Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2593/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. G. i Stowarzyszenia [...] w Z na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz W. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] w Z. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. – działając na podstawie art. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 79 ust. 1, art. 80, art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353) zwanej dalej "ustawą" oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) zwanego dalej "rozporządzeniem" – po rozpatrzeniu odwołania T. M. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Z. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie czterech budynków inwentarskich – chlewni w systemie chowu rusztowego o obsadzie po 1950 szt. tucznika każdy (1092 DJP) wraz z obiektami towarzyszącymi" na działkach o nr ew. [...] położonych w miejscowości W., gm. Z.

W punkcie I. decyzji Kolegium określiło rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia:

Przedsięwzięcie obejmować będzie budowę czterech budynków inwentarskich – chlewni w systemie chowu rusztowego o obsadzie po 1950 szt. tucznika każdy, (1092 DJP) wraz z obiektami towarzyszącymi, na działkach o nr ew. [...] położonych w miejscowości W., gm. Z.

W punkcie II. decyzji Kolegium określiło, jakie należy podjąć działania na etapie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia i wskazało, że:

wszystkie maszyny i urządzenia pracujące na terenie inwestycji (także podczas prac budowlanych) utrzymywać w dobrym stanie technicznym i konserwować w sposób prawidłowy, pozwalający na uniknięcie wycieków płynów technicznych i paliw do środowiska gruntowo-wodnego;

na etapie realizacji przedsięwzięcia zabezpieczyć materiały pyliste przed rozwiewaniem (np. poprzez przykrywanie plandekami);

na etapie realizacji przedsięwzięcia utrzymywać porządek, systematycznie czyścić teren inwestycji, usuwać zalegający pył;

na etapie realizacji prace budowlane prowadzić wyłącznie w godzinach od 600 do 2200;

prace realizacyjne wykonywać w sposób, który nie będzie wymagał prowadzenia prac odwodnieniowych;

na etapie realizacji przedsięwzięcia ścieki bytowe odprowadzać do szczelnego zbiornika bezodpływowego przenośnej toalety, skąd systematycznie przekazywać za pośrednictwem uprawnionych odbiorców do oczyszczalni ścieków;

prace ziemne poprzedzić usunięciem z podłoża (na obszarze planowanych prac ziemnych) warstwy urodzajnej gleby; glebę magazynować w wyznaczonym miejscu, w sposób, który zabezpieczy ją przed zanieczyszczeniem; po zakończeniu robót budowlanych glebę wykorzystać w miarę możliwości (tylko, gdy nie będzie ona zanieczyszczona substancjami niebezpiecznymi) na terenie ww. przedsięwzięcia w ramach zagospodarowania powierzchni; nadmiar gleby przekazać uprawnionym podmiotom;

powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia odpady inne niż niebezpieczne magazynować selektywnie w wyznaczonym miejscu, w sposób który zabezpieczy przed pyleniem, rozwiewaniem odpadów oraz zanieczyszczeniem środowiska gruntowo- wodnego, a następnie przekazywać uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwienia;

powstające na etapie eksploatacji przedsięwzięcia odpady niebezpieczne magazynować selektywnie w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych pojemnikach, odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, zlokalizowanych w wyznaczonym, zadaszonym miejscu o utwardzonym podłożu; odpady przekazywać uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwienia; miejsca magazynowania odpadów niebezpiecznych oznaczyć i zabezpieczyć przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt;

powstałe na etapie eksploatacji przedsięwzięcia odpady inne niż niebezpieczne magazynować selektywnie w szczelnych, zamykanych workach, pojemnikach lub kontenerach (w zależności od rodzaju odpadu), zlokalizowanych w wyznaczonym miejscu o utwardzonym podłożu, w sposób zabezpieczający odpady przed dopływem opadów atmosferycznych; ww. odpady przekazywać uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwienia;

sztuki padłe, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia, przechowywać w warunkach minimalizujących uciążliwość odorową;

zapewnić sprawne czyszczenie chlewni i systematyczny wywóz sztuk padłych;

odpowietrzniki silosów zaopatrzyć w worki odpylające;

na etapie eksploatacji ruch pojazdów obsługujących teren inwestycji prowadzić w godzinach od 600 do 2200;

gnojowicę magazynować w szczelnych, bezodpływowych kanałach gnojowych i zbiornikach, a następnie przekazywać do nawożenia gleb i/lub uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwiania;

transport gnojowicy do miejsc przeznaczenia prowadzić w sposób zabezpieczony przed niezorganizowaną emisją odorów, za pomocą specjalistycznych pojazdów;

zaopatrzenie w wodę realizować ze studni głębinowej; prowadzić rejestr zużycia wody;

czyszczenie pomieszczeń hodowlanych wykonywać na sucho, a następnie myć je przy użyciu myjek wysokociśnieniowych, z minimalizacją zużycia wody, natomiast ich dezynfekcję prowadzić z użyciem środków neutralnych dla środowiska;

na etapie eksploatacji przedsięwzięcia ścieki bytowe odprowadzać do szczelnych, bezodpływowych zbiorników, a następnie systematycznie przekazywać za pośrednictwem uprawnionych odbiorców do oczyszczalni ścieków; zbiornik systematycznie opróżniać (nie dopuszczać do jego przepełnienia);

wodę z mycia wstępnego pomieszczeń hodowlanych (nie zawierającą środków odkażających i myjących) odprowadzać poprzez kanały systemu gnojowego do szczelnych, bezodpływowych zbiorników na gnojowicę (nie dopuszczać do ich przepełnienia);

wodę z mycia właściwego pomieszczeń hodowlanych i odkażania systemów pojenia (zawierającą środki myjące i odkażające) odprowadzać do szczelnych, bezodpływowych zbiorników, a następnie systematycznie przekazywać za pośrednictwem uprawnionych odbiorców do oczyszczalni ścieków; zbiorniki systematycznie opróżniać (nie dopuszczać do ich przepełnienia);

wody opadowe i roztopowe z powierzchni dachowych oraz z terenów utwardzonych odprowadzać do gruntu, w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie, w szczególności kierunku odpływu wód opadowych;

system wodno-ściekowy regularnie i terminowo poddawać próbom szczelności i konserwacjom.

W punkcie III. decyzji Kolegium wskazało, że w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ooś (w projekcie budowlanym) należy uwzględnić następujące wymagania dotyczące ochrony środowiska:

zaprojektowanie czterech budynków inwentarskich – chlewni w systemie chowu rusztowego, o obsadzie maksymalnej 1950 sztuk tuczników każdy;

zainstalowanie w każdej planowanej chlewni maksymalnie 16 wentylatorów dachowych o maksymalnej wydajności 12 270 m3/h, oraz o poziomie mocy akustycznej nie większym niż 85,9 dB każdy, z odprowadzeniem zanieczyszczeń 16 emitorami o maksymalnej średnicy 0,56 m i minimalnej wysokości 8,0 m;

zaprojektowanie agregatu prądotwórczego o mocy maksymalnej 150 kWh, z odprowadzaniem zanieczyszczeń emitorem pionowym, otwartym o wysokości minimalnej 8,0 m i średnicy maksymalnej 0,19 m;

umieszczenie agregatu prądotwórczego w budynku technicznym;

zaprojektowanie 8 silosów paszowych o pojemności 30 Mg każdy;

zaprojektowanie szczelnych bezodpływowych zbiorników na ścieki bytowe;

zaprojektowanie szczelnych kanałów gnojowych oraz szczelnych, bezodpływowych zbiorników na gnojowicę;

zastosowanie pasa izolacyjnego z roślin zimozielonych o szybkim przyroście wzdłuż granic terenu inwestycyjnego.

W punkcie IV. decyzji Kolegium stwierdziło, że przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia nie należy przeprowadzać oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy oos.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy i podał, że w dniu 9 lutego 2015 r. T. M. złożył do Burmistrza Gminy i Miasta Z. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa czterech budynków inwentarskich – chlewni w systemie chowu rusztowego o obsadzie po 1950 szt. tucznika każdy (1092 DJP) wraz z obiektami towarzyszącymi" na działkach nr [...] położonych we W. Do wniosku został dołączony raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia. Po uzupełnieniu przez inwestora wniosku o kopię mapy zasadniczej oraz wypis z rejestru gruntów, Burmistrz Gminy i Miasta Z. zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2015 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz obwieszczenie z dnia [...] lutego 2015 r. zawiadomił społeczeństwo o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a także pismami z dnia 26 lutego 2015 r. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o zaopiniowanie i uzgodnienie przedsięwzięcia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z., pismem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], zaopiniował negatywnie przedmiotowe przedsięwzięcie z uwagi na jego lokalizacje w odległości mniejszej niż 1000 m od terenów zabudowanych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W., pismem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] wezwał do uzupełnienia raportu w zakresie wskazanym wymienionym pismem.

Po złożeniu przez wnioskodawcę uzupełnienia raportu, Burmistrz Gminy i Miasta Z. wydał w dniu 27 kwietnia 2015 r. ponowne obwieszczenie na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Uzupełniony raport został poddany ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., który postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki realizacji.

Po zakończeniu postępowania dowodowego i wyznaczeniu stronom postępowania terminu do zapoznania się z aktami sprawy, Burmistrz Gminy i Miasta Z. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Od powyższej decyzji wniósł odwołanie inwestor, zarzucając decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. r. nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na konieczność wezwania inwestora do uzupełnienia raportu, dokonania w toku postępowania oceny zebranego materiału dowodowego, w tym uzgodnienia dokonanego przez RDOŚ w W. oraz raportu.

Burmistrz Gminy i Miasta Z., prowadząc ponownie postępowanie, zobowiązał inwestora do uzupełnienia raportu w zakresie wskazanym w wezwaniu z dnia 12 sierpnia 2015 r. przez złożenie opisu racjonalnego wariantu alternatywnego i jego przewidywanego oddziaływania na środowisko oraz analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Po złożeniu przez inwestora w dniu 31 grudnia 2015 r. uzupełnionego raportu, Burmistrz Gminy i Miasta Z. ponownie wystąpił w dniu 7 stycznia 2016 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o wydanie opinii i uzgodnienia w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia określonego we wniosku, a także poinformował społeczeństwo o uzupełnieniu raportu i przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W., postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.

