Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 408/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 -3
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi E.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę


UZASADNIENIE

W złożonym wniosku z dnia [...]. o umorzenie zadłużenia

z tytułu składek Skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną. Podała, że jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Zaznaczyła, że nie może znaleźć pracy, ponieważ pracodawcy nie chcą zatrudniać osoby, której do przejścia na emeryturę pozostał tylko rok.

Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w B. odmówił Stronie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od lutego do grudnia 2014r. w łącznej kwocie [...]zł, w tym na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie [...]zł oraz ubezpieczenie zdrowotne

w łącznej kwocie [...]zł, z powodu nie stwierdzenia całkowitej nieściągalności,

o której stanowi art. 28 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017r., poz. 1778 ze zm.), dalej: "u.s.u.s." oraz

z uwagi na brak podstaw do umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca podniosła, że nie stać jej na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb. Potwierdziła, że jest właścicielką dwóch nieruchomości. Wskazała, że z jednej z nich była prowadzona bezskuteczna egzekucja, natomiast z drugiej ze względu na współwłasność z mężem, nie ma możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji. W związku z powyższym zarzuciła, że organ błędnie przyjął, iż Strona może uregulować powstałe zadłużenie

z tytułu składek.

Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że po ponownym wnikliwym przeanalizowaniu sprawy, nie stwierdził ustawowych przesłanek przemawiających za możliwością umorzenia należności. W tym zakresie wskazując na treść art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. podał, że w stosunku do działalności Skarżącej nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. W związku z tym przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. nie zachodzą w stosunku do przedmiotowego zadłużenia. Z przyczyn oczywistych nie ma również zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. Zadłużenie jest bowiem wyższe niż kwota kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym. Oznacza to, że przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. również nie ma zastosowania. Należności zostały objęte egzekucją. Nie można stwierdzić, aby okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. zaistniały. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Organ zaznaczył, że dokonał zabezpieczenia spłaty należności poprzez wpisanie hipoteki na nieruchomości, w której Zobowiązana posiada udział w wysokości 1/12. Ponadto w odniesieniu do posiadanej nieruchomości będącej współwłasnością ustawową małżeńską organ wyjaśnił, że ma możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości stanowiącej współwłasność łączącą obojga małżonków. Z tych powodów nie zachodzą wobec Strony przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności

z tytułu składek. Uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku na podstawie

art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i wydanie decyzji o umorzeniu należności.

W zakresie możliwości umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), dalej: "rozporządzenie", organ podał, że Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą (zakład instalacyjno-budowlany) w zakresie sprzedaży detalicznej mebli, sprzętu oświetleniowego i pozostałych artykułów użytku domowego do dnia [...]. Wykreślenie z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej nastąpiło

z dniem [...]. Obecnie zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Zobowiązana ma [...] lat. Jest mężatką, jednak prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest współwłaścicielką nieruchomości w B. przy ul. [...]

i właścicielką nieruchomości o pow. [...] ha położonej w miejscowości D. K.. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika,

że Zobowiązana mieszka u syna i nie ponosi kosztów utrzymania. Skarżąca nie wykazała natomiast, kto ponosi koszty utrzymania nieruchomości w B. przy

ul. [...], tym samym organ uznał, że nie przedstawiła w pełni swojej sytuacji finansowej. Skarżąca nie korzysta z żadnych form pomocy społecznej. Posiada zobowiązania z tytułu podatków w kwocie [...]zł oraz wobec banków w wysokości [...] zł, których nie spłaca. Na podstawie powyższych informacji organ stwierdził, że aktualnie sytuacja finansowa w jakiej Zobowiązana znajduje się nie jest łatwa, jednak spłata zadłużenia z tytułu składek nie musi być jednorazowa, ale może być realizowana w ratach dostosowanych do jej możliwości płatniczych.

Odnosząc się do kwestii zdrowia, organ stwierdził, że Skarżąca boryka się

z problemami zdrowotnymi od 2009r. Choroba jednak nie była przeszkodą

w prowadzeniu działalności gospodarczej, natomiast fakt zarejestrowania

w Powiatowym Urzędzie Pracy oznacza, że Zobowiązana jest gotowa podjąć zatrudnienie. Organ zaznaczył, że nie każda choroba zobowiązanego umożliwia umorzenie zaległych składek, lecz tylko taka, która pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W skardze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a." oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ww. rozporządzenia poprzez: błędną ocenę sytuacji materialnej Skarżącej, brak rzetelnej oceny dowodów oraz nielogiczność argumentacji. Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie wraz z argumentacją. Zarzuciła,

że organ błędnie przyjął, iż Zobowiązana może uregulować powstałe zadłużenie z tytułu składek. Podniosła, że nie ma środków na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb. Potwierdziła, że jest właścicielką dwóch nieruchomości, przy czym z jednej z nich była prowadzona bezskuteczna egzekucja, natomiast z drugiej ze względu na współwłasność z mężem, nie ma możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji.

