Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1033/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono niezgodność z prawem  zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 41 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Andrzej Kołodziej, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi I. S. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego miasta 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie dotyczącym skreślenia skarżącej I. S. z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu na rok 2009 jest niezgodna z prawem; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie opisanym w pkt 1 nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącej I. S. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. S. złożyła w Urzędzie Dzielnicy [...] w dniu [...] stycznia 2005 r. wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu.

Po przeprowadzeniu analizy wniosku I. S. Zarząd Dzielnicy [...] podjął w dniu [...] czerwca 2005 r., w oparciu o przepisy uchwały nr XLIII/1010/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 309, poz. 9577 z późn. zm.), uchwałę o wpisaniu wnioskodawczyni na listę osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego.

W ramach weryfikacji danych majątkowych i rodzinnych dotyczących wnioskującej, Wydział Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] skierował w dniu [...] grudnia 2006 r. na podany przez nią adres – ul. [...] w W. – wezwanie do dostarczenia odpowiednich dokumentów. Wezwanie powróciło niepodjęte, dwukrotnie awizowane. W dniu [...] lutego 2007 r. do miejsca pracy skarżącej na adres ul. [...] zostało skierowanie pismo informujące o skreśleniu z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z uwagi na brak kontaktu z wnioskodawcą. W odpowiedzi na powyższe I. S. wniosła pismo, w którym uzupełniła żądane dokumenty dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej i wniosła o ponowne wpisanie jej na listę osób zakwalifikowanych. Jako adres wskazała ul. [...] w W..

Po rozpoznaniu wniosku w dniu [...] marca 2007 r. Zarząd Dzielnicy [...] przychylił się do wniosku I. S. i została ona ponownie wpisana na listę osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu.

Kolejne wezwanie do aktualizacji danych zostało wnioskującej wysłane na adres ul. [...] w W. w dniu [...] listopada 2007 r. i powróciło niepodjęte, podwójnie awizowane. Jednakże w dniu [...] grudnia 2007 r. I. S. dostarczyła żądane wezwaniem dokumenty, wskazując na nowy adres zamieszkania – ul. [...], W.

W dniu [...] kwietnia 2008 r. skierowano wezwanie na adres przy ul. [...], które zostało odebrane osobiście przez I. S. w dniu [...] kwietnia 2008 r., wraz z informacją zawierająca pouczenie o możliwości skreślenia z listy w związku z nieudzieleniem odpowiedzi na wezwanie.

W dniu [...] maja 2008 r. I. S., w trakcie spotkania w Urzędzie Dzielnicy [...], poświadczyła własnoręcznym podpisem przedstawioną przez siebie dotychczasową sytuację mieszkaniową oraz okoliczność, że nadal wynajmuje lokal przy ul. [...] m. [...].

W dniu [...] kwietnia 2009 r. organ ponownie skierował wezwanie na adres przy ul. N. [...]. Nie zostało ono odebrane. Wezwanie zawierało również pouczenie o możliwości skreślenia z listy w związku z nieudzieleniem odpowiedzi na wezwanie.

Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. poinformowano I. S. o skreśleniu jej z listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu, wobec braku kontaktu, a także pouczono o możliwości składania zastrzeżeń i uwag w terminie 14 dni od daty wywieszenia listy wraz z informacją o miejscu ich składania. Pismo wysłane przesyłką poleconą w dniu [...] czerwca 2009 r. na adres przy ul. [...] wróciło z adnotacją "zwrot. Adresat wyprowadził się".

W dniu [...] lipca 2013 r. do Zarządu Dzielnicy [...] wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w postaci skreślenia I. S. z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu. W wezwaniu zarzucono naruszenie przepisu § 26 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937; z 2011 r. Nr 116, poz. 3676 oraz z 2013 r., poz. 6).

Uzasadniając wezwanie, I. S. wskazała, że o skreśleniu z listy osób zakwalifikowanych z powodu braku kontaktu dowiedziała się w dniu [...] lipca 2013 r. Jednocześnie podkreśliła, że żadne wezwanie nie zostało jej doręczone. Ponadto wskazała, że w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych powinna zostać podjęta uchwała zarządu dzielnicy, która jednak nie została podjęta. Ponadto poinformowała, że jest pracownikiem Urzędu Dzielnicy [...] od 20 lat i pisma mogły być jej doręczane w miejscu pracy, pomimo możliwych okresowych nieobecności.

