Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 613/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Przyznano wynagrodzenie płatne z budżetu państwa
Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3, art. 83 ust. 1 pkt 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi H. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku H. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, postanowił utrzymać w mocy decyzję I instancji - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Oddział w S.) - nr [...] z dnia [...] r., którą to decyzją organ rentowy I instancji odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na: 1) Fundusz Ubezpieczeń Społecznych - koszty upomnienia [...] zł.; 2) Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od 08/2007 do 06/2008 w wysokości [...] zł; odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł naliczonych na dzień [...] lipca 2008 r. oraz kosztów upomnienia [...] zł.; za pracowników w części finansowanej przez płatnika na: 1) Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od 08/2007 r. do 06/2008 r. w wysokości [...] zł., 2) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 08/2007 r. do 06/2008 r. w wysokości [...] zł. oraz umorzył, z uwagi na stwierdzoną bezprzedmiotowość, postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek strony w zakresie dotyczącym umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na: 1) Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 08/2007 r. do 06/2008 r. w wysokości [...] zł., 2) Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres 08/2007 r. do 06/2008 r. w wysokości [...] zł.

W podstawach prawnych swojej decyzji Prezes ZUS wskazał art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11 , poz. 74 ze zm.)

W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS przedstawił następujący stan faktyczny i argumenty prawne. W dniu [...] lipca 2008 r. H. S. z uwagi na zaistniałe w gospodarstwie domowym trudności finansowe i zdrowotne zwrócił się o umorzenie należności składkowych. Dnia [...] r. ZUS wydał decyzję [...] na mocy której odmówił stronie umorzenia zaległych należności składkowych, uzasadniając swoje stanowisko m.in. brakiem przesłanek stanowiących podstawę uwzględnienia zgłoszonego wówczas żądania. W dniu [...] grudnia 2008 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek. We wniosku tym H. S. stwierdził, iż uzasadnienie wydanej przez ZUS decyzji jest niesprawiedliwe, a wnioski jakie organ wyciągnął na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie są zgodne ze stanem faktycznym. We wniosku przedstawił okoliczności przedmiotowej sprawy i podał, że ze względu na trudną sytuację finansową i zły stan swojego zdrowia nie jest w stanie wywiązać się ze spłaty należności składkowych. Wnioskując o ponowne zbadanie sprawy nie wniósł jednak, w ocenie Prezesa ZUS-u, istotnych dla sedna sprawy dokumentów potwierdzających wyjątkowe zdarzenia uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek. Złożoną wcześniej dokumentację uzupełnił tylko o kserokopie wezwań do zapłaty za telefon, energię elektryczną, gaz, wodę, abonament RTV, upomnienie z Urzędu Miejskiego w C. w sprawie nieopłaconego podatku od nieruchomości, jak również wezwania do spłaty zaciągniętych kredytów w “A" S.A. i w “B" Bank S.A. Do akt sprawy załączył ponadto upomnienia z ZUS O/S. wzywające do uregulowania należności z tytułu nieopłaconych składek oraz informację z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w W. o stanie łącznego zadłużenia określonego na dzień [...] grudnia 2008 r. w kwocie [...] zł. Wszystkie wymienione dokumenty datowane są na lata od 2001 r. do 2008 r. W ocenie organu przedstawione kserokopie dokumentów ograniczają ich moc dowodową.

Prezes ZUS dokonując ponownej oceny zgromadzonej dokumentacji dokonał jej wnikliwej analizy na podstawie art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Odnosząc się do podnoszonych przez stronę argumentów, jak również poddając ponownej analizie zgromadzony w całym postępowaniu materiał dowodowy Prezes ZUS stwierdził, iż w tej sprawie nie występują szczególne okoliczności ważne dla jej przedmiotu, a dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie dowodzą racji strony i nie stwarzają podstawy uwzględnienia zgłoszonego żądania.

Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów ustalono, że strona prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna na podstawie wpisu nr [...] od dnia [...] września 1993 r. do nadal. Przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej są usługi fryzjerskie. Analiza dokumentów rozliczeniowych potwierdza, iż w trakcie działalności strona jako płatnik nie sprostała warunkom jej prowadzenia i nie dopełniła ustawowego obowiązku opłacenia należnych składek i zalega z ich zapłatą.

Z treści złożonych w sprawie oświadczeń wynika bowiem, iż główną przyczyną zaistniałego stanu były i są zbyt niskie dochody uzyskiwane z prowadzonej przez stronę działalności.

