Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1110/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207  ust.  1  pkt  3, i  ust. .  9
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Miasta R. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...]Zarząd Województwa [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] r., nr [...], zobowiązującą Beneficjenta - Miasto R. do zwrotu części dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 w łącznej kwocie 128 352.15 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W podstawie prawnej powołano art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1392), art. 207 ust. 1 pkt 3 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 z późn. zm.), art. 2 pkt 7 i art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L Nr 210 z 2006 r., str. 25 z późn. zm.) w zw. z art. 152 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L Nr 347 z 2013 r., str. 320)

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:

W dniu 25 marca 2010 r. została zawarta pomiędzy Województwem [...], reprezentowanym przez Zarząd Województwa [...], pełniącym rolę Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007- 2013 (dalej: IZRPO WSL), a Beneficjentem - Miastem R. umowa o dofinansowanie projektu pn. "A Miasta R." o numerze: [...]. Przedmiotowa umowa o dofinansowanie była następnie zmieniana aneksami (aneks nr [...]r., aneks nr 2 z dnia [...]r., aneks nr 3 z dnia [...]r.). Mocą ostatniego aneksu nr 3 z dnia [...] r. do umowy o dofinansowanie, Beneficjentowi przyznano dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 2 649 334,46 zł i stanowiącej nie więcej niż 85% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu.

Wraz z wnioskiem o dofinansowanie Beneficjent złożył oświadczenie o kwalifikowalności podatku VAT z dnia 25 sierpnia 2009 r. w treści wskazując, że zarówno w trakcie realizacji projektu, jak i po jego zakończeniu Beneficjent nie ma możliwości odzyskania poniesionego kosztu podatku VAT. Beneficjent oświadczył również, że przez okres trwałości projektu, tj. 5 lat od daty rozliczenia projektu (przedstawienia ostatniego wniosku o płatność), Miasto R. nie będzie wykonywało czynności opodatkowanych związanych z infrastrukturą i sprzętem sfinansowanym w ramach projektu. Ponadto, przedmiotowym oświadczeniem, Beneficjent zobowiązał się do zwrotu zrefundowanej w ramach projektu części poniesionego podatku VAT, jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku przez Miasto R. Wniosek o dofinansowanie, jako załącznik nr 1, wraz z oświadczeniem o kwalifikowalności podatku VAT, stały się częścią zawartej umowy o dofinansowanie projektu. Nadto pismem z dnia 19 stycznia 2010 r. Beneficjent przedłożył indywidualną interpretację Krajowej Informacji Podatkowej z dnia 12 stycznia 2010 r. zgodnie z którą, z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, Wnioskodawca (tj. Miasto ani obsługujący je Urząd Miasta) nie będzie miał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (w całości lub w części) wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją ww. projektu. Tym samym nie będzie on miał prawa do otrzymania z tego tytułu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o VAT.

Pismem z dnia 6 marca 2014 r. Beneficjent poinformował IZ RPO WSL, iż

w dniu 27 lutego 2014 r. otrzymał z Urzędu Skarbowego w R. zwrot za 2009 r. zapłaconego podatku VAT, związanego z realizacją projektów dofinansowywanych w ramach RPO WSL 2007 - 2013, w tym projektu "A Miasta R.".

Kolejnym pismem z dnia 14 marca 2014 r. Beneficjent poinformował IZ RPO WSL, że podatek VAT został odzyskany w oparciu o zasadę wkomponowania funkcji spełnianych przez przedmiotową infrastrukturę w całokształt działalności danej jednostki budżetowej, która stanowi z Beneficjentem jednego podatnika VAT, a odzyskanie tego podatku było możliwe z uwagi na zmianę wieloletniej praktyki urzędów skarbowych, która została zakwestionowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24 czerwca 2013 r.

Pismem z dnia 1 października 2014 r. Beneficjent poinformował IZ RPO WSL, że zakończyła się kontrola Urzędu Skarbowego w R. dotycząca między innymi oceny prawidłowości zwrotu podatku VAT oraz, że kontrola potwierdziła prawidłowość zwrotu podatku VAT w przedmiotowym projekcie. Beneficjent przedstawił wyliczenie dotyczące kwoty dofinansowanego podatku VAT.

W dniu 3 października 2014 r. na rachunek bankowy IZ RPO WSL wpłynął zwrot środków w kwocie 495 326,61 zł. Zwrócona kwota stanowiła wyłącznie należność główną - bez odsetek.

