Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 725/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska,, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Protokolant Marta Went, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M., A. i J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 września 2004 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenie na wznowienie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 czerwca 2004 r., nr [...], 2. uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia prowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem, 3. określa, że decyzje określone w pkt 1 i 2 nie mogą być wykonane, 4. zasądza na rzecz skarżących M., A. i J. G. od Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 740 zł. (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 sierpnia 2003r. nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Starosty z dnia 12 października 2001r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej M. W. pozwolenie na budowę – przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w K. M. z tej przyczyny, iż organ nie dopełnił obowiązku powiadomienia wszystkich stron o toczącym się postępowaniu, ponadto projektowana przebudowa jest niezgodna z przepisami prawa budowlanego. Organ wskazał także, iż Prokuratura Rejonowa prowadzi postępowanie mające na celu ustalenie, czy załączone do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę pisemne zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości są autentyczne.

Decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 września 2003r. Nr [...] powyższa decyzja utrzymana została w mocy. Organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja Starosty rażąco narusza przepis art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126, ze zm.) oraz § 3 i 8 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 140, poz. 906).

Postanowieniem z dnia 6 października 2003r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz ust 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzone na działce nr [...] w K. M. roboty budowlane z powodu wykonywania ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz nałożył na inwestorów – E. i H. F., na których przeniesiona została decyzja z dnia 12 października 2001r., nr [...] o pozwoleniu na budowę, obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i ocen technicznych w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującym prawem.

Kolejną decyzją, z dnia 3 grudnia 2003r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał E. i H. F. sporządzenia przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych projektu architektoniczno – budowlanego zamiennego, uwzględniającego warunki technicznego, zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) oraz planowane dokończenie robót do dnia 1 marca 2004r., w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu wskazano, że dokończenie cyklu inwestycyjnego może być prowadzone dopiero po wykonaniu określonych czynności, mających na celu doprowadzenie prowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem. Przedłożenie projektu zamiennego i jego zatwierdzenie stanie się podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych.

Decyzją z dnia 15 czerwca 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 51 ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.):

1. zatwierdził projekt budowlany zamienny wykonany przez inż. architekta E. D.

2. udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, obejmujących nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. M., należącej do E. i H. F., wstrzymanych postanowieniem nr [...] z dnia 6 października 2003 r. oraz

3. nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego.

Organ wskazał, że po zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, zgodnie z wymaganiami art. 51 ust 4 Prawa budowlanego, uzasadnione było wydanie pozwolenia na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych. Podkreślono, że przedłożony projekt zawiera rozwiązania zgodne z prawem, spełniony został również warunek oddalenia ściany nadbudowy od spornej granicy z działką nr [...]. Na płaszczyźnie tworzącej zadaszenie dotychczasowego domu mieszkalnego została zachowana pozioma powierzchnia pełniąca funkcję tarasu przechodniego. Konstrukcja dachu spełnienia wymóg oddalenia od granicy o 3 m ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych, zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690).

Odwołanie od tej decyzji wniosły A., J. i M. G. – współwłaścicielki sąsiedniej nieruchomości, zarzucając:

- naruszenie art. 10 i art. 61 § 4 k.p.a. poprzez nie powiadomienie odwołujących się o wszczęciu postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz uniemożliwienie im zapoznania się z całością zgromadzonego w sprawie materiału

- obrazę art. 28 ust 2 Prawa budowlanego poprzez niedopuszczenie do udziału w postępowaniu wszystkich właścicieli nieruchomości, na które przedmiotowa nadbudowa oddziałuje, a w szczególności właścicieli działki przy ul. [...],

- obrazę art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 50 ust 1 i art. 59 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegającą na nie sprawdzeniu zgodności projektu budowlanego zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy dla przedmiotowej zmiany zagospodarowania terenu

- obrazę § 12 pkt 3 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ustalenie, że stworzenie tarasu przechodniego w odległości mniejszej niż 3 m od granicy z działką sąsiednią spełnia warunki wymaganego prawem oddalenia.

