Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1123/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk(spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, , Protokolant, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2020 r. sprawy ze skargi P. W. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr: [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. W., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2019 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161, z późn. zm.) przełożony może zwolnić policjanta ze służby w Policji w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Jest to fakultatywna przesłanka zwolnienia policjanta ze służby. Decyzja ta jest uznaniowa, co nakłada na organ administracji obowiązek dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy i należytego uzasadnienia wydawanego rozstrzygnięcia. Z powyższego wynika, że popełnienie czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie są warunkami koniecznymi i wystarczającymi do zastosowania powołanego przepisu.

Ustawa o Policji nie definiuje pojęcia oczywistości, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8, każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że o oczywistości popełnienia czynu przestępczego można mówić w sytuacji, w której nienasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, kto dopuścił się czynu, zaś ocena konkretnego zdarzenia nie powinna pozostawiać wątpliwości co do wyniku ewentualnego postępowania karnego. Oczywistość popełnienia przestępstwa winna być niewątpliwa, bezsporna, niewymagająca od organu prowadzenia szczegółowego wnioskowania opierającego się czy to na poszlakach, domniemaniach, dowodach pośrednich lub na wyniku przeprowadzenia głębokiej analizy sprzecznych, a zarazem mogących budzić wątpliwości zeznań świadków zdarzenia.

W sprawie bezsporne jest, że w dniu [...] października 2019 r. kierujący samochodem marki [...] nr rej. [...] funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w [...] P. W. był nietrzeźwy. W aktach administracyjnych znajduje się sprawozdanie z badań na zawartość alkoholu we krwi policjanta, gdzie stwierdzono, że w pobranej w dniu [...] października 2019 r. próbce krwi wykryto zawartość alkoholu etylowego na poziomie: 0,53 promila-próbka godz. 20.08, 0,54 promila - godz. 20.38, 0,57 promila - godz. 21.08.

Zdaniem organu P. W. dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, a jego popełnienie było oczywiste i uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie. O fakcie popełnienia czynu świadczą notatki urzędowe oraz zeznania funkcjonariuszy przeprowadzających czynności służbowe związane ze zgłoszoną kolizją drogową, zeznania świadka zdarzenia, wyniki badań krwi, protokoły przesłuchania świadków.

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] podkreślił, że ustawodawca nie uzależnia możliwości zastosowania przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji od wcześniejszego rozstrzygnięcia innego organu, w tym orzeczenia w sprawie karnej.

Z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień zaufania społecznego oraz zadania nałożone na Policję, jak chociażby obowiązek dbania o bezpieczeństwo publiczne, ochronę życia i zdrowia ludzi, a także obowiązek przestrzegania przepisów prawa. Z tych względów organ drugiej instancji podziela stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w [...], że ze względów etycznych i formalnych dalsze pozostawanie policjanta w służbie jest niemożliwe i wypełnione zostały przesłanki art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Funkcjonariusz popełnił przestępstwo postrzegane w opinii publicznej jako czyn o wysokiej społecznej szkodliwości, które zawsze jest popełniane z winy umyślnej. Tym samym utracił on przymiot osoby o nieposzlakowanej opinii, co zgodnie z art. 25 ustawy o Policji, jest jednym z warunków koniecznych do pełnienia służby w Policji, a zatem dalsze wykonywanie obowiązków służbowych przez wymienionego stało się niemożliwe. Opisane wyżej zdarzenie wpływa na osłabienie wizerunku Policji jako formacji ścigającej sprawców także takich przestępstw, utraty do niej zaufania i wiarygodności w oczach opinii publicznej. Policjant jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa, sama musi prawa przestrzegać w najwyższym stopniu, zaś wszelkie niepraworządne działania policjanta, muszą skutkować zwolnieniem ze służby. Zachowanie policjanta stanowiło realne i faktyczne zagrożenia życia i zdrowia innych uczestników ruchu drogowego.

Stosownie do treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji organ zasięgnął opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

W ocenie organu odwoławczego zasadnie również nadano zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 K.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, organ uwzględnił ważny interes społeczny, przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i szybkiego działania. Bezpieczeństwo i porządek publiczny winny być zapewnione w sposób ciągły, zatem nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru spowodowane ochroną interesu służby, mieści się w pojęciu inny interes społeczny.

