Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1906/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury~Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 43
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 114 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] oraz Ministra Infrastruktury i Budownictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2139/15 w sprawie ze skarg Ministra Skarbu Państwa i Głównego Urzędu Statystycznego na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. oddala skargi kasacyjne; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Głównego Urzędu Statystycznego kwoty po 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Głównego Urzędu Statystycznego kwoty po 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2016r. sygn. akt I SA/Wa 2139/15, po rozpoznaniu skarg Ministra Skarbu Państwa i Głównego Urzędu Statystycznego na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa własności nieruchomości uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2015r. nr [...].

Wspomniany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia 10 lutego 2014r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 114 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015r. poz. 121 ze zm.), dalej przywoływanej jako: "u.s.u.s.", decyzją z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] nieodpłatnie udziału wynoszącego: 210567/697393 części w prawie własności nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], składającej się z działki nr [...] o powierzchni 0,8322ha, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] (pkt 1 decyzji), oraz udziału wynoszącego 210567/697393 części w prawie własności nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], składającej się z działki nr [...] o powierzchni 0,1081ha, w obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] (pkt 2 decyzji).

Odwołania od wskazanej decyzji Wojewody Mazowieckiego wnieśli Minister Skarbu Państwa oraz Główny Urząd Statystyczny.

W odwołaniu Minister Skarbu Państwa oraz Główny Urząd Statystyczny podnieśli, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nigdy nie nabył prawa zarządu do przedmiotowych nieruchomości.

Minister Infrastruktury i Rozwoju w wyniku rozpoznania ww. odwołań, decyzją z dnia [...] października 2015r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2015r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał przepis art. 114 ust. 1 u.s.u.s. wskazując, że został on umieszczony w Rozdziale 13 – Przepisy przejściowe i końcowe ustawy, gdzie reguluje się wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod działaniem prawa dotychczasowego. Po dokonaniu analizy treści przepisu i daty jego wejścia w życie pod kątem przepisów regulujących instytucję prawa zarządu Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, iż ustawodawca nie ujął w nim prawa zarządu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015r. poz. 782 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.g.n.", w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 1999r., tj. w dniu wejścia w życie u.s.u.s., czy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), dalej przywoływanej jako "u.g.g.w.n.", natomiast posłużył się innym znaczeniowo pojęciem zarządu, rozumianym jako wykonywanie w stosunku do posiadanego majątku całokształtu czynności prawnych i faktycznych. Na takie rozumienie pojęcia zarządu, użytego w art. 114 ust. 1 u.s.u.s. wskazuje fakt, iż zarząd ten miał odnosić się do majątku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a majątek zaś to aktywa i pasywa, a więc również i długi, czy też mienie ruchome. Natomiast na gruncie art. 33 ust. 1 u.g.g.w.n. prawo zarządu dotyczyło wyłącznie gruntów wraz z położonymi na nich budynkami i urządzeniami związanymi trwale z gruntami, stanowiących odpowiednio własność Skarbu Państwa lub własność gminy. Również z art. 43 ust. 1 u.g.n. wynika, iż trwały zarząd (forma prawna będąca kontynuacją prawa zarządu na gruncie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r.) jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. W konsekwencji Minister stwierdził, że w świetle ww. definicji prawo to nie mogło dotyczyć innego majątku, np. ruchomego, stanowiącego np. własność Skarbu Państwa.

Dalej w decyzji argumentowano, że art. 114 u.s.u.s. wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1999r., a więc w chwili obowiązywania już ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. W myśl zaś art. 199 ust. 1 u.g.n. zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Dlatego racjonalny ustawodawca tworząc przepis, który wszedł w życie już po wejściu w życie ww. art. 199 ust. 1 u.g.n., chcąc odnieść się do prawnej formy władania nieruchomością na gruncie tej ustawy, nie posłużyłby się pojęciem zarządu, a pojęciem trwałego zarządu. Ponadto ustawodawca, chcąc wskazać na formę prawną władania gruntem uregulowaną w konkretnym akcie normatywnym, wskazałby w przepisie ten akt, co jednak nie nastąpiło w przypadku art. 114 u.s.u.s. Wskazuje to, że w rozumieniu art. 114 ust. 1 u.s.u.s. przez zarząd majątkiem należy rozumieć wszelkie formy posiadania/sprawowania władztwa nad majątkiem Skarbu Państwa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie trwały zarząd, jako prawną formę władania gruntem w rozumieniu przepisów u.g.n. (względnie u.g.g.w.n.). Zdaniem organu odwoławczego w systemie prawa nie można dwóm pojęciom: zarząd i trwały zarząd, przypisywać tego samego znaczenia i tego samego zakresu przedmiotowego.

Organ odwoławczy wskazał, że z odpisów z ksiąg wieczystych przedmiotowych nieruchomości stanowiących działkę nr [...] i nr [...] wynika, że nieruchomość ta jest własnością Skarbu Państwa, a stan taki istniał również w dniu 1 stycznia 1999r. Z akt sprawy wynika też, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarządzał częścią budynku i nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], w ramach którego miał prawo i obowiązek wykonywania konserwacji, bieżących napraw, utrzymania czystości, jak również ponosić koszty i opłaty związane z użytkowaniem części budynku i gruntu.

Minister Infrastruktury i Budownictwa stwierdził, że skoro z dniem wejścia w życie przepisów u.s.u.s., czyli z dniem 1 stycznia 1999r. przedmiotowe nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, pozostawały w nieformalnym zarządzie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to z tą datą stały się nieodpłatnie własnością tego Zakładu, stosownie do art. 114 ust. 1 u.s.u.s.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli Minister Skarbu Państwa i Główny Urząd Statystyczny wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów podstępowania według norm przepisanych.

Minister Skarbu Państwa w skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 114 ust. 1 u.s.u.s. poprzez uznanie, iż przepis ten statuował odrębną znaczeniowo od trwałego zarządu nieformalną formę władania majątkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i stanowił podstawę do nabycia z dniem 1 stycznia 1999r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] nieodpłatnie udziałów w prawie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]; art. 33 ust. 2 u.g.g.w.n. poprzez uznanie, iż porozumienie zawarte w dniu 1 czerwca 1995r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a Wojewódzkim Urzędem Statystycznym skutecznie ustanawiało współzarząd Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na przedmiotowej nieruchomości, w sytuacji gdy nie udzielono Głównemu Urzędowi Statystycznemu zezwolenia na zawarcie umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej zarządu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa. Minister Skarbu Państwa zarzucił także naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz.1257 ze zm.), dalej przywoływanej jako "K.p.a.", poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, w szczególności pominięcie charakteru i znaczenia porozumienia zawartego w dniu [...] października 1991r. pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a Wojewódzkim Urzędem Statystycznym, którego treść wskazuje, iż do ewentualnego przekazania części nieruchomości na rzecz Zakładu dojdzie na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 72, poz. 311 ze zm.).

