Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 92/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 162 par. 1 i 2, art 146 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. postanowieniem z dnia [...] r., znak:[...], Dyrektor Izby Celnej w S. odmówił D. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r., znak:[...] , określającej wartość celną importowanego pojazdu w kwocie [...] zł oraz należną kwotę cła w wysokości [...] zł oraz kwoty podatków należnych z tytułu importu pojazdu, tj. podatku akcyzowego w kwocie [...] zł oraz podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł, wskazując stan faktyczny i prawny sprawy.

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, że w dniu 5 stycznia

2006 r. D. M. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu, używany samochód osobowy marki [...] , nr nadwozia[...] . Zgłoszenie celne zostało zarejestrowane pod pozycją ewidencji [...]

Postanowieniem z dnia [...] r., znak:[...], Naczelnik Urzędu Celnego w S. wszczął postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego, a następnie decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , zaksięgował retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości [...] zł.

Dalej organ wskazał, że w dniu [...] r. do Izby Celnej w S. wpłynął wniosek, w którym reprezentujący stronę radca prawny M. A. zawnioskował o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r., ewentualnie o wznowienie postępowania w tej sprawie wobec prowadzenia postępowania w stosunku do osoby niepełnoletniej. Do przedmiotowego wniosku załączono oryginał pełnomocnictwa z dnia 13 lutego 2009 r., zgodnie z którym D. M. udzielił pełnomocnictwa radcom prawnym M. A.. i J. B. do "występowania w jego imieniu przed organami administracji publicznej, rządowej i samorządowej, sądami powszechnymi i sądami administracyjnymi we wszelkich sprawach związanych z zobowiązaniami celnymi i podatkowymi, w tym w sprawie związanej z decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. w sprawie zaksięgowania retrospektywnie kwoty długu celnego wynikającego ze zgłoszenia celnego dotyczącego samochodu osobowego marki "[...]

Uwzględniając ww. argumentację strony, decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , Naczelnik Urzędu Celnego w S. uchylił ww. decyzję z dnia [...] r. i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja ta, skierowana do pełnomocnika strony, z uwagi na brak jej zaskarżenia, stała się ostateczna.

Następnie organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w S. wszczął z urzędu w stosunku do D. M. postępowanie w sprawie określenia w prawidłowej kwocie wymiaru podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oraz ustalenia dla potrzeb podatków prawidłowej wartości celnej samochodu osobowego marki [...] o nr nadwozia [...] , ujętego w ww. zgłoszeniu celnym na dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] r. Zgodnie z zapisami zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. postanowienie zostało odebrane przez pełnoletniego domownika, ojca D. M., tj. J. M. w dniu 11 kwietnia 2011 r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , z skierowaną do D. M., Naczelnik Urzędu Celnego w S. określił wartość celną importowanego pojazdu w kwocie [...] zł, należną kwotę cła w wysokości [...] zł oraz kwoty podatków należnych z tytułu importu ww. samochodu osobowego, tj. kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. Decyzję tę doręczono stronie w trybie art. 150 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej "Ordynacja podatkowa", w dniu 15.czerwca 2011 r.

Dalej organ przytoczył art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wskazując,

że zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. A zatem, termin do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie upłynął z dniem 29 czerwca 2011 r.

Następnie - jak wskazał organ - w dniu 3 października 2011 r. do Urzędu Celnego w S. wpłynął wniosek z dnia 30 września 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 30 maja 2011 r., złożony przez radcę prawnego M. A. reprezentującego stronę, D. M., na mocy udzielonego pełnomocnictwa z dnia 23 września 2011 r. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik strony wskazał, że D. M. będąc przekonanym, że jest w postępowaniu celnym reprezentowany przez pełnomocnika wyjechał na praktykę studencką na [...] i w okresie od dnia 16.05.2011 r. do dnia 20.09.2011 r. nie przyjeżdżał do Polski. Jednocześnie poinformował, że w dniu 23.09.2011 r. strona odebrała korespondencję od Naczelnika II Urzędu Skarbowego w S., z której dowiedziała się, że w dniu 30. maja 2011.r. została wydana decyzja w sprawie zaległości w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług. Wskazał dalej, że w związku z tym D. M. nie ponosi winy za uchybienie terminowi do wniesienia odwołania na ww. decyzją z dnia [...] r.. bowiem w okresie od dnia 16.05.2011 r. do dnia 20.09.2011 r.. przebywał na [...], a dochowując staranności upoważnił profesjonalnego pełnomocnika do reprezentacji jego interesów podczas nieobecności w kraju. Do wniosku załączone zostało odwołanie z dnia 30 września 2011 r. oraz pełnomocnictwo z dnia 23 września 2011 r., na mocy którego radca prawny M. A.. został upoważniony do występowania w imieniu D. M., w szczególności w postępowaniu w sprawie o sygn. akt [...] , a także w sprawie przywrócenia terminu do zaskarżenia decyzji stwierdzającej zaległość w podatku akcyzowym i podatku od towaru i usług w związku z importem samochodu osobowego marki "[...] ".