Mając na względzie powołane przez stronę okoliczności organ rentowy zaznaczył, iż podstawową powinnością każdego podmiotu gospodarczego jest racjonalne i umiejętne gospodarowanie uzyskanymi środkami pieniężnymi pozwalającymi w pierwszej kolejności zabezpieczyć płatności należne budżetowi państwa. Każdy przedsiębiorca powinien już na wstępie być świadomy wszelkich korzyści, jak i kosztów jakie niesie za sobą samodzielna działalność gospodarcza. Obowiązek opłacania składek z tytułu prowadzonej działalności ma charakter obligatoryjny, a sytuacja płatnika w jakiej się znajduje nie zwalnia go od regulowania należności i nie może stanowić podstawy ich umorzenia.

Przepisy prawa ubezpieczeniowego, w oparciu o które wydano decyzję, stwarzają możliwość umorzenia należności z tytułu składek w całości lub w części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności - zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Przypadki całkowitej nieściągalności w sposób wyczerpujący i zamknięty określa art. 28 ust. 3 przywołanej ustawy. Ustawodawca wskazał w tym przepisie przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i stanowią one zamknięty katalog. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma ta wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów z art. 28 ust. 3 ustawy, organ podejmujący decyzję pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Podejmując analizę zamkniętego katalogu sytuacji w jakich stwierdzona może zostać całkowita nieściągalność należności, Prezes ZUS stwierdził, iż na podstawie złożonych i przeanalizowanych materiałów dowodowych żadna z określonych przez ustawodawcę okoliczności w niniejszej sprawie nie zaistniała. Zostało bowiem wdrożone skuteczne postępowanie egzekucyjne mające na celu przymusowe dochodzenie należnych składek. Z treści informacji przekazanych przez Naczelnika US w B. wynika, iż postępowanie egzekucyjne jest w toku. Dokonano zajęcia emerytury strony, z której dokonywane są stałe comiesięczne potrącenia w kwocie [...] zł. Zgodnie ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami ustalono, że H. S. pobiera emeryturę policyjną z Zakładu Emerytalno-Rentowego w W. w kwocie [...] zł brutto.

Prezes ZUS ustalił, że strona jest w posiadaniu majątku nieruchomego, który w tej sytuacji stanowić może przedmiot bądź zabezpieczenie zwrotu należnych ZUS-owi składek z prowadzonej działalności. H. S. jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w C. i przy ul. [...], jego udział stanowi 1/2. Pozostała część należy do Pani S. B. W skład nieruchomości wchodzą grunty figurujące w rejestrach geodezyjnych pod nr rejestru [...] o łącznej powierzchni 0,0177 ha, numer księgi wieczystej [...] (zgodnie z pismem z dnia [...] r. ze Starostwa Powiatowego w B. i odpisem z Księgi Wieczystej z Sądu Rejonowego w B.). Na nieruchomości ustanowiona jest hipoteka przymusowa kaucyjna na rzecz ZUS Oddział w S. łącznie do kwoty [...] zł, ponadto w dziale trzecim KW 6351 widnieje ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji komorniczej Komornika Sądu Rejonowego w B. Rewiru [...] przeciwko H. S. jako dłużnikowi, skierowanej do 1/2 części nieruchomości, celem zaspokojenia należności głównej w sumie [...] zł wraz z dalszymi odsetkami, kosztami postępowania oraz kosztami egzekucyjnymi przypadającymi na rzecz Pani M. K.

W złożonym [...] grudnia 2008 r. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strona podkreśliła, że na przedmiotowym majątku ustanowiona jest hipoteka, która powoduje, że lokal w jej ocenie jest, w rozumieniu ekonomicznym, zupełnie bezwartościowy. Prezes ZUS odnosząc się do powyższego, zauważył, iż ustanowiona hipoteka może w istocie stanowić przeszkodę w ewentualnej sprzedaży nieruchomości, ale niewątpliwie jej ustanowienie nie oznacza, że dom wraz z działką nie ma żadnej wartości rynkowej.

