Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1028/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1028/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia13października 2006r, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, Asesor: WSA Beata Cieloch (spr), Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2006r, sprawy ze skargi W. R., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 18 maja 2004r nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004r, I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji III. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100zł ( sto złotych ).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku wydaną na podstawie art.21 &1pkt.2 i &5, art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997roku- Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137 poz.926 z późn. zm), art.2- 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. Nr 9 poz.84 z 2002r.- t.j. z późn.zm) oraz uchwały Nr 103/XVII/2003 Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 25 listopada 2003 roku Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice skierowaną do W. R. ustalił podatek od nieruchomości za rok 2004 w łącznej kwocie 147,20 zł. Na nieruchomość tę składały się lasy pozostałe o powierzchni - 0,0500 ha i grunty pozostałe o powierzchni - 973m2 ( łącznie ok. 14,73 a ).W uzasadnieniu podniósł , iż wysokość należnego podatku ustalono na podstawie złożonego przez podatnika wykazu nieruchomości oraz danych z ewidencji gruntów.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. R. i domagał się wydania decyzji ustalającej podatek od nieruchomości tylko za część, którą on posiada. Wskazał ,iż pozostali współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości tj: M. R., M. Ry., A. O., R. Z. winni być również obciążeni powyższym podatkiem po równej części , czyli po 14 arów. Dodatkowo podniósł, iż R. Z. zmarła 10 lat temu , a spadek po niej odziedziczyła R.M.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 maja 2004 roku działając na podstawie art.2,3,4, ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. Nr 9 z 2002 r poz. 84 ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podniósł, iż jak wskazują akta sprawy podstawą do wyliczenia należnego podatku stanowił wypis z rejestru gruntów i budynków zawierający wykaz powierzchni gruntów. Na tej podstawie Burmistrz ustalił podatek od nieruchomości, uwzględniając przyjęte przez Radę Gminy stawki podatku. Wobec tego, że odwołujący ustaleń tych nie kwestionował zasadnym było stwierdzenie, że są one prawidłowe.

Ponadto wskazano , że zgodnie z art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, które są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości. Z powyższego wynika więc, że podatek od nieruchomości obciąża nie tylko właściciela , ale również posiadacza samoistnego.

Stwierdzono, że z materiału dowodowego sprawy wynikało , że wymieniona wyżej nieruchomość znajdowała się we władaniu W.R. oraz czterech innych osób, co uwidocznione zostało między innymi w operacie ewidencji gruntów . Stosownie zaś do postanowień art 21 ustawy z dnia 17.05.1089 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 z późn. zm.) wymiar podatku od nieruchomości dokonywany jest na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla danej miejscowości , dlatego też w tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji zasadnie obciążył podatkiem W. R.. Podniesiono także , że organy podatkowe nie mają uprawnień zmiany w ewidencji gruntów. Skoro zdaniem odwołującego dane z ewidencji gruntów były niezgodne ze stanem faktycznym posiadania, to sprawą podatnika jest podjęcie odpowiednich kroków celem doprowadzenia danych w ewidencji gruntów i budynków do zgodności z istniejącym stanem faktycznym. Organ administracyjny może, bowiem ustalać zobowiązania podatkowe jedynie w oparciu o wykaz z ewidencji gruntów bez badania podstawy dokonania takiego wpisu.

Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło , że organ podatkowy ma prawo domagać się zapłaty podatku liczonego od całości nieruchomości ,a nie od wielkości faktycznie użytkowanej części działki (art. 3 ust. 4 ustawy). Tak długo, jak istnieje współwłasność przedmiotowej nieruchomości, obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży solidarnie na jej współwłaścicielach, a zatem adresatami decyzji są współwłaściciele, bez względu na to, czy i w jaki sposób wywiązują się z ciążących na nich zobowiązań podatkowych. Nie ma podstaw do tego aby dokonywać jakiegokolwiek "rozdziału zobowiązania". Organ I instancji prawidłowo postąpił nie ustalając w decyzji sposobu wykonania tegoż zobowiązania przez poszczególnych podatników. Wzajemne rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami leżą bowiem poza sferą zainteresowania organów podatkowych.

Skargę od powyższej decyzji złożył W. R. i wniósł o jej uchylenie . W szczególności podniósł ,iż zaskarżona decyzja jest krzywdząca, albowiem dwukrotnie wymierzono mu podatek od nieruchomości za 2004 rok.

