Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 497/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7 c, art 39 a ust 1, art 39 j
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] nakładającą na J.M. karę pieniężną wysokości 1.000 zł z tytułu naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy [art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140) w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy].

1.1. Stan sprawy był następujący: w dniu [...] października 2019 r. przy ul. [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował R.S. w imieniu i na rzecz S. K. i N. B. wspólników spółki cywilnej B.

W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerkę z ul. [...] na ul. [...]. Przewóz osób kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. W trakcie czynności kontrolnych kierowca nie posiadał orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia [...] października 2019r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. WITD zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, a w dniu [...] stycznia 2020 r. wydał decyzję nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 1.000 zł.

1.2. Od decyzji pełnomocnik strony złożyła w terminie odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej k.p.a.) przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy a współpracował z nim na podstawie umowy zlecenia,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie oświadczenia p. M.Ż., z którego wynikało, że orzeczenie o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy omyłkowo zostało wystawione na druku konsultacji psychologicznej, natomiast treść dokumentu bezsprzecznie wskazywała na brak przeciwwskazań psychologicznych,

- art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z 391 ust. 1 pkt 1b ustawy o transporcie drogowym przez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie działającym pod nazwą B. s.c., podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenie o braku przeciwskazań zdrowotnych.

1.3. Utrzymując w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję organ II instancji wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, że w dniu [...] października 2019 r. kierujący pojazdem R.S., wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu i na rzecz S. K. i N. B. wspólników spółki cywilnej B. Według ustaleń wynikających z protokołu kontroli nr [...] kontrolujący stwierdzili, że kierujący pojazdem nie posiadał ważnego na dzień kontroli orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W odpowiedzi strona przesłała orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] października 2019 r. o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, wynik konsultacji psychologicznej z dnia [...] września 2019 r. oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy wystawione dnia [...] października 2019 r., czyli po przeprowadzonej kontroli drogowej. Równocześnie przesłano do organu I instancji oświadczenie psycholog M.Ż., że R.S. zrealizował badanie psychologiczne na kierowcę kategorii "B" w dniu [...] września 2019 r., jednak przez pomyłkę wystawiono kierowcy zaświadczenie o posiadanych predyspozycjach psychomotorycznych na druku konsultacji psychologicznej. Prawidłowy druk wystawiono [...] października 2019 r.

Zdaniem organu badanie psychologiczne na kierowcę kategorii "B" nie stanowi orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Natomiast orzeczenie psychologiczne nr [...] o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy zostało wystawione dnia [...] października 2019 r., czyli po przeprowadzonej kontroli drogowej. Tym samym na dzień kontroli drogowej kierowca nie posiadał orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Dodatkowo organ wskazał, że badanie psychologiczne na kierowcę kategorii "B" nie uprawnia do wykonywania odpłatnych przewozów drogowych osób.

Dalej GITD wskazał, że kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 2 i 8 w zw. z zał. nr 4 do ustawy o transporcie drogowym określa natomiast w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wskazane w tym załączniku. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto wyjaśnił, że w sprawie nie znajdują zastosowania również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 39j ust. 1 kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39k ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl ust. 2 tego artykułu badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy o kierujących pojazdami.

Stosownie do art. 39k ust. 3 ustawy o transporcie drogowym badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są przeprowadzane:

1) do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat - co 5 lat;

2) po ukończeniu przez kierowcę 60. roku życia - co 30 miesięcy.

Zgodnie z art. 39m ustawy o transporcie drogowym wymagania, o których mowa w art. 39a-391, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. W myśl art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.

Według art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3.000 zł (ust. 4). Zgodnie z art. 92a ust. 8 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Stosownie do Ip. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł

1.4. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że protokół kontroli drogowej jest istotnym dowodem w postępowaniu administracyjnym bowiem ma cechy dokumentu urzędowego. Niewątpliwe jest, że R.S. w dniu kontroli wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz S. K. i N. B. wspólników spółki cywilnej B. Strona na żadnym etapie przedmiotowego postępowania administracyjnego nie negowała tego faktu, lecz negowała jedynie charakter umowy łączącej przedsiębiorcę z kierowcą. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażerkę za pośrednictwem aplikacji B. zrealizował skarżący, za co została przez pasażerkę wniesiona opłata.