Instytucja Zarządzająca w następstwie przeprowadzonej analizy ustaliła, że

w trakcie realizacji przedmiotowego projektu doszło do powstania nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Instytucja ta stwierdziła, że całkowita wartość nieprawidłowości wynikająca z naruszenia przez Beneficjenta art. 7 ust. 1 lit. d rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Rozwoju Regionalnego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1783/1999, pkt 6.2. Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007 - 2013, pkt 11 Załącznika do Szczegółowego Opisu Priorytetów RPO WSL 2007 - 2013 - Wytyczne w sprawie kwalifikowalności wydatków w RPO WSL na lata 2005 - 2013 wyniosła 582 737,19 zł, co stanowi 495 326,61 zł dofinansowania (85% x 582 737,19 zł), przy czym wartość środków zwróconych przez Beneficjenta, stanowiących należność główną, wyniosła 366 974,46 zł.

Z uwagi na stwierdzoną nieprawidłowość oraz częściowy zwrot środków przez Beneficjenta Instytucja Zarządzająca działając na podstawie art. 207 ustawy o finansach publicznych pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. wezwała Miasto R. do zwrotu środków w wysokości 128 352,15 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Z uwagi na niezrealizowanie wskazanego powyżej wezwania Instytucja Zarządzająca pismem z dnia 1 czerwca 2015 r. zawiadomiła Miasto R. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków finansowych wypłaconych związku z realizacją projektu ""A Miasta R.".

Zarząd Województwa [...] decyzją z dnia [...]r.

nr [...]wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 596 z późn. zm.), art. 207 ust. 1 pkt 3 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 z późn. zm.), art. 2 pkt 7 i art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L Nr 210 z 2006 r., str. 25 z późn. zm.) w zw. z art. 152 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L Nr 347 z 2013 r., str. 320) zobowiązał Miasto R. realizujące projekt . "A Miasta R.", do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o zwrocie środków, części dofinansowania w kwocie 128 352,15 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków od dnia ich zwrotu, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych przez Beneficjenta z płatności ze środków europejskich w ramach RPO WSL 2007-2013. Na powyższą kwotę składają się następujące należności: 8 498,67 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 25 kwietnia 2012 r. do dnia zwrotu środków, 14 304,88 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 18 lipca 2012 r. do dnia zwrotu środków, 3 275,88 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 18 lipca 2012 r. do dnia zwrotu środków, 1 520,30 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 10 października 2012 r. do dnia zwrotu środków, 53 187,55 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 26 listopada 2012 r. do dnia zwrotu środków, 22 794,67 złwraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 18 lutego 2013 r. do dnia zwrotu środków, 24 770,20 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia 10 kwietnia 2013 r. do dnia zwrotu środków.

W motywach uzasadnienia organ pierwszej instancji przedstawił

w rozbudowany sposób przebieg postępowania w sprawie, a w tym poszczególne czynności procesowe przeprowadzone z udziałem stron tego postępowania administracyjnego. Następnie organ odniósł się do przepisów stanowiących podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. W ramach tej[...] części uzasadnienia wskazano na właściwość Zarządu Województwa [...] do podejmowania rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, jak również wskazano, że jest on instytucją zarządzającą w przypadku programu operacyjnego, a tym samym jest podmiotem zobowiązanym do wykrywania nieprawidłowości i do nakładania korekt finansowych. Instytucja zarządzająca regionalnym programem operacyjnym zapewnić musi wydatkowanie środków w ramach projektu, zgodnie z przepisami prawa unijnego i krajowego, a to oznacza że jest zobowiązana do badania czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a także procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków europejskich. Następnie organ przytoczył treść art. 207 ustawy o finansach publicznych oraz wskazał na interpretacje zwrotu środków nienależnie pobranych lub w nadmiernej wysokości. W dalszej kolejności odniesiono się do postanowień umowy zawartej z Beneficjentem i przywołano ciążące na nim obowiązki z niej wynikające. W konkluzji tej części uzasadnienia organ podniósł, iż decyzje o zwrocie środków są decyzjami związanymi a Instytucja Zarządzająca jest obowiązana do ich dochodzenia. Następnie wskazany organ przybliżył przepisy wynikające z przynależności Polski do Unii Europejskiej. Z analizy przywołanych przepisów wynika zdaniem organu, iż należy przyjąć szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa obejmującą zarówno naruszenie prawa unijnego jak i krajowego. Oznacza to, że do popełnienia nieprawidłowości dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane

z wydatkowaniem środków budżetu Unii. Zakres regulacji nieprawidłowości obejmuje także stan szkody potencjalnej, a zatem już sama możliwość wystąpienia szkody mieści się w zakresie regulacji tej przesłanki. Następnie organ pierwszej instancji przystąpił do analizy naruszenia, którego jego zdaniem dopuścił się Beneficjent. Tę część rozważań organ rozpoczął od przypomnienia sytuacji faktycznej w sprawie a następnie przywołano treść art. 7 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1080/2006, zgodnie z którym nie jest kwalifikowany do wsparcia EFRR podlegający zwrotowi podatek od towarów i usług. Wskazano również na sytuacje, kiedy Beneficjent może uznać podatek od towarów i usług za wydatek kwalifikowany. Zrefundowanie (lub rozliczenie) kosztów podatku VAT ze środków strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskanie tego podatku ze środków budżetu państwa jest niedozwolonym podwójnym finansowaniem (tj. zrefundowaniem lub rozliczeniem całkowitym lub częściowym danego wydatku dwa razy ze środków wspólnotowych lub dotacji krajowych). Zdaniem organu w myśl pkt 9 Wytycznych Instytucji Zarządzającej w sprawie kwalifikowalności wydatków podatek VAT zapłacony w związku z dokonaniem wydatku kwalifikowanego jest kwalifikowany tylko wówczas, gdy został ostatecznie poniesiony i w myśl przepisów o podatku od towarów i usług nie może zostać odzyskany. W następstwie przeprowadzonej analizy prawnej i stanu faktycznego organ pierwszej instancji stwierdził, że zrefundowanie podatku VAT, który następnie został przez Beneficjenta odzyskany stanowi naruszenie przepisów prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 7 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia (WE) nr 1080/2006, albowiem doszło do sytuacji sfinansowania jednego wydatku z dwóch różnych źródeł, a to stanowi nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Występujące w sprawie okoliczności faktyczne związane ze zmianą interpretacji obowiązujących unormowań prawnych pozostają bez wpływu na konieczność zwrotu środków wraz z odsetkami. W końcowej części uzasadnienia organ pierwszej instancji zamieścił zasady wyliczenia kwoty do zwrotu orzeczonej w osnowie niniejszej decyzji.

Beneficjent złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniósł o uchylenie w całości wskazanej wyżej decyzji oraz umorzenie postępowania zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dotacja pobrana nienależnie to również taka dotacja, która w dacie zarówno składania oświadczenia o kwalifikowalności wydatku, jak również w dacie jej faktycznego pobrania przez beneficjenta była dotacja nienależnie pobraną, po czym na skutek niezależnej od Beneficjenta zmiany interpretacji przepisów prawa, a której konsekwencją stała się możliwość odzyskania przez Beneficjenta podatku VAT, czyniąc wydatek Beneficjenta niekwalifikowanym, mimo braku podstaw do przyjęcia takiego stanowiska, co w konsekwencji skutkuje niewłaściwym zastosowaniem tego przepisu oraz art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w świetle stanu faktycznego ustalonego w przedmiotowej sprawie, spełnione zostały przesłanki definicji "nieprawidłowości" w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy brak jest ku temu podstaw. Uzasadniając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy strona przedstawiła stanowisko organu pierwszej instancji, jak również stan faktyczny w niej występujący, akcentując, że Beneficjent dokonał wszelkich możliwych czynności, które mogły potwierdzić prawidłowość oświadczenia co do kwalifikowalności podatku VAT. Zdaniem strony nie można podzielić stanowiska organu, iż naruszenie prawa było wynikiem działania bądź zaniechania Beneficjenta. Następnie strona odniosła się do przyjętej interpretacji art. 207 ustawy o finansach publicznych i uznała, że nie jest ona prawidłowa, albowiem nie taki był cel ustawodawcy, jaki wskazał organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Na koniec odwołano się do stanowiska Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia 20 września 2013 r., iż odpowiedzialność Beneficjenta w takich sprawach jak w niniejszej winna być ograniczona.

Zarząd Województwa [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1392), art. 207 ust. 1 pkt 3 i ust. 9 pkt 1 wzw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.) oraz w zw. z art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 z późn. zm.), art. 2 pkt 7 i art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L Nr 210 z 2006 r., str. 25 z późn. zm.) w związku z art. 152 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE. L Nr 347 z 2013 r., str. 320) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji zobowiązującej stronę do zwrotu 128 352,15 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił w pierwszej kolejności dotychczasowy przebieg postępowania i w tym przywołał ustalenia zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej. Zaznaczono, że strona nie złożyła w ramach postępowania odwoławczego dodatkowych wyjaśnień, podstawą rozstrzygnięcia stanowił materiał zebrany przez organ pierwszej instancji. Następnie przywołano zarzuty, które postawiła strona decyzji organu pierwszej instancji, aby w dalszej kolejności przejść do ustosunkowania się do podniesionych zarzutów. Ponownie przywołano treść art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i występujące w nim pojęcie "nieprawidłowości", jak również występujące rozumienie tego pojęcia w orzecznictwie sądów administracyjnych przywołując na tę okoliczność stosowne orzeczenia. W dalszej kolejności odwołano się do postanowień dokumentu Ministra Rozwoju Regionalnego Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007 - 2013 - Krajowe wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007 - 2013. W konkluzji tej części rozważań uznano, że spełnione zostały wszystkie przesłanki nieprawidłowości Beneficjenta, który poprzez swoje działanie naruszył przepisy prawa unijnego, prawa krajowego, a także przepisy wytycznych oraz umowy o dofinansowanie. Działanie Beneficjenta doprowadziło do sfinansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, co w konsekwencji skutkowało realnym uszczupleniem budżetu ogólnego Unii Europejskiej. Następnie organ odwoławczy odniósł się do zarzutu naruszenia postanowień art. 207 ustawy

