Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1623/01
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 2001-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabywa prawa".

Oznacza to, że także w sytuacji, gdy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę określone obowiązki, ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona "nabywa prawa" bowiem decyzja ta kształtuje sytuację prawną strony przez określenie czy i jakie obowiązki oraz w jakim zakresie na niej ciążą.

TEZY

Każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabywa prawa".

Oznacza to, że także w sytuacji, gdy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę określone obowiązki, ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona "nabywa prawa" bowiem decyzja ta kształtuje sytuację prawną strony przez określenie czy i jakie obowiązki oraz w jakim zakresie na niej ciążą.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ryszarda B. oraz Anny P. na decyzję Wojewody K. z dnia 30 maja 1997 r., (...) w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzja z dnia 26.06.1996 r. (...) Wójt Gminy w O. - działając m.in. na podstawie art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz aneksu nr 2 z dnia 30.12.1994 r. do porozumienia z dnia 24.05.1991 r. pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w J. a zarządem Gminy w O., nakazał Ryszardowi B. i Annie P. wykonanie w terminie do dnia 30.09.1996 r. szeregu robót budowlanych m.in. polegających na zamontowaniu rynny i rur spustowych od strony zachodniej i wodę odprowadzać na własną posesje. W uzasadnieniu podniesiono, że postanowieniem z dnia 27.10.1995 r. nałożono na Annę i Ryszarda B. obowiązek opracowania inwentaryzacji budynku - obory wybudowanej d latach 1973-1974 bez pozwolenia na budowę "wraz oceną zgodności wykonanych robót z obowiązującymi w tym zakresie przepisami". Wywodząc podstawę prawną odwołano się do przepisów rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 stycznia 1961 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 196/ obowiązujących w okresie budowy oraz do rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. nr 10 poz. 46/. W decyzji zawarto pouczenie, iż można się od niej odwołać do Wojewody K. Decyzja ta została doręczona m.in. Otoli i Ryszardowi B. oraz Annie P. w dniu 27.06.1996 r. W dniu 22.11.1996 r. Anna P. i Ryszard B. zwrócili się do Urzędu Rejonowego w J. "w sprawie zmiany decyzji UG O. z dnia 26.06.96 (...)" nakazującej założenie rynien za oborą. Kierownik Urzędu Rejonowego w J. zawiadomieniem z dnia 7.04.1997 r. (...) wszczął w sprawie "zmiany ostatecznej decyzji (...)" postępowanie i decyzja z dnia 14.04.1997 r. (...) wydaną na podstawie art. 104 i art. 155 Kpa, odmówił zmiany decyzji Wójta Gminy O. z dnia 26.06.1996 r. W uzasadnieniu podniesiono, że do zmiany decyzji na podstawie której strona nabyła prawo trzeba zgody wszystkich stron postępowania a takiej zgody nie wyraził Marian K. Ponadto podniesiono, że zbadano prawidłowość nałożenia obowiązku zamontowania rynien i rur spustowych. W tym zakresie odwołano się do par. 54 ust. 2 obowiązującego w dniu budowy zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, z którego wynika, że dachy, stropodachy i tarasy oraz w razie potrzeby, również wszelkie nie nakryte części obiektów budowlanych, zagłębione w terenie, jak schody, pochylnie i studzienki piwniczne, powinny posiadać urządzenia do usuwania wód opadowych. Również obecnie obowiązujący par. 319 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/ reguluje tę sprawę podobnie. W tej sytuacji, mimo, że ekspertyza nie zaleca wykonania rynien i rur spustowych nałożenie takiego obowiązku jest zgodne w wyżej cytowanymi przepisami. Brak zaś zgody jednej ze stron postępowania uniemożliwia zmianę decyzji w trybie art. 155 Kpa.

Odwołanie od tej decyzji złożył Andrzej B. - pełnomocnik Ryszarda B. i Anny P. Wojewoda K. decyzją z dnia 30.05.1997 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w J. W uzasadnieniu poparto w całej rozciągłości stanowisko Kierownika Urzędu Rejonowego.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Andrzej B. i podniósł, że żądanie założenia rynien i rur spustowych dla wód opadowych jest wynikiem wrogości Wójta Gminy O. bowiem inni mieszkańcy takich urządzeń nie posiadają. W związku z tym, wnosi o uchylenie decyzji w tym zakresie "ponieważ obowiązek ten nie wynika z opracowanej i przedłożonej ekspertyzy (...)" a spadek terenu powoduje, że "po ulewie nie widać, że był deszcz (...) a wody opadowe zawsze pozostawały na naszej działce".

W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie podtrzymują stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Przedmiotem sprawy jest decyzja organu I instancji, odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji w oparciu o przepis art. 155 Kpa. Według tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wyjaśnić należy, że art. 155 Kpa mówi o decyzji na mocy której strona nabyła prawo. Powstaje więc pytanie, czy zaskarżone decyzję są zgodne z prawem skoro stronom chodzi o zmianę decyzji nakładającej na nie obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że pojęcie "nabycia prawa" należy rozumieć w tym wypadku szeroko. Przyjmuje się wręcz, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabywa prawa" /por. wyrok Najwyższego Trybunału Administracyjnego z dnia 27 stycznia 1932 r. 1. Rej. 7168/29 oraz Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 grudnia 1997 r. III RN 92/97 - OSNAPU 1998 nr 10 poz. 290/. Oznacza to, że także w sytuacji, gdy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę określone obowiązki, ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona "nabywa prawa" bowiem decyzja ta kształtuje sytuację prawną strony przez określenie czy i jakie obowiązki oraz w jakim zakresie na niej ciążą. Konkludując należy stwierdzić, że oba organy administracyjne prawidłowo w sprawie swoją decyzję oparły o podstawę prawną z art. 155 Kpa. Do skutecznego zastosowania tego przepisu jest jednak wymagana zgoda - wszystkich stron postępowania biorących udział w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Odmowa zgody przez jedną ze stron nie podlega kontroli organów administracyjnych i nie mogą one uznać, że odmowa taka jest sprzeczna np. z zasadami współżycia społecznego. Dlatego też należy uznać, że wydane decyzję są zgodne z prawem. W zasadzie w swojej skardze, skarżący kwestionują decyzje z dnia 26.06.1996 r. Wójta Gminy w O., tymczasem przedmiotem skargi może być i w istocie jest decyzja Wojewody K. z dnia 30.05.1997 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia 14.04.1997 r. W tym stanie rzeczy, skoro dokonana kontrola sądowa nie stwierdziła aby zaskarżona decyzja, czy utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji - naruszały prawo na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należało orzec jak w sentencji.