Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1648/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej 3000 (trzech tysięcy) złotych z tytułu niezainstalowania w pojeździe przyrządu kontrolnego oraz kary pieniężnej 600 (sześćset) złotych za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. stwierdza, że decyzje opisane w pkt 1 w uchylonej części nie podlegają wykonaniu


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1648/06

Uzasadnienie

A. S. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 8 600 zł.

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] lutego 2005 r. w miejscowości G. na drodze krajowej nr [...] inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] oraz przyczepy marki [...] o nr rej. [...] należącego do przedsiębiorcy A. S., którym kierował K. S. W trakcie kontroli ustalono, że pojazdem przewożony jest ładunek 150 sztuk pustych pojemników z tworzywa sztucznego po koncentracie do dializy ze Stacji Dializ [...] przy Szpitalu Wojewódzkim w K. do siedziby przedsiębiorstwa w N. Kontrolowany zespół pojazdów składał się z dwuosiowego pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej 3 500 kg oraz dwuosiowej przyczepy lekkiej o dopuszczalnej masie całkowitej 700 kg, a więc dopuszczalna masa całkowita tego zespołu pojazdów wynosiła 4 200 kg. Kierowca nie okazał do kontroli dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oświadczając, że nie posiada w pojeździe karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ponadto kierowca nie okazał do kontroli wykresówek za dni [...] i [...] lutego 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, ani dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w tych dniach. W trakcie oględzin pojazdu inspektorzy stwierdzili, że nie został on wyposażony w tachograf. Kierowca nie okazał też wypisu z licencji ani wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. K. S. przesłuchany w charakterze świadka oświadczył, że nie jest pracownikiem strony. Zeznał ponadto, że wraca z panem Waldemarem (którego nazwiska nie zna) ze S. oraz, że po drodze zabrali ze Stacji Dializ puste kanistry, które wiozą do N.

Pismem z dnia [...] lutego 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił A. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "P." z siedzibą w N. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą pouczając ją jednocześnie o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wzywając do przedstawienia wskazanych w piśmie dokumentów.

A. S. w odpowiedzi na zawiadomienie organu o wszczęciu postępowania administracyjnego w piśmie z dnia [...] marca 2005 r. zarzuciła, że w protokole kontroli nieprawidłowo sklasyfikowano posiadane przez nią pojazdy, gdyż [...] ma dopuszczalną masę całkowitą do 3,5 tony, a przyczepa lekka dopuszczalną masę całkowitą do 700 kg i w związku z tym na kontrolowany zespół pojazdów nie była wymagana licencja na wykonywanie transportu drogowego. Pojazd nie musiał być też wyposażony w urządzenie rejestrujące czas pracy kierowców. Ponadto przewozy i transport ładunku wykonywane są przez nią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a więc nie wymagają w ogóle posiadania specjalnej dokumentacji.

Do pisma tego A. S. załączyła poświadczoną notarialnie za zgodność z oryginałem kopię zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne wydanego przez Starostę N. w dniu [...] marca 2005 r., po dacie kontroli.

Do kolejnego pisma z dnia [...] kwietnia 2005 r. skarżąca załączyła umowę o współpracy zawartą z G. POLAND Sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu [...] lipca 2004 r. w przedmiocie recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych (kanistry po koncentratach do dializ) oraz umowę o pracę zawartą w dniu [...] października 2004 r. z kierowcą kontrolowanego pojazdu K. S.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2005 r. skarżąca poinformowała natomiast organ, że w dniu [...] lutego 2005 r. pracownik K. S. przebywał na urlopie, a w momencie zatrzymania do kontroli wykorzystywał samochód należący do firmy do celów prywatnych. Do pisma załączyła pisemne oświadczenia K. S., w którym potwierdził on, że jest pracownikiem skarżącej oraz, że w dniu [...] lutego 2005 r. przebywał na urlopie na żądanie i był w prywatnej podróży do K. samochodem firmy w celu nabycia styropianu. Z uwagi natomiast na to, że w samochodzie znajdował się ładunek, którego nie zdążył rozładować poprzedniego dnia, podpiął do samochodu przyczepkę, aby mieć gdzie załadować styropian.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. w piśmie z dnia [...] maja 2005 r., powołując się na przepisy o ochronie danych osobowych, odmówił [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego udzielenia informacji, od kiedy K. S. został zgłoszony przez skarżącą do ubezpieczenia jako pracownik.