W dniu 19 lutego 2016 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. o podanie informacji, czy w promieniu 1 km od działek [...] położonych we W., znajdują się studnie głębinowe. Odpowiedź została udzielona pismem z dnia 29 lutego 2016 r. nr [...], w którym zostały wskazane działki: nr [...] we W., nr [...] w D., nr [...] w B. oraz nr pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód podziemnych. Inwestor otrzymał wezwanie z dnia 8 marca 2016 r. do przedstawienia umów z rolnikami na odbiór gnojowicy, potwierdzenia przyjęcia przez oczyszczalnię ścieków wody z mycia i odkażania budynków inwentarskich, określenia ilości planowanych zbiorników na ścieki bytowe i odniesienia się do ewentualnych oddziaływań skumulowanych w związku z istniejącą w odległości ok. 70 m od projektowanej fermą należącą do innego właściciela i udzielił odpowiedzi pismem z dnia 17 marca 2016 r. Organ pierwszej instancji wystąpił także do [...] Zakładów Komunalnych w Z. o podanie informacji, czy na oczyszczalnię ścieków są przyjmowane wody z mycia i odkażania budynków chlewni i uzyskał odpowiedź w piśmie z dnia 22 marca 2016 r.

Stowarzyszenie [...], które postanowieniem Burmistrza Gminy i Miasta Z. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] zostało dopuszczone do udziału na prawach strony w toczącym się postępowaniu, złożyło w dniu 29 lutego 2016 r. wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz o przeprowadzenie analizy raportu. Następnie Stowarzyszenie w piśmie z dnia 25 marca 2016 r., wnioskowało o zobowiązanie inwestora do uzupełnienia raportu o nieuwzględnione informacje przyrodnicze. Wniosek ten Stowarzyszenie ponowiło pismami z dnia 11 kwietnia 2016 r. i z dnia 10 maja 2016 r.

Po zakończeniu postępowania dowodowego i wyznaczeniu stronom terminu do zapoznania się z aktami sprawy, Burmistrz Gminy i Miasta Z., decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], ponownie odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji wskazał na spełnienie przez raport wymogów formalnych: "Przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera, co prawda elementy wymienione w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 353) - dalej: "uoś" - lecz pod względem merytorycznym są one niewystarczające do ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. (...) W raporcie nie przedstawiono jednoznacznie wpływu przedsięwzięcia na zdrowie ludzi. Prowadzony na dużą skalę chów zwierząt nie jest obojętny dla jakości i warunków życia ludzi mieszkających w pobliżu tak dużej fermy. Dzieje się tak głównie za sprawą uciążliwych odorów oraz zanieczyszczeń wód powierzchniowych i gruntowych w wyniku nawożenia gleby. W raporcie pobieżnie potraktowano wpływ przedsięwzięcia na zdrowie ludzi mieszkających w otoczeniu potencjalnej inwestycji. Podobne stanowisko zajął Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z., który zaopiniował negatywnie planowane przedsięwzięcie, z uwagi na odległość mniejszą niż 1000 m od terenów zabudowanych – budynków mieszkalnych. Organ w pełni zgadza się z tą opinią. Regulacje normatywne nie określają parametrów stężeń substancji zapachowych w powietrzu. Ustawowe upoważnienie w tym zakresie nie zostało dotychczas wykonane. Odnośnych regulacji nie zawarto także w przepisach prawa wspólnotowego. Nie oznacza to jednak, że analiza uciążliwości z tym związanych może być przez organ pomijana, tym bardziej, że jest szeroko podnoszona przez społeczeństwo. Analiza taka nie została w sposób obiektywny przedstawiona w raporcie, gdzie inwestor stwierdza, że podejmie współpracę ze stronami konfliktu w celu wypracowania wspólnego kompromisu. To głównie uciążliwość odorowa prowadzi do konfliktów społecznych." Zdaniem organu zapisy raportu nie spełniają również przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu. Inwestor nie wykazał w raporcie, że posiada odpowiednią ilość użytków rolnych pozwalających zagospodarować gnojowicę. W ocenie organu inwestor w raporcie nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że w wyniku realizacji przedsięwzięcia oraz jego eksploatacji nie dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska w zakresie szczególnie zanieczyszczenia gleby i powietrza atmosferycznego. Ponadto w ocenie organu uwagi przedstawione przez Stowarzyszenie [...] są zasadne: opis elementów przyrodniczych został przedstawiony w raporcie ogólnikowo. Kierowanie się zasadą przezorności ma na celu zapobieganie przed nieodwracalnymi i nieznanymi skutkami degradacji środowiska w skali globalnej, regionalnej i lokalnej. Wszelkie czynności związane z korzystaniem ze środowiska, a więc również podejmowaniem działalności, powinny uwzględniać zasadę przezorności, nawet przy założeniu hipotetycznych zagrożeń dla środowiska. Z uwagi na rodzaj, charakter i zakres inwestycji mieszkańcy W. i Z. będą narażeni na wszelkie uciążliwości związane z funkcjonowaniem (odory, hałas) i z tego względu w ocenie organu zaistniały przesłanki aby odmówić wydania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Od wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji odwołanie wniósł inwestor, domagając się uchylenia wydanej przez Burmistrza decyzji i określenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 80 kpa w zw. z art. 77 kpa poprzez dopuszczenie się przez organ pierwszej instancji błędnej i dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu, która w rażący sposób wykracza poza zakres przyznanej organowi tym przepisem swobody poprzez nieuwzględnienie postanowienia wydanego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] lutego 2016 r., który uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji;

naruszenie art. 80 kpa w zw. z art. 77 kpa poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez uznanie, że inwestor w piśmie z dnia 17 marca 2016 r. nie zweryfikował niespójności, na które wskazywał organ pierwszej instancji, co miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie;

naruszenie art. 80 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez dopuszczenie się przez organ pierwszej instancji błędnej i dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu, z naruszeniem istotnego interesu strony, która w rażący sposób wykracza poza zakres przyznanej organowi tym przepisem swobody poprzez uznanie, że inwestycja spowoduje uciążliwy odór oraz zanieczyszczenia wód powierzchniowych i gruntowych w wyniku nawożenia gleby, w sytuacji, gdy w polskim ustawodawstwie nie określono standardów zapachowych uciążliwych dla ludzi. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał uzgodnienia, a ponadto odwołujący wskazał w raporcie na rozwiązanie ewentualnego problemu. Ponadto Burmistrz Gminy i Miasta Z. twierdzi, że inwestycja może negatywnie wpłynąć na środowisko, w sytuacji, gdy nie wynika to z postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jak również innych zebranych materiałów dowodowych w sprawie;

naruszenie art. 8 kpa i art. 80 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, z uwagi na fakt, że przedmiotowe postępowanie toczy się od lutego 2015 r., organ pierwszej instancji dopiero po wydaniu orzeczenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podjął aktywność w przedmiotowej sprawie. Co więcej organ pierwszej instancji przez ponad rok nie wnosił żadnych merytorycznych uwag, zatem należy podnieść, że wątpliwości co do bezstronności, przejrzystości działań organu pierwszej instancji są uzasadnione;

naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 80 kpa w zw. z art. 77 kpa poprzez niepodjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez uwzględnienie analizy przeprowadzonych badań siły i kierunków wiatrów, pod którą w imieniu firmy [...] sp. z o. o. podpisał się A. S., w sytuacji, gdy jest ona błędna;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie występują przesłanki do uwzględnienia powyższej zasady;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. nawozach i nawożeniu poprzez uznanie, że zapisy raportu nie spełniają przesłanek wskazanych w powyższym przepisie;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego bezzasadne zastosowanie, w sytuacji, gdy inwestor wykazał w raporcie, że inwestycja nie będzie zagrażała środowisku, o czym świadczy również postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] lutego 2016 r.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło, że w trakcie postępowania organu pierwszej instancji dokumentacja została zgromadzona w stopniu wystarczającym do pełnego i prawidłowego rozpoznania sprawy i decyzją wymienioną na wstępie z dnia [...] sierpnia 2016 r. uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy i Miasta Z. z dnia [...] czerwca 2016 r. i ustaliło środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium podało, że zgodnie § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem dla jego realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji (art. 61 ust. 2 ustawy). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana jest po przeprowadzeniu uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz po zasięgnięciu opinii właściwych organów inspekcji sanitarnej. Uzgodnienie następuje w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (art. 77 ust. 3 i 7 ustawy). Uzgodnieniu temu podlegają środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia. Opinia wydawana jest natomiast albo w formie pisma, albo w formie postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie (art. 77 ust. 7 ustawy). Podstawę do dokonania uzgodnienia i wydania opinii stanowią dokumenty wymienione w art. 77 ust. 2 ustawy, przedłożone przez organ prowadzący postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, tj. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz raportem o oddziaływaniu na środowisko oraz wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (albo informacji o braku takiego dokumentu).

Kolejnym elementem oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć jest postępowanie z udziałem społeczeństwa (art. 79 ust. 1 ustawy). Postępowanie to polega na udostępnieniu wszystkim zainteresowanym wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz raportu o oddziaływania na środowisko, wraz z dostępnymi w tym czasie postanowieniami organu prowadzącego postępowania oraz stanowiskami innych organów, na okres dwudziestu jeden dni i umożliwieniu im składania uwag i wniosków do wyżej wymienionych dokumentów (art. 33 i 34 ustawy).

Końcowym etapem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta określa miejsce realizacji danego przedsięwzięcia, planowany sposób zagospodarowania terenu, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, a także w miarę potrzeby, wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych oraz w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko.

W przepisie art. 80 ust. 1 ustawy ustawodawca wskazał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może być wydana, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co wskazuje na ścisły związek między oceną oddziaływania na środowisko a decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja powinna uwzględniać wyniki dokonanych poprzednio uzgodnień i opinii, raportu oceny oddziaływania na środowisko, udział społeczeństwa i ewentualne kwestie transgraniczne.

W rozpatrywanej sprawie nie było prowadzone postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania inwestycji na środowisko.

Kolegium podało, że w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o zapisy raportu ooś. Raport przedłożony przez inwestora zawiera szczegółowo przeanalizowane dane odnośnie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w fazie budowy, eksploatacji i likwidacji, a także na wszystkie elementy środowiska i uwzględnia wszystkie wymogi określone przepisami prawa. W raporcie oraz w uzupełnieniach do tego raportu obszernie omówione zostały: rodzaj, zasięg i wielkość emisji związanych z planowanym przedsięwzięciem. Opisano przewidywane oddziaływanie podczas jego realizacji, eksploatacji oraz likwidacji na środowisko przyrodnicze, obszary chronione, Natura 2000, krajobraz, świat roślinny i zwierzęcy. W raporcie zostały przedstawione warianty: proponowany przez wnioskodawcę oraz racjonalny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru, a także określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów. Wariant proponowany przez wnioskodawcę dotyczy budowy budynków chlewni w systemie rusztowym, natomiast wariant alternatywny dotyczy budowy budynków chlewni w systemie ściołowym. Został przedstawiony w raporcie ooś zakres emisji amoniaku dla chowu ściołowego i rusztowego. Emisja amoniaku dla chowu ściołowego jest wyższa o ok. 40% niż dla rusztowego. Planowane do zastosowania rozwiązania techniczne i technologiczne, wskazane w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, dają gwarancję prawidłowego funkcjonowania obiektu i ograniczenia wpływu na stan środowiska przyrodniczego w tym rejonie.