W odwołaniu zaakcentowano okoliczność, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby inwestor przedłożył w zakreślonym terminie inwentaryzację wykonanych robót budowlanych i ocenę techniczną wskazanych w postanowieniu z dnia 6 października 2003r. Odwołujące się podkreślały, że nie zostały powiadomione o złożeniu przez inwestora określonych dokumentów, nie mogły się z nimi zapoznać, ani się do tych dokumentów ustosunkować. Wskazały również, że dla terenu objętego planowaną inwestycją nie ma aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ zakwalifikował obiekt inwestorów, jako "mieszkalny", podczas gdy był on budowany jako obiekt "rekreacyjny". Ponadto teren inwestycji położony jest na obszarze Parku Krajobrazowego, na którym obowiązuje ogólna zasada zagospodarowania polegająca na ochronie krajobrazu z równoczesną racjonalną gospodarką leśną, rolną, rybacką i turystyczną z zastrzeżeniem zachowania czystości wód, gleby i powietrza oraz harmonii krajobrazu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, aby projekt był badany pod tym kątem. Odwołujące się zaznaczyły również i tę okoliczność, że budowa przechodniego tarasu w odległości około 1 m od granicy ich działki jest sprzeczna z zasadami Prawa budowlanego, będzie naruszała ich spokój i intymność sąsiedzką.

Nie uwzględniając zarzutów tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia 16 września 2004r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016) utrzymał w mocy decyzję I instancji, podzielając w całości jej uzasadnienie faktyczne i prawne.

Ponadto organ odwoławczy powołał art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r-Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ po sprawdzeniu wykonania nałożonych obowiązków wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót. W omawianym przypadku taka przesłanka zaistniała, gdyż małżonkowie F. przedłożyli Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego projekt budowlany zamienny rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. M., a zatem wykonali obowiązek nałożony na nich decyzją tego organu z dnia 3 grudnia 2003r. nr [...].

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Skoro właściciele innych nieruchomości uznali, że ich interes prawny nie został naruszony i nie wystąpili o wszczęcie postępowania, organ nadzoru budowlanego nie musiał włączyć ich do postępowania prowadzonego z wniosku innych stron.

W związku z zarzutem niezapewnienia stronom odwołującym się możliwości zapoznania się z projektem budowlanym zamiennym i wypowiedzenia się co do tego dowodu przed wydaniem zaskarżonej decyzji - organ odwoławczy wskazał, że zawiadomił pisemnie pełnomocnika stron, iż mogą one zapoznać się z tym dowodem w siedzibie organu drugiej instancji w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Pełnomocnik i jedna ze stron zapoznali się z tymi dokumentami w dniu 9 września 2004r., co potwierdza treść pisma pełnomocnika odwołujących się z dnia 10 września 2004r., w którym przeprowadził on krytyczną ocenę inwentaryzacji budowlanej i projektu budowlanego zamiennego. Organ II instancji stwierdził, że ocena jakości wymienionych opracowań pod względem formalnym należy do ustawowych zadań i kompetencji organu nadzoru budowlanego, natomiast za zgodność projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej odpowiada projektant, a także sprawdzający (art. 20 ust.4 Prawa budowlanego). Strona lub jej pełnomocnik mogą wypowiedzieć się co do projektu budowlanego wyłącznie w aspekcie naruszenia interesu prawnego strony, które mogłoby wynikać z zawartych w nim rozwiązań.

Według organu wykonanie tarasu na istniejącej części stropu parteru budynku mieszkalnego, znajdującej się w odległości mniejszej niż 3 m od granicy z działką skarżących, nie będzie według organu naruszało przywołanych wcześniej przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury, bowiem budynek ten został wybudowany, jak poinformowano w odwołaniu, w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku jako jeden z pięciu sąsiadujących ze sobą obiektów, gdy obowiązujące warunki techniczne nie określały odległości między budynkiem a granicą działki, lecz między budynkami usytuowanymi na sąsiednich działkach. Ponieważ taras ten został zaprojektowany na stropie istniejącego, legalnie wybudowanego budynku, nie mają do niego zastosowania przepisy przywoływanego rozporządzenia, normujące odległości dla projektowanego i budowanego budynku od granicy oraz dopuszczające ich pomniejszenie m.in. przez tarasy.

W toku postępowania mającego na celu doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem nie wydaje się decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Roboty te muszą być zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi.

