Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 169/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81c
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako "[...]WINB"), po rozpoznaniu zażalenia J. K., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) z dnia [...] grudnia 2020r. (znak: [...]).

Zaskarżone postanowienie [...]WINB, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] czerwca 2018r. PINB przeprowadził czynności kontrole na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]), podczas których stwierdził, iż na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowany jest m.in. budynek gospodarczy. Przedmiotowy obiekt został wybudowany na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w K. dnia [...] sierpnia 1993r (znak: [...]) udzielającej Janowi i B. K. pozwolenia na budowę obejmującą budynek gospodarczy.

Budynek gospodarczy posiada długość ok. 16,50 m a szerokość ok. 8,65 m. oraz jednakową wysokość na całej swojej długości wynoszącą przy ścianach zewnętrznych ok. 5,60 m i w kalenicy ok. 8,60 m. PINB stwierdził niezgodność w zakresie długości i wysokości budynku, tj.:

- zmieniona została długość budynku (wg. projektu długość budynku wynosi 16,00 m; wybudowano obiekt o długości 16,50 m, co stanowi 3,1 % różnicy długości),

- zmieniona została wysokość budynku przy ścianach zewnętrznych (licząc od poziomu terenu do spodu dachu); zaprojektowano budynek o zróżnicowanej wysokości: 5,00 m , licząc od poziomu terenu do spodu dachu) na długości ok. 11,70 m oraz 6,60 m na długości ok. 4,30 m; wybudowano budynek o jednakowej wysokości na całej długości — ok. 5,60 m (licząc od poziomu terenu do spodu dachu), co stanowi 12% i 15% różnicy wysokości,

- zmieniona została wysokość budynku w kalenicy dachu (licząc od poziomu terenu do spodu dach w kalenicy); zaprojektowano budynek o zróżnicowanej wysokości w kalenicy: ok. 6,80 m na długości ok. 11,70 m oraz ok. 8,40 m na długości ok. 4,30 m; wybudowano budynek o jednakowej wysokości na całej długości — ok. 6,80 m co stanowi 19% różnicy wysokości (na dług. ok. 4,30 m) a zmiany dotyczące wysokości budynku wpłynęły na zmianę pochylenia połaci dachowej.

Ponadto PINB stwierdził również, że został zmieniony układ konstrukcyjny dachu, ponieważ projekt przewidywał dach z krokwi drewnianych jako dwuspadowy oparty na dwóch płatwiach drewnianych pośrednich, podpartych słupami ukośnymi przenoszącymi obciążenia na podłoże (posadzkę). Natomiast w trakcie budowy cały dach wykonano na jednym poziomie i odstąpiono od wykonania dwóch płatwi pośrednich, wykonując w zamian jedną płatew kalenicową, co oznacza, że zwiększyła się rozpiętość pomiędzy punktami podparcia krokwi. Ponadto wykonano dodatkowy podciąg z dwuteownika 300 wzdłuż pomieszczenia składowego chmielu (o rozpiętości ok. 12,00 m), stanowiący podparcie dla belek drewnianych stropu drewnianego (ułożonych w poprzek budynku). Strop drewniany (ślepy) w pomieszczeniu składowym został wykonany w całości na pierwszym polu od strony pn.-zach. (pomiędzy bramami przejazdowymi) oraz w znacznej części pozostałego pomieszczenia składowego. Natomiast projekt przewidywał strop drewniany ślepy w innym miejscu tj. w pierwszym polu od strony suszarni i w innym układzie konstrukcyjnym, jako pomost. Belki stropowe drewniane zaprojektowano w układzie podłużnym na odcinku ok. 4,40 m, oparte z jednej strony na podciągu drewnianym z belek 2x 10/20 usytuowanym w poprzek budynku a z drugiej strony na ścianie murowanej wewnętrznej. Zaprojektowana powierzchnia stropu drewnianego była znacznie mniejsza niż powierzchnia wykonana.