Planowane przedsięwzięcie polega na budowie czterech budynków inwentarskich – chlewni w systemie chowu rusztowego o obsadzie po 1950 sztuk tuczników każda (1092 DJP) wraz z obiektami towarzyszącymi na działkach nr [...] w miejscowości W. gm. Z. Powierzchnia działek wynosi [...] ha. Działki położone są poza ścisłą zabudową zagrodową. Chronione tereny zabudowy mieszkaniowej miejscowości Z. położone są w odległości ok. 280 m (w kierunku południowym) od miejsca planowanego przedsięwzięcia, a chronione tereny zabudowy zagrodowej miejscowości W. są położone w odległości ok. 670 m od inwestycji. Najbliższe gospodarstwo, gdzie położony jest budynek mieszkalny znajduje się w odległości ok. 270 m. od planowanych budynków (w kierunku południowym). Działki inwestycyjne graniczą od strony północnej z drogą gminną, a dalej z gruntami rolniczymi, a od strony zachodniej z drogą gminną oraz dalej z gruntami rolnymi, w tym ferma drobiu innego właściciela położoną w odległości ok. 70 m.

W trakcie realizacji przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu spowodowana eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu. Uciążliwości związane z realizacją inwestycji będą okresowe i ustąpią po zakończeniu prac budowlanych. W celu zminimalizowania emisji substancji do powietrza, podczas prowadzenia prac budowlanych będzie stosowany sprzęt sprawny technicznie, eksploatowany i konserwowany w sposób prawidłowy. W trakcie realizacji inwestycji materiały pyliste zostaną zabezpieczone przed rozwiewaniem (np. poprzez przykrywanie plandekami), a w celu ograniczenia wtórnej emisji pyłu teren inwestycji będzie systematycznie czyszczony i usuwany będzie zalegający pył. W celu zminimalizowania emisji hałasu prace budowlane będą prowadzone wyłącznie w godzinach od 600do 2200.

Prace ziemne poprzedzone będą usunięciem z podłoża (na obszarze planowanych prac ziemnych) warstwy gleby. Gleba magazynowana będzie w wyznaczonym miejscu, w sposób który zabezpieczy ją przed zanieczyszczeniem. Po zakończeniu robót budowlanych gleba będzie wykorzystana w miarę możliwości (tylko, gdy nie zostanie ona zanieczyszczona substancjami niebezpiecznymi) na terenie wymienionego przedsięwzięcia w ramach zagospodarowania powierzchni, a ewentualny nadmiar przekazany zostanie uprawnionym podmiotom.

Na etapie realizacji przedsięwzięcia woda na potrzeby budowy będzie pobierana z sieci wodociągowej oraz przywożona będzie za pomocą cystern na teren budowy. Ścieki bytowe odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego przenośnej toalety, skąd systematycznie będą przekazywane za pośrednictwem uprawnionych odbiorców do oczyszczalni ścieków. Na terenie inwestycyjnym woda gruntowa występuje na głębokości 2,0 m p.p.t., natomiast planowane obiekty posadowione zostaną na głębokości do ok. 1,4 m p.p.t., w związku z czym realizacja przedmiotowej inwestycji nie będzie wymagała prowadzenia prac odwodnieniowych.

Powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w wyznaczonym miejscu, w sposób, który zabezpieczy przed pyleniem, rozwiewaniem odpadów oraz zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego, a następnie przekazywane będą uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwienia.

Źródłami emisji substancji do powietrza na etapie eksploatacji przedsięwzięcia będą systemy wentylacyjne budynków inwentarskich, agregat prądotwórczy oraz środki transportu (wykorzystywane do zasiedlania budynków, dowozu paszy, odbioru gnojowicy i sztuk padłych) poruszające się po terenie inwestycji. Mając na uwadze minimalizację oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan i jakość powietrza atmosferycznego Kolegium określiło w decyzji parametry i liczbę planowanych do zastosowania wentylatorów dachowych w budynkach chlewni oraz parametry zaprojektowanego agregatu prądotwórczego. W celu minimalizacji emisji pyłu do powietrza odpowietrzniki silosów zaopatrzone będą w worki odpylające. Wytworzona w czasie eksploatacji przedsięwzięcia gnojowica będzie magazynowana w szczelnych, bezodpływowych kanałach gnojowych i zbiornikach, a następnie przekazywana do nawożenia gleb i/lub uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwiania. Transport gnojowicy do miejsc przeznaczenia prowadzony będzie w sposób zabezpieczony przed niezorganizowaną emisją odorów, za pomocą specjalistycznych pojazdów. Sztuki padłe, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia, przechowywane będą w warunkach minimalizujących uciążliwość odorową. Ponadto emisja substancji do powietrza będzie ograniczana dzięki sprawnemu czyszczeniu budynków chlewni i systematycznemu wywozowi sztuk padłych.

W celu stworzenia naturalnych roślinnych barier ochronnych zastosowany będzie pas izolacyjny z roślin zimozielonych o szybkim przyroście wzdłuż granic działek należących do inwestora. Przeprowadzona w raporcie ooś analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji decyzji, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane.

W czasie eksploatacji przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą wentylatory budynków inwentarskich, agregat prądotwórczy oraz środki transportu, poruszające się po terenie inwestycji. W każdym planowanym budynku zastosowanych będzie 16 szt. wentylatorów dachowych o poziomie mocy akustycznej nie większym niż 85,9 dB każdy. W celu zminimalizowania emisji hałasu ruch pojazdów obsługujących teren inwestycji prowadzony będzie wyłącznie w godzinach od 600 do 2200, a agregat prądotwórczy umieszczony będzie w budynku technicznym. W ocenie Kolegium przeprowadzone w raporcie ooś obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu wykazały, że podczas eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, przy zachowaniu warunków określonych w sentencji decyzji, dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie będą dotrzymane.

Na etapie eksploatacji chlewnie zaopatrywane będą w wodę ze studni głębinowej. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją dla maksymalnego zapotrzebowania na wodę wynoszącego 7 m3/h zasięg leja depresji wyniesie do 36 m. Obudowa studni wykonana zostanie z kręgów żelbetonowych o średnicy ok. 900 mm. Zgodnie z raportem ooś w zasięgu oddziaływania planowanego ujęcia nie znajdują się inne udokumentowane ujęcia wód podziemnych w związku z tym nie będzie występowało oddziaływanie skumulowane. Woda zużywana będzie do pojenia trzody chlewnej, czyszczenia pomieszczeń chowu oraz do celów socjalno-bytowych. W celu kontroli zużycia wody, wielkość jej poboru będzie monitorowana i ewidencjonowana.

Po zakończeniu cyklu produkcyjnego i wywiezieniu gnojowicy wykonywane będzie czyszczenie pomieszczeń inwentarskich na sucho, a następnie będą one myte przy użyciu myjek wysokociśnieniowych, z minimalizacją zużycia wody, natomiast ich dezynfekcja prowadzona będzie z użyciem środków neutralnych dla środowiska. Woda z mycia wstępnego pomieszczeń hodowlanych (nie zawierająca środków odkażających i myjących) odprowadzana będzie poprzez kanały gnojowe do szczelnych, bezodpływowych zbiorników na gnojowicę, natomiast woda z mycia właściwego pomieszczeń hodowlanych i odkażania systemów pojenia (zawierająca środki myjące i odkażające) odprowadzana będzie do szczelnych, bezodpływowych zbiorników, a następnie systematycznie przekazywana za pośrednictwem uprawnionych odbiorców do oczyszczalni ścieków. Powstające na etapie eksploatacji przedsięwzięcia ścieki bytowe odprowadzane będą do szczelnych, bezodpływowych zbiorników, a następnie systematycznie przekazywane za pośrednictwem uprawnionych odbiorców do oczyszczalni ścieków. Wszystkie zbiorniki będą systematycznie opróżniane tak, aby nie dopuścić do ich przepełnienia.

Wody opadowe i roztopowe z powierzchni dachowych oraz z terenów utwardzonych odprowadzane będą do gruntu, w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich oraz niezmieniający stanu wody na gruncie, w szczególności kierunku odpływu wód opadowych. System wodno-ściekowy będzie regularnie i terminowo poddawany próbom szczelności i konserwacjom.

Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia będą wytwarzane odpady inne niż niebezpieczne oraz odpady niebezpieczne. Odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w szczelnych, zamykanych workach, pojemnikach lub kontenerach (w zależności od rodzaju odpadu), zlokalizowanych w wyznaczonym miejscu o utwardzonym podłożu, w sposób zabezpieczający odpady przed dopływem opadów atmosferycznych. Odpady niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych pojemnikach, odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, zlokalizowanych w wyznaczonym, zadaszonym miejscu o utwardzonym podłożu. Miejsca magazynowania odpadów niebezpiecznych będą oznaczone i zabezpieczone przez wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt. Wszystkie wymienione odpady przekazywane będą uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwienia.

Na terenie przedsięwzięcia i w jego otoczeniu nie występują zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Planowana inwestycja położona będzie poza obszarami objętymi ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651). Najbliższym obszarem Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 jest obszar specjalnej ochrony (OSO) Natura 2000 [...], oddalony o ok. 1,8 km od planowanego przedsięwzięcia.

Teren przeznaczony pod realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, stanowi obszar rolniczej przestrzeni produkcyjnej, przekształcony antropogenicznie, zubożały pod względem składu gatunkowego fauny i flory.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę charakter i lokalizację przedsięwzięcia, brak ingerencji w nowe, cenne przyrodniczo tereny oraz odległość względem najbliższych obszarów Natura 2000 Kolegium stwierdziło, że przedsięwzięcie to nie może w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na spójność sieci Natura 2000.

Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu lokalizacji elektrowni wiatrowych fragmentów miejscowości W. i B., działki o nr [...] położone w miejscowości W., są przeznaczone pod użytki rolne: uprawy polowe, łąki, pastwiska z drogami dojazdowymi do pól i zielenią śródpolną i oznaczone na rysunku planu symbolem 14R. Na terenach rolniczych plan dopuszcza między innymi możliwość lokalizacji obiektów związanych z hodowlą i produkcją rolniczą, bez funkcji mieszkaniowej.

Z ustaleń Kolegium wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. wydał dla planowanego przedsięwzięcia negatywną opinię w dniu [...] marca 2015 r. nr [...], dokonując oceny wniosku inwestora oraz przedłożonego wraz z wnioskiem raportu. Po dacie wydania negatywnej opinii przez inspektora sanitarnego, raport oos był uzupełniany, na wniosek RDOŚ oraz w toku ponownego postępowania, prowadzonego po wydaniu przez Kolegium decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. Uzupełniony raport podlegał ponownemu uzgodnieniu i opiniowaniu na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Burmistrz Gminy i Miasta Z. ponownie wystąpił w dniu 7 stycznia 2016 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. o wydanie opinii w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia określonego we wniosku, jednakże organ ten nie wydał opinii w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentów. W tej sytuacji ma zastosowanie przepis art. 78 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym niewydanie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej opinii, o których mowa w tym przepisie, traktowane jest jak brak wniesienia zastrzeżeń do realizacji planowanego przedsięwzięcia. Zatem przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, negatywna opinia PPIS w Z. z dnia [...] marca 2015 r. nie może być uwzględniona, ponieważ dotyczy raportu w jego pierwotnej wersji (bez uzupełnienia). Natomiast raport po uzupełnieniach nie został negatywnie zaopiniowany, a brak opinii odnoszącej się do uzupełnionego raportu traktuje się jako brak zastrzeżeń, co zdaniem Kolegium należy rozumieć jako opinię pozytywną.

W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Kolegium wskazało, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji w postanowieniach z dnia [...] maja 2015 r. i z dnia [...] lutego 2016 r. i Kolegium warunki te uwzględniło.

Burmistrz Gminy i Miasta Z., zgodnie z dyspozycją art. 79 ust. 1 ustawy, zapewnił społeczeństwu udział w prowadzonym postępowaniu, poprzez wywieszenie zawiadomień z dnia 26 lutego 2015 r., z dnia 27 kwietnia 2015 r. i z dnia 7 stycznia 2016 r., wydanych w trybie art. 33 ust. 1 ustawy. Do Urzędu Gminy i Miasta w Z. wpłynęły wnioski, uwagi i protesty do planowanej inwestycji:

w dniu 27 kwietnia 2015 r. K. B., który nie zgadza się na realizację inwestycji, z uwagi na jej odległość od budynku mieszkalnego,

- w dniach 2, 4 i 5 marca 2015 r. mieszkańców osiedla [...] w Z., którzy podnoszą problemy naruszenia równowagi przyrodniczej, zagrożenia zdrowia, pogorszenia warunków życia, spadek cen nieruchomości, spowodowane planowaną inwestycją,

w dniu 11 marca 2015 Zarządu Domu Ludowego we W., przedstawiający negatywny wpływ inwestycji na działalność Domu Ludowego,

w dniu 18 marca 2015 r. mieszkańców wsi W., którzy obawiają się pogorszenia warunków życia z powodu uciążliwych odorów i zanieczyszczenia wód gruntowych i powierzchniowych oraz zagrożenia mikrobiologicznego i spadku wartości ich nieruchomości,

18.03.2015 r. N. G., która przedstawiła zagrożenia jakie spowoduje planowana inwestycja dla prowadzonej przez nią działalności gospodarczej – Sali Bankietowej [...],

19 marca 2015 r., podpisane przez 6 osób, zawierające uwagi do raportu i wskazujące nazbyt małą odległość inwestycji od zabudowy mieszkaniowej, sali bankietowej [...] i uciążliwości zapachowe powodowane przez inwestycję.

Odnosząc się do złożonych wniosków i protestów Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań ma charakter decyzji związanej, zaś odmowa wydania takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w sytuacjach przewidzianych w przepisach ustawy. Dokonana przez Kolegium ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzi do wniosku, że nie zachodzi żadna okoliczność, która stanowiłaby podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z tego względu sprzeciw wobec realizacji planowanego przedsięwzięcia, zgłoszony w toku postępowania, nie może skutkować odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgłoszone zastrzeżenia zawierają głównie obawy, że planowane przedsięwzięcie wpłynie negatywnie na mieszkańców W. i Z., negatywne oddziaływanie będzie skutkiem emisji uciążliwych zapachów. Przede wszystkim Kolegium stwierdziło, że w przypadku przedsięwzięć takich jak planowane, to głównie uciążliwość odorowa prowadzi do powstania konfliktów społecznych. Wobec braku ustawy normującej sposób oraz zakres badania i oddziaływania odorów na środowisko podstawę orzekania w tego typu sprawach stanowi przede wszystkim skala zjawiska oraz możliwy zakres środków służących ograniczeniu tej uciążliwości.

W postanowieniu z dnia [...] lutego 2016 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia obowiązujące standardy jakości powietrza zostaną dotrzymane. Przeprowadzona w raporcie analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wykazała, że przy zachowaniu warunków określonych w sentencji decyzji, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane. Przedstawione w raporcie obliczenia wskazują, że poziomy substancji odoroczynnych takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie przekroczą aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87), poza terenem inwestycji. Natomiast problematyka dotycząca odorów pochodzących z hodowli zwierząt gospodarskich nie jest uregulowana w prawie polskim. Zapachy, pomimo że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, gdyż w obowiązującym systemie prawnym nie istnieją normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. Zapach czy też odór jest substancją niemierzalną. W świetle obowiązujących przepisów, z uciążliwości zapachowej i powodowanego nią sprzeciwu społeczności lokalnej, nie można wywodzić naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. W celu zminimalizowania oddziaływania zapachowego chlewni na otaczające tereny inwestor został zobowiązany do wykonania pasa zieleni wokół granic swoich działek oraz do stosowania dostępnych środków w celu ograniczania emisji, w tym transport gnojowicy do miejsc przeznaczenia prowadzony będzie w sposób zabezpieczony przez niezorganizowaną emisją odorów, za pomocą specjalistycznych pojazdów.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium odniosło się również do zarzutów dotyczących spadku wartości nieruchomości znajdujących się w pobliżu planowanej inwestycji i stwierdziło, że nie mają one wpływu na treść decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań.

Opisane w raporcie ooś przedsięwzięcie, związane z istniejącym zagospodarowaniem terenu rolniczego, proponowane rozwiązania techniczno-technologiczne nowoczesne, zaczerpnięte z wzorców krajowych i zagranicznych w chowie świń w systemie chowu bezściołowego rusztowego, stosowanie zasad dobrej praktyki rolniczej i zasady ochrony środowiska, w szczególności w zakresie obowiązujących przepisów prawnych powodują, że planowane przedsięwzięcie nie jest ukierunkowane na wystąpienie jakichkolwiek zagrożeń dla środowiska i w ocenie Kolegium nie spowoduje pogorszenia stanu środowiska. Polegać będzie na rozwoju produkcji zwierzęcej, rozumnym korzystaniu ze środowiska bez przekraczania dopuszczalnych barier przyrodniczych powietrza, wody, gleby. Kolegium stwierdziło, że w Polsce gospodarstwa rolne powinny się rozwijać, aby przynosić dochód i sprostać coraz większej konkurencyjności na rynku unijnym.

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego w sprawie, Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie, nie występują żadne okoliczności do wydania decyzji odmownej. Na podstawie przedłożonej dokumentacji Kolegium uznało realizację planowanego przedsięwzięcia za dopuszczalną, za taką została też uznana przez organy opiniujące Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. i przez organ uzgadniający Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.

Do zaskarżonej decyzji, jako załącznik nr 1, dołączona została charakterystyka planowanego przedsięwzięcia.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie [...] z siedzibą w B. i W. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa skutkujące nieważnością decyzji, tj.:

art. 33 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (zwana dalej ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku) poprzez nieprzeprowadzenie prawidłowej procedury informowania społeczeństwa o toczącym się postępowaniu i tym samym niezapewnienie społeczeństwu udziału w kontrolowanej procedurze zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji, co stanowiło rażące naruszenie prawa i zgodnie z art. 156 §1 pkt 2 kpa winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji;

art. 85 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez brak podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., co stanowiło rażące naruszenie prawa i zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji;

art. 15 kpa poprzez nierozpoznanie sprawy merytorycznie na nowo w jej całokształcie i nie odniesienie się do kwestii wskazanych przez skarżącego w piśmie z dnia 14 lipca 2016 r., a w szczególności przez niezweryfikowanie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (dalej RDOŚ) z dnia [...] lutego 2016 r. pod względem jego zgodności z prawem, co stanowiło rażące naruszenie prawa i zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

II. naruszenie przepisów postępowania skutkujące wznowieniem postępowania, tj.: art. 10 § 1 kpa i art. 28 kpa poprzez naruszenie prawa stron do czynnego udziału w postępowaniu na skutek wadliwego ustalenia kręgu stron i przyjęcie, że stronami są wyłącznie właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja i brak ustaleń co do oddziaływania planowanej inwestycji na inne nieruchomości.

III. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa,

2. art. 62 ust. 1 pkt a, b, d i ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez ich niezastosowanie i niedokonanie ustaleń co do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz na dobra materialne,

3. art. 66 ust. 1 pkt 2, 5, 6, 19 oraz ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji z pominięciem tego przepisu, podczas gdy z akt sprawy wynika, że raport był niekompletny,

4. § 24 rozporządzenie Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej – poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji gdy wielkość projektowanej chlewni nie może pomieścić obsady tuczników wskazanej przez inwestora we wniosku.

IV. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

1. art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez nieuzasadnienie swego stanowiska dot. stwierdzenia braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1;

2. art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez niezawarcie w uzasadnieniu decyzji informacji o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa;

3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niepodejmowanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przede wszystkim poprzez:

a) brak weryfikacji spełnienia przez raport wymogów określonych w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku,

b) brak ustalenia posiadanego przez inwestora areału gruntów, co pozwalałoby na ustalenie czy spełnia on wymogi określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu i ustalenie, jaki wpływ ma inwestycja na pobliskie wody gruntowe,

c) brak ustalenia wielkości sektora tuczu, co pozwalałoby na ustalenie czy planowana inwestycja odpowiada warunkom określonym w § 24 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej, a zatem czy inwestycja nie powoduje zagrożenia dla życia i zdrowia zwierząt,

d) brak weryfikacji treści raportu oraz uzupełnień raportu.

4. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 §1 i 3 kpa poprzez wybiórczą a nie całościową ocenę materiału dowodowego, w tym wydanie decyzji bez odniesienia się do pisma sporządzonego przez konsultanta firmy [...] sp. z o.o. p. A. S. o dot. analizy przeprowadzonych badań siły i kierunków wiatrów, a ponadto przez błędne uzasadnienie decyzji polegające na braku przedstawienia dowodów na których oparło się SKO wydając decyzję, a którym odmówił mocy dowodowej i z jakich powodów;

5. art. 36 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i art 89 § 2 kpa poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, pomimo że w niniejszym postępowaniu ujawniły się konflikty społeczne związane z planowaną inwestycją, a w toku sprawy zostały zgłoszone liczne protesty;

6. art. 84 § 1 kpa poprzez niezwrócenie się do biegłego o wydanie opinii w sprawie, pomimo że rozstrzygnięcie sprawy wymagało wiadomości specjalnych takich jak np. kwestia weryfikacji emisji poszczególnych substancji do powietrza.

Ponadto pełnomocnik skarżących zarzucił postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] lutego 2016 r. naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) § 24 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej – poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji gdy wielkość projektowanej chlewni nie może pomieścić obsady tuczników wskazanej przez inwestora we wniosku,

b) art. 77 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2, 5, 6, 19 oraz ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez uzgodnienie realizacji przedsięwzięcia oraz określenie warunków tej realizacji, w sytuacji gdy raport złożony w niniejszej sprawie był niekompletny.

2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez brak podjęcia wszelkich czynności celem ustalenia stanu faktycznego, brak zebrania całego materiału dowodowego.

Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W przypadku uznania przez Sąd, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto na podstawie art. 135 ppsa wniósł o uchylenie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2016 r. w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odniosło się do podniesionych w niej zarzutów i wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga jest zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty można uznać za trafne.

Z uwagi na okoliczność, że w przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji wydał decyzję reformatoryjną, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 kpa, należało w pierwszej kolejności dokonać oceny czy w sprawie zaistniały ustawowe przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia administracyjnego. W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy przyjął za własne ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ pierwszej instancji, uznając tym samym, że doszło do dokładnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i że zgromadzony w aktach postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji materiał dowodowo-wyjaśniający jest wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie polegającego na ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie czterech budynków inwentarskich – chlewni w systemie chowu rusztowego o obsadzie po 1950 sztuk tucznika każdy (1092 DJP).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą. Zawarte w wymienionej ustawie przepisy dotyczące ocen środowiskowych mają na celu weryfikację oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Dlatego postępowanie w sprawie uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia przeprowadza się przed wydaniem decyzji zezwalającej na inwestycję (art. 72 ust. 1 ustawy). Postępowanie to dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (por. wyroki NSA: z dnia 22 kwietnia 2010 r., II OSK 696/09; z dnia 30 czerwca 2010 r., II OSK 988/09).

Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71).

Planowane przedsięwzięcie, zgodnie § 2 ust. 1 pkt 15 tego rozporządzenia, zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego ocena oddziaływania na środowisko jest wymagana, a więc planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest obligatoryjny. W postępowaniu ocena okoliczności faktycznych dokonywana jest w oparciu o przygotowany raport, który stanowi istotny środek dowody i który organ obowiązany jest uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Z uwagi na swój charakter raport powinien być oceniany przez organ w świetle wymagań stawianych środkom dowodowym na gruncie art. 75 i nast. kpa. Raport ma zasadnicze znaczenie w postępowaniu zmierzającym do uzyskania decyzji środowiskowych, który chociaż nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 kpa – a więc nie może zastąpić swobodnej oceny dowodów – zawiera jednak wiadomości specjalistyczne i podlega pełnej ocenie przez właściwy organ prowadzący postępowanie w świetle oceny całokształtu materiału dowodowego w rozumieniu art. 80 kpa czy dana okoliczność została udowodniona zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa i nie zwalnia organu od czynienia własnych ustaleń zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych. Chociaż raport jest dokumentem prywatnym, nie oznacza to jednak wbrew zarzutom skargi – że musi być poddany ocenie przez biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Właściwe rzeczowo i miejscowo organy w tej sprawie, tj. Burmistrz Gminy i Miasta Z. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., są to bowiem wyspecjalizowane organy powołane przez ustawodawcę do orzekania w tego rodzaju sprawach (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 2316/15, dostępne na wskazanej wyżej stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych). Ponadto skoro raport nie jest dokumentem urzędowym, a więc nie korzysta z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym (art. 76 kpa), a w zakresie jego ustaleń faktycznych i prawnych może być kwestionowany przez inne strony postępowania, czyli podlega ocenie na etapie postępowania wyjaśniającego (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 615/11). Oznacza to, że nie powinien być uznany za środek dowodowy raport niespełniający ustawowych wymagań ustalonych w art. 66 ustawy.

Podkreślenia wymaga przy tym, że Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania ustaleń raportu i nie dokonuje merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, lecz jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13). Sąd może oceniać raport jedynie pod kątem poprawności formalnej, tj. zgodności jego treści z przepisami określającymi sposób sporządzenia, logiki wywodów oraz weryfikacji sporządzenia raportu przez osobę uprawnioną (zob. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2029/12).

W rozpoznawanej sprawie sporządzony przez Biuro Budowlane [...] inż. M. L. raport z lutego 2015 roku organ odwoławczy bezkrytycznie przyjął jako dowód w sprawie stanowiący podstawę do ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie chlewni. Tymczasem w ocenie Sądu raport ten budzi poważne wątpliwości co do rzetelności jego opracowania. I tak:

1. Sformułowanie zawarte na stronie 80 raportu w wersie ósmym od góry wskazuje, że inwestycja dotyczy chowu drobiu, podczas gdy przedmiotem planowanej inwestycji w tej sprawie jest budowa chlewni.

2. Również treść pisma z dnia 24 kwietnia 2015 r. będącego uzupełnieniem raportu jest niespójna, także w odniesieniu do raportu, i nierzetelna. Na stronie pierwszej i drugiej tego uzupełnienia użyto sformułowań wskazujących, że inwestycja dotyczy "Fermy Drobiu", zaś określeniem "chlewni" posłużono się tylko w nagłówku. 3. Nadto na stronie drugiej wskazano, że "Woda podziemna z ww. ujęcia (...) będzie pobierana i zużywana tylko do celów produkcyjnych tj. pojenia drobiu w odchowie i chowie (...)". Na trzeciej stronie uzupełnienia raportu wskazano system pojenia poprzez "poidła kropelkowe wyposażone w rynienki/miseczki naciekowe (...)". 4. Na stronie czwartej w wersie drugim od dołu posłużono się nazwą budynku kurnika "Ponadto większość odpadów będzie magazynowana w budynku kurnika w magazynie (...)".

5. Nadto na stronie dziesiątej uzupełnienia podano, że "Inwestor zaplanował lokalizację przedsięwzięcia poza obszarem zabudowy mieszkalnej i zagrodowej – do najbliższych zabudowań jest ok. 1600m", gdy tymczasem z informacji zamieszczonej na stronie trzeciej raportu wynika, że "Najbliższe gospodarstwo gdzie położony jest budynek mieszkalny znajduje się (...) w odległości ok. 270m od planowanych budynków fermy".

Wskazane wyżej rozbieżności nie stanowią omyłki pisarskiej, świadczyć zaś mogą o wykorzystywaniu do tej sprawy opracowania, które zostało sporządzone do innej sprawy dotyczącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy drobiu. Stąd brak jest pewności, że przedstawione w raporcie i jego uzupełnieniach analizy dotyczą faktycznie terenu objętego inwestycją w niniejszej sprawie.

Wskazać także należy na ósmą i dziewiątą stronę uzupełnienia raportu z dnia [...] kwietnia 2015 r., która stanowi wierne odzwierciedlenie pkt 5.1. raportu, str. 50, 51 i przepisane pierwsze dwa wersy ze strony 52 raportu, podczas gdy uzupełnienie raportu nie może polegać na przepisywaniu treści raportu. Uzupełnienie powinno być dopełnieniem raportu, wzbogacone o dodatkowe treści, dane i informacje, których brak w raporcie, czyniące kompletnym sporządzony raport.

Należy także wskazać, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z wymogiem art. 66 ust. 1 pkt 19 ustawy, powinien zawierać nazwisko osoby lub osób sporządzających, raport. Przepis ten ma zastosowanie również do uzupełnienia raportu. Tymczasem pismo z dnia [...] października 2015 r. stanowiące uzupełnienie raportu nie zawiera takiego wskazania. Organ odwoławczy, wydając korzystną dla inwestora decyzję, w ogóle nie zwrócił uwagi na fakt, że uzupełnienie to zostało podpisane przez inwestora. Ze względu na specyfikę raportu, jego uzupełnienie winno być przygotowane i podpisane przez osobę, która posiada wiadomości specjalne, odpowiednie doświadczenie i kwalifikacje. Taka powinność wynika bowiem z charakteru raportu. Wskazanie w raporcie specjalizacji i uprawnień osoby sporządzającej, w przypadku stwierdzonych w nim uchybień, daje podstawę do sformułowania oceny, czy autor daje rękojmię przygotowania raportu w sposób prawidłowy.

Skłania to do konstatacji, że organ odwoławczy nie pochylił się z należytą atencją nad lekturą raportu i jego uzupełnieniem i nie przeanalizował go w sposób dostatecznie wnikliwy i wszechstronny, a zauważyć należy, że to właśnie na organach orzekających w sprawie spoczywa obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego raportu w zakresie oddziaływania na środowisko. W oparciu o ten materiał dowodowy Kolegium winno odmówić mocy dowodowej raportowi i jego uzupełnieniom, stosownie do treści art. 75 § 1 kpa.

