Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 338/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
658
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika
Powołane przepisy: article: art. 249a i 246  par. 1  pkt 2 w zw. z  art. 258  par. 1 i  par. 2  pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia odwołania z dnia 12 grudnia 2014 r. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] postanawia : I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

P. S., zwany dalej wnioskodawcą, w dniu 10 sierpnia 2015 r. nadesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W nadesłanym formularzu wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe

i utrzymuje się od dnia [...] lipca 2015 r. z dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę na zastępstwo w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, co netto stanowi kwotę w wysokości około [...] zł. Wnioskodawca oznajmił, że na chwilę obecną jego wynagrodzenie nie jest zajęte przez [...]. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podał, że wynajmuje pokój, bez formalnej umowy najmu, ponosząc koszt z tego tytułu w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Oświadczył, że ponosi także stałe miesięczne wydatki z tytułu zakupu biletu miesięcznego (karty miejskiej) w kwocie [...] zł brutto, opłat za telefon komórkowy w wysokości około [...] zł, za internet bezprzewodowy w wysokości około [...] zł, co łącznie stanowi kwotę w wysokości około [...] zł. Wnioskodawca podał, że na zakup żywności i środków czystości pozostaje mu kwota w wysokości około [...] zł miesięcznie. W ocenie wnioskodawcy, nie jest on w stanie samodzielnie skutecznie bronić swoich praw przed sądem, zaś brak środków finansowych nie pozwala mu ponieść kosztów działania pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Skarżący zaznaczył jednocześnie, że z jego udziałem toczy się obecnie kilka postępowań sądowych.

W związku z tym, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2015 r. został wezwany do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu z tytułu umowy o pracę na zastępstwo (np. stosowne zaświadczenie, ewentualnie kserokopia umowy o pracę na zastępstwo), odpisu zeznania podatkowego za rok 2014, ewentualnie stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów osiągniętych w 2014 r., oraz wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W wezwaniu zakreślono wnioskodawcy 7 – dniowy termin, od daty otrzymania wezwania, do nadesłania ww. dokumentów. Wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 21 sierpnia 2015 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a zatem termin do nadesłania ww. dokumentów upływał z dniem 28 sierpnia 2015 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał żądanych dokumentów.

W niniejszej sprawie zważono, co następuje :

Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane

w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy

w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub

w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 249 a P.p.s.a. dodanego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658) zwanej dalej "ustawą o zmianie" jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Zgodnie z treścią art. 2 "ustawy o zmianie" przepisy ustawy P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez pkt 66 "ustawy o zmianie", stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a zatem mają one zastosowanie również w niniejszej sprawie.

Ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239

pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu, umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, a wniosek rozpoznano w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go

do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu osiąganego z tytułu umowy o pracę na zastępstwo w wysokości [...] zł brutto (ok. [...] zł netto) miesięcznie. Wnioskodawca ponosi stałe miesięczne wydatki wynoszące w sumie ok. [...] zł. Z nadesłanych do Sądu w innych sprawach formularzy wynika jednak, że wnioskodawca pracuje na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony do dnia [...] czerwca 2016 r. i jego wynagrodzenie netto wynosi około [...] zł i jest zajęte przez [...].

Z tego względu, wnioskodawca został wezwany do nadesłania dokumentu z którego wynikałaby wysokość aktualnie uzyskiwanego dochodu z tytułu umowy o pracę na zastępstwo oraz wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych. Celem wezwania było zweryfikowanie oświadczeń wnioskodawcy dotyczących wysokości aktualnie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków z nadesłanymi dokumentami.

Pomimo upływu terminu wnioskodawca nie przedstawił stosownych dokumentów mających na celu ustalenie jego aktualnych możliwości finansowych. Pozyskanie ww. dodatkowych informacji umożliwić miało ustalenie w sposób prawidłowy, czy wniosek opiera się na uzasadnionych podstawach.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że skoro udzielenie z budżetu państwa wsparcia w postaci przyznania stronie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego, to pomoc taka przysługuje nie osobom uznającym się za niezamożne, lecz takim, które fakt ten wykażą także stosownymi dokumentami (zob. postanowienie NSA z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 21/15). Z tych względów wskazać należy, że osoba występująca z wnioskiem o prawo pomocy zobowiązana jest nie tylko do przedstawienia we wniosku wszelkich okoliczności odnoszących się do swojej sytuacji materialnej, ale także do udokumentowania tychże okoliczności. Nienadesłanie przez wnioskodawcę wskazanych w wezwaniu sądowym dokumentów skutkuje brakiem możliwości prawidłowego ustalenia, czy samodzielne pokrycie kosztów działania profesjonalnego pełnomocnika skutkować będzie uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy. Z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy niepotwierdzona została wysokość dochodów osiąganych obecnie, jak i uzyskanych w 2014 r. przez wnioskodawcę. Niewyjaśniona jest również kwestia posiadania przez wnioskodawcę kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz wysokości posiadanych na nich środków.

Zaznaczyć należy, że wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w około 80 sprawach, w różnych terminach i we wszystkich został wezwany do nadesłania ww. dokumentów. Wezwania te zostały doręczone wnioskodawcy w okresie od 20 maja do 21 sierpnia 2015 r. A zatem wnioskodawca miał wystarczająco dużo czasu, by do dnia rozpoznania wniosku (8 września 2015 r.) nadesłać żądane dokumenty.

Sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie została zatem dostatecznie wyjaśniona, gdyż wątpliwości odnoszące się do wiarygodności przedstawionych przez wnioskodawcę informacji nie zostały przez stronę usunięte. Wnioskodawca nie wykazał tym samym, że spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Okoliczność, że wnioskodawca uczestniczy w wielu (około 80 w Wydziale I tut. Sądu) postępowaniach nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku. W konkretnym postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd rozpoznający wniosek powinien mieć na uwadze zasadniczo ustawowe przesłanki, których spełnienie może uprawniać do przyznania prawa pomocy. Oznacza to konieczność wykazania przez wnioskodawcę, że jego aktualny stan majątkowy nie pozwala mu na partycypowanie w kosztach postępowania.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw.

z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.