Nie ulega również wątpliwości, że budowa przedmiotowego budynku gospodarczego została zakończona i obiekt jest użytkowany, a inwestor nie dysponuje projektem zamiennym obejmującym istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz odpowiednich informacji dotyczących dokonanych odstępstw tj. rysunku i opisu technicznego, w tym stosownych obliczeń statycznych dotyczących wyżej wskazanych zmian konstrukcyjnych. Inwestor nie okazał się także dziennikiem budowy z zarejestrowanym przez kierownika budowy przebiegiem wykonywanych robót budowlanych lub innych dokumentów związanych z wykonanymi robotami budowlanymi i powyższymi odstępstwami.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018r. PINB wystąpił do Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej podania daty zainwentaryzowania lub ujawnienia w zasobach geodezyjnych przedmiotowego obiektu budowlanego.

W odpowiedzi PINB uzyskał informację, że w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest dokumentacji z inwentaryzacji budynku i w powiatowym zasobie występuje jedynie szkic polowy z 2001 r.

Natomiast z Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w K. PINB uzyskał informację, że w zasobach archiwalnych nie figuruje informacja dotycząca daty rozpoczęcia budowy ww. budynku gospodarczego oraz ustanowionego kierownika budowy. Ponadto ww. organ poinformował, że dziennik budowy został wydany razem z zatwierdzoną dokumentacją projektową (pismo nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r.).

W dniu [...] lipca 2018 r. do PINB wpłynęły fotometryczne zdjęcia lotnicze obejmujące między innymi działkę [...] i [...] a które ukazują przedmiotowy budynek na dzień [...] lipca 1995r.

W dniu [...] maja 2019r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy przez B. K. i J. K. "Budynku gospodarczego" w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i w przepisach oraz pismem z dnia [...] maja 2019r. wezwał J. K. oraz B. K. do udzielenia pisemnej informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych z budową budynku gospodarczego (między innymi dziennika budowy, protokołów odbioru robót, między innymi instalacji elektrycznej i innych).

Inwestorzy w dniu [...] maja 2019r. przedstawili do PINB pełnomocnictwo udzielone J. K. przez pana J. K.. Pełnomocnik J. K. w piśmie z dnia [...] maja 2019r. poinformował PINB, iż: przedmiotowa budowa tj. budowa budynku gospodarczego była prowadzona pod nadzorem uprawnionego kierownika budowy — nieżyjącego już H. K. a wykonawcą robót był nieżyjący już E. K.. Inwestorzy nie posiadają żadnych dokumentów związanych z przedmiotową budową.

PINB na podstawie art. 81c ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania tj. Dz. U. z 2020r. poz. 1333 ze zm.; dalej: Prawo budowlane), wydał postanowienie z dnia [...] grudnia 2020r. (znak: [...]),w którym nałożył na właścicieli - J. K. i B. K. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych elementów konstrukcyjnych dachu i stropu drewnianego wraz z podciągami budynku gospodarczego wybudowanego na nieruchomości w K. przy ul. [...] nr [...] (działki nr [...] i [...]) w terminie do dnia [...] kwietnia 2021r.

Zażalenie w ustawowym terminie wniósł J. K. reprezentowany przez pełnomocnika J. K..

W dalszej części uzasadnienia [...]WINB wskazał, iż przedmiotem sprawy jest budynek gospodarczy o wym. ok. 16,50 m i szerokości ok. 8,65 m i wysokości ok. 5,60 m wybudowany na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] nr [...], a który został zrealizowany przed 1995r. niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę w zakresie charakterystycznych parametrów tj.: długości i wysokości budynku oraz układu konstrukcyjnego dachu.

Dalej organ wskazał, że postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, co znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z [...] grudnia 2017 r., (sygn. akt: II SA/Bk [...]).

Organ podkreślił, iż nałożenie obowiązku wyrażonego w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego następuje w przypadku kiedy organ nadzoru budowlanego ma uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.