Organ stwierdził, że zwolnienie P. W. ze służby w Policji leży w interesie służby, który jest tożsamy z interesem społecznym. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ma m.in. na celu usunięcie z szeregów Policji funkcjonariusza, którego działanie narusza interes służby i naraża na uszczerbek dobre imię Policji oraz zaufanie społeczeństwa do formacji. Przesłanką nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędność niezwłocznego wdrożenia rozstrzygnięcia w życie. Może to nastąpić w przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i w istniejącej sytuacji bez wykonania praw i obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym określonym w art. 108 K.p.a.

W związku z powyższym zwolnienie ze służby w Policji P. W. nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ pierwszej instancji dokonał trafnej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy.

Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi P. W. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, któremu zarzucił naruszenie:

1. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, poprzez jego zastosowanie wskutek nieuwzględnienia przez organy Policji zebranego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie którego nie można było przyjąć, że uzasadnia on w dużym stopniu podejrzenie popełnienia przez P. W. zarzuconego mu czynu, przy tym postanowieniem Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r., sygn. [...] umorzono prowadzone przeciwko niemu śledztwo,

2. art. 7 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony, a oparcie się jedynie na przesłance interesu społecznego pomimo, iż decyzja organu pierwszej instancji polegała na uznaniu administracyjnym, podczas gdy ocena jej zasadności powinna doprowadzić nie tylko do uwzględnienia interesu społecznego, ale i słusznego interesu skarżącego,

3. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z przepisem art. 77 § 1 K.p.a. oraz przepisem art. 80 K.p.a., poprzez błędne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i niedokonanie należytego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i brak wszechstronnych ustaleń w zakresie wyjaśnienia oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa przez funkcjonariusza, a w konsekwencji do zwolnienia go ze służby w Policji, pomimo, że ciążył na nim jedynie zarzut popełnienia przestępstwa, przy tym postanowieniem Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r., sygn. [...] umorzono przeciwko niemu postępowanie,

4. art. 11 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu niniejszej sprawy, w tym w szczególności dlaczego uznano sam fakt podejrzenia o popełnienie czynu zabronionego za wystarczający, aby uznać, że funkcjonariusza należy zwolnić ze służby,

5. art. 108 § 1 K.p.a., poprzez nadanie decyzji, od której służy odwołanie rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny, podczas gdy ze względu na wyjątkowy charakter tej instytucji i konieczność ścisłej wykładni jej przesłanek, należy uznać, że w przedmiotowej sprawie nie występuje realne zagrożenie wymienionych w tym przepisie dóbr chronionych.

Skarżący zakwestionował stanowisko organu zawarte w zaskarżonym rozkazie personalnym, że postawienie zarzutu funkcjonariuszowi automatycznie powoduje, że traci on przymiot nieskazitelnego charakteru, a w konsekwencji pozostawienie go w służbie narusza ważny interes tej służby. Niezależnie od tego, że w stosunku do policjanta, wobec którego postawione zostały zarzuty karne stosuje się zawieszenie w czynnościach służbowych, to jednak zbyt daleko idące jest zdefiniowanie, że ważny interes służby jako przesłanka zwolnienia materializuje się w każdym przypadku postawienia zarzutów.

Zaznaczył, że zdarza się wielokrotnie, iż zarzuty okazują się niezasadne, następuje uniewinnienie funkcjonariusza, dlatego z daleko idącą ostrożnością należałoby dokonywać radykalnych rozstrzygnięć. Zwrócił uwagę, że postanowieniem Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r., sygn. [...] umorzono przeciwko niemu postępowanie.