Dalej w uzasadnieniu ww. zaskarżonego postanowienia organ wskazał,

że w dniu 13 października 2011 r. do Urzędu Celnego w S. wpłynęło pismo pełnomocnika strony z dnia 12 października 2011 r., do którego załączono kopię zaświadczenia z dnia 09.10.2011 r. sporządzonego w języku angielskim przez A. z siedzibą na [...] , które - według pełnomocnika strony - potwierdzało pobyt D. M. na [...] w okresie od 16.05.2011 r. do 20.09.2011r. w ramach praktyki studenckiej.

Organ, po dokonaniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego

w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności należy wskazał, że kwestię przywrócenia terminu regulują przepisy Rozdziału 7 Dział IV ustawy - Ordynacja podatkowa, znajdujące zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Przytoczył art. 162 Ordynacji podatkowej wskazując, że dla przywrócenia terminu, na wniosek zainteresowanego, konieczne jest łączne spełnienie czterech przesłanek, tj. uchybienie terminowi, złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

W świetle wskazanego przepisu organ wskazał, że w pierwszej kolejności należy poddać badaniu spełnienie przesłanki pierwszej, tj. czy w sprawie doszło w ogóle do uchybienia terminowi - w tym przypadku do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 30 maja 2011 r.

Przy czym, aby można było mówić o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji należy zbadać poprawność wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie, a zatem skuteczność doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 28 marca 2011 r., a w dalszej kolejności decyzji 30 maja 2011 r.

Organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Naczelnik Urzędu Celnego w S. w dniu [...] r. wystosował do D. M. postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia w prawidłowej kwocie wymiaru podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oraz ustalenia dla potrzeb podatków prawidłowej wartości celnej samochodu osobowego matki [...] o nr nadwozia [...], ujętego w ww. zgłoszeniu celnym na dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] r. Postanowienie to zostało wysłane za pośrednictwem Poczty Polskiej listem poleconym o nr [...] na adres: ul.[...] , zaś jego odbiór na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pokwitował pełnoletni domownik, tj. J. M. - ojciec strony, D. M., który podjął się oddania pisma i adresatowi.

Organ powołał art. 144 Ordynacji podatkowej, wskazując, że zgodnie z tym przepisem organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Wskazał również, że regułą, wynikającą z przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, jest doręczenie pisma osobie fizycznej w jej mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej), jak również w siedzibie organu podatkowego, miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji lub

na wskazany adres poczty elektronicznej (art. 148 § 2 pkt 1-3 Ordynacji podatkowej). Natomiast w przypadku niemożności doręczenia pisma w taki sposób, a także w innych uzasadnionych przypadkach, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 § 3 Ordynacji podatkowej). Ponadto, w sytuacji nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma za pokwitowaniem doręcza się do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, przy czym o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 149 Ordynacji podatkowej).

Mając na uwadze powyższe uregulowania prawne, Dyrektor Izby Celnej

w S. stwierdził, że zapisy uwidocznione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru postanowienia z dnia [...] r. poświadczają jego skuteczne doręczenie, dokonane w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej. Tym samym organ stwierdził,

że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało skutecznie wszczęte w stosunku

do D. M. z chwilą doręczenia ww. postanowienia pełnoletniemu domownikowi, tj. ojcu strony niniejszego postępowania.

Dalej organ wskazał, że szczególnego zbadania wymaga następnie w niniejszej sprawie skuteczność doręczenia ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r., gdyż ocena prawidłowości jej doręczenia adresatowi ma istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie z uwagi na konieczność ustalenia, czy zaistniała jedna z przesłanek przywrócenia terminu, a mianowicie, czy w ogóle doszło do jego uchybienia.