W ocenie [...]WINB, organ I instancji wykazał uzasadnione wątpliwości i szczegółowo je opisał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, by móc na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego wydać postanowienie nakładające obowiązek sporządzenia oceny technicznej. Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie oprócz wymiarów budynku została zmieniona konstrukcja dachu i stropu, które zostały wykonane bez szczegółowego projektu konstrukcyjnego, poprzedzonego obliczeniami statycznymi dotyczącymi nośności i stateczności konstrukcji. W toku prowadzenia robót budowlanych nie udokumentowano prawidłowości wykonania fundamentów oraz innych robót zanikających i ulegających zakryciu, w tym wykonania dachu i stropu wraz z podciągami, natomiast kierownik budowy oraz wykonawca robót nie żyją.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył J. K. wnosząc o uchylenie postanowienia [...]WINB z dnia [...] lutego 2021 r. oraz poprzedzającego go postanowienia PINB w K. znak: [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. oraz zasądzenie od [...]WINB na rzecz skarżącego - J. K. kosztów postępowania w kwocie [...]zł .

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż organ nie wyjaśnił dlaczego przez ponad rok nie podejmował w przedmiotowej sprawie żadnych czynności przyzwalając niejako na taki stan rzeczy, w szczególności nie wstrzymał prowadzenia robót budowlanych i nie prowadził procedury naprawczej przewidzianej w art. 50 P. b. Milczenie organu inwestor uznał za wycofanie się organu nadzoru budowlanego z jakichkolwiek zastrzeżeń w stosunku do prowadzonych robót. Natomiast pismem znak: [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. zawiadomił o wszczęciu kolejnego postępowania, tym razem w przedmiocie samowolnej budowy rzekomo innego budynku gospodarczego usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie budynku gospodarczego, o którym była mowa wyżej.

W podaniu z dnia [...] grudnia 2020 r. J. K. wniósł o przeprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. W ocenie J. K. w sprawie rzekomych dwóch budynków gospodarczych powinno być prowadzone jedno uproszczone postępowanie legalizacyjne, gdyż w latach 1993-1995, a zatem ponad 20 lat temu, został wybudowany jeden budynek gospodarczy zupełnie inny od tego, który został zaprojektowany i na który udzielono pozwolenia na budowę zarówno pod względem konstrukcyjnym jak i pod względem wielkości. Miał być wybudowany budynek o pow. zabudowy 138 m2 i kubaturze 787 m3, a wybudowano budynek o powierzchni

270 m2 i kubaturze

1.512 m3.

W sytuacji, gdy wybudowano budynek gospodarczy zupełnie inny niż ten, który zaprojektowano i na który wydano pozwolenie na budowę, to o istotnych odstępstwach nie może być mowy. Potwierdzeniem takiego sposobu rozumowania (że nie mamy do czynienia z istotnym odstępstwem, ale z samowolą budowlaną) może być przykładowo prawomocny wyrok sygn. akt II SA/Kr [...] (patrz: CBOSA).

Skarżący podniósł, iż w przypadku prowadzenia postępowania naprawczego możliwość nałożenia stosownych obowiązków (w tym przedstawienia ekspertyzy) umożliwiają inne przepisy. Sięganie w takiej sytuacji do przepisu art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego jest nieprawidłowe. Ponadto należy zauważyć, że miejsce, w jakim przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego został umieszczony (stanowiący podstawę nałożonego obowiązku) dowodzi, iż ma on charakter ogólny i zarazem procesowy oraz że winien być stosowany w związku z odpowiednim przepisem części szczegółowej ustawy Prawo budowlane. Tymczasem PINB w K. żadnego przepisu z części szczegółowej nie przywołał (patrz CBOSA: sygn. akt IV SA/Po 110/11, II SA/Gd 701/10, II SA/Po 704/09, V SA/Wa 1339/09, II SA/Ol 727/08, II SA/Bk 622/05, II SA/Lu 230/05, II SA/Gd 2016/98). W tej konkretnej sprawie podstawę prawną do nałożenia ekspertyzy technicznej winien stanowić przepis art. 49g ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego.

