Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 886/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 184 ust. 1, art. 207 ust. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu części otrzymanego dofinansowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Zarządu Województwa Mazowieckiego na rzecz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie kwotę 7400 zł (słownie: siedem tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr ... z dnia ... października 2011 r. Zarząd Województwa ... (dalej: "Zarząd Województwa", "organ", "Instytucja Zarządzająca", "IZ") zatwierdził projekt systemowy Roczny Plan Działań Pomocy Technicznej UMWM na 2012 r. w zakresie wsparcia procesów zarządzania i wdrażania RPO WM, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego w Warszawie, zgodnie z zapisami Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 (przyjętego uchwałą Nr 2283/89/07 ZWM z dnia 6 listopada 2007 r. z późn.zm.) oraz Szczegółowego Opisu Priorytetów Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 (przyjętego uchwałą Nr 446/217/09 ZWM z dnia 3 marca 2009 r. z późn. zm.). Wskazana uchwała w sprawie zatwierdzenia projektu systemowego była wielokrotnie zmieniana kolejnymi uchwałami Zarządu Województwa ...

Na podstawie uchwały organu Nr ... z dnia ... maja 2014 r. dokonano zmiany m. in. nazwy kategorii wydatków w Rocznym Planie Kosztów Wdrażania (poz. 4 Projektu) z "Doradztwo w zakresie postępowań administracyjnych" na "Wydatki związane z odzyskiwaniem środków, o których mowa w art. 169, art. 189 i art. 207 ustawy o finansach publicznych oraz wynikające z zastosowania procedur odwoławczych" oraz zaplanowano na tę kategorię wydatków w 2014 r. kwotą ... zł oraz w 2015 r. kwotą ... zł. Zgodnie z Zasadami realizacji projektu systemowego w ramach pomocy technicznej RPO WM 2007-2013 wydatki ponoszone przez Instytucje wykonujące czynności zastrzeżone dla Beneficjenta ponoszone są z wyodrębnionych dla projektów rachunków bankowych. Dofinansowanie przyznane Beneficjentowi w ramach przedmiotowego projektu zostało rozliczone w oparciu o cyklicznie składane wnioski o płatność.

Instytucja Pośrednicząca w Certyfikacji - ... Urząd Wojewódzki (dalej: "IPOC") w trakcie weryfikacji poświadczenia wydatków za okres do 31 października 2014 r. (złożonego przez Instytucją Zarządzającą do IPOC w dniu 31 grudnia 2014 r.), zakwestionowała wydatki poniesione na koszty postępowania sądowego wykazane we wniosku o płatność z projektu Pomocy Technicznej. W związku z powyższym IPOC pismem z dnia 7 stycznia 2015 r. poinformowała IZ o wstrzymaniu weryfikacji tego dokumentu oraz pismem z dnia 31 grudnia 2014 r. zapytała Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju - Departamentu Koordynacji Wdrażania Funduszy Unii Europejskiej o kwalifikowalność wydatków dotyczących zasądzonych kwot.

Instytucja Zarządzająca, której zadania w tym zakresie wykonuje Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich UMWM pismem z dnia 19 sierpnia 2016 r. wezwała do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych Urząd Marszałkowski Województwa ... w Warszawie (dalej: "Skarżąca, "Strona") - Instytucję wykonującą czynności zastrzeżone dla Beneficjenta Pomocy Technicznej RPO WM 2007 – 2013, której zadania w tym zakresie wykonuje Departament Organizacji UMWM.

Z uwagi na odmowę zwrotu środków wyrażoną w piśmie z dnia 24 sierpnia 2016 r., IZ w piśmie z dnia 5 października 2016 r. poinformowała Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu przedmiotowych środków.

