Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 852/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie : WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi A. Spółka Akcyjna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 marca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nabycia z mocy prawa nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Kr 852/12

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 23 czerwca 2008 roku [....] Spółka Akcyjna wniosła o stwierdzenie nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. przy ul. [....] składającego się z działki nr [....] o powierzchni 3722 m2 i niezabudowanej działki nr [....] o powierzchni 267 m2 obręb [....] jedn. ewid. [....] oraz prawa własności budynków i budowli znajdujących się na ww. nieruchomościach.

Decyzją z dnia 18 listopada 2011 roku Prezydent Miasta K. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [....] Spółka Akcyjna - spółkę powstałą w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Wytwórnia [....] " w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa, prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Gminy K. , położonego w K. przy ul. [....] , składającego się z zabudowanej działki nr [....] o pow. 3722 m2 obj. [....] i niezabudowanej działki nr [....] o pow. 267 m2 obj. [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] oraz prawa własności budynku położonego na działce nr [....] oraz urządzeń zlokalizowanych na obu ww. działkach.

W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji podniósł, że podstawową przesłanką uwłaszczenia państwowych i komunalnych osób prawnych w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) jest ustalenie i stwierdzenie, iż poprzednik prawny wnioskodawcy w dacie 5 grudnia 1990 roku legitymował się prawem zarządu w odniesieniu do nieruchomości objętych wnioskiem. Organ I instancji podkreślił również, iż stosownie do treści § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (dalej: r.p.w.), właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5 r.p.w. na podstawie co najmniej jednego w wymienionych w tym przepisie dokumentów.

Jednocześnie Organ I instancji stwierdził, że przedłożone przez Wnioskodawcę w toku prowadzonego postępowania dowody sprawowania przez jego poprzednika prawnego zarządu nieruchomościami objętymi wnioskiem tj. 1) uwierzytelniony protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 25 listopada 1983 r. spisany pomiędzy Miejskim Przedsiębiorstwem [....] a Wytwórnią [....] w K. ; 2) pismo Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] z dnia 25 czerwca 1985 roku dotyczące opłaty za teren przy ul. [....] ; 3) pismo biegłego rewidenta z dnia 12 grudnia 2008 roku w sprawie źródeł finansowania budynków znajdujących się na działce nr [....] ; 4) akt notarialny przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego pod firmą "Wytwórnia [....] " w spółkę akcyjną pod firmą "Wytwórnia [....] » Spółka Akcyjna", rep. [....] ; 4) akt notarialny dotyczący zmiany statutu jednoosobowej spółki akcyjnej Skarbu Państwa z dnia 21 lutego 1992 roku, rep. Nr [....] ; 5) decyzja Zarządu Miasta K. [....] z dnia 14 grudnia 1994 roku ustalająca opłaty roczne za użytkowanie (zarząd) m.in. działek, które w terminie późniejszym utworzyły działki objęte wnioskiem, nie potwierdzają okoliczności, na potwierdzenie których zostały przedstawione.

Zdaniem Organu I instancji, przedłożone dokumenty, w tym w szczególności protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 25 listopada 1983 roku, nie odpowiadają normatywnej i formalnej kwalifikacji określonej w § 4 ust. 1 pkt 9 r.p.w. Zgodnie z powołanym przepisem r.p.w., właściwy organ stwierdzi dotychczasowe prawo zarządu na podstawie protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 roku. W ocenie Organu I instancji przedłożony protokół przekazania jest protokołem przekazania środków trwałych związanych z przedmiotową nieruchomością, nie jest natomiast protokołem przekazania nieruchomości. Przemawia za tym fakt umieszczenia w protokole zapisu, zgodnie z którym sprawy formalno-prawne dotyczące terenu zostaną załatwione w późniejszym terminie, po ostatecznym uregulowaniu zagadnienia przez [....] w K. . Jak podkreślił Organ I instancji, sam fakt objęcia w posiadanie terenu wokół kotłowni - wynikający zdaniem Wnioskodawcy z protokołu oraz pisma z dnia 23 sierpnia 1983 roku - nie daje podstaw do przyjęcia, iż w dniu 5 grudnia 1990 roku istniał zarząd w sensie prawnym, który prowadzi do wydania decyzji w trybie art. 200 u.g.n. Organ I instancji stwierdził ponadto - powołując się między innymi na orzecznictwo sądów administracyjnych - że także decyzja Zarządu Miasta K. [....] z dnia 14 grudnia 1994 roku ustalająca opłaty roczne za użytkowanie (zarząd) m.in. działek, które w terminie późniejszym utworzyły działki objęte wnioskiem nie może być - w świetle § 4 ust. l r.p.w. - dowodem potwierdzającym istnienie zarządu. Konstatując Organ Instancji stwierdził, iż w ustalonym w sprawie stanie faktycznym i prawnym, w świetle zgromadzonego materiału dokumentacyjnego, nie można stwierdzić prawa dotychczasowego zarządu nieruchomością, w odniesieniu do której złożony został przez [....] S. A. wniosek o wydanie decyzji deklaratoryjnej potwierdzającej nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynków i innych urządzeń zlokalizowanych na tym gruncie, a co za tym idzie ww. wniosek nie może być pozytywnie rozpatrzony.