Skarżący podkreślił, że co do zasady nie kwestionuje on ewentualnej potrzeby dostarczenia ekspertyzy technicznej, ale nie w takim zakresie, w jakim tego żąda PINB w K.. Nakazem wykonania ekspertyzy powinien być objęty cały budynek gospodarczy z kotłownią, a nie tylko część tego budynku. To, że budynek gospodarczy był budowany etapami (w różnym czasie) nie jest żadnym dowodem na to, że są to dwa budynki, a nie jeden. Przedmiotowy budynek jest zupełnie inny niż ten objęty pozwoleniem na budowę. O jakichkolwiek odstępstwach w tych okolicznościach, jak to zostało już wyżej powiedziane, nie może być mowy.

W ocenie Skarżącego nie powinno się wdrażać postępowań incydentalnych (a takim jest przedmiotowe postępowanie w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej), gdy identyczny skutek można osiągnąć prowadząc prawidłowo postępowanie główne.

Ponadto Skarżący podniósł, iż [...]WINB nie zajął jednoznacznego stanowiska w sprawie wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu, czym został naruszony art. 107 § 3 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej jako "K.p.a.") w zw. z art. 126 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie [...]WINB o utrzymaniu w mocy postanowienia PIN nakładającego, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2020r. poz. 1333 ze zm.; dalej: Prawo budowlane), na właścicieli - J. K. i B. K. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych elementów konstrukcyjnych dachu i stropu drewnianego wraz z podciągami budynku gospodarczego wybudowanego na nieruchomości w K. przy ul. [...] nr [...] (działki nr [...] i [...]).

W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu strony dotyczącego niewłaściwie określonego przedmiotu sprawy.

Jak wynika z akt sprawy przedmiotem postępowania jest budynek gospodarczy o długości ok. 16,50 m, szerokości ok. 8,65 m. oraz wysokość przy ścianach zewnętrznych ok. 5,60 m (licząc od poziomu terenu do spodu dachu) i w kalenicy ok. 8,60 m (licząc od poziomu terenu do spodu dachu), który został wybudowany na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w K. dnia [...] sierpnia 1993r (znak: [...]) udzielającej Janowi i B. K. pozwolenia na budowę.

Z akt sprawy wynika, iż obecnie toczy się również drugie postępowanie w sprawie budynku gospodarczego z kotłownią o wymiarach 16,37 x 7,75m usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie budynku gospodarczego będącego przedmiotem niniejszego postępowania (znak: [...]).

Natomiast Sąd nie podzielna twierdzeń Skarżącego, iż w sprawie dwóch budynków gospodarczych powinno być prowadzone jedno uproszczone postępowanie legalizacyjne, gdyż w latach 1993-1995, a zatem ponad 20 lat temu, został wybudowany jeden budynek gospodarczy zupełnie inny od tego, który został zaprojektowany i na który udzielono pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż oba budynki zostały zrealizowane w różnym czasie.

W tym miejscu odwołać należy się przede wszystkim do pozyskanego przez organ fotometrycznego zdjęcia lotniczego obejmującego między innymi działkę [...] i [...], a które obrazuje stan zagospodarowania terenu na dzień [...] lipca 1995r. (. 15 akt administracyjnych z adnotacją na drugiej stronie o dacie wykonania).

Z powyższego zdjęcia wynika, iż w tym dniu budynek gospodarczy będący przedmiotem niniejszego postępowania został już zrealizowany lub był realizowany, a budynek będący przedmiotem innego postępowania nie istniał i nie był nawet na etapie rozpoczęcia realizacji, ponieważ na zdjęciu w miejscu jego posadowienia widoczne są tereny zielona.

