Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 151/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi P. [...] P. [...] na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rektor Uniwersytetu[...], na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2012 r. poz. 478 ze zm., zwanej w skrócie "P.s.w.n."), decyzją z [...]r. [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z 28 września 2021 r., którą skreślił P.L.P. (tj. Skarżącego) z listy studentów czwartego semestru stacjonarnych studiów drugiego stopnia na kierunku historia sztuki.

Organ ustalił, że decyzją z 21 grudnia 2020 r. Prodziekan ds. kształcenia i spraw studenckich zezwoliła Skarżącemu na powtarzanie czwartego semestru studiów drugiego stopnia na kierunku historia sztuki w roku akademickim 2020/2021 oraz zobowiązała go do uzyskania zaliczenia Seminarium magisterskiego.

Rektor wskazał, że zgodnie z § 69 uchwały nr 39 Senatu Uniwersytetu[...]– Regulamin Studiów [...] (Biuletyn Prawny UMK 2019 poz. 277 ze zm., zwanej dalej "Regulaminem studiów UMK") warunkiem zaliczenia seminarium dyplomowego jest złożenie pracy dyplomowej w terminie uzgodnionym z promotorem, jednak nie później niż na 14 dni przed zakończeniem ostatniego semestru studiów. Przez złożenie pracy dyplomowej należy rozumieć przyjęcie pracy przez promotora. Rektor wskazał, że Skarżący nie złożył również wniosku o wydłużenie terminu złożenia pracy dyplomowej, na co zezwala § 70 ust. 1 Regulaminu studiów UMK.

Organ zwrócił uwagę, że Skarżący nie podejmował pracy nad tematem wysuwając żądania niemożliwe do spełnienia w dobie pandemii. Wobec odmowy korzystania przez Skarżącego z poczty elektronicznej na serwerze akademickim jak i innej formy korespondencji elektronicznej oraz odmowy uczestnictwa w spotkaniach zdalnych administracja dziekanatu pośredniczyła w kontakcie Skarżącego z promotorem - pomagała w przekazywaniu korespondencji listowej.

Rektor podniósł, że Skarżący złożył wniosek z 12 maja 2021 r. w sprawie zmiany promotora, lecz został on rozpatrzony negatywnie, ponieważ został złożony zbyt późno. Wskazany przez Skarżącego nowy promotor nie był w stanie w tak krótkim czasie zapoznać się z pracą Skarżącego i wziąć odpowiedzialność jako opiekun. Ponadto Skarżący pod koniec ostatniego semestru studiów złożył wniosek proponując zupełnie nowy temat pracy, którego nie skonsultował z obecną promotor. Skarżący nie kontaktował się z obecną promotor ani nie uczestniczył w zajęciach. Tymczasem zgodnie z § 66 ust. 1 i 2 oraz § 67 Regulaminu studiów UMK promotor powinien zatwierdzić temat i konspekt a także nadzorować proces powstawania pracy dyplomowej.

Rektor stwierdził, że było to już drugie powtarzanie przez Skarżącego drugiego roku stacjonarnych studiów drugiego stopnia na kierunku historia sztuki. Bezspornym jest fakt nieuzyskania przez Skarżącego zaliczenia roku w określonym terminie, co jest niewykonaniem ciążącego na studencie obowiązku wynikającego z § 9 pkt 6 Regulaminu studiów UMK.

Wobec tego Rektor na podstawie § 60 ust. 1 pkt 3 Regulamin studiów UMK skreślił Skarżącego z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia roku odpowiednio w terminie określonym w § 15 ust. 2 i 3.

W skardze do sądu P.P. wniósł o uchylenie decyzji Rektora z 19 listopada 2021 r.

Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja została oparta na nierzetelnych i nieprawdziwych informacjach m.in. z braku papierowej wersji dokumentacji przebiegu programu studiów i jego realizacji w systemie elektronicznym, ułomnym i mającym dużo przekłamań.

