np. wyrok NSA z 23.05.2014r., II OSK 3013/12 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy też zauważyć, iż wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia domaga się również skarżący J. P.

O ile zatem postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zrealizowanego przedsięwzięcia nie jest bezprzedmiotowe, to również możliwe jest stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania takiego przedsięwzięcia na środowisko, które jest przecież częścią postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do sytuacji, że w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, które zostało już zrealizowane, organ w ogóle nie mógłby rozważać możliwości stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, lecz zobowiązany byłby do wydania decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co w ocenie Kolegium stanowiłoby obejście prawa. Ponadto, w niniejszej sprawie wykluczenie a pńoń możliwości stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w świetle stanowiska Sądu wyrażonego w wyroku z dnia 25 czerwca 2013 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2698/12, stanowiłoby naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 z póżn. zm.), zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

4. Trafne są natomiast podniesione przez skarżącego zarzuty w odniesieniu do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz do określonych w postanowieniu: zakresu i metod badań. Organ I instancji nie uzasadnił, dlaczego nakazał określenie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko takich właśnie oddziaływań oraz elementów środowiska wymagających, jego zdaniem, szczegółowej analizy oraz na jakiej podstawie wskazał zakres i metody badań. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenie, że zakres i metody badań organ wskazał kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia należy ocenić za zupełnie gołosłowne, nie poparte żadnymi argumentami.

5. W świetle w/w okoliczności postanowienie Wójta należało uchylić w całości i przekazać temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prowadząc postępowanie organ I instancji winien, w pierwszej kolejności ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, na czyj wniosek toczy się postępowanie w niniejszej sprawie, a następnie ponownie dokonać analizy uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy. Organ winien pamiętać, że zakres raport określony w postanowieniu nie może wykraczać poza zakres określony w art. 66 ustawy (art. 68 ust. 2 pkt 1 ustawy pozwala jedynie na odstąpienie od pewnych wymagań określonych w art. 66 ust. 1 ustawy) , natomiast wskazanie zakresu i metod badań nie jest obligatoryjne (art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy).

6. Nietrafnie zarzucił skarżący naruszenie przez Wójta art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na odmowie uwzględnienia zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych. Zgłoszone przez skarżącego dowody stanowiły bowiem dokumenty dotyczące innych przedsięwzięć, a zatem nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia kwestii będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia.

IV. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2017 r., zarzucając orzeczeniu:

1. obrazę prawa materialnego w postaci art. 30 § 4 kpa przez bezpodstawne przyjęcie, że pomiędzy pierwotną wnioskodawczynią a skarżącym nie istnieje następstwo prawne w rozumieniu tego przepisu pomimo tego, że:

a. skarżący przejął wszelkie obowiązki i prawa wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...].06.2012r. znak [...] na podstawie decyzji przenoszącej Wójta Gminy [...] z dnia [...].12.2012r.;

b. na podstawie rzeczonej decyzji to skarżący, nie zaś pierwotna wnioskodawczyni, wykonał i przystąpił do eksploatacji przedsięwzięcia uzyskując pozwolenie na budowę i użytkowanie;

2. naruszenie prawa procesowego w postaci art. 7 i 77 w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez niedopuszczenie wniosków dowodowych zawartych w piśmie strony z dnia [...] września 2016 r. w aktach sprawy przed tut. organem sygn. [...] zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...].11.2013r. — a w szczególności karty informacyjnej przedsięwzięcia w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego siłowni zlokalizowanej na działce [...] oraz zawartych w aktach sprawy przed tut. organem sygn. [...] (w toku) - w szczególności raportu oddziaływania na środowisko w części przyrodniczej oraz obliczeń hałasu skumulowanego planowanej siłowni na działce nr [...] pomimo tego, że dowody te winny zostać przeprowadzone na okoliczność stopnia oddziaływania na środowisko istniejącej i funkcjonującej siłowni na działce nr [...] w miejscowości Wycinki, co umożliwia uzyskanie pełnej wiedzy na temat stopnia ingerencji siłowni istniejącej na środowisko i krajobraz, rzutując ten sposób na zasadność wydanego postanowienia organu I instancji;

3. w konsekwencji, naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez niewydanie orzeczenia co do istoty sprawy i bezzasadne przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

V. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie SKO zapadło z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7 i 77 § 1 w związku z art.138 § 2 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie wykazał bowiem, że w sprawie wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia.