Stacja Dializ [...] w K. w piśmie z dnia [...] maja 2005 r. potwierdziła natomiast, że w dniu [...] lutego 2005 r. samochodem należącym do firmy skarżącej został odebrany ładunek 185 pustych kanistrów po koncentratach do dializ oraz 12 worków pustych kapsuł po "suchym koncentracie" w ramach umowy o współpracy zawartej w dniu [...] lipca 2004 r. przez firmę "P." z firmą G. Sp. z o.o.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "P." z siedzibą w N. karę pieniężną w łącznej wysokości 14 600 zł, w tym:

- karę pieniężną 3 000 zł na podstawie lp. 1.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych;

- karę pieniężną 3 000 zł na podstawie lp. 1.11.7. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za brak zainstalowanego w pojeździe przyrządu kontrolnego;

- karę pieniężną 600 zł na podstawie lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za brak wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu;

- karę pieniężną 8 000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Od decyzji tej strona złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odwołaniu podniosła, że K. S. w chwili kontroli był zatrudniony w jej firmie jako pracownik, natomiast wykonywany przewóz był jego prywatnym wyjazdem w trakcie dnia wolnego w pracy (urlopu). Do odwołania skarżąca załączyła kolejne pisemne oświadczenie K. S., w którym potwierdził on, że był zatrudniony w firmie skarżącej od [...] listopada 2004 r., formularz zgłoszenia K. S. do ubezpieczenia w ZUS oraz listę obecności pracowników firmy "P." z umieszczoną przy nazwisku K. S. przy dacie [...] lutego 2004 r. adnotacją "urlop na żądanie".

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nasuwa wiele wątpliwości, przede wszystkim odnośnie stosunku prawnego łączącego stronę z kierowcą K. S. Koniecznym jest więc w toku ponownego rozpoznania sprawy ustalenie, czy w dniu kontroli kierowca był pracownikiem strony oraz czy strona faktycznie odprowadzała od umowy o pracę składki do ZUS. Należy również skonfrontować zeznania K. S. złożone w czasie przesłuchania w charakterze świadka z jego późniejszymi oświadczeniami oraz z oświadczeniami strony, a także ustalić na czyje zlecenie przewożono w dniu kontroli towar.

W toku ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji skarżąca przedstawiła dowód zgłoszenia pracownika K. S. do ubezpieczenia w ZUS z dniem [...] listopada 2004 r. oraz podtrzymała stanowisko, że kontrolowany pojazd w dniu [...] lutego 2005 r. był wykorzystywany przez tego pracownika (w czasie pobytu na urlopie) do transportu prywatnego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. S. karę pieniężną w łącznej wysokości 8 600 zł, w tym:

- karę pieniężną 3 000 zł na podstawie lp. 1.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych;

- karę pieniężną 3 000 zł na podstawie lp. 1.11.7. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym – z tytułu niezainstalowania w pojeździe przyrządu kontrolnego;

- karę pieniężną 600 zł na podstawie lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu;