Skarżący stwierdził, że jako podstawę faktyczną zwolnienia ze służby organy uznały jedynie okoliczność przedstawienia P. W. zarzutu z art. 178a § 1 K.k. Z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że postępowanie dowodowe i ocena dowodów ogranicza się do tej jednej kwestii, tj. przedstawienia zarzutu, co czynić ma zbędnym jakiekolwiek inne postępowanie dowodowe. Taka wykładnia przepisów prawa materialnego narusza jednak przepisy postępowania administracyjnego, jak również materialnoprawny przepis będący przesłanką rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Pismem z dnia [...] września 2020 r. pełnomocnik strony przesłał do Sądu postanowienie Prokuratora Rejonowego w [...] z [...] lutego 2020 r. sygn. akt. [...] o umorzeniu wobec skarżącego śledztwa przeciwko o czyn z art. 178a § 1 K.k. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2020 r. sygn. akt [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] lutego 2020 r. i umorzeniu śledztwa w sprawie [...] na okoliczność, że nie popełnił przestępstwa z art. 178a § 1 K.k., o które był podejrzewany oraz braku przesłanek do jego zwolnienia ze służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie stwierdził, aby Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] utrzymując w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. o zwolnieniu P. W. ze służby w Policji naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, czy też przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Należy wskazać, że powyższe rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy co oznacza, że kontrola legalności takiego rozstrzygnięcia jest ograniczona. Sąd administracyjny zobowiązany jest do oceny, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd nie jest natomiast uprawniony do ingerowania w kwestie celowości i słuszności dokonanego przez przełożonych wyboru sposobu załatwienia sprawy. Sąd bada tym samym, czy rozstrzygnięcie organu nie zostało oparte na niedozwolonych kryteriach oraz czy jego argumentacja nie jest dowolna (zobacz wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 września 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1534/16, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 12 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 129/19, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: https://www.nsa.gov.pl).

Zwolnienie policjanta ze służby na powołanej powyżej podstawie prawnej uwarunkowane jest łącznym spełnieniem trzech przesłanek: ustaleniem faktu popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, oczywistością popełnienia czynu oraz charakterem czynu powodującym, że dalsze pozostanie policjanta w służbie jest niemożliwe. W toku postępowania prowadzonego w przedmiocie zwolnienia ze służby na tej podstawie organ powinien zatem wykazać, że funkcjonariusz w sposób oczywisty dokonał czynu o znamionach przestępstwa, a jego nieprzydatność do służby jest bezpośrednią konsekwencją jego zachowania.

O ile ustalenie pierwszej z wymienionych wyżej przesłanek nie powinno powodować problemów, o tyle dwie pozostałe, mające charakter oceny i powinny stanowić przedmiot szczególnie wnikliwych rozważań organu prowadzącego postępowanie, zważywszy na skutki dla policjanta, którego postępowanie to dotyczy.

Oczywistość popełnienia przez funkcjonariusza czynu, o jakim mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musi wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy, a ich ustalenie powinno nastąpić z poszanowaniem reguł postępowania dowodowego określonych w K.p.a.

Ustawa o Policji nie zawiera legalnej definicji pojęcia "oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa". Na kanwie tego przepisu orzecznictwo sądowe wypracowało jednolite stanowisko, że "oczywistość" należy rozumieć w szerokim znaczeniu. Chodzi tu zatem o sytuację niewątpliwą, gdy w sprawie zgromadzono jednoznaczne bezpośrednie dowody, wzajemnie się uzupełniające, zgodne i niewykluczające się zeznania świadków. Oczywistość można bowiem przyjmować tylko w sytuacji, gdy wynika ona z ustalonych okoliczności w sposób bezdyskusyjny, widoczna jest od razu, na pierwszy rzut oka, bez szczególnych dociekań i pogłębionych analiz danego przypadku. Oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych indywidualnej sprawy i można o niej mówić jedynie wówczas, gdy taki, a nie inny przebieg zdarzeń wynika z ustalonych okoliczności w sposób tak ewidentny, że wykluczone jest rozważanie innych wariantów (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1028/16 i 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 735/12, dostępne jw.).

Dokonując kontroli zaskarżonego rozkazu personalnego koniecznym było zatem ustalenie, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwala przyjąć fakt oczywistego popełnienia przez P. W. czynu o znamionach przestępstwa.

