Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1029/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Kazimierz Bandarzewski ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. S. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 czerwca 2015 znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu wniosku S. S. i M. K .o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję znak: [...] z dnia 31 marca 2015 r.

Decyzją tą odmówiono wnioskowi skarżących stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 października 1999 r. znak: [...] odmawiającej uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 7 lipca 1999 r. o uchyleniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 1 grudnia 1997 r. nr [...] orzekającej o zwrocie działki nr [...] o powierzchni [...] ha obręb [...] na rzecz S. K. i M. K. po 1/3 części i S. S. w ½ części, zobowiązania właścicieli do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa zwaloryzowanego odszkodowania oraz odmawiającej zwrotu działki nr [...] o powierzchni [...] ha obr. [...] na rzecz sądownie ustalonych spadkobierców poprzedniego właściciela W. K.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że Kierownik Urzędu Rejonowego w K. działając na wniosek S. K., M. K. i S. S.. spadkobierców W. K., decyzją z dnia 1 grudnia 1997 r. znak: [...] orzekł o zwrocie działki na rzecz ww. osób. Stwierdził bowiem, że parcela l.kat. [...] wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w Krakowie z dnia 22 lutego 1961 r. na cele przebudowy ul. P. w K., nie została w całości zagospodarowana na cel związany z wywłaszczeniem, gdyż nie weszła w skład pasa drogowego tej ulicy i pozostawała we władaniu wnioskodawców.

Na skutek wniosku A. A. o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 7 lipca 1999 r. znak: [...] uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. orzekającą o zwrocie działki nr [...] o powierzchni [...] ha na rzecz S. K. w 1/3 części, M. K. w 1/3 części i S. S. w 1/2 części, zobowiązującą właścicieli do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa zwaloryzowanego odszkodowania oraz odmawiającą zwrotu działki nr [...] o powierzchni [...] ha na rzecz sądownie ustalonych spadkobierców poprzedniego właściciela W. K.

Przesłanką dla tej decyzji wydanej w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. stały się przedstawione przez A. A. dowody, na podstawie których Prezydent Miasta K. ustalił, iż w trakcie prowadzonego przez były Urząd Rejonowy postępowania nie zostało zgłoszone istnienie postanowienia sądowego o zasiedzeniu działki nr [...] w 1992 r przez J. i A. K. Spadkobiercami tych osób są A. A. i S. S.. Prawo to nie zostało ujawnione przez właścicieli działki w księdze wieczystej. Kierownik Urzędu Rejonowego w K. orzekając o zwrocie działki nr [...] decyzją z dnia 1 grudnia 1997 r. nie miał wiedzy o wydanym wcześniej przez Sąd postanowieniu.

Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 października 1999 r. znak: [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 lipca 1999 r. mając na względzie ujawnienie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 26 czerwca 1992 r. dotyczącego nabycia przez J. i A. K. z dniem 16 grudnia 1978 r. przez zasiedzenie na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej własność przedmiotowej nieruchomości, zaś na mocy postanowienia sądowego z dnia 23 listopada 1998 r. spadkobiercami J. K. są A. A. i S. S.

S. K., M. K .i S.S. złożyły odwołanie od decyzji organu I instancji do Wojewody Małopolskiego, który przekazał je do załatwienia wg. właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K.

Z przedstawionych dowodów, dokumentów zalegających w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że w dacie wydania przez Kolegium Odwoławcze skarżonej obecnie przez S. S. i M. K. decyzji z dnia 4 października 1999 r. działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani Gminy. Wedle art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 1997 r. Nr 115, poz.741 z późn. zm.) dla postępowań objętych tą ustawą, w których decyzja została wydana przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej przysługuje stronie odwołanie do wojewody jedynie w sprawach dotyczących nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa.

Ponieważ nieruchomość będąca przedmiotem postępowania nie stanowiła własności Skarbu Państwa przekazano odwołanie stron wg. właściwości Kolegium Odwoławczemu.

Przedmiotem postępowania z wniosku S. S .i M. K. jest stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 października 1999 r., która w oparciu o przepisy art. 136 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K.