Zdaniem Skarżącego Rektor nie chce przyjąć uwag co do swojej winy i błędów organizacyjnych. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja powinna być zmieniona w związku z zaistnieniem obiektywnych, zewnętrznych, fizycznych przyczyn, niezależnych od Skarżącego, nazwanych przez UMK "przyczynami sytuacji epidemicznej". Skarżący podniósł mianowicie, że od połowy września 2020 r. do stycznia 2022 r. nie został zapewniony nawet jednorazowy dyżur osobisty pracowników UMK w przydzielonych im pokojach. Natomiast Skarżący nie posiada w miejscu zamieszkania lub w innym swobodnym miejscu (np. w publicznej bibliotece w [...] lub na UMK) tzw. zdalnej komunikacji internetowej. Skarżący podkreślił, że określone rozwiązania problemów i zagadnień trzeba bezwzględnie i koniecznie dokonywać w bezpośredniej rozmowie i wymianie zdań w tzw. komunikacji interpresonalnej.

Wobec powyższego Skarżący wniósł o wydłużenie terminu złożenia jego pracy magisterskiej ponad 160-stronicowej – do czasu kiedy będzie można dokonać komunikacji interpersonalnej w realnych rozmowach z pracownikami akademickimi.

W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zasadnicze fakty nie są sporne: Skarżący jako student czwartego semestru stacjonarnych studiów drugiego stopnia na kierunku historia sztuki nie złożył promotorowi w wymaganym terminie pracy magisterskiej w ramach zajęć – seminarium magisterskie.

Zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.

Należy wyjaśnić, że użyte w art. 108 ust. 2 pkt 3 - P.s.w.n. sformułowanie "może" świadczy, że decyzja wydana na podstawie niniejszego przepisu, nie jest decyzją związaną, lecz ma charakter uznaniowy. W judykaturze uznaje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola dotyczy procesu wydania decyzji, tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych, ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi. Natomiast nie obejmuje ona tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej, czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Sądy administracyjne nie mogą więc wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności rozstrzygnięcia. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza tym samym do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. (vide m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 464/15).

W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia granic uznania administracyjnego.

Jak wynika ze wskazanego przez organ § 69 Regulaminu studiów UMK złożenie pracy dyplomowej jest warunkiem zaliczenia seminarium dyplomowego lub innych zajęć, w ramach których przygotowana jest praca dyplomowa (§ 69 ust. 2). Zaliczenie seminarium magisterskiego w przedmiotowej sprawie jest wymagane do zaliczenia Skarżącemu czwartego semestru (drugiego roku) studiów na kierunku historia sztuki (co wynika chociażby ze wskazanej przez organ decyzji z 21 grudnia 2020 r. zezwalającej na powtarzanie czwartego semestru). Wobec powyższego istotnym ustaleniem faktycznym w sprawie jest stwierdzenie, czy doszło do złożenia pracy magisterskiej. Jak wyżej wskazano – organ ustalił tą okoliczność, stwierdzając, że praca magisterska w ogóle nie została złożona. Jedynie konsekwencją tego ustalenia jest stwierdzenie, że Skarżący nie zaliczył seminarium magisterskiego tj. zajęć koniecznych do zaliczenia semestru. Spełniona została zatem przesłanka skreślenia Skarżącego z listy studentów w oparciu o art. 108 ust. 2 pkt 3 P.s.w.n.

Zarzuty Skarżącego nie dotyczą powyższego zakresu kwestionowanej decyzji, ale tej jej części, w której organ ocenił celowość podjęcia decyzji o skreśleniu z listy studentów. W tym zakresie organ wskazał na okoliczności wskazujące na niecelowość kontynuowania studiów przez Skarżącego takie jak niedostosowanie się Skarżącego do warunków zajęć wynikłych z obiektywnych okoliczności (stanu pandemii), zbyt późna decyzja o zmianie tematu pracy magisterskiej, zbyt późny wniosek o zmianę promotora przy jednoczesnym braku wniosku w trybie § 70 ust. 1 Regulaminu studiów UMK tj. złożonego nie później niż 14 dni przed zakończeniem ostatniego semestru studiów wniosku o wydłużenie terminu złożenia pracy dyplomowej. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że decyzja Rektora nie jest decyzją arbitralną, ale decyzją opartą o mająca oparcie w faktach ocenę celowości umożliwienia Skarżącemu dalszego pobierania nauki w szkole wyższej.

Tym samym stanowisko organu, że w zaistniałej sytuacji istniały uzasadnione podstawy do wydania decyzji w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów nie narusza granic uznania administracyjnego.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329), Sąd oddalił skargę.