Organ administracyjny orzekając w niniejszej sprawie wziął również pod uwagę fakt, bazując na danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia [...] sierpnia 2008 r., iż H. S. figuruje w tamtejszej ewidencji jako właściciel samochodów osobowych marki [...] 1992 r. (data nabycia [...] kwiecień 2006 r.) i [...] z 1993 r. (data nabycia [...] maj 2008 r.); jest on również właścicielem przyczepy lekkiej marki [...] z 1992 r. W złożonym wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy strona podkreśliła, że te ruchomości nie stanowią żadnego majątku, ponieważ ich wartość jest zerowa, ponadto samochody te są własnością banków. Organ stwierdził, iż w załączonych do akt sprawy dokumentach brak jest informacji potwierdzających powyższe, poza istniejącym w ewidencji CEPiK zapisie o współwłasności, brak jest bowiem informacji obrazujących stopień realizacji wynikających z powyższego zobowiązań oraz dotyczących ewentualnego stanu zadłużenia.

Zgłoszone przez stronę żądanie zostało także rozpoznane pod względem zbadania i oceny okoliczności przewidzianych w artykule 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności zgodnie z treścią art. 28 ust. 3a tej ustawy. Wykonanie tegoż przepisu reguluje § 3 ust. 1. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), który stanowi, iż: Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego najbliższej rodziny, a w szczególności:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Ustawodawca zgodnie z treścią powołanych przepisów przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek w sytuacjach innych niż wskazane w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Obowiązek wykazania okoliczności należy rozumieć jako konieczność przedstawienia zdarzeń uzasadniających wniosek. Okoliczności te podlegają ocenie organu w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym przedstawiony przez stronę postępowania. Organ administracyjny dokonując oceny podnoszonych przez stronę okoliczności uniemożliwiających opłacenie należności składkowych dysponuje prawem do umorzenia należności w ramach tzw. uznania administracyjnego.

W przedmiotowej sprawie Prezes ZUS stwierdził, ż przeprowadził w sposób rzetelny i dokładny całe postępowanie mające na celu zweryfikowanie podnoszonych przez stronę argumentów uzasadniających wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. Z uwagi na fakt, że składki na ubezpieczenie społeczne mają charakter należności publicznoprawnych organ zobligowany jest do zachowania szczególnej ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Dysponując pieniędzmi budżetu organ winien z największą ostrożnością, ważąc z jednej strony interes finansów ubezpieczeń społecznych, z drugiej zaś uwzględniać ważny interes zobowiązanego. Uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla wnioskującego rozstrzygnięcia. Nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, organ nie jest zobligowany do umorzenia zaległości. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, Prezes ZUS dostrzegł możliwości wyegzekwowania zaległych składek wraz z odsetkami, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Uwzględniając powyższe Prezes ZUS podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych zasad, które nakazują organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zaznaczenia wymaga, iż we wskazanym zakresie umorzenie zaległych składek jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie drastycznych i wyjątkowych zaistniałych w nadzwyczajnych okolicznościach, spowodowanych działaniem czynników niezależnych od sposobu postępowania płatnika, a więc w sytuacji gdy ze względu na wiek, stan zdrowia, inne względy społeczne oraz znikome źródło przychodów jest realnie niemożliwe wywiązanie się ze zobowiązania względem ZUS. Podkreślenia wymaga także, iż umorzenie zaległości z tytułu składek jest najdalej idącą ulgą w spłacie ciążących zobowiązań składkowych, udzielanych przez organy administracji publicznej. Jej przyznanie powoduje bowiem rezygnację z całości lub części należnych Skarbowi Państwa dochodów. A zatem zaistnieć muszą niezależne od strony zdarzenia losowe, które będą przemawiać za umorzeniem zaległości ze względu na przedstawioną sytuację wnioskodawcy.