Wobec braku odpowiedzi na wezwanie ze strony Zarządu Dzielnicy [...], I. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na "uchwałę/decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2009 roku w sprawie zaakceptowania listy osób zakwalifikowanych do udzielenia pomocy mieszkaniowej w Dzielnicy [...] na 2009 rok".

W skardze zarzucono organowi naruszenie:

– § 22 ust. 5 uchwały nr XLIII/1010/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, poprzez skreślenie skarżącej z listy osób zakwalifikowanych do udzielenia pomocy mieszkaniowej w Dzielnicy [...] z powodu braku kontaktu pomimo, że organ posiadał aktualne informacje teleadresowe a korespondencję wysyłał na adres nieaktualny;

– art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez jego zastosowanie do sprawy, w której przepisy k.p.a. o doręczeniu nie mają zastosowania;

– art. 44 § 4 k.p.a. poprzez zastosowanie tzw. "fikcji doręczenia" w przypadku, kiedy korespondencja była wysyłana na adres inny niż wskazano w informacji o zmianie miejsca zamieszkania z dnia [...] listopada 2008 r.;

– art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz działanie wbrew interesowi strony powodujące tym samym brak zaufania do organu;

– art. 9 k.p.a. przejawiające się w braku skutecznego poinformowania strony o okolicznościach mających wpływ na ustalenie ich praw, w tym przypadku przyznania prawa do lokalu komunalnego.

Jednocześnie wniesiono o:

– stwierdzenie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), że zaskarżona uchwała/decyzja jest niezgodna z prawem;

– nakazanie, na podstawie art. 101a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, Zarządowi Dzielnicy [...] przyznania przywileju pierwszeństwa skarżącej do zawarcia umowy o najem lokalu komunalnego w ramach posiadanego zasobu.

Uzasadniając skargę, I. S. wskazała, że po wpisaniu jej w 2005 r. na listę osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu co jakiś czas otrzymywała wezwania do uzupełnienia dokumentów lub potwierdzenia kryterium dochodowego niezbędnego do przyznania lokalu komunalnego. Oświadczyła, że wszelkie niezbędne dokumenty dostarczała na czas do urzędu. W 2009 r. nie otrzymała od urzędu żadnej korespondencji. Z racji faktu, że przebywała w tym czasie na urlopie macierzyńskim, urząd nie miał możliwości doręczyć jej pism w pracy i musiał wysyłać je pocztą. W lipcu 2013 r. uzyskała telefonicznie informacje, że z uwagi na brak kontaktu została w 2009 r. skreślona z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu.

Skarżąca podniosła, że wezwanie z kwietnia 2009 r. zostało przez organ wysłane na nieaktualny adres, o czym organ był poinformowany. Na dowód powyższego twierdzenia skarżąca załączyła kopię pisma z dnia [...] listopada 2008 r., w którym poinformowała Wydział Kadr Urzędu Dzielnicy [...] o zmianie adresu zamieszkania.

Opierając się na powyższym skarżąca sformułowała zarzut niesłusznego skierowania korespondencji na nieaktualny adres strony, pomimo posiadania informacji o właściwym, co skutkowało niesłusznym zastosowaniem w sprawie tzw. "fikcji doręczenia" i finalnie skreśleniem jej z listy osób zakwalifikowanych do wynajmu lokalu mieszkalnego. Ponadto wskazano na naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a., poprzez nieudolność i brak wewnętrznej komunikacji w urzędzie, przez co sprawa została załatwiona z pominięciem słusznego interesu strony oraz wbrew zasadzie budowania zaufania do organów administracji.

W odpowiedzi na skargę organ administracji nie stwierdził naruszenia prawa w podjętych przez siebie czynnościach.

