Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 255/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 14 rudnia 2021 r. nr SKO.405.ŚR.2364.1218.2021 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 października 2021 r. nr ŚR-V.8252.229.2021; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącej E. B. kwotę 1 000 zł /słownie: tysiąc złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 14 grudnia 2021 r. nr SKO.405.ŚR.2364.1218.2021, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") z dnia 4 października 2021 r. nr ŚR-V.8252.229.2021 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

W dniu 19 sierpnia 2021 r. EB (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Prezydenta Miasta Stalowa Wola o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym wnuczką – MB.

Decyzją z dnia 4 października 2021 r. nr ŚR-V.8252.229.2021 Prezydent Miasta [...] odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Organ I instancji ustalił, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną wnuczką, a matka niepełnosprawnej – IB legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i pobiera rentę socjalną. Matka niepełnosprawnej nie jest pozbawiona praw rodzicielskich i pobiera zasiłek rodzinny z dodatkami oraz zasiłek pielęgnacyjny na rzecz swojej córki. Oznacza to – stosownie do treści art. 128 i art. 129 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1359 z późn. zm.) – dalej: "K.r.o." – że w pierwszej kolejności do alimentacji niepełnosprawnej zobowiązana jest jej matka. Dopiero w przypadku zaistnienia szczególnych okoliczności, uniemożliwiających sprawowanie opieki, obowiązek ten mógłby objąć babkę, a tego rodzaju sytuacja nie zachodzi w opisywanej sprawie. Wynika to bowiem wprost z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r.

Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzuciła wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Matka skarżącej, z uwagi na stan zdrowia, obiektywnie nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną córką, a konieczną opiekę sprawuje skarżąca. Wobec powyższego brak było podstaw do wydania decyzji odmownej.

Decyzją z dnia 14 grudnia 2021 r. nr SKO.405.ŚR.2364.1218.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta [...].

Podzielając w całości stanowisko organu I instancji Kolegium podało, że skoro matka niepełnosprawnej żyje i nie posiada statusu osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności, decyzję o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego uznać należało za odpowiadającą prawu. W sprawie nie zachodzą okoliczności prawne, które pozwoliłyby zaktualizować obowiązek alimentacyjny skarżącej względem jej wnuczki przed obowiązkiem alimentacyjnym matki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, EB wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:

1. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. poprzez odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną wnuczką, a matka niepełnosprawnej obiektywnie nie jest w stanie sprawować opieki nad córką;

2. art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 18 Konstytucji RP poprze dokonanie ustaleń w zakresie podmiotów zobowiązanych do alimentacji, w sytuacji gdy ustalenia w powyższym zakresie należą do sądów powszechnych;

3. art 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy;

4. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia 20 maja 2022 r. skarżąca podała, że Sąd Rejonowy w Stalowej Woli postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. [...] zawiesił władzę rodzicielską IB nad MB a obowiązki opiekuna prawnego małoletniej powierzył skarżącej EB.

Obecny na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku dowodowego, gdyż zawieszenie wykonywania władzy rodzicielskiej przez matkę nie wyczerpuje przesłanki do przyznania żądanego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] odmawiającej przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad małoletnią wnuczką.

Stan faktyczny sprawy ustalony przez organy nie budzi wątpliwości i Sąd tak ustalony stan faktyczny poczytuje za własne ustalenia. W szczególności bezsporną okolicznością jest, że babka sprawuje opiekę nad małoletnią wnuczką MB ur. [...] r, która ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności z tytułu autyzmu, a niepełnosprawność istniej od urodzenia. Skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad córką i wnuczką, a składki na ubezpieczenie zdrowotne są odprowadzane przez zakład pracy współmałżonka. Jej staż pracy wynosi 20 lat. Z wywiadu środowiskowego wynika, że matka MB zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji ze względu na swój stan zdrowia określony jako umiarkowany stopień niepełnosprawności nie jest jednak w stanie uczynić zadość ciążącemu na niej obowiązkowi opiekowania się małoletnią córką ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Według ust. 1a art. 17 u.ś.r., osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie organy, ograniczając się do wykładni językowej art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., uznały, że przeszkodą niepozwalającą na przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest sytuacja, w której matka osoby wymagającej żyją i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest to, czy skarżąca jako babka osoby wymagającej opieki ma prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad wnuczką w sytuacji, gdy są inne osoby (matka) obciążone obowiązkiem alimentacyjnym w pierwszej kolejności.