W oparciu o zgromadzony w trakcie przeprowadzonego postępowania materiał dowodowy Prezes ZUS dokonał ponownej analizy możliwości płatniczych, sytuacji materialno-bytowej i zdrowotnej wnioskodawcy oraz najbliższej rodziny i osób wspólnie z nim zamieszkujących, zgodnie z cytowanymi unormowaniami prawnymi w tym zakresie. Złożony wniosek o umorzenie uzasadniony został przede wszystkim trudną sytuacją finansową i zdrowotną w gospodarstwie domowym. Jako okoliczności sprawy podano ciężką sytuację finansową wnioskodawcy wynikającą z niskich dochodów, licznych zobowiązań, jak również kłopoty zdrowotne, które to okoliczności w jego ocenie uniemożliwiają wywiązanie się ze spłaty powstałego zobowiązania. Prezes ZUS stwierdził, iż żadna z przytoczonych okoliczności nie może stanowić wystarczającej przesłanki będącej podstawą umorzenia zwłaszcza, iż przytoczone przez wnioskodawcę fakty nie znalazły wystarczającego umocowania w przedłożonych do wniosku materiałach dowodowych. Oświadczył on, że jest po rozwodzie, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje samotnie. Pomimo, iż z danych otrzymanych z UM w C. wynika, że pod wskazanym adresem zameldowana jest również S. B. W złożonych oświadczeniach wnioskodawca odniósł się do tego podkreślając, iż pomimo wspólnego adresu zameldowania nie zamieszkuje i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, podkreślił, że S. B. winna sprawować nad nim opiekę (w KW 6351 istnieje zapis o prawie dożywotniego utrzymania obciążającego S. B. polegające na dostarczeniu wnioskodawcy wyżywienia, ubrania, mieszkania, zapewnieniu odpowiedniej pomocy i pielęgnowaniu w chorobie). Podkreślił, że S. B. okazała się osobą niewiarygodną i również chorą, która obecnie sama potrzebuje opieki i jest bezrobotna.

Miesięczny dochód w gospodarstwie domowym, zgodnie z oświadczeniem, stanowią środki pieniężne pochodzące z pobieranej przez stronę emerytury policyjnej w wysokości [...] zł netto ([...] zł brutto). Z tego świadczenia realizowane są potrącenia w kwocie [...] zł. Aktualnie strona jest również czynnym przedsiębiorcą, ale jak podkreśliła w złożonym w sprawie oświadczeniu nie przynosi ona żadnych dochodów, a obecnie jest zawieszona. Badając pełny obraz sytuacji finansowej w gospodarstwie domowym, Prezes ZUS poza stroną dochodową dokonał również analizy stanu wydatków i innych zobowiązań strony. Podstawowe, miesięczne wydatki gospodarstwa domowego szacowane na podstawie złożonego w sprawie oświadczenia o wysokości opłat ponoszonych w związku z utrzymaniem domu, związane z ochroną zdrowia i opieką lekarską, zakupem żywności, odzieży i obuwia wynoszą łącznie około [...] zł. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż strona jest właścicielem samochodów osobowych marki [...] 1992 r. i [...] z 1993 r. oraz przyczepy lekkiej marki [...] z 1992 r., w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nawiązała do powyższego podkreślając, że wartość tych pojazdów jest zerowa i przez to niewątpliwie nie stanowią, jak określił "wielkiego majątku". Organ rentowy stwierdził, iż fakt posiadania samochodów bez względu na ich stan techniczny, markę bądź wartość rynkową, jak również koszty ich miesięcznej i rocznej eksploatacji, nie mieszczą się w definicji koszyka dóbr oszacowanego dla poziomu minimum socjalnego, zwłaszcza w sytuacji gdy strona ubiegająca się o umorzenie nie udowodniła, że posiadany środek transportu służy zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych własnych lub członków najbliższej rodziny.

W sprawie strona wskazała na zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych pożyczek od osób prywatnych w kwocie około [...] zł, których spłaty z powodu braku środków nie podjęła. Do złożonego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy załączyła szereg kserokopii dokumentów wzywających do zapłaty, które jednak nie mogą w pełni stanowić potwierdzenia aktualnego stanu jej zadłużenia z uwagi na dezaktualizację znacznej ich części, przedłożone przez nią dokumenty datuje się bowiem już od 2001 r. Do akt sprawy przedłożyła ponadto kserokopię pisma z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w W. określające wysokość zadłużenia, na dzień [...] r. była to kwota [...] zł.

W przedmiotowej sprawie Prezes ZUS nie stwierdził, a wnioskodawca nie udowodnił, aby w związku z trudną sytuacją finansową na którą się powołuje w złożonym wniosku podjęte zostały przez niego działania mające na celu uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego w formie dotacji, zasiłków lub innych form pomocy materialnej dotowanych ze środków instytucji socjalnych. W oświadczeniu zaznaczył tylko, że nie korzysta z pomocy społecznej bowiem jest to sprawa jego ambicji, a argument zawarty w decyzji [...] jest dla niego nie do przyjęcia. W jego ocenie fakt korzystania z pomocy socjalnej jest niegodny wieloletniego funkcjonariusza Policji. Zdaniem organu rentowego korzystanie z pomocy społecznej nie jest kwestią osobistej ambicji bądź jej braku, bowiem pomoc taka ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz ma za zadanie wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a należna jest wszystkim znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej.