A., M. i J. G. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której domagając się stwierdzenia jej nieważności zarzuciły, że narusza ona ich interes prawny poprzez błędne ustalenie, że projekt budowlany zamienny dla przedmiotowej inwestycji, jako inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego, sąsiadującego z ich budynkiem, jest zgodny z prawem i, tym samym nie narusza ich prawa do korzystania ze swojej nieruchomości w sposób zgodny z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Ponowiły one zarzuty odwołania, a ponadto zarzuciły:

1. rażące naruszenie art. 15 Kpa, polegające na braku dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy i uniemożliwieniu stronom czynnego udziału w postępowaniach przed dwiema instancjami,

2. naruszenie art. 107 § 3 Kpa. polegające na pozorności uzasadnienia decyzji w części dotyczącej uzasadnienia faktycznego, oraz

3. rażące naruszenie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że wyłączną przesłanką zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego jest jego złożenie organowi budowlanemu, bez konieczności spełnienia przez ten projekt wymogów art. 34 Prawa budowlanego.

Skarżące uzasadniały, że zasada dwuinstancyjności postępowania nakłada na organy administracji publicznej obowiązek dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy obowiązany jest więc przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające wydanie decyzji tożsamej z decyzją organu I instancji.

Ustalenie w niniejszej sprawie przez organ, że małżonkowie F. złożyli projekt budowany zamienny jest dopiero wstępną przesłanką do przeprowadzenia postępowania z odpowiednim zastosowaniem art. 35 Prawa budowlanego, mającego na celu ustalenie czy projekt ten spełnia wymogi art. 34 Prawa budowlanego, określającego warunki jakie powinien spełniać projekt budowlany i tym samym czy kwalifikuje się do zatwierdzenia. Organ odwoławczy takiego badania nie przeprowadził, ani nie ustalił czy takiego badania dokonał organ pierwszej instancji. Fakt ten, zdaniem skarżących, potwierdza brak jakiejkolwiek wzmianki w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zasada dwuinstancyjności odnosi się również do zagwarantowanego art. 10 Kpa uprawnienia strony do ustosunkowania się do zgromadzonego w sprawie materiału w każdym stadium postępowania, oznacza więc obowiązek organów dwukrotnego umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie; raz w trakcie postępowania przed organem I instancji i ponownie - przed organem odwoławczym. W niniejszej sprawie wymóg art. 10 Kpa spełniony został wyłącznie przed jedną instancją, instancją odwoławczą. Brak powiadomienia skarżących przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o złożeniu przez inwestora projektu budowlanego zamiennego pozbawiło je możliwości zapoznania się z tym projektem i zgłoszenia do niego uwag na etapie postępowania przed organem I instancji, przez co naruszona została fundamentalna zasada postępowania administracyjnego tzw. czynnego udziału stron, wyrażona w art. 10 i art. 61 § 4 Kpa. Umożliwienie stronie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem wyłącznie przed organem odwoławczym nie niweluje błędu popełnionego przed organem I instancji, wyklucza bowiem możliwość dwukrotnego rozpatrzenia zarzutów podnoszonych przez stronę.

W ocenie skarżących organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów podniesionych w ich odwołaniu w sposób powierzchowny. Odnosząc się do zarzutu braku badania zgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, błędnie określił ten zarzut jako żądanie wydania takiej decyzji dla projektu zamiennego. Skarżące nigdy takiego zarzutu nie podnosiły. Postępowanie mające na celu doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji, gdy pozwolenie na te roboty zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, winno być przeprowadzone z odpowiednim zastosowaniem z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc obejmować także badanie zgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która była podstawą wydania uprzedniego (obecnie wyeliminowanego) pozwolenia na budowę. Bez wątpienia organ I instancji takiego badania nie przeprowadził; brak w tej materii wzmianki w uzasadnieniu jego decyzji. Zarzut braku takiego badania skarżące podniosły w swoim odwołaniu i do tego zarzutu organ odwoławczy nie ustosunkował się w żaden sposób.