VII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia SKO z dnia [...] lutego 2017 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego było stwierdzenie w trybie na zasadach i uregulowanych w art.63 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz.353), dalej także "ustawy ocenowej", obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia (budowa elektrowni wiatrowej), mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz ustalenie zakresu raportu w/w oddziaływania. Orzekając w sprawie w I instancji, Wójt nałożył obowiązek przeprowadzenia stosowej oceny oraz określił zakres raportu. Z kolei SKO, stwierdzając nieprzeprowadzenie w sprawie dostatecznych wyjaśnień przez Wójta, zastosowało instytucję, o której mowa w art.138 § 2 k.p.a., tj. uchyliło postanowienie Wójta i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ocena SKO jest przedwczesna, albowiem organ ten nie wykazał w sposób dostateczny, iż Wójt istotnie dopuścił się zarzucanych mu uchybień.

2. Z art.63 ust.1 ustawy wynika, iż obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie szereg uwarunkowań (wyszczególnionych w pkt 1 – 3 przywołanego ustępu). Z kolei art.63 ust.4 stanowi, iż w postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68.

Przepis art.68 ust.1 ustawy zobowiązuje organ określający zakres raportu, do uwzględniania stanu współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejących możliwości technicznych i dostępność danych. Z kolei w myśl art.68 ust.2 pkt 2 c ustawy organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazać zakres i metody badań. Szczegółowy zakres raportu uregulowano w art.66 ustawy.

W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z brzmienia tegoż przepisu wynika, że aby zastosować art. 138 § 2 k.p.a. organ obowiązany jest łącznie stwierdzić naruszenie przepisów postępowania oraz wykazać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W rezultacie możliwość rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. sprowadza się do tych przypadków, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, którego zakres ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

3. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma ta okoliczności, iż była ona już przedmiotem orzeczeń tut. Sądu z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2698/12 oraz NSA z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2785/13, którymi to orzeczeniami wyeliminowano z obrotu prawnego decyzje środowiskowe organów obu instancji, stwierdzające jednocześnie brak potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. W wyrokach tych, w tym w szczególności w wyroku NSA zostało przesądzone ponad wszelką wątpliwość, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia w/w ocena winna być przeprowadzona. Co do tej, zasadniczej kwestii orzeczenia te korespondują zatem wprost z opinią RDOŚ z dnia [...] lutego 2012 r. Konsekwencją powyższego jest przedłożenie przez skarżącego stosownego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, którego zakres winien być uprzednio ustalony w trybie art.63 ustawy ocenowej.

4. Całkowicie trafnie również oceniło SKO kwestię dopuszczalności ustalania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia już zrealizowanego, jednoznacznie uznając taką dopuszczalność w nawiązaniu do powołanego w postanowieniu orzecznictwa NSA – wyrok z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 3013/12 oraz orzecznictwo powołane w decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], uchylającej decyzję Wójta z dnia [...] lipca 2016 r., umarzającą postępowanie środowiskowe w sprawie.