Główny Urząd Statystyczny w swojej skardze podniósł, że organ wydając zaskarżoną decyzję oparł się m.in. na porozumieniu zawartym pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Wojewódzkim Urzędem Statystycznym w [...] w zakresie współzarządu i współużytkowania nieruchomościami przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z tym porozumieniem Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał prawo i obowiązek wykonywać konserwację, bieżące naprawy, utrzymanie czystości, jak również ponosić koszty i opłaty związane z użytkowaniem części budynku i gruntu. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 2 u.g.g.w.n., państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, uzyskiwały w zarząd grunty stanowiące własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej lub na podstawie zawartej za zezwoleniem tego organu umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, albo w drodze nabycia gruntu na podstawie umowy cywilnej. Katalog uzyskania w zarząd gruntów był katalogiem zamkniętym, a zatem były to jedyne źródła powstania prawa zarządu do nieruchomości dla państwowej jednostki organizacyjnej. Od dnia 5 stycznia 1990r. nieruchomość położona przy ul. [...] w [...], składająca się z działki ewidencyjnej nr [...] pozostawała w zarządzie (przekształconym w trwały zarząd) Głównego Urzędu Statystycznego. Zostało to potwierdzone decyzją z dnia [...] października 2012r. Ministra Skarbu Państwa, zgodnie z którą orzeczono o nieodpłatnym oddaniu w trwały zarząd Głównemu Urzędowi Statystycznemu przedmiotową nieruchomość. Ponadto Główny Urząd Statystyczny na podstawie protokołu przejęcia z dnia 5 stycznia 1990r. przejął od Centrum [...] nieruchomość zabudowaną Skarbu Państwa położoną w [...] przy ul. [...], składającą się z działki nr [...]. W dniu [...] października 2012r. Minister Skarbu Państwa wydał decyzję nr [...], w której stwierdzono, iż wskazana nieruchomość od dnia 5 stycznia 1990r. nieprzerwanie pozostaje z mocy prawa w zarządzie (przekształconym w trwały zarząd) Głównego Urzędu Statystycznego, zgodnie z którym zarząd nieruchomościami sprawowany w dniu wejścia w życie tej ustawy przez jednostki organizacyjne przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Następnie podniesiono, że przepisy u.g.g.w.n. nie przewidywały możliwości oddania nieruchomości we "współzarząd" kilku jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej. Nie można też wskazać na przesłankę "nieformalnego zarządu", którą spełniał Zakład Ubezpieczeń Społecznych na dzień 1 stycznia 1999r., bowiem zgodnie z art. 114 ust. 1 u.s.u.s. do nabycia własności wymagane było pozostawanie majątku w zarządzie.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2015r. Sąd I instancji wskazał, że podstawą materialnoprawną decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2015r., utrzymanej w mocy decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju był przepis art. 114 u.s.u.s. Powyższa ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999r., a zatem w tym dniu zarząd musiał być już ustanowiony. Sąd dalej wyjaśnił, że z dniem 1 stycznia 1998r. weszła w życie u.g.n., która w art. 44 oraz 45 ust. 1 stanowiła, że trwały zarząd ustanawia się na czas oznaczony lub nieoznaczony, na wniosek w drodze decyzji. Przepis przejściowy ww. ustawy, tj. art. 199 ust. 2 stanowił, że zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Przed wejściem w życie u.g.n. obowiązywała u.g.g.w.n., której art. 33 ust. 2 stanowił, że państwowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej uzyskują grunty stanowiące własność Skarbu Państwa w zarząd na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej lub na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej albo umowy, o której mowa w art. 9 ust. 2 tej ustawy – "nieruchomości nabyte w drodze umowy przez państwowe lub komunalne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej pozostają w ich zarządzie". Z dniem 1 stycznia 1999r., czyli z dniem wejścia w życie u.s.u.s., określony grunt mógł stać się przedmiotem uwłaszczenia ale w tym dniu grunt ten musiał być w zarządzie lub trwałym zarządzie. Zdaniem Sądu I instancji nie sposób podzielić stanowiska Ministra Infrastruktury i Rozwoju, że ustawodawca posłużył się w art. 114 ust. 1 u.s.u.s. pojęciem zarządu odrębnym od prawa regulowanego w u.g.n. czy u.g.g.w.n., a tym samym uznać, że miał na myśli wszelkie pozaprawne formy posiadania czy sprawowania władztwa nad majątkiem Skarbu Państwa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, albowiem (jak stwierdził) w dniu 1 stycznia 1999r. nie istniała już taka forma prawna jak zarząd. Zarząd w znaczeniu użytym art. 114 ust. 1 u.s.u.s. należy rozumieć szeroko. Pojęcie to obejmuje wszystkie (jakie w ówczesnym stanie prawnym były używane) prawne formy (a nie faktyczne) korzystania przez państwowe jednostki organizacyjne z mienia Skarbu Państwa. W tym znaczeniu zarząd obejmował posiadanie, prawo do korzystania (używania) i prawo do rozporządzania rzeczą. Takiego prawa nie dawało Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych porozumienie zawarte w dniu 1 czerwca 1995r. z Wojewódzkim Urzędem Statystycznym w zakresie współzarządu i współużytkowania, bowiem zgodnie z tym porozumieniem Zakład miał jedynie prawo i obowiązek wykonywać konserwację, bieżące naprawy, utrzymanie czystości, jak również ponosić koszty i opłaty związane z użytkowaniem części budynku i gruntu (§ 2 i 4 porozumienia).

Następnie wskazano, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2012r. w której stwierdzono, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] od dnia 5 stycznia 1990r. nieprzerwanie pozostaje z mocy prawa w zarządzie (przekształconym w trwały zarząd) Głównego Urzędu Statystycznego. W kwestii nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] Sąd wskazał, że w materiale dokumentacyjnym znajduje się kopia decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2012r., zgodnie z którą orzeczono o nieodpłatnym oddaniu w trwały zarząd Głównemu Urzędowi Statystycznemu na czas nieoznaczony tej nieruchomości. Wskazane decyzje stały się podstawą wpisu Skarbu Państwa –Głównego Urzędu Statystycznego w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości oznaczonych jako działka nr [...] oraz nr [...]. Sąd I instancji podzielił stanowisko skarżących, że wnioskodawca nie posiada dokumentu o ustanowieniu zarządu nad sporną nieruchomością. Skoro więc z dniem wejścia w życie przepisów u.s.u.s., czyli z dniem 1 stycznia 1999r. przedmiotowa nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...] i nr [...] nie pozostawała w zarządzie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to nie mogła stać się nieodpłatnie własnością tego Zakładu, stosownie do art. 114 ust. 1 u.s.u.s.

Od powyższego wyroku skargi kasacyjne wywiedli: Minister Infrastruktury i Budownictwa oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skarg, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 114 § 1 u.s.u.s. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że ustawodawca posłużył się w art. 114 ust. 1 u.s.u.s. pojęciem zarządu obejmującym wszystkie (jakie w ówczesnym stanie prawnym były używane) prawne formy korzystania przez państwowe jednostki organizacyjne z mienia Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że analiza treści ww. przepisu i daty jego wejścia w życie, pod kątem przepisów regulujących instytucję prawa zarządu wskazuje, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, iż ustawodawca nie ujął w nim prawa zarządu w rozumieniu przepisów u.g.n. (w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 1994r., tj. w dniu wejścia w życie przepisów u.s.u.s.), czy też u.g.g.w.n., natomiast posłużył się innym znaczeniowo pojęciem zarządu, rozumianym jako wykonywanie w stosunku do posiadanego majątku całokształtu czynności prawnych i faktycznych.