W konsekwencji Skarżąca uznała, że nie ma możliwości zaspokojenia należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r. poz. 2188) sąd administracyjny przeprowadza kontrolę aktów wydawanych przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, a zatem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r.,

poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. umorzenia należności z tytułu składek. Tym samym nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Należy to do wyłącznej kompetencji organu administracji.

Rozpoznawana przez Sąd w niniejszym postępowaniu sprawa dotyczy oceny zgodności z prawem decyzji odmawiającej umorzenia na wniosek Strony, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne wraz z odsetkami za zwłokę. Organ stanął na stanowisku, że nie wystąpiły przesłanki umorzenia, stąd odmowa uwzględnienia wniosku jest zasadna. Przeciwnego zdania jest Skarżąca, która podnosi, że przesłanka umorzenia występuje, bowiem nie ma Ona środków i realnego majątku mogącego być podstawą zastosowania umorzenia.

W zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi.

II. W tym miejscu konieczne jest przypomnienie treści regulacji stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji, tj. art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. Art. 28 ust. 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko

w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Przepis art. 28

ust. 3 u.s.u.s. doprecyzowuje w tym względzie ust. 2 tego artykułu, bowiem zawiera zamknięty katalog sytuacji, w których zachodzi całkowita nieściągalność, tj.: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe

z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Podejmując decyzję

w zakresie umorzenia należności, organ w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tej ustawy, może, ale nie ma obowiązku umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w sytuacji ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim przypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy, pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności

z tytułu składek.

III. W wyniku analizy akt niniejszej sprawy, Sąd podzielił stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co do braku wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji braku prawnej możliwości umorzenia należności

w oparciu o to kryterium. Niewątpliwie w sprawie nie ma zastosowania art. 28 ust. 3

pkt 2 u.s.u.s. Podnieść należy, że w sprawie nie prowadzono postępowania upadłościowego ani likwidacyjnego, nie został oddalony wniosek o ogłoszenie upadłości. Przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie ma zastosowania, gdyż odnosi się do zadłużenia niższego od kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie można też stwierdzić istnienia okoliczności z art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s., ponieważ naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Co więcej organ podał, że egzekucja z majątku Skarżącej jest wszczęta.

Powyższe powoduje, że w okolicznościach niniejszej sprawy, organ miał podstawy do uznania, iż stan całkowitej nieściągalności zobowiązania z majątku Zobowiązanego nie zaistniał, a tym samym przesłanka umorzenia należności z tytułu składek, o której mowa w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., nie wystąpiła.

IV. W przedmiotowej sprawie również prawidłowo organ ustalił, że zgromadzony materiał dowody nie pozwala stwierdzić, iż zaistniały przesłanki umorzenia, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią tego uregulowania, Zakład może umorzyć należności z tytułu nieopłaconych składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Mając na uwadze powyższe przesłanki należy podać, że Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą (tj. zakład instalacyjno-budowlany) w zakresie sprzedaży detalicznej mebli, sprzętu oświetleniowego i pozostałych artykułów użytku domowego do dnia [...]. Wykreślenie z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej nastąpiło z dniem [...]. Skarżąca w tym roku kończy [...] lat, a zatem jak podkreśla jest w wieku przedemerytalnym. Obecnie zarejestrowana jest

w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni jest mężatką, ale jak podała prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest współwłaścicielką nieruchomości w B. przy

ul. [...] nr [...] i właścicielką nieruchomości

o pow.1,3462 ha położonej w miejscowości [...] K. (nr [...]).

Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że "Mieszka

w mieszkaniu syna F. , który ponosi wszelkie koszty utrzymania". Nie korzysta

z żadnych form pomocy społecznej.

Z ustaleń zatem wynika, że Skarżąca jest współwłaścicielką jednej nieruchomości i właścicielką drugiej. Niewątpliwie istnieje zatem majątek nieruchomy, który ewentualnie może stanowić źródło zaspokojenia wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a przynajmniej nie można tego wykluczyć w przyszłości, jeżeli nawet dotychczas były trudności z ich sprzedażą. Skarżąca twierdzi w skardze,

że w stosunku do jednej z nieruchomości będącej jej własnością i męża (objęta wspólnością majątkową) nie uda się uzyskać "klauzuli wykonalności". Sad zauważa,

