Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1089/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 2, art. 58, art. 145 par. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 21, art. 22
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 2 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M. Z. oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1624/08 odrzucającego skargę M. Z. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia (...) września 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargi kasacyjne


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1624/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. Z. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia (...) września2008 r. nr (...)

w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia (...) września2008 r. nr (...) , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) lipca 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udostępnienia Michałowi Zarembie żądanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż M. Z. zwrócił się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnioskiem z dnia (...) czerwca 2008 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci dokumentów pokontrolnych zawierających wyniki wszystkich przeprowadzonych kontroli (raportów pokontrolnych, protokołów pokontrolnych, itp.) dotyczących Związku Autorów i Kompozytorów Scen (ZAIKS), Związku Artystów Wykonawców (STOART), Stowarzyszenia Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych (SAWP), Związku Producentów Audio-Video (ZPAV) oraz Stowarzyszenia Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych (KOPIPOL). Wskazał, iż powyższe dokumenty są mu potrzebne w celach naukowych oraz wniósł prośbę o przekazanie żądanych dokumentów na adres mailowy, ewentualnie na adres korespondencyjny.

Decyzją z dnia (...) lipca 2008 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, powołując się na treść art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), odmówił udostępnienia żądanych informacji. Wskazał, iż żądane dokumenty mogą być przedstawione tylko w formie informacji przetworzonych - w dokumentach tych znajdują się bowiem dane osobowe oraz finansowe niepodlegające ujawnieniu, dlatego też wnioskodawca winien był wykazać istnienie przesłanki interesu publicznego w ujawnieniu mu tych danych. Ponadto organ wskazał, iż dane zawarte w żądanych protokołach objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją dnia (...) września2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, ponownie podkreślając, iż żądane dokumenty nie mogą być udostępnione z uwagi na ochronę danych osobowych oraz tajemnicę przedsiębiorstwa. Ponadto organ wskazał, iż przygotowywanie pracy habilitacyjnej nie jest wystarczającym powodem wskazującym na istnienie interesu publicznego w udostępnieniu wnioskodawcy żądanych informacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. Z. nie zgodził się z decyzją organu. Wskazał, iż organ niezasadnie przyjął, iż żądane dokumenty mogą być udostępnione tylko w formie przetworzonej, gdyż dokonanie "anonimizacji" zawartych w dokumencie danych nie kwalifikuje jeszcze tych dokumentów jako informacji przetworzonych. Sam proces usuwania danych, czy też informacji stanowiących tajemnicę prawem chronioną, nie stanowi przetworzenia w rozumieniu ustawy. Z tego też powodu nie był on zobowiązany do wykazania interesu publicznego w udostępnieniu mu informacji. Dodał, że nawet jeśli należało wykazać tę przesłankę, to jego zdaniem, praca nad rozprawą habilitacyjną z zakresu żądanych informacji, w pełni uzasadnia złożony wniosek o udostępnienie tych danych.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż o trybie dochodzenia praw związanych z odmową dostępu do informacji decyduje jej przedmiot. Jednocześnie podkreślił, że droga sądowoadministracyjna oraz droga postępowania przed sądem powszechnym wzajemnie się wykluczają. Jeżeli więc podstawą odmowy udostępnienia informacji, na którą powołał się podmiot dysponujący informacją, jest tajemnica ustawowo chroniona, ale inna niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, stronie ubiegającej się o informację, zawierającą taką tajemnicę, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu, odmawiającą jej udostępnienia. Ustawodawca bowiem w tym zakresie wyłączył kognicję sądu administracyjnego do rozpoznawania sprawy. W takiej sytuacji, strona może wystąpić do właściwego sądu powszechnego z powództwem o udostępnienie tej informacji.