Odnosząc się do zarzutu niezapewniania w danym postępowaniu udziału wszystkim stronom organ pomylił, w ocenie skarżących, postępowanie o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego z postępowaniem o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę, które zostało zakończone. Skoro sprawa udzielania pozwolenia na budowę toczy się od nowa, z tym że z uwagi na uprzednie wykonanie robót budowlanych, jako postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, wszyscy sąsiedzi terenu objętego inwestycją winni być o tym postępowaniu zawiadomieni, celem umożliwienia im wypowiedzenia się czy godzą się na odstępstwa od przepisów prawa co do odległości prowadzonych robót od granicy ich nieruchomości. Skarżące zarzuciły, że organ odwoławczy naruszając w wyżej wskazanych zakresie art. 28 Kpa nie wyjaśnił, dlaczego w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego sąsiedzi nie są stronami postępowania.

W skardze podkreślono również, iż spełnienie przesłanki niezbędnej do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego zachodzi nie wtedy, gdy zostanie złożony organowi dokument pod takim tytułem lecz wtedy, gdy dokument ten spełnia wymogi prawa budowlanego dla samego projektu oraz dla dokumentów mu towarzyszących, określone art. 34 Prawa budowlanego i przepisach wydanych na podstawie delegacji w tym artykule zawartych. Szczególnie starannego badania projektu budowlanego zamiennego pod kątem zgodności z wymogami wymienionego wyżej przepisu wymaga taki projekt w sytuacji, gdy decyzje stwierdzające nieważność poprzedniego pozwolenia na budowę zarzucały poprzedniemu projektowi naruszenie przepisu art. 34 Prawa budowlanego oraz § 3 i § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 listopada 1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego wskazując na jego niepełność, a samemu postępowaniu naruszenie art. 35 Prawa budowlanego, a także naruszenie § 12 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.

Błędnie, w ocenie skarżących, organ ustalił, że wykonanie tarasu na istniejącym stropie parteru budynku nie narusza wymogu odległości przewidzianego przez cyt. rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002r., albowiem nie ma ono w niniejszej sprawie zastosowania. Organ I instancji nakazując inwestorom wykonanie projektu zamiennego sam wskazał na konieczność spełnienia przez ten projekt wymogów tego rozporządzenia. Ma ono zastosowanie do przedmiotowego projektu z tego względu, ze strop parteru budynku stanowił dach tego budynku, zaś przeznaczenie go na taras stanowi zmianę funkcji, która jako dokonana po roku 2002r. podlega przepisom obowiązującym w dniu jej dokonywania, a nie w dniu budowy tego dachu. Organ pominął podniesiony zarzut, że na krańcu tego tarasu wybudowano mur mający pełnić funkcję jego balustrady oraz balkon od strony wschodniej, podparty słupem nie uwidocznionym w złożonym projekcie zamiennym, a więc zaprojektowano obecnie i wykonano roboty budowlane w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki. Zatwierdzenie projektu budowlanego, który jest niekompletny, a w projektowanych rozwiązaniach narusza wymogi cytowanego Rozporządzenia, nie spełnia wymagań art. 34 prawa budowlanego, przez co rażąco ten przepis narusza.

Zatwierdzenie projektu budowlanego przewidującego taką przebudowę istniejącego

budynku narusza prawo skarżących do światła na swojej nieruchomości oraz do zachowania chronionej prawem intymności sąsiedzkiej, zagwarantowanej im określonymi w art. 4 i 5 ust. 1 Prawa budowlanego wymogami obiektu budowlanego oraz ogranicza uprawnienie skarżących do wykorzystywania nieruchomości na cele rekreacyjne zgodnie z jej przeznaczeniem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację faktyczną i prawną, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Badając legalność zaskarżonej decyzji i nie będąc przy tym związany stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Sąd uznał skargę za uzasadnioną, ponieważ decyzja ta narusza prawo.

Zgodnie z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888):

1. Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (czyli postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych), właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

2. W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie.

3. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:

1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo

2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

4. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

5. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

6. Przepisów ust. 4 i 5 dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do robót budowlanych innych niż budowa bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części.

7. Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Budowa obiektu rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i kontynuowana po wstrzymaniu wykonania tej decyzji oraz stwierdzeniu jej nieważności jest przypadkiem prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, innym niż określony w art. 48, o jakim mowa w ust 1 art. 51 Prawa budowlanego (por. wyrok 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2001r., OSA 2/01, ONSA 2001/4/143). Inwestorowi nie można bowiem uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych, a to jest niesporne w niniejszej sprawie, legitymował się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.

