Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 657/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 42, 54
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] maja 2005 r., znak [...], działając na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w zw. z art. 42 ust. 1 i 3, art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz § 33 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48) i art. 104 k.p.a. - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, wybudowanego przez H. M. bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] i częściowo na działce nr [...] w miejscowości R., gm. M.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ wskazał, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...], wydaną w trybie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), nakazano rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego. Decyzja ta została utrzymana w mocy w postępowaniu odwoławczym przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...]. Wskutek skargi wniesionej przez H. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 marca 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 2016/03, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. ustalił, iż H. M. - właścicielka działki nr [...] położonej w miejscowości R., gm. M.- wybudowała budynek gospodarczy usytuowany częściowo (od 30 do 60 cm) na sąsiedniej działce nr [...], należącej do W. K. Obiekt zrealizowano w latach 1988-1989 bez pozwolenia na budowę. Jest to budynek o wymiarach zewnętrznych 14,22 m x 6,00 m, trwale połączony z gruntem (fundament betonowy), posiada konstrukcję drewnianą oraz dach dwuspadowy kryty papą. Budynek usytuowano w odległości 6,90 m., od krawędzi byłej drogi krajowej nr [...] (obecnie [...]) przed linią rozgraniczającą i linią zabudowy. Zgodnie z wypisem i wyrysem z materiałów do miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. i zespołu miejscowości

M., działka nr [...] znajdowała się na terenach przeznaczonych pod zabudowę zagrodową z dopuszczalną zabudową letniskową. Materiały do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zostały zatwierdzone w dniu [...] grudnia 1994 r. uchwałą Rady Gminy M. nr [...] - plan ten ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Województwa Ostrołęckiego z dnia 15 grudnia 1994 r., nr 12, poz. 153 i obowiązywał do dnia 31 grudnia 2003 r. Obecnie nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miejscowości R., gm. M.

W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., brak planu obowiązującego w latach 1988-1989 uniemożliwia ocenę zgodności spornego obiektu z tym planem, gdyż zgodnie z art. 37 Prawa budowlanego ustaleń dokonuje się na podstawie przepisów obowiązujących w czasie budowy, natomiast sprzeczność wybudowanego budynku z materiałami do planu zagospodarowania nie może być okolicznością uzasadniającą nakaz rozbiórki. Ponadto organ stwierdził, że obiekt nie powoduje swoją lokalizacją oraz przeznaczeniem (przechowywanie materiałów, narzędzi i sprzętu do obsługi budynku mieszkalnego na działce) pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Organ zauważył także, iż częściowe posadowienie budynku na działce sąsiada może być podstawą dochodzenia przez właściciela tej działki roszczeń w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Zdaniem organu, nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie okoliczności do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, a jedynie do legalizacji na podstawie art. 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r., przy czym z uwagi na brak okoliczności uzasadniających nakaz wykonania zmian i przeróbek na podstawie art. 40 Prawa budowlanego należało zastosować art. 42 cytowanej ustawy.

Organ stwierdził, że przedmiotowy budynek nie stwarza zagrożenia pożarowego (ścianę szczytową budynku od strony sąsiedniej działki nr [...] wraz z przylegającymi elementami więźby dachowej zabezpieczono preparatem przeciwogniowym), co zostało potwierdzone pismem Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] grudnia 1996 r., nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia ze względu na jego przeznaczenie (przechowywanie materiałów, narzędzi i sprzętu do obsługi budynku mieszkalnego), jak również z uwagi na lokalizację, gdyż H. M. uzyskała pismem z dnia [...] grudnia 1996 r. zgodę Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w W. Zarząd Dróg

w O. na pozostawienie spornego budynku w odległości 6,90 m od krawędzi drogi krajowej nr [...] (obecnie [...]).

Od powyższej decyzji wniósł odwołanie W. K., zgłaszając zastrzeżenia do podstaw prawnych wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, wybudowanego przez H. M.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. prawidłowo przeprowadził postępowanie oraz dokonał właściwej oceny stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie można stwierdzić naruszeń przepisów o planowaniu przestrzennym i kolizji z ustaleniami planu miejscowego, ponieważ w dacie budowy taki plan nie istniał. Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo ustalono również, że przedmiotowy obiekt swoim istnieniem nie powoduje zagrożenia ani pogorszenia warunków dla otoczenia, a zatem nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., oraz nie ma podstaw do wydania decyzji nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek, zgodnie z art. 40 cytowanej ustawy. Organ dodał także, iż roszczenia z tytułu naruszenia prawa do dysponowania nieruchomością mogą być dochodzone przez odwołującego się na drodze postępowania cywilnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł W. K., zarzucając, że narusza jego interes prawny, bowiem przedmiotowy budynek został posadowiony częściowo na działce skarżącego. W. K. podniósł, iż obiekt znajduje się w całości na obszarze nie przeznaczonym pod zabudowę (na terenie pasa terenu przy drodze krajowej), zatem usytuowanie obiektu jest niezgodne z § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie -dopuszczającym sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynków gospodarczych ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił również, iż odległość między drewnianym, krytym papą budynkiem mieszkalnym H. M. a drewnianym budynkiem

gospodarczym z dachem o pokryciu z materiałów palnych nie przekracza 14 m, co narusza § 14 cytowanego rozporządzenia, zgodnie z którym odległość między takimi budynkami powinna wynosić co najmniej 25 m.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a.

