Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 729/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 ust 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz (spr.) Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E. P., B. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Starosta [...] (zwany dalej: Starosta), na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej :Kpa),

art. 1, art. 2, art. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83 ze zm., zwanej dalej: UwU), wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. sygn. akt 29/13 (Dz.U. z 2015 r. poz. 373, zwanego dalej: wyrok TK), postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (Dz.U. z 2015 poz. 524), po rozpatrzeniu wniosku E. P. oraz B. P. (zwanych dalej: skarżące) z dnia [...] listopada 2014 r. orzekł odmówić przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: T. obręb [...], ark. mapy [...], dz. nr [...] o pow. 0,57.27 ha, zapisanej w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. (zwane dalej odpowiednio: Nieruchomość, Działka).

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że Nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym skarżących na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] stycznia 1998 r. W planie zagospodarowania przestrzennego miasta T., zatwierdzonym uchwalą Rady Miejskiej w T. nr [...] z dnia [...] października 2006 r., zmienionego uchwałą Rady Miejskiej w T. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Działka położona jest na obszarze oznaczonym symbolem 8U i przeznaczona pod teren zabudowy usługowo-hotelowej i gastronomii. Zapis w rejestrze ewidencji gruntów określa ją jako tereny przemysłowe - Ba. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy T. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta i Gminy w T. nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. teren, na którym znajduje się Nieruchomość przeznaczony byt pod budownictwo usługowo-handlowe. W ocenie organu Działka zawsze miała charakter nieruchomości usługowej i nigdy (w tym w dacie wejścia w życie UwU) nie była przez wnioskodawczynie wykorzystywana inaczej niż usługowo.

Kolejno organ wskazał na treść art. 1 ust. 1 UwU, w brzmieniu na dzień złożenia wniosku, wskazując, że treść powyższego przepisu została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2011 nr 187, poz. 1110, zwanej dalej: ustawa zmieniająca UwU) oraz podkreśli, że Trybunat Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. orzekł, iż art. 1 ust. 1 i 3 UwU, w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej UwU, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto - w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji oraz w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. Podniesiono, że wyrok TK został opublikowany, a postanowieniem prostującym sprostowano oczywistą omyłkę pisarską w ten sposób, że zwrot "w dniu wejścia w życie ustawy" zastąpiono zwrotem "przed dniem wejścia w życie ustawy".

Organ wskazał, że na skutek powyższego, na dzień wydania decyzji pierwszoinstancyjnej brzmienie art. 1 ust. 1 i 3 UwU zostało zmienione, ponieważ na skutek wyroku TK zawężeniu uległ krąg podmiotów i przedmiotu uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w porównaniu do stanu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej UwU. Podkreślono, że organ administracji wydaje decyzję, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie jej wydania. Wyjątek od zasady stosowania przez organy administracji ustawy nowej muszą wyraźnie wprowadzać przepisy przejściowe tej ustawy, nakazujące do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną stosowanie przepisów dotychczasowych. Tymczasem wyrok TK wszedł w życie 17 marca 2015 r., a jednocześnie brak specjalnych przepisów intertemporalnych.

Organ wskazał zatem, że w pierwszej kolejności badał, czy skarżące w dniu wejścia w życie UwU należały do którejś z kategorii podmiotów wskazanych w art. 1 ust. 1 UwU. W tej mierze organ doszedł do wniosku, że z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] października 2005 r. użytkownikiem wieczystym Działki była spółka cywilna "[...] & [...]" s.c. E. P. i B. P. (zwana dalej: Spółka cywilna), nie będąca użytkownikiem wieczystym nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe, garażami albo przeznaczonej pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnej – jak tego wymagał przepis art. 1 ust. 1 UwU. W konsekwencji, w stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, zdaniem organu, należało uznać, że w dniu [...] października 2005 r. Spółka cywilna nie była uprawniona do ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej Nieruchomości w prawo własności na drodze postępowania administracyjnego, albowiem Nieruchomość nie była zabudowana na cele mieszkaniowe, garażami, albo przeznaczonej pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomością rolną, jak tego wymaga ustawa. Skutkiem tego wnioskodawczynie nie są, według Starosty, uprawnione do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy.