Podkreślenia wymaga również fakt, że pomimo wielokrotnych wezwań inwestora do uzupełnienia raportu, i tak w ocenie Sądu, co uszło uwadze organu:

1. Raport nie zawiera odpowiednio opisanych analizowanych wariantów. Wariant alternatywny wskazany przez inwestora jest bardzo hipotetyczny. Zgodnie z wezwaniem z dnia 26 marca 2015 r. inwestor został wezwany do wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego określając ewentualną konkretną alternatywną lokalizację planowanego przedsięwzięcia. Pomimo, że wariant alternatywny przewiduje inną lokalizację inwestycji, to nie wskazuje jej konkretnie, a to uniemożliwia jego ocenę. Inwestor w uzupełnieniu raportu z dnia [...] sierpnia 2015 r. pomimo niewskazania konkretnej lokalizacji inwestycji dla wariantu alternatywnego, opisuje takie elementy jak odległość od drogi, wyposażenie w infrastrukturę techniczną, bliskość zabudowy mieszkaniowej, możliwość wystąpienia konfliktów społecznych. Takie przedstawienie wariantu jest iluzoryczne, a sam raport nie spełnia wymagań określonych w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy. W ocenie Sądu obowiązek opisania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnych wariantów realizacji przedsięwzięcia alternatywnych w stosunku do propozycji wnioskodawcy, jest przejawem koniecznego rozważenia interesu publicznego oraz racji zarówno wnioskodawcy, jak i osób, na których prawa przedsięwzięcie będzie bezpośrednio wpływało. W tych sprawach należy znaleźć właściwe proporcje pomiędzy interesem wnioskodawcy, interesem innych osób oraz interesem publicznym, a istotną rolę w ocenie wskazanych sprzecznych racji ma właściwe uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i odniesienie się do co najmniej jednego realnego wariantu alternatywnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 680/13 (dostępne na wskazanej wyżej stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1605/13 (dostępny na wskazanej wyżej stronie internetowej) "warianty przedsięwzięcia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Warianty przedsięwzięcia nie mogą odbiegać od siebie w takim stopniu, który oznaczałby swoistą zmianę tożsamości tego przedsięwzięcia poprzez przekształcenie jego konstytutywnych, fundamentalnych parametrów i prowadziłby w rezultacie do zaproponowania do realizacji kilku różnych przedsięwzięć tego samego rodzaju. Powinny one poprzestać na korekcie parametrów dokonywanych w ramach jednego przedsięwzięcia.".

2. Inwestor nie przedstawił w raporcie szczegółowych wyliczeń, przyjętych metod, charakterystyki emitorów m.in. wskazania co znajduje się przy emitorach, jaka liczba tuczników przy każdym z nich, brak takich emitorów jak zbiornik gnojowicy, silos pasz. Ponadto w raporcie inwestor podaje, że woda i odkażania pomieszczeń i poideł będzie odprowadzana do szczelnych i bezodpływowych zbiorników, a następnie wywieziona do najbliższej oczyszczalni ścieków w Z. Tymczasem z pisma [...] Zakładów Komunalnych z dnia 22 marca 2016 r. wynika, że do tej oczyszczalni ścieków nie są przyjmowane odpady z mycia i odkażania budynków inwentarskich. Inwestor nie wyjaśnił, w jaki sposób będzie postępował z tymi wodami skoro najbliższa oczyszczalnia ich nie przyjmuje, a więc nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że w wyniku realizacji przedsięwzięcia oraz jego eksploatacji nie dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska.

3.W raporcie inwestor stwierdził, że inwestycja nie powinna być źródłem uzasadnionych konfliktów społecznych. Tymczasem w sprawie występuje bardzo ostre i negatywne nastawienie okolicznych mieszkańców do planowanej na ich terenie inwestycji, którzy nie chcą mieć na swoim terenie kolejnej fermy, o czym świadczą chociażby liczne sprzeciwy i protesty znajdujące się w materiale dowodowym sprawy. Raport nie zawiera odniesienia do ujawnionych konfliktów społecznych w odniesieniu do planowanej inwestycji i sposobów ich rozwiązania. Inwestor w piśmie z dnia 17 marca 2016 r. stwierdził jedynie, że w przypadku wystąpienia uzasadnionych merytorycznie konfliktów społecznych podejmie współpracę ze stronami konfliktu w celu opracowania wspólnego kompromisu, który zadowoli wszystkie strony. Sąd jest zdania, że w przypadku budowy tak dużych obiektów, inwestor w sposób pobieżny i ogólnikowy przedstawił analizę konfliktów społecznych oraz sposoby ich złagodzenia.

4.W toku postępowania Stowarzyszenie podnosiło, że w raporcie brak jest jakiejkolwiek informacji przyrodniczej przedstawionej na podstawie inwentaryzacji terenowej lub chociażby innych dostępnych źródeł informacji w postaci niepublikowanych danych lokalnych przyrodników, o czym świadczy treść podrozdziału 3.6. Krajobraz, świat roślinny i zwierzęcy, obszary i obiekty objęte ochroną prawną. Podrozdział ten składa się zaledwie z kilku ogólnikowych zdań. Ograniczono się w nim zaledwie do zacytowania kilku zasad ekorozwoju, zalecanych na obszarze [...]. Brak jest jakichkolwiek informacji na temat typu i faktycznego stanu siedlisk, składu flory, bioty (zespołu grzybów) i fauny w zasięgu bezpośredniego i pośredniego oddziaływania inwestycji. W rozdziale 3. Opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania na środowisko (str. 35) przedstawiono jedynie informacje dotyczące położenia obszaru planowanej inwestycji na tle obszarów chronionych. Brak jest natomiast jakichkolwiek danych dotyczących szaty roślinnej, bioty i fauny tego obszaru. Brak opisu części przyrodniczej sprawia, że niemożliwa była ocena wpływu inwestycji na elementy przyrodnicze. Raport w ogóle nie zawiera inwentaryzacji przyrodniczej, która powinna być wykonana przez sporządzającego raport w optymalnym sezonie dla poszczególnych grup organizmów i siedlisk przyrodniczych.

5. Ponadto na str. 50 raportu podano, że "planowane przedsięwzięcie dotyczy terenu rolniczego, nie jest wymagana wycinka drzew ani krzewów, zatem nie wprowadzone zostaną znaczne zmiany w krajobrazie - krajobraz pozostanie w formie istniejącej obecnie", podczas gdy już z samej mapy ewidencyjnej załączonej do akt niniejszej sprawy wynika, że na działce nr [...] jest obszar zaznaczony symbolem LZ - co oznacza grunty zadrzewione i zakrzewione. Również w skardze Stowarzyszanie podnosi, że z wizji lokalnej przeprowadzonej przez Stowarzyszenie wynika, że na obszarze planowanej inwestycji jest ok. 140 drzew, z których co najmniej 3/4 będzie wymagało uzyskania pozwolenia na wycięcie. Co więcej drzewa zamieszkują liczne ptaki, które budują tam swoje gniazda lęgowe. Kwestia ta została poruszona przez Stowarzyszenie w piśmie z dnia 11 kwietnia 2016 r., do którego dołączone zostały zdjęcia dowodzące powyższej okoliczności.

6. Inwestor nie przedstawił emisji gazów jaka wystąpi przez otwory okienne i drzwi. W ocenie Sądu taka okoliczność ma niebagatelne znaczenie. Kolegium nie odniosło się do podnoszonych w odwołaniu wątpliwości dotyczących tego, czy ustalając wielkość emisji amoniaku i siarkowodoru autor raportu uwzględnił tylko przewidywaną ilość tych gazów wydobywającą się poprzez wentylatory, czy też wskazane przez niego wielkości emisji uwzględniają również emisję tych substancji, jaka będzie miała miejsce bezpośrednio z budynku poprzez otwory okienne, drzwiowe oraz otwory w płycie fundamentowej, przez które ma dochodzić do wentylacji pomieszczeń chlewni tuczników. Na etapie postępowania przed organem odwoławczym w piśmie z dnia 14 lipca 2016 r. skarżące Stowarzyszenie wskazywało na wątpliwości dotyczące emisji gazów, których jednak organ nie wziął pod uwagę przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie. Wyliczenia przedstawione przez inwestora budzą wątpliwości. Przedstawione w raporcie obliczenia wskazują, że poziomy substancji odoroczynnych takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie przekroczą aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87) poza terenem inwestycji. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na okoliczności podnoszone w sprawie, że na terenie tylko Gminy Z. na dzień 3 marca 2015 r. znajdowało się 160 czynnych ferm drobiu i chlewni, w tym 7 w W., 33 w P. (położone ok. 3,5 km od planowanej inwestycji) i 39 w B. (położone ok. 1,5 km od planowanej inwestycji). Liczba ta stale rośnie. Wiele inwestycji jest w trakcie realizacji. A co najistotniejszej nieopodal przedmiotowej inwestycji funkcjonuje podobna inwestycja, planowana jest także budowa innych dwóch chlewni, jedna w odległości ok. 1 km od inwestycji T. M., zaś druga w odległości niespełna 290 m. Mieszkańcy Gminy Z. (również samego centrum) codziennie zmagają się z odorem pochodzącym z ptasich ferm i chlewni. Podnoszą też, że stacja meteorologiczna, której pomiary są wykorzystane w obliczeniu stężeń substancji znajduje się w odległości ok. 70 km od inwestycji, tj. w P., podczas gdy w oddalonej o 38 km M., znajduje się Stacja Hydrologiczno-Meteorologiczna, której pomiary – ze względu na bliższą odległość od planowanej inwestycji – lepiej oddawałyby panujące w W. warunki pogodowe. Wątpliwość budzą zatem wyliczenia i wskaźniki przedstawione w raporcie, zgodnie z którymi oddziaływanie inwestycji ma się zamknąć na nieruchomości inwestora, tym bardziej, że brak w nim informacji czy dokonano kumulatywnego jego określenia z uwzględnieniem oddziaływań pochodzących od w/w istniejących inwestycji.

W tym miejscu powołać się należy na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt. II SA/Łd 488/15 (dostępny na wskazanej stronie internetowej), w którym Sąd wskazał że "nawet jeżeli w materiale dowodowym znajduje się zapis wskazujący, iż nie zostały przekroczone określone progi i nie doszło do naruszenia art. § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia to, z uwagi na podnoszone przez całe postępowanie zarzuty nie tylko skarżącego, ale i lokalnej społeczności, organ obowiązany był ustosunkować się do tych kwestii a nie wskazywać ogólnikowo i lakonicznie, iż nie dojdzie do przekroczenia progów parametrów charakteryzujących dane przedsięwzięcie.".

