Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1459/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 20, art. 67 ust. 1 i 2, art. 73 pkt 4
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędziowie NSA Stanisław Gronowski Gabriela Jyż Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2565/12 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. C. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2565/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. - po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu - uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w L. z dnia [...] lipca 2012 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że skarżący w dniu [...] maja 2012 r. złożył organowi pierwszej instancji wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nieprzerwane podleganie przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po dniu 8 stycznia 2011 r. i posiadanie prawa do świadczeń. W uzasadnieniu twierdził, że bezpodstawnie usunięto go z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych (dalej: CWU). Wyjaśnił, że do ubezpieczenia zdrowotnego został zgłoszony przez pracodawcę matki, a następnie przez pracodawcę ojca. Poinformował, że w okresie zgłoszenia do ubezpieczenia był osobą niepełnoletnią, uczącą się. Od dnia 1 października 2008 r. skarżący jest studentem kierunku prawo na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. Skarżący wskazał, że podstawą usunięcia go z CWU był fakt ukończenia przez niego 26 lat w dniu 8 stycznia 2011 r. Podniósł, że dokonanie czynności usunięcia z CWU odbyło się bez podstawy prawnej, bowiem zarówno jako członek rodziny osoby ubezpieczonej oraz jako student, podlegał i podlega nieprzerwanie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

W ramach postępowania wyjaśniającego przed Dyrektorem [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Dyrektor [...] OW NFZ) Prorektor ds. Studenckich Uniwersytetu W. poinformował organ, że studenci i doktoranci Uniwersytetu W., którzy ukończyli 26 lat, zgodnie z § 1 pkt 3 Regulaminu zgłaszania do ubezpieczenia zdrowotnego studentów i doktorantów Uniwersytetu W., są zgłaszani do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego przez Uczelnię wyłącznie na pisemny wniosek studenta. Prorektor podkreślił, że Uniwersytet W. nie zgłasza automatycznie do ubezpieczenia zdrowotnego studentów i doktorantów, którzy ukończyli 26 lat.

Z kolei skarżący poinformował organ, że w okresie od 8 stycznia 2011 r. nie miał statusu innego niż student, który mógłby kształtować obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Dyrektor [...] OW NFZ ustalił, że skarżący:

- od 9 stycznia 2011 r. do 24 maja 2012 r. nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym,

- od 9 stycznia 2011 r. do 7 lutego 2011 r. posiadał prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,

- od 8 lutego 2011 r. do 24 maja 2012 r. nie posiadał prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,

- od 25 maja 2012 r. objęty jest ubezpieczeniem zdrowotnym i posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych i ze środków publicznych.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że koniecznym warunkiem do zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego, było złożenie przez niego na uczelni oświadczenia, że nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z jakiegokolwiek innego tytułu. Uczelnia zgłasza bowiem do ubezpieczenia jedynie tych studentów, którzy nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego - niż status studenta - tytułu, nie mogą zostać zgłoszeni jako członkowie rodziny z tego powodu, że żaden z ich rodziców (ewentualnie inny opiekun) nie jest osobą ubezpieczoną lub nie mogą zostać zgłoszeni jako członkowie rodziny, gdyż mają ukończone 26 lat. Organ podkreślił, że stosowne zapisy dotyczące zgłaszania przez Uniwersytet W. do ubezpieczenia zdrowotnego zawarte są w Regulaminie zgłaszania do ubezpieczenia zdrowotnego studentów i doktorantów Uniwersytetu W.

W konsekwencji organ uznał, iż skarżący do dnia 8 stycznia 2011 r. włącznie objęty był ubezpieczeniem zdrowotnym jako członek rodziny, a od dnia 9 stycznia 2011r. do 24 maja 2012 r. nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym jako członek rodziny, jako student oraz z jakiegokolwiek innego tytułu wskazanego w art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.; dalej: ustawa o świadczeniach). Tym samym od dnia 8 lutego 2011 r. do 24 maja 2012 r. nie posiadał prawa do tych świadczeń.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), decyzją z dnia [...] września 2012r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] OW NFZ. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem odwołującego się, że regulamin uczelni "modyfikuje" ustawę o świadczeniach, uznając, że ustawa o świadczeniach nakłada na studenta obowiązek złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu i dopiero po spełnieniu tego warunku, uczelnia może zgłosić studenta do ubezpieczenia zdrowotnego. W świetle niezłożenia stosownego oświadczenia przez skarżącego, jego ubezpieczenie zdrowotne - jako członka rodziny osoby ubezpieczonej - wygasło z dniem ukończenia przez niego 26 roku życia, tj. od 9 stycznia 2011 r. Organ odwoławczy wskazał także na informację skarżącego, że w okresie od dnia 8 stycznia 2011 r. nie miał statusu innego niż student, który mógłby kształtować obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego oraz od dnia 8 stycznia 2011 r. nie składał oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W świetle powyższego organ stwierdził, że skarżący nie był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 9 stycznia 2011 r. do dnia 24 maja 2012 r.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniósł A. C.