Uzasadniając powyższe stanowisko, organ w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na fakt, iż skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku poinformowania organu administracji o aktualnym adresie zamieszkania, wynikającym z art. 41 § 1 k.p.a., w wyniku czego nie można było jej doręczyć wezwania dotyczącego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Wskazując na składane przez skarżącą w toku sprawy pisma, organ wywiódł, że miała ona świadomość obowiązku informowania o zmianie adresu, jak również wiedzę, którą komórkę organu o tym powiadomić. Jednocześnie, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 490/11, organ wskazał, że "...nie jest obowiązany badać z urzędu, czy adres mu znany jest adresem aktualnym. Przepis art. 41 § 1 k.p.a. ustanawia domniemanie prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jeżeli strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik zaniedbali obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o zmianie adresu zaszłej w toku postępowania". Odnosząc się zaś do podniesionej przez skarżącą okoliczności złożenia pisma z dnia [...] listopada 2008 r. informującego o zmianie adresu, wskazano, że informacja ta była kierowana wyłącznie do Wydziału Kadr Urzędu Dzielnicy [...], jako pracodawcy skarżącej i nie miała związku ze sprawą wynajmu lokalu.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuprawnionego zastosowania w sprawie art. 41 § 1 i art. 44 kpa organ wskazał, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, na którą zresztą powołuje się skarżąca, jednoznacznie określiła, że "rozstrzygniecie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu nie jest załatwieniem sprawy cywilnej, ale rozstrzygnięciem w sprawie z zakresu administracji publicznej, (...) Ustalenie listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu i oczekujących na najem lokalu nie jest więc podejmowaniem czynności cywilnoprawnej, nie kreuje bowiem stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu, lecz jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza podjęcie czynności cywilnoprawnych". W zestawieniu z innym orzeczeniem NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, w którym zauważono, iż "w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ustawodawca określa działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej", organ wywnioskował, że w postępowaniach dot. umieszczenia nazwisk na liście oraz ustalania listy organ posiłkowo posługuje się wspomnianymi przepisami k.p.a.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a. organ stwierdził, że są one bezzasadne, a w sprawie wielokrotnie podejmowano działania mające na celu instruowanie skarżącej o negatywnych konsekwencjach zaniechań popełnionych w trakcie postępowania. W każdym z pism wzywających do dostarczenia dokumentów niezbędnych w celu weryfikacji pouczano skarżącą o możliwości skreślenia z listy w przypadku ich nienadesłania. Ponadto organ wskazał szereg pism informujących skarżącą o przepisach mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Ponadto podkreślono, że do momentu przejawiania przez skarżącą zainteresowania sprawą nie było problemów z przeprowadzaniem weryfikacji sytuacji majątkowej i rodzinnej. Te zaczęły się w momencie przejścia I. S. na urlop macierzyński i wychowawczy w 2009 r. Wtedy przestało być możliwe doręczanie skarżącej pism w miejscu pracy, a sama I. S. nie przejawiała zainteresowania sprawą aż do lipca 2013 r. Podejmowane próby ustalenia adresu skarżącej w komórce, w której pracowała, nie przyniosły rezultatu. Nie bez znaczenia jest fakt, że skarżąca, co sama podkreśla, jest pracownikiem urzędu i można domniemywać, iż wie w jaki sposób ogłaszane są listy, uchwały. Organ wskazał też, że są one również ogólnodostępne w internecie na stronach BIP oraz, że należy założyć, że skarżąca zna zasady obiegu dokumentów, przyjęte procedury oraz obowiązki stron postępowań toczących się w Urzędzie. Jako pracownik administracji samorządowej posiada niezbędną wiedzę o obowiązkach strony w postępowaniach. Dodatkowo wskazał, że skarżąca ma i miała również łatwiejszy kontakt i dostęp m.in. do takich informacji jak telefon do WZL, czy też dostęp do baz internetowych typu BIP gdzie następuje ogłoszenie wszelkich uchwał Zarządu oraz listy osób oczekujących.

