Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4274/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 pkt 1-19, art. 25 ust. 5 pkt 4, art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 584
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2771/15 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. S. na rzecz Ministra Przedsiębiorczości i Technologii kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2771/15 oddalił skargę P. S. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy sprostowania wpisu w Centralnej Ewidencji Informacji Działalności Gospodarczej.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.

Minister Gospodarki otrzymał wniosek skarżącego, w którym przedsiębiorca wniósł o sprostowanie danych wpisanych do CEIDG. Podstawę żądania przedsiębiorcy stanowił przepis art. 35 ust. 3 w zw. z art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.). Z treści złożonego wniosku wynikało, iż przedmiotem żądania jest dokonanie zmian w CEIDG poprzez wycofanie zaznaczenia w formularzu CEIDG-1 pola nr 18 pkt 1 (opodatkowanie na zasadach ogólnych) i oznaczenie pola nr 18 pkt 2 (podatek liniowy) w okresie począwszy od dnia 10 stycznia 2014 r. do dnia 14 lipca 2015 r. Skarżący uzasadniając wniosek wskazał, że złożył w Urzędzie Dzielnicy ... W. wniosek, którego przedmiotem było dokonanie zmiany polegającej na zmianie trybu wpłacania zaliczek na podatek dochodowy z trybu miesięcznego na tryb kwartalny. Zatem intencją skarżącego było dokonanie zmian w rubryce nr 19 poprzez zaznaczenie właściwego pola. Jak wskazał skarżący, przyczyną nieprawidłowego wypełnienia wniosku CEIDG-1 i w konsekwencji dokonanie zmian także w rubryce nr 18 pkt 1 był błąd systemu operacyjnego CEIDG, bądź też błąd pracownika Urzędu, przetwarzającego złożony w dniu 10 stycznia 2014 r. wniosek. W konsekwencji powyższego, uzupełniono nie tylko rubrykę nr 19, ale również rubrykę nr 18. Zasadność złożonego w dniu 24 lipca 2015 r. wniosku, przedsiębiorca argumentował wypełnieniem formularza CEIDG-1 niezgodnie z jego wolą i w sposób nie odpowiadający oświadczeniu złożonemu w trakcie procesu zgłoszenia zmiany.

Po rozpatrzeniu wniosku organ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. odmówił sprostowania wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) dotyczącego przedsiębiorcy P. S., wykonującego działalność gospodarczą pod firmą: P. S. K. ... w zakresie wycofania zaznaczenia w formularzu CEIDG-1 rubryki 18 pkt 1 (opodatkowanie na zasadach ogólnych) i oznaczenie rubryki nr 18 pkt 2 (podatek liniowy) w okresie począwszy od dnia 10 stycznia 2014 r. do dnia 14 lipca 2015 r. Organ uznał, że w sprawie nie zaszły przesłanki do sprostowania wpisu do ewidencji. Powołując się na art. 35 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wskazał, że jest on uprawniony do skorzystania z instytucji sprostowania jedynie w stosunku do danych, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1–19 ustawy. Natomiast dane dotyczące opodatkowania jak i formy wpłaty zaliczki na podatek nie należą do zamkniętego katalogu danych podlegających sprostowaniu w myśl art. 35 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Ponadto organ wskazał, że formularz CEIDG-1 przetworzono zgodnie z wolą i wiedzą przedsiębiorcy. Brak było zatem podstaw, aby wywodzić, iż doszło do błędu systemu teleinformatycznego CEIDG jak i do uznania, że wprowadzony zakres zmian nastąpił z winy upoważnionego pracownika, bowiem wniosek został złożony osobiście w siedzibie organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego zgadzając się z organem, że przepis art. 25 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej tworzy w pkt 1–19 numerus clausus, tj. zamknięty katalog danych podlegających wpisowi do CEIDG, a następnie w niej publikowanych. W zawartym w tym przepisie katalogu nie ma informacji o zakresie wyboru formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (rubryka nr 18 wniosku formularza CEIDG-1) czy formy opłaty zaliczki na ten podatek (rubryka 19 wniosku, formularza CEIDG). Niezależnie od powyższego Sąd wskazał, że w myśl art. 25 ust. 5 pkt 4 ustawy oprócz danych podlegających wpisowi, integralną częścią wniosku o wpis jest żądanie przyjęcia oświadczenia o wyborze przez przedsiębiorcę formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych albo wnioskiem o zastosowanie opodatkowania w formie kary podatkowej. Informacje te, w myśl art. 28 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie są wpisywane do CEIDG ale są przekazywane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego CEIDG Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Takie rozwiązanie zostało wprowadzone nowelą ustawy, które weszło w życie z dniem 1 lipca 2011 r. i miało na celu przyspieszenie rejestracji przedsiębiorców w ewidencji przedsiębiorców.

