Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 884/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1,  ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 138 par. 2,  art. 136
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (spr.) Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zakazu użytkowania kotłowni oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], po rozpatrzeniu sprawy nieodpowiedniego stanu technicznego kotłowni (nie spełniającej wymagań zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz PN-87/B-02411 kotłownie wbudowane na paliwo stałe), użytkowanej przez Państwo G. i E.B. budynku mieszkalnym na posesji nr 6 we wsi W., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym" zakazał Państwu G. i E.B. użytkowania w/w kotłowni oraz wskazał, że zakaz użytkowania kotłowni podlega natychmiastowemu wykonaniu.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że nieruchomość nr 6 we wsi W. jest współwłasnością Pana M.K. oraz Państwa G. i E.B.. Na posesji tej przed 1945 r. istniała duża zagroda rolnicza składająca się z budynku mieszkalnego. Obecnie w budynku mieszkalnym znajdują się dwa lokale mieszkalne. Każdy z lokali mieszkalnych posiada odrębny system centralnego ogrzewania z piecami na opał stały podłączonych do osobnych, murowanych kominów. Kotłownia M.K. znajduje się na parterze przedmiotowego budynku, natomiast kotłownia Państwa B. znajduje się na pierwszym piętrze. Przeprowadzone w dniu 11 kwietnia 2014 r. przez organ nadzoru budowlanego oględziny kotłowni użytkowanej przez Państwo B. wykazały, że nie spełnia ona wymagań zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz PN-87/B-02411 kotłownie wbudowane na paliwo stałe. Między innymi stwierdzono, że przedmiotowa kotłownia posiada następujące nieprawidłowości: 1. Posiada niewłaściwe drzwi oddzielające je od wspólnego korytarza i części mieszkalnej (palne i oszklone), 2. Cześć przegród obłożnych jest materiałem palnym (panele), 3. Lokalizacja pieca utrudnia jego załadunek oraz czyszczenie komina (za mała odległość przodu komina od ściany), 4. Brak wentylacji nawiewnej, a wywiewna ma za mały przekrój, 5. Brak jest instalacji umożliwiającej opróżnianie zładu c.o..

W trakcie przeprowadzonych oględzin pracownik inspektoratu ze względu czasowych i ze względu na brak możliwości dokonywania odkrywek nie mógł określić między innymi: ognioodporności ścian i stropów wydzielających pomieszczenie kotłowni od innych pomieszczeń w budynku, poprawności podłączenia rur odprowadzających dym z pieca do przewodu kominowego oraz osadzenia wyczystki oraz sprawdzenia kubatury pomieszczenia kotłowni. Dlatego też postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] r. nałożono na Państwo B. obowiązek sporządzenia i dostarczenia orzeczenia o stanie technicznym przedmiotowej kotłowni.

W dniu 29 sierpnia 2014 r. Państwo B. dostarczyli orzeczenie opracowane przez inż. J.J., w który stwierdzono, że z punktu widzenia przepisów techniczno-budowlanych i braku technicznych możliwości przebudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami przedmiotowe pomieszczenie należy wyłączyć z eksploatacji. Po analizie układu pomieszczeń i lokalizacji komina proponuje wydzielenie pomieszczenia kotłowni w pomieszczeniu mieszkalnym na parterze w pionie komina oraz bezpośrednio pod pomieszczeniem istniejącej kotłowni na piętrze. W swoich uwagach i zaleceniach inż. J.J. stwierdził, że do czasu wykonania docelowego remontu gwarantującego prawidłową eksploatację kotłowni, eksploatacja kotłowni powinna odbywać się pod stałym dozorem przez 24 godziny. Taki stan techniczny kotłowni, a szczególności dalsze jego użytkowanie może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi mieszkających w w/w budynku mieszkalnym.

