Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2588/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 15 poz 133
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych
article: art. 107 par. 3, art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustanowienia biegłym sądowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] lipca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133), dalej cyt. jako rozporządzenie, po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym z zakresu techniki samochodowej, wypadków drogowych i ruchu drogowym - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne.

Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. skarżący J. R. wystąpił do Prezes Sądu Okręgowego w K. o ustanowienie go biegłym sądowym z zakresu techniki samochodowej, wypadków drogowych i ruchu drogowego przy Sądzie Okręgowym w K.. W uzasadnieniu wskazał, iż jest rzeczoznawcą z certyfikatem Ministra Transportu, a przyrzeczenie złożył w dniu [...] czerwca 1992 r.

J. R. był biegłym z ww. zakresu w okręgu Sądu Okręgowego w K. od dnia [...] czerwca 1992 r. do dnia [...] grudnia 2007 r.

W wyniku rozpatrzenia złożonego przez skarżącego wniosku Prezes Sądu Okręgowego w K. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] odmówił ustanowienia J. R. biegłym sądowym w zakresie techniki samochodowej, wypadków drogowych i ruchu drogowym W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż wystąpił do Przewodniczących Wydziałów Sądów Okręgowych w K. praz Prezesów Sądów Rejonowych w okręgu o nadesłanie ewentualnych zarzutów co do jakości pełnienia funkcji przez biegłych sądowych, którzy złożyli wnioski o ponowne ustanowienie. Organ wskazał, iż w odpowiedzi uzyskał klika pism, w których podniesiono niski poziom opinii sporządzonych przez niego (pismo Wiceprezesa Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] listopada 2007r.). Organ podniósł, że po zapoznaniu się z aktami spraw wskazanych w ww. piśmie stwierdził, iż w sprawie [...] sąd zdyskwalifikował opinię skarżącego jako niejasną i opartą na błędnych podstawach, rozstrzygnięcie oparł na innych dowodach, w tym także z opinii biegłych. Wskazał ponadto, iż w sprawie [...] Sąd Rejonowy w K. uznał opinię skarżącego za nieprzydatną, podkreślając, że biegły popadł w sprzeczność w różnych wersjach opinii, a powołani przez sąd inni biegli doszli do zupełnie innych (podzielonych przez sąd) wniosków.

Wskazano także, iż w czerwcu 2006 r. przeprowadzono ze skarżącym rozmowę w związku ze skargami co do jakości sporządzanych przez niego opinii, a szczególności jednostronności tych opinii. Jako dowód powyższego wskazano notatkę z dnia [...] maja 2006 r., pismo z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz dokumentację z akt sprawy [...].

W ocenie organu powyższe wskazywało, iż skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego, bowiem poziom opinii przez niego wydanych nie odpowiada aktualnym wymogom wiedzy w dziedzinie, w jakiej działa.

Pismem z dnia [...] marca 2008 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w K., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty na jego korzyść. Powołał się na swoją pozytywną opinię biegłego oraz posiadane wykształcenie, w tym uprawnienia niezbędne do ustanowienia biegłym sądowym we wnioskowanym zakresie. Podniósł, że funkcję biegłego pełni nieprzerwanie przez 16 lat, wydając w ciągu ostatnich lat przeszło 1000 ekspertyz, w tym w ciągu ostatnich 3 lat 642 opinie. Decyzja o odmowie ustanowienia biegłym, wydana jedynie w oparciu o zakwestionowanie dwóch opinii jest nieobiektywna i niesprawiedliwa. Załączył wykaz wydanych opinii ze wskazaniem sygnatur akt, podkreślając, iż żadna z tych opinii nie została podważona. Wskazał, iż w zdecydowanej większości opinie były wydawane w sprawach karnych, w których oskarżeni niechętnie odnoszą się do osoby biegłego. Podniósł, iż przed wydaniem decyzji nie zapoznano go z zebranym materiałem dowodowym. Nie zgadzał się z zarzutem wydania nierzetelnych opinii przedstawiając argumenty merytoryczne wobec tych zarzutów.