że trudno to obecnie w niniejszym postępowaniu przesądzać. Trudności

w porozumieniu się wszystkich współwłaścicieli co do np. sprzedaży nieruchomości nie mogą stanowić podstawy do umorzenia zaległości z tytuł składek. Brak bowiem takiego porozumienia może stanowić podstawę do wystąpienia do sądu powszechnego

z odpowiednim wnioskiem w celu rozwiązania sporu. Wynik zaś postępowania egzekucyjnego może być dopiero przesądzony w oparciu o czynności i wydane postanowienia organu egzekucyjnego np. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego

z powodu bezskuteczności, a nie na podstawie subiektywnych stwierdzeń Skarżącej. Powyższe tym bardziej jest uzasadnione, że Skarżąca zamieszkuje w innej nieruchomości/lokalu, a mianowicie w mieszkaniu syna. Strona kwestionuje powołanie się przez organ na okoliczność nie przedstawienia w pełni jej sytuacji finansowej, bowiem podnosi, że wskazała wszystkie dane i nie ma z czego uregulować należności. Zauważyć jednak należy, że organ podniósł tę okoliczność w kontekście nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]. Strona bowiem jest jej właścicielem, zamieszkuje natomiast w mieszkaniu syna, stąd powstaje pytanie kto utrzymuje nieruchomość położoną w B. przy ul. [...]. Rzeczywiście tego Skarżąca nie wyjaśniła. Sąd zauważa, że organ pismami z dnia

[...]. i [...]. zawiadomił Skarżącą o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Nie było zatem przeszkód, aby wyjaśnić choćby tę wątpliwość, która faktycznie się nasuwa po dokonaniu analizy akt sprawy. Ponadto Sąd zauważa, że nieruchomość może przynosić pożytki.

Prawdą jest, że Skarżąca posiada zobowiązania z tytułu podatków w kwocie [...]zł oraz wobec banków w wysokości [...] zł., które nie są spłacane. Zauważyć jednak należy, że zobowiązania wobec banku nie mogą być zaspakajane

w sposób uprzywilejowany.

W tym miejscu podnieść należy, że banku nie można traktować jako wierzyciela szczególnego, wobec którego długi należy spłacać w pierwszej kolejności, natomiast ZUS - jako wierzyciela, który powinien umorzyć zaległe składki w sytuacji wystąpienia trudności płatniczych. Nie można akceptować stanu, w którym od instytucji publicznych żąda się rezygnacji z należności, gdy jednocześnie na stanie Wnioskodawczyni są nieruchomości.

Podkreślić należy, że organ nie zlekceważył sytuacji Skarżącej i podniósł,

iż aktualnie sytuacja finansowa w jakiej się Strona znajduje nie jest łatwa, jednak nie można mówić o ubóstwie i przesądzać o niemożności zaspokojenia wierzyciela, choćby w części z istniejącego majątku. Skarżąca powołuje się na bardzo trudną sytuację finansową, jednocześnie nie przedłożyła w trakcie postępowania żadnych decyzji

o uzyskiwanych np. zasiłkach z pomocy społecznej, czy o przyznanych dodatkach mieszkaniowych. Sąd zauważa, że są one przyznawane osobom szczególnie dotkniętym problemami materialnymi. Co do zasady są także potwierdzeniem faktycznych trudności finansowych osób, dla których są wydawane. Nie budzi też wątpliwości, że Skarżąca może liczyć na pomoc rodziny. Pomimo, że Skarżąca nie osiąga żadnego dochodu, to jest wspomagana przez rodzinę (konkretnie syna) i to

w zakresie kosztów zamieszkania oraz wydatków związanych z utrzymaniem.

W związku z tym rację ma organ, że nie wystąpiła przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia.

V. W ocenie tut. Sądu, w sprawie uprawnione jest także stanowisko o braku przesłanki przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). W tym kontekście podnieść należy, że Skarżąca powołuje się na problemy zdrowotne od 2009r. Tymczasem do [...]. prowadziła działalność gospodarczą, a zatem trafnie organ podnosi, że choroba nie uniemożliwiła Skarżącej prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto Skarżąca obecnie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Przy czym podnosi, że pozostaje bez pracy ze względu na brak chęci ze strony pracodawców do zatrudniania osób w wieku przedemerytalnym. Skarżąca zatem wykazuje gotowość do zatrudnienia, a choroba nie jest na tyle przeszkodą, aby to uniemożliwić, choć Sąd zdaje sobie sprawę z uciążliwości jaką może być depresja, na którą powołano się w oświadczeniu.

VI. Prawidłowo też oceniona została przez organ kwestia nie wystąpienia przesłanki wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w postaci poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązaną możliwości dalszego prowadzenia działalności, czego Strona skutecznie nie podważyła.