Zdaniem skarżącego jako jeden ze współwłaścicieli nieruchomości winien uiścić podatek za 14 arów powierzchni , a nie za całość gruntu w wysokości 56 arów powierzchni .Na dowód powyższego dołączył do skargi wypis z rejestru gruntów z dnia [...].07.2004 r., decyzję z dnia[...].02.2004 r dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za 2004 rok, odpis postanowienia spadkowego z dnia [...].02.1977r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 z 2002r.poz.1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada ,czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zostały naruszone przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu, wbrew temu co twierdzą organy podatkowe decyzja została skierowana tylko do jednego z posiadaczy samoistnych przedmiotowych nieruchomości W. R. Świadczy o tym nagłówek samej decyzji jak i sposób jej doręczenia. W aktach sprawy znajduje się tylko potwierdzenie odbioru dla W. R.Pozostali posiadacze samoistni nie otrzymali przedmiotowej decyzji. Skoro przedmiotem decyzji było ustalenie podatku od nieruchomości za 2004 r to jej adresatem winni być wszyscy posiadacze przedmiotowych nieruchomości i decyzja ta winna być im doręczona .Wynika to zarówno z przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art.3 ust 1pkt.2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. Nr 9 poz.84 z 2002r.- t.j. z późn.zm) o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne ,będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości . Zgodnie natomiast z ust.4 " jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust.5. Natomiast zgodnie z art. 92 &1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997roku- Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137 poz.926 z późn. zm) " jeżeli , zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe , a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art.21&1 pkt.2 , odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy ,którym doręczono decyzję ustalającą wysokość podatku." Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy wymierza zatem podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednym nakazie płatniczym, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu II instancji.

Jednakże organy podatkowe powinny prawidłowo określić podatników podatku od nieruchomości. Powyższa konstatacja winna wynikać jednoznacznie z treści decyzji. Co do ustalenia kręgu adresatów decyzji to uzasadnienie organu II instancji zawiera sprzeczność. Z jednej strony organ II instancji ustala na podstawie wypisu z ewidencji gruntów ,iż posiadaczami samoistnymi było kilka osób w tym W.R., a jednocześnie stwierdza, że prawidłowo skierowano decyzję do skarżącego W. R.. Te wątpliwości winny być wyjaśnione. Ponadto Sąd stwierdza, że słuszne jest stanowisko organu II instancji ,że wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.). Jednakże w sytuacji , gdy podatnik W. R. w odwołaniu podniósł , iż R. Z. ( posiadacz samoistny) zmarła 10 lat temu i wskazał jej następcę prawnego , organ podatkowy winien ten fakt uwzględnić .Podobne stanowisko zostało przedstawione w wyroku NSA z 18.05.1994r. III SA 1685/93 . Z art. 272 Ordynacji podatkowej wynika, że organy dokonują czynności sprawdzających. Dokonują też ustaleń stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami.

Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wynikającej z art.122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej , zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym . Realizacji tej zasady służy przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakładający na organy podatkowe obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano ogólnie "iż jak wynika z akt sprawy wymiaru podatku dokonano na podstawie wypisu z rejestru gruntów i budynków zawierającego wykaz powierzchni gruntów. Natomiast w aktach znajdował się tylko raport dla jednostki rejestrowej ( k.9 akt) , z którego wynikało ,iż ogólna powierzchnia gruntów tam wymienionych wynosiła 0,1521 ha .W decyzji wymiarowej podatkiem objęto 0,1473 ha. Trudno ustalić ,czy faktycznie raport dla jednostki rejestrowej był podstawą do ustalenia podatku od nieruchomości ,czy też inny wypis z rejestru gruntów i budynków, którego brak w aktach. Zdaniem Sądu akta sprawy dodatkowo winny zawierać odpis uchwały Nr 103/XVII/2003 Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 25 listopada 2003 roku Burmistrz Miasta i Gminy Myślenice i informacji podatnika o stanie posiadanych nieruchomości , aby móc dokonać pełnej kontroli prawidłowości wydanych decyzji. Ponadto należy wskazać ,iż organ II instancji powołując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na treść art.2 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych nie uwzględnił ,iż przepis ten od dnia 1.01.2003 roku uległ zmianie ( Dz.U Nr 200 z 2002 roku poz.1683) i prawidłowym było powołanie się na treść art. 3 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podstawą prawną wydanej decyzji winny być bowiem przepisy prawa obowiązujące w dacie powstania obowiązku podatkowego.

Reasumując przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy prawidłowo określić kręg podmiotów do których powinna być skierowana decyzja ustalająca podatek od nieruchomości .

Sąd stwierdza, że w sprawie niniejszej organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 122, 187 § 1, 191, a także art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Nie wyjaśniły bowiem stanu faktycznego, a stanowisko swoje oparły na niepełnym materiale dowodowym, co skutkowało przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 ,poz.1270 z późn. zm. ) orzekł jak w pkt. I sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.