W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], uchylił ww. decyzję z [...] lutego 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż zaskarżono decyzję wydano w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Wskazano, iż należy uzupełnić materiał dowodowy poprzez włączenie do akt: uzasadnień wyroków w sprawach o sygn. akt [...]i [...], zawierających ocenę ekspertyz wydanych przez skarżącego. Postawiono zarzut pominięcia oceny opinii wydanej przez skarżącego przez Prokuraturę Rejonowej w K. w sprawie o sygn. akt [...] która była przedmiotem postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...]. Wskazano również na brak w aktach administracyjnych - akt sprawy Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt [...] i [...], które były przedmiotem oceny pracy biegłego przez organ I instancji. Zwrócono uwagę, iż skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających posiadanie stosownych kwalifikacji oraz postawiono zarzut braku opinii organizacji zawodowej, do której ewentualnie należał skarżący.

W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ I instancji pismem z dnia [...] maja 2008 r. zwrócił się do skarżącego o nadesłanie m.in. dokumentów potwierdzających posiadanie przez niego statusu rzeczoznawcy samochodowego, dokumentów potwierdzających posiadanie przez niego teoretycznych i praktycznych wiadomości specjalnych w zakresie techniki samochodowej, wypadków samochodowych i ruchu drogowego oraz opinii organizacji zawodowej, o ile skarżący do takiej należy.

W odpowiedzi skarżący przy piśmie z dnia [...] maja 2008 r. przesłał m. in. następujące dokumenty:

- certyfikat nr [...] potwierdzający, iż jest certyfikowanym rzeczoznawcą samochodowym posiadającym kompetencje w zakresie: techniki samochodowej, ruchu drogowego i odtwarzania przebiegu wypadków i kolizji drogowych, wyceny wartości pojazdów samochodowych oraz jakości i kosztów napraw powypadkowych,

- certyfikat nr [...] wydany przez Centrum Certyfikacji Rzeczoznawców Samochodowych poświadczający, iż spełnił wymagane kwalifikacje i zdał pomyślnie egzaminy uzyskując potwierdzenie kompetencji z zakresu techniki samochodowej oraz ruchu drogowego i odtwarzania przebiegu wypadków i kolizji drogowych,

- certyfikat nr [...] wydany przez Centrum Certyfikacji Rzeczoznawców Samochodowych poświadczający, iż spełnił wymagane kwalifikacje i zdał pomyślnie egzaminy uzyskując potwierdzenie kompetencji z zakresu techniki samochodowej oraz ruchu drogowego, w tym rekonstrukcji kolizji, wypadków i zdarzeń drogowych, z datą ważności [...] marca 2011 r.,

- legitymację członka Federation Internationale des Experts en Automobile (FIEA),

- prawo jazdy kat. A, B1, B, C, D, BE, CE, DE,

- zaświadczenie Nr [...] wydane na podstawie art. 79a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.) przez Ministra Transportu o wpisaniu go na listę rzeczoznawców samochodowych, z datą ważności wpisu [...] marca 2011 r.

Prezes Sądu Okręgowego w K. pismem z dnia [...] maja 2008 r. zwrócił się do Przewodniczących Wydziału Sądu Okręgowego w K. oraz Prezesów Sądów Rejonowych w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w K. o nadesłanie informacji co do sposobu wykonywania obowiązków biegłego przez skarżącego za okres od [...] stycznia 2003 r. do [...] kwietnia 2008 r.

W odpowiedzi organ uzyskał informacje, w tym pozytywne opinie o pracy biegłego lub o nie zgłaszaniu uwag do sposobu wykonywania obowiązków przez skarżącego od:

- Przewodniczącego Wydziału I Cywilnego Sądu Okręgowego w K.

- Zastępcy Przewodniczącego Wydziału VIII Wizytacyjnego Sądu Okręgowego w K.

- Przewodniczącego Wydziału IX Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K.

- Prezesa Sądu Rejonowego w B.