Badając zatem zapisy znajdujące się na kopercie zwrotnej, zawierającej

ww. decyzję organu I instancji z dnia 30 maja 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w S. stwierdził, że list polecony o nr[...] , nadany przez Urząd Celny w S. dnia 30. maja 2011 r., został zwrócony przez Urząd Pocztowy S. 24 w dniu

16 czerwca 2011 r., co potwierdza pieczęć znajdująca się na kopercie. Kolejne adnotacje naniesione na ww. kopercie potwierdzają, że ww. przesyłkę awizowano

po raz pierwszy w dniu 1 czerwca 2011 r., zaś powtórne awizowanie miało miejsce

w dniu 9 czerwca 2011 r. Organ wskazał również, że z zapisów zwrotnego potwierdzenia odbioru, załączonego do ww. przesyłki, doręczyciel zaznaczył punkt drugi przedmiotowego druku, w którym stwierdził, że "z powodu niemożności doręczenia,

w sposób wskazany w punkcie 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni

do dyspozycji adresata w UP S. [...] w dniu 01.06.2011 r.". Jednocześnie organ wskazał, że doręczyciel zaznaczył, iż zawiadomienie o pozostawieniu pisma

w ww. urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Dodatkowo listonosz w punkcie 3 wskazał, iż "z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 09.06.2011 r.", przy czym na awersie koperty podano przyczynę zwrotu poprzez naniesienie pieczęci o treści "zwrot - nie podjęto

w terminie". Zdaniem organu to dowodzi, że działanie osoby doręczającej korespondencję w rejonie ulicy [...] w S. było prawidłowe podczas próby doręczenia ww. przesyłki adresatowi, bowiem:

* na kopercie podano przyczynę, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 § 1 i 149 Ordynacji podatkowej;

* odnotowano fakt dwukrotnego awizowania przesyłki i pozostawienia go w jednym

z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej.

Z analizy zapisów zawartych na kopercie wynika, iż zwrotu przesyłki do nadawcy dokonano po upływie czternastodniowego okresu przechowywania wynikającego z brzmienia art. 150 § 1 pkt 2. Z pieczęci Urzędu Pocztowego [...] wynika bowiem, iż pierwsze awizo pozostawiono w dniu 01.06.2011 r., drugie po 8-u dniach, tj. w dniu 09.06.2011 r., natomiast przesyłkę zwrócono w dniu 16.06.2011 r.. Powyższe potwierdza, iż od momentu pozostawienia pierwszego awiza do dnia zwrotu korespondencji do nadawcy upłynęło 14 dni.

Sposób doręczenia omawianej wyżej przesyłki stronie, w ocenie organu, nie budzi zatem wątpliwości w związku z czym stwierdził, że ww. decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia .30 maja 2011 r. została prawidłowo doręczona D. M. w trybie art. 150 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i do skutecznego doręczenia tej decyzji doszło w dniu 18.11.2008 r., tj. z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W następnej kolejności organ wskazał, że przepis art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej wskazuje termin, w którym możliwe jest wniesienie odwołania, tj. 14 dni

od dnia doręczenia decyzji strome. Jest to termin ustawowy, wynikający wprost

z przepisu, który nie może być skracany, ani też przedłużany przez organ podatkowy, co wskazuje, że warunkiem koniecznym skutecznej czynności procesowej wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania., przy czym badanie warunku zachowania terminu do wniesienia odwołania wymaga przede wszystkim ustalenia dnia, z upływem którego dokonanie czynności będzie bezskuteczne.

Organ wskazał, że zgodnie z zasadą obliczania terminów określonych w dniach, w przypadku, gdy początek biegu tego terminu wyznaczany jest określonym zdarzeniem (data doręczenia), to przy jego obliczaniu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie to miało miejsce, a za koniec uważa się upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni. Natomiast w myśl art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W badanym przypadku – jak wskazał organ - ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. doręczono w dniu 15.czerwca 2011 r., zatem termin do wniesienia odwołania na decyzję rozpoczął się w dniu 16 czerwca 2011 r. i zakończył w dniu 29 czerwca 2011 r., odwołanie z dnia 30.09.2011 r. zostało zaś nadane przez pełnomocnika D. M. w Urzędzie Pocztowym S. 3 listem poleconym nr [...] wysłanym w dniu 30.09.2011 r., co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie,

a zatem niewątpliwie po upływie przewidzianego prawem terminu do wniesienia

i odwołania. Tym samym organ stwierdził, że jedna z przesłanek wynikających z art. 162 Ordynacji podatkowej, warunkujących przywrócenie terminu, tj. uchybienie terminowi zaistniała, gdyż w sprawie uchybiono terminowi do wniesienia odwołania.