[....] S.A., wniósł odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 18 listopada 2011 roku. W odwołaniu Skarżący zarzucił skarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie zamieszczenie elementu istotnego decyzji w postaci oznaczenia daty jej wydania; 2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu, z jakich powodów stwierdzono braki formalne protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 25 listopada 1983 roku; 3) art. 200 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 9 r.p.w. poprzez uznanie, że przedłożony przez Wnioskodawcę protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 25 listopada 1983 roku nie potwierdza istnienia prawa zarządu. Zdaniem Skarżącego przedstawione przez niego dokumenty jednoznacznie wykazują, iż nieruchomości objęte wnioskiem, w dniu 5 grudnia 1990 roku znajdowały się w zarządzie jego poprzednika prawnego - przedsiębiorstwa państwowego: Wytwórnia Sprzętu [....] w K. , które to prawo zarządu pochodziło z kolei od innego przedsiębiorstwa państwowego: Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] w K. Skarżący - nie zgadzając się z ustaleniami zawartymi w decyzji - wskazuje, że protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 25 listopada 1983 roku spełnia kryteria określone w § 4 ust. 1 pkt 9 r.p.w., tzn. jest protokołem przekazania nieruchomości objętych wnioskiem, pomimo tego, że w treści tego protokołu nie nastąpiło wystarczające oznaczenie przedmiotowych nieruchomości. Jak wskazuje Skarżący, choć nieruchomości te nie zostały wskazane przez odniesienie się do konkretnych numerów działek, to oznaczone zostały przez strony w sposób pozwalający na ich identyfikację. Ponadto Skarżący podnosi, że, jak wynika z załączników do tego protokołu, przedmiotem przekazania, oprócz budynku kotłowni, były również: plac składowy trelinka, tory, obrotnice, plac 671m2 i 34 mb. szyn kolejowych. Ponadto, w treści protokołu strony poczyniły szereg ustaleń dotyczących sposobu udostępniania Miejskiemu Przedsiębiorstwu [....] do korzystania terenu przekazanego poprzednikowi Wnioskodawcy. Zdaniem Skarżącego wskazane fakty świadczą, w nie budzący wątpliwości sposób o tym, iż przedmiotem przekazania protokołem z dnia 25 listopada 1983 roku, oprócz samego budynku kotłowni, był również niezbędny do jego prawidłowej eksploatacji teren wokół tego obiektu. Skarżący podnosi, iż żaden przepis ówcześnie obowiązującego prawa nie wskazywał wymogów formalnych, jakim winny sprostać protokoły przekazania użytkowania nieruchomości pomiędzy państwowymi przedsiębiorcami bez jednoczesnej zmiany korzystania z tych nieruchomości, wobec czego należy przyjąć, że określone w § 4 ust. 1 pkt 9 r.p.w. "oznaczenie nieruchomości" mogło nastąpić w każdy sposób identyfikujący konkretną część powierzchni ziemi, jej lokalizację i położenie. Na rzecz takiej "odformalizowanej" interpretacji § 4 ust. 1 pkt 9 r.p.w. ma również - w przekonaniu Skarżącego - przemawiać fakt, iż w myśl obowiązującego w dniu sporządzania ww. protokołu, przepisu art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, przekazanie terenu państwowego między jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu użytkowania nie wymagało odpowiedniej decyzji administracyjnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 12 marca 2012r. znak [....] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K.