Z literalnego brzmienia przywołanego wyżej art. 17 ust.1a pkt 1 u.ś.r. wynika, że zawsze, jeżeli rodzice osoby wymagającej opieki żyją i nie zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są pełnoletni lub nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu organu, a opowiada się za prezentowanym przez część judykatury stanowiskiem, że w takich okolicznościach, przy odkodowywaniu normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. należy uwzględnić przede wszystkim cel ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście rzeczywistych i indywidualnych uwarunkowań danej rodziny, gdy obiektywnie jest do stwierdzenia niemożność wykonywania opieki przez osoby zobowiązane w pierwszej kolejności do realizowania obowiązku alimentacyjnego.

W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie podnosi się, że w sytuacji, gdy przepis nie jest w oczywisty sposób zgodny z Konstytucją, sąd rozstrzygający sprawę ma uprawnienie do bezpośredniego zastosowania Konstytucji RP, a to bezpośrednie zastosowanie polegać może na prokonstytucyjnym stosowaniu przepisu ustawy, będącego podstawą rozstrzygnięcia, pozostającego w sprzeczności z Konstytucją. Wobec powyższego rozpoznając niniejszą sprawę należy pamiętać, że art. 69 Konstytucji RP nakazuje ustawodawcy podjęcie działań, które zapewnią efektywne wsparcie osób niepełnosprawnych poprzez pomoc w zabezpieczeniu ich egzystencji. Ponadto nie bez znaczenia jest art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, który przewiduje prawo do szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej.

Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć również na uwadze, że art. 17 ust. 1 u.ś.r., przez odesłanie do przepisów ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. Z woli ustawodawcy, nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja z zatrudnienia dla jej sprawowania, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną, wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 k.r.o.). Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art.129 k.r.o.). Zasadą jest również, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych, ukształtowanym na tle instytucji świadczenia pielęgnacyjnego podkreśla się, że prawo ubiegania się oświadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w przepisie art. 128 i następnych k.r.o., a który sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania (niekiedy także środków wychowania) i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia, bądź też na osobistych staraniach. W sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji wybiera ten ostatni sposób wspomagania potrzebującej osoby mu bliskiej, rezygnując z zatrudnienia po to, by osobistym staraniem wspierać tę osobę, z pomocą przychodzi mu Państwo. Osoba zobowiązana do alimentacji otrzymuje w zaistniałej sytuacji pomoc polegającą na przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie to jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę. Jest to bowiem określona przepisami kwota pieniężna, z którą wiąże się również opłacanie przez Państwo składek emerytalno-rentowych. Pomoc świadczona w taki sposób przez Państwo jest przeznaczona dla konkretnych przypadków, to jest dla osób, które obciąża obowiązek alimentacyjny. Zaakcentować należy, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa, a nie z wyboru dokonanego w danej rodzinie przez jej członków. Obowiązek alimentacyjny osoby zobowiązanej w dalszej kolejności powstaje dopiero przy spełnieniu się określonych prawem przesłanek i jest to wówczas jej własny obowiązek (a nie cudzy przez nią wypełniany). Z przytoczonych regulacji wynika, że uzyskanie uprawnienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę zobowiązaną do alimentacji w dalszej kolejności możliwe jest w sytuacji, gdy brak jest osoby zobowiązanej w bliższej kolejności - gdy takiej osoby w ogóle nie ma lub gdy osoba taka nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym. Świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem świadczeniem przeznaczonym wyłącznie dla określonej wyżej kategorii osób (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 198/12, CBOSA).

Uwzględnienie pozajęzykowych dyrektyw wykładni, może dotyczyć sytuacji wyjątkowych, gdy matka - legitymująca się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - nie może tej opieki sprawować z przyczyn obiektywnych, niezależnych od niej i od jej woli. Przy czym te "obiektywne przyczyny" powinny być przede wszystkim związane z wiekiem lub stanem zdrowia osoby zobowiązanej z pierwszej linii alimentacyjnej, a nie z innymi okolicznościami Chodzi o takie sytuacje, gdy zobowiązany do sprawowania opieki współmałżonek (w rozpoznawanej sprawie matka) ze względu na stan zdrowia czy wiek sam nie jest zdolny tej opieki wykonywać, a opiekę - niejako w zastępstwie małżonka - sprawuje osoba zobowiązana w dalszej kolejności do alimentacji na rzecz osoby wymagającej opieki (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2103/20 - cebosa). Teza ta jest adekwatna do niniejszej sprawy, przy czym inna konfiguracja osób nie ma znaczenia.

W niniejszej sprawie nie można pominąć opinii psychologicznej z dnia 10 września 2019 r. oraz orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] października 2019 r. Z treści opinii psychologicznej wynika, że IB (matka zobowiązana do opieki w I linii alimentacyjnej) jest [...]. Pacjentka [...] wykazuje [...]. Natomiast w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS stwierdzono, że IB jest całkowicie niezdolna do pracy, która powstała od dzieciństwa.