Skarżący jest osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie B. s.c. i posiada także stosowne uprawnienia do pełnienia obowiązków zarządzającego transportem (certyfikat kompetencji zawodowych nr [...] w zakresie krajowego transportu drogowego osób). Do obowiązków zarządzającego transportem należy zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa wykonywane w sposób rzeczywisty i ciągły, co wynika z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. W ramach zarządzania operacjami transportowymi skarżący powinien m.in. nadzorować przestrzeganie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym przez kierowców wykonujących przewozy na rzecz przedsiębiorcy. Odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem nie jest oparta na zasadzie winy. Za naruszenia popełnione podczas działalności przedsiębiorstwa, w którym dana osoba pełni obowiązki zarządzającego transportem, to ta osoba ponosi odpowiedzialność niezależnie od tego czy była winna powstania tego naruszenia.

Na dzień kontroli to jest [...] października 2019 r., kierowca nie posiadał ważnych badań psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organ wskazał, że jego ocenie podlega stan faktyczny z chwili przeprowadzenia kontroli drogowej. Zmiana rozstrzygnięcia mogłaby nastąpić wtedy, gdyby strona w toku postępowania przedstawiła dowód na posiadanie przez kierowcę stosownych badań psychologicznych ważnych na dzień kontroli drogowej, co jednak nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Natomiast to na jakiej podstawie kierowca współpracował z przedsiębiorcą nie było przedmiotem badania organu administracji publicznej w ramach postępowania administracyjnego wszczętego ze względu na naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie brak było podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W sprawie strona nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dowodów na potwierdzenie, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń.

3. W skardze wniesionej na decyzję GITD pełnomocnik skarżącego J.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I stopnia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie na jakiej podstawie (stosunek pracy czy stosunek cywilnoprawny) kontrolowany kierowca współpracował ze wspólnikami spółki cywilnej B.;

2) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności poczynienie ustaleń nie mających żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy w zakresie tego, że zatrzymany kierowca zatrudniony był na podstawie stosunku pracy, podczas, gdy kierowca ten nie był pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy a współpracował z nim na podstawie umowy zlecenia;

3) naruszenie art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z 39 1 ust. 1 pkt 1b ustawy o transporcie drogowym przez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie działającym pod firmą B., podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie, a więc brak jest podstaw do tego, aby wymagać od Skarżącego by wyposażał takiego kierowcę w zaświadczenia o braku przeciwwskazań zdrowotnych;

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

5) art. 107 § 3 k.p.a. przez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania podstawy zatrudnienia kierowcy w przedsiębiorstwie;

6) art. 8 k.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

6. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powoływanej wyżej ustawy o transporcie drogowym (dalej u.t.d.). Ustawa ta określa między innymi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in., jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W myśl art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy również skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł (lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.).

7. Jeśli chodzi o odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem wskazać należy, że taką osobą jest, zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26 WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, s. 51 ze zm.), osoba fizyczna zatrudniona przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną – inna osoba fizyczna wyznaczona przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.

Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:

a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;

b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz

c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.

Nadto przepis art. 7c u.t.d. stanowi, że mikroprzedsiębiorca może bez wyznaczania zarządzającego transportem, spełniającego warunki o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 4 ust. 2 rozporządzenia. Stosownie zaś do art. 7a ust. 2 pkt 7 u.t.d. we wniosku o udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej należy wskazać, między innymi, imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz numer certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem, o której mowa w art. 4 ust. 1 lub ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009.

Przedstawione powyżej przepisy wprowadzają zatem pojęcie osoby zarządzającej transportem, zawierając definicję osoby pełniącej taką funkcję, a jednocześnie nakładają na przedsiębiorcę obowiązek wyznaczenia takiej osoby, o ile sam przedsiębiorca będący osobą fizyczną nie pełni tej funkcji. Jednocześnie przepisy te wprowadzają wymogi, jakie powinna spełnić osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie w postaci chociażby stosownego doświadczenia i posiadanej wiedzy (certyfikat), której może nie posiadać przedsiębiorca. Celem ustanowienia funkcji osoby zarządzającej transportem jest zatem dbałość o należyte wykonywanie czynności w zakresie organizacji i zapewnienia bezpieczeństwa transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy i osób oraz ich zgodności z przepisami prawa, w szczególności dotyczącymi transportu drogowego. Z tych względów prawo wymaga by osoba pełniąca funkcję zarządzającego transportem posiadała dobrą reputację oraz odpowiednią wiedzę. Z uwagi na specyfikę wykonywania tej funkcji, zakres oraz kwalifikacje jej sprawowanie wiąże się z odrębną odpowiedzialnością osoby zarządzającej transportem za naruszenia przepisów w transporcie drogowym.