Sąd pierwszej instancji wskazał, iż nie ma obowiązku badania, czy organ, wydając decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, prawidłowo zastosował wskazany przepis. Jednakże samo powołanie w zaskarżonej decyzji tego przepisu jako podstawy ochrony powoduje niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej, zgodnie z art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, że wystarczy, aby podmiot dysponujący informacją powołał się na przedmiot ochrony wymieniony we wskazanym przepisie, aby wyłączyć kognicję sądu administracyjnego. Wnioskodawca, w sytuacji, gdy podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej jest ochrona dóbr, co do których właściwy jest sąd powszechny, korzysta z silniejszej ochrony prawnej. Samo już bowiem orzeczenie sądu powszechnego będzie stanowiło podstawę do jej udzielenia, natomiast sąd administracyjny może jedynie uchylić zaskarżoną decyzję bądź stwierdzić jej nieważność.

Ponadto Sąd pierwszej instancji podkreślił, że unormowanie zawarte w art. 22 ust. 1 i 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Zatem, pouczenie strony przez organ o prawie wniesienia skargi na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - niezgodne z treścią tego przepisu - nie ma wpływu na jego zastosowanie.

W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę stosownie do treści art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyli skarżący M. Z. oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

M. Z. zaskarżył powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania – art. 21 i 22 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 2 i 58 §1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez uznanie braku własnej właściwości rzeczowej w sprawie i w konsekwencji odrzucenie skargi oraz art. 145 §1 pkt. 2 P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ze względu na wystąpienie przesłanki określonej w art. 156 §1 pkt 2 K.p.a.

W motywach skargi kasacyjnej skarżący M. Z. podniósł, iż zaskarżona decyzja nie tylko odmawia udzielenia informacji chronionych jako tajemnice, ale i odmawia przekazania pozostałych niechronionych informacji ze względu na niespełnienie wymogu wskazanego w art. 3 ust. 1 U.d.i.p. W swojej skardze do Sądu pierwszej instancji skarżący nie podważał rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy udzielenia danych osobowych czy tajemnicy prywatności, a jedynie kwestionował słuszność decyzji w tym zakresie, w jakim odmawia ona przetworzenia informacji i udostępnienia dokumentów z "zamazanymi" informacjami chronionymi. W związku z powyższym stwierdził, że Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie uchylił się od rozpatrzenia sprawy. Jak bowiem wynika z art. 184 Konstytucji RP i art. 2 ppsa zasadą jest, iż sprawy administracyjne są rozpoznawane przez sądy administracyjne, a wszelkie wyjątki od niej (w tym ten przewidziany w art. 22 ust. 1 udip) winny być interpretowane w sposób zwężający. Nadto, art. 21 udoip wyraźnie stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ppsa.

W ocenie skarżącego nieprawidłowość zaskarżonego wyroku wynikać może również z faktu, iż zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje bowiem wyraźnie tej formy prawnej w odniesieniu do rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy udzielenia informacji publicznej przetworzonej. Skarżący podniósł, iż w szczególności takiej podstawy prawnej nie mogą stanowić art. 14 ust. 2 udip i art. 16 udip, gdyż, po pierwsze. mowa jest w nich jedynie o decyzji umarzającej postępowanie, po drugie, pojęcie "sposobu" i "formy" udostępnienia" informacji należy interpretować przy uwzględnieniu treści art. 14 ust. 1 udip. Skarżący zauważył, iż w jego sprawie Minister Kultury winien wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji stanowiących dane osobowe i tajemnicę przedsiębiorstwa i, równocześnie, poinformować go pisemnie o niemożności udostępnienia informacji ze względu na brak interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem informacji przetworzonej. Środkiem zaskarżenia decyzji o odmowie udzielenia informacji ze względu na ochronę danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa byłby oczywiście pozew do sądu powszechnego, natomiast drugie z tych rozstrzygnięć należałoby kwestionować za pomocą skargi na bezczynność do WSA (tak jak to miejsce w przypadku zawiadomienia o niemożności udzielenia informacji ze względu na fakt, iż adresat wniosku nie jest w jej posiadaniu, lub też żądanie nie dotyczy informacji publicznej).

Zaskarżając w całości przedmiotowe postanowienie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jego uchylenie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przez

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu art. 5

ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji

publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.; powoływanej dalej jako

"u.d.i.p."), wynikające z błędu w ustaleniach faktycznych i uznania, że

regulacja ta stanowiła wyłączną przyczynę odmowy udostępnienia

informacji publicznej, przy pominięciu faktu, że bezpośrednią przyczyną

tej odmowy była regulacja zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy;

2. naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie przez

Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 22

u.d.i.p., skutkujące uznaniem, że sprawa ze skargi M. Z.nie

należy do właściwości sądu administracyjnego, podczas gdy, stosując

wytyczne zawarte w art. 134 p.p.s.a., powinna ona być rozpatrzona na

podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p., co miało istotny

wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło jej rozpatrzenie przez sąd

administracyjny.

W motywach skargi kasacyjnej organ wskazał, iż pismem z dnia (...) czerwca 2008 r. poinformowano wnioskodawcę, że dokumenty, o których udostępnienie wnosi, zawierają dane osobowe i finansowe niepodlegające ujawnieniu stosownie do treści art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., w myśl którego prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, jak również ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W przedmiotowym piśmie wskazano, iż niedopuszczalność ujawnienia danych osobowych znajdujących się protokołach z kontroli wynika z obowiązku ochrony tych danych, a w szczególności danych osób, które nie są funkcjonariuszami publicznymi, ani nie pełnią funkcji publicznych w strukturach władzy publicznej, jak również związane jest z koniecznością ochrony prywatności tych osób. Niedopuszczalność udostępnienia danych finansowych wynika natomiast z zakazu ujawniania tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) oraz Kodeksu cywilnego. Nie została jednak wydana decyzja odmowna na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zamiast tego, w tym samym piśmie M. Z. został poinformowany, iż udostępnienie dokumentów, o których mowa we wniosku wymagać będzie ze strony Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dodatkowych działań mających na celu zapewnienie ochrony tych danych, a w szczególności sporządzenia wyciągów z dokumentów żądanych przez wnioskodawcę (poprzez usunięcie danych chronionych prawem), co w konsekwencji spowoduje, że informacje, których żąda wnioskodawca stanowić będą informacje przetworzone w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W związku z tym, w ślad za wymogiem wskazanego przepisu, wezwano wnioskodawcę do wykazania powodów, dla których udostępnienie informacji przetworzonej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazany przez M. Z. w piśmie z dnia (...) lipca 2008 r. cel, w jakim żądał on udostępnienia informacji publicznej (przygotowywanie rozprawy habilitacyjnej), nie spełniał przesłanki interesu publicznego. Wnioskodawca kwestionował równocześnie pogląd, że dane zawarte w przedmiotowych dokumentach podlegają ochronie, a także wskazywał, że ich usunięcie nie stanowi przetworzenia informacji w rozumieniu u.d.i.p. Argumenty te również nie zostały przez Ministra podzielone.

W opinii Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w przedmiotowej

sprawie należy oddzielić kwestię odmowy udzielenia informacji

chronionej ustawowymi tajemnicami od odmowy udzielenia informacji

publicznej przetworzonej.

W pierwszym przypadku następuje jego zdaniem odmowa udzielenia całości lub części

żądanej informacji, jeżeli jej udostępnienie podlega ograniczeniom, ze

względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych

osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa,

służbowa, skarbowa lub statystyczna. W takim wypadku zgodnie z art. 22 u.d.i.p., podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Oznacza to wyłączenie właściwości sądów administracyjnych.

Tymczasem w sprawie, będącej przedmiotem niniejszej skargi kasacyjnej, wnioskodawca został poinformowany o tym, że co prawda w żądanej dokumentacji znajdują się chronione dane, jednak jej udostępnienie będzie możliwe po dokonaniu przetworzenia polegającego na usunięciu tych danych z dokumentacji. W związku z tym, zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., wnioskodawca został wezwany do wykazania, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Ponieważ Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie uznał celu, w jakim M. Z. żądał udostępnienia informacji przetworzonej, za istotny dla interesu publicznego i nie podzielił jego poglądu, zgodnie z którym "anonimizacja" przedmiotowych dokumentów nie stanowi takiego przetworzenia, wydał decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. W wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji, wnioskodawca został pouczony o prawie wniesienia skargi na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które to prawo - zdaniem Ministra - przysługiwało wnioskodawcy na podstawie art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 3 ust. 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 16 i 21 u.d.i.p