Kolejną przesłanką, jaką organ poddał badaniu w przedmiotowej sprawie, było złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie uchybionego terminu w ciągu 7 dni

od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.

Jak wskazał organ, z treści złożonego wniosku wynika, że D. M.

po powrocie do Polski w dniu 23 września 2011 r. odebrał korespondencję

od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., z której dowiedział się, iż w dniu

30 maja 2011 r. została wydana decyzja dotycząca zaległości podatkowej w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług z tytułu importu ww. samochodu osobowego marki [...] oraz, że w związku z tym doszło do ustanowienia zastawu skarbowego na zarejestrowanym na niego samochodzie. Tym samym dopiero w dniu 23 września 2011 r. D. M. dowiedział się o istnieniu powyższej decyzji. Oznacza to, zdaniem strony, iż w dniu 23. września 2011 r.. ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, zaś wniosek o jego przywrócenie strona mogła złożyć do dnia 30 września 2011 r. Ze stempla pocztowego naniesionego na kopercie zawierającej wniosek z dnia 30 września 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 30 maja 2011 r. wynika, że został nadany w Urzędzie Pocztowym S. [...] w dniu 30 września

2011 r., a zatem z zachowaniem wymaganego 7- dniowego terminu na złożenie tegoż wniosku. Tym samym organ stwierdził, że również kolejna z przesłanek umożliwiających organowi podatkowemu przywrócenie uchybionego terminu została

w niniejszej sprawie spełniona.

Dalej Dyrektor Izby Celnej w S. wskazał, że należałoby ocenić zaistnienie przesłanki uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminowi, zaznaczył jednak, że mając na względzie wniosek z dnia 30 września 2011 r. oraz załączone do niego dokumenty zobligowany jest stwierdzić, iż strona składając powyższy wniosek dokonała czynności, dla której termin był przewidziany. Bowiem wraz z rzeczonym wnioskiem złożyła odwołanie z dnia 30 września.2011 r. od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r.,, które

to odwołanie dołączyła do przedmiotowego wniosku. Tym samym organ stwierdził,

że doszło do spełnienia kolejnej przesłanki z art. 162 Ordynacji podatkowej.

Następnie organ, przechodząc do oceny zaistnienia ostatniej, a zarazem koniecznej przesłanki do przywrócenia terminu, tj. uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego w jego niedotrzymaniu, wskazał, że ustawodawca w powołanym powyżej przepisie wymaga nie tylko podania przyczyny uchybienia terminu, ale również konieczne jest przedstawienie wiarygodnych okoliczności potwierdzających,

że przyczyna naruszenia powstała niezależnie od woli i wiedzy uprawnionego. Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi jako przesłankę zasadności wniosku złożonego w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania, jakich trzeba wymagać od podmiotu przy prowadzeniu własnych sprawi dokonywaniu czynności procesowych.

Organ wskazał, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy

w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia,

że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie

do przezwyciężenia. Wskazał także, że brak zatem winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, przywołując stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z dnia 30.12.1998 r., III SA 1259/98; z dnia 14.01.2000 r., I SA/Gd 794/99 oraz z dnia 05.12.199 7r., I SA/Po 495/97 - nie publikowany.

Jako przykład okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, organ wskazał na: obalenie domniemania doręczenia pisma adresatowi, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą.

Nie uzasadniają natomiast przywrócenia uchybionego terminu: zwolnienie lekarskie od pracy, przebywanie na urlopie w okresie awizowania przesyłki, niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa.

Uzasadniając dalej, organ wskazał, że we wniosku z dnia 30 września 2011 r., uzupełnionym pismem z dnia 12 października 2011 r. pełnomocnik strony tłumaczył uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego

w S. z dnia 30 maja 2011 r. tym, iż D. M. z powodu nieobecności

w kraju (w okresie od dnia 16.05.2011 r. do dnia 20.09.2011 r. przebywał na [...]

w ramach zaplanowanego wcześniej wyjazdu związanego z praktykami studenckimi) dopiero w dniu 23 września 2011 r.. dowiedział się o wydaniu ww. decyzji. Równocześnie brak winy strony w uchybieniu terminowi pełnomocnik upatrywał

w przekonaniu strony o tym, że jest w postępowaniu celnym reprezentowana przez pełnomocnika działającego na mocy pełnomocnictwa udzielonego w dniu 13 lutego 2009 r.