- karę pieniężną 2 000 zł na podstawie lp. 1.1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym – z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, powołując się na treść art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, że wykonywany przez stronę w dniu [...] lutego 2005 r. przewóz rzeczy spełniał znamiona przewozu drogowego na potrzeby własne. Kontrolowany zespół pojazdów, którym dokonywano przewozu był bowiem własnością strony, kierowca K. S. był w dniu kontroli jej pracownikiem, a przewożony ładunek był w prawnej dyspozycji przedsiębiorcy. Stosownie natomiast do art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym do wykonywania tego rodzaju przewozów wymagane jest uzyskanie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Kierowca nie okazał do kontroli drogowej wypisu z takiego zaświadczenia, natomiast przesłana przez stronę w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego uwierzytelniona notarialnie kserokopia zaświadczenia nie może stanowić dowodu na posiadanie przez stronę w dniu kontroli takiego zaświadczenia, gdyż zaświadczenie to zostało wydane dopiero w dniu [...] marca 2005 r. Ponadto kierowca nie okazał do kontroli drogowej dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Bezsprzecznym jest też, iż w pojeździe tym nie było zainstalowanego przyrządu kontrolnego. Kierowca nie okazał również wykresówek z dni [...] i [...] lutego 2005 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w tych dniach.

Organ I instancji uznał przy tym za niewiarygodne wyjaśnienia strony, iż w dniu kontroli kierowca K. S. przebywał na urlopie, a wykonywany przez niego przewóz rzeczy odbywał się poza wiedzą pracodawcy.

A. S. wniosła odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transortu Drogowego.

W odwołaniu ponownie podniosła, iż wykonywany w dniu kontroli przewóz był prywatnym przewozem kierowcy wykonywanym przez niego w dniu wolnym od pracy. Podkreśliła też, że przewozy na potrzeby własne są wykonywane w jej firmie samochodami których dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 tony, a zgodnie z jej wiedzą pojazdy takie nie wymagają montażu tachografu. Ponadto przewozy wykonywane takimi pojazdami nie podlegają obowiązkowi wykupienia karty opłaty drogowej. W sytuacji natomiast, gdy istnieje potrzeba transportu większej ilości towaru firma jej korzysta z usług transportowych licencjonowanych przewoźników. Na potwierdzenie tego załączyła do odwołania kopie faktur VAT wystawionych dla jej firmy za wykonane usługi transportowe. Zarzuciła też, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie zawiadomił jej o wszczęciu postępowania związanego z ponownym rozpatrywaniem sprawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Zgodnie z kolei z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Na podstawie natomiast art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Stosownie zaś do art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.

Zgodnie zaś z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85.

Powołując się na powyższe przepisy Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, uiszczania opłaty za korzystanie z dróg krajowych, instalacji przyrządu kontrolnego w pojeździe oraz posiadania przez kierowcę wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie, w związku z czym, organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz prawidłowo zastosował przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz przepisy wykonawcze. Organ II instancji podkreślił przy tym, że od momentu rozszerzenia struktur Unii Europejskiej, na terenie państw członkowskich istnieje bezwzględny obowiązek instalacji przyrządów kontrolnych we wszystkich pojazdach objętych przepisami rozporządzeń Rady EWG Nr 3820/85 i Nr 3821/85. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85, rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu rzeczy, gdy dozwolona maksymalna masa pojazdu łącznie z przyczepami lub naczepami nie przekracza 3,5 ton. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wraz z przyczepą wynosiła natomiast 4,2 tony, a zatem przedmiotowy zespół pojazdów podlegał obowiązkowi instalacji tachografu, jak również ewidencjonowania czasu pracy kierowców. Nie ulega również wątpliwości, iż strona w dniu kontroli nie dysponowała wymaganym zaświadczeniem na przewozy na potrzeby własne, mimo, iż przewóz ten spełniał warunki określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Nie można natomiast, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zgodzić się z twierdzeniem strony, iż w dniu kontroli kierowca wykonywał prywatny przewóz rzeczy - kanistrów po koncentracie do dializ. Na poparcie tego stanowiska organ powołał się na pismo Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Stacji Dializ [...] w K. z dnia [...] maja 2005 r. oraz na zeznania K. S. złożone przez niego w czasie kontroli drogowej.

Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.