Na uzasadnienie organ II Instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. 1990 Nr 79 póz. 464), która to ustawa utraciła moc na podstawie art. 241 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102 póz. 651), grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), z wyłączeniem gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Nie narusza to praw osób trzecich. Również budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na ww. gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy (związku międzygminnego), będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób. Nabycie własności przez te osoby następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych. Nabycie prawa użytkowania wieczystego tych gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali znajdujących się na tych gruntach stwierdza się decyzją wojewody w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub decyzją zarządu gminy w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. Wskazaną regulacją ustawodawca dokonał uwłaszczenia państwowych osób prawnych. W związku z tym, że uwłaszczenie to nastąpiło ex legę co oznacza, że zmiana stanu prawnego w zakresie określonym w dyspozycjach norm wskazanych przepisów nastąpiła w dacie 5 grudnia 1990 roku i trwa pro futuro, ustawodawca uregulował w art. 200 u.g.n. zasady odnoszące się spraw nabycia z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, niezakończonych przed dniem wejścia w życie u.g.n. Zgodnie z art. 200 ust. l pkt 2) u.g.n.: "nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. Jeżeli jednak chodzi o kwestie spełnienia przesłanek uwłaszczenia, o którym mowa, należy je rozpatrywać w oparciu o następujące przepisy: 1) przepisy ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, oraz 2) przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. 1998 Nr 23 póz. 120). Przepis § 4 ust. 1 r.p.w. zawiera taksatywne wyliczenia dokumentów, na podstawie których właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 9 r.p.w., takim dokumentem jest protokół przekazania nieruchomości, sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem l sierpnia 1985 roku.

Przesłanką decydującą w przedmiocie zastosowania art. 200 u.g.n. omawianego przekształcenia jest zatem legitymowanie się przez państwową jednostkę organizacyjną w dacie 5 grudnia 1990 roku prawem zarządu nieruchomością stanowiącą własność państwową lub komunalną.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której [....] S.A. jest podmiotem gospodarczym powstałym z przekształcenia w dniu 5 lutego 1992 roku przedsiębiorstwa państwowego Wytwórnia Sprzętu [....] , jest więc następcą prawnym tego ostatniego podmiotu. W związku z tym, [....] S.A. w dniu 23 czerwca 2008 roku wystąpiła do Prezydenta Miasta K. z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Wnioskodawcę - z dniem 5 grudnia 1990 roku prawa użytkowania wieczystego gruntów stanowiących działki nr [....] i [....] obręb [....] jedn. Ewid. [....] oraz prawa własności budynków. Wnioskodawca oparł swe żądanie wskazując na to, że przedmiotowe grunty zostały przekazane w dniu 25 listopada 1983 roku na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego przez Miejskie Przedsiębiorstwo [....] w K. w zarząd poprzednikowi prawnemu Wnioskodawcy tj. Wytwórni [....] w K. , w związku z czym w dniu 5 grudnia 1990 roku ów zarząd sprawowany przez Wytwórnię [....] w K. przekształcił się w prawo użytkowania wieczystego nieruchomości i prawo własności budynku i budowli znajdujących się na tych nieruchomościach. W związku z przekształceniem tego przedsiębiorstwa, wskazane prawa przeszły na jego następcę prawnego tj. [....] S. A.

Wobec powyższego przedmiotem rozpatrzenia przez Organ I instancji była kwestia, czy Wytwórni [....] w K. w dniu 5 grudnia 1990 roku służyło prawo zarządu nieruchomościami stanowiącymi własność Gminy K. , położonymi w K. przy ul. [....] , ozn. jako działka nr [....] o pow. 3722 m2 obj. [....] i działka nr [....] o pow. 267 m2 obj. [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] . Organ I instancji rozpatrując niniejszą sprawę skoncentrował się na kwestii ustalenia, czy protokół zdawczo -odbiorczy obiektu przy ulicy [....] (kotłownia.....) z dnia 25 listopada 1983 roku jest protokołem przekazania nieruchomości, czy też wyłącznie protokołem przekazania innych niż nieruchomości środków trwałych. Ostatecznie Organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy protokół jest protokołem przekazania środków trwałych związanych z tą nieruchomością a nie protokołem przekazania tej nieruchomości.