Pomimo, iż okoliczności tej nie należy traktować jako przesłanki kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy to dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie o umorzenie stanowiłyby dowód trwałego, ciężkiego lub wyjątkowego charakteru wskazanych trudności oraz mogłyby stanowić potwierdzenie faktu, że strona nie jest w stanie we własnym zakresie zrealizować potrzeb minimum egzystencji.

Prezes ZUS oświadczył, iż dokonując wnikliwej analizy sytuacji finansowej strony, bazując na zgromadzonym materiale dowodowym nie może stwierdzić, aby jej stan stwarzał symptomy przejawiających lub pogłębiających się trudności, z uwagi na które podjęcie się spłaty należności nie byłoby możliwe, gdyż pozbawiłaby przez to stronę środków niezbędnych dla zachowania podstawowych potrzeb życiowych lub spłata której spowodowała inne nieodwracalne skutki dla jej dalszej egzystencji.

Wśród innych okoliczności, które zdaniem strony powinny być uwzględnione przy rozpatrywanym wniosku o umorzenie są występujące problemy zdrowotne. Wskazuje ona na zły stan swojego zdrowia. Na okoliczność oceny sytuacji zdrowotnej przedłożyła tylko kserokopie protokołu analizy lekarskiej z dnia [...] stycznia 2007 r. sporządzonego przez biegłego sądowego, w którym stwierdzono, że choruje na przewlekłą [...], ponadto choruje i stale leczona jest z powodu [...],[...], rozpoczynającej się choroby [...], stanu zapalnego [...] oraz [...]. Z przedłożonych dokumentów wynika, że pozostaje pod stałą kontrolą ambulatorium MSWiA w B. oraz poradni specjalistycznych. Dokument ten jednak ze względu na jego dezaktualizację, w ocenie organu rentowego, nie obrazuje aktualnego stanu zdrowia strony.

Organ zaznaczył, iż poza tym protokołem strona nie wniosła żadnych dokumentów zaświadczających o występującej w gospodarstwie domowym niepełnosprawności lub niemożności samodzielnej egzystencji. Z uwagi na brak dowodów Prezes ZUS nie stwierdził również, aby strona była obowiązana koniecznością sprawowania stałej opieki nad przewlekle chorym członkiem najbliższej rodziny, która to okoliczność mogłaby skutkować niemożnością wywiązania się ze spłaty zaległości.

Przedmiotowa decyzja Prezesa ZUS stała się przedmiotem skarg H. S. do WSA w Gliwicach. W skardze wnosi on o jej uchylenie i zwolnienie z kosztów sądowych. Zarzuca, iż organ wydając decyzję odmowną nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, tj. bardzo złej sytuacji życiowej skarżącego. Uzasadniając skargę akcentuje, iż kwota 500 zł, jaka pozostaje mu po potrąceniach, nie wystarczy na leczenie i na życie. Dochody z działalności gospodarczej są symboliczne, a jedynym powodem jej prowadzenia jest wrodzona chęć pomocy innym ludziom (powołał się na swoją działalność w Stowarzyszeniu na Rzecz Pomocy Osobom Chorym i Niepełnosprawnym "C"). Skarżący wskazał, iż jedynym beneficjentem tej działalności gospodarczej jest jego pracownica, której sytuacja życiowa jest bardzo trudna i nie może zostać bez pracy. Nadto powtórzył swoje argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczące bardzo złego stanu zdrowia i braku środków na spłatę licznych zadłużeń oraz na pokrycie rachunków za media. Do skargi dołączył kartę wypisową ze szpitala z dni [...] lutego 2009 r., z której wynika, iż w dniach [...] stycznia do [...] lutego 2009 r. przebywał w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym nr [...] w S., gdzie stwierdzono u niego m. in. [...] i podjęto [...]. Pacjenta w stanie dobrym wypisano do domu z zaleceniem kontynuowania dializoterapii oraz farmakoterapii.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał swoje stanowisko i argumenty prawne i faktyczne na jego poparcie, zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Nie zgadzając się z zarzutami skargi organ podkreślił, iż w toku postępowania przeprowadził w sposób wnikliwy i rzetelny postępowanie dowodowe, uzyskał szereg informacji dotyczących sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej skarżącego. Natomiast skarżący, mimo iż był informowany o dokumentach, które może złożyć do akt sprawy i które mogą mieć w niej znaczenie, wybiórczo potraktował okoliczności, które przedstawił organowi rentowemu w toku postępowania wyjaśniającego, o czym świadczy fakt, iż do samej skargi dołączył wiele dokumentów, które nie były przedmiotem rozpoznania przed organem w toku postępowania. Prezes ZUS podkreślił, że widzi możliwość skutecznego wyegzekwowania zaległości składkowych w taki sposób aby nie pogarszać obecnej sytuacji materialnej skarżącego. W uzasadnieniu decyzji w ocenie organu rentowego odniósł się on do każdego przeprowadzonego dowodu w sprawie oraz dokonał ich wnikliwej analizy przy zastosowaniu zasady swobodnej oceny dowodów. Reasumując Prezes ZUS stwierdził, iż kierując się przy ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów zasadami prawidłowej logiki, zgodnością oceny z prawidłami nauki, a także doświadczeniem życiowym, uznał że przesłanki z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które pozwalają na umorzenie składek, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył,