Skargę na powyższą decyzję wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ustawowym terminie S. S. oraz M. K. działająca przez pełnomocnika J. S. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego i procesowego, mające wpływ na wynik sprawy:

1) przepisów postępowania, tj.:

a) art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i odmowę zastosowania w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy została spełniona przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji polegająca na wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 października 1999 r. znak: [...] z rażącym naruszeniem prawa;

b) art. 156 § 1 pkt 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy została spełniona przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji polegająca na wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 października 1999 r. znak: [...] z naruszeniem przepisów o właściwości;

c) art. 156 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich przesłanek mogących skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 października 1999 r. znak: [...];

d) art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 8 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. wybiórcze i niedokładne zbadanie stanu sprawy oraz sposobu procedowania organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności, co świadczy o braku wnikliwego zbadania materiału zgromadzonego w sprawie i braku przeprowadzenia we właściwy sposób kontroli nadzorczej zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji oznacza prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej.

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 9a w związku z art. 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.) poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy jego prawidłowe zastosowanie prowadziłoby do uznania, iż decyzję objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności wydał wskutek wniesienia odwołania niewłaściwy organ - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w miejsce Wojewody, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.;

b) art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W związku z powyższymi zarzutami, skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 marca 2015 r. i stwierdzenie nieważności decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku, wniosły o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdzono nieważności decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Skarżące opisały szczegółowo stan faktyczny sprawy, a także podały uzasadnienie prawne dla swej skargi.

Strony przedstawiły przepisy dotyczące instytucji stwierdzenia nieważności. Ich zdaniem postępowanie rozpoznawcze powinno być prowadzone wedle przepisów regulujących postępowanie przed organem I instancji. Organ administracji powinien rozstrzygać sprawę całościowo, co do wszystkich przesłanek wymienionych przepisem art. 156 K.p.a.

Skarżące podniosły, że w sposób całkowicie błędny został określony stan prawny przedmiotu postępowania, a to wobec braku tożsamości pomiędzy nieruchomością będącą przedmiotem decyzji z dnia 1 grudnia 1997 r. znak: [...] Kierownika Urzędu Rejonowego, a nieruchomością będącą przedmiotem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 października 1999 r. znak: [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 7 lipca 1999 r. znak: [...], a które wydano w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia 26 lipca 1992 r. sygn. akt [...] o zasiedzeniu między innymi działki nr [...] przez J. i A. K. Spadkobierczynią tych osób jest A. A.

Strony nie zgadzają się z tezą Kolegium Odwoławczego, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego orzeczono o zwrocie działki na rzecz sądownie ustalonych spadkobierców poprzedniego właściciela, gdyż w trakcie postępowania nie zostało ujawnione postępowanie o zasiedzenie, podobnie z przyjętym ustaleniem iż małżeństwo K. nabyli przez zasiedzenie własność przedmiotowej nieruchomości. Podkreślają, że nie zachodzi tożsamość nieruchomości objętych ww. decyzjami, oraz postanowieniem Sądu powszechnego w przedmiocie zasiedzenia, które to nieruchomości pomimo tożsamości oznaczenia działki, nie są tożsame przedmiotowo.

Zdaniem Skarżących Kolegium Odwoławcze powinno było wziąć w swoim orzeczeniu pod uwagę ustalenia zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 czerwca 2001 r. pod. sygn. [...] Sądu Rejonowego [...] , a także materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu "wznowieniowym".

Zostały naruszone przepisy art. 156 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich przesłanek w nim wymienionych, a w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i odmowę zastosowania w niniejszej sprawie, strony stawiają zarzut naruszenia przepisów o właściwości w tym art. 9a w związku z art. 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Zamiast Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. organem rozpatrującym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powinien być Wojewoda M.. Jakkolwiek organem odwoławczym od decyzji starosty jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze może być nim również w pewnych sytuacjach przewidzianych przepisami wojewoda. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku, który przewiduje art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami wówczas gdy sprawy rozstrzygane są w drodze decyzji przez starostę, jeżeli starosta wykonuje zadania z zakresu administracji rządowej. Strony przywołują również na poparcie swego stanowiska treść przepisów art. 142 i art. 242 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiącego o dacie wejścia w życie tej ustawy tj. 1 stycznia 1998 r., a więc przed wydaniem przez Kolegium Odwoławcze decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało częściowo swoje ustalenia faktyczne i w całości wywody prawne zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące zasadności umorzenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, rozstrzyga w granicach sprawy, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej i uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub też naruszenia przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie naruszają prawa.