Ponadto, w ocenie skarżącego kasacyjnie, na takie rozumienie pojęcia zarządu, użytego w art. 114 ust. 1 u.s.u.s. wskazuje fakt, że zarząd ten miał odnosić się do majątku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Majątek zaś to aktywa i pasywa, a więc również i długi, czy też mienie ruchome. Natomiast na gruncie art. 33 ust. 1 u.g.g.w.n. prawo zarządu dotyczyło wyłącznie gruntów wraz z położonymi na nich budynkami i urządzeniami związanymi trwale z gruntami, stanowiących odpowiednio własność Skarbu Państwa lub gminy. Również z art. 43 ust. 1 u.g.n. wynika, iż trwały zarząd (forma prawna będąca kontynuacją prawa zarządu na gruncie u.g.g.w.n) jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną. W świetle ww. definicji prawo to nie mogło dotyczyć innego majątku, np. ruchomego, stanowiącego np. własność Skarbu Państwa. Skarżący kasacyjnie stwierdził, że art. 114 u.s.u.s. wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1999r., a więc w chwili obowiązywania już u.g.n., zaś w myśl art. 199 ust. 1 u.g.n. zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Tym samym racjonalny ustawodawca, tworząc przepis, który wszedł w życie już po wejściu w życie art. 199 ust. 1 u.g.n., chcąc odnieść się do prawnej formy władania nieruchomością na gruncie tej ustawy, nie posłużyłby się pojęciem zarządu, a pojęciem trwałego zarządu. Ponadto ustawodawca, chcąc wskazać na formę prawną władania gruntem uregulowaną w konkretnym akcie normatywnym, wskazałby w przepisie ten akt, co jednak nie nastąpiło w przypadku art. 114 u.s.u.s. Dalej skarżący kasacyjnie wskazał, iż w rozumieniu art. 114 ust. 1 u.s.u.s. przez zarząd majątkiem należy rozumieć wszelkie formy posiadania/sprawowania władztwa nad majątkiem Skarbu Państwa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie trwały zarząd, jako prawną formę władania gruntem w rozumieniu u.g.n. (względnie u.g.g.w.n.). Wskazano, że sporne nieruchomości są własnością Skarbu Państwa i stan taki istniał również w dniu 1 stycznia 1999r.

W skardze kasacyjnej zaznaczono, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarządzał częścią budynku i nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], w ramach którego miał prawo i obowiązek wykonywania konserwacji, bieżących napraw, utrzymania czystości, jak również ponoszenia kosztów i opłat związanych z użytkowaniem części budynku i gruntu. Skoro więc z dniem wejścia w życie u.s.u.s. przedmiotowe nieruchomości, stanowiące własność Skarbu Państwa, pozostawały w nieformalnym zarządzie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to z tą datą stały się nieodpłatnie własnością tego Zakładu, stosownie do art. 114 ust. 1 u.s.u.s.

Skarga kasacyjna wniesiona przez uczestnika postępowania – Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie:

1) w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), dalej przywoływanej jako "P.p.s.a.":

1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 6, art. 66 ust. 1, art. 116 ust. 2, art. 122 ust. 1 pkt 1 oraz art. 127 in principio u.s.u.s. w związku z art. 7 ust. 1-3 ustawy z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1989r. nr 25, poz. 137, ze zm.), dalej przywoływana jako "u.o.f.u.s." w związku z art. 4 pkt 10, art. 18, art. 43 ust. 1 oraz art. 49 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów (pozostających w związku, jak też każdego z osobna), to jest:

a. pominięcie, że w przepisie art. 114 ust. 1 u.s.u.s. mowa jest o (pisanym z wielkiej litery) Zakładzie, który musi być wobec tego rozumiany zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 i art. 66 ust. 1 u.s.u.s., a więc jako państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, której ze względu na treść art. 4 pkt 10, art. 18 oraz art. 43 ust. 1 u.g.n. nie mógł w dniu 1 stycznia 1999r. (a więc z dniem wejścia w życie u.s.u.s.) przysługiwać trwały zarząd (a tym bardziej nieistniejący już ówcześnie zarząd) nieruchomości Skarbu Państwa;

b. pominięcie, że (i) przepisy art. 7 ust. 1-3 u.o.f.u.s., będące podstawą działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w formie prawnej centralnego organu administracji państwowej (a więc państwowej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, działającej w obrębie Skarbu Państwa), utraciły moc z upływem dnia 31 grudnia 1998r., zaś (ii) przepisy u.s.u.s. – jeśli odwołują się do powyższej (dawnej) formy prawnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (jednostki funkcjonującej pod tą nazwą do dnia 31 grudnia 1998r.) – czynią to w sposób wyraźny, tak jak w art. 116 ust. 2 u.s.u.s., i nie określają Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działającego do 31 grudnia 1998r. mianem (pisanego z wielkiej litery) Zakładu;

c. pominięcie, że z upływem dnia 31 grudnia 1998r. – wskutek likwidacji z tą datą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych funkcjonującego w formie centralnego organu administracji państwowej (a więc państwowej jednostki organizacyjnej nieposiadająćej osobowości prawnej, działającej w obrębie Skarbu Państwa) – wygasł trwały zarząd na wszystkich nieruchomościach Skarbu Państwa zajmowanych przez dotychczasowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a to stosownie do art 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 4 pkt 10, art. 18, art. 43 ust. 1 u.g.n.; podmiot ten został bowiem zlikwidowany z upływem dnia 31 grudnia 1998r., zaś począwszy od dnia 1 stycznia 1999r. funkcjonował już tylko Zakład w rozumieniu przepisów u.s.u.s. któremu – jako państwowej osobie prawnej (odrębnej od Skarbu Państwa) – nie mógł przysługiwać trwały zarząd;

d. pominięcie w efekcie, że w art. 114 ust. 1 i. 2 u.s.u.s. (który nie miał mocy wstecznej i odnosił się wyraźnie do stanu z dnia 1 stycznia 1999r.) zarówno pojęcie majątku, jak i zarządu odnosi się do (pisanego z wielkiej litery) Zakładu, a więc – stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 6 i art. 66 ust. 1 u.s.u.s. – państwowej jednostki organizacyjnej posiadającej osobowość prawną, której ze względu na treść art. 4 pkt 10, art, 18 oraz art. 43 ust, 1 u.g.n. nie mógł przysługiwać trwały zarząd;

e. wadliwe przyjęcie w wyniku wszystkich pdwyższych uchybień, że zarząd w rozumieniu art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. oznacza (i) zarząd w rozumieniu przepisów u.g.g.w.n., bądź (ii) trwały zarząd w rozumieniu przepisów u.g.n.; oba te prawa nie mogły bowiem przysługiwać Zakładowi jako państwowej osobie prawnej, a w tej konotacji pojecie Zakładu (pisane z wielkiej litery) zostało użyte w art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s.;

f. błędną konstatację, iż nieruchomość przy ul. [...] w [...] nie znajdowała się (w udziale) w zarządzie Zakładu w rozumieniu art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s., gdy tymczasem przedmiotowa nieruchomość stanowiła (w udziale) część majątku, o którym mowa w tych przepisach, a wobec tego stała się (w udziale) z dniem 1 stycznia 1999r. własnością Zakładu;