Sąd I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wskazał, że zasadnicze znaczenie w sprawie miały przepisy art. 66 ust. 20, art. 73 pkt 4, a także art. 75 ust. 4 ustawy o świadczeniach. Dalej, Sąd ten stwierdził, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego studentów i uczestników studiów doktoranckich powstaje z dniem immatrykulacji lub przyjęcia na studia doktoranckie i złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, a wygasa z dniem ukończenia szkoły wyższej lub studiów doktoranckich albo skreślenia z listy studentów (art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach). Wreszcie, co wynika z art. 75 ust. 4 powołanej ustawy, studentów zgłaszają do ubezpieczenia zdrowotnego szkoły wyższe. Zdaniem Sądu, powyższe uregulowania nakładają na uczelnię obowiązek uzyskania oświadczenia od studenta o podleganiu, bądź nie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu - ze względu na uzyskanie statusu studenta, a więc osoby, która podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z powyższego WSA wywiódł, że uczelnia nie może ze skutkiem negatywnym dla studenta w zakresie jego ustawowych uprawnień, skutecznie przełożyć tego obowiązku na studenta.

Uwzględnienie art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach ma, według WSA, o tyle znaczenie, że przewidziany w tej normie obowiązek złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego dotyczy innego - niż rozpoczęcie studiów - tytułu. Sąd I instancji podzielił wykładnię wskazanych wyżej norm przedstawioną w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 1102/11, zgodnie z którą student jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym od momentu immatrykulacji, czyli wpisania na listę żaków, zaś to, czy złożył oświadczenie na uczelni, że nie podlega ubezpieczeniu z innego tytułu, ma znaczenie drugorzędne. Wobec powyższego WSA stwierdził, że organ naruszył prawo materialne przez jego niezastosowanie, nie dostrzegając konieczności wywiedzenia uprawnień skarżącego - jako studenta - z obu podstaw prawnych: art. 66 pkt 20 oraz art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes NFZ, zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W.

Wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, przez:

- błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 20 i art. 73 pkt 4 ustawy o świadczeniach i przyjęcie, że osoba będąca studentem jest objęta ubezpieczeniem zdrowotnym od momentu wpisania na listę żaków, bez uwzględnienia faktu, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób będących studentami nie ma charakteru bezwzględnego, bowiem dotyczy wyłącznie takich osób, które nie podlegają takiemu obowiązkowi z innego tytułu, a nadto do powstania takiego obowiązku niezbędnym jest spełnienie dwóch przesłanek: nabycie statusu studenta oraz złożenie wobec podmiotu zobowiązanego do zgłoszenia danej osoby do ubezpieczenia zdrowotnego oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu;

- błędną wykładnię art. 67 ust. 1 i 2 w zw. z art. 75 pkt 4 ustawy o świadczeniach, polegającą na ich niezastosowaniu i pominięciu okoliczności, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi zgodnie z przepisami art. 74-76 oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie, a osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego uzyskuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej; a zgłoszenia do ubezpieczenia dokonuje szkoła wyższa, która to może tego dokonać wyłącznie po stwierdzeniu, że dana osoba nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, czyli po złożeniu przez taką osobę stosownego oświadczenia, o którym mowa w art. 73 pkt 4 ustawy.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej organ podniósł, że sam fakt ukończenia przez skarżącego 26 lat nie musiał skutkować objęciem go ubezpieczeniem zdrowotnym na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 20 ustawy, bowiem w dalszym ciągu mógł on mieć status członka rodziny określony w art. 5 pkt 3 ustawy lub inny, indywidualny tytuł do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. C. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku jest zasadny.

W rozpatrywanym przypadku skargę kasacyjną oparto wyłącznie na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. na naruszeniu przepisów prawa materialnego. Znaczy to, że stan faktyczny, przyjęty przez Sąd I instancji przy wyrokowaniu - jako niepodważany - na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jest wiążący.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje więc, że skarżący - będąc studentem - był zgłoszony przez pracodawców rodziców do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny. Nie jest również kwestionowane, że z chwilą ukończenia 26 lat (8 stycznia 2011 r.) nie podlegał on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego - niż status studenta - tytułu. Niespornie też skarżący z chwilą ukończenia 26 lat nie złożył w szkole wyżej, której był studentem, oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Zgłoszenia skarżącego do Funduszu szkoła wyższa dokonała na jego wniosek 25 maja 2012 r.

