Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 441/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 107 par. 1 pkt 6 i par. 3, art. 134 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi W. D.-R. na decyzję Dyrektora Szkoły Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia do szkoły doktorskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Szkoły Uniwersytetu M. K. w T. na rzecz W. D.-R. kwotę [...](dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2020 r. Dyrektor Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych [...] (SDNS [...]) w T., działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej powoływanej jako "k.p.a."), art. 200 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020 r. poz. 85 ze zm., dalej powoływanej jako "p.s.w.n.") oraz uchwały Nr 65 Senatu [...]z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji kandydatów do SDND [...]w T. (Biuletyn Prawny [...]z 2019 r. poz. 168, dalej powoływanej jako "uchwała nr 65"), nie przyjął W.D. (Skarżącej) do SDNS [...]w T. w roku akademickim 2020/2021.

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżając w całości ww. decyzję z dnia [...] września 2020 r., domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie:

1) § 2 ust. 1 uchwały nr 65 w zw. z § 1 zarządzenia nr 51 Rektora [...] poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji dnia 23 września 2020 r., podczas gdy z harmonogramu postępowania rekrutacyjnego wynika, że decyzja ta miała zostać wydana 24 września 2020 r.; a także poprzez arbitralne określenie terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia 8 października 2020 r., mimo że przepisy k.p.a. pozwalają na złożenie takiego wniosku w terminie 14 dni od doręczenia decyzji;

2) art. 200 ust. 6 ustawy w zw. z § 4 pkt 5 i 6 oraz § 10 ust. 1, 2 i 3 uchwały nr 65 poprzez nieujawnienie całościowej listy rankingowej oraz listy osób przyjętych do SDNS na rok 2020/2021;

3) art. 10 kpa w zw. z § 10 ust. 3 uchwały nr 65 poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Skarżąca mimo podjętych czynności nie miała możliwości zapoznania się z wynikami postępowania rekrutacyjnego;

4) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wnikliwego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w szczególności dokumentacji przedstawionej przez Skarżącą, co skutkowało tym, że liczba punktów przyznanych przez Komisję Kwalifikacyjną została zaniżona mimo, że dokumenty spełniają wszystkie warunki formalne i merytoryczne;

5) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak kompletnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, wskazującego ile punktów i za co otrzymała Skarżąca w postępowaniu kwalifikacyjnym;

6) art. 67 § 1 k.p.a. poprzez niesporządzenie protokołu z posiedzenia komisji dokonującej kwalifikacji Skarżącej do SDNS [...], zawierającego pytania zadane w toku rozmowy kwalifikacyjnej i udzielone odpowiedzi.