W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. zarzuciła, że organ zlekceważył składane przez nią w toku postępowania administracyjnego wyjaśnienia nie uwzględniając ich przy podejmowaniu decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazała na następujące nieprawidłowości:

- brak pieczęci instytucji dokonującej kontroli na protokole kontroli z dnia [...] lutego 2005 r.;

- wskazanie nieaktualnej na dzień kontroli podstawy prawnej w nagłówku protokołu kontroli;

- błędne określenie w protokole jako strony jej firmy, a nie K. S., który dokonywał przewozu własnego;

- nieodznaczenie w protokole kontrolowanych dokumentów, nieokreślenie masy ładunku znajdującego się na pojeździe oraz niewpisanie adresu załadowcy;

- stawianie chaotycznych, tendencyjnych pytań zdenerwowanemu kontrolą kierowcy K. S. oraz niespójne informacje zapisane w protokole pozwalające przypuszczać, iż kontrolujący zapisywał własne domniemane przez niego fakty;

- brak wskazania dlaczego i na jakiej podstawie [...] Inspektor Transportu Drogowego nie uznał za wiarygodnego oświadczenia kierowcy (przedstawionego przez niego na piśmie) oraz ewidencji czasu pracy, świadczących o wykonywaniu przewozu prywatnego;

- nieuwzględnienie faktu, że kierowca nie posiadał przy sobie dokumentów dotyczących firmy skarżącej, ponieważ znajdował się na urlopie i nie pracował w danym dniu na rzecz jej firmy;

- nieuwzględnienie okoliczności, że kierowca nie mógł przewozić kanistrów dla siebie, a ilości, o których niespójnie mowa w protokole kontroli nie są godne zainteresowania dla firmy skarżącej - stanowiły one pozostałość po rozładunku;

- powołanie się w decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. przez organ kontrolujący ponownie na nieaktualną podstawę prawną;

- organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy (mimo zaleceń organu odwoławczego) w dalszym ciągu nie wziął pod uwagę wyjaśnień strony;

- organ I instancji nie poinformował strony o ponownym wszczęciu postępowania administracyjnego po uchyleniu jego decyzji przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz podkreślając, że w toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych i stosownie do tego zastosowano obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej nałożenia na skarżącą A. S. kary pieniężnej 3 000 zł na podstawie lp. 1.11.7. ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym – z tytułu niezainstalowania w pojeździe przyrządu kontrolnego oraz kary pieniężnej 600 zł na podstawie lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu.

Podstawą nałożenia tych kar pieniężnych było stwierdzone przez organ naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

Zgodnie jednak ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach - z dnia 27 września 2006 r. I OSK 1261/05 oraz z dnia 5 października 2006 r. I OSK 1319/05 - za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, w tym powołanego wyżej Rozporządzenia Rady (EWG), możliwe jest nakładanie kar pieniężnych dopiero od dnia 21 grudnia 2005 r. tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497), która zmieniła dotychczasową treść art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Przed wejściem w życie tej zmiany art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym stanowił, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustaw lub z przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze grzywny. Po zmianie przepis ten uzyskał natomiast brzmienie – kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustaw lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny stanął w związku z tym na stanowisku, że przepis ten, do czasu zmiany, przewidywał możliwość nałożenia kary pieniężnej tylko za naruszenie umowy międzynarodowej wiążącej Rzeczpospolitą Polską, a więc nie dawał podstawy do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady (EWG), które jest prawem wspólnotowym wtórnym. Wprowadzenie zmiany do treści art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym świadczy natomiast o tym, że ustawodawca nie utożsamiał naruszenia przepisów umów międzynarodowych z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego.

Z uwagi na to, że kontrola drogowa w niniejszej sprawie miała miejsce w dniu [...] lutego 2005 r., a więc jeszcze przed zmianą treści przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6, organ nie mógł na podstawie tego przepisu nałożyć kary pieniężnej za naruszenie przez skarżącą przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85.

Zgodnie bowiem ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 28 września 1999 r. I SA/Wr 926/98) w przypadku decyzji konstytutywnych – kształtujących stosunek administracyjnoprawny w chwili ich wydania, należy stosować przepisy obowiązujące w tej właśnie chwili (przepisy nowe), a w przypadku decyzji deklaratoryjnych – stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosować należy przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego (przepisy poprzednie).