8. W sprawie nie ma wątpliwości, że w dniu [...] października 2019 r. kierujący pojazdem wykonywał usługę przewozu pasażera w imieniu i na rzecz S. K. i N. B. wspólników spółki cywilnej B., zamówioną za pomocą aplikacji B. W momencie kontroli kierowca nie posiadał i nie okazał orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący jest osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie B. s.c. i posiada także stosowne uprawnienia do pełnienia obowiązków zarządzającego transportem (certyfikat kompetencji zawodowych nr [...]).

Zdaniem Sądu pełniąc tę funkcję skarżący był odpowiedzialny wyposażyć kierowcę świadczącego tę usługę w imieniu przedsiębiorcy w orzeczenie lekarskie i psychologiczne o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Trafnie organy uznały, że w świetle wyżej przytoczonych przepisów to na przedsiębiorcy, a w rozpoznawanej sprawie na osobie zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, spoczywa odpowiedzialność za zabezpieczenie spełnienia wymogów w zakresie przewozu osób, w tym wymagań dotyczących kierowców, i to, co należy szczególnie podkreślić, niezależnie od formy ich zatrudnienia.

Nie jest bowiem tak, że obowiązki związane z kierowaniem kierowców na badania lekarskie lub psychologiczne w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym spoczywają wyłącznie na przedsiębiorcach zatrudniających kierowców na podstawie przepisów kodeksu pracy. Zawarte w art. 39j ust. 2 u.t.d. odwołanie do przepisów kodeksu pracy wskazuje jedynie na zakres i zasady wykonywania badań lekarskich kierowców, z zastrzeżeniem w ust. 3 art. 39j u.t.d., że zakres badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, obejmuje ponadto ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z rozdziałem 12 ustawy o kierujących pojazdami. Z powołanych wyżej przepisów art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. wynika wprost, że każdy kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W świetle zaś art. 92a ust. 6 u.t.d., za kierowców, o których mowa w ust. 5 pkt 1-4, uważa się również osoby niezatrudnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, wykonujące osobiście przewozy drogowe na jego rzecz (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2020 r., III SA/Kr 296/20 oraz WSA w Lublinie z dnia 27 sierpnia 2020 r., III SA/Lu 285/20 i 20 sierpnia 2020 r., III SA/Lu 267/20; CBOSA).

Kierowca niezależnie od formy zatrudnienia (stosunek pracy, umowa o dzieło czy zasada samozatrudnienia), wykonuje bowiem tylko niektóre z czynności składające się na sekwencję działań, których suma dopiero jest transportem drogowym, w rozumieniu ustawy, za które (jak całość) odpowiada przedsiębiorca lub osoba w jego imieniu zarządzająca transportem i to na nich spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. wyroki NSA z dnia 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10; 8 października 2016 r., II GSK 685/15 oraz 9 lipca 2019 r., II GSK 1985/17, CBOSA).

9. Dlatego bez znaczenia dla kwalifikacji prawnej odpowiedzialności zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie B. s.c. – J.M. jest to, jaki konkretnie stosunek prawny łączył kierowcę z przedsiębiorcami. Istotne jest tylko to, że kierujący pojazdem wykonywał usługę przewozu pasażera w imieniu i na rzecz s.c. B. i w momencie kontroli kierowca nie posiadał i nie okazał orzeczenia psychologicznego. Skarżący był osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie, a zatem to do jego obowiązków należało wyposażenie kierowcy w wymagane orzeczenia. Naruszenie zaś obowiązków w tym zakresie uprawniało do nałożenia na skarżącego, jako osobę zarządzającą transportem, kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia.

Tym samym bezpodstawny jest zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego przez wskazanie błędnego adresata decyzji i nałożenie kary pieniężnej na osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie, podczas gdy kierowca nie był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w kontrolowanym przedsiębiorstwie. W świetle ustawy o transporcie drogowym zarządzający transportem jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym doboru takich kierowców, którzy będą posiadali stosowne uprawnienia do wykonywania przewozów i dlatego kierowca wykonujący przewóz musi dysponować orzeczeniem lekarskim i orzeczeniem psychologa o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, sankcjonowane jest w punkcie 4.3 załącznika nr 4 do ustawy, karą w wysokości 1000 zł.

10. Trafna jest również ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie nie została wykazana i nie wystąpiła w niniejszej sprawie. W szczególności okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, by stwierdzone naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, i które miały charakter nadzwyczajny. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, które odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się w sprawie naruszenia postępowania dowodowego oraz zasad ogólnych postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a.

Wobec bezzasadności zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).