5. Prawidłowo również ustaliło SKO skutki prawne, jakie w odniesieniu do niniejszej sprawy, wywołało wejście w życie, z dniem 16 lipca 2016 r., ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. nr 2016). Na SKO ciążył w tym zakresie obowiązek rozważenia następujących okoliczności:

(-) kontrolowane obecnie orzeczenia wydane zostały w postępowaniu administracyjnym, wszczętym jeszcze przed wejściem w życie w/w ustawy, toczącym się w następstwie prawomocnego uchylenia przez tut. Sąd wcześniejszych decyzji środowiskowych, dot. planowanego przedsięwzięcia,

(-) ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło już po dniu wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych,

(-) przed wejściem ustawy w życie w/w przedsięwzięcie, tj. elektrownia wiatrowa, została już zrealizowana na podstawie wydanego pozwolenia na budowę a także wydano dla niej pozwolenie na użytkowanie (takie stanowcze ustalenie poczynił Wójt w decyzji z dnia [...] lipca 2016 r., umarzającej postępowanie w sprawie, powołując się na pismo skarżącego z dnia 30 czerwca 2015 r.),

(-) planowane przedsięwzięcie nie spełnia rygorów odległościowych, przewidzianych w art.4 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r.,

(-) w myśl art.13 ust.2 ustawy pozwolenia na budowę dotyczące elektrowni wiatrowych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy oraz wydane na podstawie postępowania, o którym mowa w ust. 3, zachowują moc, o ile w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie,

(-) w myśl art.13 ust.3 ustawy postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Należy podzielić stanowisko SKO, opierające się na wnioskach, wynikających z przywołanego art.13 ust.2 i 3 w/w ustawy z dnia 20 maja 2016 r., że w kontrolowanym postępowaniu nie zachodziły (z racji jego zrealizowania na podstawie pozwolenia na budowę, wydanego przed wejściem w życie w/w ustawy) podstawy do egzekwowania od przedsięwzięcia zgodności z wynikającymi z ustawy z dnia 20 maja 2016 r. rygorami odległościowymi i w związku z powyższym brak spełnienia tych rygorów nie stanowił przesłanki do umorzenia postępowania środowiskowego. Podkreślić jednakże należy, iż w postanowieniu SKO nie wskazano dat i numerów ostatecznych decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę oraz pozwolenia na użytkowanie, które to uchybienie należy usunąć przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

6. Nie można natomiast podzielić stanowiska SKO co do konieczności powtórzenia postępowania przed organem I instancji w zakresie ustalenia osoby wnioskodawcy postępowania środowiskowego. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Wójt przeniósł na skarżącego, w trybie uregulowanym w art.72a ust.1 ustawy ocenowej, decyzję środowiskową z dnia [...] czerwca 2012 r., wydaną na rzecz pierwotnej wnioskodawczyni, tj. B. P. Zbyt daleko idące wnioski wyprowadziło SKO z faktu, iż będąca przedmiotem w/w przeniesienia decyzja środowiskowa z dnia [...] czerwca 2012 r., podobnie jak i utrzymująca ją w mocy decyzja SKO z dnia [...] września 2012 r., zostały prawomocnie wyeliminowane wyrokiem tut. Sądu z dnia [...] czerwca 2013 r. (SKO uznało bowiem, że okoliczność ta wywołała bezprzedmiotowość orzeczenia przenoszącego z dnia [...] grudnia 2012 r., a zatem jego całkowitą nieskuteczność, a tym samym ponowne wstąpienie B. P. w prawa wnioskodawcy postępowania). Abstrahując w tym kontekście od faktu, iż akta sprawy nie potwierdzają, aby w następstwie wyeliminowania decyzji środowiskowych - w odniesieniu do decyzji przenoszącej przeprowadzono procedurę z art.162 § 1 pkt 1 k.p.a. (stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z racji jej bezprzedmiotowości), uznać należy iż sam fakt późniejszego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji będącej przedmiotem przeniesienia na podstawie art.72a ust.1 ustawy ocenowej, wprawdzie pozbawia beneficjenta przeniesienia uprawnień wynikających bezpośrednio z decyzji przeniesionej, niemniej nie pozbawia tego podmiotu innych uprawnień, wynikających z wydania decyzji przenoszącej. Uznać należy, że przeniesienie decyzji środowiskowej prowadzi do trwałego wstąpienia przez beneficjenta przeniesienia we wszystkie prawa i obowiązki zarówno procesowe, jak i materialne, przysługujące dotąd poprzedniemu adresatowi decyzji przeniesionej, w tym w pierwszej kolejności uprawnienia wynikające z samego faktu złożenia przez poprzednika wniosku o wydanie tej decyzji. W konsekwencji powyższego uchylenie decyzji przeniesionej wcześniej na inny podmiot obliguje organ właściwy do ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie oraz do traktowania beneficjenta przeniesienia jako wnioskodawcy w sprawie (w niniejszej sprawie skarżącego).