Dlatego taż zdaniem organu w omawianej sytuacji, zakres sprawy w postępowaniu sądowo-administracyjnym powinien być ograniczony zakresem informacji, jakiej udostępnienia M. Z. domaga się w skardze do sądu administracyjnego. Z treści tej skargi wynika natomiast, że M. Z. nie domaga się udostępnienia informacji objętych ochroną danych osobowych i tajemnicą przedsiębiorcy, a jedynie kwestionuje pogląd Ministra dotyczący możliwości udostępnienia informacji przetworzonej.

W związku z powyższym, mimo, iż problem "anonimizacji" dokumentów jako przetworzenia informacji w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. został przez M. Z. podniesiony w skardze złożonej do Sądu pierwszej instancji, Sąd ten uznał, że nawet pośrednie odniesienie się w decyzji odmawiającej udostępnienia informacji do ochrony danych osobowych i ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, powoduje, że dana sprawa nie może w ogóle być rozpatrywana przez sąd administracyjny, nawet w zakresie, w którym sąd ten nie orzekałby o konieczności lub niemożliwości udostępnienia tego rodzaju danych. Tymczasem w przypadku uwzględnienia skargi, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego byłby zobowiązany do udostępnienia informacji przetworzonej, pozbawionej danych "wrażliwych". Gdyby natomiast sąd uznał stanowisko Ministra, skarżącemu informacja przetworzona nie mogłaby zostać udzielona z uwagi na brak szczególnego interesu publicznego po jego strome. Natomiast kwestia dostępu do pełnej dokumentacji (a więc także do informacji ustawowo chronionych) pozostawałaby poza zakresem właściwości sądu administracyjnego.

W świetle powyższego w ocenie organu kompetencja sądu administracyjnego, ograniczona przez ustawodawcę do badania zgodności z prawem decyzji wydanej przez organ administracji, pomimo możliwości badania tej zgodności w zakresie szerszym, niż wskazany skargą administracyjną, nie pozwala na przedmiotowe rozszerzenie tej skargi. Uznanie w niniejszej sprawie, że skarżący podważył stanowisko Ministra, odnośnie konieczności ochrony pewnych danych zawartych w żądanej dokumentacji, lub że domaga się on udostępnienia także chronionych danych, spowodowało, że faktyczny zarzut naruszenia przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przepisów dotyczących udostępniania informacji przetworzonych wraz z towarzyszącą temu zarzutowi kontrargumentacją Ministra w tej kwestii, nie zostały w ogóle przez sąd administracyjny rozpatrzone. Tymczasem zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przepisy art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p., obligują w niniejszej sprawie sąd administracyjny do merytorycznego rozstrzygnięcia problemu przedstawionego w skardze do sądu administracyjnego (w tym stanowiska Ministra wyrażonego w odpowiedzi na skargę).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw prawnych.

Stosownie do treści art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Komentowany przepis wymienia podstawy kasacji, czyli przyczyny, na podstawie których można zaskarżyć orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji. Skargę kasacyjną opierając na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. czyli na podstawie naruszenia prawa materialnego należy oprzeć na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Natomiast skargę kasacyjną opierając na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. należy oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie skarżący, jaką podstawę kasacji wskazali art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucając obrazę przepisów postępowania w postaci art. 21 i 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej U.d.i.p.), art. 2 i art. 58 P.p.s.a., art. 145 §1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a., a także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 i 2 U.d.i.p.

Żaden ze wskazanych zarzutów skarg kasacyjnych nie mógł zostać uwzględniony.

W ramach rozpoznawania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie podkreślić należy, że właściwość sądu administracyjnego dotyczy wszelkich spraw objętych Ustawą o dostępie do informacji publicznej z wyłączeniem spraw, o których stanowi przepis art. 22 ust. 1 tej ustawy.

