Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 431/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: Art. 58 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

IV SA/Po 431/15

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...].03.2015 r. nr [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. zaliczył M.S. (zwanego dalej skarżącym) do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Skarżący odebrał w/w orzeczenie wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie o sposobie jego zaskarżenia w dniu 12.03.2015r. W dniu 30.03.2015r. skarżący sporządził odwołanie od powyższej decyzji i w tym samym dniu złożył je w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. wnosząc o zaliczenia jego niepełnosprawności do stopnia umiarkowanego.

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. pismem z dnia 20.04.2015r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez wskazanie dlaczego odwołanie zostało wniesione po terminie oraz wskazanie daty, kiedy ustała przyczyna, która uniemożliwiała dochowanie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania.

Skarżący w odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 27.04.2015r., złożonym do organu w dniu 29.04.2015r., wniósł o usprawiedliwienie niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że było ono spowodowane wirusowym nieżytem górnych dróg oddechowych skutkującym wysoką temperaturą i silnym katarem, co spowodowało, iż ponad tydzień przebywał w domu.

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. postanowieniem z dnia [...].04.2015r. nr [...] wydanym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721, z późn. zm.) oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwanego dalej k.p.a.) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328, ze zm.), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. w dniu [...].03.2015 r. nr: [...] .

W uzasadnieniu wskazano, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...].03.2015 r. zostało doręczone stronie w dniu 12.03.2015 r. Odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało wniesione przez stronę w dniu 30.03.2015 r., czyli po terminie określonym w wymienionym wyżej rozporządzeniu. W dniu 23.04.2015 r. skarżący został wezwany do przedstawienia wyjaśnień, w terminie 7 dni, w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Pismo dostarczone przez stronę w dniu 29.04.2015 r. w ocenie organu nie zawierało elementu stanowiącego warunek konieczny do przywrócenia terminu określonego w art. 58 k.p.a., tzn. uprawdopodobnienia braku winy po stronie osoby zainteresowanej, gdyż strona nie dołączyła żadnego dowodu potwierdzającego wyjaśnienia zawarte w piśmie. W świetle powyższego nie można było przyjąć wyjaśnień strony i należało postanowić jak w sentencji.

Skargę na powyższe postanowienie w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M.S. wnosząc o jego uchylenie.

Skarżący podniósł, że zaskarżone orzeczenie powołujące się na brak dowodu potwierdzającego jego wyjaśnienia jest krzywdzące i niesprawiedliwe w stosunku do osoby w jego wieku i z jego niepełnosprawnością. Wyjaśnił, że w tamtym czasie panowała duża zachorowalność na grypę i skarżący przez dwa tygodnie chorował. Miał wysoką temperaturę, która utrzymywała się przez pięć dni, a ponadto nieżyt górnych dróg oddechowych. Skarżący był bardzo osłabiony i nie był w stanie wcześniej złożyć odwołania. Dowodów których żądał od niego Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. nie mógł dostarczyć ponieważ nie zachował paragonów z apteki w której były kupowane lekarstwa. Podkreślił, że był tak słaby, iż nie miał siły iść do przychodni. Poprosił jedynie o wizytę domową na którą czekał dwa dni z uwagi na ogromne ilości pacjentów. Lekarz rodzinny również nie wystawił mu zaświadczenia z wizyty domowej. Wobec powyższego nie posiada dowodów, które mógłby przedłożyć.

Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu opisano dotychczasowy przebieg postępowania i powtórzono dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej P.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Niespornym jest, że skarżący wniósł przedmiotowe odwołanie po upływie ustawowego terminu określonego w powołanym wyżej rozporządzeniu. Podstawę rozstrzygnięć zapadłych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest orzeczenie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. Zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 k.p.a. strona która wnosi o przywrócenie terminu ma obowiązek uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Poza tym wniosek ten musi zostać wniesiony w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi z jednoczesnym dopełnieniem uchybionej czynności, w tym wypadku wraz z odwołaniem. Powyższe ma o tyle istotne znaczenie, iż w sprawach o przywrócenie terminu zasadnicze znaczenie ma ustalenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Momentem tym bowiem, w sytuacji, gdy strona ma świadomość uchybienia, jest niewątpliwie data, w której według obiektywnych kryteriów ustała przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie określonej czynności.