W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 K.p.a. Z tego też powodu tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a., które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste i okoliczność ich ewentualnego zaistnienia właściwy organ ma obowiązek wykazać, o ile rzeczywiście takie przesłanki zaistniały.

Organ administracji publicznej odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. z uwagi na brak wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że do takiego naruszenia doszło, lecz niezbędne jest wykazanie, na czym w danym przypadku polega "rażący charakter" owego naruszenia. Nie każde naruszenie prawa zasługuje na to, aby zakwalifikować je jako "rażące". Stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa. Oczywistość naruszenia musi polegać na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Ponadto rażące naruszenie prawa to taki stan, w którym przy prawidłowym zastosowaniu danych przepisów nie byłoby możliwym wydanie decyzji o danej treści, mając na uwadze stan faktyczny i prawny a daty wydania tak9iej decyzji.

Wady przesądzające o nieważności mają charakter materialny i muszą tkwić w samej decyzji jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą.

Takiego stopnia "rażącego" naruszenia prawa nie można przypisać decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 października 1999 r. znak: [...] którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 7 lipca 1999 r. znak: [...] uchylającą decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. orzekającą o zwrocie działki nr [...] o powierzchni [...] ha na rzecz S. K. w 1/3 części, M. K. w 1/3 części i S. S. w 1/2 części, zobowiązującą właścicieli do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa zwaloryzowanego odszkodowania oraz odmawiającą zwrotu działki nr [...] o powierzchni [...] ha na rzecz sądownie ustalonych spadkobierców poprzedniego właściciela W. K.

Trafnie w zaskarżonej decyzji Kolegium Odwoławcze wskazało na konieczność uwzględnienia momentu czasowego oceny zaistnienia przesłanki nieważnościowej wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wynika to z samej treści art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym właściwy organ stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Dotyczy to oceny zaistnienia owego rażącego naruszenia prawa w chwili wydawania takiej decyzji. Tym samym zasadnie Kolegium Odwoławcze dokonało oceny zaistnienia takiej przesłanki na datę 4 października 1999 r., a nie datę inną, a zwłaszcza datę późniejszą. Byłoby niczym nie uzasadnionym, aby obciążać organ administracji odpowiedzialnością za rażące naruszenie prawa, jeżeli w dacie wydania takiej decyzji o takim naruszeniu nie mogło być mowy. Okoliczność natomiast, że później, po wydaniu danej decyzji, zaistniały nowe okoliczności faktyczne lub prawne, które – gdyby zaistniały wcześniej – mogłyby doprowadzić do wydania decyzji o innej treści, nie spełniają przesłanki rażącego naruszenia prawa w dacie wydania tej wcześniejszej decyzji.

Sąd dokonując oceny legalności wydania zaskarżonej decyzji (tzn. utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 4 października 1999 r.) uwzględnił ocenę (na dzień 4 października 1999 r.) obowiązującego wówczas stanu prawnego i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (ustalonego stanu faktycznego). Nie ulega wątpliwości, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 1961 r. parcela gruntowa l.kat. [...] została wywłaszczona na rzecz przebudowy ul. P. w K. Parcela ta była własnością W. K.. Nie cała parcela gruntowa l. kat [...] została jednak zajęta pod przebudowę ulicy P.. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że parcela gruntowa l.kat. [...] została podzielona na parcele gruntowe l. kat [...] i l. kat. [...] (na potrzeby wywłaszczenia, bo zajęto pod budowę ulicy tylko część parceli l.kat. [...]). Następnie parcela gruntowa l. kat. [...] podzieliła się na parcele gruntowe l. kat. [...]i l. kat. [...], a parcela gruntowa l. kat. [...] zmieniła oznaczenie na działkę nr [...] (o powierzchni [...] m2 – akta administracyjne sprawy, tom [...], karta nr [...] Parcela gruntowa l.kat. [...] zmieniła oznaczenie na działkę nr [...]

Z akt administracyjnych sprawy wynika, ze postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 26 czerwca 1992 r. stwierdzono zasiedzenie z dniem 16 grudnia 1978 r. przez J. i A. K. działki nr [...] o pow. [...] m2, objęta Księga Wieczystą nr [...] i działka ta powstała z działki nr [...], która z kolei została utworzona z parcel l. kat. [...] i [...].