7. Sformułowane przez SKO zastrzeżenia co do niewyjaśnienia przez Wójta przesłanek, w oparciu o które ustalił zakres raportu wraz ze wskazaniem niezbędnych metod badawczych, uznać należy, z racji pobieżnego i ogólnego charakteru tychże zastrzeżeń, za zdecydowanie niewystarczające do wykazania wadliwości postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego przez organ I instancji.

Organ odwoławczy zakwestionował prawidłowość ustaleń organu I instancji w odniesieniu do zakresu raportu oddziaływania na środowisko, jaki winien zostać przedłożony przez inwestora na potrzeby niniejszej sprawy oraz zakresu i metod zaleconych badań. W ocenie SKO: "Trafne są natomiast podniesione przez skarżącego zarzuty w odniesieniu do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz do określonych w postanowieniu: zakresu i metod badań. Organ I instancji nie uzasadnił, dlaczego nakazał określenie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko takich właśnie oddziaływań oraz elementów środowiska wymagających, jego zdaniem, szczegółowej analizy oraz na jakiej podstawie wskazał zakres i metody badań. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenie, że zakres i metody badań organ wskazał kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia należy ocenić za zupełnie gołosłowne, nie poparte żadnymi argumentami. (...) Organ winien pamiętać, że zakres raportu określony w postanowieniu nie może wykraczać poza zakres określony w art. 66 ustawy (art. 68 ust. 2 pkt 1 ustawy pozwala jedynie na odstąpienie od pewnych wymagań określonych w art. 66 ust. 1 ustawy), natomiast wskazanie zakresu i metod badań nie jest obligatoryjne (art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy).".

W pierwszej kolejności podkreślić w tym kontekście należy, iż w swoim zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżący sformułował kategoryczny wniosek, że ustalony tam zakres raportu wykracza poza treść art.66 w związku z art.68 ustawy ocenowej, co miałoby polegać na nałożeniu na skarżącego obowiązków, nie przewidzianych w art.66 ust.1 ustawy. Konkretyzując ten zarzut skarżący wskazał jednakże wyłącznie na ppkt 3.1 i 3.2. rozstrzygnięcia Wójta, nakładające obowiązek przedstawienia w raporcie wskazanych tam szczegółowych aspektów występowania ptaków. W świetle tak sformułowanych zarzutów zażalenia brak jest należytej jasności co do tego, czy zastrzeżenia SKO, przyznającego wprost rację zażaleniu, odnoszą się do całości rozstrzygnięcia Wójta, czy tylko i wyłącznie do tego jego zakresu, który bezpośrednio zakwestionowano w zażaleniu. W ocenie Sądu redakcja postanowienia SKO może prowadzić w tym zakresie do różnych wniosków.

