Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 250/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. j. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, że towar objęty procedurą wywozu nie opuścił obszaru celnego Unii oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2015 r. A. przy ul. [...] w B., działając z upoważnienia firmy A. Spółka Jawna. z siedzibą w B. (dalej: "Spółka") zgłosiła za pomocą systemu ECS do procedury wywozu towar w postaci elementów samochodowych instalacji gazowych o łącznej masie brutto 147,00 kg. Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane pod pozycją [...].

W dniu [...] grudnia 2015 r. wywóz towaru został potwierdzony w systemie ECS przez urząd celny wyprowadzenia ([...]).

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] litewski urząd celny poinformował Urząd Celny w B., że omyłkowo potwierdził wyprowadzenie towaru objętego procedurą wywozu wg zgłoszenia celnego [...] pomimo, iż przeprowadzone postępowanie wykazało, że towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej.

W związku z powyższym organ celny pismem z dnia [...] lutego 2017 r. wezwał eksportera do nadesłania dokumentu potwierdzającego dokonanie wywozu towaru.

W odpowiedzi Spółka nadesłała oświadczenie p. W. C. – magazyniera Spółki "G.", który stwierdził, że towar z faktury [...] z dnia [...] września 2015 r. został dostarczony do magazynu firmy w K. przez p S. K. oraz tłumaczenie tego oświadczenia na język polski. Dodatkowo, w dniu [...] kwietnia 2017 r. Spółka przedłożyła oświadczenie importera o odbiorze przesyłki w magazynie firmy w K. i jego tłumaczenie na język polski.

Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. organ celny poinformował Spółkę, że przedłożone przez nią dokumenty nie są wystarczające do uznania, że nastąpił wywóz towaru wg zgłoszenia celnego. Organ poinformował też stronę o zamiarze wydania decyzji niekorzystnej oraz o przysługującym prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. stwierdził, że towar objęty procedurą wywozu według zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] września 2015 r. nie opuścił obszaru celnego Unii.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Spółka w złożonym odwołaniu zarzuciła naruszenie art. 796 da ust. 4 Rozporządzenia Komisji (EWG) 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że katalog dowodów potwierdzających wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej jest katalogiem zamkniętym i tylko dowody wskazane w powołanym przepisie mogą potwierdzać wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej, w sytuacji gdy katalog dowodów nie jest zamknięty, wskazane środki dowodowe są przykładowe i nie zakazuje przedstawiania innych dowodów, a także naruszenie art. 180 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 prawa celnego oraz art. 8 § 1 K.p.a.

Decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 796 da rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 w sytuacji braku możliwości udokumentowania faktu wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty, dopuszczalne jest przedstawienie dowodów alternatywnych wykazujących, iż towar opuścił obszar celny Wspólnoty. Alternatywne dokumenty potwierdzające wyprowadzenie towaru z Unii Europejskiej, to zgodnie z art. 796 da ust. 4 ww. rozporządzenia, w szczególności następujące dokumenty lub kilka z nich: a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Wspólnoty; b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Wspólnoty; c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Wspólnoty; d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Wspólnoty. Dalej organ wskazał, że urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towaru, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z ww. przepisem są dostateczne. Ocena, czy przedłożone przez stronę dokumenty są dostateczne dla potwierdzenia wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty, należy do organu celnego na podstawie ww. art. 796e ust. 1 lit. b) rozporządzenia. Organ celny winien dokonać tej oceny z uwzględnieniem zasady określonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji wezwał stronę do przedstawienia alternatywnego dowodu wyprowadzenia towaru, wskazując jednocześnie jakie dokumenty mogą być uznane za dostateczny dowód wywozu towarów. Spółka przedłożyła jedynie oświadczenie magazyniera firmy w K. Nie przedłożyła żadnych dokumentów przewozowych, ani urzędowych, świadczących o wywiezieniu towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej, albo poświadczających ich wprowadzenie do obrotu na obszarze celnym importera. Z kolei przesłuchany w charakterze świadka pracownik Spółki – M. P. wskazał, że jedynym dokumentem potwierdzającym wywóz przedmiotowego towaru, jaki w tej chwili posiada, jest pisemne potwierdzenie odbioru towaru otrzymane od magazyniera firmy będącej odbiorcą towaru. Ponadto świadek wyjaśnił, że jedyny kontakt z firmą odbiorcy posiadał jedynie za pośrednictwem magazyniera firmy - W. C. i obecnie firma nie współpracuje już z tym odbiorcą.