Nie mając wiadomości o wydaniu ww. postanowienia, Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją z 1 grudnia 1997 r. orzekł o zwrocie wywłaszczonej działki nr [...] o pow. [...] m2 KW [...] na rzecz S.K. (wdowie po W. K.), M. K. (córki W. K.) i S. S. (córki W. K.). W tym postępowaniu nie brała udział J. K..

Z Księgi Wieczystej nr [...], po odłączeniach działek zapisanych w tej księdze, została także wyodrębniona parcela gruntowa l. kat. [...], która zmieniła oznaczenie na parcelę gruntową l. kat. [...] i została wpisana do Księgi Wieczystej nr [...] (akta administracyjne sprawy, tom I, karta nr [...])

Po wydaniu decyzji w dniu 1 grudnia 1997 r. o zwrocie działki nr [...] na rzecz S. K.M. K. i S. S., nastąpiło wznowienie postępowania z powodu braku udziału w tym postępowaniu J. K. oraz braku znajomości przez Kierownika Urzędu Rejonowego postanowienia Sądu Rejonowego o zasiedzeniu działki nr [...] w 1978 r. przez A. i J. K.. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 7 lipca 1999 r. uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z 1 grudnia 1997 r. i odmówił zwrotu działki nr [...] na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela W. K. (S. K., M.K. i S. S.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 4 października 1999 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 7 lipca 1997 r.

W takich okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że na datę 4 października 1999 r. nie stanowiło rażącego naruszenia prawa utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 7 lipca 1999 r. o uchyleniu ostatecznej decyzji z 1 grudnia 1997 r. orzekającej o zwrocie działki nr [...] na rzecz S.K., M.K. i S. S. i odmawiającej dokonania zwrotu na rzecz tych wnioskodawców. Przede wszystkim wydając decyzję z 1 grudnia 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego nie miał żadnej wiedzy o wydanym postanowieniu stwierdzającym zasiedzenie działki nr [...]. Tym samym późniejsze (decyzją z 7 lipca 1999 r.) uchylenie decyzji z 1 grudnia 1997 r. i orzeczenie o odmowie zwrotu działki nr [...] na rzecz spadkobierców po W.K. stanowiło powrót do stanu sprzed 1 grudnia 1997 r. Działka nr [...] nie została zwrócona ani na rzecz spadkobierców po W. K. ani na rzecz J. i A. K. (lub ich spadkobierców). Nie ulega wątpliwości, że w stanie faktycznym w tej sprawie ustalonym na dzień 4 października 1999 r. nie można było bez wątpliwości stwierdzić, że działka nr [...] winna była być zwrócona na rzecz S. K., M.K. i S. S. jako spadkobierców po W. K.. To jeszcze podkreśla, że przesłanka "rażącego naruszenia prawa" na datę 4 października 1999 r. nie zaistniała.

Okoliczność wydania w dniu 27 czerwca 2001 r. przez Sąd Rejonowy [...] w K. postanowienia do sygn. akt [...] oddalającego wniosek o wpis prawa własności na rzecz A.A., S. S.M. K., S. S. i S.K. nieruchomości obejmującej działkę nr [...] nie może stanowić podstawy do oceny rażącego naruszenia prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w decyzji z dnia 4 października 1999 r. Postanowienie to ma niewątpliwy wpływ na ustalenie stanu faktycznego co do ewentualnego zwrotu działki nr [...], ale z racji wydania go po upływie prawie dwóch lat od dnia 4 października 1999 r. nie mogło stanowić elementu stanu faktycznego na dzień 4 października 1999 r.