Organ odwoławczy nie rozważył więc czy wydanie pozytywnej decyzji dla inwestora nie będzie stanowić naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju wynikającej art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która pełni rolę podobną do zasad współżycia społecznego czy społeczno-gospodarczego przeznaczenia w prawie cywilnym i zasadę tę zdefiniowaną w art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (obecnie jest to Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm.) w pierwszej kolejności organ powinien mieć na uwadze stosując prawo. Niekiedy bowiem stan faktyczny sprawy wymaga rozważenia i wyważenia rozwiązań konstytucyjnych, stosując zasadę zrównoważonego rozwoju, tym bardziej, gdy weźmie się pod uwagę, że w sąsiedztwie terenu objętego wnioskiem istnieje już tzw. "zagłębie" ferm i chlewni i budowa kolejnej chlewni dodatkowo może spotęgować emisję uciążliwych substancji odorowych skutkujących bezpośrednim zagrożeniem życiu i zdrowiu dla mieszkańców W. i Z., zwłaszcza, gdy planowana inwestycja miałaby być zlokalizowana w odległości 270 m od najbliżej położonego budynku mieszkalnego.

Organ odwoławczy nie rozważył skali wyżej opisanego zjawiska i wpływu tych uciążliwości wykraczających swym zasięgiem poza obszar inwestycji, szkodliwości emisji amoniaku, siarkowodoru i innych substancji organicznych na zdrowie i życie ludzi w aspekcie podnoszonych zarzutów na etapie postępowania, wynikających zarówno z bliskiego sąsiedztwa inwestycji z zabudowaniami mieszkalnymi, jak i ze względu na skalę zjawiska występującego na terenie gminy, na której planowane jest przedsięwzięcie.

Tym samym w ocenie Sądu organ naruszył przepisy art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 80 kpa, co ma wpływ na prawidłowość oceny możliwości realizacji inwestycji w określonym przez inwestora miejscu, w myśl zasady prior tempore potior iure (kto pierwszy w czasie, ten lepszy w prawie). W sytuacji, gdy inwestor planuje inwestycje, której efektem będą uciążliwości zapachowe, hałasy, wydzielanie się innych uciążliwości i zanieczyszczeń, zasadnym wydaje się chronić życie i zdrowie mieszkańców, na których jakość życia planowana inwestycja będzie miała bezpośredni i negatywny wpływ. Zasada zrównoważonego rozwoju służy do rozwiązywania konfliktów między wartościami konkurującymi ze sobą, przy czym jedną z tych wartości jest ochrona środowiska, a drugą wolność gospodarcza oparta na własności prywatnej, o której mowa w art. 20 Konstytucji.

W celu rozwiązania tego problemu, organ odwoławczy winien był rozważyć skalę zamierzenia inwestycyjnego i położenie zabudowań mieszkalnych ludzi w odległości 270 m od wielkotowarowej fermy, co już rodzi i zapewne będzie rodzić w przyszłości konflikty społeczne.

Organ odwoławczy nie dokonał wystarczającej oceny raportu i jego uzupełnień, którego treść przyjął jako podstawę swych ustaleń faktycznych. Sąd stoi na stanowisku, że z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej wynika powinność organów poszukiwania i przeprowadzenia dowodów służących dokładnemu wyjaśnianiu stanu faktycznego sprawy w szczególności, gdy istnieje spór pomiędzy stronami postępowania i lokalną społecznością, i gdy wskazują one na istnienie w tym zakresie istotnych wątpliwości, a określona decyzja może dotykać chronionych prawnie dóbr osobistych człowieka w postaci życia i zdrowia ludzkiego. W takiej sytuacji organ winien szczególnie zadbać o to, aby w pełni została zrealizowana zasada przekonywania, określona w art. 11 kpa. Organ odwoławczy, dokonując oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie wziął więc pod uwagę tzw. skumulowania oddziaływania przedsięwzięcia z innymi już zrealizowanymi na tym terenie przedsięwzięciami ferm drobiu i chlewni i nie dokonał w całokształcie sprawy oceny wpływu planowanej inwestycji na środowisko oraz zdrowie i warunki życia okolicznych mieszkańców. Zasadnym było zatem na gruncie rozpoznawanej sprawy dokonanie analizy wpływu kumulacji oddziaływania na środowisko planowanej inwestycji przy uwzględnieniu, że w odległości ok. 70 m od inwestycji znajduje się ferma drobiu, a w odległości ok. 600 m znajduje się farma wiatrowa o mocy 60 MW składająca się z 30 turbin wiatrowych typu G90 o mocy 2 MW każda i mocy akustycznej 107 decybeli, z czego cztery położone są w bliskim sąsiedztwie inwestycji. Powyższej analizy w sprawie nie dokonano, co w ocenie Sądu świadczy o wadliwości raportu i jego oceny dokonanej przez organ.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1605/13 w którym wskazano, że "Ocenę tę należy odnieść do obiektywnych cech przedsięwzięcia, takich jak te wymienione w art. 61 ust. 1 ustawy jako przesłanki, które trzeba wziąć pod uwagę podczas rozstrzygania o obowiązku przeprowadzenia oceny w przypadku przedsięwzięć potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko. Obejmują one zróżnicowane dane, w tym techniczne, obrazujące skalę przedsięwzięcia i jego możliwy wpływ na środowisko i na zdrowie ludzi. Oczywiście, jednym z istotnych czynników w tym zakresie jest usytuowanie przedsięwzięcia i jego powiązanie z innymi przedsięwzięciami, powodującymi m.in. kumulowanie się na określonym obszarze oddziaływań z wielu źródeł. Żadne przedsięwzięcie nie funkcjonuje w całkowitym oderwaniu od otoczenia, w tym bez powiązań z innymi elementami szeroko rozumianej infrastruktury, zresztą tego rodzaju izolacja podważałaby potrzebę przeprowadzania oceny środowiskowej".

Dodatkowo na gruncie rozpoznawanej sprawy należy podnieść, że równie istotne w dokonywaniu analizy danego przedsięwzięcia pod względem możliwości jego znaczącego oddziaływania na środowisko jest uwzględnianie zasad ogólnych systemu prawnego ochrony środowiska, regulowanego nie tylko normami prawa krajowego, ale również wspólnotowego. W art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska zostały sformułowane zasady zapobiegania i przezorności dotyczące podejmowania działań mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Źródeł pierwszej z nich należy upatrywać m.in. w postanowieniach dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. UE z 1985 r. Nr L 175, s. 40), zmienionej dyrektywą 97/11 i 2003/35. W myśl postanowienia art. 2 ust. 1 tego aktu prawnego - państwa członkowskie zobowiązane są do stosowania wszystkich koniecznych działań w celu zapewnienia, aby skutki przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, m.in. ze względu na swój charakter, rozmiary i położenie, zostały poddane ocenie, zanim zostanie udzielone im zezwolenie na przeprowadzenie tych przedsięwzięć. Z postanowień tego przepisu wynika, że do podejmowania działań o charakterze prewencyjnym w pierwszej kolejności zostały zobowiązane państwa członkowskie, w drugiej natomiast podmioty podejmujące działalność mogącą oddziaływać negatywnie na środowisko, ponieważ bez tego nie uzyskają niezbędnych zezwoleń. Sformułowanie prawnie wiążącego obowiązku zapobiegania i przewidywania negatywnego oddziaływania na środowisko, określonego w zasadzie przezorności, ma na celu zapobieganie przed nieodwracalnymi i nieznanymi skutkami degradacji środowiska w skali globalnej, regionalnej i lokalnej. Wszelkie czynności związane z korzystaniem ze środowiska, a więc również podejmowaniem działalności, powinny uwzględniać zasadę przezorności, nawet przy założeniu hipotetycznych zagrożeń dla środowiska.

Zasada przezorności jest realizowana m.in. poprzez obowiązek uwzględniania zagrożeń, wynikający z zasady planowości. Nakreślenie zagrożeń na etapie planowania przedsięwzięcia, a następnie kierowanie się przezornością, pozwala bowiem podjąć możliwe środki zapobiegawcze. Poza tym kierując się zasadą przezorności stanowiącą zasadę prawa unijnego (art. 190 Traktatu o funkcjonowaniu UE) należy wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków traktować tak, jak pewność ich wystąpienia. Na płaszczyźnie oceny oddziaływania na środowisko, praktycznym wymiarem zastosowania zasady przezorności powinna być odmowa wyrażenia zgody na realizację działań, których skutki są niepewne, wątpliwe lub ryzykowne, tym bardziej przy tak ostrym sprzeciwie mieszkańców i negatywnym nastawieniu lokalnej społeczności, jak w niniejszej sprawie. A skoro tak, to zarówno planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko, jak i zastane środowisko będzie musiało współistnieć z przedsięwzięciem. Zatem raport musi to współdziałanie i wzajemne oddziaływanie uwzględniać i je analizować, jednakże analizy takiej trudno się doszukać zarówno w raporcie, jak i w jego uzupełnieniach. Raport będący kluczowym dowodem w sprawie, przedkładany przez inwestora, jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia.

Wskazać także należy, że w sprawie doszło również do naruszenia § 24 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskie. Raport złożony przez inwestora stanowi na stronie trzeciej, że projektowane budynki chlewni o obsadzie po 1950 sztuk tuczników każdy będą miały wymiary 145 m x 14 m, powierzchnię zabudowy ok. 2030 m2, zaś powierzchnię użytkową ok. 1850 m2. Pismem z dnia 26 marca 2015 r. RDOŚ wezwał inwestora do weryfikacji wielkości budynku z uwagi na brzmienie § 24 rozporządzenie. RDOŚ wskazał, że powierzchnia planowanego budynku nie pozwala na pomieszczenie kojców o wielkości określonej w wymienionym rozporządzeniu. Zgodnie z § 24 tego rozporządzenia powierzchnia kojca, o którym mowa w § 19 ust. 1, w przeliczeniu na jedną sztukę powinna wynosić, w przypadku utrzymywania grupowo warchlaków i tuczników o masie ciała powyżej 110 kg – co najmniej 1 m2. W uzupełnieniu raportu, na str. 5 pisma z dnia [...] kwietnia 2015 r., inwestor wskazał, że projektowany budynek ma mieć wymiary 146 m x 14 m, powierzchnię zabudowy 2058 m2, zaś powierzchnię użytkową 1970m3. Inwestor nie wskazał jednak czy dokonał weryfikacji wielkości budynku (a zatem winien to uwzględnić również na mapie) czy uprzednia wielkość wskazana w raporcie została wskazana omyłkowo. Sąd zwraca uwagę, że również zweryfikowana wielkość budynku nie pozwala na pomieszczenie tuczników zgodnie z § 24 powołanego rozporządzenia. Na powierzchnię użytkową budynku składają się bowiem: sektor tuczu, sektor techniczny i magazynowy pasz, a przez środek całego budynku przebiega korytarz. Organ nie ustalił zatem wielkości budynku przeznaczonej wyłącznie na tucz zwierząt, na której to powierzchni mają być posadowione kojce. Inwestor w uzupełnieniu raportu wskazał ponadto, że projektowana wielkość budynku zapewni minimalną wymaganą powierzchnię kojca, bowiem wagę końcową tj. ok 110 kg osiąga ok. 95% stada, gdyż w trakcie cyklu ok. 5% stanowią sztuki padłe. Wyjaśnienia te nadal budzą wątpliwości, jednak organ odwoławczy uznał je za wystarczające. Powyższe wskazuje na naruszenie przepisu prawa materialnego § 24 powołanego rozporządzenia poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że projektowany budynek zapewnia właściwe warunki zwierzętom ze względu na fakt, że w toku procesu chowu wystąpią sztuki padłe, a zatem projektowany budynek nie musi pomieścić 1950 sztuk tuczników. Jest to zatem sprzeczne z samym wnioskiem inwestora, bowiem wnioskował o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla inwestycji polegającej na budowie budynków inwentarskich o obsadzie po 1950 sztuk każda, a taka inwestycja winna spełniać wymogi określone w § 24 powołanego rozporządzenia. Okoliczność czy są spełnione wymagania określone w § 24 rozporządzenia ma niewątpliwe znaczenie przy ocenie wpływu planowanej inwestycji na zdrowie i życie zwierząt.