Organ nie ustalił w sposób jednoznaczny, czy skarżący miał świadomość uchybienia terminowi w chwili ustania przeszkody do wniesienia przedmiotowego odwołania, jak również nie ustalił kiedy ta przeszkoda ustała. Nie zauważył również, że skarżący nie uprawdopodobnił, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia w którym ustała przyczyna jego uchybienia i nie odniósł się do tej kwestii.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że datą początkową biegu terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu może być również dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Dotyczy to sytuacji, w których strona nie miała świadomości przekroczenia terminu i dokonując czynności działała w subiektywnym przeświadczeniu, że robi to w ustawowym terminie. Przyjmuje się przy tym, że datą tą, w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jest data doręczenia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do dokonania tej czynności. (wyrok NSA z 24 marca 1999r., I SA/Gd 1664/98;z 10 marca 2000r., I SA/Lu 1524/98 ;z 16 czerwca 2009r., I FSK 373/08 – publ. CBOSA)

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że nie wiadomo od kiedy skarżący był świadomy przekroczenia terminu do złożenia odwołania. O uchybieniu terminu dowiedział się niewątpliwie z pisma Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 20.04.2015r., którym wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez wskazanie dlaczego odwołanie zostało wniesione po terminie oraz wskazanie daty, kiedy ustała przyczyna, która uniemożliwiała dochowanie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Pismo to skarżący otrzymał w dniu 23.04.2015r. Organ nie ustalił jednak, czy skarżący już wcześniej miał świadomość przekroczenia terminu.

Skarżący w odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 27.04.2015r., złożonym do organu w dniu 29.04.2015r., wniósł o usprawiedliwienie niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze podnoszoną argumentację można uznać, iż pismo skarżącego z dnia 27.04.2015r. zawiera wniosek o przywrócenie terminu. Tym samym – gdyby przyjąć, że skarżący nie miał świadomości przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia odwołania przed otrzymaniem pisma organu z 20.04.2015r. - wniosek o przywrócenie terminu wniesiono w ustawowym terminie 7 dni licząc od dnia 23.04.2015r., kiedy to skarżący otrzymał wspomniane wyżej wezwanie.

Należy wskazać, iż co do zasady z brakiem winy mamy do czynienia wtedy, gdy strona wykaże, że dołożyła wszelkiej należytej staranności w dochowaniu terminu a przyczyna która była powodem nie zachowania terminu była obiektywnie nie do przezwyciężenia. To na osobie, która wnosi o przywrócenie terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia tych okoliczności.

W orzecznictwie przyjmuje się, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej ( por. wyrok NSA OZ w Lublinie z dnia 8 lipca 1998r., ISA/Lu 727/97 – LEX nr 34743; wyrok NSA OZ w Szczecinie z dnia 2 lutego 2000r., SA/Sz 2125/98 – LEX nr 39797).

Typowym przykładem braku winy jest choroba, która uniemożliwiła stronie wyręczenie się osobami trzecimi. O braku winy można bowiem mówić w sytuacjach niezależnych od strony, w których nie ma ona wpływu na zdarzenie, określane często jako losowe. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy osoba nie była w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem (własnym bądź innych), życiem lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.

Oceniając okoliczności wskazane we wniosku, jak i w skardze, wskazujące na zły stan zdrowia skarżącego, stwierdzić należy, iż strona powinna we wniosku wskazać, że mimo starań z jej strony i dołożenia maksymalnej staranności nie mogła z przyczyn od niej niezależnych złożyć odwołania w terminie, nie mogła tego zrobić osobiście ani przy pomocy innej osoby (por wyroki: NSA z: 21 marca 2012, II GSK 278/11, Lex nr. 1137932, z 31 stycznia 2012 r. II OSK 2175/10, LEX nr 1138097 i wyroki WSA we Wrocławiu z 8 marca 2012 r. III SA/Wr 680/11, Lex 1139504, WSA w Warszawie z 6 marca 2012 r. VII SA/WA 2015/11 , Lex nr 1139821, WSA w Warszawie z 6 lipca 2012 r., VI SA/WA 449/12, Lex nr 1230745). Z orzeczeń tych wynika, że nawet w sytuacji gdy strona jest inwalidą lub osobą leżącą tylko wykazanie, że w danych okolicznościach nie mogła się posłużyć osobą trzecią uzasadnia uprawdopodobnienie przesłanki o jakiej mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Trafnie przyjmuje się, że strona w tego rodzaju sytuacji nie musi działać sama a więc może posłużyć się inną osobą a dopiero brak takiej możliwości połączony z faktem niewątpliwej choroby uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Odnosząc się do powoływanej przez skarżącego choroby zgodzić się trzeba z konstatacją organu, że okoliczność ta na obecnym etapie postępowania, tj. w dotychczas ustalonym stanie faktycznym, nie została w żaden sposób wykazana.

Pomimo powyższych wywodów Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanął jednak na stanowisku, że w rozpatrywanym przypadku zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności administracji publicznej - sąd administracyjny I instancji nie ma - co do zasady - kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego będącego tłem sprawy administracyjnej, a więc dokonywania samodzielnych ustaleń. Zadanie to należy do organów administracji publicznej. Ustalenie stanu faktycznego w drodze zebrania i oceny materiału dowodowego jest bowiem funkcją postępowania administracyjnego, w ramach którego organy zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. To na nich zatem spoczywa obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności rozpoznawanej sprawy, w taki przy tym sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 7, 8, 9 i 77 § 1 k.p.a.). Ustalenia te oraz ich ocena powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd administracyjny I instancji kontroluje natomiast to, czy opisany wyżej proces odbył się zgodnie z prawem. Niedostrzeżenie uchybień procesowych w tym zakresie i wydanie wyroku w oparciu o stan faktyczny sprawy, który budzi wątpliwości, czy też ustalony w oparciu o nienależycie zebrany materiał dowodowy, może mieć natomiast istotny wpływ na jej wynik i czyni koniecznym uchylenie takiego wyroku w celu rozważenia budzących wątpliwość okoliczności.

Kodeks postępowania administracyjnego zawiera szereg zasad, których przestrzeganie przesądza o prawidłowości prowadzonego postępowania. Przepisy te z jednej strony dają organowi uprawnienia do podjęcia czynności mających na celu takie wyjaśnienie stanu faktycznego, aby możliwe było podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, natomiast z drugiej strony nakładają na organ obowiązek czuwania na jego przebiegiem. Przepis art. 7 k.p.a. ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 k.p.a. nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 683/10, Lex nr 821599). Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego.

Według art.8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Ponadto w myśl art.9 k.p.a. organy administracji m.in. czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w niniejszym postępowaniu uchybił powyższym zasadom.

Istotnie skarżący w swoim wniosku o przywrócenie terminu jedynie enigmatycznie napisał, że nie dochował przedmiotowego terminu z uwagi na jego chorobę. Samo takie sformułowanie jest oczywiście niewystarczające do uprawdopodobnienia, iż termin przekroczono bez winy strony, a w konsekwencji do jego przywrócenia.

Trzeba jednak mieć na uwadze, że skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a sam nie posiada wiedzy prawniczej na co wskazuje treść jego pism w sprawie. Ponadto jego zaawansowany wiek i ewentualny stan chorobowy mógł negatywnie wpływać na jego percepcję. Jego wiedza o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pochodzi jedynie z pisma organu z dnia 20.04.2015r. wzywającego do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Zapytano w nim dlaczego przedmiotowe odwołanie wniesiono po upływie ustawowego terminu oraz kiedy ustała przyczyna, która uniemożliwiała dochowanie terminu do wniesienia odwołania. Wskazano tam także, że w celu uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania należy złożyć dokumenty, np. wypis ze szpitala. Pouczenie to było formalnie prawidłowe, choć niepełne. Jednakże skarżący – z uwagi na swój stan wiedzy prawnej - nie mógł w świetle tego pouczenia wiedzieć na czym polega wspomniane uprawdopodobnienie i jakie konkretnie ma przedsięwziąć czynności, by dokonać tego uprawdopodobnienia. Podkreślić należy, iż skarżący zareagował na wezwanie organu i udzielił na nie odpowiedzi. Wyjaśnił w niej m.in. przyczyny dla których nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających jego stan chorobowy. W tej sytuacji obowiązkiem organu – mając na uwadze wspomniane wyżej zasady ogólne postępowania administracyjnego – było wezwanie skarżącego do wyjaśnienia w zakreślonym terminie jakiego rodzaju była to choroba, jakie wywołała w istotnym dla sprawy czasie skutki, czy w istotnym dla sprawy czasokresie nastąpiło jej nasilenie, czy i w jaki sposób uniemożliwiała ona skarżącemu sporządzenie i złożenie w ustawowym terminie przedmiotowego odwołania, czy skarżący mógł skorzystać z pomocy innych osób w tym zakresie pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ponadto organ winien był rozważyć konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w celu przesłuchania skarżącego i ewentualnych osób z nim zamieszkujących i ustalenia przyczyn dla których skarżący uchybił przedmiotowemu terminowi, a także czy mógł skorzystać z pomocy innych osób w celu terminowego wniesienia odwołania. Dopiero wówczas organ zrealizowałby zasady określone w art.7-9 k.p.a. dając skarżącemu realną szansę na właściwe uzasadnienie swojego wniosku i ewentualne uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Ponieważ jednak organ ograniczył się jedynie do oceny lakonicznego wniosku skarżącego Sąd stanął ma stanowisku, że uchybił on przepisom postępowania, a mianowicie art.7-9 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że uchybienie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ewentualne wyjaśnienia skarżącego i innych osób mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wspomniano organ administracji publicznej jest zobligowanydo zbadania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności konkretnego przypadku, z pomocą wszelkich koniecznych środków dowodowych i z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść.

Wskazanym wymogom organ nie sprostał, albowiem ocena przesłanek, od których spełnienia zależy przywrócenie uchybionego terminu, o którym mowa w art. 58 k.p.a. została dokonana w sposób dowolny, z przekroczeniem przewidzianej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów.

W tym miejscu wskazać należy, iż nie każda choroba będzie uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu. Jednakże należy mieć na uwadze, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. II OSK 1397/05).

W przedmiotowej sprawie skarżący uzasadniał uchybienie chorobą (grypa). Organ orzekający przyjął, iż skarżący w wystarczający sposób nie uprawdopodobnił faktu choroby. Powyższa argumentacja nie stanowiła wystarczającej podstawy do uznania organu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie tej przesłanki organ bowiem pominął przede wszystkim okoliczność, że skarżący liczy 74 lata i jest na emeryturze. Trudno więc wymagać, iż nagłą chorobę (grypę) skarżący musiał potwierdzać jakimkolwiek dokumentem. Ponadto trudno nie zauważyć, że w jego przypadku jako osoby starszej, grypa może mieć ostrzejszy i dłuższy przebieg i wymaga leżenia w łóżku. Okoliczności te umknęły uwadze organu orzekającego, a tym bardziej nie dokonano ich oceny.

Ponadto organ nie ustalił sytuacji rodzinnej skarżącego, a więc nie zbadał, czy skarżący miał możliwość posłużenia się osobą trzecią celem złożenia odwołania w terminie. Z akt wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, okoliczność ta została jednak pominięta przez organ, który nie dokonał ustaleń i oceny w tym zakresie.

Reasumując należy uznać, że odmawiając przywrócenia terminu w kontekście regulacji przewidzianej w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., bez uwzględnienia całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie istotnych okoliczności rozpatrywanej sprawy, organ naruszył powołany wyżej przepis w zw. z art. 80 k.p.a.

Wskazane wyżej uchybienie procesowe, jakich dopuścił się organ administracji, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Sąd nie określił w wyroku, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. W niniejszej sprawie z uwagi na charakter prawny uchylonego aktu, który ma charakter wyłącznie odmowny i nie wiąże się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, przyjęto, iż jako taki nie nadaje się on do wykonania (nie ma przymiotu wykonalności). Co za tym idzie nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania jego wykonania w trybie art. 152 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ powinien ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne mając na uwadze powyższe wywody i eliminując dotychczasowe uchybienia. W szczególności uwzględniając przedstawioną wykładnię powinien wezwać skarżącego do wyjaśnienia w zakreślonym terminie jakie skutki wywołała choroba na którą powoływał się skarżący w istotnym dla sprawy czasie, czy w istotnym dla sprawy czasokresie nastąpiło jej nasilenie, czy i w jaki sposób uniemożliwiała ona skarżącemu sporządzenie i złożenie w ustawowym terminie przedmiotowego, odwołania, czy skarżący mógł skorzystać z pomocy innych osób w tym zakresie oraz innych okoliczności, które uzna za konieczne, od kiedy miał świadomość, że uchybił terminowi, a także do ewentualnego złożenia dokumentów potwierdzających żądane wyjaśnienia pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W szczególności organ powinien rozważyć konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej mającej na celu przesłuchanie skarżącego i osób, które z nim ewentualnie zamieszkują w celu ustalenia od kiedy skarżący miał świadomość przekroczenia przedmiotowego terminu i przyczyn jego przekroczenia.

Dopiero po uzyskaniu wspomnianych wyjaśnień - bądź bezskutecznym upływie terminu do ich złożenia - organ wyda właściwe postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego odwołania mając na uwadze wykładnię dokonaną w niniejszym wyroku.