Także decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 22 maja 2001 r. znak: [...] odmawiająca zwrotu działki na rzecz A. A. nie może być okolicznością potwierdzającą rażące naruszenie prawa przez Kolegium Odwoławcze w decyzji z 4 października 1999 r. i to nie tylko z racji wydania jej prawie 2 lata po decyzji z 4 października 1999 r., ale także i tego, że Wojewoda wydając swoją decyzję z 22 maja 2001 r. stwierdził, że A. A. nie wykazała faktu zostania spadkobierczynią po W. K., a ten warunek jest konieczny do orzekania o zwrocie na rzecz następców prawnych po byłym właścicielu.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, że zasadnie w zaskarżonych decyzjach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uznało brak zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa w dacie 4 października 1999 r.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi, należy stwierdzić, że także i one nie są zasadne. W stanie prawnym obowiązującym na datę 4 października 1999 r. treść art. 9a z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 z późn. zm.) była odmienna o od obecnie obowiązującej. Zgodnie z treścią tego przepisu obowiązującą na dzień 4 października 1999 r., wojewoda był organem odwoławczym od decyzji wydanych przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jeżeli sprawa dotyczyła nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Taka treść ww. przepisu pozwalała na uznanie, że w przypadku postępowań wznowieniowych, organem II instancji będzie nie wojewoda, ale samorządowe kolegium odwoławcze.

Dopiero późniejsze zmiany powołanego art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami sprecyzowały, że organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, stał się wojewoda. Z dniem 15 lutego 2000 r. na mocy ustawy art. 1 ustawy z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw (Dz.U. z 2000 r. Nr 6, poz. 70) zmieniono art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami w ten sposób, że zgodnie z nową treścią tego artykułu od decyzji wydanych przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz w sprawach wywłaszczeń, odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości i zwrotów tych nieruchomości, przysługuje stronie odwołanie do wojewody.

Kolejna zmiana miała miejsce od dnia 22 września 2004 r. na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 z późn. zm.), zgodnie z którą organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, stał się wojewoda. Tym samym to dopiero od 22 września 2004 r. ustawodawca przesądził a limine, że organem zarówno rozpoznającym odwołania, jak i wyższego stopnia nad organami I instancji zostali wojewodowie. Zmiany te wynikały ze sporów kompetencyjnych, do jakich dochodziło w okresie od 2000 r. i latach następnych, w których rozstrzygano o właściwości albo wojewody, albo samorządowego kolegium odwoławczego (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA 1774/00, opub. w LEX nr 54172; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt I SA 1469/00, opub. w ONSA 2002/1/19; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt I SA 1458/00, opub. w LEX nr 54205).

Tym samym nie jest zasadny zarzut, jakoby wydając w dniu 4 października 1999 r. decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekało jako organ niewłaściwy rzeczowo. Ma także znaczenie i ta argumentacja, zgodnie z którą w stanie faktycznym i prawnym ustalonym na datę 4 października 1999 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...]mogła być uznana przez Kolegium Odwoławcze jako nieruchomość stanowiąca własność nie Skarbu Państwa, ale innych osób – J. i A. K. lub ich spadkobierców.

Tym samym niezależnie od tego, czy na datę 4 października 1999 r. należało uznać nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] jako własność J. i A. K. czy też jako własność Skarbu Państwa, nie można uznać za zasadnym zarzut braku właściwości w tej dacie do wydania decyzji przez ten organ. Oczywiście późniejsze zmiany stanu prawnego i poglądów orzecznictwa sądowego nie mogą w tej sprawie zmienić oceny na datę 4 października 1999 r.

Nie jest więc zasadny zarzut skarżących o naruszeniu art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i odmowę zastosowania w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy została spełniona przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji polegająca na wydaniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 października 1999 r. znak: [...] z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja z dnia 4 października 1999 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem. prawa.

Zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i w związku z art. 8 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. wybiórcze i niedokładne zbadanie stanu sprawy oraz sposobu procedowania organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności – także nie jest zasadny. Trafnie podniosło to Kolegium Odwoławcze, że w postępowaniu nieważnościowym nie może dojść do merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie postępowanie to ma się skupić na ustaleniu, czy zaistniała przesłanka nieważnościowa. Postępowanie nieważnościowe (regulowane art. 156-159 K.p.a.) nie obejmuje merytorycznego rozpoznania sprawy.

W tych okolicznościach sprawy także nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774). Ta bowiem sprawa nie dotyczy orzekania o zwrocie nieruchomości, a jedynie oceną, czy decyzja z dnia 4 października 1999 r. została dotknięta wada prawną.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w tej sprawie nie nastąpiło ani naruszenie prawa materialnego, ani nie nastąpiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu pozwalającym na wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Tym samym skarga podlega, stosownie do art. 151 P.p.s.a., oddaleniu.