W tym stanie faktycznym WSA stwierdził, że zaskarżona decyzja - którą ustalono m.in., że skarżący od 9 stycznia 2011 r. do 24 maja 2012 r. nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym i od 8 lutego 2011 r. do 24 maja 2012 r. nie posiadał prawa do świadczeń opieki zdrowotnej - narusza prawo materialne.

WSA z treści art. 66 ust. 1 pkt 20, art. 73 pkt 4, a także art. 75 ust. 4 ustawy o świadczeniach wywiódł bowiem, że status studenta, w chwili ukończenia 26, lat jest okolicznością mającą pierwszorzędne znaczenie dla ustalenia czasokresu objęcia go ubezpieczeniem zdrowotnym, a - co za tym idzie - dla posiadania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sąd I instancji wyraził pogląd, że student jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym od momentu immatrykulacji, to zaś czy złożył na uczelni oświadczenie, że nie podlega ubezpieczeniu z innego tytułu, ma znaczenie drugorzędne.

W tym stanie rzeczy i w świetle podstaw, na których skargę kasacyjną oparto, istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni art. art. 66 ust. 1 pkt 20, 73 pkt 4, 75 pkt 4 ustawy, a w konsekwencji prawidłowości zastosowania tych przepisów jak i jej art. 67 ust. 1 i 2.

Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, określa m.in. zasady powszechnego - obowiązkowego i dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego (art. 1 pkt 4).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo m.in. osoby objęte powszechnym - obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, zwane dalej "ubezpieczonymi" (art. 2 ust. 1 pkt 1).

Art. 66 ust. 1 zawiera obszerny i zamknięty katalog podmiotów, które podlegają obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. W pkt 1-37 wskazano osoby, które mają tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Do grona tych osób należą – w myśl pkt 20 - studenci i uczestnicy studiów doktoranckich niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, z wyłączeniem osób, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1.

Z treści art. 66 ust. 1 ustawy nie można jednak wywieść prawa wskazanych w nim osób (w tym studentów) do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Ustawodawca prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych daje bowiem osobom "objętym" powszechnym – obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, nie definiując tego zwrotu.

Zdaniem NSA brak podstaw prawnych do utożsamiania osób "objętych" powszechnym - obowiązkowym ubezpieczeniem w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy, z osobami "podlegającymi" obowiązkowi tego ubezpieczenia, określonymi art. 66 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z treścią art. 67 ustawy, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu osoby podlegającej temu obowiązkowi do Funduszu zgodnie z przepisami art. 74-76 oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie (ust. 1). Osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu do Funduszu uzyskuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej (ust. 2).

Zestawienie regulacji zawartych w art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 67 ust. 1 i 2 ustawy wskazuje, że prawo do świadczeń opieki zdrowotnej mają osoby objęte powszechnym, m.in. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym i prawo to osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu uzyskuje po zgłoszeniu do Funduszu. Z powyższego wyprowadzić należy wniosek, że to właśnie zgłoszenie powoduje stan "objęcia" ubezpieczeniem zdrowotnym.

"Podleganie" obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uznać trzeba za zobowiązanie do przystąpienia do ubezpieczenia zdrowotnego i jednocześnie za warunek konieczny "objęcia" tym ubezpieczeniem. Podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jest więc tytułem do objęcia tym ubezpieczeniem. "Podleganie" obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest zatem kategorią szerszą niż "objęcie" tym ubezpieczeniem. Dopiero stwierdzenie istnienia tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego i dokonanie określonych czynności - w przypadku obowiązkowego ubezpieczenia czynności zgłoszenia - skutkuje "objęciem" tym ubezpieczeniem i prawem do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. W tym stanie rzeczy ustawowe podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego automatycznie nie skutkuje prawem do świadczeń opieki zdrowotnej. Jak już wskazano, dopiero dokonanie określonej prawem czynności zgłoszenia powoduje, że z mocy ustawy osoby podlegające temu obowiązkowi zostają objęte ubezpieczeniem zdrowotnym, co uprawnia do świadczeń .

Status studenta - jako osoby podlegającej obowiązkowemu ubezpieczenia zdrowotnego - ustawodawca uregulował w sposób szczególny.

Z treści powołanego art. 66 ust. 1 pkt 20 ustawy o świadczeniach wynika bowiem, że student podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu - ale pod warunkiem, że nie podlega on temu ubezpieczeniu z innego tytułu.

W sposób szczególny uregulowano też chwilę, w której obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego studenta powstaje.

Art. 73 pkt 4 ustawy stanowi bowiem, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 20 i 22, powstaje z dniem immatrykulacji lub przyjęcia na studia doktoranckie i złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, a wygasa z dniem ukończenia szkoły wyższej lub studiów doktoranckich albo skreślenia z listy studentów lub skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich.