W ocenie organu II instancji złożone przez Spółkę dokumenty ani wyjaśnienia M. P. nie są dostateczne dla potwierdzenia faktu wyprowadzenia towarów poza obszar celny Wspólnoty jako alternatywne dowody, o których mowa w art. 796 da ust. 4 rozporządzenia komisji (EWG) nr 2454/93. Wprawdzie przepis ten nie tworzy zamkniętego katalogu dokumentów, które mogą stanowić takie dowody. Jednak to do organu celnego należy ocena ich wiarygodności. Wątpliwości organu wzbudził fakt, że operacja przemieszczania towarów będących przedmiotem działalności gospodarczej pomiędzy dwoma obszarami celnymi nie jest potwierdzana przez żaden organ celny, czy też jakimkolwiek innym dokumentem, który nosiłby cechy dokumentu urzędowego, a jedynie przez magazyniera firmy, której istnienia nie sposób zweryfikować choćby poprzez posłużenie się wyszukiwarką internetową.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na fakt, że forma przedłożonych dokumentów odbiegała zasadniczo od znanych standardów w tym zakresie panujących w obrocie gospodarczym, w szczególności na Ukrainie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że pomimo, iż nie ma wymogu prawnego posługiwania się pieczęciami firmowymi, to w praktyce występujące w obrocie gospodarczym dokumenty sporządzane są na druku firmowym, który zawiera przynajmniej logo przedsiębiorstwa oraz jego dane teleadresowe. Podniósł, że nie spotkał się z przypadkiem, aby magazynier przedsiębiorstwa był upoważniony do zastąpienia osób prawnie je reprezentujących w zakresie wystawiania oświadczeń w imieniu przedsiębiorstwa.

Na powyższą decyzję Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego, tj.:

- art. 796 da ust. 4 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 4 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L253 z dnia 11.10.1993 r.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, ze katalog dowodów potwierdzających wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej jest katalogiem zamkniętym i tylko dowody wskazane w powołanym przepisie mogą potwierdzać wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej, w sytuacji gdy w rzeczywistości katalog dowodów nie jest zamknięty, wskazane środki dowodowe są przykładowe i nie zakazują przedstawiania innych dowodów, a w związku z tym powinno zostać w niniejszej sprawie dopuszczone oświadczenie Pana W. C. - magazyniera spółki "G." o dostarczeniu towaru do magazynu firmy w K. przez Pana S. K. oraz tłumaczenie tego oświadczenie na język polski powinno zostać uznane jako dostateczny dowód wywozu towarów poza obszar celny UE.

- art. 796da ust 3 i art. 796e rozporządzenia komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. L 253, 11.10.1993, z dnia 11.10.1993 r. z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że eksporter towaru będący w posiadaniu dokumentu potwierdzającego wywóz towaru w postaci komunikatu [...] jest zobowiązany w okolicznościach mających miejsce w przedmiotowej sprawie do przedstawienia dowodów alternatywnych w celu potwierdzenia wywozu towarów poza obszar celny Wspólnoty.

A także naruszenie przepisu prawa proceduralnego, a w szczególności:

- art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 prawa celnego poprzez jego niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że oświadczenie W. C. – magazyniera G. z siedzibą w K. jest niewystarczające do stwierdzenia, że nastąpił wywóz towarów objętych zgłoszeniem [...], w sytuacji gdy w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

- art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 prawa celnego poprzez niewszechstronne zbadanie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skutkujące wydaniem decyzji stwierdzającej niedopuszczenie przez zgłaszany towar obszaru celnego Unii Europejskiej, w sytuacji gdy Skarżący przedstawił na żądanie organu dowody świadczące o tym, że zgłaszany towar dotarł do magazynu G. w K., a zatem opuścił obszar celny Unii Europejskiej,

- art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na wszczęciu postępowania blisko 2 lata po zgłoszeniu wywozu towaru na skutek zawiadomienia organu celnego wywozu o omyłkowym potwierdzeniu wywozu towaru poza obszar celny Unii Europejskiej, co pozostaje w sprzeczności z zasadą zaufania do organów administracji publicznej, a także nieuwzględnieniu dowodów zgłaszanych przez stronę, co godzi w zasadę równego traktowania i proporcjonalności.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła podniesione w niej zarzuty. Zarzuciła organowi ścisłe stosowanie treści art. 796 da ust. 4 cyt. rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. i potraktowanie przez organ zawartego w nim katalogu dokumentów jako katalogu zamkniętego. Skarżący stwierdził też, że płynność i szybkość czynności w procesie gospodarczym nie może spotykać się z przeciwnościami wynikającymi po prawie 2 latach, gdyż stanowi to podstawę braku zaufania do organów administracji publicznej i godzi w zasadę równego traktowania i proporcjonalności.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 11 czerwca 2018 r., Spółka przedstawiła dowody w postaci decyzji nr [...] o rejestracji płatnika podatku od wartości dodanej, wraz z tłumaczeniem, decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie powołania O. P. na stanowisko dyrektora spółki N. wraz z tłumaczeniem, wyjaśnienia O. P. z dnia [...] marca 201 r. wraz z tłumaczeniem tego dokumentu. a także w postaci wydruku strony internetowej G. z siedzibą w K. – głównego centrum dystrybucyjnego Spółki N. Skarżąca spółka wskazuje że dysponuje urzędowym dokumentem stwierdzającym istnienie spółki G. z siedzibą w K..

Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe z dnia 11 czerwca 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - dalej również jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Badając legalność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości wyprowadzenia towaru objętego procedurą wywozu wg zgłoszenia celnego.

W ocenie Sądu, w każdej ze spornych kwestii rację należy przyznać organom.

W pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w oparciu o które nastąpiło ustalenie stanu faktycznego sprawy, ponieważ jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny daje podstawę do zastosowania właściwego dla tego stanu faktycznego przepisu podatkowego prawa materialnego, jako normy stanowiącej o treści rozstrzygnięcia.

Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Przeprowadzane dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W sprawie nie zaistniały też żadne wątpliwości, czy to na tle stanu faktycznego czy też prawnego, które uzasadniałyby rozstrzygnięcie ich na korzyść jednej bądź drugiej strony postępowania.

W stanie faktycznym sprawy okazało się, z uwagi na informacje litewskiego organu celnego zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r., że urząd celny omyłkowo potwierdził wyprowadzenie towaru objętego procedurą wywozu wg zgłoszenia celnego [...], pomimo, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej.

Problematykę potwierdzenia przez organy celne faktycznego wyprowadzenia towarów poza obszar celny Wspólnoty Europejskiej regulują przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz rozporządzenia wykonawczego do tego Kodeksu. Zgodnie z art. 161 ust. 1 WKC procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Wspólnoty. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia formalności przewidzianych dla niego, z uwzględnieniem środków polityki handlowej i, o ile znajdują zastosowanie, należności celnych wywozowych. Zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu (art. 162 WKC).

System ECS pozwala na dokonywanie i obsługę zgłoszenia w formie elektronicznej, zarówno w urzędzie wywozu, jak i wyprowadzenia. System ten opiera się na obiegu dokumentów pomiędzy urzędami a podmiotami dokonującymi zgłoszeń.

Nie ulega wątpliwości, że w myśl założeń systemu ECS ma on zapewnić elektroniczną wymianę komunikatów pomiędzy urzędami celnymi krajów Unii Europejskiej w celu zautomatyzowania procedur administracyjnych, co umożliwi w konsekwencji potwierdzenie wywozu dla eksporterów i organów podatkowych za pomocą elektronicznych komunikatów. System ten obejmuje również wymianę określonych elektronicznych komunikatów pomiędzy przedsiębiorcą a urzędami celnymi. Ma on zapewnić przy tym m.in.: przyspieszenie odpraw celnych eksportowych, docelowo bez konieczności przedkładania zgłoszeń wywozowych w formie pisemnej, poprawę obiegu dokumentów w urzędach celnych, przyspieszenie odpraw wywozowych w procedurze uproszczonej, elektroniczne potwierdzenie o wystąpieniu towarów z obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej (zamiast karty 3 SAD), uzyskanie przez zgłaszającego bieżącej informacji o rozpoczęciu i zakończeniu poszczególnych etapów operacji wywozowej. Ta alternatywna (elektroniczna) forma potwierdzania dokonanych zgłoszeń celnych następuje w formie komunikatu IE-[...] wydawanego eksporterowi. To właśnie ten dokument jest dokumentem równorzędnym dla dotychczas stosowanej formy papierowej dokumentów SAD. Procedura wystawiania tego dokumentu wygląda następująco: Urząd celny wyprowadzenia przesyła komunikat IE [...] "wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu. Urząd celny wywozu po otrzymaniu komunikatu potwierdzającego fizyczny wyprowadzenie towarów potwierdza wyprowadzenie towarów, przesyłając zgłaszającemu komunikat [...]. Jest on podpisywany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych, zaś uzyskanie komunikatu IE-[...] wiąże się z koniecznością rejestracji w tymże systemie. Zatem komunikat IE-[...] podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych jest dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej. Komunikat IE-[...] jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Powyższe zostało uregulowane w rozdziale 3 "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych" rozporządzenia Komisji (EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, a w szczególności w omawianym zakresie w art. 796d ust. 2 i 796e ust. 1.