Końcowo wskazano również, że pismem z dnia [...] listopada 2016 r. B. P., jako wspólnik [...] [...] Spółka Jawna z siedzibą w G. (zwanej dalej: Spółka jawna), jako następca prawny Spółki cywilnej, skierowała do organu wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności Nieruchomości. Podkreślono, że Spółka jawna stała się zatem stroną toczącego się postępowania. W ocenie organu ze względu na przedmiotowy zakres uregulowania art. 1 ust. 1 UwU, nie wpłynęło to na wynik sprawy.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły skarżące zarzucając naruszenie interesu prawnego oraz naruszenia przepisów, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej: Kpa) poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji z uwagi na: niedostateczne ustalenie faktów oraz ich znaczenia według obowiązujących przepisów prawa; niedostateczne wyjaśnienie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracyjnego; brak oceny przeprowadzonych dowodów w szczególności pod kątem ich wiarygodności, zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a także ich spójności z zgromadzonym pozostałym materiałem dowodowym; poprzez brak w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

2. naruszenie art. 7 Kpa, art. 75 Kpa, 77 Kpa, 80 Kpa art. 109 Kpa, art. 110 Kpa poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą administracyjną, w tym brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji czego nie dokonano rzeczywistych ustaleń faktycznych, a pomimo tego organ wydając zaskarżoną decyzję, nie mając żadnych podstaw prawnych ani faktycznych, odmówił przekształcenia prawa wieczystego w prawo własności, a nadto przez brak doręczenia decyzji spółce [...] [...] spółka jawna, pomimo uznania jej za stronę postępowania;

3. rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 1 ust. 1 UwU, pomimo, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony, co skutkowało błędnym, a przynajmniej przedwczesnym stwierdzeniem, że nieruchomość, co do której nastąpić miało przekształcenie, jest wyłączona z tego przekształcenia, skoro organ nie badał, czy budynek posadowiony na nieruchomości gruntowej jest przeznczony na cele mieszkaniowe.

Skarżące zarzuciły również brak doręczenia Spółce decyzji pierwszoinstancyjnej oraz wniosły o uchylenie decyzji Starosty i przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Wojewoda (zwany dalej: Wojewoda) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ przestawił na wstępie ustalony, zbieżnie z ustaleniami organu I instancji, stan faktyczny sprawy. Zwrócił przy tym uwagę, że postępowanie było zawieszone, w związku z wyrokiem TK, a organ II instancji dwukrotnie uchylał decyzje pierwszoinstancyjne w sprawie. W ocenie Wojewody odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a decyzja Starosty jest zgodna z prawem. Organ przytoczył brzmienie art. 1 ust. 1 i 3 z dnia złożenia wniosku, następnie wskazał treść wyrok TK i w związku z nim przytoczył brzmienie art. 1 ust. 1 UwU sprzed nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą UwU, podkreślając, że skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 UwU z art. 2 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w sytuacji, w której użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądanie przekształcenia na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów tj. do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej UwU. Wojewoda podkreślił, że wskutek wskazanego wyroku TK osoby prawne zasadniczo utraciły zatem prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, z wyjątkiem podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 2 UwU. Trybunał bowiem w uzasadnieniu wyroku TK wyraźnie stwierdził, że wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko zatem te dwie kategorie osób prawnych znalazły się w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w UwU w jej pierwotnym kształcie. W konsekwencji o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą ubiegać się jedynie osoby fizyczne, będące w dniu [...] października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami lub nieruchomości przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, jak również osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawa użytkowania wieczystego oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży.

Tymczasem, jak wskazał, organ w toku postępowania ustalono, że wnioskodawczynie działające jako wspólniczki Spółki cywilnej nabyły prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z [...] stycznia 1998 r. od Skarbu Państwa. Nie budzi przy tym, w ocenie organu, wątpliwości, iż jednostkom organizacyjnym nie będącym osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, może przysługiwać prawo użytkowania wieczystego. Zgodnie bowiem z art. 33 § 1 Kodeksu cywilnego, do jednostek organizacyjnych nie będących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Tym samym jednostki takie mają możliwość przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego na takich samych zasadach jak osoby prawne. Zdaniem Wojewody, mając na względzie treść wyroku TK, niewątpliwie osoby prawne, takie jak spółki prawa handlowego (poza osobami prawnymi będącymi właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabył po [...] października 2005 r., oraz poza spółdzielniami mieszkaniowymi będącymi właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży) nie posiadały uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej UwU. Skoro zaś spółki prawa handlowego (z powyższymi wyjątkami) nie posiadały uprawnienia do przekształcenia, to tym samym prawa takiego nie miały spółki jawne, które uprawnienia swe wywodzą z uprawnień osób prawnych. W zakresie następstwa prawnego organ wskazał, powołując się na art. 1 ust. 3 UwU, że możliwość przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności została przyznana przez ustawodawcę nie tylko podmiotom, które były użytkownikami wieczystymi w dniu wejścia w życie ustawy, lecz również ich następcom prawnym. Zdaniem organu skoro Spółka jawna powstała z przekształcenia Spółki cywilnej, to bez wątpienia jest następcą prawnym Spółki cywilnej. Jednakże z brzmienia art. 1 ust. 2 pkt 1 UwU wynika, iż osoba prawna posiadająca budynek mieszkalny na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, w którym nie wyodrębniono jeszcze samodzielnych lokali, nie może wystąpić o przekształcenie tego prawa w prawo własności nieruchomości. W konsekwencji, wobec niemożności dokonania pozytywnej weryfikacji spełnienia przez Spółkę przesłanki przekształcenia w postaci bycia właścicielem lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, nie jest – zdaniem organu – możliwe uczynienie zadość żądaniu skarżących.