Po rozpatrzeniu ww. wniosku Dyrektor SDNS [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. wskazał, że terminem dla wniosków o ponowne rozpatrzenie kandydatur do SDNS [...] w naborze głównym 2020 r. był 8 października 2020 r., w związku z czym wniosek Skarżącej z dnia 2 listopada 2020 r. został uznany za złożony po terminie. Wskazał jednocześnie, że w związku z tym, Komisja Kwalifikacyjna podtrzymuje decyzję o nieprzyjęciu do SDNS [...] z dnia [...] września 2020 r., ogłoszoną dnia [...]września 2020 r.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze na powyższe rozstrzygnięcie, Skarżąca domagając się jego uchylenia, jak i uchylenia rozstrzygnięcia wydanego w I instancji oraz zobowiązania organu do wydania decyzji o przyjęciu Skarżącej do SDNS [...] w T. w roku akademickim 2020/2021, sformułowała zarzuty w przeważającej części tożsame z podniesionymi już na gruncie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo podniosła zarzut naruszenia § 5 ust. 2 uchwały nr 65 w zw. z art. 200 ust. 5 ustawy poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r. przez nieuprawniony do tego organ, tj. Komisję Kwalifikacyjną [...], oraz zarzuty naruszenia w sprawie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 k.p.a. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z załączonych do skargi dokumentów, na okoliczności wskazane w jej treści.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła m.in., że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 2 listopada 2020 r. został złożony w terminie przewidzianym przepisami k.p.a., ponieważ decyzja odmowna została jej doręczona w dniu 19 października 2020 r. W związku z tym, w jej ocenie, dopiero od tej daty można było skutecznie liczyć termin na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie podkreśliła, że samo zamieszczenie informacji o wynikach rekrutacji na koncie Internetowej Rejestracji Kandydatów (IRK) nie jest decyzją administracyjną i podniosła, że organ stwierdzając, że jej środek odwoławczy był spóźniony, winien był wydać postanowienie o uchybieniu terminu, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Zarzuciła również brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów i argumentacji przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, niewyjaśnienie stronie motywów podjętego rozstrzygnięcia oraz uchybienia w zakresie informowania i pouczania jej jako strony postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor SDNS wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że podstawą określenia terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do dnia 8 października 2020 r. były przepisy szczególne zarządzenia nr 51 Rektora [...] z dnia 1 kwietnia 2020 r. oraz art. 129 § 3 k.p.a. Wskazał ponadto, że wyniki postępowania rekrutacyjnego ogłoszono zgodnie z harmonogramem w systemie IRK dnia 24 września 2020 r. oraz że Skarżąca w tym dniu pobrała decyzję dostępną na jej koncie. W ocenie organu wygenerowana przez Skarżącą decyzja nie jest zatem projektem decyzji, a ostateczną decyzją, która została jej skutecznie doręczona dnia 24 września 2020 r. drogą elektroniczną. Ponadto Dyrektor wyjaśnił, że udzielona Skarżącej pismem z dnia 13 stycznia 2021 r. odpowiedź na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie jest odpowiedzią będącą jego rozpatrzeniem, a jedynie komunikatem o tym, iż wniosek nie będzie rozpatrzony z powodu uchybienia terminu i w związku z tym organ nie ma możliwości zmiany decyzji z dnia 23 września 2020 r. Powyższego pisma w ocenie organu nie należy zatem utożsamiać z decyzją administracyjną, w której doszło do merytorycznego rozpoznania wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym został zgłoszony przez Skarżącą w skardze, a organ, w terminie czternastu dni od dnia powzięcia informacji o złożeniu tego wniosku, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

W następnej kolejności wskazać należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej. Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Dyrektora SDNS [...] w T. z dnia 13 stycznia 2021 r., wydane w konsekwencji wniesionego przez Skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy przyjęcia jej do szkoły doktorskiej. Co istotne, w rozstrzygnięciu tym, organ nie określając podstawy prawnej wydanego przez siebie aktu, wskazał w jego treści po pierwsze na uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Skarżącą, a po drugie na podtrzymanie decyzji Komisji Kwalifikacyjnej o nieprzyjęciu Skarżącej do SDNS z dnia 23 września 2020 r. Brak jednoznacznego określenia podstawy prawnej działania organu oraz jednoczesne odniesienie się przez Dyrektora do okoliczności uchybienia terminu przez Skarżącą (stanowiącej co do zasady przeszkodę formalną w merytorycznym rozpoznaniu wniosku), jak i wskazanie na podtrzymanie decyzji wydanej w toku I instancji (a zatem odniesienie się do meritum sprawy) - doprowadziło Sąd do przekonania, że w niniejszej sprawie kwestią wymagającą oceny w pierwszej kolejności jest legalność formy zaskarżonego aktu administracyjnego oraz poprawność zastosowania w sprawie przepisów postępowania wyznaczających podstawowe standardy procedowania przed organami administracji publicznej.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w wyżej zakreślonych granicach Sąd uznał, że jest ono wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Podstawę̨ materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć́ stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, regulujące m.in. kwestie dotyczące kształcenia doktorantów. Jak stanowi art. 200 ust. 2 tej ustawy, rekrutacja do szkoły doktorskiej odbywa się w drodze konkursu na zasadach określonych przez senat albo radę naukową. Zgodnie zaś z ust. 5 tego artykułu, odmowa przyjęcia do szkoły doktorskiej następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Szczegółowe zasady rekrutacji kandydatów do SDNS [...], w tym również kwestie dotyczące odmowy przyjęcia do szkoły doktorskiej Senat [...] uregulował w uchwale nr 65 z dnia 28 maja 2019 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych [...]. Stosownie do zapisów ww. uchwały oraz ustalonych ram postępowania kwalifikacyjnego w SDNS na rok akademicki 2020/2021 postępowanie rekrutacyjne na podstawowe miejsca stypendialne finansowane z subwencji składa się m.in. z postępowania kwalifikacyjnego, które ma charakter konkursowy i jest prowadzone przez Komisję Kwalifikacyjną, w której skład wchodzi m.in. dyrektor Szkoły, jako przewodniczący.