W rozpoznawanej sprawie postanowieniem Wojewody z dnia 28 lipca 2003r. Nr [...] na podstawie art. 159 Kpa wstrzymano wykonanie decyzji Starosty dnia 12 października 2001r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. W. pozwolenia na budowę, zmienionej dnia 6 lutego 2003r. decyzją nr [...] w części dotyczącej inwestora, z uwagi na prawdopodobieństwo, że decyzja ta dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 Kpa.

W aktach sprawy znajduje się pismo A. G. z dnia 13 sierpnia 2003r., iż prace budowlane w przedmiotowym obiekcie są prowadzone mimo ich wstrzymania wymienionym wyżej postanowieniem. W dniu 27 sierpnia 2003r. sporządzona została przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego notatka urzędowa, która stwierdzała stan zaawansowania robót na ten dzień. Następnie dokonane zostały oględziny obiektu w dniu 10 września 2003r., z udziałem inwestorów małżonków F.. Z protokołu wynika, że roboty budowlane zostały wstrzymane 4-5 sierpnia 2003r., po otrzymaniu przez E. F. postanowienia o wstrzymaniu decyzji.

Mimo braku ustaleń w tym przedmiocie, nie można jednak uznać, że budowa była kontynuowana po stwierdzeniu nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę - rozbudowę obiektu na działce nr [...]w K. M..

W kontekście powyższych rozważań trzeba stwierdzić, że organ nadzoru budowlanego I instancji prawidłowo prowadził postępowanie w trybie przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, po uprzednim ustaleniu, że roboty budowlane nie zostały zakończone.

Przepis art. 50 ustawy Prawo budowlane zarówno w dacie zaskarżonej decyzji jak i w dacie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 października 2003r. miał brzmienie następujące:

1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:

1) podać przyczynę wstrzymania robót;

2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.

3. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.

4. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.

4. Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie.

Z akt administracyjnych wynika, że prawomocnym postanowieniem z dnia 6 października 2003r. podjętym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i ocen technicznych w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującym prawem. Należy ocenić jako prawidłowe powyższe rozstrzygnięcie, zważywszy że skutkiem wykonanych robót budowlanych była zmiana gabarytów budynku, w tym jego usytuowanie poprzez przybliżenie do granic, wpływające na zabudowę na sąsiednich nieruchomościach.

W zakreślonym terminie złożona została inwentaryzacja, natomiast inwestorzy nie dostarczyli wymaganego orzeczenia technicznego. W ocenie Sądu istotność orzeczenia technicznego w niniejszej sprawie wynikała z faktu, że skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 12 października 2001r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę, z przyczyn odnoszących się do zatwierdzonego projektu budowlanego, roboty budowlane wykonane były bez projektu budowlanego. Ocena techniczna była zatem niezbędna, w celu zbadania zgodności wykonanych robót z obowiązującymi normami. Organ I instancji, zachowując termin wynikający z art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego, w konsekwencji wadliwie sformułował decyzję z dnia 3 grudnia 2003r., nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek wykonania określonych czynności bez ich oznaczenia, bowiem nałożenie obowiązku sporządzenie projektu budowlanego zamiennego, wynikające z punktu 3 art. 51 ust. 1, dotyczy sytuacji wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, a taka w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Tymczasem po zinwentaryzowaniu wykonanych robót budowlanych oraz dokonaniu oceny ich prawidłowości pod względem obowiązujących norm oraz ustalenia możliwości doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem, organ na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada obowiązek wykonania konkretnie oznaczonych czynności faktycznych. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji, skoro stwierdził możliwość doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, chociaż takich ustaleń de facto nie poczynił, powinien był oznaczyć czynności, jakie inwestor musi w tym celu wykonać, wynikające z wcześniej złożonej dokumentacji, w szczególności z orzeczenia technicznego. Zamiast zaś zobowiązania do złożenia zamiennego projektu budowlanego oraz planowanego dokończenia robót budowlanych powinien był, w miarę konieczności nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego dokończenia robót.