Stosownie do treści art. 22 ust. 1 U.d.i.p. podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. W przepisie tym ustawodawca wyłączył kognicję sądu administracyjnego w sprawach, w których podmiotowi odmówiono dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inna niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna. Z przepisów art. 21 i art. 22 ust. 1 powoływanej ustawy wynika, że o sposobie dochodzenia dostępu do informacji na drodze postępowania sądowoadministracyjnego lub na drodze procesu cywilnego przed sądem powszechnym decyduje przedmiot ochrony.

Podkreślić należy, że oba tryby, tj. droga sądowoadministracyjna i postępowanie cywilne wykluczają się nawzajem. Nie jest do przyjęcia teza, że strona decydowałaby, o tym w jakim trybie mają być dochodzone jej prawa. Zarówno przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak też Konstytucja RP nie dopuszczają dualizmu w zakresie przysługujących środków prawnych.

W rozpoznawanej sprawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, powołując się na treść art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), odmówił udostępnienia żądanych informacji. Wskazał, iż żądane dokumenty mogą być przedstawione tylko w formie informacji przetworzonych - w dokumentach tych znajdują się bowiem dane osobowe oraz finansowe niepodlegające ujawnieniu, dlatego też zdaniem tego organu wnioskodawca winien był wykazać istnienie przesłanki interesu publicznego w ujawnieniu mu tych danych. Ponadto organ wskazał, iż dane zawarte w żądanych protokołach objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa.

Powyższe działanie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie może zostać uznane za prawidłowe. Przede wszystkim należy zauważyć, iż organ odmawiając udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na podstawy odmowy wynikające zarówno z art. 3 ust. 1 pkt. 1 U.d.i.p., uzasadniając to faktem, iż żądanie wnioskodawcy nie spełnia warunku interesu społecznego oraz z art. 5 ust. 1 i 2 U.d.i.p powołując się na względy prywatności osób fizycznych i tajemnicę przedsiębiorcy. Organ zatem nie wskazał w sposób jednoznaczny przyczyny, dla której odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej, jak i powodu, dla którego nie spełnił on przesłanek umożliwiających mu udostępnienie tych informacji.

W przedmiotowej sprawie doszło więc do zbiegu przesłanek odmownych udostępnienia informacji publicznej, a w takiej sytuacji bez względu na uzasadnienie zaskarżonej decyzji właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd powszechny. Wystarczy bowiem, aby podmiot dysponujący daną informacją w rozstrzygnięciu powołał się na którykolwiek wynikający z art. 22 U.d.i.p. przedmiot ochrony, aby skutecznie wyłączyć możliwość jego kontroli przez sąd administracyjny.

Zatem odmowa udostępnienia informacji publicznej, wraz z powołaniem się na przesłankę wynikającą z art. 5 U.d.i.p. powoduje, iż właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest tylko sąd powszechny. Gdyby natomiast podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej było wyłącznie niespełnienie przez wnioskodawcę wymogu posiadania szczególnego interesu publicznego, to w takim wypadku należy uznać, iż właściwym do rozpoznania sprawy byłby sąd administracyjny, gdyż przesłanka ta nie została wymieniona enumeratywnie w art. 22 U.d.i.p.

W związku z tym, Sąd I instancji ma rację wskazując, że w takiej sytuacji kognicja sądu administracyjnego nie znajduje zastosowania, a właściwym do rozpoznania argumentacji niezadowolonej strony jest sąd powszechny. Użyte w omawianym przepisie - art. 22 ust. 1 - ustawy o dostępie do informacji publicznej określenie ,,z powołaniem się" ma takie znaczenie, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie przyjął, iż sąd administracyjny nie może kontrolować w takiej sytuacji legalności tego rodzaju decyzji i badać czy w ogóle przesłanka z art. 22 ust. 1 ustawy w konkretnej sprawie wystąpiła. Sąd I instancji dokonał prawidłowej interpretacji przepisu art. 22 ust. 1 stwierdzając, że ustawodawca wyraźnie w tym zakresie upoważnił do kontroli jedynie sąd powszechny.

W związku z tym należało przyjąć, że kwestionowane rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe i odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.