Dalej organ I instancji wskazał, że przepis art. 61 Prawa budowlanego zobowiązuje właściciela budynku do utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami sprawności technicznej. Osoba wykonująca orzeczenie stwierdziła, że kotłownię należy przenieść do nowego pomieszczenia. Jest to równoznaczne z wykonaniem nowej kotłowni, na wykonanie której inż. J.J. nie podał szczegółowego rozwiązania (np. wykonanie nowego wejścia, komin wentylacyjny). Dlatego też organ nadzoru budowlanego nie może skorzystać z przepisu art. 66 w/w ustawy nakazującej usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wydając decyzję o zakazie użytkowania kotłowni organ nadzoru budowlanego uznał, że właściciel nie jest w stanie dozorować przez 24 godziny wyżej wymienionej kotłowni.

Od decyzji odwołali się G.B. i Pan E.B., wnosząc o zniesienia zakazu użytkowania kotłowni do czasu uzyskania wymaganej zgody i pozwoleń na przeniesienie kotłowni. Równocześnie wskazali, że kotłownia Pana K. również nie odpowiada wymogom prawnym.

Pismem z dnia 8 października 2014 r. do odwołania odniósł się M.K. podnosząc, że przeniesienie kotła c.o. do pomieszczenia wspólnego bez jego zgody nastąpiło w roku 2011.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", decyzję z dnia [...] r. Nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu zaś wskazał, że kwestionowana decyzja została wydana w trybie art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U z 2013 poz. 1409 ze zm.). W świetle art. 66 ust. 1, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Natomiast art. 66 ust. 2 mówi, że w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

W tym miejscu organ odwoławczy zauważył, że ratio legis art. 66 Prawa budowlanego jest doprowadzenie obiektu budowanego do odpowiedniego stanu technicznego i użytkowego. Stosując ten przepis organ nadzoru budowlanego winien nałożyć takie obowiązki, które usuną nieprawidłowości związane z nieodpowiednim stanem technicznym lub użytkowym obiektu budowlanego. Jednocześnie do czasu usunięcia nieprawidłowości organ ma prawo zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Konstrukcja art. 66 ust. 2 nie pozostawia wątpliwości, że przepis ten nie może być stosowany samodzielnie w oderwaniu od art. 66 ust. 1. Uprawnień do skorzystania z tego przepisu organ nabiera dopiero w wyniku zastosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowanego. W konsekwencji decyzja wydana w trybie art. 66 Prawa budowlanego nie może ograniczać się tylko do zakazu użytkowania obiektu, tak jak to uczynił w przedmiotowej sprawie PINB.

Dodatkowo organ II instancji zwrócił uwagę, że przepis art. 66 znajduje się w Rozdziale 6 Prawa budowlanego zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" i służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu uprawniający do zastosowania tego przepisu powinien wynikać ze zużycia technicznego obiektu lub z nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji została ona podjęta w wyniku stwierdzenia niezgodności kotłowni z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Celem usunięcia nieprawidłowości powstałych w wyniku robót budowlanych zastosowanie znajduje przepis art. 51 Prawa budowlanego w związku z art. 50 ust. 1.

Zdaniem DWINB przede wszystkim należy w sprawie ustalić, czy przedmiotowa kotłownia została wykonana legalnie. Jeżeli brak jest pozwolenia na jej wykonanie, nie będzie podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie jej nieodpowiedniego stanu technicznego. Organ nadzoru budowlanego w K. zobowiązany będzie przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie 51 Prawa budowlanego celem legalizacji kotłowni lub jej rozbiórki. W takim przypadku postępowanie w sprawie stanu technicznego kotłowni stanie się bezprzedmiotowe i będzie podlegało umorzeniu.

Ze względu na wskazane uchybienia należało wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylając zaskarżona decyzję całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy, przede wszystkim legalności przedmiotowej kotłowni.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję wniósł M.K., zarzucając niewłaściwą ocenę materiału dowodowego. Jednocześnie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i uznanie, że decyzja PINB została wydana zgodnie z obowiązującym prawem oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Podzielając w pełni argumentację zawartą w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym, skarżący wskazał że mała kubatura pomieszczenia oraz brak możliwości techniczno-budowlanych przebudowy kotłowni nie pozostawia żadnych wątpliwości, że zastosowany przez PINB przepis art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego jest nie tylko właściwy, ale i konieczny.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a u.p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga M.K. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanym wyżej art. 145 § 1 ust. 1 u.p.p.s.a..