Podkreślić trzeba, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu z daty zaskarżonej decyzji nie stanowił podstawy do nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów w postaci inwentaryzacji oraz ekspertyz i ocen, ten obowiązek nałożony został na inwestorów prawidłowo w postanowieniu wydanym na podstawie art. 50 ust. 3. Zgodnie z brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 2 nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku sporządzenia zamiennego projektu budowlanego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3, ten bowiem, jak już wyżej zaznaczono, dotyczy przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Skutkiem opisanych wyżej naruszeń będzie brak możliwości wydania przez organy nadzoru budowlanego odpowiedniej decyzji merytorycznej w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Dopiero bowiem po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz i ocen, organ nadzoru budowlanego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy podejmuje decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w zależności od ustalenia, czy istnieje możliwość doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Nowelizacja przepisu art. 51, dokonana ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), aktualna w dacie podjęcia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, uzależnia dalsze postępowanie przed organem nadzoru budowlanego od rodzaju wydanej uprzednio decyzji. W razie wydania decyzji na podstawie art.. 51 ust. 1 pkt 2 postępowanie jest kontynuowane i organ nadzoru budowlanego wydaje jedną z decyzji określonych w art. 51 ust. 3, a zatem: o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Natomiast jeśli wydana została decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 organ po sprawdzeniu wykonania obowiązków nałożonych tą decyzją wydaje decyzję o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, albo jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego.

W niniejszej sprawie organy administracji zastosowały zatem tryb postępowania przewidziany w art. 51 ust. 4, mimo tego, że uprzednio wydana została decyzja z dnia 3 grudnia 2003r. nr [...], nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, podjęta na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Opisane wyżej naruszenia przepisu prawa materialnego art. 51 Prawa budowlanego miały w ocenie Sądu wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wskazać należy, że jak wynika z treści ust. 5 art. 51 Prawa budowlanego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia 3 grudnia 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał małżonkom F. sporządzenie zamiennego projektu budowlanego oraz planowane dokończenie robót budowlanych do dnia 1 marca 2004r. Strona pouczona została o sankcji grożącej w razie niewykonania obowiązku. Inwestorzy bezspornie nie wykonali obowiązku w zakreślonym terminie, natomiast jak wynika z treści ich pisma złożonego do PINB 16 lutego 2004r. wystąpili o przedłużenie terminu wyznaczonego w opisanej wyżej decyzji. Jest oczywiste, że zmiana tego terminu mogłaby nastąpić jedynie w drodze zmiany decyzji w trybie art. 155 Kpa, przy czym organ nadzoru budowlanego I instancji nie wszczynając, mimo wniosku strony, postępowania we wskazanym trybie, dopuścił wykonanie przez inwestorów obowiązku po upływie wyznaczonego terminu, czym naruszył przepis art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu naruszenie to miało w konsekwencji wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wszystkie opisane wyżej naruszenia art. 51 Prawa budowlanego miały wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, a nadto stosownie do treści art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi również decyzji ją poprzedzającej. Kierując się zasadą wynikającą ze wskazanego wyżej art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. stanowiącego, iż Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, Sąd orzekający w niniejszej sprawie objął również kontrolą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2003r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd uznał bowiem, że decyzja ta pozostaje w granicach rozpoznawanej sprawy, a jej wyeliminowanie służy prawidłowemu przeprowadzeniu postępowania i zakończeniu sprawy.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast strona tego postępowania ma zagwarantowany czynny w nim udział oraz możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych w nim dowodów (art. 8, art. 9, art. 10 Kpa).

Trafne są w związku z tym zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zaś uniemożliwienie zapoznania się z całością zgromadzonego w sprawie materiału. Przyznać trzeba, iż organ I instancji nie informował strony skarżącej o zebranych w sprawie dowodach i nie umożliwił skarżącym wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Dopiero na wyraźne żądanie pełnomocnika skarżących uczynił to w postępowaniu odwoławczym organ II instancji, wyznaczając termin na zapoznanie się z zamiennym projektem budowlanym. W ocenie Sądu postępowanie takie jest wadliwe i w rezultacie naruszenia wymienionych wyżej przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uniemożliwienie skarżącym ustosunkowania się do wszystkich znajdujących się w aktach administracyjnych dowodów przeprowadzonych w postępowaniu przed I instancją, naruszało również zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 Kpa. Sprawa administracyjna powinna być bowiem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, co oznacza obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem decyzji w postępowaniu odwoławczym nie jest bowiem weryfikacja decyzji pierwszoinstancyjnej, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej.