2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 - 2, art. 4 ust. 4 i 4 a oraz art. 33 ust. 1 - 3 u.g.g.w.n., a także art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 10, art. 10 ust. 1 - 4, art. 18 oraz art. 43 ust. 1 u.g.n. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów (pozostających w związku, jak też każdego z osobna), to jest:

a. pominięcie że w art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. mowa jest o majątku, którego wyłącznie elementem – jednym z wielu – są nieruchomości (występujące w tym przepisie w ramach majątku), wobec czego w normie tej chodzi zarówno o mienie nieruchome, jak i wszelkie ruchomości, a także dobra niematerialne oraz długi (zobowiązania);

b. pominięcie, że przedmiotem trwałego zarządu (zarządu) w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów u.g.g.w.n. oraz u.g.n. mogą być tylko i wyłącznie nieruchomości, natomiast przepisy te nie regulują w ogóle problematyki mienia ruchomego, dóbr niematerialnych oraz pozostałych składników majątkowych (w tym zobowiązań);

c. błędne utożsamienie w efekcie majątku, o którym mowa w art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s., tylko z nieruchomościami, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że zarząd w rozumieniu art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. oznacza (i) zarząd w rozumieniu (przywołanych wyżej) przepisów u.g.g.w.n., bądź (ii) trwały zarząd w rozumieniu (przywołanych wyżej) przepisów u.g.n.;

d. błędną konstatację, iż nieruchomość przy ul. [...] w [...] nie znajdowała się (w udziale) w zarządzie ZUS w rozumieniu art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s., gdy tymczasem przedmiotowa nieruchomość stanowiła (w udziale) część majątku, o którym mowa w tych przepisach, a wobec tego stała się (w udziale) z dniem 1 stycznia 1999r. własnością ZUS;

3. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. w związku z art. 199 ust. 2 u.g.n. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów (pozostających w związku, jak też każdego z osobna), to jest:

a. pominięcie, że z dniem 1 stycznia 1998r. zarząd – jako forma władania nieruchomościami publicznymi przez państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (działające w obrębie Skarbu Państwa) – przestał istnieć i przekształcił się w trwały zarząd;

b. pominięcie, że projekt u.s.u.s. (druk nr 338) wpłynął do Sejmu dopiero w dniu 8 maja 1998r., zaś do uchwalenia tej ustawy doszło 13 października 1998r., a więc została ona przygotowana i przyjęta w czasie, gdy w systemie prawnym nié funkcjonował już zarząd jako prawna forma władania nieruchomościami publicznymi przez państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (działające w obrębie Skarbu Państwa);

c. wadliwe przyjęcie w rezultacie, że zarząd w rozumieniu art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. oznacza (i) zarząd w rozumieniu przepisów u.g.g.w.n., a tym bardziej (li) trwały zarząd w rozumieniu (przywołanych wyżej) przepisów u.g.n.;

d. błędną konstatację, iż nieruchomość przy ul. [...] w [...] nie znajdowała się (w udziale) w zarządzie ZUS w rozumieniu art, 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s., gdy tymczasem przedmiotowa nieruchomość stanowiła (w udziale) część majątku, o którym mowa w tych przepisach, a wobec tego stała się (w udziale) z dniem 1 stycznia 1999r. własnością ZUS;

4. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 60 a ust 1 pkt 1 u.g.n. w związku z art. 60 a ust. 2 pkt 10 u.g.n. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów (pozostających w związku, jak też każdego z osobna), to jest:

a. wadliwe uznanie legitymacji skargowej oraz dopuszczenie do udziału w postępowaniu Głównego Urzędu Statystycznego, który jest urzędem centralnym (centralnym organem administracji rządowej), wobec czego jego nieruchomościami gospodaruje Minister Skarbu Państwa i jako jedyny posiada wyłączną legitymację do podejmowania czynności w postępowaniach sądowych i administracyjnych, w szczególności w sprawach dotyczących własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości; taka legitymacja (poza jednym wyjątkiem z art. 60 ust. 2 a pkt 3 u.g.n.) nigdy natomiast nie przysługuje podmiotowi wykonującemu trwały zarząd, bowiem w postępowaniach bierze zawsze udział podmiot gospodarujący określonym zasobem nieruchomości, do którego należy dana nieruchomość oddana w trwały zarząd (art. 23 ust. 1 pkt 8 u.g.n. – ewentualnie w związku z art. 25 ust. 2, art. 25b lub art. 25d u.g.n. bądź też art. 60a ust. 2 pkt 10 u.g.n.);

2) w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono:

1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 50 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 60a ust. 1 pkt 1 oraz art. 60a ust. 2 pkt 10 u.g.n. w związku z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., a względnie z art. 151 P.p.s.a., poprzez błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie przywołanych przepisów (pozostających w związku, jak też każdego z osobna), to jest:

a. wadliwe uznanie interesu prawnego (legitymacji skargowej) Głównego Urzędu Statystycznego oraz dopuszczenie tego podmiotu do udziału w postępowaniu w charakterze skarżącego, gdy tymczasem Główny Urząd Statystyczny jest urzędem centralnym (centralnym organem administracji rządowej), wobec czego jego nieruchomościami gospodaruje Minister Skarbu Państwa, który jako jedyny posiada wyłączną legitymację do podejmowania czynności w postępowaniach administracyjnych i sądowych, w szczegóiności w sprawach dotyczących własności łub innych praw rzeczowych na nieruchomości; taka legitymacja (poza jednym wyjątkiem z art. 60 ust. 2a pkt 3 u.g.n.) nigdy natomiast nie przysługuje podmiotowi wykonującemu trwały zarząd, bowiem w postępowaniach bierze zawsze udział podmiot gospodarujący określonym zasobem nieruchomości, do którego należy dana nieruchomość oddana w trwały zarząd (art. 23 ust. 1 pkt 8 u.g.n. – ewentualnie w związku z art. 25 ust. 2, art. 25b lub art. 25d u.g.n. bądź też art. 60a ust. 2 pkt 10 u.g.n.);

b. brak odrzucenia, a co najmniej oddalenia skargi Głównego Urzędu Statystycznego, pomimo oczywistego braku po stronie tego podmiotu interesu prawnego wymaganego do (skutecznego) wniesienia skargi do sądu administracyjnego;

2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 133 § 1 zdanie 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1a i c P.p.s.a. oraz art. 153 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów (pozostających w związku, jak też każdego z osobna), to jest:

a. brak wskazania przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, które (konkretnie) przepisy prawa materialnego oraz procesowego zostały naruszone – i to w stopniu istotnym – przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, jak też brak precyzyjnego określenia wpływu tych uchybień na wynik sprawy, co powoduje, że wada uzasadnienia zaskarżonego wyroku jest na tyle znacząca, iż w ogóle nie poddaje się ono kontroli kasacyjnej w tym zakresie.

b. nieprawidłowe ograniczenie się do wskazania na s. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że w ocenie Sądu I instancji postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wadliwie, bez wskazania dlaczego i w jakim zakresie, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został niewłaściwie, również bez wskazania dlaczego i na czym konkretnie owa niewłaściwość miała polegać. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie zostały naruszone przepisy przywołane w skardze, choć Sąd nie wskazał, w której skardze a były dwie – Ministra Skarbu Państwa oraz Głównego Urzędu Statystycznego, zaś w skargach tych powołano różne przepisy. Nie wskazano nadto czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

c. wadliwie – w tych okolicznościach – ograniczenie przez Sąd I instancji oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania wyłącznie do stwierdzenia, iż ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę powyższe rozważania, w sytuacji, gdy rozważania te są wybiórcze, ogólnikowe i wysoce niejasne, a na dodatek błędne;

3. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. w związku z art. 80 K.p.a. i art. 141 § 4 oraz art. 153 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów (pozostających w związku, jak też każdego z osobna), to jest:

a. błędne i dowolne przyjęcie, że organy naruszyły (przekroczyły) zasadę swobodnej oceny dowodów przy wydawaniu zaskarżonych decyzji;

b. brak jakiegokolwiek wyjaśnienia, na czym owo naruszenie (przekroczenie) miało polegać, tj. (i) czy doszło do naruszenia reguł logiki czy doświadczenia życiowego, a jeśli tak, to jakich i czym konkretnie organy te reguły (zasady) obraziły; (ii) których dowodów organy nie uwzględniły i jakie miało to znaczenie dla wyniku sprawy; (iii) które dowody organy uwzględniły nieprawidłowo i jakie miało to znaczenie dla wyniku sprawy; (iv) jakie sprzeczności (niezgodności, niespójności) powstały w ocenie materiału dowodowego, na skutek konkretnych uchybień organów; (v) jakie ewentualnie okoliczności nie zostały ustalone przez organy, na skutek jakich konkretnie uchybień i jakie miaio to znaczenie dla wyniku sprawy. Sąd I instancji nie wyjaśnił powyższego, prezentując jedynie odmienną od organów wykładnię przepisów prawa materialnego (art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s.), co jednak nie może stanowić o naruszeniu przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 80 K.p.a.;

4. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 133 § 1 zdanie 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 153 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie przytoczonych przepisów (pozostających w związku, jak też każdego z osobna), to jest:

a. sprzeczne z aktami sprawy oraz ustalonym w niej stanem faktycznym przyjęcie, że nieruchomość przy ul. [...] w [...] nie znajdowała się (w udziale) w zarządzie ZUS w rozumieniu art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s., gdy tymczasem – co wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy – przedmiotowa nieruchomość stanowiła (w udziale) część majątku, o którym mowa w art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s., a wobec tego stała się (w udziale) z dniem 1 stycznia 1999r. własnością Zakładu;

b. nieuprawnione przyjęcie, że dla oceny stanu faktycznego i prawnego w sprawie miały znaczenie porozumienie zawarte w dniu 1 czerwca 1995r. oraz decyzje Ministra Skarbu Państwa dnia [...] i [...] października 2012r. bez jakiegokolwiek wyjaśnienia, na czym owo znaczenie polegało i jakie ma ono odniesienie do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd I instancji oraz do sformułowanych przez ten Sąd wskazań co do dalszego postępowania, bez czego nie jest możliwe prawidłowe wykonanie tych dyspozycji przez organy, a przede wszystkim skontrolowanie ich przez Naczelny Sąd Administracyjny.

c. błędne przyznanie znaczenia dla oceny stanu faktycznego i prawnego w sprawie decyzjom Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] i [...] października 2012r., podczas gdy w świetle akt sprawy oczywiste jest, że:

– decyzje te dotyczą okoliczności, które – w świetle art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. – wykraczają poza granice niniejszej sprawy;

– relewantny dla oceny stanu prawnego i faktycznego w niniejszej sprawie jest stan z dnia 1 stycznia 1999r., bowiem w tym dniu nastąpiło nabycie przez Zakład udziałów w prawie własności nieruchomości przy ul. [...] w [...], co podlega jedynie deklaratoryjnemu stwierdzeniu przez organy, wobec czego dia rozstrzygnięcia takiej sprawy (w trybie art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s.) bez znaczenia pozostają okoliczności późniejsze, w tym decyzje wydane w 2012r.;

– przepis art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. wskazuje wyłącznie na przesłankę istnienia majątku (nieruchomości) stanowiącego własność Skarbu Państwa (i to według stanu na dzień 1 stycznia 1999r.), wobec czego norma ta kreuje sprawę administracyjną, w której bez znaczenia pozostaje okoliczność ustanowienia na nieruchomości Skarbu Państwa trwałego zarządu, w szczególności, gdy miało to miejsce już po 1 stycznia 1999r., co nie podlega w ogóle badaniu organów w sprawie prowadzonej w trybie art. 114 ust, 1 i 2 u.s.u.s., jak też nie stanowi przeszkody do stwierdzenia, że Zakład nabył własność udziałów w nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999r. (wówczas decyzje Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] i [...] października 2012r. okażą się – w odpowiednich częściach – rażąco wadliwe, gdyż ustanowiły trwały zarząd na nieruchomości, która nie stanowiła w 2012r. własności Skarbu Państwa);

– decyzje Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] i [...] października 2012r. zostały wydane poza prawem, bowiem nie uwzględniają w ogóle okoliczności dotyczących wieloletniego współkorzystania przez Zakład (obecny i ten działający do 31 grudnia 1998r.) z nieruchomości przy ul. [...] w [...], zaś decyzja nr [...] z dnia [...] października 2012r. ewidentnie nie ma podstawy prawnej, gdyż jedynie stwierdza (deklaratoryjnie) istnienie od dnia 5 stycznia 1990r. trwałego zarządu Głównego Urzędu Statystycznego, choć żaden z przepisów wskazanych w tej decyzji (jak też innych, które nie zostały tam wymienione) nie przewiduje wydania takiego rozstrzygnięcia; to zaś oznacza, że Minister Skarbu Państwa przy wydawaniu przedmiotowej decyzji wyszedł poza granice kompetencji przewidzianych w prawie dła organów właściwych w sprawach dotyczących trwałego zarządu;

– decyzje Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] i [...] października 2012r. zapadły w sprawach, w których pozostawały złożone i nierozpoznane wnioski Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 listopada 1993r., 14 czerwca 1994r. oraz 15 grudnia 1994r. (uzupełnione 10 lutego 1997r.) dotyczące przyznania tej instytucji oraz Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (działającemu do 31 grudnia 1998r.) współzarządu nieruchomości przy ul. [...] w [...];

5. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a i c P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów (obu łącznie, jak też każdego z osobna), to jest uchylenie w całości zaskarżonych decyzji, w sytuacji, gdy nie zachodziły podstawy do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia, co wynika z poprzedzających zarzutów sformułowanych w ramach obu podstaw niniejszej skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienia;.

6. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 151 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, tj brak oddalenia przez Sąd I instancji obu wniesionych skarg, w sytuacji, gdy żadna z tych skarg nie zawierała usprawiedliwionych zarzutów, co wynika z poprzedzających zarzutów sformułowanych w ramach obu podstaw niniejszej skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienia;

7. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 209, art. 205 § 2 oraz art. 209 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 zdanie 1 P.p.s.a. w związku z art. 111 § 1 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów (pozostających w związku, jak też każdego z osobna), to jest:

a. zasądzenie, w sposób nieuzasadniony per se (z uwagi na wadliwe uwzględnienie obu skarg w całości), zwrotu kosztów postępowania – i to na rzecz każdego ze skarżących z osobna;

b. brak uzasadnienia przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, gdy tymczasem przyjęte jest, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji w części dotyczącej zwrotu kosztów postępowania sądowego musi zawierać podstawę prawną podjętego w tym zakresie rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, bowiem w przeciwnym wypadku postanowienie w tym przedmiocie uchyla się spod kontroli instancyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazno, że Sąd I instancji dokonał wadliwej wykładni art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s., co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem zarówno tych przepisów, jak i dalszych norm przytoczonych w ramach podstaw niniejszej skargi kasacyjnej. Przedstawiono podmiotowy, przedmiotowy i temporalny zakres stosowania i normowania art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. Podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wadliwie uznał interes prawny (legitymacje skargowa) Głównego Urzędu Statystycznego oraz dopuścił ten podmiot do udziału w postępowaniu w charakterze skarżącego. Ponadto Sąd I instancji nie wskazał w zaskarżonym wyroku, które konkretnie przepisy prawa materialnego oraz procesowego zostały naruszone – i to w stopniu istotnym – przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, jak też nie określił precyzyjnie wpływu tych uchybień na wynik sprawy. Nieprawidłowe było także ograniczenie się przez Sąd I instancji do wskazania, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wadliwie, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został niewłaściwie. Nadto wskazano, iż wadliwie – w świetle przytoczonych okoliczności – Sąd I instancji ograniczył ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyłącznie do stwierdzenia, iż ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę powyższe rozważania. Sąd w nieuprawniony i dowolny sposób przyjął także, iż organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły (przekroczyły) przy wydawaniu zaskarżonych decyzji zasadę swobodnej oceny dowodów. Nieuprawnione było także przyjęcie, że dla oceny stanu faktycznego i prawnego w sprawie miały znaczenie porozumienie zawarte w dniu 1 czerwca 1995r. oraz decyzje Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] i [...] października 2012r. bez jakiegokolwiek wyjaśnienia, na czym owo znaczenie polegało.

W piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2016r. Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoją dotychczasową argumentację w sprawie wskazując, że Wojewódzki Sąd Administarcyjny w Warszawie dokonał prawidłowej interpretacji przepisów, w szczególności art. 114 u.s.u.s. i zasadnie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2015r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Obie skargi kasacyjne oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) zarzucając Sądowi I instancji jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Dodatkowo skarga kasacyjna uczestnika postępowania zarzuca naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji podniesienia obu podstaw kasacyjnych zasadą jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego (vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt FSK 618/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W okolicznościach niniejszej sprawy kwestionowana w skardze kasacyjnej ocena dokonanych ustaleń faktycznych jest jednak determinowana treścią norm materialnoprawnych, a zatem od analizy zarzutów naruszenia prawa materialnego – wspólnych dla obu skarg – wypada rozpocząć niniejszą ocenę.

Nie ulega wątpliwości, iż wejście w życie w dniu 1 stycznia 1999r. przepisów u.s.u.s. spowodowało przejście majątku pozostającego w zarządzie dotychczasowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznej – będącego jednostką organizacyjną, na własność nowoutworzonej osoby prawnej. Oczywiste jest, że do tej daty majątek pozostający w zarządzie Zakładu stanowił własność Skarbu Państwa. Nabycie istniejącego majątku nastąpiło ex lege, nieodpłatnie (art. 114 ust. 1 u.s.u.s.). Nie jest także kwestionowane, iż przeistoczenie Zakładu, będącego do końca 1998r. centralnym organem administracji państwowej, wykonującym zadania z zakresu ubezpieczenia społecznego, w osobę prawną będącą podmiotem praw i obowiązków w sferze prawa cywilnego, z wyodrębnionym z majątku Skarbu Państwa własnym majątkiem było następstwem reformy strukturalnej sektora ubezpieczeń społecznych i nowego sposobu organizacji Zakładu. W okolicznościach niniejszej sprawy interesujący jest sposób przetransponowania z dniem 1 stycznia 1999r. na nowopowstałą osobę prawną własności majątku pozostającego w zarządzie Zakładu, stanowiącego do tej daty własność Skarbu Państwa. Jakkolwiek dyskusyjna jest kwestia zakresu znaczeniowego pojęcia majątek (vide: T.Brzezicki [w:] J.Wantoch-Rekowski (red.), M.Bartoszewska, T.Brzezicki, J.Lachowski, A.Laskowska-Hulisz, M.Łabanowski, W.Morawski, A.Radzisław, L.Ramlo, Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, Lex 2015, uwaga 2 do art. 114), to w okolicznościach niniejszej sprawy wypada przyjąć, że przez pojęcie majątku przepis art. 114 ust. 1 u.s.u.s. rozumie ogół aktywów pozostających w zarządzie dotychczasowego Zakładu i stanowiących własność Skarbu Państwa. Przekazanie tego majątku Zakładowi, jako osobie prawnej miało umożliwiać wykonanie zadań wynikających z przepisów u.s.u.s. Chodzi zatem zarówno o rzeczy ruchome, jak i o nieruchomości, które stanowiły do dnia 1 stycznia 1999r. własność Skarbu Państwa pozostającą w zarządzie Zakładu, będącego jednostką organizacyjną. To właśnie dlatego, że ww. przepis pod pojęciem majątku rozumie ogół aktywów, racjonalne jest posłużenie się przez ustawodawcę równie ogólnym pojęciem zarządu tym majątkiem, co należy rozumieć jako zarząd właściwy dla danego składnika tego majątku.

Wypada dostrzec, iż przepis art. 114 ust. 1 u.s.u.s. nie reguluje wyłącznie przejścia na rzecz nowopowstałej osoby prawnej majątku nieruchomego. Gdyby tak było to wówczas należałoby dokonać pogłębionej analizy przyczyn, dla których przepis ów posługuje się pojęciem "zarządu", w sytuacji gdy w systemie prawa funkcjonuje już art. 199 ust. 2 u.g.n., przekształcający zarząd nieruchomościami Skarbu Państwa, sprawowany przez jednostki organizacyjne, w trwały zarząd tych nieruchomości. W tej sytuacji usprawiedliwione pozostawałoby roztrząsanie kwestii niejednolitości pojęciowej w zakresie sprawowania zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa. Z sytuacją taką nie mamy jednak do czynienia ma gruncie art. 114 ust. 1 u.s.u.s. Skoro powyższy przepis reguluje kwestie przetransponowania na nowopowstałą osobą prawną całości aktywów, to brak jest usprawiedliwionych powodów aby pojęcie zarządu użyte w tym przepisie rozumieć w sposób wyimkowy, w szczególności z pominięciem regulacji prawnych odnoszących się do zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa, który do dnia wejścia w życie przepisów u.s.u.s. mógł być sprawowany wyłącznie w formie trwałego zarządu (art. 43 u.g.n.).