Organ wskazał, iż pełnomocnik strony, pomimo twierdzeń o pobycie D. M. poza miejscem zamieszkania, tzn. poza granicami kraju, który miałby świadczyć o braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, nie uprawdopodobnił tego faktu. We wniosku z dnia 30.wrzęsnia2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, uzupełnionym następnie pismem z dnia 12 października 2011 r. wskazano jedynie, że: "D. M. nie ponosi winy za uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (...). Nie było go bowiem w Polsce w okresie od dnia 16 maja 2011 roku do dnia 20 września 2011 roku (przebywał na [...] w ramach zaplanowanego dużo wcześniej wyjazdu związanego z praktykami studenckimi), a dochowując staranności upoważnił profesjonalnego pełnomocnika do reprezentacji jego interesów podczas nieobecności w kraju".

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w S., za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi nie można uznać również nadesłanego przez pełnomocnika - przy piśmie z dnia 12 października 2011 r.. - pisma w języku angielskim, sporządzonego przez A.. z siedzibą na[...] . Faktu przebywania Pana D. M. w okresie od 16.05.2011 r. do 20.09.2011 r.. poza granicami kraju nie można bowiem uznać za wykluczający możliwość dokonania czynności procesowej jaką jest złożenie odwołania. Pełnomocnik strony także nie wykazał, iż D. M., przebywając poza miejscem zamieszkania, nie miał możliwości sporządzenia odwołania. Nie udowodnił, że w miejscu gdzie przebywała strona nie było możliwości nadania odwołania lub możności wyręczenia się inną osobą. Jak wskazał organ, można było tego dokonać choćby przy użyciu, dostępnej powszechnie poczty elektronicznej lub za pośrednictwem umocowanego pełnomocnika, czego w niniejszej sprawie strona nie uczyniła.

Ponadto organ wskazał, że przebywanie poza miejscem zamieszkania, spowodowane, np. przebywaniem na urlopie w okresie awizowania przesyłki, nie może stanowić przyczyny przywrócenia uchybionego terminu. Zdaniem organu, czasowa nieobecność w domu nie jest przeszkodą nie do przezwyciężenia do dokonania czynności procesowej (sporządzenia odwołania) przez samą stronę i nadania w urzędzie pocztowym osobiście lub przez domownika, na poparcie czego organ powołał. postanowienie NSA z dnia 2.5.04..2003 r., I SA/Ka 34/03, niepubl. oraz wyrok NSA z dnia 04.11.1998 r., III SA 1243/97.

Organ także wskazał, że decyzję organu I instancji z dnia 30 maja 2011 r. doręczono stronie w trybie art. 150 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w dniu 15 czerwca 2011 r., tj. z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego, o którym mowa w cytowanym przepisie. Doręczenie to zostało dokonane skutecznie poprzez zastosowanie, tzw. "fikcji prawnej doręczenia", bowiem doręczenie w pozostałych trybach wskazanych w poprzedzających przepisach ustawy - Ordynacja podatkowa - nie było możliwe.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w S. materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje, iż Naczelnik Urzędu Celnego w S. przesłał zaskarżoną decyzję D. M. na adres wskazany w zgłoszeniu celnym

nr [...] z dnia [...] r. Na ten sam adres zostało wysłane postanowienie z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania z urzędu, którego odbiór pokwitował pełnoletni domownik, tj. ojciec D. M. – J. M. Powyższe oraz brak jakiejkolwiek informacji co do zmiany adresu potwierdził, że adres ten był właściwym adresem zamieszkania strony, tym bardziej, iż we wniosku z dnia 30 września 2011 r. pełnomocnik powołuje ten adres jako miejsce zamieszkania strony. Organ stwierdził, że wobec tego, przebywanie strony poza miejscem zamieszkania, nie może stanowić przyczyny przywrócenia uchybionego terminu.

Jednocześnie organ podkreślił, że ocena przesłanki braku winy dokonywana jest na podstawie obiektywnego kryterium miernika staranności, jakiego należy wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skarżący zaś istnienia jej w żadnym stopniu nie uprawdopodobnił. Wręcz przeciwnie wykazał się niedbalstwem w swoim postępowaniu, bowiem w przypadku dłuższej nieobecności winien zadbać o swoje interesy i powiadomić stosowne urzędy o czasowym pobycie poza miejscem zamieszkania. Tym bardziej, iż wiedział o toczącym się wobec jego osoby postępowaniu podatkowym. Dodatkowo wskazał organ, iż przepisy prawa przewidują możliwość udzielenia pełnomocnictwa osobie trzeciej do reprezentowania w toczącym się postępowaniu podatkowym, czego wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku z dnia 30 września 2011 r. .D. M. nie uczynił.