Ponadto Sąd zgodził się z organem, że art. 35 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie znajduje zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy, gdyż wniosek o wpis do CEIDG z dnia 10 stycznia 2014 r. został opatrzony własnoręcznym, czytelnym podpisem skarżącego. Skarżący nie wykazał, że błędu dopuścił się urzędnik przyjmując jego wniosek, a zatem nie obalił domniemania wynikającego z art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, że Minister Gospodarki prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie oraz zastosował przepisy prawa materialnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości, i zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, tj.:

– art. 35 ust. 3 w zw. z art. 25 ust. 5 pkt 4 i art. 25 ust. 1 pkt 1–19 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 9a ust. 2 i 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.; dalej: ustawa o PIT) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dane dotyczące wyboru formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych nie są wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, a tym samym nie podlegają sprostowaniu przez MG.

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. – poprzez nieodniesienie się WSA do zarzutów procesowych przedstawionych przez skarżącego w skardze do WSA,

– a w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks podstępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy MG nie przeprowadził w ogóle postępowania dowodowego w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, tj. faktu czy przy przyjmowaniu wniosku urzędnik popełnił błąd.

Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego Wyroku w całości i rozpoznanie skargi skarżącego na podstawie art. 188 p.p.s.a., zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 35 ust. 3 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 1–19 oraz art. 25 ust. 5 pkt 4 i art. 26 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jest całkowicie nietrafny gdyż nie zostały spełnione warunki do zastosowania podstawy prawnej postanowienia art. 35 ust. 3 cyt. wyżej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej odnośnie do zgłoszenia wyboru formy opodatkowania przez przedsiębiorcę, które okazało się błędne.

Przepis art. 35 ust. 3 omawianej ustawy przewiduje kompetencję dla Ministra Gospodarki sprostowania wpisu zawierającego oczywiste błędy, niezgodności z treścią wniosku przedsiębiorcy lub stanem faktycznym wynikającym z innych rejestrów publicznych.

Z przepisu tego wynika, że sprostowaniu podlega wpis, który zawarty jest w przepisach art. 25 ust. 1 pkt 1–19 ustawy, a przepis ten zawiera katalog zamknięty danych, które podlegają obligatoryjnemu wpisowi do CEIDG.

Natomiast w myśl przepisu art. 25 ust. 5 pkt 4 ustawy integralną częścią wniosku o wpis do CEIDG jest między innymi żądanie przyjęcia oświadczenia o wyborze przez przedsiębiorcę formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych albo wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej.

Przepis ten nie oznacza, że to zgłoszenie podlega wpisowi do CEIDG na podstawie art. 25 ust. 1–4 ustawy, a wprost przeciwnie, ten przepis art. 25 ust. 5 pkt 4 ustawy oznacza, że we wniosku o wpis do CEIDG muszą być zawarte żądania przyjęcia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, które przekazywane jest do właściwego organu. W tym zakresie minister właściwy do spraw gospodarki nie ma możliwości dokonywania sprostowania na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy.