Niezależnie od powyższego stwierdzić jednakże należy zasadniczą wadliwość oceny SKO, polegająca na odstąpieniu przez ten organ od jakiejkolwiek merytorycznej analizy szczegółowego zakresu raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, ustalonego przez Wójta i poprzestaniu w to miejsce na jego zakwestionowaniu (założywszy ostatecznie, że chodzi o całość rozstrzygnięcia Wójta) w oparciu o bardzo ogólnie i dogmatycznie sformułowane przesłanki (tj. z uwagi na niedostateczne zdaniem SKO uzasadnienie przez Wójta, dlaczego organ ten uznał za zasadne zanalizowanie w raporcie wskazanych w postanowieniu oddziaływań inwestycji i to w oparciu o zalecone tam metody). Podkreślić w tym kontekście należy, że w pkt III ppkt 1 – 9 własnego postanowienia Wójta wskazał w sposób bardzo szczegółowy zakres oddziaływań inwestycji oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy, bezspornie opierając treść w/w rozstrzygnięcia o postanowienie RDOŚ z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], opiniujące przedmiot postępowania w trybie uregulowanym w art.64 ustawy ocenowej. Niezbędność szczegółowego uzasadnienia przez organ główny stanowiska kwestionującego stanowisko organu opiniującego kategorycznie podkreślił na gruncie niniejszej sprawy NSA w wyroku 18 czerwca 2015 r., nie negując przy tym, iż opinia ta nie ma dla organu głównego mocy wiążącej.

O ile zatem opinia regionalnego dyrektora ochrony środowiska (organu wyspecjalizowanego), o której mowa w art.64 ust.1 pkt 1 ustawy ocenowej, formalnie nie wiąże organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określenia zakresu raportu, o tyle nie może zostać przezeń pominięta w tym sensie, że: (-) winna zostać przez organ główny wnikliwie oceniona pod kątem celowości wykorzystania przy rozstrzyganiu w sprawie zamieszczonych tam rekomendacji, (-) zajęcie przez organ główny stanowiska w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko lub określenia zakresu raportu, odmiennego od stanowiska zajętego w opinii, o której mowa w art.64 ust.1 pkt 1 ustawy ocenowej, winno zostać wyczerpująco uzasadnione przez organ główny. Upoważnienia do niepodzielenia stanowiska organu opiniującego nie będzie mogła zatem stanowić wyłącznie ogólnie sformułowana polemika organu głównego z tym stanowiskiem.

Odnotować należy, że:

(-) Postanowienie Wójta nakłada na skarżącego obowiązek zidentyfikowania poszczególnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko oraz elementów środowiska wymagających szczegółowej analizy, przyznając w tym zakresie priorytetowe znaczenie ustaleniu wszechstronnego wpływu przedsięwzięcia na ptaki;

(-) Co do zasady przyjęcie zarówno przez organ wyspecjalizowany, jak i przez Wójta w/w założeń nie może budzić zastrzeżeń z racji samego charakteru przedsięwzięcia, mającego polegać na budowie elektrowni wiatrowej, a zatem zespołu wysokich budowli, które w oczywisty sposób mogą potencjalnie stanowić przeszkodę dla przemieszczających się ptaków;

(-) W pkt III.3 swojego postanowienia Wójt określił szczegółowo i wieloaspektowo (w ślad za RDOŚ) zakres i metodykę badań, mających służyć poczynieniu wszechstronnych ustaleń na temat występowania ptaków w zasięgu oddziaływania inwestycji (zasugerowano wykorzystanie w tym zakresie metodyki opartej na projektowanych wytycznych, dotyczących oddziaływania elektrowni wiatrowych na ptaki, opracowanej przez P.C. i inni (GDOŚ 2011);

(-) W swoim wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. NSA jednoznacznie opowiedział się za dopuszczalnością stosowania w sprawach o w/w zakresie specjalistycznych metodyk, pomimo tego, iż nie posiadają one waloru aktów normatywnych.