Zgodnie z § 5 uchwały nr 65 decyzję o odmowie wpisania na listę doktorantów w trybie opisanym w § 2 ust. 1, 2 i 3, podejmuje dyrektor Szkoły (ust. 2), a od decyzji tej przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (ust. 3). Przy czym na mocy upoważnienia nr 39/2020-2024 Rektor [...] upoważnił Dyrektora SDNS [...] w okresie od dnia 1 września 2020 r. do 31 sierpnia 2024 r. m.in. do wydawania decyzji o nieprzyjęciu do SDNS oraz decyzji w postępowaniu toczącym się na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Z powyższych zapisów ustawy oraz szczegółowych zasad rekrutacji określonych przez organy uczelni wynika zatem, że w realiach niniejszej sprawy odmowa przyjęcia do szkoły doktorskiej następuje w drodze decyzji administracyjnej, a organem właściwym do wydania tej decyzji, jak i rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest Dyrektor SDNS. Wydanie przez Dyrektora decyzji administracyjnej o odmowie przyjęcia Skarżącej do szkoły doktorskiej z dnia 23 września 2020 r., zdeterminowało zatem konieczność stosowania w niniejszej sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przestrzegania podstawowych standardów procedowania przed organami administracji publicznej.

Dyrektor w konsekwencji wniesienia przez Skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zobligowany był zatem do podjęcia jednego z możliwych działań wynikających z obowiązujących przepisów k.p.a, tj. do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w formie decyzji lub w sytuacji stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego - do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a.

Przy czym, decyzja administracyjna, o której mowa w art. 104 k.p.a., jest kwalifikowanym aktem administracyjnym, cechującym się zewnętrznym charakterem, władczym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, skierowanym do konkretnego adresata. Akt administracyjny w postaci decyzji administracyjnej musi mieć zatem odpowiednią formę, jaką wyznaczają przepisy prawa (art. 107 § 1 k.p.a.). Jej wydanie następuje po wszczęciu postępowania, zebraniu materiału dowodowego i dokonaniu subsumcji ustalonego w tym postępowaniu stanu faktycznego do norm prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że jako minimum elementów koniecznych dla zakwalifikowania pisma jako decyzji uznaje się cztery składniki: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Brak któregokolwiek z tych elementów dyskwalifikuje pismo organu, jako rozstrzygnięcie o cechach decyzji i nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

Ponadto podjęte przez organ rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy oraz okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji spełniającego wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06; WSA w Olsztynie z dnia 1 września 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 423/21 – dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query ).

Natomiast rozstrzygnięciem proceduralnym, na podstawie którego organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie stwierdzenia tej okoliczności organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12 - dostępny jw.). Treść́ art. 134 k.p.a. będącego bezwzględnie obowiązującą normą prawną wskazuje na obowiązek organu odwoławczego wyraźnego ustosunkowania się do tej czynności. Stwierdzenie uchybienia terminu wymaga zatem jednoznacznego rozstrzygnięcia w formie postanowienia (por. G. Łaszczyca, Komentarz do art. 134 k.p.a., teza 9, Lex 2010 r.). W świetle powyższej regulacji stwierdzić należy, że organ orzekając w oparciu o art. 134 k.p.a. obowiązany jest zatem ustalić i należycie wyjaśnić stronie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia przede wszystkim dwie okoliczności: datę doręczenia decyzji stronie oraz datę wniesienia przez nią odwołania. Wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego narusza bowiem art. 7 i 77 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze i dokonując analizy treści zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd zważył, że organ procedując w następstwie wniesionego przez Skarżącą środka odwoławczego wydał akt administracyjny nie przestrzegając przepisanej regulacjami k.p.a. formy dla poszczególnych rodzajów rozstrzygnięć i tym samym naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dyrektor wydał bowiem akt administracyjny, w którego treści zawarł zarówno rozstrzygnięcie proceduralne (stwierdził uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego), jak i merytoryczne (podtrzymał decyzję I instancji), co uznać należy za niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów.