co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę wykonują biorąc pod uwagę kryterium legalności. Wobec tego - zgodnie z art. 145 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność tych aktów w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako k.p.a.) lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność mimo, że skarżąca wnosiła o uchylenie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Mendek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, str. 299). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę.

Dokonana w tych granicach ocena legalności zaskarżonej decyzji powoduje, iż skargę należy oddalić, jako nieuzasadnioną.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zatem skargę należało oddalić.

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.): "Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4.

2. Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a.

3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

3a. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

3b. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

4. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty."

Nadto art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, iż: "Do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29". Zgodnie natomiast z art. 32 tejże ustawy: "Do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne."

W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; dalej jako rozporządzenie z 31 lipca 2003 r.). § 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że: "Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

2. Za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku.

3. Za działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się pozarolniczą działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych."

Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że w myśl art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadkach ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a tego przepisu ustawy. Treść art. 28 ust. 2, jak i poprzedzającego go ust. 1 wskazuje, iż decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Decyzje uznaniowe, podobnie jak decyzje związane, winny zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne (wyrok NSA z dnia 1 lutego 1982 r., I SA 2671/81, ONSA 1982, nr 1, poz. 13), a zatem organ działając w ramach uznania administracyjnego określonego w wyżej wskazanych przez Sąd przepisach, nie jest zwolniony z obowiązku podania w uzasadnieniu swej decyzji motywów, jakimi kierował się, wydając decyzję odmowną. W wyroku z dnia 19 lipca 1982 r. (sygn. akt. II SA 883/82, PiP 1983, z. 6, s. 141 z glosą A. Wasilewskiego) NSA stwierdził, że: "1. Organ państwowy działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek: wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, wysłuchując strony w trakcie postępowania, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 10 § 1 oraz 77 k.p.a.); rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. 2. Decyzje uznaniowe wymagają również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.)." Podobnie w wyroku z dnia 20 czerwca 1984 r., (sygn. akt III SA 87/84, GAP 1986, nr 13, s. 44), NSA przyjął, że: "1. Okoliczność, że przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji, nie zwalnia sama przez się tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego decyzji."

W uchwale z dnia 6 maja 2006 r. (sygn. akt II UZP 6/04 – OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy stwierdził, iż zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stwarza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Wskazać należy także na tezę wyroku NSA z dnia 29 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II GSK 141/07 – LEX nr 368197): "Decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy (...) o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia."

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w tej sprawie przyczyną odmowy umorzenia należności z tytułu składek było stwierdzenie przez Prezesa ZUS-u, iż nie wystąpiła po stronie wnioskodawcy którakolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności tych należności enumeratywnie wymieniona przez ustawodawcę w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organów ZUS-u, nie wystąpiła również żadna z okoliczności statuowana w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., którą na zasadzie wyjątku, może organ ZUS-u zastosować mimo braku przesłanki ustawowej, tj. przesłanki całkowitej nieściągalności.