o finansach publicznych i w całości podtrzymał wyrażone w kwestionowanej decyzji stanowisko, iż naruszenie zasad kwlifikowalności podatku VAT wypełnia hipotezę przywoływanej normy prawnej jako pobranie nienależne, bowiem pobranie środków zrefundowanego podatku VAT nastąpiło bez podstawy prawnej. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy skupił swoja uwagę na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 29 września 2015 r., przybliżając okoliczności jego wydania jak również zawarte w nim stwierdzenie, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej. W końcowej części uzasadnienia dostrzeżono fakt dysponowania przez Beneficjenta Interpretacją Indywidualną, która dawała mu prawo do uznania podatku VAT w projekcie jako podlegającego zwrotowi, jednakże stwierdzono oczywistą sprzeczność tej Interpretacji z przepisami prawa Unii Europejskiej. W konkluzji uznano, że Beneficjent miał zawsze podstawy prawne do odliczenia podatku VAT, ale na skutek obowiązującej interpretacji tego nie zrobił. IZ RPO WSL stwierdził, że w obecnym stanie prawnym jedyną podstawą do dokonania zwrotu środków przez beneficjentów stanowi art. 207 ustawy o finansach publicznych, a przepis ten nakłada obowiązek dokonania zwrotu otrzymanego dofinansowania i współfinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków beneficjentowi. Nadto zwrócił uwagę, że zgodnie z § 10 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu środków, które zostały przez niego pobrane m.in. w sposób nienależny lub w nadmiernej wysokości, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Beneficjent odzyskał sfinansowany ze środków unijnych w ramach projektu "Sieć Tablic Elektronicznej Informacji Pasażerskiej na ternie Miasta R." podatek VAT, czym naruszył zakaz podwójnego finansowania wynikający z przepisów prawa i dokumentów programowych. Zaakcentował, że wskazane naruszenie stanowi, nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Naruszenie zakazu podwójnego finansowania wpisuje się w dyspozycję normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych jako środki pobrane nienależnie.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziło się Miasto R., które reprezentowane przez Prezydenta Miasta wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wskazanej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, a to art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dotacja pobrana nienależnie, a zatem bez podstawy prawnej to również taka dotacja, która w dacie tak składania oświadczenia o kwalifikowalności wydatku jak również w dacie jej faktycznego pobrania przez beneficjenta była nienależnie pobraną, po czym na skutek niezależnej od beneficjenta zmiany interpretacji przepisów prawa, której konsekwencją stała się możliwość odzyskania podatku VAT czyniąc wydatek beneficjenta niekwestionowanym, mimo braku podstaw do przyjęcia takiego stanowiska, a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania tego przepisu. Mając na uwadze podniesione zarzuty wystąpiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu kosztów procesu według norm przepisanych. W motywach skargi przedstawiono wpierw przebieg postępowania oraz stanowiska, które prezentowały występujące w nim podmioty. Odnosząc się do definicji "nieprawidłowości" skarżący wskazał, że nieprawidłowością jest jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Beneficjent stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy nie można uznać, że ewentualne naruszenie prawa wspólnotowego jest konsekwencją działania bądź zaniechania Beneficjenta. Dokonał on bowiem wszelkich możliwych czynności, które mogły potwierdzić prawidłowość oświadczenia Beneficjenta co do kwalifikowalności podatku VAT, uzyskując w szczególności interpretację indywidualną KIP, z której wynika że Beneficjentowi nie przysługuje prawo do otrzymania zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o VAT. Zdaniem Beneficjenta istotnym dla przedmiotowej sprawy jest fakt, że możliwość odzyskania podatku VAT była skutkiem uchwały NSA. Przed zmianą stanowiska w tej sprawie wywołanego uchwałą NSA Beneficjent nie miał żadnej możliwości odzyskania podatku VAT. Po zmianie tego stanowiska Beneficjent niezwłocznie podjął działania zmierzające do jego odzyskania, a po odzyskaniu przekazał należność do IŻ RPO WSL. Następnie Beneficjent podniósł, że wprowadzenie regulacji art. 207 ustawy o finansach publicznych miało na celu unormowanie sankcjami nieprawidłowości wynikających z celowych działań beneficjentów środków publicznych. Zatem jego zdaniem fakt, ze Beneficjent odzyskał podatek VAT na skutek zmiany interpretacji przepisów prawa, uprzednio nie mając takiej możliwości na gruncie stanowiska o braku podstaw do zwrotu tegoż podatku, nie może negatywnie oddziaływać na Beneficjenta. Oznaczałoby to bowiem, że sens tej regulacji byłby odmienny od celów unijnych wyżej wymienionych, Regulacja ta wprowadzałaby zatem sankcje wobec Beneficjentów, którzy nie mieli wpływu na zmianę interpretacji prawnej określonych przepisów. Na koniec Beneficjent wskazał, że nie bez znaczenia dla sprawy jest stanowisko Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia 20 września 2013 r. wyrażone w związku z podjęciem przez NSA uchwały, w którym wskazano, że "w opinii IK RPO ewentualna odpowiedź Beneficjenta powinna być w tym przypadku ograniczona wyłącznie do zwrotu tej części środków, która odpowiada kwocie VAT, jaką beneficjent może odzyskać po uchwale NSA (...) nie należy także obarczać Beneficjenta odsetkami, gdyż powodem zwrotu środków jest niezależna od niego zmiana wieloletniej linii interpretacyjnej przepisów. Nie można bowiem zarzucać Beneficjentowi tego, że nie skorzystał z przysługującego mu prawa do odliczenia VAT, gdy zastosował się on do wytycznych właściwych instytucji, które takiego prawa nie przewidywały (interpretacje izb skarbowych).