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. o uchyleniu w całości decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Kwestią, która podlegała kontroli sądowej było zatem zastosowanie przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z treścią którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Należy tutaj zauważyć, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. "Przepis ten konstytuuje dwie przesłanki, które łącznie warunkują wydanie decyzji kasacyjnej. Pierwszą z nich jest wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania. Drugą natomiast, wystąpienie koniczności wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że ma to istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W nowym brzmieniu art. 138 § 2 zdanie 1 chodzi o naruszenie przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji, w stopniu uniemożliwiającym jego sanowanie w drodze uzupełniającego postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w trybie art. 136 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania." (zob. J. P. Tarno, Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 k.p.a. [w] Analiza i ocena zmian kodeksu postępowania administracyjnego w latach 2010-2011 pod red. M. Błachucki, T. Górzyńska, G. Sibiga, Warszawa 2012, s. 231).

Konieczność wydania decyzji kasacyjnej zachodzi zatem wtedy, kiedy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, przez co pozbawiano by stronę prawa kwestionowania wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. Trzeba bowiem mieć na uwadze to, że art. 136 k.p.a. przewiduje możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego lub zalecenie jego przeprowadzenia organowi pierwszej instancji. To postępowanie może mieć jedynie charakter uzupełniający, co oznacza, że niedopuszczalne jest prowadzenie tego postępowania w całości lub znacznej części, gdyż naruszałoby to właśnie zasadę dwuinstancyjności.

Jak wynika zatem z powyższych rozważań, organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 138 § 2 k.p.a., jedynie gdy w sposób niewątpliwy stwierdzi, że działanie organu pierwszej instancji było wadliwe, bo naruszające przepisy procesowe, oraz jednocześnie ustali, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Taka sytuacja miała niewątpliwie miejsce w niniejszej sprawie.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji. Art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Natomiast zgodnie z art. 66 ust. 2 w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

W niniejszej sprawie przesłanki do zastosowania powyższych przepisów w niniejszej sprawie nie zaistniały. Wynika to wprost z uzasadnienia decyzji organu I instancji. Mimo braku możliwości skorzystania z przepisu art. 66 Prawa budowlanego i wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, organ I instancji wydaje decyzję na podstawie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego. Słusznie jednak wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że ratio legis art. 66 Prawa budowlanego jest doprowadzenie obiektu budowanego do odpowiedniego stanu technicznego i użytkowego. Stosując ten przepis organ nadzoru budowlanego winien nałożyć takie obowiązki, które usuną nieprawidłowości związane z nieodpowiednim stanem technicznym lub użytkowym obiektu budowlanego. Jednocześnie do czasu usunięcia nieprawidłowości organ ma prawo zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Konstrukcja art. 66 ust. 2 nie pozostawia wątpliwości, że przepis ten nie może być stosowany samodzielnie w oderwaniu od art. 66 ust. 1. Uprawnień do skorzystania z tego przepisu organ nabiera dopiero w wyniku zastosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowanego. W konsekwencji decyzja wydana w trybie art. 66 Prawa budowlanego nie może ograniczać się tylko do zakazu użytkowania obiektu, tak jak to uczynił w przedmiotowej sprawie PINB.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie mimo wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego kotłowni organ I instancji stwierdził, że jest ona niezgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), przy jednoczesnym ustaleniu, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 66 Prawa budowlanego, tj. że kotłownia jest w nieodpowiednim stanie technicznych. W celu usunięcia nieprawidłowości powstałych w wyniku wykonanych robót budowlanych należy zastosować przepisy art. 51 Prawa budowlanego w związku z art. 50 ust. 1. Nieprawidłowości wykonanych robót budowlanych związanych z umiejscowieniem kotłowni zostały potwierdzone w "Opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego komina" opracowanej przez inż. J.J., z której jednoznacznie wynika, że z uwagi na przepisy techniczno-budowlane i brak technicznych możliwości przebudowy zgodnie z obowiązującymi przepisami przedmiotowe pomieszczenie należy wyłączyć z eksploatacji. Autor opinii zaproponował również wydzielenie pomieszczenia kotłowni w innym miejscu. W swoich uwagach i zaleceniach inż. J.J. stwierdził, że do czasu wykonania docelowego remontu gwarantującego prawidłową eksploatację kotłowni, eksploatacja kotłowni powinna odbywać się pod stałym dozorem przez 24 godziny. Taki stan techniczny kotłowni, a szczególności dalsze jego użytkowanie może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi mieszkających w w/w budynku mieszkalnym.