W niniejszej sprawie stosunek administracyjnoprawny pomiędzy skarżącą, a organem administracji publicznej nawiązał się w dacie kontroli drogowej, ponieważ ten moment wyznaczał treść obowiązku administracyjnoprawnego strony. Decyzja administracyjna miała natomiast tylko potwierdzać ten obowiązek, a więc w tym wypadku należało stosować przepisy obowiązujące w dacie kontroli.

Skarga odnośnie pozostałych kar pieniężnych nie zasługuje w ocenie Sądu na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja w tej części nie narusza ani przepisów prawa procesowego, ani przepisów prawa materialnego. Organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały w tym zakresie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny.

Jest okolicznością bezsporną w sprawie, że skarżąca w dacie kontroli nie posiadała zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Kontrolowany przewóz wykonywany był natomiast zespołem pojazdów składającym się z samochodu ciężarowego marki [...] o dmc 3 500 kg oraz przyczepy lekkiej marki [...] o dmc 700 kg. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała więc 3,5 tony i w związku z tym przewóz ten podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym przepisów tej ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy.

Zespół pojazdów to, w świetle art. 2 pkt 49 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.), pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość (nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania).

Kontrolowany samochód ciężarowy z przyczepą stanowił zespół pojazdów w rozumieniu art. 2 pkt 49 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym, gdyż jego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ dokonał prawidłowych ustaleń, iż był to przewóz na potrzeby własne w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, a nie prywatny przewóz jej pracownika K. S.

Kontrolowanym zespołem pojazdów przewożone były pojemniki z tworzywa sztucznego po koncentracie do dializ.

Skarżąca w toku postępowania administracyjnego przedstawiła umowę o współpracy zawartą w dniu [...] lipca 2004 r. z G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych (kanistrów po koncentratach do dializ).

Stacja Dializ [...] w K. w piśmie z dnia [...] maja 2005 r. potwierdziła, że w dniu [...] lutego 2005 r. samochodem należącym do firmy skarżącej został odebrany ładunek 185 pustych kanistrów po koncentratach do dializ oraz 12 worków pustych kapsuł po "suchym koncentracie". Kierowca K. S. przesłuchany w czasie kontroli drogowej w charakterze świadka zeznał natomiast, że wraca ze S., a po drodze zabrał ze Stacji Dializ przy Szpitalu Wojewódzkim w K. puste kanistry.

W świetle powyższych ustaleń okoliczność, czy pracownik K. S. w dniu [...] lutego 2005 r. przebywał na urlopie oraz, czy kontrolowanym zespołem pojazdów miał przewozić jakieś materiały budowlane na własne potrzeby nie ma znaczenia, gdyż w momencie zatrzymania do kontroli drogowej pracownik ten wykonywał przewóz na potrzeby własne w ramach firmy skarżącej.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. .w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150 poz. 1684 z późn. zm.). Wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty.

Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, iż kierowca K. S. w momencie zatrzymania do kontroli nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym stwierdza natomiast, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach przewozu na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz wypis z zaświadczenia o przewozach drogowych na potrzeby własne.

W zaistniałym stanie faktycznym organ administracji prawidłowo nałożył więc na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3 000 zł na podstawie 1p. 1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz karę pieniężną 2 000 zł na podstawie lp. 1.1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Ponadto należy podkreślić, że wbrew zarzutowi skargi, po uchyleniu przez organ II instancji decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i przekazaniu temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania organ nie miał podstawy do ponownego wszczynania postępowania w sprawie i informowania o tym strony, gdyż organ podejmował dalsze czynności w ramach tego samego wszczętego już wcześniej postępowania administracyjnego.

Należy też podkreślić, że w świetle obowiązujących przepisów, odpowiedzialność za skutek w postaci naruszenia przepisów o transporcie drogowym ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest natomiast ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 151 oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.