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wystąpił

o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił

w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Nadto w rozbudowanej formie odniesiono się do poszczególnych zarzutów i przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdzono, że postawione kwestionowanej decyzji zarzuty nie są usprawiedliwione.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł, że zwrot należności nastąpił w październiku 2014 roku natomiast organ wydał decyzję w lipcu 2015 r.- co z punktu widzenia naliczania odsetek jest niekorzystne dla gminy, rozszerzył zarzuty o naruszenie prawa stanowiące podstawę do wznowienia postępowania to jest art. 27 § 1 k.p.a. poprzez udział w wydaniu zaskarżonej decyzji członków Zarządu Województwa, którzy brali udział w wydaniu decyzji ją poprzedzającej oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pełnomocnik organu odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 § 1 k.p.a. uznał go za bezzasadny wskazując, że nie ma on zastosowania bezpośrednio do organu, który ma ustawowo przypisane kompetencje i może orzekać jedynie w składzie, który został ustawowo oznaczony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej “p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,ż e naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W sprawie poza sporem jest, że skarżąca otrzymała dofinansowanie na realizację projektu ze środków unijnych (A Miasta R." na zasadach i warunkach określonych w umowie z dnia 25 marca 2010 r.). Wnioskując o dofinansowanie w formie refundacji przedstawiała VAT jako koszt kwalifikowalny w całości, tj. taki, którego nie ma innej możliwości odzyskania (oświadczenie z dnia 25 sierpnia 2009 r.). Skarżąca pismem z dnia 19 stycznia 2010 r. przedłożyła indywidualną interpretację Krajowej Informacji Podatkowej z dnia 12 stycznia 2010 r. sygn. IBPP4/443-1671/09/AŚ, zgodnie z którą z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi skarżąca nie będzie miała prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (w całości lub w części) wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją ww. projektu. Tym samym nie będzie miała prawa do otrzymania z tego tytułu zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 ustawy o VAT. Bezspornym jest również, że w dniu 27 lutego 2014 r. skarżąca otrzymała z Urzędu Skarbowego w R.u zwrot za 2009 r. zapłaconego podatku VAT, związanego z realizacją projektów dofinansowywanych w ramach RPO WSL 2007 - 2013, w tym projektu "A Miasta R.". W dniu 3 października 2014 r. na rachunek bankowy IZ RPO WSL wpłynął zwrot środków w kwocie 495 326,61 zł. Zwrócona kwota stanowiła wyłącznie należność główną - bez odsetek.