W świetle powyższych uwarunkowań przyjąć należy, iż skuteczne zakwestionowanie przez organ główny tak skonkretyzowanych zaleceń RDOŚ co do konieczności zbadania danych oddziaływań inwestycji, oceny danych elementów środowiska, czy też zastosowania danych metod badawczych, wymagałoby przeprowadzenia przez organ główny szczegółowej analizy poszczególnych zaleceń i jasnego wykazania, w oparciu o tę analizę, iż dane zalecenie w oczywisty sposób nie znajduje uzasadnienia. W żadnym wypadku nie można przyjąć, iż analizę tego rodzaju wyczerpuje wskazanie przez SKO, iż "Organ I instancji nie uzasadnił, dlaczego nakazał określenie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko takich właśnie oddziaływań oraz elementów środowiska wymagających, jego zdaniem, szczegółowej analizy oraz na jakiej podstawie wskazał zakres i metody badań. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzenie, że zakres i metody badań organ wskazał kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia należy ocenić za zupełnie gołosłowne, nie poparte żadnymi argumentami.". Zdecydowanie podkreślić należy, że chociażby pobieżna analiza szczegółowych i kompleksowych zaleceń RDOŚ, przeniesionych do postanowienia Wójta, w daleko idący sposób uprawdopodobnia wniosek, iż w logiczny sposób zalecenia te mają służyć dokładnemu ustaleniu zakresu oddziaływania inwestycji w szczególności na środowisko ptaków i że mogą mieć one charakter standardowy dla tego rodzaju przedsięwzięć. Należałoby w tej sytuacji przyjąć, iż samo, nawet ogólnie scharakteryzowane usytuowanie, charakter i skala oddziaływania przedsięwzięcia, mającego typowy charakter, w zasadzie przesądzałoby o celowości uwzględnienia zaleceń RDOŚ. O ile SKO stoi na stanowisku, że przedmiotowe zalecenia nie znajdują dostatecznego uzasadnienia, w tym w szczególności, że prowadzą do nałożenia na inwestora obowiązków zbędnych, czy też nadmiernych (w tym kierunku zmierza zresztą rozumowanie skarżącego), to stanowisko to można byłoby zaakceptować tylko o tyle, o ile SKO byłoby w stanie przekonująco wykazać w/w zbędność, czy też nadmierność nałożonych na inwestora obowiązków (w tym zbędność zaleconych metod badawczych). Jak już wskazano powyżej tego rodzaju analiz SKO nie przeprowadziło.

8. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii niewykorzystania przez orzekające w sprawie organy wskazanej przez niego dokumentacji zgromadzonej w innych postępowaniach o podobnym przedmiocie, stwierdzić należy, że aczkolwiek SKO może rozważyć możliwość przeprowadzenia tego rodzaju dowodu w sprawie, niemniej wyłącznie w takim zakresie, w jakim przedmiotowa dokumentacja mogłaby być przydatna do oceny prawidłowości stanowiska RDOŚ, wyrażonego w opinii z dnia [...] lutego 2012 r. oraz opartego na jej podstawie postanowienia Wójta z dnia [...] grudnia 2016 r. W żadnym wypadku natomiast dokumentacja ta nie mogłaby być wykorzystana jako ekwiwalent raportu oddziaływania na środowisko, albowiem raport taki, z racji wspomnianego przesądzenia przez NSA konieczności przeprowadzenia w niniejszej sprawie oceny oddziaływania na środowisko, musi być sporządzony. O ile zatem do pewnego stopnia sprawą otwartą pozostaje zagadnienie szczegółowego zakresu raportu i niezbędnej metodyki, niemniej (jak to wyjaśniono powyżej) ewentualne przesądzenie, że kwestie te miałby się przedstawiać inaczej aniżeli zarekomendował RDOŚ, wymagałoby szczegółowego wykazania przez SKO zasadności takich odstępstw. Tylko zatem w tym kontekście przeprowadzenie przez SKO dowodu z powołanej przez niego dokumentacji, miałoby rację bytu, niemniej ocena przydatności tego rodzaju dowodów pozostaje w gestii SKO.

9. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku SKO ponownie rozpatrzy zażalenie skarżącego na postanowienie Wójta z dnia [...] grudnia 2016 r., stosując się do ocen i zaleceń sformułowanych powyżej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.c oraz art.200 p.p.s.a.