W oparciu o zgromadzony w trakcie przeprowadzonego postępowania materiał dowodowy Prezes ZUS dokonał ponownej analizy możliwości płatniczych, sytuacji materialno-bytowej i zdrowotnej wnioskodawcy oraz najbliższej rodziny i osób wspólnie z nim zamieszkujących, zgodnie z cytowanymi unormowaniami prawnymi w tym zakresie. Złożony wniosek o umorzenie uzasadniony został przede wszystkim trudną sytuacją finansową i zdrowotną w gospodarstwie domowym. Jako okoliczności sprawy podano ciężką sytuację finansową wnioskodawcy wynikającą z niskich dochodów, licznych zobowiązań, jak również kłopoty zdrowotne, które to okoliczności w jego ocenie uniemożliwiają wywiązanie się ze spłaty powstałego zobowiązania. Prezes ZUS stwierdził zasadnie, iż żadna z przytoczonych okoliczności nie może stanowić wystarczającej przesłanki będącej podstawą umorzenia zwłaszcza, iż przytoczone przez wnioskodawcę fakty nie znalazły wystarczającego umocowania w przedłożonych do wniosku materiałach dowodowych. Oświadczył on, że jest po rozwodzie, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje samotnie. Pomimo, iż z danych otrzymanych z Urzędu Miejskiego w C. wynika, że pod wskazanym adresem zameldowana jest również S. B. W złożonych oświadczeniach wnioskodawca odniósł się do tego podkreślając, iż pomimo wspólnego adresu zameldowania nie zamieszkuje i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, podkreślił, że S. B. winna sprawować nad nim opiekę (w KW 6351 istnieje zapis o prawie dożywotniego utrzymania obciążającego S. B. polegające na dostarczeniu wnioskodawcy wyżywienia, ubrania, mieszkania, zapewnieniu odpowiedniej pomocy i pielęgnowaniu w chorobie). Do powyższego odniósł się skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślając, że S. B. okazała się osobą niewiarygodną i również chorą, i obecnie sama potrzebuje opieki i jest bezrobotna.

Organ rentowy ustalił, iż miesięczny dochód w gospodarstwie domowym, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, stanowią środki pieniężne pochodzące z pobieranej przez niego emerytury policyjnej w wysokości [...] zł netto ([...] zł brutto). Z tego świadczenia realizowane są potrącenia w kwocie [...] zł. Aktualnie strona skarżąca jest również czynnym przedsiębiorcą, choć jak podkreśliła w złożonym w sprawie oświadczeniu, nie przynosi ona żadnych dochodów, a obecnie jest zawieszona. Badając pełny obraz sytuacji finansowej w gospodarstwie domowym, Prezes ZUS poza stroną dochodową dokonał również analizy stanu wydatków i innych zobowiązań strony. Podstawowe, miesięczne wydatki gospodarstwa domowego szacowane na podstawie złożonego w sprawie oświadczenia o wysokości opłat ponoszonych w związku z utrzymaniem domu, związane z ochroną zdrowia i opieką lekarską, zakupem żywności, odzieży i obuwia wynoszą łącznie około [...] zł. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż skarżący jest właścicielem samochodów osobowych marki [...] 1992 r. i [...] z 1993 r. oraz przyczepy lekkiej marki [...] z 1992 r. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nawiązał do powyższego podkreślając, że wartość tych pojazdów jest zerowa i przez to niewątpliwie nie stanowią, jak określił "wielkiego majątku". Sąd podziela natomiast pogląd organu rentowego, który stwierdził, iż fakt posiadania samochodów bez względu na ich stan techniczny, markę bądź wartość rynkową, jak również koszty ich miesięcznej i rocznej eksploatacji, nie mieszczą się w definicji koszyka dóbr oszacowanego dla poziomu minimum socjalnego, zwłaszcza w sytuacji gdy strona ubiegająca się o umorzenie nie udowodniła, że posiadany środek transportu służy zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych własnych lub członków najbliższej rodziny.

W sprawie strona skarżąca wskazała na zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych pożyczek od osób prywatnych w kwocie około [...] zł, których spłaty z powodu braku środków nie podjęła. Do złożonego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy załączyła szereg kserokopii dokumentów wzywających do zapłaty, które jednak, jak słusznie zauważył organ rentowy, nie mogą w pełni stanowić potwierdzenia aktualnego stanu jej zadłużenia z uwagi na dezaktualizację znacznej ich części, przedłożone przez nią dokumenty datują się bowiem już od 2001 r.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawca nie udowodnił, aby w związku z trudną sytuacją finansową, na którą się powołuje w złożonym wniosku, podjęte zostały przez niego działania mające na celu uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego w formie dotacji, zasiłków lub innych form pomocy materialnej dotowanych ze środków instytucji socjalnych. Sąd podziela stanowisko organu rentowego w tej kwestii, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, korzystanie z pomocy społecznej nie jest kwestią osobistej ambicji bądź jej braku, bowiem pomoc taka ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz ma za zadanie wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a należna jest wszystkim znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej. Należy zaakcentować, iż podjecie starań o uzyskanie środków z pomocy społecznej mogłoby stanowić niewątpliwie potwierdzenie faktu, iż strona skarżąca nie jest w stanie we własnym zakresie zrealizować potrzeb minimum egzystencji.