Skarżąca, w momencie zawierania dniu 25 marca 2010 r. umowy z Województwem [...] na dofinansowanie projektu "A Miasta R." pozostawała w uzasadnionym, z punktu widzenia przepisów ustawy o VAT, przekonaniu, że nie przysługuje jej prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w cenie towarów i usług nabywanych dla tej inwestycji. Zatem kwalifikowalne, w rozumieniu postanowień umowy były te wydatki, w kwotach brutto. Ta sytuacja uległa zmianie w trakcie realizacji projektu na skutek podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 24 czerwca 2013 r. (sygn. akt.: I FPS 1/13), w której stwierdzono, że: "W świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług jednostki budżetowe gminy nie są podatnikami podatku od towarów i usług". Przedstawiony powyżej stan faktyczny legł u podstaw wydania obu kwestionowanych w sprawie decyzji administracyjnych.

Rozstrzygnięcia te oparte zostały o następujące unormowania prawne przywołane w podstawie prawnej, a mianowicie art. 207 ust. 1 pkt 3, ust. 9 i ust. 12 w związku z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz art. 2 pkt 7 i art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Sz. U. UE. L. 2006, nr 210, poz.25 ze zm.), art. 152 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006.

Spór w sprawie dotyczy dwóch kwestii, a mianowicie czy zaskarżona decyzja jest wadliwa ze względu na udział w wydaniu zaskarżonej decyzji członków Zarządu Województwa, którzy brali udział w wydaniu decyzji ją poprzedzającej oraz czy w związku z zaistniałą sytuacją wydatek na VAT poniesiony od realizowanego przez skarżącą projektu w całości stanowi wydatek niekwalifikowalny, a w konsekwencji - czy określony przez organ obowiązek zwrotu tego wydatku wraz z odsetkami został określony prawidłowo.

Odnosząc się do pierwszej kwestii należy zauważyć, że zagadnienie wyłączenia członków składu zarządu województwa (instytucji zarządzającej), którzy brali udział w wydaniu decyzji w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym brak jest możliwości stosowania art. 24 § 1 pkt 5 lub (i) art. 27 § 1 k.p.a. do sytuacji objętej hipotezą art. 207 ust. 12 ustawy o finansach publicznych (vide: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2015 r. , sygn. akt II GSK 2194/13, LEX nr 1640515). W uzasadnieniu wyroku z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 50/14 marca 2014 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "za dysfunkcjonalne uznać należałoby rozwiązanie, które w konsekwencji stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. lub (i) 27 k.p.a., skutkowałoby wyłączeniem Instytucji Zarządzającej od rozpatrzenia sprawy wywołanej wnioskiem o ponowne jej rozpatrzenie i to w sytuacji, gdy konkretna sprawa zwrotu środków finansowych pozostaje w bezpośrednim związku z kontrolą ich wydatkowania przez beneficjenta pomocy i realizacją konkretnego projektu. W niektórych sytuacjach, prawnie dopuszczalnych, przy ponownym rozpoznaniu sprawy mogą bowiem brać udział osoby, które uczestniczyły na wcześniejszym etapie tego postępowania, a które należy postrzegać jako substrat osobowy organu, który reprezentują. Nie można bowiem utożsamiać członków zarządu województwa z pojęciem pracownika z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Dopuszczenie do ich wyłączenia, w określonych sytuacjach, mogłoby doprowadzić do pozbawienia tego organu działania. Trybunał Konstytucyjny podkreśla, że w takiej sytuacji trzeba zawsze badać, czy w ogóle możliwe jest zastosowanie instytucji wyłączenia, o której mowa w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (v. wyrok z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07)." Oczywiste jest zatem, że Instytucja Zarządzająca musi być wyposażona w efektywne instrumenty i środki realizacji powierzonych jej zadań. Przyjęte w art. art. 207 ust. 12 ustawy o finansach publicznych rozwiązania - zgodnie z którymi w przypadku wydania decyzji w I instancji przez Instytucję Zarządzającą beneficjent może się zwrócić do tej instytucji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - wprost nawiązuje do regulacji zawartej w art. 127 § 3 k.p.a., przewidującej (jako gwarancję zapewnienia dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego) możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ nie mający w danym systemie organów, organu wyższego stopnia. Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy zarzut skarżącej w powyższym zakresie za chybiony.

Odnosząc się do drugiego zagadnienia należy wskazać że w ocenie skarżącej w realiach sprawy nie można mówić o wypełnieniu hipotezy i dyspozycji przepisu art. 207 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w sytuacji, gdy na skutek niezależnej od skarżącej zmiany interpretacji przepisów prawa, a której konsekwencją stała się możliwość odzyskania przez nią podatku VAT, czyniąc wydatek Beneficjenta niekwalifikowanym, a w świetle stanu faktycznego ustalonego w przedmiotowej sprawie, nie zostały spełnione przesłanki definicji "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2. pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. W tym miejscu należy wskazać, że w § 1 pkt 20 Umowy wskazano, iż ilekroć w umowie jest mowa o "wydatkach kwalifikowanych" należy przez to rozumieć wydatki lub koszty uznane za kwalifikowane i spełniające kryteria, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006, rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1828/2006, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1080/2006, jak również w rozumieniu Ustawy i przepisów rozporządzeń wydanych do Ustawy oraz zgodnie z Krajowymi wytycznymi dotyczącymi kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007- 2013 i z Uszczegółowieniem Programu, jak również z Wytycznymi w sprawie kwalifikowalności wydatków w RPO WSL na lata 2007- 2013 (stanowiącymi załącznik nr 2 do Uszczegółowienia Programu).