Ponadto, w ocenie Sądu, zapisy raportu nie spełniają również przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U. z 2017 r. poz. 668), w myśl których podmiot, który prowadzi chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg zagospodarowuje co najmniej 70% gnojówki i gnojowicy na użytkach rolnych, których jest posiadaczem i na których prowadzi uprawę roślin. Inwestor w raporcie podaje, że nie dysponuje areałem gruntów rolnych, zawarł więc dodatkowe umowy z innymi rolnikami. Ilość gruntów potrzebna do racjonalnego nawożenia wynosi ok. 507 ha. Wnioskodawca nie wykazał w raporcie, że posiada odpowiednią ilość użytków rolnych pozwalających zagospodarować gnojowicę, ani nie przedstawił umów z rolnikami. Dokładne badanie miejsca wywożenia gnojowicy ma olbrzymi wpływ na środowisko. Zgodnie z ustawą o nawozach i nawożeniu, Kodeksem dobrej praktyki rolniczej i Dyrektywą azotanową, dawka nawozu naturalnego zastosowana w ciągu roku nie może przekraczać 170 kg azotu (N) w czystym składniku na 1 ha użytków rolnych. Ograniczenia te są podyktowane koniecznością ochrony środowiska, dlatego powinny być ściśle weryfikowane na etapie wydawania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest zwieńczeniem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które służy ocenie na wstępnym etapie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz podjęciu próby wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne oddziaływania na środowisko, które następnie powinny być wykorzystane na dalszych etapach postępowania administracyjnego (K. Gruszecki, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, s. 199). Zamierzenie, które związane będzie z wytwarzaniem dużej ilości gnojowicy, należy szczegółowo opisać miejsca jej magazynowania, a także sposób dalszego postępowania z nią. W raporcie należy zawrzeć mapy ewidencyjne z naniesionymi działkami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego, na których planuje się zastosowanie nawozów organicznych, wytwarzanych w wyniku procesu produkcyjnego. Jednocześnie należy zaznaczyć sposób użytkowania tychże gruntów poprzez wskazanie, które z nich stanowią grunty orne, łąki czy pastwiska. Ponadto koniecznym jest zaznaczenie na mapach wód powierzchniowych, tj. cieków i zbiorników wraz z rowami melioracyjnymi występujących na terenie przedmiotowych działek przewidzianych do nawożenia. Inwestor zobowiązany jest przedstawić alternatywny sposób pozbywania się odchodów zwierząt w sytuacji braku możliwości stosowania ich na własnych użytkach rolnych lub gruntach należących do innych podmiotów. Co więcej, w przygotowanym opracowaniu należy wskazać miejsca i sposób postępowania ze sztukami padłymi. Zgodnie z raportem ilość powstałej gnojowicy musi być wywieziona na co najmniej 507 hektarów gruntów, podczas gdy w powiecie z. – jak podają skarżący – jest 36.325 ha gruntów ornych, zaś przedmiotowa inwestycja nie jest jedyną tego typu inwestycją w okolicy, ponieważ jak wskazują skarżący, na terenie Gminy Z. znajduje się 160 czynnych ferm drobiu i chlewni, w tym 7 w W., 33 w P. (położone ok. 3,5 km od planowanej inwestycji) i 39 w B. (położone ok. 1,5 km od planowanej inwestycji) i liczba ta stale rośnie. W każdej hodowli powstają odchody zwierzęce, które wykorzystywane są jako naturalny nawóz. Ponadto nie bez znaczenia pozostaje fakt, że zgodnie z art. 18 ustawy o nawozach i nawożeniu - Podmiot, który prowadzi chów lub hodowlę drobiu powyżej 40000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior: 1) posiada plan nawożenia opracowany zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej, na podstawie składu chemicznego nawozów oraz potrzeb pokarmowych roślin i zasobności gleb, uwzględniając stosowane odpady i środki wspomagające uprawę roślin, z wyłączeniem tych podmiotów, które zbywają w całości nawozy naturalne; 2) zagospodarowuje co najmniej 70% gnojówki i gnojowicy na użytkach rolnych, których jest posiadaczem i na których prowadzi uprawę roślin, a pozostałe 30% może zbyć w sposób określony w art. 3 ust. 3. Tymczasem Inwestor nie wskazał ani jednego hektara użytków rolnych, których jest posiadaczem i na których prowadzi uprawę roślin. Powyższe oznacza, że niemożliwe jest dokonanie oceny wpływu inwestycji np. na gleby oraz wody powierzchniowe. Nie wiemy bowiem, gdzie miałaby być wylewana gnojowica i w jakiej ilości, a co za tym idzie, czy nie będzie to miało wpływu na obszary chronione. Wskazać w tym miejscu należy, że znaczna część powiatu z. jest obszarem chronionym.

Reasumując w ocenie Sądu, przedłożony raport nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 66 ustawy, a tym samym nie może być uznany za dowód w sprawie, że planowana inwestycja nie stwarza potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz zdrowia ludzi. Orzekanie na podstawie wadliwego raportu stanowi naruszenie przepisów postępowania skutkujące wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasad dotyczących udziału społeczeństwa w wydaniu decyzji, Sąd uznał, mając na względzie zasadę szybkości postępowania i obowiązek organów do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, że organy orzekające w sprawie nie naruszyły prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w powyższym zakresie. Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie zawiera normy prawnej, która wskazywałaby, że naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu winno skutkować bezwzględną eliminacją z obrotu prawnego wydanych rozstrzygnięć. Oznacza to, że ewentualne naruszenie zasad postępowania musi podlegać ocenie, pod kątem ustalenia, czy owe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 493/16, dostępny na wskazanej wyżej stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych). W przedmiotowej sprawie jest to o tyle istotne, że jak wskazuje analiza akt sprawy, społeczeństwu zapewniono czynny udział w postępowaniu, przede wszystkim poprzez podanie do publicznej wiadomości w formie obwieszczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, również o wydaniu decyzji w drodze obwieszczenia z dnia 7 stycznia 2016 r., na co wskazuje złożenie przez Stowarzyszenie wniosku o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak również złożone do akt sprawy liczne sprzeciwy i protesty lokalnej społeczności zamieszkującej tereny, gdzie planowana jest przedmiotowa inwestycja. Zatem obowiązek wynikający z art. 33 ust. 1 ustawy został zrealizowany przez organ pierwszej instancji. Także organ odwoławczy obwieszczeniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. podał do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji i o możliwości zapoznania się z jej treścią oraz dokumentacją w sprawie. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela stanowisko wyrażone w powołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 493/16, że brak poinformowania społeczeństwa o czynnościach przeprowadzonych w ramach postępowania dotyczącego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko po przedłożeniu przez inwestora raportu, nie może być uznany za naruszenie dyskwalifikujące całe prowadzone postępowanie i skutkujące uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. W tym tonie wypowiedział się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Po 823/12, stwierdzając, że "brak kurendy oraz informacji w prasie nie może być uznany za naruszenie dyskwalifikujące całe prowadzone postępowanie" i nie jest dotknięte naruszeniem prawa o wadze określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa jako przesłanki kwalifikującej do wznowienia postępowania. Konsekwencją takiej oceny jest nieuwzględnienie zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 kpa, którego to naruszenia skarżący upatruje w nieprawidłowym ustaleniu przez organ administracji stron postępowania i przyjęcie, że stronami są wyłącznie właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja i brak ustaleń co do oddziaływania planowanej inwestycji na inne nieruchomości. W związku z tym wskazać należy, że sąd administracyjny, rozpoznając skargę wniesioną przez podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, nie może uwzględnić skargi z powodu naruszenia prawa do udziału osoby nie wnoszącej skargi (tak m. in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 21 października 2009 r., II OSK 1628/08; z dnia 16 maja 2012 r., II OSK 361/11; z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK 1308/12 dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym skarżący nie mogą skutecznie podnosić zarzutu związanego z brakiem udziału w postępowaniu innych podmiotów. Również Sąd z urzędu, mimo treści art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może uwzględnić takiego naruszenia prawa, które pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mieć bowiem trzeba na względzie, że przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) ściśle wiąże się z art. 147 kpa, stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony.

Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić wniesionej skargi w zakresie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji jedynie z uwagi na fakt twierdzenia, że nie wszystkie osoby mające przymiot strony w postępowaniu nie brały w nim udziału w sytuacji wniesienia skargi przez podmiot uczestniczący w postępowaniu, bowiem tylko i wyłącznie podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty, w tym sąd administracyjny, nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać.

Reasumując, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżących zarzutów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy zarówno prawa procesowego, jak i materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące koniecznością jej uchylenia.

Wobec powyższego, rzeczą organu odwoławczego ponownie rozpoznającego odwołanie będzie uwzględnienie przedstawionej przez Sąd oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w tej sprawie.

W konsekwencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy, przy czym na sumy zasądzonych kosztów na rzecz skarżących w kwocie po 680 zł składają się kwoty wpisów sądowych uiszczonych przez skarżących po 200 zł i wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie po 480 zł na rzecz skarżących, zgodnie z art. 205 § 2 wskazanej ustawy i odpowiednio § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.).