Odwołując się do uzasadnienia Organu I instancji, które sprowadza się do stwierdzenia, iż w protokole zapisano, że sprawy formalno-prawne zostaną załatwione w późniejszym terminie do czego zaś nie doszło, Kolegium zauważyło, że ze swej istoty jest dokumentem, który sporządza się na okoliczność przekazania określonych składników majątku tj. na okoliczność objęcia przez inny podmiot tych składników we władanie. W tym miejscu Kolegium przychyla się do zarzutów Skarżącego dotyczących formalistycznej interpretacji § 4 ust. 1 pkt r.p.w., gdyż przepis ten wyraźnie wskazuje na protokół przekazania i nie odnosi się w jakikolwiek sposób do kwestii podstaw formalno-prawnych tego przekazania, z tym jednak zastrzeżeniem, że koniecznym jest posiadanie przez przekazującą państwową jednostkę organizacyjną tytułu zarządu. W tym miejscu należy podnieść, że rozporządzenie jako akt wykonawczy w stosunku do ustawy, wydawany na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie, w żadnym wypadku nie może wykraczać poza poruczoną do regulacji materię. Przepis art. 206 u.g.n. stanowi wyraźnie, że rada ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości. Interpretacja § 4 ust. l r.p.w. nie może zatem modyfikować zakresu przepisów art. 200 u.g.n. Z tego też względu, zdaniem Kolegium, które abstrahuje od oceny takiego rozwiązania, protokół przekazania nieruchomości przez właściwą jednostkę posiadającą dysponującą prawem zarządu do tej nieruchomości jest wystarczające dla stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu.

Z drugiej strony, § 4 ust. 1 pkt 9 mówi o protokole przekazania nieruchomości, tymczasem literalna treść protokołu, zgodnie z którą przedmiotem przekazania są "obiekty i urządzenia" wskazuje na to, że - jak słusznie stwierdził Organ I instancji - przedmiotem tym nie są nieruchomości a inne niż nieruchomość środki trwałe. Wszelkie wątpliwości w tej kwestii rozwiewają załącznik nr l "Wycena obiektów kotłowni przy ul. [....] wg danych z księgowości [....] i załącznik nr 2 "Spis inwentaryzacyjny z natury środków trwałych i przedmiotów nietrwałych kotłowni [....] ". Doprecyzowują one w sposób jednoznaczny przedmiot przekazania. Zdaniem Kolegium w świetle art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 r.p.w. za niedopuszczalne uznać należy forsowane przez Skarżącego "dorozumiane" przeniesienie nieruchomości objętych wnioskiem, przez protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 25 listopada 1983 roku. Z treści protokołu wynika jednoznacznie, że przedmiotem przekazania są dookreślone w załącznikach środki trwałe, nie można zatem z tego faktu wyprowadzać wniosków co do przeniesienia nieruchomości. Organy admninistracji publicznej nie mogą dokonywać nadinterpretacji treści dokumentów, będących dowodem w sprawie.

Ponadto, w ocenie Kolegium, dla przedmiotowej sprawy znaczenie pierwszorzędne, miało - w istocie - wykazanie tytułu prawnego, jakim dysponowało w stosunku do nieruchomości objętych wnioskiem, Miejskie Przedsiębiorstwo [....] . W aktach zgromadzonych w niniejszej sprawie nie ma dokumentu, który wskazywałby na tytuł prawny do tych nieruchomości, jakim dysponowało Miejskie Przedsiębiorstwo [....] w dacie sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego. Niewątpliwie przedmiotowe nieruchomości został wywłaszczone na mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 8 października 1956 roku na rzecz państwa - na cele Dyrekcji Budowy Osiedli [....] w K. Z treści postanowienia o sprostowaniu orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości Nr [....] z dnia 12 lipca 1978 roku wynika, że wskazane nieruchomości zostały wywłaszczone na rzecz państwa pod budowę kotłowni przy ul. [....] . Z dokumentów tych nie wynika jednak, że Miejskie Przedsiębiorstwo [....] w dacie sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego dysponowało tytułem zarządu w stosunku do nieruchomości objętych wnioskiem.