Należy wyjaśnić, że Krajowe wytyczne stanowią jeden z dokumentów programowych wchodzących w skład systemu realizacji regionalnego programu operacyjnego, przygotowanych przez instytucję zarządzająca na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

( Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 z późn. zm, a obecnie t.j. DZ. U. z 2016 r. poz. 383 – dalej "u.z.p.p.r."). Z tych względów stanowi on źródło prawa i wiąże podmiot, który na jego podstawie zgłosił wniosek i zawarł umowę o dofinansowanie projektu. Zgodnie z zapisami Krajowych wytycznych podatek VAT może być uznany za wydatek kwalifikowalny tylko wtedy, gdy został faktycznie poniesiony przez beneficjenta oraz beneficjent nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT.

Zauważyć należy, że przepisy u.z.p.p.r. ustanawiają szczegółowe regulacje w zakresie przyznawania środków z funduszy europejskich. W przepisach tych znajdują potwierdzenie zasady określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L. 2006.210.25) - dalej jako "Rozporządzenie 1083/2006", w tym zasada ustanawiania na poziomie krajowym kwalifikowalności wydatków w ramach poszczególnych programów operacyjnych, ustanowienie systemu zarządzania i kontroli, szczegółowe określenie zadań i funkcji instytucji zarządzających. Znajduje to swój wyraz w treści art. 26 ust. 1 u.z.p.p.r., który określa zadania instytucji zarządzającej, m.in. takie jak określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego (art. 26 ust. 1 pkt 6), jak też odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych (art. 26 ust. 1 pkt 15).

Z kolei ustawa o finansach publicznych normuje zasady wydatkowania środków publicznych, w tym środków z funduszy europejskich. W myśl art. 184 tej ustawy, wydatki związane z realizacją programów i projektów z ww. środków są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Stosownie zaś do art. 206 ustawy o finansach publicznych szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 u.z.p.p.r. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,

3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, stała się ostateczna, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa powyżej, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9 lub 11 tego przepisu, wzywa do: zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie wskazanego terminu, organ: pełniący funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki - wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Drugim unormowaniem, które legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji jest art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Stosownie do postanowień tego przepisu nieprawidłowością w rozumieniu tego rozporządzenia jest jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Z kolei art. 98 tego rozporządzenia normuje kwestie związane z korektami finansowymi dokonywanymi przez państwo członkowskie. Odmienną funkcję pełni art. 152 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, albowiem jest to przepis przejściowy i przewiduje on stosowanie dotychczasowych unormowań do pomocy udzielonej na mocy uchylonych tym rozporządzeniem przepisów. W wyroku z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1546/12 (LEX nr 1457654), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przez "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków europejskich", o których mowa w art. 184 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, należy rozumieć również postanowienia umowy o dofinansowanie, których naruszenie aktualizuje obowiązek zwrotu przyznanych środków. Powyższy pogląd Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela. Podstawową zasadą udzielania wsparcia z funduszy unijnych, jest zasady zakazu podwójnego finansowania. Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 5 Rozporządzenia 1083/2006 wydatki współfinansowane z funduszy nie otrzymują pomocy z innego wspólnotowego instrumentu finansowego. Z kolei art. 13 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Dz. U. UE. L. 2006.371.1) stanowi, że instytucja zarządzająca ma zapewnić prowadzenie weryfikacji eliminujących możliwość równoległego finansowania wydatków z innych programów wspólnotowych lub krajowych lub w ramach innych okresów programowania. W przypadku zrefundowania kosztów VAT ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskania tego podatku ze środków budżetu państwa w oparciu o ustawę o VAT, dochodzi do niedozwolonego podwójnego finansowania.

W świetle powyższych unormowań nie może budzić wątpliwości, że beneficjenci mają obowiązek zrealizować i rozliczyć swój projekt według zasad określonych w umowie o dofinansowanie. Przywołując przepisy, które legły u podstaw wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia nie można pominąć umowy podpisanej przez Instytucję Zarządzającą z Beneficjentem. Stronami tej umowy są Zarząd Województwa Śląskiego występujący w roli Instytucji Zarządzającej oraz Prezydent Miasta R.a działający jako Beneficjent. Przedmiotowa umowa określa warunki jakie musi spełnić Beneficjent aby uzyskać dofinansowanie oraz obowiązki spoczywające na Instytucji Zarządzającej dysponującej środkami w ramach realizowanego programu operacyjnego.