Z treści art. 114 ust. 1 u.s.u.s. wynika jeszcze jedna istotna konstatacja; przepis ów służy wyłącznie przetransponowaniu na nowopowstałą osobę prawną majątku Skarbu Państwa, którym w sposób legalny zarządzał Zakład będąc jednostką organizacyjną. Przepis ten nie jest normą naprawczą, której celem byłaby legalizacja stanów faktycznych powstałych z pominięciem prawa, w szczególności legalizującym pozaprawne sposoby sprawowania władztwa nad nieruchomością, czy też przekształcającym posiadanie nieruchomości w prawo własność do niej. Powyższe spostrzeżenie ma istotne znaczenie z punktu widzenia tego jak należy rozumieć użyte w tym przepisie pojęcie zarządu majątkiem, w szczególności w zakresie zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa, wskazując, iż ten – aby mogły powstać ex lege skutki, o jakich mowa w tym przepisie – winien być sprawowany wyłącznie w formie trwałego zarządu. Powyższe rozumienie terminu zarząd majątkiem na gruncie ww. przepisu nie tylko deprecjonuje argumentację skarg kasacyjnych odwołującą się niekonsekwencji ustawodawcy w nazywaniu zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa, ale także podważa zarzuty tyczące błędnej oceny okoliczności faktycznych sprawy, mającej polegać na wadliwej konstatacji Sądu I instancji, iż przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się (w odpowiednim udziale) w zarządzie Zakładu. Kwestia ta zostanie jeszcze przybliżona podczas analizy zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Nie można także zaakceptować zarzutów kasacyjnych wskazujących na błędy w wykładni i stosowaniu art. 114 ust. 1 i 2 u.s.u.s. poprzez odrzucenie przez Sąd I instancji takiego rozumienia pojęcia zarząd, które byłoby inne znaczeniowo niż znany prawu zarząd poszczególnymi składnikami mienia, w tym trwały zarząd w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa (art. 43 u.g.n.). Nadto zaprezentowana w skardze kasacyjnej organu wykładnia pojęcia zarządu na gruncie art. 114 ust. 1 u.s.u.s. w żadnym razie nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz.U. z 2017r., poz. 788 ze zm.), skoro art. 4 ust. 3 tejże ustawy w sposób autonomiczny definiuje pojęcie zarządu sprawowanego przez Lasy Państwowe, zaś przepisy u.s.u.s. takiej definicji w odniesieniu do pojęcia zarządu mieniem nie posiadają.

Nie sposób także zgodzić się z wykładnią art. 114 ust. 1 u.s.u.s. zaprezentowaną w skardze kasacyjnej uczestnika postępowania, w zakresie określenia dnia 1 stycznia 1999r. zarówno jako daty uwłaszczenia Zakładu na majątku Skarbu Państwa, jak i daty sprawowania zarządu tym majątkiem, a więc warunku koniecznego tegoż uwłaszczenia. Skoro przepis ten przewidując nabycie przez Zakładu własności określonego majątku Skarbu Państwa posługuje się zwrotem "z dniem wejścia w życie ustawy", to dla nabycia własności wyraźnie odwołuje się do przesłanek istniejących w czasie bezpośrednio poprzedzający datę wejścia w życie omawianej ustawy, a wówczas nie było przeszkód aby Zakład jako jednostka organizacyjna mógł sprawować trwały zarząd nieruchomościami Skarbu Państwa. Zaproponowane w skardze kasacyjnej rozumienie art. 114 ust. 1 u.s.u.s. nie jest możliwe do pogodzenia nawet z wykładnią językową, a dodatkowo wypada wskazać, że zaprezentowany przez uczestnika sposób interpretacji tegoż przepisu czyniłby przepis ten martwym, a Zakład stając się osobą prawną nie byłby w stanie nabyć ex lege jakiegokolwiek składnika majątku Skarbu Państwa. Natomiast już tylko analiza praktyki w zakresie nabywania przez Zakład własności poszczególnych składników zarządzanego majątku czytelnie dowodzi, że tak się nie stało.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów postępowania postawionych w skardze kasacyjnej uczestnika postępowania, to wypada wskazać, iż najdalej idącym jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 50 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i art. 60a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 10 u.g.n. poprzez dopuszczenie Głównego Urzędu Statystycznego – jako podmiotu wykonującego trwały zarząd przedmiotową nieruchomością – do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy wyłączą legitymację skargową posiadał w tym postępowaniu Minister Skarbu Państwa. Zarzut ten nie zasługuje jednak na akceptację, bowiem zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie utrwalone jest stanowisko, iż trwały zarządca ma interes prawny do występowania jako strona we wszystkich postępowaniach administracyjnoprawnych, których rozstrzygnięcia mogą podważać ustanowiony trwały zarząd, w szczególności przesądzać o bezprzedmiotowości tegoż zarządu. Przepis art. 43 ust. 2 u.g.n. wskazuje bowiem jedynie w sposób przykładowy uprawnienia, które wiążą się z wykonywaniem zarządu. Wśród tych uprawnień mieści się prawo do wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym w sprawie, która dotyczy nieruchomości oddanej w zarząd (vide: wyrok NSA z dnia 12 października 2011r. sygn. akt I OSK 1909/10; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2013r. sygn. akt I OSK 746/12; wyrok NSA z dnia 3 września 2013r. sygn. akt I OSK 2462/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl , a także G.Bieniek i M.Gdesz [w:] S.Kalus (red.), Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 382).

Nie jest także trafnie podniesiony zarzut naruszenia art. 133 § 1 zdanie 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż – co do zasady, a wyjątek w tym zakresie przewidziany nie ma zastosowania w niniejszej sprawie – sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Przyjmuje się, iż naruszenie określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jeżeli polega ono na: oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (vide: K.Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009, nr 2, s. 56 – 60.). Żadna z powyższych okoliczności nie jest przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie postawionego zarzutu. Tym samym zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. uznać wypada za chybiony.

Z kolei przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ten ma prawo, a jednocześnie i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy w skardze dany zarzut nie został podniesiony. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na tym przepisie należy wykazać, że sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012r. sygn. akt II OSK 1580/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ), a także w przypadku gdy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1560/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ), ale również wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013r. sygn. akt I GSK 1151/11; wyrok NSA z dnia 11 września 2012r. sygn. akt I OSK 1234/12, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Badana skarga kasacyjna uczestnika postępowania zarzutów tego rodzaju nie formułuje, a zatem także i w zakresie zarzutu naruszenia art. 134 ust. 1 P.p.s.a. uznać ją wypada za bezzasadną.

Natomiast wadliwość uzasadnienia wyroku (art. 141 § 4 P.p.s.a.) może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 7 do art. 141). Natomiast mankamenty uzasadnienia wyroku polegające na niedostatecznym rozwinięciu poszczególnych jego elementów, w sytuacji gdy pomimo tego zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, nie stanowią naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 28 listopada 2011r. sygn. akt I GSK 952/10; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017r. sygn. akt I OSK 2693/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Wypada zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest lakoniczne, jednak nie można z tego wyprowadzić wniosku o jego wadliwości powodującej naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. Analizując powyższą kwestię należy jasno wskazać, iż motywy zaskarżonego wyroku wyraźnie przytaczają zarzuty sformułowane wobec zaskarżonej decyzji w dwóch wniesionych skargach. Skarga Ministra Skarbu Państwa zarzucała naruszenie art. 114 ust. 1 u.s.u.s., art. 33 ust. 2 u.g.g.w.n. oraz art. 80 K.p.a., zaś Główny Urząd Statystyczny wskazywał na naruszenie art. 114 ust. 1 u.s.u.s. i art. 80 K.p.a. Jeżeli zatem Sąd I instancji skonstatował, iż "zostały naruszone przepisy przywołane w skardze" – co oczywiście jest sformułowaniem nieadekwatnym do okoliczności sprawy – to bez względu na to, na którą spośród dwóch skarg wskażemy, za naruszone wypada uznać co najmniej przepisy art. 114 ust. 1 u.s.u.s. i art. 80 K.p.a. Nie można zatem skutecznie twierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wskazania naruszonych przepisów, natomiast ewentualna wadliwość zaprezentowanej przez sąd I instancji motywacji nie stanowi o naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a.