Decyzją z dnia ... grudnia 2016 r. nr ... organ zobowiązał Stronę do zwrotu kwoty ...zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od kwot:

-... zł od dnia 22 października 2014 r (data zatwierdzenia wniosku za okres do 30 czerwca 2014 r., Nr ...) do dnia zwrotu,

-... zł od dnia 22 października 2014 r.(data zatwierdzenia wniosku za okres do 31 lipca 2014 r., Nr ...) do dnia zwrotu,

-... zł od dnia 30 października 2014 r. (data zatwierdzenia wniosku o płatność za okres do 31 sierpnia 2014 r., Nr ...) do dnia zwrotu,

-... zł od dnia 15 maja 2015 r. (data zatwierdzenia wniosku za okres do 28 lutego 2015 r. Nr ...) do dnia zwrotu,

-...zł od dnia 1 czerwca 2015 r. (data zatwierdzenia wniosku o płatność za okres do 30 marca 2015 r., Nr ...) do dnia zwrotu,

-... zł od dnia 17 lipca 2015 r. (data zatwierdzenia wniosku o płatność za okres do 31 maja 2015 r. Nr ...) do dnia zwrotu,

-... zł od dnia 28 sierpnia 2015 r. (data zatwierdzenia wniosku o płatność za okres do 30 czerwca 2015 r. Nr ...) do dnia zwrotu,

-... zł od dnia 3 lutego 2016 r. (data zatwierdzenia wniosku o płatność za okres do 30 listopada 2015 r" Nr ...) do dnia zwrotu,

oraz umorzył postępowanie co do kwoty ... zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych z związku z możliwością jej poświadczenia.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyższej decyzji.

Opisaną w komparycji wyroku decyzją Instytucja Zarządzająca utrzymała w mocy powyższą decyzję własną.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że według Wytycznych do współfinansowania nie kwalifikują się wydatki poniesione w związku z procesami sądowymi oraz z realizacją ewentualnych postanowień wydanych przez sąd (z wyjątkiem wydatków związanych z odzyskiwaniem kwot nienależnie wypłaconych po akceptacji IZ PO/RPO oraz wydatków wynikających z zastosowania procedur odwoławczych).

Organ podzielił ustalenia organu pierwszej instancji i uznał, że Strona nie zastosowała się do powyższych Wytycznych. Jednakże, wobec wątpliwości co do treści Wytycznych organ zwrócił się o wyjaśnienia do właściwych podmiotów. Jak wskazało Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju (IK NSRO - Instytucji Koordynującej Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia), "odmowa kwalifikowania wydatków poniesionych w związku ze sporami sądowymi może mieć miejsce wyłącznie w przypadku, gdy do negatywnego rozstrzygnięcia dla IZ dochodzi z powodu procesowych zaniedbań formalnych tej instytucji lub też, gdy przesłanki stojące za orzeczeniem nieprawidłowości i nałożeniem korekty finansowej są sprzeczne z zaleceniami lub praktyką audytową służb KE". Dodatkowo w piśmie Ministerstwa z dnia 5 lutego 2015 r. (będącego odpowiedzią na pismo IPOC z dnia 3 lutego 2015 r.) doprecyzowano, że "do naruszeń o charakterze formalnym mogło dojść także na wcześniejszym etapie postępowania - przykładowo na etapie nakładania korekty finansowej przez IZ (w oparciu o K.p.a.). W takim przypadku wydatki poniesione w związku z toczącymi się sporami sądowymi gdzie o negatywnym dla IZ rozstrzygnięciu przesądziły błędy popełnione w stosowaniu przepisów prawa na etapie przedprocesowym, także należy uznać za niekwalifikowalne". W piśmie z dnia 23 lipca 2015 r. Instytucja Certyfikująca - Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju (w odpowiedzi na pismo IPOC z dnia 7 lipca 2015 r.) wprost wskazała, że podziela opinię IPOC "iż w przypadku 8 wyroków sądowych związanych z przedstawionymi do rozliczenia wydatkami, nastąpiło uchylenie decyzji ZWM z powodów naruszeń formalnych. Tym samym, w ocenie Instytucji Certyfikującej, wydatki związane z przytoczonymi wyrokami sądowymi nie powinny zostać uznane za kwalifikowalne, a co za tym idzie nie mogą podlegać certyfikacji do KE (Komisji Europejskiej). W kolejnym piśmie Ministerstwa Rozwoju - Departamentu Programów Pomocowych z dnia 16 grudnia 2015 r. (będącym odpowiedzią na pismo IZ z dnia 8 grudnia 2015 r.) wskazano, że Departament Koordynacji Wdrażania Funduszy UE (DKF) jest odpowiedzialny za opracowanie i interpretację Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków, zaś zapisy Wytycznych w zakresie korzystania z pomocy technicznej nie zawierają odrębnych regulacji w tym zakresie.

Pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r. zwrócił się ponownie o zajęcie stanowiska w przedmiocie kwalifikowalności wydatków, podkreślając, że regulacje mające zastosowanie w sprawie nie uzależniają kwalifikowalności tych wydatków od wyniku postępowania przed sądem administracyjnym. Dotychczasowa argumentacja została dopełniona informacją mailową z dnia 10 września 2015 r. z Ministerstwa Rozwoju zawierającą m.in. twierdzącą odpowiedź na pytanie przedstawione przez Województwo P. w przedmiocie kwalifikowalności kosztów sądowych niezależnie od wyniku sprawy. Jak wyjaśniła IZ, pismem z dnia 17 maja 2016 r. Ministerstwo Rozwoju podtrzymało stanowisko, zgodnie z którym:

- odmowa kwalifikowania wydatków poniesionych w związku ze sporami sądowymi może mieć miejsce wyłącznie w przypadku, gdy do negatywnego rozstrzygnięcia dla IZ dochodzi z powodu procesowych naruszeń formalnych tej instytucji,

- do naruszeń o charakterze formalnym mogło dojść także na wcześniejszym etapie postępowania. W takim przypadku wydatki poniesione w związku z toczącymi się sporami sądowymi, gdzie o negatywnym dla IZ rozstrzygnięciu przesądziły błędy popełnione w stosowaniu przepisów prawa na etapie przedprocesowym, także należy uznać za niekwalifikowalne.

W ocenie organu jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego Instytucja Zarządzająca RPO WM dążyła do wszechstronnego wyjaśnienia brzmienia wytycznych i uzyskania indywidualnej interpretacji w odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy, które zostały poddane szczegółowej i wszechstronnej analizie oraz zostały poddane ocenie Instytucji Koordynującej NSRO (Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju). Ponadto rozpatrywanie w zakresie oceny kwalifikowalności poszczególnych wydatków obejmujących koszty sądowe było również przedmiotem wyjaśniania pomiędzy IPOC i IZ także w toku postępowania administracyjnego w pierwszej instancji, na skutek których to wyjaśnień organ umorzył postępowanie co do kwoty ... zł.

Organ podkreślił, że wytyczne bezpośrednio regulują sytuację prawną beneficjentów realizujących projekty finansowane ze środków unijnych, a Strona jako Beneficjent Pomocy Technicznej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 była zobligowana do przestrzegania zapisów tych wytycznych.

Zdaniem IZ, od zastrzeżeń IC/IPOC w zakresie oceny przedstawionego przez IZ RPO poświadczenia i deklaracji wydatków nie istnieje żaden mechanizm kontradyktoryjny ani odwoławczy. W braku wystarczających według IC/IPOC wyjaśnienie dotyczących zakwestionowanego wydatku stanowisko IPOC/IC jest wiążące dla IZ. Interpretacja jest wiążąca dla IZ, która ma obowiązek skorygować dokumenty zgodnie ze zgłoszonymi uwagami IPOC. Szczegółowo proces weryfikacji przedkładanych poświadczeń oraz dokonywanych korekt opisał organ w decyzji pierwszej instancji i w ocenie organu opis ten znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym.