Końcowo, wobec zarzutów odwołania, Wojewoda wskazał, iż nie jest zasadny zarzut "zaniechania doręczenia spółce decyzji", albowiem decyzja doręczona została wspólnikom reprezentującym spółkę E. P. i B. P.. Poinformował również, że do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości może dojść również na drodze umownej.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosły skarżące podtrzymując w całości zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty i przekazanie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpoznania

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Ponadto wskazując, że wspólnicy spółki jawnej są osobami uprawnionymi do odbioru pism skierowanych do spółki, zatem pokwitowanie przez nie odbioru decyzji wywołuje skutki, jakie są związane z doręczeniem decyzji. Odnosząc się do zarzutu braku badania, czy budynek posadowiony na Nieruchomości jest przeznaczony na cele mieszkaniowe Wojewoda stwierdził, że nie badał tej okoliczności, albowiem pozostaje ona bez znaczenia dla załatwienia sprawy, albowiem przeszkodą do wydania decyzji pozytywnej dla skarżących były niespełnione przesłanki podmiotowe przekształcenia prawa na mocy UwU. Po wtóre organ nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 j.t. z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1369, zwanej dalej – Ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).

W ocenie Sądu, zaskarżonej decyzji nie sposób przypisać naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Z kolei dostrzeżone przez Sąd uchybienia decyzji organu II instancji nie stanowią uchybień tego rodzaju, iż powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, z uwagi na skutki podjętego rozstrzygnięcia.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji, które nie są sporne między stronami, przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań.

Podstawą prawną wydania zaskarżonych rozstrzygnięć były przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w szczególności jej art. 1 ust. 1 i 3.

Kardynalne znaczenie dla sprawy miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2015 r. (wyrok TK) (szerzej na temat skutków tego wyroku – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Po 1043/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Otóż Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął, że art. 1 ust. 1 i 3 UwU w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (ustawa zmieniająca UwU), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto: a) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji, b) w zakresie, w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, nie jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji.

Podkreślić należy, że stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.), orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Ponieważ w przypadku przywoływanego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, wyrok Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje i wywołuje skutki prawne od dnia jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw tj. od dnia 17 marca 2015 r. w odniesieniu do postępowań, które nie zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną przed dniem opublikowania tegoż wyroku. Skoro sprawa niniejsza nie została rozstrzygnięta decyzją ostateczną przed opublikowaniem przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organy administracji, zarówno Wojewoda, jak i Starosta, związane są tym orzeczeniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 759/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku "skutkiem stwierdzenia przez Trybunał zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy o przekształceniu z 2005 r. z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - z art. 165 ust. 1 Konstytucji jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skutek ten jest ograniczony tylko do tych sytuacji, w których - do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej UwU, czyli na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów - użytkownikowi wieczystemu nie przysługiwało uprawnienie do żądania przekształcenia".

Wyłączenie ustawowej podstawy uwłaszczenia obejmuje przede wszystkim osoby prawne, z wyjątkiem: 1) spółdzielni mieszkaniowych będących właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży położonych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste i 2) tych osób prawnych, którym - jako właścicielom lokali - służył związany z prawem własności udział w użytkowaniu wieczystym gruntu. Tylko te dwie kategorie osób prawnych znalazły się bowiem w kręgu beneficjentów uwłaszczenia w UwU, w jej pierwotnym kształcie (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2). Pozostałe osoby prawne uzyskały ten przywilej bez żadnego konstytucyjnego uzasadnienia, na mocy przepisu uznanego przez Trybunał za niezgodny z Konstytucją.

Według sądu organy administracyjne doszły do trafnego przekonania, że cytowane wyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczne, miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skutkiem tego orzeczenia, co wynika wprost z jego uzasadnienia, jest stwierdzenie, że obecnie osoby prawne mogą żądać przekształcenia na drodze administracyjnej przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko w odniesieniu do konkretnych rodzajów nieruchomości wskazanych w art. 1 ust. 1 UwU w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji z 2011 r., a mianowicie nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych i tylko wówczas gdy są alternatywnie: właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 2 pkt 1 UwU); spółdzielniami mieszkaniowymi będącymi właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (art. 1 ust. 2 pkt 2 UwU); następcami prawnymi osób, o których wyżej mowa (art. 1 ust. 3 UwU).

