Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 765/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2021 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] sierpnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania I. B. (dalej jako: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z [...] maja 2020 r. w przedmiocie zasiłku celowego.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W piśmie z 26 marca 2020 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie szeregu świadczeń z pomocy społecznej, w tym o refundację kosztów poniesionych na zakup leków i suplementów. Do wniosku skarżąca dołączyła faktury potwierdzające zakup tych środków w okresie od lutego do marca 2020 r., na łączną kwotę [...]zł. Skarżąca ponowiła wniosek w piśmie z 7 maja 2020 r. Organ połączył wnioski do wspólnego rozpatrzenia.

Decyzją z [...] maja 2020 r. organ I instancji odmówił przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na refundację kosztów poniesionych na zakup leków i suplementów. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca spełnia kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm.; dalej jako: u.p.s.). Organ ustalił, że dochód skarżącej wynosi [...] zł, na którą to kwotę składają się częściowe opłaty za czynsz i za energię elektryczną, uiszczane przez matkę skarżącej. W ocenie organu nie ma jednak podstaw do przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 u.p.s. Organ stwierdził, że dołączone do wniosku faktury potwierdzają wydatki na leki, witaminy i suplementy. Nie są to leki ratujące lub podtrzymujące życie. Środki w postaci zasiłku finansowego mogą być przyznane na zaspokojenie potrzeby niezbędnej, które strona nie może zaspokoić we własnym zakresie. Chodzi zatem o potrzeby niezrealizowane. Skoro potrzeba została zrealizowana, to oznacza, że strona własnym staraniem mogła to uczynić. Zadaniem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaspokajanie wszystkich ich potrzeb.

W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o pomocy społecznej.

Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją, Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji co do dochodu skarżącej, wskazując zarazem, że spełnienie kryterium dochodowego nie oznacza obowiązku organu przyznania pomocy w zakresie wszelkich zgłoszonych potrzeb i ponoszenia w całości kosztów utrzymania strony wnioskującej o jej przyznanie. Zasiłek celowy stanowi świadczenie o charakterze doraźnym, nie może stanowić podstawowego źródła utrzymania służącego do zaspokojenia, choćby najbardziej uzasadnionych potrzeb. Organ nie może swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna czy zdrowotna była najtrudniejsza. Kolegium stwierdziło, że strona nie podjęła wprawdzie współdziałania z organem, jednak organ uwzględnił szczególną sytuację epidemiologiczną w kraju i dokonał ustaleń sytuacji dochodowej skarżącej bez jej udziału. Kolegium wskazało również, że organ wyszedł naprzeciw potrzebom bytowym skarżącej, uwzględniając w części wnioski z kwietnia i z maja 2020 r. i przyznając skarżącej szereg świadczeń (dwukrotnie zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności, zasiłek okresowy z powodu bezrobocia, potwierdził też prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium ustanowiony z urzędu pełnomocnik I. B. podniósł następujące zarzuty:

Po pierwsze zarzut niewłaściwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 9, art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w ramach prowadzonego postępowania. Uchybienia organu I instancji (niedostrzeżone przez organ odwoławczy) przejawiały się w tym, że: strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do kluczowego dowodu – przeprowadzenia wywiadu środowiskowego; w braku poinformowania strony, przed wydaniem decyzji, o zamiarze zakończenia postępowania dowodowego i rozstrzygnięcia sprawy; w zaniechaniu wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (brak wezwania do złożenia stosownych recept, zaświadczeń, zaleceń lekarskich). Uchybienia te uniemożliwiły stronie wzięcie udziału w kluczowej czynności dowodowej, złożenie niezbędnej dokumentacji oraz wyrażenie stanowiska w sprawie, po zakończeniu postępowania dowodowego.

