Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 190/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59, art. 60, art. 64, art. 64c par. 7, art. 64c par. 8
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Bożena Suleja, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 4 pkt 1,

a także art. 64c § 7 i § 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. z o.o. w C. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A", Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w tej sprawie.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ drugiej instancji stwierdził, że w dniu

[...] , [...] i [...] 2002 r. oraz w dniu [...] 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C., działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze obejmujące odpowiednio zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres [...] 2000 r. – [...] 2000 r. W dniu [...] 2002 r. poborca skarbowy doręczył zobowiązanej Spółce odpisy tytułów wykonawczych z dnia

[...] 2002 r. i spisał protokół o stanie majątkowym Spółki. Tego samego dnia Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wystawił zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w 9 bankach, które zostały doręczone bankowi i zobowiązanemu. Banki poinformowały, ze nie prowadzą rachunku bankowego na rzecz "A" Sp. z o.o. W dniach [...] i [...] 2002 r. organ egzekucyjny wystawił kolejne zawiadomienia o zajęciu prawa bankowego u pana P. M. i u pana J. B.. W dniu [...] 2003 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wystawił na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2002 r. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego w "B" S.A. W dniu

[...] 2003 r. na konto organu egzekucyjnego wpłynęła, przekazana przelewem, kwota [...] zł. Następnie w dniach [...] 2003 i [...] 2004 r. dokonano zajęcia u dwóch kolejnych podmiotów. W dniu [...] 2004 r. organ egzekucyjny wydał postanowienie, którym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego ze względu na brak możliwości uzyskania kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że dokonane zajęcia wierzytelności okazały się bezskuteczne, poza zajęciem wierzytelności pieniężnej w "B" S.A., w wyniku którego przekazano kwoty [...] zł (w dniu [...] 2003 r.) i [...] zł (w dniu [...] 2003 r.), które zostały zarachowane na koszty egzekucyjne. Powyższe postanowienie zostało doręczone Spółce "A" w dniu [...] 2004 r. W wyniku rozpoznania złożonego przez Spółkę zażalenia postanowieniem z dnia [...] 2004 r. organ drugiej instancji uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W dniu [...] 2004 r. organ egzekucyjny wystawił dwa następne zawiadomienia. Pismem z dnia [...] 2007 r. "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] 2002 r. i [...] 2003 r. wskazując, że decyzje, na podstawie których wystawiono tytuły wykonawcze, zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych podając jako podstawę tego rozstrzygnięcia art. 59 § 1, § 2, § 3 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz stwierdzając, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego uzyskano jedynie kwotę środków pieniężnych przekazaną przez "B" S.A. Postanowienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 7 stycznia 2008 r.

W piśmie z dnia [...] 2009 r. prezes Spółki "A" domagał się zwrotu na rachunek "A" pobranych przez Urząd Skarbowy w C., w toku postępowania podatkowego, następnie umorzonego, kwot na zabezpieczenie nieistniejącego zobowiązania podatkowego pobranych z rachunków bankowych "A" oraz kwot zatrzymanych z nadpłat w podatku dochodowym. Precyzując żądanie Spółka poinformowała, że domaga się zwrotu ściągniętych w toku postępowania egzekucyjnego kwot. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2009 r., wydanym na podstawie art. 64c § 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny odmówił zwrotu kwot kosztów pobranych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wskazując jakie kwoty przekazano organowi egzekucyjnemu oraz na poczet jakich należności zostały one zaliczone. Podał, że postępowanie egzekucyjne wszczęto i prowadzono zgodnie z prawem, zaś tytuły wykonawcze wystawiono w oparciu o decyzje będące w obrocie prawnym, które nie zostały uchylone, oraz że stwierdzenie w dniu [...] 2002 r. (tak w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej) wygaśnięcia tych decyzji wywiera skutek od momentu wprowadzenia do obrotu decyzji stwierdzających wygaśnięcie.