W przypadku skarżącej Spółki jawnej nie zostały spełnione ustawowe przesłanki uprawniające do przekształcenia na podstawie UwU prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Strona skarżąca nie tylko bowiem z pewnością nie jest osobą fizyczna, ale też nie jest ani spółdzielnią mieszkaniową, ani właścicielem lokalu, którego udział w nieruchomości wspólnej obejmuje udział w prawie użytkowania wieczystego, ani też następcą prawnym tychże podmiotów. Co więcej nie jest nawet osobą prawną. Postępowanie administracyjne zostało bowiem zainicjowane przez Spółkę cywilną, czyli jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, do której jednakowoż stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych (art. 331 Kodeksu cywilnego), która w świetle obecnie obowiązującego stanu prawnego, będącego konsekwencją wyroku TK, nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z takim wnioskiem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 989/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunku tego nie spełnia również Spółka jawna, w stosunku do której – w omawianym zakresie – obowiązuje ten sam reżim stosowania odpowiednio przepisów o osobach prawnych, ale osoba prawną nie jest.

W tej mierze należy zgodzić się Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w wyroku z dnia 02 grudnia 2016 r. (sygn. akt I OSK 644/15) uznał, że mając na względzie treść powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić trzeba, że niewątpliwie osoby prawne, takie jak spółki prawa handlowego (poza osobami prawnymi będącymi właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmował prawo użytkowania wieczystego, nawet jeżeli udział w użytkowaniu wieczystym nabyły po [...] października 2005 r., oraz poza spółdzielniami mieszkaniowymi będącymi właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży) nie posiadały uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej UwU. Skoro zaś spółki prawa handlowego nie posiadały uprawnienia do przekształcenia, to tym samym prawa takiego nie posiadały spółki jawne, które uprawnienie swe wywodzą z uprawnień osób prawnych. W tym miejscu wskazać należy na pewną niekonsekwencję organu II instancji, który słusznie podzielił i przytoczył poglądy przywołane we wskazanym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, było jednoczesne stwierdzenie w treści decyzji, że jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 331 Kodeksu cywilnego "mają możliwość przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego na takich samych zasadach jak osoby prawne", co już nie jest zgodne z powyższym orzeczeniem. (w tej mierze por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 2791/13, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ubocznie, o czym szerzej poniżej, należy również wskazać, że także charakter nieruchomości objętej wnioskiem wyklucza prawną możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Mając zatem na względzie fakt, że organ administracyjny zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny sprawy obowiązujący w dacie rozstrzygnięcia, prawidłowa jest konkluzja organów obu instancji, iż nie jest prawnie dopuszczalne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości w prawo własności na skutek wniosku Spółki cywilnej, której następcą jest skarżąca Spółka jawna.

W ocenie Sądu, konsekwencją powyższych ustaleń winno być podjęcie przez organ decyzji merytorycznej o odmowie uwzględnienia wniosku Skarżących z uwagi na niespełnienie przesłanki podmiotowej.

Zdaniem Sądu okoliczność, czy zbadano wystarczająco kwestię tego, czy Nieruchomość należy do ustawowej kategorii nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę, faktycznie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Po pierwsze bowiem zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy w sposób wystarczający o tym, że Nieruchomości skarżących nie można zaliczyć do żadnego z powyższych rodzajów nieruchomości, co samo przez się przesądza o braku spełnienia przesłanek ustawowych przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Po drugie zaś nie ma to jednak znaczenia dla sprawy, albowiem nie ziściły się przesłanki podmiotowe przewidziane w ustawie (spółka cywilna i jawna nie mogą, że względów opisanych powyżej, skutecznie domagać się przekształcenia prawa na podstawie UwU), stąd nawet spełnienie przesłanki przedmiotowej (tj. np. w sytuacji gdyby Nieruchomość była przeznczona na cele mieszkaniowe) nie mogło by zmienić wyniku sprawy. Należy jednak podkreślić, że w związku z postawieniem takich zarzutów odwołaniu rzeczą organu odwoławczego było odnieść się do tych zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Brak ten Sąd dostrzega, jednak nie miał on wpływu na wynik postępowania.

Nadto, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji innych niż wyżej wskazana wad, które prowadziłyby do konieczności jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W szczególności Sąd nie dopatrzył się istotnych uchybień w zakresie rozważenia oraz oceny przez organ odwoławczy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także co do poprawności uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przeciwnie, jak to wyżej wskazano, organ odwoławczy w należyty sposób rozpatrzył cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonał prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Wyniki tych ustaleń i analiz Wojewoda przedstawił w pisemnych motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia, zredagowanych w sposób czyniący zadość wymaganiom Kpa.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.