Po drugie, zarzut niewłaściwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 10 § 1, art. 7, art. 77, art. 81 k.p.a., w sytuacji gdy organ I instancji uznał za udowodnione okoliczności faktyczne, a następnie wydał rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz ocenionego w sposób sprzeczny z zasadami swobodnej oceny dowodów, logiki i doświadczenia życiowego. Uchybienia organu I instancji w tym zakresie wyrażały się w: sporządzeniu wywiadu środowiskowego pomimo braku kontaktu ze stroną, podczas gdy organ został wcześniej poinformowany przez stronę o możliwym sposobie przeprowadzenia wywiadu tj. w sposób korespondencyjny co spowodowało, że organy obydwu instancji nie dysponowały pełnym materiałem dowodowym umożliwiającym rozpoznanie sprawy; bezpodstawnie dokonano oceny, iż nie jest możliwym przyznanie zasiłku celowego w sytuacji gdy leki i suplementy zostały już wykupione; organ dokonał oceny sprzecznie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego uznając, że wykupione leki i suplementy nie są lekami ratującymi lub podtrzymującymi życie, nie posiadając wiadomości specjalnych w tym zakresie. W ocenie pełnomocnika, organ drugiej instancji, stwierdzając tego rodzaju uchybienia powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

Po trzecie, zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez: brak podjęcia próby korespondencyjnego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, podczas gdy organ II instancji powinien rozpoznać sprawę biorąc pod uwagę sytuację prawną i faktyczną na dzień wydania decyzji w I instancji; brak wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organ II instancji i naruszenie obowiązku organu kierowania się dobrem osoby korzystającej z pomocy społecznej przez niewypełnienie obowiązku ustalenia czy leki objęte wnioskiem o refundację są zalecane dla skarżącej; niewłaściwą ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ II instancji, sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Błędna ocena materiału dowodowego wyrażała się w: niezasadnym przyjęciu, że zasiłek celowy nie może być przyznany w formie zwrotu za poniesione wydatki związane z zakupem leków i suplementów; wydaniu decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego; bezzasadnym uznaniu, że strona nie podjęła współdziałania z organem, co umożliwiało skorzystanie przez organ z możliwości wynikających z art. 11 ust. 2 u.p.s., w sytuacji, gdy skarżąca zarówno w odwołaniu od decyzji, jak również w pismach do MOPR wskazywała, że jest zainteresowana wzięciem udziału w aktualizacji wywiadu jednak z uwagi na brak telefonu może uczestniczyć w nim w formie listownej.

Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik zażądał uchylenia decyzji wydanych przez organy obydwu instancji.

Ponadto pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci dołączonych do skargi zaświadczeń lekarskich i skierowań, na okoliczność występowania u skarżącej problemów zdrowotnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.; dalej jako: ustawa Covid-19), gdyż rozpoznanie sprawy było konieczne, z uwagi na istniejącą sytuację epidemiczną przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, i nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest uwarunkowane spełnieniem dwojakiego rodzaju przesłanek: po pierwsze, przesłanek natury ogólnej, odnoszących się do każdej formy wsparcia w ramach pomocy społecznej. Do tej grupy należą w szczególności przesłanki wynikające z celów pomocy społecznej (art. 2-4, art. 7 u.p.s.), przesłanki podmiotowe, wskazujące krąg podmiotów, które mogą być potencjalnie objęte formami wsparcia z pomocy społecznej (art. 5-5a u.p.s.) oraz przesłanka kryterium dochodowego, z której wynika, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej jest uwarunkowane uzyskiwaniem dochodu nie przekraczającego określonych przez prawodawcę progów (art. 8 u.p.s.). Druga grupa przesłanek ma już charakter szczegółowy i odnosi się do poszczególnych rodzajów świadczeń z pomocy społecznej. Co istotne w rozpoznawanej sprawie, ustawowe przesłanki różnią się stopniem precyzyjności – niektóre bazują na kryteriach ścisłych (kryterium dochodowe, przesłanki podmiotowe), inne mają charakter zwrotów niedookreślonych, którym konkretną treść można nadać dopiero w uwarunkowaniach konkretnej sprawy (większość przesłanek nawiązujących do celów pomocy). Oparcie przesłanek na zwrotach niedookreślonych tworzy po stronie organów pewien luz decyzyjny. Zakres luzu decyzyjnego zwiększa się znacząco w przypadkach, gdy ustawodawca wprowadza uznanie administracyjne w orzekaniu o przyznaniu poszczególnych świadczeń. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku zasiłku celowego. Jak wynika z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Treść powyższej regulacji wskazuje na dwojaki poziom luzu decyzyjnego organu – z jednej strony pojęcie "niezbędnej potrzeby bytowej" ma charakter niedookreślony, co oznacza konieczność ustalenia w konkretnych uwarunkowaniach danej sprawy, czy żądane przez wnioskodawcę środki mają służyć zaspokojeniu takiej potrzeby, którą można uznać za niezbędną. Z drugiej strony, organ podejmując decyzję w przedmiocie przyznania zasiłku (a także w przedmiocie jego kwoty), działa w granicach luzu decyzyjnego, co wynika z użycia w art. 39 ust. 1 u.p.s. sformułowania: "może być przyznany". Luz decyzyjny organu ograniczają dwa elementy: po pierwsze konieczność uwzględnienia przesłanek wynikających z celów i funkcji pomocy społecznej, z drugiej, ogólna zasada postępowania administracyjnego, nakazująca dokonanie właściwego wyważenia pomiędzy interesem publicznym i słusznym interesem strony (art. 7 k.p.a.). Dokonując ważenia interesów organ orzekający w sprawach pomocy społecznej musi z jednej strony mieć na uwadze potrzeby konkretnego wnioskodawcy, ale także ograniczone środki jakimi dysponuje i konieczność zaspokojenia potrzeb innych podmiotów ubiegających się o wsparcie z pomocy społecznej.