Sumując, Dyrektor Izby Celnej w S. wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania z urzędu zostało doręczone stronie w dniu 11 kwietnia 2011 r. Z treści zaś tego postanowienia jasno wynika, iż jest ono skierowane bezpośrednio do D. M., a nie jego pełnomocnika i dotyczy wszczęcia nowego postępowania związanego z określeniem kwot podatków należnych z tytułu importu samochodu osobowego marki [...] oraz ustaleniem dla potrzeb tych podatków prawidłowej wartości celnej importowanego pojazdu. Organ zatem uznał, że już w dniu 11 kwietnia 2011 r. D. M. posiadał wiedzę o prowadzonym w stosunku do niego postępowaniu i wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku z dnia 30 września 2011 r. jego przekonanie o tym, że jest w postępowaniu celnym reprezentowany przez pełnomocnika nie może stanowić okoliczności faktycznej uzasadniającej brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Organ zaznaczył przy tym, że postępowanie celne zainicjowane wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 3 grudnia 2008 r., do którego załączono pełnomocnictwo z dnia 13 lutego 2009 r. zostało zakończone wydaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. decyzji z dnia [...] r. Natomiast postępowanie podatkowe, zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] r., wszczęte z urzędu na mocy postanowienia z dnia [...] r., było postępowaniem odrębnym, do którego należało złożyć nowe pełnomocnictwo, w przypadku gdy strona miała wolę działać przez pełnomocnika. Jednak pełnomocnictwo takie nie zostało przedłożone. co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie,. Powzięcie zatem przez stronę informacji o wydaniu wobec niej decyzji dotyczącej zaległości podatkowej w podatku akcyzowym oraz podatku od towarów i usług dopiero w dniu 23 września 2011 r. nie jest okolicznością faktyczną uzasadniającą brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu, D. M. miał bowiem możliwość ustanowienia pełnomocnika, który działałby w jego imieniu w toczącym się postępowaniu podatkowym, a także odbierałby kierowaną do strony korespondencję, w tym decyzję z dnia 30 maja 2011 r. Jednak przez zaniechanie tego działania, jego zachowanie nosi znamiona winy polegającej na niedbalstwie i nie może skutkować przywróceniem uchybionego terminu.

Organ wskazał również, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik D. M. nie wykazał by strona dopełniła należytej staranności w celu złożenia odwołania. W szczególności nie uprawdopodobnił,

iż pozostawanie poza miejscem zamieszkania uniemożliwiło stronie podjęcie czynności procesowych w sprawie. Tym samym nie wykazał zaistnienia nie dającej się przezwyciężyć przeszkody przez stronę niezawinionej. Organ zwrócił przy tym uwagę, że warunek braku zawinienia organ celny ocenił w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania.

Mając na uwadze przedstawiony powyższej stan faktyczny i prawny Dyrektor Izby Celnej w S. stwierdził, że w sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, tj. nie został uprawdopodobniony brak winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, wskazując przy tym,

iż przesłanki przywrócenia terminu, wymienione w art. 162 Ordynacji podatkowej, winny być spełnione kumulatywnie, zaś w przypadku niespełnienia choćby jednej z nich organ jest zobligowany odmówić przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej uznając, że podatnik we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie uprawdopodobnił, iż naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło nie z jego winy oraz, że podatnik nie dochował ustawowego 7-dniowego terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie D. M. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. i zarzucił naruszenie art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż zdaniem skarżącego, uprawdopodobnił fakt niezawinionego uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 30 maja 2011 r. Skarżący dalej uzasadniając swoją skargę wskazał, że wyjechał na praktykę studencką na [...] gdzie przebywał w okresie od 16-05-2011 r. do 20.09.20011 r. i nie miał świadomości, że organy celne nie uznają wcześniejszego pełnomocnictwa przedłożonego w poprzednim postępowaniu celnym w nowo wszczętym z urzędu postępowaniu, które to pełnomocnictwo obejmowało wszelkie postępowania celne i podatkowe, i organy przesyłały korespondencją na adres ustanowionego pełnomocnika, w związku z czym był przekonany, że dochował wszelkiej staranności

i jego interes podczas nieobecności w kraju nie dozna uszczerbku .