Sąd podziela zapatrywanie Prezesa ZUS-u w niniejszej sprawie, iż dokonując wnikliwej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej, bazując na zgromadzonym materiale dowodowym, nie można stwierdzić, aby jej stan stwarzał symptomy przejawiających lub pogłębiających się trudności z uwagi na które podjęcie się spłaty należności nie byłoby możliwe, gdyż pozbawiłaby przez to stronę środków niezbędnych dla zachowania podstawowych potrzeb życiowych lub spłata której spowodowała inne nieodwracalne skutki dla jej dalszej egzystencji.

Wśród innych okoliczności, które zdaniem strony skarżącej powinny być uwzględnione przy rozpatrywanym wniosku o umorzenie, są występujące u niej problemy zdrowotne. Wskazuje ona na zły stan swojego zdrowia. Na okoliczność oceny sytuacji zdrowotnej przedłożyła organom rentowym orzekającym w niniejszej sprawie tylko kserokopie protokołu analizy lekarskiej z dnia [...] stycznia 2007 r. sporządzonego przez biegłego sądowego w którym stwierdzono, że choruje na przewlekłą [...], ponadto choruje i stale leczona jest z powodu [...], [...], rozpoczynającej się choroby [...], stanu zapalnego [...] oraz [...]. Z przedłożonych dokumentów wynika, że pozostaje pod stałą kontrolą ambulatorium MSWiA w B. oraz poradni specjalistycznych. Słusznie zatem uznał organ rentowy, iż dokument ten ze względu na jego dezaktualizację, nie obrazuje aktualnego stanu zdrowia strony. Organ zaznaczył także , iż poza tym protokołem strona nie wniosła żadnych dokumentów zaświadczających o występującej w gospodarstwie domowym niepełnosprawności lub niemożności samodzielnej egzystencji. Z uwagi na brak dowodów Prezes ZUS nie stwierdził również, aby strona była zobowiązana do sprawowania stałej opieki nad przewlekle chorym członkiem najbliższej rodziny, która to okoliczność mogłaby skutkować niemożnością wywiązania się ze spłaty zaległości.

Należy dodać, iż dołączona do skargi do tutejszego Sądu karta wypisowa ze szpitala datowana jest na dzień [...] lutego 2009 r., podczas gdy zaskarżona decyzja nosi datę [...] r., a doręczona została [...] marca 2009 r., a zatem w ocenie Sądu karta ta mogła być przedstawiona przez skarżącego organowi rentowemu prowadzącemu ponowne postępowanie w sprawie z wniosku strony, ale mimo to nie została przez skarżącego dostarczona organowi.

Sąd za zgodne z prawem uznał także umorzenie przez Prezesa ZUS-u z uwagi na stwierdzoną bezprzedmiotowość, postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek strony w zakresie dotyczącym umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na: 1) Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 08/2007 r. do 06/2008 r. w wysokości [...] zł., 2) Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres 08/2007 r. do 06/2008 r. w wysokości [...] zł, z uwagi na to, iż zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 tej ustawy. A zatem przez ustawodawcę została całkowicie wyłączona możliwość umorzenia składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek.

Reasumując Sąd stwierdził, iż organ ZUS-u dokonując koniecznych ustaleń w niniejszej sprawie (za pomocą postępowania dowodowego), nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego ani materialnego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek oraz że dokonanej przez organ ocenie stanu faktycznego niniejszej sprawy nie można zarzucić dowolności. Organ ten przeanalizował wnikliwie wszystkie przesłanki zawarte zarówno w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i w rozporządzeniu wykonawczym do tej ustawy, mogące stanowić podstawę do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W ocenie Sądu, nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów i kierując się uznaniem administracyjnym w tej sprawie organ rentowy zasadnie przyjął, iż w niniejszej sprawie przesłanki te nie wystąpiły. Także uzasadnienie zaskarżonej decyzji uznaniowej spełnia wymogi prawem nakazane, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), oddalił skargę.