Przy czym na podstawie obiektywnej analizy treści przedmiotowego rozstrzygnięcia Sąd uznał, że akt ten, jako władcze rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, skierowane do konkretnego adresata, stanowi decyzję administracyjną, podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej. Pomimo stwierdzenia, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony został po terminie, organ odniósł się bowiem do meritum sprawy i wskazał na podtrzymanie decyzji wydanej w I instancji. Bez jakiegokolwiek wpływu na obiektywną kwalifikację ww. aktu pozostaje przy tym wyjaśnienie organu zawarte w udzielonej odpowiedzi na skargę z dnia 12 marca 2021 r., gdzie Dyrektor wskazał, że pismo z dnia 13 stycznia 2021 r. stanowi jedynie komunikat o tym, że wniosek nie będzie rozpatrzony z powodu uchybienia terminu i nie należy utożsamiać go z decyzją administracyjną. Zaskarżone rozstrzygnięcie zawiera bowiem minimum elementów koniecznych dla zakwalifikowania go jako decyzji – tj. przede wszystkim rozstrzygnięcie o istocie sprawy, a także oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji – w związku z czym uzasadnione jest obiektywne uznanie go za decyzję administracyjną.

Rozstrzygnięcie to, nie spełnia jednak wszystkich niezbędnych wymogów decyzji administracyjnej, co w konsekwencji musiało prowadzić do jego uchylenia. Wadliwość decyzji polega przede wszystkim na niespełnieniu wymogu z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., zgodnie z którym decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na co wskazano już w powyższych rozważaniach. Powtórzyć należy zatem raz jeszcze, że przepis ten obliguje organ do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz wyjaśnienia stronie przyczyn takiego, a nie innego załatwienia żądania strony. Uzasadnienie decyzji powinno być sporządzone w taki sposób, by możliwym było poznanie toku rozumowania organu i kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia. Jeżeli więc decyzja nie zawiera wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności – tak jak w niniejszej sprawie - to nie spełnia wymogów wskazanych w powołanym wyżej przepisie. Ponadto aby prawidłowo ocenić wydaną przez organ decyzję, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich

istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Braki uzasadnienia decyzji w zakresie podstawowych elementów przewidzianych przepisem art. 107 § 3 k.p.a. uniemożliwiają dokonanie przez sąd oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, a organ nie może konwalidować braków uzasadnienia decyzji argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2858/21 – dostępny jw.). Ponadto rozstrzygnięcie to nie zawierało stosownego pouczenia, które również jest jednym z elementów składowych decyzji, stosownie do art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a., w związku z czym jego brak uznać należy za uchybienie.

Wskazać należy jednocześnie, że jeżeli intencją organu w niniejszej sprawie było stwierdzenie, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony został po terminie – na co wskazał w udzielonej odpowiedzi na skargę - to winien był to uczynić jednoznacznie w formie postanowienia, wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. – co też zasadnie dostrzegła w skardze Skarżąca. Przy czym również to rozstrzygnięcie winno być uzasadnione w jasny i czytelny sposób, tak aby strona była świadoma tego na jakich okolicznościach organ oparł swoje ustalenia, stwierdzając uchybienie terminu. Nie ulega wątpliwości, że wymogów tych nie spełniają lakoniczne wyjaśnienia Dyrektora, w których wskazał on jedynie na końcowy termin do składania wniosków o ponowne rozpatrzenie kandydatur do SDNS – tj. 8 października 2020 r. – i stwierdził, że tym samym wniosek złożony dnia 2 listopada 2020 r. został uznany za złożony po terminie. Organ nie przedstawił bowiem wszystkich istotnych okoliczności, na podstawie których uznał, że w sprawie doszło do uchybienia terminu, a w szczególności nie odniósł się jakkolwiek do daty doręczenia Skarżącej decyzji I instancji – która to kwestia w realiach sprawy, jak wynika z treści skargi, budzi szczególne wątpliwości, w związku z czym powinna zostać jednoznacznie wyjaśniona.