Uwarunkowania prawne, w jakich wydawana jest decyzja w przedmiocie zasiłku celowego, determinują również sądową kontrolę decyzji organu. W przypadku decyzji uznaniowych, zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, sąd kontroluje przede wszystkim przestrzeganie przez organ wymogów proceduralnych, bada prawidłowość ustaleń faktycznych (tylko przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym można mówić o prawidłowym zastosowaniu uznania administracyjnego), a także ocenia, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu luzu decyzyjnego, wyznaczanych wskazanymi wyżej determinantami. Oczywiście sąd administracyjny musi zapewnić skarżącemu skuteczną ochronę prawną, tym niemniej jednak rolą sądu jest kontrola zgodności decyzji z prawem. Aby uchylić (stwierdzić nieważność) decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, sąd musi ustalić, że decyzja narusza prawo. Istotą luzu decyzyjnego jest pozostawienie organom administracji pewnej swobody w rozstrzyganiu spraw, motywowanej tym, że to organy są w stanie lepiej dobrać rozstrzygnięcie do uwarunkowań konkretnej sprawy, mają bowiem lepsze rozeznanie w zakresie potrzeb wnioskodawcy, ale też w zakresie własnych (niestety ograniczonych) możliwości wsparcia, nie tylko wnioskodawcy, ale całej szerokiej rzeszy innych potrzebujących.

Powyższy ogólny wywód był konieczny, aby zakreślić ramy, w jakich sąd kontrolował zaskarżoną decyzję w rozpoznawanej sprawie. Działając w tak określonych ramach, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a rozstrzygnięcia organów w konkretnych uwarunkowaniach tej indywidualnej sprawy, nie może być potraktowane jako wykraczające poza granice przyznanego organom luzu decyzyjnego. Wbrew zarzutom skargi nie jest to rozstrzygnięcie arbitralne.

W zakresie przesłanki kryterium dochodowego nie ma sporu między stronami. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że za dochód skarżącej należy uznać kwoty opłat za mieszkanie i za prąd, jakie uiszcza matka skarżącej. Jest to niewątpliwie przysporzenie majątkowe na rzecz skarżącej. Choć nie trafia do niej bezpośrednio, to bez wątpienia zmniejsza ciężary utrzymania mieszkania, w którym skarżąca mieszka. W tej sytuacji opłaty uiszczane przez matkę skarżącą będą przychodem skarżącej w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s.

Sporna pozostaje natomiast kwestia przesłanek z art. 39 ust. 1 u.p.s. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej dotyczył swoistej refundacji wydatków poniesionych przez nią na zakup leków w lutym i marcu 2020 r., które to wydatki zostały udokumentowane dołączonymi do wniosku fakturami.

W ocenie Sądu nie można się zgodzić z organami, że dokonanie wydatku wyklucza przyznanie zasiłku celowego. Racjonalne i zgodne z doświadczeniem życiowym jest stwierdzenie, że w przypadku wydatku na zaspokojenie potrzeby życiowej, z którym wnioskodawca nie może zwlekać, taka osoba musi ponieść wydatek, zaciągając ewentualnie dług, który musi później spłacić. Problem tkwi jednak w czymś zupełnie innym. Jak już sygnalizowano wyżej, organy muszą oszczędnie gospodarować relatywnie niewielkimi środkami przeznaczonymi na wielkie potrzeby wielkiej grupy klientów pomocy społecznej (por. podobnie wyrok NSA z 29 września 2020 r., I OSK 1032/20). Uznanie administracyjne, jakim dysponują organy na podstawie art. 39 ust. 1 u.p.s., obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach organy muszą realizować cele powierzone im w ustawie. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 19 czerwca 2020 r., II SA/Gl 1640/19).

W idealnym świecie wszystkie potrzeby osób potrzebujących powinny być zaspokojone, jednak organy działają w świecie realnym, w którym zasoby systemu pomocy społecznej nigdy nie są wystarczające do zapewnienia wszystkim potrzebującym godnych warunków życia. Stąd potrzeby bytowe osób ubiegających się o wsparcie podlegają pewnej gradacji. Wbrew podniesionym w skardze zarzutom, ustalenie jakiego rodzaju preparaty zakupiła skarżąca nie wymaga żadnej wiedzy specjalistycznej. Poste poszukiwanie w wyszukiwarce internetowej pozwala na ustalenie, że chodziło wyłącznie o suplementy diety oraz inne drobne materiały medyczne (rękawiczki, plastry). Nie negując korzystnego wpływu suplementów diety na organizm skarżącej, trudno uznać, że organ przekroczył uznanie administracyjne, uznając, że nie jest to na tyle paląca potrzeba, że wymaga wsparcia z ograniczonych środków, jakimi dysponują organy pomocy społecznej. W tej sytuacji nie można organom postawić zarzutu naruszenia art. 39 ust. 1 u.p.s. Odmowa przyznania zasiłku celowego była w tym przypadku racjonalnie uzasadniona, mieściła się w pełni w granicach luzu decyzyjnego przyznanego organom przez ustawodawcę. Nie bez wpływu na taką ocenę pozostaje również fakt, że skarżąca uzyskała wsparcie z pomocy społecznej w innym zakresie, obejmującym zasiłek okresowy w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia do 31 maja 2020 r., zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w miesiącach kwietniu i maju 2020 r. w kwotach po [...] zł, potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (decyzje Prezydenta Miasta L. z 26 maja 2020 r., k. 32-36 akt adm.). Trudno w tej sytuacji doszukiwać się w decyzjach organu I instancji działań arbitralnych, nie uwzględniających potrzeb bytowych skarżącej. Jak wskazano wyżej, wobec ograniczonych możliwości finansowych systemu pomocy społecznej, potrzeby skarżącej muszą podlegać pełnej gradacji i nie może ona oczekiwać, że pomoc społeczna zapewni jej wsparcie również realizacji wydatków korzystnych, ale nie dających się zakwalifikować jako "niezbędne potrzeby bytowe".

W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne. W rozpoznawanej sprawie nie przeprowadzono wywiadu środowiskowego z udziałem strony, co jest zasadniczo wymagane przepisem art. 106 ust. 4 u.p.s. Należy jednak zauważyć, że postępowanie prowadzone było w okresie rozwoju pandemii koronawirusa. Ze względu na to ustawodawca zdecydował się wprowadzić szczególne rozwiązania prawne dotycząca przeprowadzania wywiadu środowiskowego w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 15o ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020, poz. 374 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 18 kwietnia 2020 r., z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, ilekroć zgodnie z ustawą o pomocy społecznej wymagane jest przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji, w szczególności z osobą lub rodziną, które zostały poddane kwarantannie w związku z podejrzeniem zakażenia lub choroby zakaźnej, ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej zamiast przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji może nastąpić na podstawie: (1) rozmowy telefonicznej z pracownikiem socjalnym, a w przypadku osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu słuchu przy wykorzystaniu środków wspierających komunikowanie się, o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się, oraz (2) dokumentów lub oświadczenia, o których mowa w art. 107 ust. 5b [u.p.s.], a także ich kopii, w tym elektronicznych, uzyskanych od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc lub (3) informacji udostępnionych przez podmioty, o których mowa w art. 105 tej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej

i majątkowej w drodze rozmowy telefonicznej (zamiast wywiadu środowiskowego) okazało się niemożliwe, pomimo podejmowanych kilkukrotnie prób ze strony organu. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że nie dysponuje ona kontaktem telefonicznym. Skarżąca domagała się przeprowadzenia wywiadu drogą "korespondencyjną", zastrzegając przy tym konieczność zaopatrzenia w kopertę zwrotną ze znaczkiem, aby nie musiała ponosić kosztów korespondencji. Takiej formy nie przewidują przywołane wyżej przepisy, choć oczywiście nie można jej wykluczyć. Każdy (niesprzeczny z prawem) tryb pozyskania jak najbardziej aktualnych i pełnych informacji o sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej wnioskodawcy zasługuje na aprobatę. W zakresie niezbędnym do wydania decyzji organowi udało się uzyskać informacje na podstawie innych źródeł: składanych przez skarżącą dokumentów, informacji z Miejskiego Urzędu Pracy, rozmów telefonicznych z matką skarżącej. W zaistniałej sytuacji sporządzenie wywiadu środowiskowego bez udziału skarżącej nie można postrzegać w kategoriach błędu organu i to rzutującego na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przyczyną odmowy przyznania zasiłku celowego na refundację kosztów zakupu suplementów diety nie była niepełna ocena sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej

i majątkowej skarżącej, wynikająca z niemożliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, ale stwierdzenie, w ramach przyznanego organowi luzu decyzyjnego, że potrzeba bytowa skarżącej nie miała charakteru tak istotnego i naglącego, że wymagała wsparcia z ograniczonych środków, jakimi dysponują organy pomocy społecznej.

W tej sytuacji nie sposób doszukać się w działaniach organu I instancji naruszenia zasad informowania (art. 9, art. 79a k.p.a.), czy czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.). Skarżąca miała możliwość składania oświadczeń dotyczących swojej sytuacji i z tej możliwości korzystała. Organ nie miał podstaw do stosowania art. 79a k.p.a., gdyż w sprawie nie występowały przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Skarżąca przedłożyła faktury dokumentujące zakup suplementów diety, ocena niezbędności potrzeby bytowej i możliwości jej zaspokojenia ze środków pomocy społecznej nie wymagała żadnej wiedzy medycznej, jak to już wcześniej wykazano. Dokumenty obrazujące stan zdrowia skarżącej (jakkolwiek dopuszczone jako dowód uzupełniający przez sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Ani organy, ani sąd nie negują stanu zdrowia skarżącej i faktu, że cierpi na różne schorzenia. Problemem jest po prostu konieczność gradacji potrzeb osób ubiegających się o wsparcie z pomocy społecznej, a korzystny wpływ suplementów diety na zdrowie skarżącej nie jest potrzebą na tyle niezbędną, aby można było organom zarzucić arbitralność rozstrzygnięcia. Z tych samych względów nietrafne są zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego poprzez oparcie się na niepełnym materiale dowodowym w sprawie. Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 11 ust. 2 u.p.s. (statuującego zasadę, w myśl której brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej). Przepis ten nie był stosowany przez organy orzekające w sprawie – przyczyną odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego nie był brak woli współdziałania z pracownikami organu, żaden taki argument nie pojawił się w decyzji organu I instancji. Z kolei Kolegium w uzasadnieniu decyzji stwierdziło jedynie, że pomimo braku współdziałania strony z organem I instancji, nie skorzystał on z możliwości wynikającej z tego przepisu. O odmowie przyznania zasiłku nie zadecydowała kwestia współdziałania, ale kwestia oceny niezbędności potrzeby wobec ograniczonych środków, jakimi dysponuje pomoc społeczna oraz wobec faktu, że skarżąca uzyskała wsparcie w postaci innych świadczeń z pomocy społecznej.

Należy w tym miejscu odnotować na marginesie, że w toku postępowania odwoławczego skarżąca składała pisma (zatytułowane jako "odwołania"), w których domagała się rozpatrzenia jej wniosków (zawartych w tych samych pismach z 26 marca i z 7 maja 2020 r.) dotyczących przyznania zasiłków celowych na zakup obuwia, odzieży oraz środków higienicznych i dezynfekujących. Z akt sprawy nie wynika, czy wnioski te były przedmiotem rozpoznania organów i czy zostały w tych kwestiach wydane decyzje administracyjne. Przedmiotem kontroli Sądu jest konkretna decyzja, dotycząca odmowy przyznania zasiłku celowego na refundację kosztów zakupu suplementów diety. Sąd nie może wobec tego odnosić się do innych wniosków (nawet zawartych w tych samych pismach), jeżeli nie były one jeszcze przedmiotem rozstrzygnięcia organu, zaskarżonego do sądu.

Wobec powyższych argumentów, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.