Jako dodatkowy argument przemawiający za ww. ustaleniami w w zakresie przedmiotu przekazania, posłużyć może treść decyzji Zarządu Miasta K. z dnia 14 grudnia 1993 r. (....) ustalającej opłatę roczną za użytkowanie (zarząd) gruntu objętego wnioskiem, która to decyzja została skierowana do Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] w K. , ale także - subsydiarnie - fakt uiszczania opłaty rocznej za grunt przez Miejskie Przedsiębiorstwo [....] w K. po dniu 25 listopada 1983 roku. Wykazanie tytułu prawnego [....] do zarządu nieruchomościami objętymi wnioskiem mogłoby - w świetle powyższych ustaleń - być podstawą do stwierdzenia, iż to temu podmiotowi służy użytkowanie wieczyste przedmiotowych nieruchomości i własność budynku osadzonego na jednej z nich.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego braku daty na doręczonej Mu decyzji, Kolegium stwierdziło, iż stanowi to niewątpliwie naruszenie art. 107 § l k.p.a., jednak jest to wada decyzji, która może być sanowana poprzez jej odpowiednie sprostowanie. Zdaniem Kolegium nie stanowi ona samodzielnej przesłanki uchylenia decyzji.

Kolegium nie podzieliło zarzutu Skarżącego odnoszącego się do uzasadnienia skarżonej decyzji - w opinii Kolegium uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji spełnia wymogi sformułowane w art. 107 § 3 k.p.a.

Z decyzją tą nie zgodziła się [....] Spółka Akcyjna w K. i wniosła skargę do WSA w Krakowie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, a to przepisów art. 200 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz.651), § 4 ust. l pkt 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, póz. 120), prawa procesowego w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to przepisów: art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, póz. 1071 - t. jedn. zpóźn. zm.) przez pominięcie udziału w postępowaniu jako strony Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] Spółka Akcyjna w K. ; art. 107 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego przez uznanie, że brak oznaczenia daty decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta K. nie stanowi okoliczności powodującej konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego; art. 7, art. 77 § l i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, przekraczający granicę swobodnej oceny dowodów i niedokładne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności przez brak podjęcia przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie istnienia po stronie wnioskodawcy prawa zarządu przedmiotowych nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 roku, nieuwzględnienie okoliczności, że protokół przekazania z dnia 25 listopada 1983 roku obejmował również nieruchomości.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji wykazało, że są one prawidłowe i nie zawierają uchybień uzasadniających ich wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego tj. art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz.651), zwanej dalej u.g.n. oraz § 4 ust. 1 pkt 9 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, póz. 120), należy stwierdzić, co następuje.

Art. 200 u.g.n. reguluje zasady nabywania z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu (5.12.1990r.) grunty w zarządzie. Nabycie to dotyczy spraw niezakończonych przed dniem wejścia w życie u.g.n., nabycie zaś przewidziane było na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Na podstawie art. 206 u.g.n. wydane zostało powoływane wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Rozporządzenie określa miedzy innymi szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości. W § 4 tego rozporządzenia określono, że właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów:

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

W niniejszej sprawie dokumentem którym legitymuje się Skarżący i który zdaniem Skarżącego stanowi dowód, że nieruchomość objęta wnioskiem pozostawała w dacie 5 grudnia 1990r. w zarządzie poprzednika prawnego Skarżącego jest protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 25 listopada 1983 r. wraz z załącznikiem, spisany pomiędzy Miejskim Przedsiębiorstwem [....] a Wytwórnią [....] w K. , a zatem dokument o którym mowa w § 4 pkt. 9 cytowanego wyżej rozporządzenia. Protokół ten dotyczy "obiektu przy ul. [....][....] i na jego podstawie [....] przekazał odpłatnie WSK "obiekty i urządzenia wraz z ich wartością: wg. załączonego wykazu i spisu inwentaryzacyjnego zał. 1 i 2"