Podobnie chybiony jest formułowany na gruncie art. 141 § 4 P.p.s.a. zarzut braku wskazań co do dalszego postępowania. Konkluzja motywów zaskarżonego wyroku zobowiązująca organ do uwzględnienia zapatrywania prawnego zaprezentowanego przez Sąd I instancji jest oczywista, skoro zarządem majątkiem nieruchomym w rozumieniu art. 114 ust. 1 u.s.u.s. uznany został wyłącznie trwały zarząd nieruchomością Skarbu Państwa sprawowany na podstawie przepisów u.g.n. Jeśli w tej sytuacji uwzględnimy, iż wnioskodawca konsekwentnie wskazuje, iż w dniu wejścia w życie przepisów u.s.u.s. nie legitymował się trwałym zarządem przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie spełniał podstawowej przesłanki nabycia własności nieruchomości w powyższym trybie, to wskazania co do dalszego postępowania są oczywiste. Powyższe – na gruncie wymagań określonych przez przepis art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – bezzasadnym czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Natomiast za wadliwie sformułowany uznać wypada zarzut naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. wskutek błędnej oceny okoliczności sprawy, polegającej na przyjęciu przez Sąd I instancji, że przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się w zarządzie Zakładu, w takim rozumieniu tego pojęcia jakie zaprezentowane zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W powyższym zakresie wypada wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy podanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, w odniesieniu do prawa materialnego, a także wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd I instancji. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi bowiem do konkluzji, że nie jest możliwe rozpoznanie merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (vide: uchwała NSA z dnia 26 października 2009r., I OPS 10/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jest to możliwe jednak tylko wtedy gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało.

Zakwestionowanie w skardze kasacyjnej oceny dowodów zaprezentowanej w postępowaniu przed sądem I instancji możliwe jest poprzez wskazanie jako naruszone przepisów K.p.a. odnoszących się do zagadnienia gromadzenia i oceny materiału dowodowego (chociażby art. 7, art. 77 § 1, czy też art. 80 K.p.a.) w powiązaniu z odpowiednim przepisem wynikowym stosowanym w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Natomiast ewentualna wadliwość oceny dowodów składających się na podstawę faktyczną rozstrzygnięcia nie stanowi naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1 czy też art. 141 § 4 P.p.s.a.

W skardze kasacyjnej postawiony został zarzut naruszenia zarówno art. 114 ust. 1 u.s.u.s., jak i art. 80 K.p.a. Jak już była o tym mowa powyżej Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał wykładni art. 114 ust. 1 u.s.u.s. uznając, iż tylko zarząd nieruchomościami Skarbu Państwa ustanowiony na podstawie art. 33 i nast. u.g.g.w.n., i przekształcony w trwały zarząd w trybie art. 199 u.g.n., bądź też trwały zarząd ustanowiony w trybie art. 43 i nast. u.g.n., umożliwiały Zakładowi nabycie własności mienia nieruchomego w trybie powyższej regulacji systemowej.

Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 80 K.p.a., to wypada uznać jego częściową zasadność. W motywach zaskarżonego wyroku – oceniając porozumienie zawarte pomiędzy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Wojewódzkim Urzędem Statystycznym z dnia 1 czerwca 1995r., a także dwie decyzje Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie trwałego zarządu Głównego Urzędu Statystycznego do przedmiotowych działek nr [...] i nr [...], - wskazano, iż wnioskodawca nie posiada dokumentu o ustanowieniu zarządu w rozumieniu art. 114 ust. 1 u.s.u.s., a jednocześnie wskazano w następnym akapicie, iż Sąd nie jest uprawniony do oceny powyższych dokumentów. Problem powyższej oceny nie tkwi jednak w jej niekonsekwencji lecz w tym, że w zaskarżonej decyzji nigdy nie wskazywano, iż Zakład stał się zarządcą owej nieruchomości w trybie art. 33 nast. u.g.g.w.n. lub też art. 43 i nast. u.g.n. Zresztą sam Zakład przyznawał, iż w żadnym z powyższych trybów nie powstały jego prawa do "współzarządu i współkorzystania" z przedmiotowej nieruchomości. Skoro zaś tak – a Sąd I instancji interpretując przepis art. 114 ust. 1 u.s.u.s. doszedł do przeświadczenia, że tylko istnienie trwałego zarządu w dniu wejścia w życie przepisów u.s.u.s. umożliwia Zakładowi nabycie własności nieruchomości – to bezpodstawne było zarzucanie organom naruszenia art. 80 K.p.a., a ocena materiału dowodowego dokonana w tym zakresie w motywach zaskarżonego wyroku była bezprzedmiotowa. Wszak w toku postępowania administracyjnego organy nie twierdziły, iż Zakładowi przysługiwał zarząd przedmiotową nieruchomością uregulowany przepisami u.g.n.

Powyższa wadliwość oceny zastosowania przez organy art. 80 K.p.a. nie stanowi jednak podstawy uwzględnienia skargi kasacyjnej, skoro okolicznością niekwestionowaną jest brak ustanowionego na rzecz wnioskodawcy zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa, czy to na podstawie art. 33 i nast. u.g.g.w.n. i przekształconego w trwały zarząd w trybie art. 199 u.g.n., czy też trwałego zarządu w trybie art. 43 i nast. u.g.n. Tym samym powyższa wadliwość oceny zastosowania przez organ art. 80 K.p.a. – z punktu widzenia relewantnych okoliczności sprawy, umożliwiających ich prawidłową subsumpcję do normy art. 114 ust. 1 u.s.u.s. – nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, rozumianego jako prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść rozstrzygnięcia (vide: T.Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016r., uwaga 21 do art. 145; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 566/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Powyższe rozważania wskazują, iż bezzasadne są także zarzuty naruszenia przepisów wynikowych w toku postępowania sądowoadministracyjnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1a i c oraz art. 151 P.p.s.a., skoro zarzut ich wadliwego zastosowania był następstwem innych postawionych zarzutów kasacyjnych, których zasadność nie została potwierdzona w toku niniejszego postępowania.

Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 w związku z art. 141 § 4 i art. 111 § 1 P.p.s.a. Co prawa Sąd I instancji uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przywołał wyłącznie przepisy art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., to jednak nie stanowi to przeszkody dla możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia w tym zakresie i pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Mając na uwadze wynik sprawy i wyrażoną w art. 200 P.p.s.a. zasadę rozdziału kosztów postępowania zależnie od uwzględnienia skargi, a nadto nie tracąc z pola widzenia faktu obciążenia organu kosztami postępowania obejmującymi w odniesieniu do każdego ze skarżących wyłącznie wpis od skargi w wysokości 200zł i wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym, określone w minimalnej wysokości (§ 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013r. poz. 490 ze zm.), to zasądzone na rzecz każdego ze skarżących koszty postępowania w kwotach po 440zł uznać wypada za niezbędne w rozumieniu art. 205 § 2 P.p.s.a.

Z tych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.