- Prezesa Sądu Rejonowego w J.,

- Prezesa Sądu Rejonowego w K.,

- Prezesa Sądu Rejonowego w O.,

- Prezesa Sądu Rejonowego w S.,

- Prezesa Sądu Rejonowego S.,

- Prezesa Sądu Rejonowego w S. (częściowo pozytywna),

Organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o akta następujących spraw o sygn. akt: [...], [...] i [...] Sądu Rejonowego w K., [...], prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową K.,

Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. poinformowano skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie, z powyższego prawa skarżący skorzystał zapoznając się w dniu [...] lipca 2008 r. ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Prezes Sądu Okręgowego w K., powołując się na przepisy art. 104 k.p.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, ponownie odmówił J. R. ustanowienia biegłym sądowym w zakresie techniki samochodowej, wypadków drogowych i ruchu drogowego przy Sądzie Okręgowym w K..

Organ wskazał, iż skarżący jest Certyfikowanym Rzeczoznawcą Samochodowym, posiada aktualny Certyfikat nr [...] uprawniający do używania tego tytułu w okresie do dnia [...] marca 2011 r. Jest również rzeczoznawcą Ministra Transportu (do dnia [...] marca 2011 r.) oraz członkiem Międzynarodowej Federacji Rzeczoznawców Samochodowych (F.I.E.A.). Posiada prawo jazdy kategorii ABCDE. W ostatnich trzech latach J. R. sporządził na zlecenie Sądu, Prokuratury i Policji 642 opinii. Potwierdził, iż do upływu końca ostatniej kadencji nie były zgłaszane uwagi co do nierzetelnego nieterminowego wywiązywania się przez skarżącego ze zleconych mu czynności.

Organ wskazał, iż skarżący spełnia formalne przesłanki określone w § 12 ust. 1, 2 i 5 rozporządzenia. Posiada także teoretyczne wiadomości specjalne w zakresie, w jakim ubiega się o ustanowienie go biegłym. Jednakże, w ocenie organu, z analizy znajdujących się w aktach tego postępowania opinii sporządzonych przez J. R. w sprawach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], w konfrontacji z opiniami sporządzonymi przez innych biegłych w tych sprawach, a co do opinii w sprawie [...] z opinią sporządzoną w sprawie [...], bezspornie wynika jednak, że J. R. nie posiada wiadomości specjalnych w dziedzinie, w której stara się o ustanowienie biegłym. Podnoszone w wymienionych sprawach krytyczne uwagi co do jakości sporządzanych opinii przez skarżącego sformułowane przez innych biegłych oraz przez sądy orzekające, podważają jego kwalifikacje jako specjalisty w przedmiotowej dziedzinie, mimo posiadanych certyfikatów, przez co nie daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.

Wskazano ponadto, iż w sprawie [...] sąd zdyskwalifikował opinię skarżącego jako niejasną i opartą na błędnych podstawach, a swoje rozstrzygnięcie oparł na innych dowodach, w tym opinii innych biegłych (opinie M. F. i M. G.). Także w sprawie [...] sąd uznał jego opinię za nieprzydatną podkreślając zawarte w niej sprzeczności, a rozstrzygnięcie oparł na dowodach z opinii innych biegłych (opinie B. C. i W. S.). W sprawach [...] i [...] dotyczących tego samego zdarzenia (kolizji drogowej) opinia skarżącego była kwestionowana, w związku z czym sąd dopuścił dowód z opinii dr inż. P. Ś.. Wnioski tej opinii są odmienne niż stanowisko biegłego. Sąd orzekający w tych sprawach zaakceptował jednak obie opinie, mimo zasadniczych różnic między nimi.

Zdaniem organu skarżący najwięcej błędów biegły popełnił opiniując w sprawie [...]. Wyraził w tej opinii pogląd, że przyczyną kolizji było niezachowanie szczególnej ostrożności przez obwinionego M. L. przed wjazdem na skrzyżowanie i nie ułatwienie przejazdu samochodowi uprzywilejowanemu. Opinia skarżącego była podstawą rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w K. w sprawie o sygn. akt [...] (wyrok z dnia [...]maja 2004 r.). Rozpoznając apelację obrońcy obwinionego od wyroku sądu w tej sprawie Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] września 2004 r. obwinionego uniewinnił. Wprawdzie sąd odwoławczy wprost nie odniósł się do opinii skarżącego, ale stwierdził że opinia innego biegłego w tej sprawie (B. C.) nie dawała żadnych podstaw do uznania winy obwinionego, a Sąd I instancji niewłaściwie ją ocenił.