Na ostatniej stronie protokołu określono, że "sprawy formalno – prawne dotyczące terenu zostaną załatwione w terminie późniejszym po ostatecznym uregulowaniu zagadnienia przez [....] w K. " W załączniku nr 1 zatytułowanym "wycena obiektów kotłowni przy ul. [....] wg. danych z księgowości [....] wyszczególniono to co zostało protokolarnie przekazane – przedmiotem przekazania był budynek kotłowni, plac – tor kolejowy, mur oporowy a w pozostałym zakresie urządzenia kotłowni. Załącznik 2A to "spis inwentaryzacyjny z natury środków trwałych i przedmiotów nietrwałych Kotłowni [....] . W pkt. 1 wymieniono budynek kotłowni, plac składowy trelinka, tory, obrotnice. W pozostałych punktach wymieniono urządzenia kotłowni (inne niż nieruchomości środki trwałe) .

W aktach sprawy znajduje się również pismo Wytwórni Sprzętu [....] (dalej WSK) z dnia 6 marca 1986r. skierowane do Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] , w którym Dyrektor WSK stwierdza, że protokołem zdawczo – odbiorczym WSK przejęła kotłownię przy ul. [....], należność z tego tytułu uregulowała, jednakże w dalszym ciągu nie spisano aktu notarialnego i nie załatwiono spraw formalno – prawnych. Treść tego pisma wskazuje, że dacie 6 marca 1986r. w dalszym ciągu "sprawy formalno – prawne" dotyczące terenu nie zostały pomiędzy stronami protokołu uregulowane. W aktach znajduje się także decyzja Zarządu Miasta K. [....] z dnia 14 grudnia 1994 roku ustalająca opłaty roczne za użytkowanie (zarząd) m.in. działek, które w terminie późniejszym utworzyły działki objęte wnioskiem, skierowana do Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] .

W piśmie z dnia 31 września 2009r. skierowanym do Wydziału Skarbu UMK Miejskie Przedsiębiorstwo [....] oświadczyło, że od 1994r. na podstawie decyzji płatniczej [....] (czyli wyżej powołanej decyzji Zarządu Miasta K. ) wnosił opłaty za działki [....],[....],[....], obr. [....] o łącznej powierzchni 5210 mkw. Nie odnaleziono żadnych dokumentów pochodzących z okresu pomiędzy 6.03.1986r. a 4.12.1990r., wskazujących, że sytuacja prawna nieruchomości zmieniła się i powstało przed 5 grudnia 1990r. prawo zarządu.

Wprawdzie zgodnie z art. 75 KPA jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, jednak odnosząc się do normy § 4 powołanego wyżej rozporządzenia, nie można pominąć, że w sprawach stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 200 ugn określone zostały dowody wykazania danej okoliczności, co niewątpliwie stanowi nawiązanie do teorii legalnej (formalnej) oceny dowodów. Należy zatem mieć na względzie, że dokumenty o których mówi § 4 rozporządzenia mają na celu wykazanie że nieruchomość objęta wnioskiem w dniu 5 grudnia 1990r. pozostawała w zarządzie państwowej osoby prawnej.

Oznacza to, że nie każdy protokół przekazania nieruchomości, sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r., będzie skutecznym dowodem w sprawie, ale tylko taki który wskazuje na powstanie zarządu. Niewątpliwie w niniejszej sprawie nastąpiło przeniesienie posiadania zespołu środków trwałych zwanych "[....]" na rzecz poprzednika prawnego skarżącego, jednakże na podstawie przedstawionego w sprawie protokołu nie jest możliwe stwierdzenie że na poprzednika prawnego Skarżącego przeniesiono prawo użytkowania w rozumieniu przepisów obowiązujących przed 1 sierpnia 1985r. tj ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (tekst jednolity Dz. U. z 1969. nr 22 poz.159 ze zmianami), które to prawo użytkowania następnie na podstawie art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. z 1991 nr 30 poz.127 ze zmianami), przekształciło się w prawo zarządu. Ponadto lektura protokołu i jego załączników prowadzi do wniosku, że przekazano posiadanie bliżej nieokreślonych nieruchomości (lub ich części), niezbędnych do prawidłowego korzystania z kotłowni, jednakże brak jest szczegółowego ich oznaczenia. Szczegółowo i wyczerpująco oznaczone zostały natomiast inne niż nieruchomości środki trwałe – urządzenia kotłowni bezpośrednio lub pośrednio niezbędne do jej eksploatacji.