Ponadto załączona do akt dokumentacja fotograficzna wskazuje na użycie zupełnie innych materiałów przy budowie obu budynków gospodarczych. Również rozwiązania konstrukcyjne, w tym wysokość budynku nie pozostaje bez znaczenia. Natomiast sam fakt wybudowania jednego budynku obok drugiego nie oznacza, iż mamy do czynienia z jednym obiektem.

W niniejszej sprawie należy mieć również na uwadze, iż w trakcie prowadzonej w dniu [...] czerwca 2018 r. kontroli odnoszącej się do budynku gospodarczego będącego przedmiotem niniejszego postępowania inwestor nie składał żadnych zastrzeżeń, co do stwierdzonych przez organ odstępstw od pozwolenia na budowę.

Z powyższych względów ciężko jest uznać, iż oba budynki powstały jako jedna całość w latach 1993 -1995, na co wskazuje Skarżący.

Wobec powyższego w ocenie Sądu organ zasadnie prowadził niniejsze postępowanie wyłącznie w odniesieniu do budynku gospodarczego o wym. ok. 16,50 m i szerokości ok. 8,65 m i wysokości ok. 5,60 m.

Ponadto w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż obiekt ten zrealizowany został niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę (decyzja Urzędu Rejonowego w K. dnia [...] sierpnia 1993r., znak: [...]) w zakresie charakterystycznych parametrów tj.: długości i wysokości budynku oraz układu konstrukcyjnego dachu.

W trakcie kontroli PINB stwierdził, iż zmieniona została długość budynku (wg. projektu długość budynku wynosi 16,00 m; wybudowano obiekt o długości 16,50 m, co stanowi 3,1 % różnicy długości) oraz zmieniona została wysokość budynku przy ścianach zewnętrznych (licząc od poziomu terenu do spodu dachu); zaprojektowano budynek o zróżnicowanej wysokości: 5,00 m , licząc od poziomu terenu do spodu dachu) na długości ok. 11,70 m oraz 6,60 m na długości ok. 4,30 m; wybudowano budynek o jednakowej wysokości na całej długości — ok. 5,60 m (licząc od poziomu terenu do spodu dachu), co stanowi 12% i 15% różnicy wysokości.

Ponadto z protokołu wynika, iż zmieniona została również wysokość budynku w kalenicy dachu (licząc od poziomu terenu do spodu dach w kalenicy); zaprojektowano budynek o zróżnicowanej wysokości w kalenicy: ok. 6,80 m na długości ok. 11,70 m oraz ok. 8,40 m na długości ok. 4,30 m; wybudowano budynek o jednakowej wysokości na całej długości — ok. 6,80 m co stanowi 19% różnicy wysokości (na dług. ok. 4,30 m) a zmiany dotyczące wysokości budynku wpłynęły na zmianę pochylenia połaci dachowej.

Co istotne w niniejszej sprawie zmieniony został również układ konstrukcyjny dachu. Projekt przewidywał dach z krokwi drewnianych jako dwuspadowy oparty na dwóch płatwiach drewnianych pośrednich, podpartych słupami ukośnymi przenoszącymi obciążenia na podłoże (posadzkę). Natomiast w trakcie budowy cały dach wykonano na jednym poziomie i odstąpiono od wykonania dwóch płatwi pośrednich, wykonując w zamian jedną płatew kalenicową, co jak słusznie zauważył organ oznacza, że zwiększyła się rozpiętość pomiędzy punktami podparcia krokwi. Ponadto wykonano dodatkowy podciąg z dwuteownika 300 wzdłuż pomieszczenia składowego chmielu (o rozpiętości ok. 12,00 m), stanowiący podparcie dla belek drewnianych stropu drewnianego (ułożonych w poprzek budynku). Strop drewniany (ślepy) w pomieszczeniu składowym został wykonany w całości na pierwszym polu od strony pn.-zach. (pomiędzy bramami przejazdowymi) oraz w znacznej części pozostałego pomieszczenia składowego. Natomiast projekt przewidywał strop drewniany ślepy w innym miejscu tj. w pierwszym polu od strony suszarni i w innym układzie konstrukcyjnym, jako pomost. Belki stropowe drewniane zaprojektowano w układzie podłużnym na odcinku ok. 4,40 m, oparte z jednej strony na podciągu drewnianym z belek 2x 10/20 usytuowanym w poprzek budynku a z drugiej strony na ścianie murowanej wewnętrznej. Zaprojektowana powierzchnia stropu drewnianego była znacznie mniejsza niż powierzchnia wykonana.