Na uwzględnienie również zasługuje zarzut naruszenia prawa stron do udziału w niniejszym postępowaniu.

Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym ustawa z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Jednakże przepis ten ma charakter szczególny w stosunku do art. 28 Kpa, wobec czego nie można go interpretować rozszerzająco, co w szczególności oznacza, że nie może być stosowany w dalszych fazach postępowania, w tym o wznowienie lub dokończenie prowadzonych robót budowlanych. Błędnie zatem organ przyjął, iż w przypadku, gdy właściciele sąsiednich nieruchomości sami się nie zgłosili, to nie istniał obowiązek powiadomienia ich o toczących się w sprawie czynnościach. Stosownie do art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Pojęcie strony postępowania szeroko omawiane jest zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądownictwa administracyjnego. Najwięcej wątpliwości budzi ocena interesu prawnego ściśle określonych osób i związanego z tym udziału tych osób w konkretnych postępowaniach administracyjnych. Poglądy literatury i orzecznictwa na ten temat omówiono, między innymi, w Komentarzu B. Adamiak i J. Borkowskiego do Kodeksu Postępowania Administracyjnego – Wydawnictwo CH Beck, wydanie 3, Warszawa 2000 r., str. 191-206. Wskazano tam, że interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa musi mieć swoje oparcie w konkretnych przepisach prawa materialnego, a dopiero jego istnienie oraz związek z rozpoznawaną sprawą warunkuje przyznanie konkretnej osobie przymiotu strony w takim postępowaniu.

Sąd podziela powyższy pogląd, iż stroną w rozumieniu art. 28 Kpa będzie osoba fizyczna lub prawna, która na podstawie prawa obowiązującego może czy też powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej działający w granicach jego właściwości i kompetencji. Tak rozumiana strona postępowania musi być przez organ administracji wezwana do udziału w postępowaniu wszczętym z urzędu (por. str. 206 tego komentarza).

Z akt sprawy wynika, iż w toku postępowania pominięto właścicieli działek sąsiednich w stosunku do działki nr [...] w K. M., na której realizowano przedmiotową inwestycję. Wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym należało zbadać, czy dochodzi, względnie czy może dojść, do naruszenia interesu osób trzecich, a więc i interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości, jednakże nie w aspekcie dopuszczalności tej zabudowy, lecz ewentualnego naruszenia norm z zakresu Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W toku postępowania organ nie przeprowadził żadnego dowodu i nie dokonał w konsekwencji jednoznacznych i stanowczych ustaleń, z których wynikałoby, że wykonywana inwestycja nie narusza interesu właścicieli sąsiednich nieruchomości (poza skarżącymi). Powyższe braki uniemożliwiają Sądowi skontrolowania prawidłowości stanowiska organów obu instancji. Naruszenie przepisów postępowania w tej mierze miało zatem również istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasadny jest tym samym również zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kpa, z uwagi na opisaną wyżej wadliwość w zakresie procedury poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji.

Mimo, iż zarzuty skargi odnoszące się do wymienionych wyżej przepisów prawa materialnego i prawa o postępowaniu Sąd uznał za trafne, jednakże naruszenia nie miały w ocenie Sądu charakteru rażącego, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Ponownie rozpatrując sprawę należy mieć na względzie fakt, iż skutkiem uchylenia decyzji PINB z dnia 3 grudnia 2003r. jest utrata ważności postanowienia z dnia 6 października 2003r. podjętego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 Prawa budowlanego. Tym samym organ nadzoru budowlanego winien dostosować dalszy tryb postępowania do poczynionych ustaleń co do tego, czy roboty budowlane zostały przez inwestorów wykonane. Stosownie do tych ustaleń organ właściwy organ przeprowadzi i zakończy postępowanie wszczęte w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego stosowną decyzją, uwzględniając uwagi przedstawione powyżej.

W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustalając, że na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w kwocie 500,00 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 240,00 zł, według normy określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.).

Ze względu na to, iż wyrok sądu jest nieprawomocny, a zaskarżone decyzje dotknięte są poważnymi wadami prawnymi, Sąd na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, iż podlegające uchyleniu decyzje nie mogą być wykonywane.