Organ wniósł o nieuwzględnienie wniosków zawartych w skardze. Odnosząc się do żądania stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji o skreśleniu I. S. z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu, podniesiono, iż nie ma do tego podstaw, albowiem decyzja ta została podjęta przez uprawniony organ, w oparciu o obowiązujące w tamtym czasie przepis § 22 uchwały nr XLIII/1010/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Odnosząc się zaś do wniosku o nakazanie przyznania skarżącej przywileju pierwszeństwa wynajmu lokalu, organ stwierdził, że po pierwsze w sprawie nie wystąpiły przewidziane ww. uchwałą warunki do przyznania skarżącej takiego przywileju, a po drugie sąd administracyjny nie posiada kompetencji orzeczniczej w tym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1918/13 odrzucił skargę I. S., przyjmując, że została ona złożona na pismo Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], w przedmiocie skreślenia z listy osób zakwalifikowanych do najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego miasta, przyjmując, że to pismo nie stanowi decyzji administracyjnej, ani też innego aktu bądź uchwały podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 p.p.s.a. Jest ono jedynie pismem informującym o skreśleniu skarżącej z listy osób oczekujących na najem lokalu.

Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił i postanowieniem z dnia 15 maja 2014 r. o sygn. akt I OSK 1059/14, uchylił zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie. W uzasadnieniu orzeczenia powołał się na treść uchwały NSA sygn. akt I OPS 4/08, w której przyjęto, że akt organu gminy dotyczący zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, NSA uznał, że również akt skreślenia z takiej listy jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., a w realiach uchwały nr XLIII/1010/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r., a konkretnie jej § 22 ust. 5, zmiany na liście, np. zawarcie umowy najmu na lokal, skreślenie z listy z powodu zmiany sytuacji mieszkaniowej czy materialnej wnioskodawcy, ujawnia się umieszczając odpowiednie adnotacje na liście. Zatem tego rodzaju rozstrzygnięcia są rozstrzygnięciami w sprawie z zakresu administracji publicznej podjętymi przez organ dzielnicy, a więc aktami, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., a to oznacza, że sądy administracyjne są właściwe do rozpoznania skargi wniesionej na takie rozstrzygnięcie, a zatem należało uchylić postanowienie o odrzuceniu skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., w myśl którego kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Skarga na powyższą uchwałę została, zgodnie z art. 52 § 4 p.p.s.a., poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa (organ otrzymał je w dniu [...] lipca 2013 r.), na które organ nie udzielił odpowiedzi. Skarga została natomiast wniesiona w dniu [...] września 2013 r., a więc w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji należało ją uznać za dopuszczalną.

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi, Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Podkreślić w tym miejscu należy, że podstawę prawną do podjęcia zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowiły przepisy uchwały nr XLIII/1010/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r., w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy.

Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, w swoim postanowieniu z dnia 15 maja 2014 r. o sygn. akt I OSK 1059/14, uchylając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2014 r. o sygn. akt II SA/Wa 1918/13, przypomniał treść uchwały NSA, sygn. akt I OPS 4/08, w której przyjęto, że akt organu gminy dotyczący zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, NSA uznał, że również akt skreślenia z takiej listy jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., a ponieważ w realiach uchwały nr XLIII/1010/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r., a konkretnie jej § 22 ust. 5, zmiany na liście, np. zawarcie umowy najmu na lokal, skreślenie z list z powodu zmiany sytuacji mieszkaniowej czy materialnej wnioskodawcy, ujawnia się umieszczając odpowiednie adnotacje na liście. Zatem tego rodzaju rozstrzygnięcia są rozstrzygnięciami w sprawie z zakresu administracji publicznej podjętymi przez organ dzielnicy, a więc aktami, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. oparta została właśnie m.in. na przepisie § 22 ust. 5 uchwały nr XLIII/1010/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, a przyczyną jej podjęcia w stosunku do skarżącej był brak kontaktu ze skarżącą na wezwanie organu.