W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany zarzucił naruszenie art. 120 w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej podnosząc, że organ nie ustosunkował się do treści wniosku opartego na fakcie przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz podkreślając, iż wniosek nie dotyczył kwestii ponoszenia kosztów przez zobowiązanego, a zwrotu kwot ściągniętych w postępowaniu egzekucyjnym mającym za przedmiot nieistniejące zobowiązanie podatkowe.

Dyrektor Izby Skarbowej przywołał treść art. 64c § 1, § 3, § 7 i § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdzając, że postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne, zaś podstawą wydania postanowienia był głównie art. 59 § 2 tej ustawy. Postanowienie to zostało doręczone Spółce w dniu [...] 2008 r. Organ drugiej instancji zauważył, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie odmawiające zwrotu kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny nie wziął pod uwagę art. 64c § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że żądanie, o którym mowa w § 7, nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zatem brak było podstaw do jego merytorycznego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zauważył, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało doręczone zobowiązanej spółce w dniu [...] 2008 r., w związku z czym termin do złożenia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, w treści którego orzeka się również o zasadności ich naliczenia i wskazania osób, które je winny uiścić, upływał w dniu [...] 2008 r. Poinformował, że decyzjami z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. umorzył wyłącznie postępowanie odwoławcze, ponieważ brak było podstaw do rozpatrzenia odwołań Spółki z uwagi na wygaśnięcie zobowiązań określonych w decyzjach organu podatkowego z 2002 r. wskutek przedawnienia.

W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca "A" Sp. z o.o. w C. wniosła o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa oraz art. 60 § 1 w związku z art. 59 § 1 i art. 64c § 3, § 7 i § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że "po umorzeniu postępowania egzekucyjnego akty organów podatkowych stwierdziły przedawnienie należności będących przedmiotem tego postępowania. Wskutek przedawnienia zostały pozbawione mocy prawnej tytuły egzekucyjne, będące podstawami do wystawienia tytułów wykonawczych, z których była prowadzona egzekucja".

Strona skarżąca stwierdziła, że organ drugiej instancji nie miał podstaw do umorzenia postępowania w sprawie, a dokonując tego zaskarżonym postanowieniu naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie nie wyjaśnia, na jakiej podstawie prawnej organ odwoławczy oparł umorzenie postępowania w sprawie. Bezpodstawne było zastosowanie przepisów art. 64c § 7 i § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż postępowanie egzekucyjne miało za przedmiot należności podatkowe a nie koszty egzekucyjne. Zdaniem strony postanowienie o umorzeniu egzekucji nie może, w jakimkolwiek zakresie, zawierać rozstrzygnięcia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne w sprawie zostało umorzone na podstawie przepisów art. 59, a nie art. 64c wskazanej ustawy.

Strona skarżąca wyraziła pogląd, że skoro postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to do sprawy mają zastosowanie przepisy art. 60 tej ustawy, zaś § 1 tego artykułu przewiduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Oznacza to cofnięcie skutków dokonanych czynności i przywrócenie w ten sposób stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji (tak wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 76/08), a więc konieczność zwrotu pobranych od skarżącego w toku postępowania kwot.

Strona wskazała, że w sprawie było bezsporne, iż należność pieniężna, która była przedmiotem umorzonego postępowania egzekucyjnego, uległa przedawnieniu. Z chwilą przedawnienia zobowiązań podatkowych, które były przedmiotem postępowania egzekucyjnego, okazało się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. W tym przypadku miał więc zastosowanie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jednakże nie oznacza to, iż uzyskane w toku postępowania egzekucyjnego kwoty należy zwrócić, czego domaga się strona. Stwierdził, że pobrane w toku postępowania egzekucyjnego koszty zaliczone w całości na poczet kosztów egzekucyjnych, które zgodnie z art. 64c § 1 o postępowaniu egzekucyjnym, obciążają zobowiązanego, zaś dokonane później umorzenie postępowania egzekucyjnego nie miało wpływu na zasadność pobrania tych kwot i zaliczenia ich na poczet kosztów egzekucyjnych.

