Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 194/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 545 ust. 4, art. 397 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P. a Dyrektorem Zarządu Zlewni w I. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przez wskazanie organu właściwego w sprawie dotyczącej utrzymanie rowu melioracyjnego postanawia: wskazać Dyrektora Zarządu Zlewni w I. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 października 2018 r. Starosta P. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Dyrektorem Zarządu Zlewni w I. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie przez wskazanie Dyrektora Zarządu Zlewni w I. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako organu właściwego w sprawie dotyczącej utrzymania rowu melioracyjnego o symbolu [...] położonego na działce nr [...] obręb [...], gmina [...] - art. 77 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121).

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że jako organ utracił, po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, kompetencje do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, w związku z tym przekazał sprawę wszczętą i niezakończoną, a opisaną wyżej Dyrektorowi Zarządu Zlewni w I. Jednakże organ ten zwrócił sprawę, wskazując że nie jest właściwy.

W ocenie Starosty ustalenie organu właściwego do wydania decyzji na utrzymanie przedmiotowego rowu melioracyjnego [...] na terenie działki nr [...], w trybie art. 77 ust. 2 Prawo wodne z 2001 r., powinno nastąpić przez wskazanie organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie rowu melioracyjnego, na gruncie obowiązujących obecnie przepisów Prawa wodnego z 2017 r. Organem właściwym, zgodnie z art. 397 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego z 2017r. w sprawach pozwoleń wodnoprawnych jest dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich w sprawach, o których mowa w art. 388 ust. 1 pkt 1, niewymienionych w pkt 1 lit. a, lit. c i lit. d. Jest on organem właściwym w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych (art. 388 ust. 1 pkt 1 i art. 389 pkt 6 w zw. z art. 16 pkt 65 lit. a Prawa wodnego). Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego z 2017 r. przepisy dotyczące urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do urządzeń melioracji wodnych niezaliczonych do tych urządzeń. Dalej Starosta podniósł, że skoro w świetle obowiązujących przepisów Prawa wodnego z 2017 r. dyrektor zarządu zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego, to jest on również organem właściwym do wydania decyzji ustalającej obowiązek utrzymania rowu melioracyjnego, w trybie art. 77 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Zarządu Zlewni w I. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że nie jest właściwy w sprawach dotyczących melioracji wodnych prowadzonych na podstawie art. 64a oraz art. 77 Prawa wodnego z 2001 r. Dodał także, wskazując na przepis przejściowy art. 545 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r., że do spraw z zakresu budownictwa wodnego i melioracji wodnych prowadzonych na podstawie art. 64a, art. 77 Prawa wodnego z 2001 r., wszczętych przed dniem 1 stycznia 2018 r., zastosowanie mają przepisy poprzednio obowiązujące.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość pomiędzy organami

jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2268), która uchyliła obowiązującą dotychczas ustawę Prawo wodne z 2001r. (art. 573 Prawa wodnego z 2017 r.). Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W niniejszej sprawie strona wystąpiła o wydanie decyzji jeszcze pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r., a więc to jej przepisy prawa materialnego znajdują zastosowanie w tej sprawie, zgodnie z regułą intertemporalną z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 2017 r. Stosownie do art. 545 ust. 4 ww. ustawy "do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej".

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy te należy interpretować w ten sposób, że pod pojęciem "przepisów dotychczasowych" należy rozumieć przepisy prawa materialnego, a właściwość rzeczową (instancyjną) powinno się określać według przepisu prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji (por. postanowienia NSA z 8.07.2015 r. II OW 54/15, II OW 55/15 oraz z 20.07.2018 r. II OW 14/18). W sytuacji zmiany przepisów dotyczących właściwości organów administracji publicznej właściwym do rozpatrzenia sprawy powinien być organ, który jest uprawniony do załatwienia danego rodzaju spraw według obowiązujących aktualnie przepisów o zakresie jego działania (chyba że przepis szczególny stanowi inaczej). Przyjęcie koncepcji sukcesji uprawnień z dotychczasowych – aktualnie istniejących organów, lecz już rzeczowo lub miejscowo niewłaściwych – na nowy organ gwarantuje podążanie kompetencji w ślad za nową strukturą organów i ich aktualnymi zadaniami. Akceptacja tej koncepcji ma zalety praktyczne, wyznacza bowiem organ właściwy również w sytuacji likwidacji organu dotychczas właściwego w sprawie (zobacz: postanowienie NSA z 27.11.2015 r. II OW 101/15). Z tego też względu w stanie faktycznym i prawnym w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska wyrażonego w powołanym przez Dyrektora Zarządu Zlewni w I. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2018 r. II OW 24/18.

Z treści art. 77 ustawy Prawo wodne z 2001 r. wynika, że utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalności spółki wodnej – do tej spółki (ust. 1). Jeżeli obowiązek ten nie jest wykonywany organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala, w drodze decyzji, szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania (ust. 2). Zatem kluczowe znaczenie dla ustalenia organu właściwego do wydania decyzji na podstawie art. 77 Prawa wodnego z 2001 r., ma wskazanie organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla realizacji rowu melioracyjnego na gruncie obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r. Rów melioracyjny jest urządzeniem wodnym, którego wykonanie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (art. 389 pkt 6 Prawa wodnego z 2017 r.). Organy właściwe do wydania pozwolenia wodnoprawnego zostały wskazane w art. 397 ww. ustawy. Przede wszystkim organem właściwym w sprawie pozwoleń wodnoprawnych wydawanych na wniosek podmiotu innego niż Wody Polskie jest właściwy miejscowo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej (art. 397 ust. 3 pkt 1 lit. a, lit. c i lit. d). Ustawodawca szczegółowo przedstawił przypadki, w których organ ten jest kompetentny do wydania pozwolenia wodnoprawnego, ale żaden z tych przypadków nie dotyczy realizacji przedmiotowego rowu melioracyjnego. We wszystkich innych przypadkach organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich, co wynika z art. 397 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 240 ust. 4 pkt 1 lit. b Prawa wodnego z 2017 r. Oznacza to, że na gruncie obowiązujących obecnie przepisów organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla rowu melioracyjnego objętego wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 77 ustawy Prawo wodne z 2001 r. jest właściwy miejscowo dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich, a więc w tym przypadku Dyrektor Zarządu Zlewni w I. Bez znaczenia jest przy tym, czy takie pozwolenie zostało dla niego wydane, gdyż art. 77 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r. posługuje się pojęciem "organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego" tylko na potrzeby ustalenia organu właściwego do rozstrzygania spraw w trybie tego przepisu.

Z powyższych względów, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.