Powyższe zmiany uznać należy za istotne, o co ważniejsze uzasadniające wydanie na podstawie art. 81c Prawa budowlanego zaskarżonego postanowienia.

W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.

Należy zwrócić uwagę, że przepis ten został zamieszczony w rozdziale 8 Prawa budowlanego, zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego". Jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie ww. przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i procesowy i powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi ustawy Prawo budowlane. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przepis art. 81c Prawa budowlanego nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2016/98, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA").

Sąd przy tym podziela pogląd orzecznictwa, iż art. 81c Prawa budowlanego może być stosowany w ramach prowadzonego postępowania naprawczego (art. 50, art. 51 Prawa budowlanego) albo przy sprawowaniu nadzoru nad prawidłowością utrzymania obiektów budowlanych (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt II SA/Ol 489/19, CBOSA).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, z rubrum postanowienia organu I instancji jednoznacznie wynika, iż jest ono wydane w związku z toczącym się powstępowaniem w sprawie budowy budynku gospodarczego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym, a które to zostało wszczęte z urzędu w zw. z art. 50 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego (zob. zawiadomienie z dnia [...] maja 2019 r., k 19 akt administracyjnych).

Fakt nie przywołanie powyższej regulacji w treści postanowienia nie oznacza, iż zostało ono wydane bez związku z odpowiednimi przepisami części szczegółowej.

Ponadto Sąd miał przy tym na uwadze, iż na podstawie art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego organ ma również możliwość nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy, to jednakże mając na uwadze, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z robotami zakończonymi organ był uprawniony również do sięgnięcia do regulacji art. 81 c Prawa budowlanego.

Należy przy tym pamiętać, iż wobec istotnych odstępstw od projektu budowlanego, brakiem dziennika budowy (a tym samym informacji dotyczących przebiegu robót), brakiem projektu zamiennego oraz nie posiadaniem przez inwestora jakichkolwiek informacji dotyczących dokonanych odstąpień tj. rysunku i opisu technicznego, a w szczególności stosownych obliczeń statycznych dotyczących zmian konstrukcyjnych budynku w tym elementów konstrukcyjnych dachu i stropu, które mogą stanowić zagrożenie nośności i stateczności budynku organ nie mógł samodzielnie ocenić prawidłowości wykonywania budowy.

Sąd dochodząc do powyższych wniosków miał przy tym na uwadze, iż nałożenie obowiązku przedłożenia ocen technicznych na inwestora może odnosić się wyłącznie do takich sytuacji, w których organy nadzoru budowlanego, których pracownicy z założenia powinni dysponować wysoką wiedzą techniczną w zakresie budownictwa, nie są w stanie dokonać samodzielnie odpowiednich ustaleń faktycznych i ocen oraz muszą w tym zakresie zasięgnąć pomocy z zewnątrz. Jak wskazuje się w orzecznictwie, z uwagi na użycie w powołanym przepisie nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej, czy ekspertyzy, jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie powołanego przepisu musi być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia. Nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, który co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Zatem art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który faktycznie przerzuca koszty sporządzenia ekspertyzy na stronę powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Dlatego też za skorzystaniem z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego muszą przemawiać nie jakiekolwiek wątpliwości, ale muszą to być wątpliwości uzasadnione, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego daje zatem organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek wątpliwości, ale o charakterze kwalifikowanym. Przepis ten ma charakter szczególny, gdyż stanowi podstawę prawną do nałożenia na stronę określonych obowiązków, w tym także finansowych, a w związku z tym nie można dokonywać jego wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, zobowiązany jest wykazać istnienie uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym (por. przykładowo wyroki NSA z 10 września 2013 r., sygn. akt II OSK 917/12; z 20 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2612/17, z 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 751/18; z 19 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 184/20; z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 975/20, CBOSA).