W ocenie IZ zapisy Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie korzystania z pomocy technicznej z dnia 4 grudnia 2014 r. Rozdz. 11- Rodzaje wydatków kwalifikowanych, stanowią, że wydatki niekwalifikowalne ustalone są w Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 (pkt 7). W szczególności do wydatków niekwalifikowalnych należą wydatki poniesione w związku z procesami sądowymi (np. koszty postępowania, koszty procesu) z wyjątkiem wydatków związanych z odzyskiwaniem środków o których mowa w art. 169, art. 189 i art. 207 ustawy o finansach publicznych oraz wydatków wynikających z zastosowania procedur odwoławczych (pkt 8 lit. b). Natomiast stosownie do zapisów Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 (z dnia 20 kwietnia 2010 r.) rozdz. 6.2 podrozdział 2 - Ocena kwalifikowalności wydatku, pkt. 2- Wydatkiem kwalifikującym się do współfinansowania jest wydatek spełniający łącznie warunki określone w tym punkcie, w tym również taki, że wydatek nie podlega wyłączeniom określonym w Rozdziale 7 niniejszych wytycznych. Zgodnie zaś z zapisami Rozdz. 7 - Wydatki niekwalifikowalne, pkt 1) lit d - do współfinansowania nie kwalifikują się m. in. wydatki poniesione w związku z procesami sądowymi oraz z realizacją ewentualnych postanowień wydanych przez sąd (z wyjątkiem wydatków związanych z odzyskiwaniem kwot nienależnie wypłaconych po akceptacji IZ PO/RPO oraz wydatków wynikających z zastosowania procedur odwoławczych). Organ powołał się na pismo Ministerstwa Rozwoju z dnia 17 maja 2016 r. i wyjaśnił, że powyższe zapisy wykluczają możliwość kwalifikowania wydatków, gdy do negatywnego rozstrzygnięcia dla IZ dochodzi z powodu procesowych naruszenia formalnych tej instytucji oraz błędy popełnione w stosowaniu przepisów prawa na etapie przedprocesowym.

W ocenie organu poszukiwanie definicji ustawowej dla terminu "procesowych zaniedbań formalnych IZ" jest niecelowe, gdyż jak Strona słusznie zauważyła ani IC ani IZ nie ma kompetencji do oceny przebiegu postępowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Przedmiotem badania przez te instytucje była jedynie ocena, czy istnieją przesłanki uzasadniające pokrycie kosztów wynikających z postępowań sądowych ze środków unijnych.

W skardze na powyższą decyzję Strona wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:

1) art. 7 art. 11, art 77 § 1 i art 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.– dalej "K.p.a.") poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy oraz wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji organu,

2) Zasad realizacji projektu systemowego w ramach pomocy technicznej RPO WM 2007 - 2013 przyjętych uchwałą organu nr 637/243/13 z dnia 8 kwietnia 2013 r. z późn. zm. (Rozdział IV pkt 2 lit b tiret pierwszy), w związku z Zasadami kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 stanowiącymi załącznik do uchwały Nr 2089/306/13 ZWM z dnia 3 grudnia 2013 r, z późn zm. (Rozdział VII pkt. 3), w związku z Wytycznymi Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie korzystania z pomocy technicznej z dnia 4 grudnia 2014r. (Rozdział 11 pkt 8 lit b) oraz w związku z Krajowymi wytycznymi dotyczącymi kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013 z dnia 20 kwietnia 2010r, (Rozdział 7 pkt 1 lit d) poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż koszty postępowania sądowego w łącznej kwocie ... zł wynikające z wyroków sądów administracyjnych, w których uchylenie decyzji organu nastąpiło z powodu naruszenia przez organ przepisów postępowania i które zostały zapłacone przez Skarżącą są kosztami niekwalifikowalnymi i podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych,