Podsumowując, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Dyrektor istotnie naruszył przepisy postępowania, wydając wadliwe rozstrzygnięcie stanowiące zarówno o kwestiach proceduralnych jak i merytorycznych sprawy i uchybiając tym samym zasadzie wynikającej z art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej zobligowane są do działania na podstawie przepisów prawa. Co więcej, zaskarżonego rozstrzygnięcia, stanowiącego w istocie decyzję administracyjną, organ należycie nie uzasadnił, ograniczając się w tym zakresie wyłącznie do lakonicznych stwierdzeń, a ponadto nie pouczył Skarżącej o możliwości jej zaskarżenia do sądu. Tym samym, stwierdzić należy również, że w sprawie doszło do naruszenia art. 9, art. 11 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i 7 oraz § 3 k.p.a.

Wskazać należy jednocześnie, że nieprawidłowa forma zaskarżonego rozstrzygnięcia uniemożliwiła jego merytoryczną kontrolę przez Sąd, a tym samym odniesienie się do większości zarzutów skargi, dotyczących istoty sprawy, w tym również kwestii dotyczących samego postępowania rekrutacyjnego. Przedwczesną w ocenie Sądu byłaby bowiem analiza odnoszących się do meritum sprawy zarzutów w sytuacji, gdy organ nie zajął jasnego stanowiska w formie jednego z dopuszczalnych rozstrzygnięć, co do wniesionego przez Skarżącą wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Ponadto ocena prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa może być oparta jedynie na prawidłowo pod względem proceduralnym zbudowanej podstawie faktycznej rozstrzygnięcia.

Z analogicznych przyczyn – tj. poprzestania na tym etapie postępowania wyłącznie na kontroli formalnej zaskarżonego aktu - niezasadnym i przedwczesnym byłoby zatem uwzględnienie przez Sąd wniosku dowodowego podniesionego przez Skarżącą, który dotyczył istoty sprawy.

Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skargi – których ocena na tym etapie postępowania nie okazała się przedwczesna - Sąd za niezasadny uznał zarzut Skarżącej dotyczący rozpoznania w sprawie środka odwoławczego przez nieuprawniony organ, tj. Komisję Kwalifikacyjną. Jak wynika bowiem z przytoczonych powyżej regulacji w realiach sprawy, Dyrektor Szkoły, będący jednocześnie przewodniczącym Komisji Kwalifikacyjnej jest organem uprawnionym do wydawania decyzji o nieprzyjęciu do szkoły doktorskiej, jak i do rozpoznawania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. W sprawie zarówno decyzję z dnia 23 września 2020 r., jak i decyzję wydaną po rozpoznaniu środka odwoławczego – z dnia 13 stycznia 2021 r., wydał właśnie Dyrektor SDNS, o czym świadczy jednoznacznie jego podpis pod tymi decyzjami. Powyższej obiektywnej okoliczności nie zmienia znajdujące się w decyzji z dnia 13 stycznia 2021 r. stwierdzenie o podtrzymaniu decyzji I instancyjnej przez Komisje Kwalifikacyjną. W związku z tym zarzut podniesiony w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony.

Za niemające znaczenia na gruncie niniejszej sprawy - dotyczącej kontroli konkretnego zaskarżonego aktu – uznać należało również zarzuty podnoszone w zakresie przewlekłości prowadzonego postępowania. W tym celu Skarżąca może bowiem skorzystać ze środków takich jak skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania.

W związku z powyższym, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną, którą jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a. Dyrektor powinien zatem najpierw zweryfikować raz jeszcze zachowanie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie - z uwzględnieniem wytycznych Sądu – w razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo w razie pozytywnych ustaleń co do ww. terminu – rozpoznać sprawę merytorycznie w formie decyzji. Przy czym, w odniesieniu do każdego ze wskazanych rodzajów rozstrzygnięć, organ zobligowany jest do należytego uzasadnienia jego podjęcia w sposób odpowiadający wymogom k.p.a.

O kosztach postępowania, biorąc pod uwagę wynik sprawy, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., obejmując nimi kwotę uiszczonego przez Skarżącą wpisu w kwocie 200 zł.

J. Janiszewska-Ziołek J. Bortkiewicz K. Korycka