W piśmie z dnia [...] 2010 r. strona skarżąca podniosła, że w sprawie, której dotyczy skarga, organy podatkowe działają z urzędu, a nie na wniosek, zaś żądanie skarżącego kierowane do organów nie było wnioskiem w rozumieniu art. 64c § 7 i § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, lecz tylko domaganiem się dokonania czynności, do których dokonania organy były zobowiązane bez wniosku skarżącego. Strona zauważyła, że jeżeli do sprawy ma zastosowanie art. 64c § 3 wymienionej ustawy, to termin do zwrotu zaczyna biec od nastąpienia zdarzenia, o którym mowa w tym przepisie, a nie od doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu egzekucji , o którym mowa w § 8 tego artykułu, przy czym termin z § 3 jest terminem początkowym, a termin z § 8 terminem kończącym.

Pismem z dnia [...] 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odpowiedział na pismo strony stwierdzając, że zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego możliwy jest dopiero po zakończeniu tego postępowania, poprzez wydanie stosownego rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny, organ nadzoru lub sąd.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej ustawa egzekucyjna, postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadku wystąpienia choćby jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1 – 10 tego przepisu. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej). Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 59 § 5 ustawy egzekucyjnej).

W myśl art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 – 8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. Organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 60 § 2 ustawy egzekucyjnej). Czynności egzekucyjne to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej).

Stosownie do art. 64c § 1 zd. 2 ustawy egzekucyjnej koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2 – 4, obciążają zobowiązanego. Przepis art. 64c § 3 tej ustawy stanowi, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 64c § 7 ustawy egzekucyjnej). Żądanie, o którym mowa w § 7, nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku – od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych.

W przypadku egzekucji należności pieniężnych z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się – w pierwszej kolejności – koszty egzekucyjne i koszty upomnienia (art. 115 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej).

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że postępowanie egzekucyjne kończy się wydaniem (z urzędu albo na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela) postanowienia o umorzeniu postępowania, bądź – bez jego wydania – wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy nie następuje na wniosek wierzyciela lub z przyczyn opisanych w art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, ma podwójny skutek: po pierwsze stanowi o zakończeniu postępowania egzekucyjnego, a po drugie powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych – w warunkach określonych w art. 60

§ 1 ustawy egzekucyjnej. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego doręcza się zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Moment doręczenia takiego postanowienia zobowiązanemu decyduje o dacie rozpoczęcia biegu terminu do złożenia przez zobowiązanego żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Żądanie takie nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że żądanie w sprawie kosztów egzekucyjnych zgłoszone przez zobowiązanego po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego staje się bezprzedmiotowe, nieskuteczne, nie podlega rozpatrzeniu. Tym samym, w przypadku doręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, zgłoszenie przez zobowiązanego żądania, o którym mowa w art. 64c § 7 ustawy egzekucyjnej, po upływie terminu określonego w art. 64c § 8 tej ustawy, nie rodzi po stronie organu egzekucyjnego obowiązku (ani uprawnienia) wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Należy przy tym zauważyć, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych z urzędu tylko wówczas, gdy koszty te obciążają wierzyciela.

Dlatego też można stwierdzić, że w sytuacji gdy koszty egzekucyjne nie obciążają wierzyciela, niezależnie od sposobu zakończenia postępowania egzekucyjnego (wydaniem i doręczeniem postanowienia o umorzeniu tego postępowania lub wskutek wyegzekwowania obowiązku) postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych wydaje się wyłącznie na żądanie zobowiązanego zgłoszone w przewidzianym do tego terminie, a nie z urzędu. Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, o ile koszty egzekucyjne nie obciążają wierzyciela, organ egzekucyjny pozbawiony jest prawa orzekania w sprawie kosztów egzekucyjnych, chyba że w odpowiednim czasie żądanie wydania takiego postanowienia wniesie zobowiązany. Brak żądania zobowiązanego oznacza brak możliwości rozpatrzenia sprawy kosztów egzekucyjnych ciążących na zobowiązanym.

Wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych może nastąpić w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego lub po jego zakończeniu. Dla zobowiązanego termin do żądania wydania takiego postanowienia kończy bieg po upływie 14 dni od zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 64c § 8 ustawy egzekucyjnej. Termin ten jest terminem ustawowym, zawitym, o charakterze materialnym. Bezskuteczny upływ takiego terminu, wobec braku stosownego żądania uprawnionego podmiotu (zobowiązanego), powoduje niedopuszczalność rozstrzygania kwestii kosztów egzekucyjnych, które nie obciążają wierzyciela. Termin z art. 64c § 8 ustawy egzekucyjnej jako termin prawa materialnego nie podlega przywróceniu. Uprawnienie żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych oraz obowiązek rozpatrzenia takiego żądania wygasa (przestaje istnieć) z upływem terminów opisanych w art. 64c § 8 ustawy egzekucyjnej.

Skutkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest – w przypadkach określonych prawem – uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, a więc działań organu egzekucyjnego zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Uchylenie czynności egzekucyjnych następuje w zasadzie z mocy samego prawa i oznacza, że w ten sposób zostaje przywrócony stan istniejący przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Następstwem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest zwrot kwoty wyegzekwowanej lub wpłaconej dobrowolnie. Jeżeli organem egzekucyjnym jest wierzyciel, będący organem podatkowym, ewentualne zaniechanie zwrotu otrzymanej kwoty może być rezultatem różnych okoliczności, w tym m. in. zaliczenia jej na inne zobowiązania (tak wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II FSK 485/07).

W przypadku dokonania czynności egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych organ egzekucyjny pobiera stosowne opłaty, które wraz z wydatkami stanowią koszty egzekucyjne. Organ egzekucyjny pobiera opłatę za czynności egzekucyjne w warunkach opisanych w art. 64 § 2 ustawy egzekucyjnej. Pobrane opłaty stają się kosztami egzekucyjnymi. Środki pieniężne pochodzące z wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych przypadają na rzecz tego organu, który je uzyskał, z zastrzeżeniem § 10 i 11 (art. 64c § 9 ustawy egzekucyjnej). Koszty egzekucyjne, w przypadku egzekucji należności pieniężnej, są zaspokajane – z kwoty uzyskanej z egzekucji – w pierwszej kolejności. Oznacza to, że wyegzekwowana kwota zaliczona jest na koszty egzekucyjne, a dopiero jej nadwyżka przeznaczona jest na zaspokojenie innych, wymienionych w art. 115 ustawy egzekucyjnej, tytułów. W sytuacji, gdy wyegzekwowana kwota nie przewyższa należnych (pobranych) kosztów egzekucyjnych, środki pieniężne tak uzyskane stanowią koszty egzekucyjne i jako takie podlegają rygorom art. 64c ustawy egzekucyjnej z wyłączeniem przepisu art. 60 tej ustawy. Tym samym kwoty takie nie są zwracane w innym trybie niż opisany w art. 64c ustawy egzekucyjnej.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy przedmiotowa kwota wpłynęła na konto organu egzekucyjnego w wyniku zajęcia wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego zobowiązanej w "B" S.A. i została zarachowana na koszty egzekucyjne. Kwota ta nie przekraczała należnych kosztów egzekucyjnych prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny spełnił wymogi przewidziane art. 64 § 2 ustawy egzekucyjnej. Skarżący nie kwestionował tych okoliczności. Dlatego też organ drugiej instancji słusznie uznał, że wyegzekwowana kwota stanowiła kwotę kosztów egzekucyjnych oraz prawidłowo stwierdził, że podlegała ewentualnemu zwrotowi, w trybie art. 64c ustawy egzekucyjnej, przy spełnieniu określonych tam warunków.