Dlatego też należało przyjąć, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia powyższych przepisów a w szczególności art. 35 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej była prawidłowa.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd zawarty w zaskarżonym wyroku, że oświadczenie o wyborze formy opodatkowania zawarte we wniosku o wpis w CEIDG (art. 25 ust. 5 pkt 4 ustawy) nie jest wpisem w rozumieniu art. 35 ust. 3 ustawy i nie podlega sprostowaniu z powodu oczywistego błędu lub niezgodności z treścią wniosku przedsiębiorcy.

Na podstawie art. 28 ustawy powyższe dane zawarte we wniosku o wpis do CEIDG przesyłane są do właściwego urzędu skarbowego, a nie stanowią wpisu w rozumieniu art. 25 ust. 1 pkt 1–19 ustawy. Zrozumiałe jest, że wybór formy opodatkowania dotyczy woli przedsiębiorcy i jeżeli nawet został dokonany pod wpływem błędu czy też wadliwego wypełnienia wniosku przez przedsiębiorcę, to nie może być w tym trybie sprostowany, gdyż nigdy nie będzie oczywisty.

Powołanie się przez Sąd I instancji na przepis art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czyli na domniemanie prawdziwości wpisu nie powoduje sprzeczności rozumowania Sądu, że ten błąd zawarty we wniosku, a dotyczący oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, w ogóle nie powinien być badany pod względem okoliczności jego popełnienia, gdyż nie jest ujęty w przepisie art. 35 ust. 3 ustawy i art. 25 ust. 1 pkt 1–19 ustawy, albowiem ten ostatni argument został dodatkowo podnoszony przez Sąd I instancji i nie przesądził o sposobie rozstrzygnięcia organu w tej sprawie, a jedynie wzmocnił argumentację Sądu o braku podstaw do sprostowania błędu zawartego we wniosku strony przez nią podpisanego i korzystającego z domniemania zgodności z wolą wnioskodawcy.

Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby ten błąd popełnił pracownik CEIDG, a on go nie zauważył podpisując wniosek o wpis do CEIDG. Wniosek pochodził od skarżącego, został przez niego osobiście podpisany i wykazywanie obecnie, że to urzędnik wadliwie wypełnił sporną część wniosku (rubryki 18 i 19) i dlatego organ powinien sprostować ten wniosek w kwestionowanym zakresie (oświadczenie o wyborze opodatkowania) nie znajduje żadnego oparcia w powołanych wyżej przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W tych warunkach zarzuty naruszenia przepisów postępowania w kierunku ustalenia, w jakich okolicznościach doszło do ewentualnego błędnego wypełnienia przez wnioskodawcę wniosku o wpis do CEIDG są bez znaczenia, gdyż i tak ten błąd w trybie art. 35 ust. 3 ustawy nie mógł być sprostowany.

Ponadto Sąd I instancji nie znalazł uchybień w przeprowadzonym przez organ postępowaniu dowodowym, a w szczególności nie nabrał wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego, który sprowadza się do stwierdzenia, że błąd, który miałby być sprostowany zawarty został we wniosku skarżącego, który on podpisał i złożył do CEIDG i obciążanie tym błędem sytemu teleinformatycznego lub urzędnika przyjmującego wniosek o wpis do ewidencji nie zostało przede wszystkim udowodnione przez wnioskodawcę, a także pozostawało bez wpływu na zastosowanie przepisu art. 35 ust. 3 ustawy.

Należy dodatkowo zauważyć, że skarżący przy wypełnianiu wniosku o wpis do CEIDG miał obowiązek zapoznać się z instrukcją prawidłowego wypełnienia poszczególnych rubryk a w szczególności rubryk 18 i 19, dotyczących wyboru formy opodatkowania związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej opartej na przepisach podatkowych (art. 9a ustawy o podatku dochodowym).

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych zarzutów na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadniono przepisami art. 204 pkt 1 p.p.s.a.