Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 534/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86, art. 87
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

II OZ 534 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 1323/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 1323/11 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykonania urządzeń melioracyjnych postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II OZ 534 / 12

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącemu J. Z. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 3 lutego 2012 r.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 3 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie wykonania urządzeń melioracyjnych. W dniu 23 marca 2012 r. skarżący złożył wnioski o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku oraz o przywrócenie terminu do jego złożenia. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wyjaśnił, że nie mógł się stawić w Sądzie w dniu 3 lutego 2012 r. na rozprawę, gdyż zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego od 1 stycznia do 23 marca 2012 r. miał leżeć w łóżku z uwagi na powikłania związane z urazem kręgosłupa, którego doznał w wypadku. Stwierdził też, iż nie został poinformowany o wydanym wyroku. W ocenie skarżącego uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, albowiem z uwagi na chorobę nie mógł zapoznać się osobiście z treścią wyroku, stawiając się na posiedzeniu Sądu. Do powyższego wniosku skarżący załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 23 marca 2012 r. stwierdzające, że w okresie od dnia 2 stycznia do 23 marca 2012r. z uwagi na "masywny zespół bólowo – korzeniowy, lędźwiowy, prawostronny, obolały ze zblokowanym kręgosłupem, był on osobą praktycznie leżącą i nie był w stanie stawić się na jakiekolwiek wizyty w urzędzie. Jest pod stałą opieką lekarską w trakcie leczenia farmakologicznego i rehabilitacji".

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając powyższy wniosek, wskazał na regulacje zawarte w art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270- zwanej dalej p.p.s.a.) oraz podkreślił, że w orzecznictwie sądowym i w literaturze nie budzi wątpliwości, że brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.

W niniejszej sprawie, jak zauważył Sąd, zawiadomienie z dnia 4 stycznia 2012 r. o rozprawie wyznaczonej na dzień 3 lutego 2012 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 stycznia 2012 r. Zawierało ono pouczenie o tym, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Zawiadomienie to zawierało także wyraźne pouczenie, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.), przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Pouczenie o tym, że sąd sporządza i doręcza wyrok z uzasadnieniem z urzędu każdej ze stron dotyczyło wyłącznie sytuacji, w której sąd uwzględniłby skargę. Kolejne pouczenie o tym, że sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręczy odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia (art. 140 § 2 p.p.s.a.) dotyczyło wyłącznie osób pozbawionych wolności, które z tej przyczyny nie były obecne przy ogłoszeniu wyroku i działających bez pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym.

Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, skuteczne zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Nie budziło przy tym wątpliwości, że skoro skarga została oddalona, to wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku sąd zobowiązany byłby sporządzić uzasadnienie wyroku. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że zły stan zdrowia uniemożliwił mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku w ustawowym terminie, co byłoby tożsame z brakiem winy w opóźnionym dokonaniu czynności procesowej. Jak podkreślił Sąd, nie kwestionuje on treści zaświadczenia lekarskiego, w którym wskazano, że skarżący w okresie od 2 stycznia do 23 marca 2012 r. z uwagi na rodzaj schorzenia był osobą "praktycznie leżącą". Jednocześnie jednak nie sposób nie zauważyć, że w tym okresie skarżący podejmował czynności w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 1 lutego 2012 r. skarżący skierował do sądu pismo procesowe, zaś w dniu 10 lutego 2012 r., a więc w ostatnim dniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku została nadana w Urzędzie pocztowym "Warszawa 45" przesyłka polecona zawierająca zażalenie z dnia 9 lutego 2012 r. na postanowienie sądu z dnia 18 stycznia 2012 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz 3 zdjęcia działek nr [...] i [...], wykonane w dniu 4 lutego 2012 r. W dniu 10 lutego 2012r. z rachunku bankowego skarżącego został też wykonany przelew kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego od zażalenia. Nieistotne przy tym jest, czy powyższych czynności skarżący dokonywał osobiście, czy też posługiwał się inną osobą. Przytoczone okoliczności świadczą o tym, iż choroba ta nie stanowiła przeszkody w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie. Poza tym, zdaniem Sądu, skarżący nie wskazał żadnych innych okoliczności mogących uzasadniać uwzględnienie wniosku, w szczególności świadczących o nagłym ograniczeniu możliwości działania z uwagi na wskazaną chorobę w takim stopniu, iż nie mógł się on wyręczyć inną osobą. Jak wskazuje się bezspornie w orzecznictwie, choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu, ale tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowej. Samo złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości, jak również podeszły wiek, nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony.

Nie budziło też wątpliwości Sądu, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest ani czynnością skomplikowaną, ani czynnością, której należy dokonać w Sądzie osobiście. Zawiadomienie o rozprawie zawierało odpowiednie pouczenie o tym, w jakiej sytuacji jest doręczany wyrok z uzasadnieniem z urzędu, a w jakiej odpis sentencji wyroku, jak również o trybie postępowania w wypadku oddalenia skargi. Skarżący nie wykazał także, iż istniała jakakolwiek przeszkoda w uzyskaniu informacji, chociażby za pośrednictwem telefonu o wyniku rozprawy oraz wydanym w dniu 3 lutego 2012 r. wyroku w terminie, w którym należało złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. do dnia 10 lutego 2012 r.

W tej sytuacji brak było w ocenie Sądu pierwszej instancji podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu i z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. Z., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez "uwzględnienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku". W ocenie skarżącego z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego wynika, że stan jego zdrowia uniemożliwiał mu podejmowanie czynności nie tylko sądowych, ale właściwie każdych innych. Nadto zamierzał on uczestniczyć w przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2012 r. rozprawie, jednakże zgodnie z zaleceniami lekarza od dnia 1 stycznia do 23 marca 2012 r. miał leżeć w łóżku z uwagi na powikłania związane z urazem kręgosłupa, którego doznał w wypadku. Skarżący powtórzył także, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, bowiem nie mógł się zapoznać osobiście z treścią wyroku i nie został o nim poinformowany w inny sposób.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.).

Za trafne uznać trzeba stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż samo przedstawienie zaświadczenia lekarskiego nie może być jedyną okolicznością uzasadniającą pozytywne rozpoznanie przedmiotowego wniosku i przywrócenie terminu do dokonania czynności, której skarżący uchybił. Wymaga przy tym podkreślenia, iż okoliczność przedstawienia tego zaświadczenia i wynikające z niego zalecenie od lekarza prowadzącego, że skarżący od dnia 2 stycznia do dnia 23 marca 2012 r. był osobą "praktycznie leżącą" nie była poddawana w wątpliwość Sądu. Słusznie jednak zwrócono uwagę, że skarżący został pouczony o terminach i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak również to, iż w terminie otwartym do złożenia wniosku podejmował on inne czynności procesowe w sprawie, przedstawione w skarżonym postanowieniu, a czego wnoszący zażalenie nie kwestionował. Zasadna była też konkluzja Sądu pierwszej instancji, iż nie ma znaczenia czy powyższe czynności skarżący dokonał osobiście, czy posługując się inną osobą, bowiem mógł również w taki sam sposób złożyć wniosek o uzasadnienie przedmiotowego wyroku.

Zważywszy na powyższe stwierdzić trzeba, iż w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. W rozpoznawanym zażaleniu nie zostały przedstawione żadne takie okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił wniesione zażalenie.