3) art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2077, dalej: "u.f.p.") poprzez jego zastosowanie polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że wydatki poniesione przez Stronę jako Instytucję wykonującą czynności zastrzeżone dla Beneficjenta Pomocy Technicznej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego w łącznej kwocie ... zł, wynikające z wyroków sądów administracyjnych, w których uchylenie decyzji organu nastąpiło z powodu naruszenia przez organ przepisów postępowania zostały poniesione z naruszeniem obowiązujących procedur wynikających z art 184 u.f.p. (zasady i wytyczne, o których mowa w pkt 2, a przez to naruszają również zasadę należytego zarządzania finansami wskazaną w art. 27 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 298 z 26 października 2012 r. str. 10) oraz w art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EUROATOM) Nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euroatom) nr 1605/2002 (Dz. U. L 298 z 26.10.2012, s. 1).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami wskazanych ustaw Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – pkt 2 oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 – pkt 3), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W ocenie Sądu, pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć nie tylko procedury określone w powszechnie obowiązującym prawie publicznym (europejskim i krajowym). Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 stycznia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2004/13, zgodnie z którym procedury te mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, a także innych dokumentów określających zasady realizacji programów.

Procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p. stanowiły m.in. zapisy Wytycznych w zakresie korzystania z pomocy technicznej z dnia 9 grudnia 2014 r. Z treści tych Wytycznych wynika, że do wydatków niekwalifikowalnych należą wydatki poniesione w związku z procesami sądowymi z wyjątkiem wydatków związanych z odzyskiwaniem środków, o których mowa w art. 169, art. 189 i art. 207 ustawy o finansach publicznych oraz wydatków wynikających z zastosowania procedur odwoławczych (pkt 8 lit. b).

W ocenie Sądu dokumenty służące realizacji programów powinny być jasne, zrozumiałe i niebudzące wątpliwości. Sąd nie przyznaje racji organowi, który poszukując wykładni niejasnych przepisów przenosi skutki prawne ich wykładni na Stronę. Skarżąca bowiem w chwili ponoszenia wydatków znała jedynie treść Wytycznych, a nie opinii podmiotów, do których zwróciła się IZ. Z analizy treści kolejnych opinii zawartych w pismach IK NSRO z dnia 23 stycznia 2015 r. oraz z dnia 5 lutego 2015 r. i piśmie IC z dnia 23 lipca 2015 r. wynika, że stanowiska organów sukcesywnie stawiały Skarżącą (bez jej wiedzy) w mniej korzystnej sytuacji prawnej.

W odpowiedzi na skargę organ wskazuje na niejasność w. wym. przepisów Wytycznych (str. 7 odpowiedzi na skargę) i przedstawia przebieg korespondencji pomiędzy instytucjami zaangażowanymi we wdrażanie i rozliczanie projektów finansowanych w ramach RPO WM. W ocenie Sądu już sama ta okoliczność podważa prawidłowość działania organu w zakresie zobowiązania Skarżącej do zwrotu kwoty ... zł.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, pojęcie wydatków związanych z odzyskiwaniem środków unijnych obejmuje wydatki związane z kosztami postępowań sądowych w tych sprawach.

Jak słusznie wskazała Skarżąca w skardze, w omawianych Wytycznych na zasadzie wyjątku, jako wydatki kwalifikowalne potraktowano generalnie wydatki związane z odzyskiwaniem środków europejskich, nie wprowadzając dodatkowych przesłanek pozwalających na uznanie pewnych kategorii wydatków z tej grupy wydatków, jako wydatki niekwalifikowalne. Sąd podziela pogląd Strony, zgodnie z którym postanowienia omawianych Wytycznych jako wydatki kwalifikowalne traktują wszystkie wydatki IZ związane z odzyskiwaniem środków europejskich, bez powiązania tych wydatków z wynikiem ewentualnego sporu sądowego dla IZ przed sądem administracyjnym. Ponadto postanowienia powyższych wytycznych nie wyłączają kwalifikowalności wydatków w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji IZ przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b lub c p.p.s.a.