Zasadnie organ I instancji orzekł w decyzji z dnia [...]r., utrzymanej w mocy przez Instytucję Zarządzającą decyzją będącą przedmiotem zaskarżenia, o obowiązku zwrotu kwoty 128 352.15 zł wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych. Strona skarżąca prezentowała i prezentuje stanowisko, że środki w wysokości odpowiadającej zrefundowanemu podatkowi, które zostały przez nią zwrócone nie były pobrane nienależnie, zatem nie powinny być zwracane z odsetkami.

Stronie skarżącej nie można przyznać racji. Sąd w pełni podziela argumentację Instytucji Zarządzającej, że konieczność zapłaty odsetek od zwracanej kwoty, liczonych od dnia przekazania środków, wynika nie tylko z art. 207 ust.1 ustawy o finansach publicznych ale także z § 10 umowy o dofinansowanie. Z postanowień umowy też wynika, że środki na sfinansowanie wydatków w części podatku VAT naliczonego należało uznać za pobrane nienależnie. Postanowienia podpisanej przez skarżącą umowy ma swoje umocowanie w przepisach prawa unijnego, w zakresie kryteriów kwalifikowalności wydatków, w tym na podatek VAT, są jasne i nie wymagają dodatkowej interpretacji.

Zważywszy na mieszany charakter stosunku łączącego beneficjenta z instytucją realizującą określony program i przyznająca środki publiczne z funduszy europejskich na finansowanie projektu beneficjenta, tj. charakter cywilno – administracyjny, można w zakresie pojęcia środków pobranych nienależnie odwołać się także do cywilistycznego świadczenia nienależnego. Zgodnie z art. 410 § 2 K. c. świadczenie jest nienależne m. innymi wtedy, gdy podstawa świadczenia odpadła. Słuszne jest stanowisko prezentowane w decyzji, że każda czynność prawna, skutkująca zmianą status quo w zakresie uzyskania prawnej możliwości odzyskania zapłaconego podatku VAT musi powodować skutki w postaci odmowy uznania tych kwot za kwalifikowalne. Tak samo urzędowa zmiana interpretacji przepisów prawa podatkowego powoduje, że kwoty zrefundowanego podatku VAT okazują się być środkami pobranymi nienależnie.

Niewątpliwie szczególny charakter umowy zawartej między właściwą Instytucją a beneficjentem pomocy finansowej ze środków funduszy europejskich powoduje, że odpowiedzialność za wystąpienie okoliczności skutkujących obowiązkiem zwrotu środków opiera się na obiektywnych kryteriach niewypełnienia wszystkich warunków umowy. Nie ma znaczenia to, czy można beneficjentowi przypisać bezpośrednio winę z tytułu zaistniałych zdarzeń. Zasadnie organ stwierdził, że w razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 207 ustawy o finansach publicznych do zwrotu środków organ nie bada winy czy też zamiaru beneficjenta, jego dobrej bądź złej wiary. W ustawie nie przewidziano żadnych okoliczności – wystąpienia winy lub jej rodzaju czy też zakresu udziału podmiotów trzecich w powstaniu sytuacji prowadzących do zwrotu środków. Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie projektu otrzymał bezzwrotną pomoc, pod warunkiem zrealizowania określonych w niej warunków. Zgodnie z art. 207 ustawy o finansach publicznych "sankcją" za ich niezachowanie jest zwrot środków pobranych nienależnie, wraz z odsetkami (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 723/15, dostępny w bazie orzeczeń CBOIS). W myśl art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, lub też pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Jeżeli zwrotu powyższych środków podmiot zobowiązany nie dokona dobrowolnie w zakreślonym w wezwaniu terminie, wówczas organ wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków (art. 207 ust. 8 i 9 ustawy o finansach publicznych). Przy czym ustawa o finansach publicznych nie reguluje kwestii zasad naliczania odsetek za zwłokę, w tym określonych jak dla zaległości podatkowych, jednakże w art. 67 tej ustawy zamieszczono odesłanie, z którego wynika, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe odesłanie oraz treść art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych przyjąć należy, że skoro ustawa o finansach publicznych wskazuje wprost, iż pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości środki publiczne podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, to zasad naliczania wysokości tych odsetek należy poszukiwać w treści Ordynacji podatkowej. Nie chodzi przy tym jedynie o wysokość stawki procentowej tych odsetek, ale o wszelkie zasady ich ustalania.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.