Nie bez znaczenia dla oceny przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia jako osobie zobowiązanej do realizacji obowiązku alimentacyjnego względem wnuczki jest to, że postanowieniem Sadu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. [...] nastąpiło zawieszenie władzy rodzicielskiej uczestniczki IB nad małoletnią MB i ustanowić opiekę prawną dal małoletniej MB, a obowiązki opiekuna prawnego dla małoletniej MB powierzyć babci macierzystej EB. Sąd w ww. postanowieniu nie wskazał daty końcowej dla stanu zawieszenia wykonywania władzy rodzicielskiej, co zapewne było podyktowane warunkami zdrowotnymi IB. Zawieszenie władzy rodzicielskiej, to jedna z form ingerencji sądu w sferę władzy rodzicielskiej. Istota zawieszenia władzy rodzicielskiej polega na tym, że wynikające z niej prawa i obowiązki rodziców nie przestają istnieć, jednakże przez pewien czas nie mogą jej wykonywać. Zawieszenie władzy rodzicielskiej nie pozbawia tej władzy, ale w zakresie skutków jest tożsame z pozbawieniem władzy rodzicielskiej i wymaga ustanowienia opieki prawnej nad dzieckiem, co w niniejszej sprawie zostało uczynione.

Z tego względu stanowisko Kolegium, że zawieszenie władzy rodzicielskiej nie ma wpływu na wynik sprawy należy uznać za niezasadne, obarczone źle pojętym legalizmem ze względu na brak dostatecznej oceny charakteru schorzeń matki nieletniej [...], która ma zakaz wykonywania pracy. Trudno nie uznać, że sprawowanie opieki nad małym niepełnosprawnym w stopniu znacznym dzieckiem nie jest pracą, której rodzic w tym przypadku nie jest w stanie wykonywać stale. Okoliczność zakazu wykonywania pracy jest potwierdzona orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS.

Z tego względu Sąd przyjął na podstawie obiektywnych okoliczności stanu faktycznego, że w rozpoznawanej sprawie powinna być zastosowana wykładnia celowościowa, a to ze względu na zdrowie i bezpieczeństwo dziecka ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Treść opinii psychologicznej nie budzi wątpliwości, że matka dziecka sama wymaga znacznej opieki, a to wyłącza sprawowanie opieki nad kimkolwiek. Zastosowanie w rozpoznawanej sprawie wykładni celowościowej nie czyniłoby zadość konstytucyjnym wartościom dbałości o rodzinę.

Sądowi wiadomym jest z urzędu, że w orzecznictwie prezentowane jest również stanowisko, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniach tych podnosi się, że ani organ, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt. I OSK 599/20 - CBOSA).

Sąd oczywiście dostrzega, że taka dwoistość stanowisk judykatury jest niepożądana i niewątpliwie przekłada się na trudności orzecznicze organów administracji publicznej, niemniej jednak nie można abstrahować od jednej podstawowej kwestii - zarówno organy, a przede wszystkim Sądy, powinny dożyć do tego, aby kształtowanie sytuacji prawnej jednostki w ramach porządku publicznoprawnego było zgodne z wartościami konstytucyjnymi, mówiąc wprost było sprawiedliwe.

Jednakże skład orzekający na gruncie niniejszej sprawy uznał, że zachodzą wyjątkowe okoliczności i to od daty złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, które znalazły potwierdzenie w postanowieniu o zawieszeniu władzy rodzicielskiej matki małoletniej [...], uzasadniające stanowisko, że ograniczenie wynikające z regulacji art. 17 ust. a u.ś.r. nie powinno mieć zastosowania w odniesieniu do skarżącej. Wobec ustaleń organu I instancji, że matka nie może samodzielnie sprawować opieki nad małoletnią [...] należy przyjąć, że ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. tj. obowiązek legitymowania się przez rodziców orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności, czy pozbawieniem władzy rodzicielskiej nie powinny mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Rozważania te mają istotny wpływ na datę, od której należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, co powinno nastąpić od daty złożenia wniosku.

Wobec powyższego wskazać należy, że skoro MB legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wymaga opieki nie tylko ze względu na wiek, ale i orzeczoną niepełnosprawność, a skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na jej sprawowanie, to tym samym wobec ustalenia, że matka zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji nie jest w stanie uczynić zadość ciążącemu obowiązkowi, uznać należy za spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 202 § 2, art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając je w wysokości 1 000 zł, i ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Sąd ustalił w niniejszej sprawie opłatę, stanowiącą podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego, w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, albowiem uznał, że uzasadnia to nakład pracy pełnomocnika poświęcony na przygotowanie się do prowadzenia niniejszej sprawy, którego wymagał jej charakter.