W związku z powyższym, w przypadku gdy obsługa zgłoszenia wywozowego odbywa się w systemie kontroli eksportu ECS, komunikatem "Potwierdzenie wywozu" jest podpisany przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych komunikat IE-[...]. Oznacza to, że otrzymanie przez podatnika ww. komunikatu IE-[...], który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu, stanowi dowód dokonania eksportu. Z dokumentu tego bowiem wynika, że dany towar opuścił terytorium Wspólnoty Europejskiej.

Powyższe jest niekwestionowaną przez Sąd zasadą. W przypadku jednak, gdy urząd celny omyłkowo potwierdził wyprowadzenie towaru objętego procedurą wywozu, w pełni zasadne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru. Przy czym, w ocenie Sądu, nie ma podstaw do weryfikowania w toku tego postępowania, co stało się przyczyną owego urzędowego omyłkowego potwierdzenia, gdyż w żaden sposób ta informacja nie może wpływać na rozstrzygnięcie istoty sporu w niniejszej sprawie.

Organ celny w konsekwencji wezwał eksportera do nadesłania dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towaru, a w następstwie otrzymania odpowiedzi dokonał ich oceny, zasadnie uznając, że nie są one wystarczające dla udowodnienia, iż towar został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej.

Podstawą rozstrzygnięcia organów był art. 796 da rozporządzenia komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. ze zm.), zgodnie z którym w sytuacji braku możliwości udokumentowania faktu wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty, dopuszczalne jest przedstawienie dowodów alternatywnych wykazujących, iż towar opuścił obszar celny Wspólnoty. Alternatywne dokumenty potwierdzające wyprowadzenie towaru z Unii Europejskiej, to zgodnie z art. 796 da ust. 4 ww. rozporządzenia, w szczególności następujące dokumenty lub kilka z nich:

kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Wspólnoty;

dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Wspólnoty;

oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Wspólnoty;

dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Wspólnoty.

Z poddanych kontroli akt sprawy bezsprzecznie wynika, że w toku postępowania skarżąca Spółka przedłożyła jedynie oświadczenie magazyniera firmy w K. oraz oświadczenie importera o odbiorze przesyłki w magazynie firmy w K. Nie przedłożyła żadnych dokumentów przewozowych, ani urzędowych, świadczących o wywiezieniu towaru z obszaru celnego Wspólnoty, albo poświadczających ich wprowadzenie do obrotu na obszarze celnym importera.

W ocenie Sądu należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem organu, z którego wynika, że przedłożone dokumenty nie mogły być uznane za wystarczający dowód wywozu. Zasadne wątpliwości organu wzbudził fakt, że operacja przemieszczania towarów będących przedmiotem działalności gospodarczej pomiędzy dwoma obszarami celnymi nie była potwierdzana przez żaden organ celny, czy też jakimkolwiek innym dokumentem, który nosiłby cechy dokumentu urzędowego, a jedynie przez magazyniera firmy, której istnienia nie sposób zweryfikować choćby poprzez posłużenie się wyszukiwarką internetową.

Należy również zwrócić uwagę za organem na to, że forma przedłożonych dokumentów odbiegała zasadniczo od znanych standardów w tym zakresie panujących w obrocie gospodarczym, w szczególności na Ukrainie. Zgadzając się bowiem z tym, że nie ma wymogu prawnego posługiwania się pieczęciami firmowymi, to jednak należy stwierdzić, że w praktyce występujące w obrocie gospodarczym dokumenty sporządzane są na druku firmowym, który zawiera przynajmniej logo przedsiębiorstwa oraz jego dane teleadresowe. Trudnym do zaakceptowania w stanie faktycznym sprawy jest też to, aby magazynier przedsiębiorstwa był upoważniony do zastąpienia osób prawnie je reprezentujących w zakresie wystawiania oświadczeń w imieniu przedsiębiorstwa. Skarżący nie przedłożył też żadnych dowodów, które wskazywałyby na istnienie takiego (wyjątkowego) upoważnienia.

Powyższe argumenty przemawiały więc za tym, aby nie uznać przedłożonych dokumentów za wystarczające dla udowodnienia, iż towar został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej.

Należy podkreślić, że rzeczą skarżącej Spółki w niniejszej sprawie było wykazanie, że towar, który został objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Zauważyć przy tym należy, że brzmienie art. 796 da ust. 4 rozporządzenia wykonawczego ("dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich") wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym artykule, dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796 da ust. 4 rozporządzenia wykonawczego są dostateczne (art. 796 e ust. 1 lit. b rozporządzenia wykonawczego).