Brzmienie przepisu wskazuje zatem, że sam fakt uzyskania/posiadania statusu studenta (od dnia immatrykulacji do ukończenia szkoły wyższej lub skreślenia z listy studentów) nie jest wystarczający dla przyjęcia, że powstał obowiązek ubezpieczenia - któremu studenci podlegają na warunkach określonych w art. 66 ust. 1 pkt 20. Konieczne jest jeszcze złożenie stosownego oświadczenia. Przed jego złożeniem - mimo immatrykulacji - nie można mówić o powstaniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego studenta.

Tak więc ustawodawca nie tylko ograniczył podleganie przez studentów obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu do sytuacji, gdy student nie podlega temu ubezpieczeniu z innego tytułu, ale też uzależnił powstanie tego obowiązku od złożenia stosownego oświadczenia.

Nie ulega kwestii, że wymóg zgłoszenia studentów do Funduszu - celem spełnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego i celem uzyskania przez nich prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych - ustawodawca nałożył na szkoły wyższe.

Brak jednak podstaw by przyjąć, że przepisy ustawy nakładają na szkoły wyższe obowiązek uzyskania od studenta stosownego oświadczenia. Przeczy temu treści art. 73 pkt 4. Przyjąć trzeba, że skoro przepis wskazuje na obowiązek złożenia stosownego oświadczenia, nie zaś na obowiązek uzyskania tego oświadczenia przez szkolę wyższą, to obowiązek ten spoczywa na zainteresowanym objęciem ubezpieczeniem zdrowotnym.

Niewątpliwie - w świetle konstytucyjnego prawa do ochrony zdrowia (art. 68 Konstytucji RP) - może budzić wątpliwości regulacja, która uzależnia prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od zgłoszenia, dokonywanego przez podmiot inny, niż przyszły świadczeniobiorca.

Należy bowiem mieć na uwadze, że ewentualny beneficjent nie ma wiedzy o fakcie i prawidłowości dokonywanych zgłoszeń przez podmioty do tego zobowiązane. Ustawa nie nakłada przy tym na nich obowiązku czynienia w tym względzie ustaleń. Bezsprzecznie też brak zgłoszenia, wskutek niedochowania obowiązku przez podmiot do tego zobowiązany, nie powinien wywoływać negatywnych skutków prawnych wobec osób, określanych przez ustawę jako podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie wymaga jednak rozstrzygnięcia tej wątpliwości. W rozpatrywanym przypadku brak zgłoszenia skarżącego do Funduszu nie wynikał z naruszenia przez szkołę wyższą ustawowego obowiązku, lecz był spowodowany niezłożeniem przez skarżącego oświadczenia, że nie podlega on ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego - niż status studenta - tytułu.

Dodać należy też, że WSA prezentując stanowisko, że student jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym od momentu immatrykulacji a złożenie oświadczenia na uczelni, że nie podlega ubezpieczeniu z innego tytułu, ma znaczenie drugorzędne - powołał się na pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 1102/11. Tymczasem - jak wynika z uzasadnienie powołanego wyroku - NSA nie wyraził takiego stanowiska.

W tym stanie rzeczy postawione Sądowi I instancji zarzuty błędnej wykładni przepisów wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej, a w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie w niespornych okolicznościach faktycznych sprawy, uznać należy za usprawiedliwione, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku.

Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku.

W rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono uchybień proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest niesporny. Zachodzą zatem podstawy do rozpoznania skargi.

Zdaniem składu orzekającego NSA z omówionych wyżej regulacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wynika, że osoby studiujące (od dnia immatrykulacji do dnia ukończenia szkoły wyższej lub skreślenia z listy studentów) podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu na zasadach określonych tą ustawą. Skoro jednak dla nabycia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej konieczne jest zgłoszenie do Funduszu przez prawem określony podmiot – istotne jest to, z jakiego tytułu osoby te podlegają powszechnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu (z tytułu statusu studenta czy też z innego tytułu).

Skoro poza sporem skarżący nie miał - innego niż student - statusu, który mógłby kształtować jego obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, a nie złożył uczelni stosownego oświadczenia (art. 73 pkt 4 ustawy) i przez szkolę wyższą (art. 75 ust. 4) nie został do Funduszu zgłoszony - to znaczy, że obowiązek ubezpieczenia nie został spełniony, skarżący nie został objęty ubezpieczeniem zdrowotnym i (z wyjątkiem sytuacji opisanej w art. 67 ust. 4) nie miał prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanych ze środków publicznych (art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 67 ust. 2).

Wobec powyższego brak podstaw by stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego czy to przez błędną ich wykładnię czy też niewłaściwe zastosowanie. Skarga podlega zatem oddaleniu.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i 151 orzekł jak w pkt 1 wyroku.

Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 2) wydano na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).