Nie jest też zasadny zarzut Skarżącego dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, przekraczający granicę swobodnej oceny dowodów i niedokładne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności przez brak podjęcia przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie istnienia po stronie wnioskodawcy prawa zarządu przedmiotowych nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 roku, nieuwzględnienie okoliczności, że protokół przekazania z dnia 25 listopada 1983 roku obejmował również nieruchomości.

Organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, w poszukiwaniu dokumentów zwracał się do Wydziału Podatków i Opłat UMK, Archiwum Zakładowego [....] Urzędu Wojewódzkiego w K. , Archiwum Zakładowego Starostwa Powiatowego oraz do Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] , Archiwum Państwowego w K. W oczywisty sposób wziął również pod uwagę treść protokołu zdawczo – odbiorczego, gdyż powołuje się na nią w uzasadnieniu decyzji zarówno organ I Instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Ocena dowodów nie była też daniem Sądu swobodna ale wynikała z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to przepisów: art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, póz. 1071 - t. jedn. ze zm.) przez pominięcie udziału w postępowaniu jako strony Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] Spółka Akcyjna w K. , należy stwierdzić, że nie jest on uzasadniony. Natomiast stwierdzenie zawarte w decyzji SKO jest nieuprawnione i wydaje się nie do końca przemyślane. Postępowanie wszczęte zostało na wniosek Skarżącej (.....Spółka Akcyjna) i dotyczyło stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącego obecnie własność Gminy K. Do Miejskiego Przedsiębiorstwa [....] w dniu 26 sierpnia 2009r. skierowane zostało pismo z prośbą o odszukanie ewentualnych dokumentów potwierdzających uregulowanie stanu prawnego nieruchomości i opisujące skrótowo ale wystarczająco jasno przedmiot postępowania. Z odpowiedzi [....] z dnia 31 września 2009r. wynikają dwie okoliczności - że z pismem się zapoznał i wie o toczącym się postępowaniu a po drugie, że nie zgłasza żadnych pretensji do spornych nieruchomości oraz twierdzi, że zostały one przez [....] "przekazane", z czego wynika, że nie widzi w sprawie swojego interesu prawnego oraz nie żąda czynności organu. Skoro nawet hipotetyczna "strona" nie jest postępowaniem o którym ma wiedze zainteresowana, to trudno czynić organowi zarzut błędnego ustalenia kręgu stron postępowania.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego wadliwości decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta K. , polegającej na braku oznaczenia daty wydania decyzji, należy stwierdzić, że decyzja znajdująca się w aktach sprawy jest opatrzona datą jej wydania tj. 18 listopada 2011r., tak wiec decyzja znajdująca się w aktach sprawy jest kompletna i prawidłowa Z tego należy wnosić, że zarzut odnosi się do tego egzemplarza decyzji, który został doręczony przez organ stronie Skarżącej. Niezależnie od tego, że Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na tę okoliczność, należy podkreślić, że w art. 107 KPA wymienione są wszystkie składniki decyzji administracyjnej. Jednakże nie wszystkie z nich maja jednakowe znaczenie, niektóre są bardziej istotne niż pozostałe i ich pominiecie pozbawia akt pisemny charakteru decyzji administracyjnej. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 20 lipca 1981r. sygn. SA 1163/81 minimum w określeniu tych elementów traktuje się cztery składniki: określenie autora, adresata, rozstrzygnięcie, podpisy osoby lub osób reprezentujących organ. Data decyzji jest oczywiście jej ważnym składnikiem gdyż pozwala określić choćby to, w jakim stanie prawnym i faktycznym nastąpiło rozstrzygnięcie w sprawie, niemniej ewentualny brak daty na egzemplarzu decyzji doręczonym stronie nie jest zdaniem Sądu wadą, która pozbawia pisma charakteru decyzji administracyjnej. Brak daty co do zasady stanowi wadliwość, która może być usunięta w trybie art. 113 kpa, zatem nie jest naruszeniem przepisów, które ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przeczono jak w sentencji.