Wskazać należy, że nie budzi wątpliwości fakt, czego zresztą organ nie kwestionował, a na co wskazała uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, że "rozstrzygniecie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu nie jest załatwieniem sprawy cywilnej, ale rozstrzygnięciem w sprawie z zakresu administracji publicznej, (...) Ustalenie listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu i oczekujących na najem lokalu nie jest więc podejmowaniem czynności cywilnoprawnej, nie kreuje bowiem stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu, lecz jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza podjęcie czynności cywilnoprawnych". W zestawieniu z innym orzeczeniem NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, w którym zauważono, iż "w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ustawodawca określa działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej" organ wywnioskował, że w postępowaniach dot. umieszczenia nazwisk na liście oraz ustalania listy organ posiłkowo posługuje się wspomnianymi przepisami k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie organ uznał, że skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku poinformowania organu administracji o aktualnym adresie zamieszkania, wynikającym z art. 41 § 1 k.p.a., w wyniku czego nie można było jej doręczyć wezwania dotyczącego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Wskazując na składane przez skarżącą w toku sprawy pisma, organ wywiódł, że miała ona świadomość obowiązku informowania o zmianie adresu, jak również wiedzę, którą komórkę organu o tym powiadomić.

Wskazać należy, że analiza akt administracyjnych wykazuje, że organ na żadnym etapie postępowania nie pouczył skarżącej o obowiązku wynikającym ze wskazanego wyżej art. 41 § 1 i § 2 k.p.a. Dokonując analizy tego przepisu wskazać należy, że na organie administracji spoczywa obowiązek pouczenia strony o treści przepisu art. 41 § 1 i § 2 k.p.a. Brak natomiast pouczenia w tym zakresie stanowi naruszenie art. 9 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, powodujące jednocześnie nieskuteczność prawną doręczenia pod dotychczasowym adresem mimo zaniechania przez stronę powiadomienia o jego zmianie (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 grudnia 2010 r. o sygn. akt II SA/Sz 806/10). Brak zatem pouczenia w tym zakresie nie tylko stanowi naruszenie art. 9 k.p.a., ale powoduje jednocześnie nieskuteczność prawną doręczenia wezwania do zaktualizowania danych, pod dotychczasowym adresem pomimo zaniechania przez stronę powiadomienia o jego zmianie.

Wskazać należy, że organ wprawdzie wielokrotnie pouczał stronę o konsekwencjach nieaktualizowania danych związanych z sytuacją materialną i mieszkaniową na wezwanie organu i tego faktu nie neguje ani skarżąca ani rozpoznający sprawę Sąd, jednakże pouczanie strony o konieczności ich aktualizowania nie wypełnia obowiązku organu wynikającego z art. 41 k.p.a.

Wskazać należy, że skarżąca podała swój nowy adres dnia [...] listopada 2008 r., informując wprawdzie nie Wydział Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] a Wydział Kadr Dzielnicy [...], jednakże ta okoliczność w niczym nie podważa faktu, że nie była ona pouczona o obowiązku informowania o zmianie swojego adresu, zaś organ zwracając się do Wydziału Kadr adres taki mógł uzyskać.

Badając legalność zaskarżonej uchwały wskazać należy, że organ w trakcie postępowania naruszył również art. 8 k.p.a. Nie można bowiem tracić z pola widzenia okoliczności, że skarżąca od 2005 r. oczekiwała na najem lokalu mieszkaniowego z zasobu [...]. Nie czyniła starań o zawarcie takiej umowy w innym miejscu. Skarżąca działała w zaufaniu do organów samorządu, że umieszczenie jej na liście osób oczekujących, przy zachowaniu warunków skutkujących umieszczeniem jej na liście, zakończy się zawarciem umowy najmu lokalu mieszkalnego.

Zgodnie z art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Przepis ten stosownie do art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. odnosi się również do organów jednostek samorządu terytorialnego. Zasada ogólna pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa jest najszerszą ze wszystkich ogólnych zasad postępowania. Wynika z niej wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została także z naruszeniem obowiązujących przepisów § 22 ust. 5 uchwały nr XLIII/1010/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 2 grudnia 2004 r., w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy, poprzez skreślenie skarżącej z listy osób zakwalifikowanych do udzielenia pomocy mieszkaniowej w Dzielnicy [...].

Zachodzą zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej skarżącej w oparciu o przepis art. 147 § 2 p.p.s.a.

Jednakże przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia w dniu [...] czerwca 2009 r. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ustawy o samorządzie gminnym i art. 134 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

W oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej uchwały w części dotyczącej skarżącej. O kosztach orzeczono w punkcie 3 sentencji, na podstawie art. 200 p.p.s.a.