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, nie podzielił argumentacji skarżącego. Organ dodatkowo wskazał, że przebywanie strony poza granicami kraju nie wykluczało możliwości dokonania czynności przed organem podatkowym przez samą stronę i nadania w urzędzie pocztowym osobiście lub przez domownika, przytaczając na to wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., III SA 1243/97. Nadto, organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że ojciec skarżącego odbierał korespondencję kierowaną do skarżącego, a zatem na etapie wszczęcia postępowania, a także na etapie powołania biegłego przebywał w Polsce, a tym samym wyjazd skarżącego poza miejsce zamieszkania, tj. zagraniczne praktyki studenckie w okresie od 16.05.2011 r. do 20.09.20011 r. nie stanowią wystarczającego usprawiedliwienia w kontekście realizacji warunków art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, uznając, iż fakt długotrwałego wyjazdu nie może być uznany za przeszkodę niezależną i uniemożliwiającą należyte zabezpieczenie się przez stronę przed możliwymi skutkami planowanej nieobecności, np. przez zapewnienie odbierania korespondencji przez upoważnioną osobę, która informowałaby stronę o jej treści, tym bardziej, że strona o toczącym się postępowaniu wobec jej osoby doskonale wiedziała, na co organ powołał wyrok WSA w Krakowie

z dnia 11.10.2011 r., I SA/Kr 1227/11.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Tytułem wstępu wskazać należy, że przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa przewidują instytucję przywrócenia terminu, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami niedokonania określonej czynności procesowej w terminie. Reguluje ją przepis art. 162 Ordynacji podatkowej stanowiąc w § 1, że w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu, odpowiednio do § 2, należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Natomiast w myśl § 3 przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne.

W rozpoznawanej sprawie skarżący podnosi, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 30 maja 2011 r. nastąpiło nie z jego winy. Poglądu tego nie podziela organ odwoławczy. Istota sporu w rozpoznawanej sprowadza się zatem do analizy tylko jednej z czterech przesłanek, przewidzianych w art. 162 § 1 i 2 O.p., które muszą być spełnione kumulatywnie w celu pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu, a mianowicie, czy organ prawidłowo dokonał oceny co do braku istnienia jednej z koniecznych i łącznych przesłanek, tj. że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia 30 maja 2011 r.

W związku z tym, że organ prawidłowo zbadał istnienie pozostałych przesłanek koniecznych do przywrócenia uchybionego terminu, które zostały spełnione, i strona tego nie kwestionuje, Sąd podzielając argumentacją organu w tym przedmiocie uznał, że nie ma potrzeby dokonywania ich ponownej analizy.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy, rozpoznając złożony przez pełnomocnika skarżącego wniosek trafnie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Organ przeprowadził postępowanie, w ramach którego poddał analizie powołane we wniosku okoliczności. Wykazał,

że korespondencja była kierowana na podany przez skarżącego adres, i nie było nieprawidłowości w jej doręczeniu. Nadto, jak wynika z treści postanowienia z dnia

28 marca 2011 r. o wszczęciu postępowania z urzędu , skarżący został pouczony

o obowiązku wynikającym z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. informowania organu o każdej zmianie adresu w toku toczącego się postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreśla się, że kryterium braku winy, o jakim mowa w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej należy wiązać z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i że niewielkie nawet niedbalstwo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania o przywrócenie uchybionego terminu. Okoliczność zaś, że strona skarżąca wyjechała na praktykę studencką na Maltę, gdzie przebywała w okresie od 16.05.2011 r. do 20.09.20011 r. i nie miała świadomości, że organy celne nie uznają wcześniejszego pełnomocnictwa, przedłożonego w poprzednim postępowaniu celnym w nowo wszczętym z urzędu postępowaniu, które to pełnomocnictwo obejmowało wszelkie postępowania celne i podatkowe, gdyż organy przesyłały korespondencję na adres ustanowionego pełnomocnika, i w związku z tym była przekonana, że dochowała wszelkiej staranności i jej interes podczas nieobecności w kraju nie dozna uszczerbku, nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki. Warunkiem bowiem przywrócenia terminu jest istnienie przeszkody, uniemożliwiającej stronie jej działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach. Zgodzić się należy z organem, że przebywanie strony poza granicami kraju nie wykluczało możliwości dokonania czynności przed organem podatkowym przez samą stronę i nadania w urzędzie pocztowym osobiście lub przez domownika. Nadto, trafnie organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, ojciec skarżącego odbierał korespondencję kierowaną do skarżącego na etapie wszczęcia postępowania, a także na etapie powołania biegłego przebywał

