Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1145/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Daniela Kozłowska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r., nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji tego Wojewody z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Z. mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Liceum [...] im. [...] w Z., w skład którego wchodziły: nieruchomość gruntowa zabudowana położona w Z. przy ul. [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 uregulowana w księdze wieczystej KW nr [...] oraz budynki i budowle trwale związane z nieruchomością gruntową, majątek ruchomy.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł że, w aktach sprawy znajduje się decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 1997 r., nr [...] zgodnie, z którą nieruchomość zabudowana położona w Z. przy ul. [...], objęta księgą wieczystą KW nr [...] została przekazana w zarząd Liceum [...] w Z. W przedmiotowej nieruchomości zajmowała pomieszczenia Biblioteka Pedagogiczna Wojewódzka w [...] Filia w Z., która użytkowała na drugiej kondygnacji budynku pomieszczenia o powierzchni [...] m2, na podstawie umowy użytkowania z dnia 1 stycznia 1996 r. zawartej pomiędzy Liceum [...] a Biblioteką Pedagogiczną. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872), mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwym jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 48 ust. 1 powołanej ustawy, powiaty z dniem 1 stycznia 1999 r. przejmują m.in. szkoły ponadpodstawowe.

W dalszej części uzasadnienia decyzji Minister Skarbu Państwa podniósł, że art. 336 k.c. rozróżnia posiadanie samoistne i zależne. Pierwsze jest posiadaniem właścicielskim, a zatem posiadacz włada rzeczą w takim zakresie, jak to czyni właściciel, wykorzystując taką faktyczną możliwość władania rzeczą do jakiej właściciel jest uprawniony. Istotą posiadania zależnego jest władztwo nad rzeczą w zakresie odpowiadającym prawu podmiotowemu – innemu niż własność – które posiadacz wykonuje. Posiadanie zależne powstaje na ogół w wyniku wydania rzeczy na podstawie umowy o czasowe z niej korzystanie. Zatem ten kto korzysta z lokalu na podstawie umowy najmu jest posiadaczem zależnym. W przedmiotowej sprawie Liceum Ogólnokształcące miało ustanowiony zarząd a obecnie na podstawie art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) prawo trwałego zarządu i na podstawie tego tytułu miało i ma prawo wykonywać swoje władcze uprawnienia, w tym zawrzeć umowę najmu, która nie uszczupliła praw zarządcy trwałego.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zarząd Województwa [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Wielkopolskiego ją poprzedzającej. W skardze podniesiono, że zarówno organ I jak i II instancji decyzję odmowną argumentował tym, iż przekazanie mienia Województwu uniemożliwia tytuł prawny w formie trwałego zarządu ustanowionego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości na rzecz Liceum Ogólnokształcącemu w Z. Interpretacja pojęcia "władanie", wyrażona w uzasadnieniu decyzji organu, ma charakter zawężający i nie znajduje uzasadnienia w treści art. 60 ust. ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W przepisie tym nie ma mowy o tytule prawnym przysługującym wobec mienia jednostkom organizacyjnym lub instytucjom jako o przesłance nabycia mienia przez jednostki samorządu terytorialnego, a samo władanie może oznaczać zarówno dysponowanie na podstawie tytułu prawnego, jak i faktyczne posiadanie bez tytułu prawnego lub bez oparcia o ten tytuł. Zarząd Województwa [...] stoi na stanowisku, że w dniu 1 stycznia 1999 r. część przedmiotowej nieruchomości była we władaniu Publicznej Biblioteki Pedagogicznej w [...] – Filia w Z. zatem mienie to z dniem 1 stycznia 1999 r. stało się w oparciu o wyżej powołany przepis mieniem Województwa [...]. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że Biblioteka Pedagogiczna zajmuje pomieszczenia w przedmiotowym budynku od października 1986 r., tj. od chwili powstania budynku. Ponadto organ wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił, że w dniu [...] stycznia 1999 r., Starostwo Powiatowe w Z. faktycznie władało przedmiotowym mieniem tylko w tej części, która nie była wykorzystywana przez Pedagogiczną Bibliotekę w [...] – Filia w Z.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji, ponadto podniósł, iż w dniu 4 grudnia 2002 r. Sąd Najwyższy rozpoznając rewizję nadzwyczajną od wyroku NSA orzekł o zmianie wyroku i oddaleniu skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa w analogicznej sprawie, gdzie istotą problemu była interpretacja terminu "władanie" (sygn. akt RN 206/01).

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271 z póz. zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270.)

Skarga nie jest zasadna, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Nie ulega wątpliwości, że użyte w art. 60 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz872) pojęcie "władania" mieniem Skarbu Państwa zrodziło szereg wątpliwości, zarówno w orzecznictwie administracyjnym, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wykładnia tego pojęcia była również przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. W wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 206/01 Sad Najwyższy stanął na stanowisku, że pojęciem tym objęto jedynie takiego rodzaju władztwo nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. W szczególności chodzi tu o władanie na zasadach analogicznych do władania mieniem Skarbu Państwa przez państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, tj. analogicznych do użytkowania, zarządu lub trwałego zarządu.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Jak wynika z akt sprawy, a zwłaszcza z wypisu księgi wieczystej KW [...] Liceum Ogólnokształcące w Z. otrzymało w trwały zarząd nieruchomość gruntową zabudowaną oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2 położoną w Z. przy ul. [...] stanowiącą mienie Skarbu Państwa na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 1997r. Jeżeli tak, to należy przyjąć, że Liceum Ogólnokształcące w Z. władało mieniem Skarbu Państwa w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy z dnia 25 lipca 1998r. o zmianie ustawy o systemie oświaty ( Dz. U. Nr 117 poz. 759) prowadzenie szkół ponad podstawowych przeszło do zadań własnych powiatu. Na podstawie art. 48 ust.1 cytowanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. powyższa jednostka podlegała przejęciu przez powiat. Tym samym uznać należy, że będące przedmiotem sprawy nieruchomość mogła na mocy art. 60 ust.1 tej ustawy z mocy prawa stać się mieniem jednostki samorządu terytorialnego, bowiem jak wykazano pozostawała w dniu 1 stycznia 1999r. we władaniu państwowej jednostki organizacyjnej przejmowanej z tym dniem przez jednostkę samorządu terytorialnego.

W tym stanie rzeczy skarga jako nie uzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.