W niniejszej sprawie organ powyższemu obowiązkowi sprostał.

W szczególności wskazać należy, iż organ I instancji wyjaśnił, że przebieg robót budowlanych oraz zdarzenia i okoliczności zachodzące w toku wykonywania robót nie zostały zarejestrowane w dzienniku budowy i z tego względu organ nie może ocenić prawidłowości wykonywania budowy.

Organ zaznaczył, iż zmieniona konstrukcja dachu i stropu, zostały wykonane bez szczegółowego projektu konstrukcyjnego, poprzedzonego obliczeniami statycznymi i z tego względu powstały wątpliwości co do prawidłowości wykonania robót, a tym samym spełnienia wymagań dotyczących nośności i stateczności konstrukcji.

W tym miejscu przypomnieć należy, iż projekt budowlany przewidywał dach z krokwi drewnianych jako dwuspadowy oparty na dwóch płatwiach drewnianych pośrednich, podpartych słupami ukośnymi przenoszącymi obciążenia na podłoże (posadzkę). Natomiast w trakcie budowy cały dach wykonano na jednym poziomie i odstąpiono od wykonania dwóch płatwi pośrednich, wykonując w zamian jedną płatew kalenicową.

Powyższe, a co wynika w szczególności z porównania szkicu istniejącego stanu rzeczy oraz dokumentacji fotograficznej z planowaną konstrukcją (patrz przekrój I –I ), spowodowało, iż zwiększyła się rozpiętość pomiędzy punktami podparcia krokwi.

Tym samy zasadnie organ uznał, iż powstały wątpliwości co do prawidłowości wykonania robót, a tym samym spełnienia wymagań dotyczących nośności i stateczności konstrukcji.

Ponadto organ wyjaśnił, iż w toku prowadzenia robót budowlanych nie udokumentowano prawidłowości wykonania fundamentów oraz innych robót zanikających i ulegających zakryciu, w tym wykonania dachu i stropu wraz z podciągami.

Organ mając na uwadze powyższe zasadnie stwierdził, iż w przedmiotowym przypadku konieczne jest dokonanie właściwych pomiarów, odkrywek i szczegółowych badań wykonanej konstrukcji drewnianej dachu i stropu oraz podciągów, a także stosownych obliczeń statycznych, które to czynności nie mogą zostać wykonane przez organ przy użyciu posiadanej wiedzy i środków którymi dysponuje.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż wobec stwierdzonych istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i powstałymi w związki z nimi wątpliwościami co do prawidłowości wykonania robót budowlanych w szczególności w zakresie nośności i stateczności konstrukcji budynku organ zasadnie zastosował art. 81c Prawa budowlanego uzasadniając przy tym dlaczego powyższej oceny nie może wykonać we własnym zakresie.

Na marginesie Sąd wskazuje, iż Skarżący we wniesionej skardze wprost oświadczył, iż nie kwestionuje zasadności nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy, a jedynie podkreślił, że ekspertyza powinny dotyczyć dwóch budynków jako jednej całości, co jak wyjaśniono wyżej nie znajduje uzasadnienia na gruncie niniejszej sprawy.

W tym miejscu wskazać ponadto należy, iż podnoszona w skardze okoliczność wszczęcia postępowania dopiero po upływie roku od dnia dokonania kontroli nie może mieć wpływu na ocenę zapadłego w niniejszej sprawie postanowienia.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.