w Polsce, a tym samym wyjazd skarżącego poza miejsce zamieszkania, tj. zagraniczne praktyki studenckie w okresie od 16.05.2011 r. do 20.09.20011 r. nie stanowią wystarczającego usprawiedliwienia w kontekście realizacji warunków art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Słusznie organ uznał, iż fakt długotrwałego wyjazdu nie może być uznany za przeszkodę niezależną i uniemożliwiającą należyte zabezpieczenie się przez stronę przed możliwymi skutkami planowanej nieobecności, np. przez zapewnienie odbierania korespondencji przez upoważnioną osobę, która informowałaby stronę o treści nadesłanej korespondencji, tym bardziej, że strona o toczącym się postępowaniu wobec jej osoby doskonale wiedziała. W tym też kontekście zupełnie chybione są zarzuty skarżącego. Skarżący miał bowiem, zakładając jego elementarną choćby staranność w prowadzeniu własnych spraw, pełną możliwość uniknięcia negatywnych w tym zakresie skutków, upoważniając chociażby osobę upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego, czego nie uczynił skarżący w niniejszej sprawie. Taki też pogląd wyraził WSA w Krakowie w wyroku z dnia 11.10.2011 r., I SA/Kr 1227/11 (orzeczenie publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl).

Zgodzić się również należy z Dyrektorem Izby Celnej w S.,

że z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, iż ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia

28 marca 2011 r. o wszczęciu postępowania z urzędu zostało doręczone stronie w dniu 11 kwietnia 2011 r., z treści zaś tego postanowienia wprost wynika, że jest ono skierowane bezpośrednio do D. M., a nie jego pełnomocnika i dotyczy wszczęcia nowego postępowania związanego z określeniem kwot podatków należnych z tytułu importu samochodu osobowego marki [...] " oraz ustaleniem dla potrzeb tych podatków prawidłowej wartości celnej importowanego pojazdu. Organ zatem prawidłowo przyjął, że już w dniu 11 kwietnia 2011 r. D. M. posiadał wiedzę

o prowadzonym w stosunku do niego postępowaniu i wbrew twierdzeniom zawartym

we wniosku z dnia 30 września 2011 r.. jego przekonanie o tym, że jest w postępowaniu celnym reprezentowany przez pełnomocnika, nie może stanowić okoliczności faktycznej uzasadniającej brak winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Organ prawidłowo także uznał, że postępowanie celne zainicjowane wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 3 grudnia 2008 r., do którego załączono pełnomocnictwo z dnia 13 lutego 2009 r. zostało zakończone wydaniem przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. decyzji z dnia [...] r., na mocy której uchylono decyzję z dnia [...] r.

i umorzył postępowanie w tej sprawie. Postępowanie podatkowe zaś zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] r., wszczęte z urzędu na mocy postanowienia

z dnia [...] r., było postępowaniem odrębnym, do którego należało złożyć nowe pełnomocnictwo, o ile strona miała wolę działać za pośrednictwem pełnomocnika. Jak wynika z akt, takie pełnomocnictwo nie zostało przedłożone. Nie ulega zatem wątpliwości, że powzięcie przez stronę informacji o wydaniu wobec niej decyzji dotyczącej zaległości podatkowej w podatku akcyzowym oraz podatku od towarów

i usług dopiero w dniu 23 września 2011 r. nie stanowi okoliczności uzasadniającej brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zgodzić się zatem należy z organem, że D. M. miał bowiem możliwość ustanowienia pełnomocnika, który działałby w jego imieniu w toczącym się postępowaniu podatkowym, a także odbierałby kierowaną do strony korespondencję, w tym decyzję z dnia 30 maja 2011 r. Jednak przez zaniechanie tego działania, nie wykazał należytej staranności w dbałości o swoje interesy, jego zachowanie nosi znamiona winy polegającej na niedbalstwie i nie może skutkować przywróceniem uchybionego terminu.

Trafnie również organ przywołał orzecznictwo sądowe, podkreślając przy tym,

że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu obiektywnej przeszkody nie do przezwyciężenia przez stronę. Wskazał słusznie tym samym, że brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, co uzasadnia materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i wyczerpująco uzasadniony przez organ w zakresie ustaleń faktycznych jak i racji prawnych.

W tych okolicznościach odmowa przywrócenia terminu, orzeczona w zaskarżonym postanowieniu, jest rozstrzygnięciem zgodnym z prawem, brak bowiem co najmniej jednej z koniecznych przesłanek wymienionych w art. 162 § 1 i § 2 O.p. uniemożliwia przywrócenie terminu.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).