VII. W tej sytuacji należy stwierdzić, że z uwagi na przywołane okoliczności, zasadnie organ stwierdził, iż w sprawie nie wystąpiła żadna przesłanka umorzenia zaległości z tytułu składek wraz z odsetkami za zwłokę, a Strona nie wykazała, aby twierdzenie przeciwne było uprawnione. Podnieść należy, że o sytuacji majątkowej Wnioskodawcy nie przesądzają wyłącznie środki pieniężne, którymi zobowiązany dysponuje, ale także majątek nieruchomy. W związku z tym uprawnione jest twierdzenie organu, że natychmiastowa rezygnacja przez ZUS z należności nie znajduje uzasadnienia w świetle regulacji ustawowych i rozporządzenia. W ocenie Sądu, dokonując powyższej analizy, stanowisko organu w przedmiotowej sprawie nie narusza prawa, a podjęte negatywne dla Wnioskodawcy rozstrzygnięcie nie może być uważane za dowolne. Reasumując podkreślić należy, że umorzenie należności z tytułu składek zawsze powinno wynikać z zaistnienia rzeczywiście wyjątkowych okoliczności wyłączających możliwość ich uregulowania przy dołożeniu starań przez zobowiązanego. W świetle treści powołanych wyżej przepisów, dokonana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych ocena sytuacji majątkowej Strony, nie nosi cech dowolności. Argumentacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji jest logiczna i przekonywująca. Świadczy o tym również fakt, że dostrzegając trudności w jednorazowej spłacie zadłużenia wobec ZUS, organ wskazał na możliwość rozłożenia należności na raty,

z uwzględnieniem możliwości płatniczych Wnioskodawcy, w kontekście choćby posiadanych nieruchomości.

VIII. W ocenie Sądu, w toku postępowania, stosownie do treści art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., organ podjął wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, po czym dokonał prawidłowej oceny prawnej poczynionych ustaleń faktycznych. Zapewnił też Stronie, przewidziane w art. 10 § 1 k.p.a., prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Prawidłowo wywiązał się również

z obowiązku poszanowania zasady przekonywania wyjaśniając zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji. Swoje stanowisko uzasadnił zaś stosownie do wymogów zawartych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., wbrew twierdzeniom skargi. Lektura obydwu decyzji pozwala na ustalenie, jakimi okolicznościami kierował się organ wydając decyzję odmowną dla Skarżącej. Okoliczność, że treść decyzji po ponownym rozpoznaniu sprawy jest zbieżna

z poprzednio wydaną, wynika z podobnej oceny okoliczności w świetle zebranego materiału dowodowego, a nie z braku ponownego rozpoznania sprawy przez ZUS. Fakt, że Skarżąca nie zgadza się wydanym rozstrzygnięciem, nie oznacza, iż narusza ono prawo.

Jednocześnie Sąd zauważa, że nawet wystąpienie przesłanek ustawowych lub

z ww. rozporządzenia nie oznacza, iż po stronie organu istnieje obowiązek umorzenia zaległości z tytułu składek. Podać bowiem należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia zaległych składek ma charakter uznaniowy. Taka forma działania organów administracji publicznej sprowadza się zaś do możliwości wyboru konsekwencji prawnych stwierdzonego stanu faktycznego. Przyjęcie pewnego rodzaju elastyczności w stosowaniu prawa wynika głównie z konieczności ustalenia relacji między wartościami respektowanymi przez społeczeństwo indywidualnie na potrzeby konkretnej sytuacji. Bogate w tym zakresie orzecznictwo sądowe kształtuje trwałą i jednolitą linię, zgodnie

z którą kontrola sądowa decyzji o charakterze uznaniowym polega na zbadaniu, czy organ administracji publicznej podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wszechstronnego i wnikliwego jego rozważenia. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości, czy słuszności (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2001r., sygn. akt I SA/Ka 498/00; wyrok NSA

z 13 października 2000r., sygn. akt III SA 3416/99; wyrok NSA z 14 maja 1997r., sygn. akt I SA/Łd 344/96; wyrok NSA z 13 stycznia 1998r., sygn. akt I SA/Łd 272/97).

Sąd natomiast nie ma kompetencji do umorzenia zaległości z tytułu składek, jak również nie może nakazać organowi ich umorzenie. Kontrola przez Sąd zaskarżonej decyzji ogranicza się wyłącznie do jej oceny pod względem zgodności z prawem.

Na marginesie Sąd zaznacza, że w przypadku zmiany sytuacji zdrowotnej czy finansowej Skarżącej, nie ma przeszkód, aby złożyć kolejny wniosek o przyznanie ulgi wskazując na nowe okoliczności sprawy.

IX. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

M. Łent H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska