Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1264/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dmowska-Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., znak; [...].TK Starosta [...], działając na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. Nr 108, poz. 908 z 2005 r. ze zm.), na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia 04 października 2011 r o sprawdzenie kwalifikacji zatrzymał R. F. prawo jazdy kategorii A,B,C,E nr [...], nr druku B [...] wydane w dniu [...] sierpnia 2000r przez Urząd Gminy i Miasta [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] wystąpił z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami objętymi prawem jazdy kat. A,B,C,E wobec R. F., który w okresie jednego roku licząc od 28 września 2009 dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego przekraczając liczbę 24 punktów. Ponieważ kierowca łamiący przepisy ruchu drogowego stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia swojego oraz innych uczestników dlatego po przekroczeniu limitu punktów karnych powinien być natychmiast z niego wyeliminowany.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania R. F., decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r" znak: [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawą wydanej decyzji jest przepis art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 2007r Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z kolei organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisanych punktów karnych jest policja.

R. F. w okresie od 28 września 2009 r. do 25 stycznia 2010 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, co skutkowało zainkasowaniem: 9 punktów w dniu 28 września 2009 r. (już po uwzględnieniu 6 pkt. za odbyte szkolenie), 6 punktów w dniu 8 listopada 2009 r., 10 punktów w dniu 25 stycznia 2010 r.

Organ podkreślił, że liczenie punktów karnych w zamkniętym cyklu 1 roku kalendarzowego jest błędne i pozostaje w sprzeczności z art. 114 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz.1998 ze zm.).

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z treścią art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Następnie po przedstawieniu zaświadczenia o ukończeniu szkolenia - Komendant Wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów. Jednakże odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów karnych wobec osoby, która jeszcze przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24, gdyż osoba taka musi przystąpić do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, że organem właściwym do zmniejszenia liczby punktów karnych jest policja, która prowadzi ich ewidencję.

Zdaniem organu odwoławczego starosta związany jest wskazaną przez Policję liczbą punktów karnych przypisaną danemu kierowcy i wynikającą z ewidencji prowadzonej przez Policję.

W konsekwencji organy administracji orzekające o zatrzymaniu prawa jazdy nie są uprawnione do badania prawidłowości orzeczenia w związku z którym naliczone zostały kierowcy punkty karne.

Organy administracji orzekające o zatrzymaniu prawa jazdy nie są także uprawnione do samodzielnego uwzględnienia ( odliczenia ) punktów karnych z racji odbycia przez kierowcę szkolenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. F., reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. rażące naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na rozstrzygnięcie a mianowicie art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozważenie wszystkich podnoszonych przez skarżącego zarzutów do decyzji Starosty [...] w szczególności w zakresie zatarcia ukarania R. F. na podstawie art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń i w konsekwencji nie podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia,

2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie § 5 ust 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji wydania zaskarżonej decyzji po zatarciu ukarania skarżącego na podstawie art. 46 § 1 Kodeksu wykroczeń oraz pomimo obowiązku organu prowadzącego ewidencję dokonania z urzędu, usunięcia z ewidencji wpisu ostatecznego dotyczącego naruszeń z dnia 28 września 2009 r., naruszenie prawa materialnego - art. 130 ust 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez nieuwzględnienie udziału R. F. w szkoleniu Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., którego odbycie spowodowało zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak również naruszenie prawa materialnego - § 5 ust 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez nieuwzględnienie, iż organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji wpis tymczasowy po upływie jednego roku od dnia stwierdzenia naruszenia przepisów o ruchu drogowym w sytuacji braku prawomocnego rozstrzygnięcia sądowego w tym czasie na podstawie którego przypisana iiczba punktów przekroczyłaby 24 punkty;

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, a zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają przepisów prawa.

Sąd kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2012 r o zatrzymaniu R. F. prawa jazdy kategorii A,B,C,E nr [...], nr druku B [...] wydanego w dniu [...] sierpnia 2000r. przez Urząd Gminy i Miasta [...].

Materialno-prawną podstawę decyzji stanowiły przepis art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. Nr 108, poz. 908 z 2005 r. ze zm.). Zgodnie z art 138 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku określonym między innymi w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy, to jest w sytuacji przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, starosta obowiązany jest wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.

Właściwy Starosta orzeka o zatrzymaniu prawa jazdy w związku ze skierowaniem do niego przez komendanta wojewódzkiego policji wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, co ma miejsce w razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, o czym stanowi § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 r.).

W myśl § 7 ust. 2 ww. rozporządzenia podstawę do skierowania przez policję wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji mogą stanowić wyłącznie wpisy ostateczne do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, o której mowa między innymi w przepisie art. 130 Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia wpisami ostatecznymi są wpisy dotyczące naruszeń stwierdzonych prawomocnymi wyrokami sądów, mandatami karnymi lub orzeczeniami dyscyplinarnymi w sprawie o naruszenia rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Starosta orzekając o zatrzymaniu prawa jazdy z uwagi na przekroczenie przez kierowcę limitu 24 punktów karnych jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów karnych, wynikających z ewidencji wpisów.

Do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy konieczne jest ustalenie przez organ, czy kierowca ma zaewidencjonowaną odpowiednią ilość punktów karnych, a ze względu na to, że nie organ - starosta, lecz komendant wojewódzki policji prowadzi ewidencję naruszeń wraz z punktacją za nie, do ustalenia stanu faktycznego służy wyłącznie informacja zawarta we wniosku złożonym przez właściwy organ policji. Starosta nie jest uprawniony do kwestionowania prawidłowości ujęcia w policyjnym wniosku wpisów dotyczących poszczególnych naruszeń przepisów wynikających z ewidencji, czy też do badania ostateczności tychże wpisów. Nie jest też władny dokonać samodzielnego odliczenia punktów z racji odbytego przez kierowcę szkolenia. Tylko do kompetencji policji należy dokonywanie zmian w zakresie liczby punktów figurujących w ewidencji, w tym usuwanie przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego punktów karnych w związku z odbytym szkoleniem przez osobę, która je otrzymała. Dopóki policja nie usunie z ewidencji wpisanych punktów starosta zobowiązany jest wpis respektować. Dlatego też kierowca, w stosunku do którego wydano decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, nie ma skutecznych możliwości negowania liczby przypisanych mu punktów karnych w toku administracyjnego postępowania w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy i połączonego z nim postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.

Strona zainteresowania wykreśleniem punktów z ewidencji może zatem zwrócić się do organu prowadzącego ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie - w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko-skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 lub pkt 8 ustawy p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09). Kwestia ta nie może być natomiast rozpatrywana w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.

Mając na uwadze, że w dacie wydawania przez Starostę [...] rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w ewidencji widniał wpis łącznie 25 punktów karnych odnoszących się do skarżącego, organ ten nie miał innej możliwości, jak tylko orzec o zatrzymaniu jej prawa jazdy.

Ustosunkowując się do treści skargi stwierdzić należy, wskazać, że są one niezasadne. Zakres zawartego w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnienia wskazuje, iż rozporządzenie wydane na jego podstawie ma służyć dyscyplinowaniu i wdrażaniu kierowców do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przez nich przepisów ruchu drogowego. Ma ono umożliwiać w szczególności realizację art. 130 ust. 1 i ust. 2, które nakazują w prowadzonej ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego przypisywanie określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów oraz usuwanie punktów z ewidencji po roku od dnia naruszenia z wyjątkiem przypadków, gdy przed upływem tego okresu liczba punktów przekroczyłaby 24. Określając relację między art. 130 ust. 3 i ust. 4 ustawy należy mieć na uwadze przepisy art. 114 ust. 1 lit. b oraz art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g tejże ustawy, wprowadzające obowiązek zatrzymania prawa jazdy i poddania kierowcy egzaminowi sprawdzającemu jego kwalifikacje w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

Z przepisów tych wyraźnie wynika, że przekroczenie wymienionej liczby punktów stwarza konieczność w pierwszej kolejności zatrzymania prawa jazdy, a następnie - skierowania na egzamin. Oznacza to, że zmniejszenie liczby punktów w następstwie odbytego na własny koszt szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawo o ruchu drogowym może mieć miejsce tylko wtedy, gdy liczba punktów przypisanych kierowcy nie przekroczyła 24. Po przekroczeniu tej liczby punktów, nie ma możliwości zmniejszenia ich poprzez odbycie wskazanego szkolenia. Z przepisów Prawa o ruchu drogowym przewidujących obowiązek wydania przez starostę decyzji zatrzymującej prawo jazdy i decyzji kierującej na egzamin sprawdzający wynika, że aby wydanie tego rodzaju decyzji nie nastąpiło, to jest by nie zaistniały skutki przekroczenia owych 24 punktów w tej postaci, szkolnie winno być odbyte zanim dojdzie do przekroczenia tej liczby punktów. Inaczej mówiąc już same rozwiązania ustawowe uniemożliwiają cofnięcie skutków przekroczenia liczby 24 punktów.

W niniejszej sprawie skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych w dniu 25 stycznia 2010 r., w momencie przypisania mu 10 pkt za przekroczenie prędkości powyżej 50 km/h. Podkreślenia wymaga również, że przekroczenie 24 pkt miało miejsce na przestrzeni 5 miesięcy (od 28 września 2009 do 25 stycznia 2010 r.), a szkolenie, w następstwie którego miałaby ulec zmniejszeniu liczba punktów karnych, skarżący odbył 25 czerwca 2010 r., a więc po przekroczeniu dopuszczalnego limitu punktów.

Także w piśmiennictwie przyjmuje się, że na gruncie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym odbycie szkolenia, o którym mowa w przepisie art. 130 ust. 3 nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem przekroczyła limit 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego (por. Ryszard A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2005, str. 750; W. Kotowski, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, wyd.3, Warszawa 2011, str. 1182).

Uznając, że zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy nastąpiło w zgodzie z obowiązującymi przepisami, a w konsekwencji, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm ) orzeczono, jak w sentencji.