W rozpoznawanej sprawie organy celne - zdaniem Sądu - dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów. Ocena ta została przeprowadzona w zgodzie z art. 191 Ordynacji podatkowej i nie przekraczała granic wyznaczonych tym przepisem. Organy celne według swojej wiedzy, doświadczenia oraz mającego cechy pełnej logiki przekonania oceniły wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, rozpatrzyły przy tym poszczególne dowody nie tylko każdy z osobna, ale także we wzajemnej łączności. Zauważyć również trzeba, że organy celne nie wartościowały poszczególnych dowodów i każdy z nich poddały ocenie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Jednocześnie organy dopuściły wszystkie dowody, które wskazała strona, a które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Sąd zauważa, że organy nie mają nieograniczonego obowiązku poszukiwania z urzędu dowodów, które mogą przemawiać za racjami strony. To Spółka powinna przedstawić dowody, które potwierdzałyby wywóz towarów poza granicę UE.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego w zakresie naruszenia przepisu art. 8 K.p.a. należy zauważyć, że do postępowania w sprawach celnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze treść zarzutu który zmierza do wykazania, że wszczęcie postępowania blisko 2 lata po zgłoszeniu wywozu towaru godzi w zasadę równego traktowania i proporcjonalności Sąd zauważa, że zgodnie art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE.L. 2013.269.1) "Dla potrzeb kontroli celnych osoba, której to dotyczy przechowuje przez okres co najmniej trzech lat dokumenty i informacje, o których mowa w art. 15 ust. 1, na dowolnym nośniku dostępnym organom celnym i akceptowanym przez nie. Jeżeli towary dopuszczono do obrotu w okolicznościach innych niż określone w akapicie trzecim lub zgłoszono do wywozu, termin rozpoczyna się z końcem roku, w którym przyjęto zgłoszenie celne do dopuszczenia do obrotu lub zgłoszenie wywozowe. W przypadku towarów dopuszczonych do obrotu bez cła lub z zastosowaniem obniżonej stawki celnej ze względu na końcowe przeznaczenie termin rozpoczyna się z końcem roku, w którym towary przestają być objęte dozorem celnym. W przypadku towarów objętych inną procedurą celną lub czasowym składowaniem termin rozpoczyna się z końcem roku, w którym zamknięto procedurę celną lub zakończono czasowe składowanie.

W niniejszej sprawie towar został zgłoszony do procedury wywozu w dniu [...] września 2015 r., a potwierdzenie przez litewski urząd celny w systemie ECS miało miejsce [...] grudnia 2015 r. Informacja litewskiego organu celnego o omyłkowym potwierdzeniu wyprowadzenia towaru miała miejsce [...] lutego 2017 r. a postępowanie polskich organów celnych zostało wszczęte krótko po uzyskaniu tej informacji. Nie budzi wątpliwości, że wszelkie te działania miały miejsce w okresie 3 lat liczonym od końca roku, w którym miało miejsce zgłoszenie celne. Nie ma podstaw by twierdzić, że wszczęcie postępowania nastąpiło z naruszeniem przepisów czy zasad.

Należy na koniec podkreślić, za organem odwoławczym, że kwestionowane rozstrzygnięcie nie wyklucza możliwości uznania w przyszłości przez organy celne wywozu przedmiotowego towaru za dokonany, ale tylko w przypadku, gdy strona przedłoży niebudzące wątpliwości organu dowody potwierdzające ten fakt, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Jednocześnie Sąd zauważa, że nie mógł dopuścić i ocenić dowodów złożonych przez stronę skarżącą w piśmie z dnia 11 czerwca 2018 r., bowiem dowody te nie były znane organom w dacie wydawania przez nie decyzji i w ocenie Sądu nie miały charakteru uzupełniającego. Zgodnie zaś z treścią art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd może więc dopuścić dowody, jeśli mają one charakter uzupełniający. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2005 r., II GSK 164/05 wyjaśnił, że przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu będzie dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Celem tego postępowania nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Materiał dowodowy zebrany przez sąd administracyjny nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, lecz weryfikacji kompletności materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji publicznej w zakresie stanu faktycznego.

Sąd stwierdził prawidłowość działania organów wydających decyzję. Jeśli Spółka dysponuje dowodami, które mogą podważyć owe rozstrzygnięcia, winna dowody te poddać ocenie organów w odpowiedniej procedurze.

W tym stanie rzeczy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).