Należy również zwrócić uwagę, że przepisy art. 66 znajduje się w Rozdziale 6 Prawa budowlanego zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co z góry przesądza, że przepisy te powinny mieć zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nie remontowany, nie konserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu uprawniający do zastosowania tego przepisu powinien wynikać zatem ze zużycia technicznego obiektu lub z nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie służy do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym i usuwaniu ewentualnych jej skutków. Jedynym celem tego unormowania jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, przy czym hipoteza tego przepisu obejmuje wszelkie obiekty budowlane, bez względu na to, czy wymagają pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, czy też nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia/uzyskania pozwolenia.

"Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 p.b. może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem obiektu budowlanego. Przepis art. 66 p.b. nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym." (zob. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 1424/08, publ. LEX nr 597271). Kwestie dotyczące udzielenia pozwolenia na budowę, w tym lokalizacja kotłowni w obiekcie budowlanym, należą do kompetencji organów architektoniczno-budowlanych, albowiem organ wydając decyzję udzielającą pozwolenia na budowę zatwierdza jednocześnie projekt budowlany. Kwestie zaś dotyczące odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę czy też dotyczące późniejszego samowolnego usytuowania kotłowni w istniejącym już obiekcie budowlanym należą do zagadnień uregulowanych przez przepisy Prawa budowlanego normujące zagadnienia robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach - w tym normujące m.in. obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Uwzględniając powyższe rozważania, za słuszne należy uznać zobowiązanie przez DWINB organu I instancji do ustalenia, czy przedmiotowa kotłownia została wykonana legalnie. Jeżeli brak jest pozwolenia na jej wykonanie, nie będzie podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie jej nieodpowiedniego stanu technicznego. W razie zaś ustalenia, że kotłownia powstała w wyniku samowoli budowlanej, organ I instancji zobowiązany będzie przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie 51 Prawa budowlanego celem legalizacji kotłowni lub jej rozbiórki. W takim przypadku postępowanie w sprawie stanu technicznego kotłowni stanie się bezprzedmiotowe i będzie podlegało umorzeniu.

Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2013 r. (sygn. akt II OSK 1760/11, publ. LEX nr 1361611) "nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b., spowodowany będzie głównie na skutek zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu budowlanego do użytkowania. Tym samym, by można było zastosować ten przepis, konieczne jest ustalenie, że do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego doszło na skutek samowoli budowlanej w wyniku odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę bądź powstania innych okoliczności. Dlatego nieuprawnione jest stanowisko, iż w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego nie bada się przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu i nie ma znaczenia, czy wynikają one z wadliwego projektu budowlanego, czy pozostają bez związku z nim.".

Wskazane powyżej okoliczności dowodzą prawidłowości podjętej przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji o charakterze kasacyjnym. To zaś prowadzi do wniosku, że uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego merytorycznego rozpatrzenia przez organ I instancji jest rozstrzygnięciem zgodnym z przepisami prawa. Istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. W sytuacji zaś, gdy decyzja organu I instancji jest wadliwa, obowiązkiem organu odwoławczego jest wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a..

W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie w sposób wyczerpujący całości stanu faktycznego sprawy, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie prawne podjętej decyzji, art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawej, art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji mimo braku przesłanek materialnoprawnych do zastosowania art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, zaś konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Stąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o oddaleniu skargi.