Poza sporem było, że prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, a postanowienie w tej sprawie doręczono zobowiązanej w dniu 7 stycznia 2008 r. Od tej daty rozpoczął bieg termin określony dla wniesienia przez zobowiązaną żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Bieg tego terminu upłynął bezskutecznie w dniu [...] 2008 r., zaś złożone po tej dacie żądanie zobowiązanego wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych nie podlegało rozpatrzeniu. Brak możliwości rozpatrzenia żądania oznaczał bezpodstawność przeprowadzenia postępowania w tej sprawie.

Zgodnie z treścią art. 105 § 1 kpa, znajdującego odpowiednie zastosowanie z mocy art. 18 ustawy egzekucyjnej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W myśl art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchylając zaskarżoną decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Zgodnie z art. 144 kpa powyższą regulację stosuje się odpowiednio do zażaleń na postanowienie organu pierwszej instancji.

Skoro w niniejszej sprawie organ egzekucyjny dokonał błędnej kwalifikacji żądania zobowiązanego, bez uwzględnienia treści art. 64c § 7 i 8 ustawy egzekucyjnej, rzeczą organu drugiej instancji było wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia pierwszoinstancyjnego i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Żądanie wydania postanowienia, które z mocy ustawy nie podlega rozpatrzeniu, wobec upływu ustawowego terminu do jego wniesienia, nie jest podstawą do prowadzenia i merytorycznego rozpatrzenia takiej sprawy. Z tych przyczyn Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił zaskarżone zażalenie postanowienie i umorzył postępowanie wszczęte żądaniem zobowiązanego wydania postanowienia w sprawie kosztów postępowania jako wydanego bezpodstawnie od samego początku.

Zaskarżonym postanowieniem organ drugiej instancji uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowych kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego wskazując właściwą podstawę prawną tego rozstrzygnięcia tj. art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa i w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej. Dlatego też zarzut strony co do braku wskazania podstawy prawnej był całkowicie chybiony. Uchylenie orzeczenia pierwszoinstancyjnego, a następnie umorzenie przez organ drugiej instancji postępowania w danej sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji zaskarżonego odpowiednim środkiem zaskarżenia, oznacza umorzenie postępowania pierwszej instancji, skoro żadne inne postępowanie w tej sprawie nie było prowadzone.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie może zawierać rozstrzygnięcia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Właśnie dlatego ustawodawca przyznał zobowiązanemu prawo żądania wydania postanowienia w sprawie tych kosztów. To uprawniony podmiot (zobowiązany) decyduje o tym, czy z żądaniem takim wystąpić. Na realizację tego uprawnienia ustawodawca wyznaczył odpowiedni okres. Zobowiązany powinien znać przepisy prawa, zaś brak wiedzy w tym zakresie skutkuje niekorzystnymi dla zobowiązanego rozstrzygnięciami.

Zobowiązany nie mógł domagać się zwrotu wyegzekwowanych kwot na podstawie art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej, gdyż wyegzekwowane kwoty w chwili ich pobrania stały się kosztami egzekucyjnymi, których powołany przepis nie dotyczy. Przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem – umorzonego następnie – postępowania egzekucyjnego nie oznacza konieczności zwrotu pobranych w toku postępowania kwot przypadających na koszty egzekucyjne. Kwoty te podlegają zwrotowi w trybie art. 64c ustawy egzekucyjnej.

Z tych przyczyn bezzasadne było podniesienie okoliczności stanowiących podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym przedawnienie egzekwowanej należności, które nota bene nastąpiło już po zakończeniu egzekucji. Stwierdzenie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego zaistniałej po jego wszczęciu i wyegzekwowaniu określonych kwot nie oznacza, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem. Okoliczność ta nie mogła być przedmiotem badania sądu z uwagi na charakter i zakres rozstrzyganej sprawy.

Dlatego też Sąd nie stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i na mocy art. 151 tej ustawy skargę oddalił.