Organ nadmienił, iż kwestia złożenia przez skarżącego fałszywej opinii w sprawie [...] była m.in. przedmiotem postępowania przygotowawczego w sprawie [...] Prokuratury Okręgowej w N.. Postępowanie w tym zakresie zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. W toku tego postępowania dopuszczony został dowód z opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych w K.. Zdaniem organu w sporządzonych opiniach pisemnych i ustnych krytycznie odniesiono się do opinii sporządzonej przez skarżącego. M. in. podniesiono, że analiza wypadku przedstawiona przez biegłego nie uwzględnia innych wersji zdarzenia, a więc opinia ta jest niepełna. Biegły nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności zdarzenia, a wnioski opinii nie są adekwatne do całościowej analizy zdarzenia. Podkreślono także, że biegły oparł się przede wszystkim na dowodach osobowych, a nie przeprowadził wystarczających rozważań dotyczących kwestii wzajemnej widzialności przez kierujących pojazdami i przecenił wartość sygnału dźwiękowego pojazdu uprzywilejowanego. Wskazano również na niepełny opis przemyśleń, jakich dokonywał biegły oraz nie najlepiej sformułowanej językowo opinii. Podniesiono także, że biegły nie przeanalizował zapisu z monitoringu, co miało istotne znaczenie dla opinii. Zwrócono uwagę na uproszczone rozważania i wnioskowanie w opinii, a także na brak spostrzegawczości biegłego.

Reasumując organ wskazał, iż wadliwie sporządzone opinie w ww. sprawach mogły doprowadzić do nietrafnych rozstrzygnięć sądów orzekających w tych sprawach, a w przyszłości mogą być podważane z powodu braków merytorycznych, co z kolei wydłuża postępowanie. W związku z powyższym zdaniem organu skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.

Pismem z dnia [...]września 2008 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji. Ponownie powołał się na swoje doświadczenie i ilość sporządzonych opinii. Podniósł, iż przedłożone przez niego dokumenty w zakresie wykształcenia oraz uzyskania kwalifikacje specjalnych potwierdzają posiadanie wiadomości i umiejętności. Podkreślił, iż z wyjątkiem Prezesa Sądu Rejonowego w K., pozostali wzywani, nie zgłaszali uwag do jego pracy jako biegłego. W odniesieniu do zarzutów dotyczących nienależytego wykonywania obowiązków biegłego, podniósł, iż nie zgadza się z oceną ekspertyzy dokonaną przez sąd w sprawie o sygn. akt [...]. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie Sąd przyjął stanowisko zawarte w opiniach M. F. i M. G., że rozbite szyby reflektorów w samochodzie P. były z pleksiglasu, wytykając jego opinii, iż przyjęto w niej obliczenie funkcji regresu właściwych dla szkieł z rozbitej szyby samochodowej, a odłamki zalegające na jedni pochodziły z prawego reflektora ww. samochodu i pochodziły z pleksiglasu. W ocenie skarżącego szyby reflektorów w samochodzie P. rok 1997 r., który uczestniczył w wypadku, były szklane do roku 2002. Skarżący załączył opinię serwisu P. potwierdzającą powyższe.

Odnośnie zarzutów dotyczących jego opinii w sprawie o sygn. akt [...] skarżący podniósł, iż sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku uznał jego opinię za wiarygodną, różnice z opiniami innych biegłych dotyczyły drobnych szczegółów.

Skarżący wskazał ponadto, iż w sprawach o sygn. akt [...] i [...] sąd zaakceptował opinie jego i P. Ś., pomimo zasadniczych różnic. Skarżący wskazał w ekspertyzie na winę obydwu uczestników kolizji, tj. B. M. i U. D.. W jego ocenie sąd zaakceptował tą opinię, albowiem wydał wyroki skazujące wobec obydwu obwinionych. Tylko ze względu na przedawnienie karalności Sąd Okręgowy w K. wyroki uchylił i umorzył postępowanie.

Odnośnie sprawy o sygn. akt [...] (sygnatura Sądu Rejonowego w K. [...]), skarżący wskazał, iż w jego ocenie w przedmiotowej sprawie winnym kolizji był kierujący samochodem marki F. M. L.. Sąd, po skierowaniu do niego sprawy, dopuścił dowód z opinii innego biegłego i skazał ww. M. L. na karę grzywny. Sąd Okręgowy w K. uchylił ww. wyrok i uniewinnił M. L.. Skarżący nadmienił, iż nie zna opinii Instytutu Ekspertyz Sądowych w K., który dysponuje nieporównywalnie lepszym sprzętem technicznym do badania wypadków drogowych niż skarżący.

Odnosząc się do wszczętego wobec niego postępowania o wydanie fałszywej opinii w sprawie wskazał, iż zostało ono umorzone.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Prezes Sądu Rejonowego w S., w piśmie z dnia [...] maja 2008 r. (k. 269, IV tom), poinformował, iż w sprawach sygn. akt [...] oraz [...] skarżący dopuścił się przekroczenia terminów zakreślonych do wydania decyzji. Organ podkreślił, iż zarówno przed sądem jak i na etapie postępowania o ustanowienie biegłym skarżący nie przytoczył żadnych argumentów przemawiających za usprawiedliwieniem opóźnienia w złożeniu ww. ekspertyz. Wskazano także, iż Prezes Sądu Rejonowego w K., w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r., podniósł, iż w sprawie o sygn. akt [...] skarżący w swej opinii nie wyjaśnił w dostatecznym stopniu kwestii, czy w chwili wypadku żarnik świateł mijania świecił czy też nie. W związku z powyższym ponownie dopuszczono dowód z biegłego, a wobec dalszych wątpliwości, także Instytutu Ekspertyz Sądowych w K.. Organ wskazał, iż w ww. piśmie sąd nie dokonał oceny pracy skarżącego, a jedynie wskazał na dopuszczanie kolejnych dowodów z ekspertyz.

W związku z powyższym w ocenie organu nie można zarzucić skarżącemu naruszenia obowiązków biegłego.

Odnosząc się do opinii skarżącego wydanych w sprawach o sygn. akt [...] i [...] organ uznał argumentację skarżącego zawartą w odwołaniu i wskazał, iż nie można mu zarzucić dopuszczenia się nieprawidłowości przy wykonywaniu obowiązków biegłego w wymienionych sprawach, albowiem sąd ostatecznie nie dokonał kategorycznie negatywnej oceny ekspertyzy odwołującego.

Odnosząc się do sprawy o sygn. akt [...] organ wskazał, iż Sąd Rejonowy w K. w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia [...] listopada 2005 r. podniósł, iż nie podzielił wniosków płynących z ekspertyzy skarżącego, albowiem jest ona niejasna, pełna wątpliwości i oparta na błędnych przesłankach. W szczególności sąd podkreślił, iż przyjęta w celu oceny prędkości skala AIS została stworzona dla celów medycznych, opracowań statystycznych i jej stosowania do ustalenia prędkości pojazdu jest od dawna krytykowane przez środowiska medyczne i prawnicze. Nadto biegły przyjął w wyliczeniach błędny typ nadwozia oraz nietrafnie dobrał funkcję regresji. W związku z powyższym sąd był ponownie zmuszony dopuścić dowód z opinii kolejnego biegłego.

Odnosząc się do sprawy o sygn. akt [...] , wskazano iż Sąd Rejonowy w K.w wyroku z dnia [...] marca 2004 r., uniewinniając oskarżoną, uznał opinię skarżącego za miarodajny dowód w sprawie. Po uchyleniu wyroku przez sąd wyższej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, ww. sąd ocenił opinię skarżącego jako niepełną i tylko częściowo oparł swoje rozstrzygnięcia posiłkując się innymi dopuszczonymi ekspertyzami. Sąd uznał oskarżoną za winną zarzucanego jej czynu.

Odnosząc się do sprawy o sygn. akt [...] oraz [...], organ powołał się na ekspertyzę Instytutu Ekspertyz Sądowych w K., w której wskazano na niepełny opis przemyśleń dokonanych przez skarżącego. W ekspertyzie podniesiono, iż sporządzona przez skarżącego faktyczna analiza wypadku nie uwzględnia innych wersji zdarzenia, których sugestie pojawiły się już przed jej sporządzeniem. Podkreślono, iż nie sposób określić z jakiego tytułu skarżący nie spostrzegł wszystkich okoliczności zdarzenia i czy miał świadomość, że stanowczość wniosków, jakimi zakończył swoją opinię nie jest adekwatna do całościowej analizy zdarzenia. W ocenie Instytutu przyczyną takich błędów jest zbyt małe doświadczenie. Nadto wskazano, iż prokurator w postanowieniu o częściowym umorzeniu śledztwa przeciwko skarżącemu zauważył, że w toku postępowania skarżący przyznał, iż sprawa była pierwsza, z którą miał do czynienia z zapisem przebiegu kolizji drogowej z monitoringu, nie posiadał doświadczenia oraz nie przechodził szkolenia w tym zakresie. Prokurator ocenił, że z powodu braku posiadania wystarczającego doświadczenia oraz niezbędnego sprzętu skarżący powinien był zwrócić akta stwierdzając, iż nie jest w stanie podjąć się wykonania przedmiotowej opinii. Organ wskazał, iż w omawianej sprawie Sąd II instancji uniewinnił obwinionego, nie podzielając wniosków zawartych w opinii skarżącego.

W konkluzji organ stwierdził, iż we wskazanych sprawach ([...], [...], [...]) naruszył obowiązki biegłego, bowiem sporządził nierzetelne opinie. Co prawda z pism prezesów sądów rejonowych, przewodniczących wydziałów Sądu Okręgowego w K. i Prokuratora Okręgowego Prokuratury Okręgowej w K. wynika pozytywna ocena pracy skarżącego, to jednak w ocenie organu ww. nieprawidłowości powodują utratę rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego.

Organ podzielił także zdanie organu I instancji, iż skarżący za pomocą przedłożonych dokumentów nie wykazał posiadania wiadomości specjalnych na poziomie wymaganym od biegłego sądowego, albowiem nie przedstawił dowodów podnoszenia swoich kwalifikacji zawodowych. Ponadto organ wskazał, iż w sprawie o sygn. akt [...] zarzucono skarżącemu, iż pomimo braku doświadczenia w pracy, niezbędnego sprzętu oraz przeszkolenia nie zwrócił akt, tylko sporządził nierzetelną opinie, co świadczy o braku odpowiedzialności.

W dniu 26 listopada 2008 r. J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra Sprawiedliwości, W skardze powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu oraz podniósł, iż posiada jedne z najwyższych w swojej specjalności kwalifikacje zawodowe i specjalistyczne. Podniósł, iż w poprzedniej kadencji otrzymał pisemne podziękowanie V-ce Prezesa Sądu Okręgowego w K. za dotychczasową współpracę z organami sprawiedliwości. Za nieuprawnione uznał stwierdzenie organu, iż nie podnosi kwalifikacji w ostatnich latach, o czym świadczy aktualny certyfikat. Wskazał, iż przy procesie certyfikacji przeprowadzane są bardzo trudne egzaminy testowe i ustne przed komisją egzaminacyjną co trzy lata. Stwierdził, iż podobne kwalifikacje posiada tylko kilku biegłych w województwie. Stwierdził, że zarzucone mu nieprawidłowości mają charakter incydentalny, a decyzja w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym jest niesprawiedliwa i w rzeczywistości podyktowana przesłankami poza merytorycznymi.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Decyzje w sprawie ustanowienia biegłym sądowym są decyzjami podejmowanymi w sferze uznania administracyjnego. Charakter decyzji wynika z treści art. § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. Nr 15, poz. 133), "biegłym sądowym może być ustanowiona osoba, która (...)".

Zgodnie z dyspozycją przepisu § 1 ust. 1 tego rozporządzenia biegłych sądowych ustanawia przy sądzie okręgowym prezes tego sądu.

Przepis § 12 ust. 1 pkt 3 i 4 ww. rozporządzenia, który był materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowi, iż biegłym sądowym może być ustanowiona osoba, która posiada teoretyczne i praktyczne wiadomości specjalne w danej gałęzi nauki, techniki, sztuki, rzemiosła, a także inne umiejętności, dla której ma być ustanowiona oraz daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego.

Decyzje wydane w oparciu o uznanie administracyjne nie tracą charakteru decyzji administracyjnych i podlegają ogólnym regułom ich podejmowania i uzasadniania wynikającym z kodeksu postępowania administracyjnego.

Sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy (w przedmiotowej sprawie odmowa ustanowienia biegłym sądowym). Decyzje uznaniowe wymagają również wnikliwego i logicznego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, wysłuchując strony w trakcie postępowania, a przed wydaniem decyzji (art. 7, 77 k.p.a.), rozpatrzyć stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa mogących mieć zastosowanie w sprawie.

Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd administracyjny, w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ nie uzasadnił swojego wyboru, pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2006r. (sygn. akt II GSK 81/06), "Problematyka uznania administracyjnego dostarcza wielu wątpliwości orzecznictwu, wzbudza zainteresowanie piśmiennictwa, a także jest przedmiotem zaleceń Komitetu Ministrów Rady Europy (por. zalecenie z dnia 11 marca 1980r.).

W zasadzie nie ma jednak kontrowersji co do tego, iż uznanie administracyjne definiowane jest jako przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór jednego spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć, który uważa on za najbardziej właściwy. Istotne jest jednak, co przyjmuje się jako powszechnie obowiązujący standard, dostatecznie precyzyjne określenie granic uznania administracyjnego. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że nie ma uznania administracyjnego "w ogóle". Istnieje tylko takie uznanie administracyjne i w takich granicach, jakie ustanowi w danym przypadku ustawodawca (Z. Janowicz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s.272). Jednoznaczne stanowisko w tej kwestii zajął Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, który w sprawie Malone przeciwko Wielkiej Brytanii (orzeczenie z 2 sierpnia 1984r.) stwierdził, iż "byłoby sprzeczne z zasadą rządów prawa, gdyby uprawnienie do rozstrzygania w ramach swobodnego uznania przyznane organom administracji wyrażało się w kategoriach władzy niczym nie skrępowanej". Tak zatem prawo dokonywania wyboru, które z instytucją swobodnego uznania nierozłącznie się wiąże, musi być realizowane zgodnie z zasadami państwa prawa wyrażonymi przede wszystkim w Konstytucji oraz ogólnych zasadach k.p.a. Nie można przy tym zapomnieć, że niezależnie od powyższych reguł, którym podlegają decyzje oparte na uznaniu administracyjnym pozostają one decyzjami administracyjnymi, do wydania których zastosowanie mają ogólne reguły wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego".

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie spełnia standardów prawa. Organ nie rozpatrzył wnikliwie zebranego materiału, nie odniósł się do argumentów strony. Wykorzystał tylko te materiały, które były niekorzystne dla skarżącego, pominął ocenę dokumentów przedkładanych przez stronę, które w jej ocenie stanowiły potwierdzenie posiadania niezbędnych wiedzy i kwalifikacji w danej dziedzinie. Organ odnotował jedynie fakt złożenia dokumentów. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż skarżący nie udokumentował regularnego podnoszenia kwalifikacji w ostatnich latach, co pozwala uznać, iż nie wykazał posiadania wiadomości specjalnych w dziedzinie, w której stara się o ustanowienie biegłym sądowym. Przedłożone przez skarżącego dokumenty wręcz przeczą powyższemu stwierdzeniu organu, skarżący uaktualnia kwalifikacje, czego dowodem są przedłożone w postępowaniu administracyjnym aktualny certyfikat i zaświadczenie. Skarżący odniósł się do zarzutów odnośnie sporządzonych opinii zwracając uwagę na pozytywną ocenę jego opinii przez Sąd I instancji (w sprawie o sygn. akt [...]).

Z tych względów należało uznać, że zaskarżone decyzje zostały podjęte z naruszeniem granic uznania administracyjnego, przy ich wydaniu doszło do naruszenia wskazanych już przepisów postępowania oraz ogólnej zasady postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 6 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie, zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca podlega uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do art. 152 powyższej ustawy, uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.