W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.

Kontroli Sądu podlegała decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] maja 2005 r., znak [...], udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, wybudowanego przez H. M. bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] i częściowo na działce nr [...], położonej w miejscowości R., gm. M.

Podstawę prawną kwestionowanej decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie stanowi art. 42 ust. 1, 3 i art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz § 33 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48). Z uwagi na zrealizowanie budynku w latach 1988-1989 w sprawie zastosowano przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r, Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne - do takich

obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ w niniejszej sprawie budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej według przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego z 1974 r, inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej, natomiast podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Nakaz określony w art. 40 cytowanej ustawy, mający na celu doprowadzenie obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami, znajduje zastosowanie w przypadku wybudowania obiektu budowlanego lub jego części niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego (stanowiącym podstawę orzeczenia przymusowej rozbiórki), tj., gdy obiekt budowlany lub jego część nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub nie powoduje bądź w razie wybudowania nie spowodowałby niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2), a także, jeżeli nie jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust.1 cytowanego przepisu (art. 37 ust. 2).

Warunkiem zastosowania przez organ administracji instytucji przymusowej rozbiórki, przewidzianej w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane, jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia oraz naruszenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie budowy; brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie tego przepisu, chociażby obiekt był wznoszony bez pozwolenia na budowę (wyrok NSA z dnia 25 września 1981 r, sygn. akt I SA 1933/81). Natomiast nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 cytowanej ustawy (wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1989 r., sygn. akt IV SA 83/89).

Należy zauważyć, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. organy orzekające w niniejszej sprawie były związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 2016/03, uchylającym decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...], nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić, czy w związku z powstałym budynkiem istnieją zagrożenia lub pogorszenia określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (a jeżeli tak, to czy istnieje możliwość ich usunięcia), gdyż dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń będzie możliwe rozstrzygnięcie, czy istnieje konieczność rozbiórki przedmiotowego budynku, czy też spełnione zostaną warunki zawarte w art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Ponadto Sąd zauważył, iż przy dokonywaniu tych ustaleń należy mieć na względzie, że:

okoliczność, iż budynek został postawiony na części sąsiedniej działki może

być jedynie podstawą dochodzenia przez właściciela tej działki swoich roszczeń w

postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym,

ważną przyczyną uzasadniającą nakazanie rozbiórki w trybie art. 37 ust. 2

Prawa budowlanego nie może być sprzeczność powstałego budynku z materiałami do

planu zagospodarowania przestrzennego,

skarżąca uzyskała zgodę Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w W.

Zarząd Dróg w O. na pozostawienie budynku poza linią

rozgraniczającą oraz pozytywną ocenę Referatu Gospodarki Przestrzennej i

Komunalnej Urzędu Gminy M. z dnia [...] września 1996 r. odnośnie usytuowania

przed linią zabudowy,

ściana szczytowa budynku od strony działki nr [...] została zabezpieczona

preparatem przeciwogniowym i nie stwarza on zagrożenia pożarowego.

Stosując się do wskazań zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku ustalono, że w sprawie nie występują okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a więc sporny budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a tylko negatywna ocena powyższych okoliczności może, w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. być podstawą nakazu rozbiórki.

Organy prawidłowo oceniły zatem, że należy zastosować art. 42 Prawa budowlanego, w sytuacji braku przesłanek do wydania decyzji nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek na podstawie art. 40 cytowanej ustawy.

Z akt sprawy wynika bowiem, że inwestor wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie (stosownie do § 33 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego), przedłożył dokumentację powykonawczą budynku gospodarczego wraz z opinią techniczną oraz protokół odbioru instalacji elektrycznej w budynku. Z dokumentów tych wynika, że sporny obiekt zrealizowano zgodnie ze sztuką budowlaną i jest on utrzymany w dobrym stanie technicznym.

W odniesieniu do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, że częściowe usytuowanie budynku na sąsiedniej nieruchomości należącej do skarżącego może być podstawą dochodzenia przez właściciela tej działki swoich roszczeń w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym - jak już wskazano w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt 7/IV SA 2016/03. Obiekt budowlany wzniesiony w wyniku samowoli budowlanej, nie spełniający przesłanek orzeczenia przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r, podlega bowiem wyłącznie rygorom przewidzianym w art. 40 cytowanej ustawy, które umożliwiają jego legalizację niezależnie od tego, czy został zrealizowany na gruncie w całości pozostającym w dyspozycji inwestora, czy też częściowo na cudzej nieruchomości (wyrok NSA z dnia 23 lutego 1994 r., sygn. akt IV SA 1659/93).

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisów § 13 i 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.) z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy spornego obiektu, o którym mowa w § 13 cytowanego rozporządzenia, a także ze względu na okoliczność, iż wskazana przez skarżącego mniejsza niż 14 m odległość między budynkami dotyczy przedmiotowego budynku gospodarczego oraz budynku mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości należącej do inwestora, nie skarżącego, którego interes prawny nie mógł być z tego powodu naruszony.

Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.