Jak wynika zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji (k. 7 uzasadnienia), jak również z uzasadnienia odpowiedzi na skargę (k. 7 odpowiedzi na skargę) jedynie część wydatków związanych z wyrokami, na które powoływał się organ w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji nie zostało uznanych za kwalifikowalne i niemogące podlegać certyfikacji do KE. Zaskarżona decyzja oraz odpowiedź na skargę zawierają w swej treści wykaz ośmiu wyroków sądów administracyjnych, podczas gdy w decyzji pierwszej instancji organ obszernie odniósł się do dwunastu wyroków. Sąd stwierdza, że nie zostało wskazane żadne kryterium, wedle którego Sąd mógłby zweryfikować przyczynę pominięcia czterech wyroków sądu (wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 czerwca 2014 r. V SA/Wa 71/14, z dnia 11 marca 2015 r. V SA/Wa 3213/14, z dnia 16 grudnia 2014 r. V SA/Wa 1540/14, z dnia 31 marca 2015 r., V SA/Wa 3216/14). Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, iż w uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał, dlaczego koszty postępowania sądowego dotyczące wyroków, wymienionych na str.19-22 uzasadnienia decyzji pierwszej instancji, zostały uznane za kwalifikowalne w kontekście podważenia kwalifikowalności wydatków z tego tytułu w odniesieniu do wskazanych wyżej wyroków.

Trafnie zarzuca Skarżąca, że zarówno Zasady realizacji projektu systemowego w ramach pomocy technicznej RPO WM 2007 – 2013, jak też Wytyczne nie rozróżniają wydatków poniesionych w związku z procesami sądowymi - koszty postępowania, koszty procesu, związanych z odzyskiwaniem środków europejskich, o których mowa w art 207 u.f.p., w zależności od wyników rozstrzygnięcia. Zatem dokumenty te dopuszczają uznanie za kwalifikowalne również wydatków poniesionych z tytułu zwrotu kosztów postępowań sądowych, w których sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję IZ z powodu naruszeń o charakterze formalnym przez organy orzekające.

Ocena zasadności żądania zwrotu wypłaconych kwot dofinansowania na realizację projektu wymaga odniesienia do definicji pojęcia "nieprawidłowości" zawartej w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Stosownie do art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1), stwierdzenie w wyniku kontroli nieprawidłowości z reguły prowadzi do cofnięcia bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych nienależnych lub bezprawnie uzyskanych. Rozporządzenie to w art. 2 ust. 4 określa, że – z zastrzeżeniem stosowanego prawa wspólnotowego – procedury dotyczące zastosowania wspólnotowych kontroli, środków i kar będą podlegały prawu państw członkowskich. Zawarta także w art. 1 ust. 2 rozporządzenia konstrukcja nieprawidłowości oraz jej normatywne skutki zostały przeniesione na grunt przepisów prawa polityki rozwoju. Przepisami tymi uregulowano kompetencje do ustalania i nakładania na beneficjentów sankcji w związku z powstałymi w toku realizacji projektów nieprawidłowościami. Również w prawie krajowym znajdują się normy precyzujące przesłanki zwrotu środków oraz tryb ich dochodzenia. Kwestie te regulują wskazane wyżej przepisy u.f.p. oraz wspomnianych Wytycznych.

Powyższe regulacje wskazują, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione łącznie dwie następujące przesłanki:

– po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych,

– po drugie naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r. o sygn. akt II GSK 917/13).

Odnosząc powyższe rozważania do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w ocenie Sądu, Skarżącej nie można skutecznie zarzucić naruszenia procedur. Nie znajduje bowiem uzasadnienia leżące u podstaw niniejszego postępowania stwierdzenie organu, że Strona naruszyła procedury obowiązujące przy realizacji projektu, ponieważ zdaniem Sądu działała ona zgodnie z procedurami obowiązującymi w przedmiotowej sprawie.

Ze wskazanych wyżej powodów Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki zwrotu środków unijnych określone w przytoczonych wyżej przepisach i uwzględniając zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów zawartych w dokumentacji programowej oraz naruszenia art. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia.

W powyższym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja musiała zostać usunięta z obrotu prawnego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.