Jak wynika z akt sprawy [...] października 2019 r. około godziny 17 w [...] na ulicy [...] doszło do zdarzenia drogowego, w którym kierujący samochodem marki [...] wjechał w tył samochodu marki [...]. Następnie uczestnicy kolizji oddalili się z miejsca zdarzenia. Świadek zgłaszający zdarzenie zaistniałe przy ulicy [...] w [...] twierdził, że kierujący pojazdem marki [...] prawdopodobnie jest pod wpływem alkoholu. Dyżurny Komendy Powiatowej Policji w [...] po uzyskaniu informacji o miejscu przemieszczania się uczestników kolizji skierował tam patrol zmotoryzowany. Przybyli na miejsce funkcjonariusze Policji znaleźli na posesji uszkodzony pojazd marki [...]. Po kilku minutach do policjantów podszedł znany im osobiście P. W. Według policjantów był on pod działaniem alkoholu, z ust było czuć silną woń alkoholu. Podczas rozmowy z policjantami skarżący oznajmił, że kierował pojazdem marki [...] i spowodował zdarzenie drogowe, po czym odjechał z miejsca zdarzenia wspólnie z osobą pokrzywdzoną M. B., która w rozmowie z policjantem przybyłym na miejsce zdarzenia stwierdziła, iż czuła od niego woń alkoholu. W związku z podejrzeniem, że P. W. mógł kierować pojazdem w stanie nietrzeźwości przybyli policjanci podjęli próbę zbadania jego trzeźwości. Skarżący odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. O powyższym poinformowano dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...]. Po przybyciu na miejsce kontrolnego jednostki ponownie P. W. odmówił poddania się badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Z tego względu skarżącemu w obecności Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] w Szpitalu Powiatowym w [...] pobrano i zabezpieczono krew, celem zbadania na zawartość alkoholu. Wynik pierwszego badania krwi pobranej [...] października 2019 r. o 20.08 - 0,53 promila alkoholu etylowego, wynik drugiego badania krwi pobranej [...] października 2019 r. o 20.38 - 0,54 promila alkoholu etylowego, wynik trzeciego badania krwi pobranej [...] października 2019 r. o 21.08 - 0,57 promila alkoholu etylowego.

Następnie [...] października 2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wszczął w przedmiotowej sprawie śledztwo o czyn z art. 178a § 1 K.k., a [...] października 2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów o to, że w dniu [...] października 2019 r. w [...] P. W. prowadził w ruchu drogowym pojazd marki [...] nr rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. mając stężenie alkoholu we krwi o wartości przekraczającej 0,5 promila, tj. o czyn z art. 178a § 1 K.k. Przesłuchany w charakterze podejrzanego P. W. nie przyznał się do zarzucanych mu czynów i odmówił składania wyjaśnień.

Niewątpliwie wydanie przez prokuratora postanowienia o przedstawieniu zarzutów decyduje o prawdopodobieństwie popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Tym bardziej, że nie jest konieczne przyznanie się do winy przez funkcjonariusza w postępowaniu karnym, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał organom Policji w sposób oczywisty stwierdzić, że skarżący swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu, określonego w art. 178a § 1 K.k., który mu zarzucono. Organy dokonały wszechstronnej analizy wszystkich zgromadzonych dowodów, a wyprowadzone z tego materiału wnioski są logiczne i znajdujące w tym materiale oparcie.

Należy mieć także na uwadze, że postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, nie może naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego. Chociaż zatem organ Policji ma w tego rodzaju postępowaniu obowiązek zebrania dowodów świadczących o oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, z drugiej jednak strony nie ma podstaw prawnych do dublowania postępowania w zakresie czynności, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 1 i art. 297 K.p.k. Z tego względu postępowanie dowodowe w takiej sprawie musi znaleźć ograniczenia z uwagi na prowadzone postępowanie przygotowawcze i jego cele. Zauważyć również należy, że określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Celem każdego postępowania wyjaśniającego nie jest ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych łączących się z daną sprawą, lecz okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia norm prawa materialnego znajdujących w tej sprawie zastosowanie.

W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zostały wyjaśnione. Nastąpiło to w oparciu o materiały dowodowe zgromadzone tak w toku postępowania przygotowawczego, jak i postępowania administracyjnego. Organ Policji prowadząc własne postępowanie, na podstawie dostępnych dokumentów i spójnych wzajemnie uzupełniających się zeznań świadków, ustalił logiczny ciąg zdarzeń z udziałem skarżącego w dniu [...] października 2019 r. Skarżący w postępowaniu administracyjny konsekwentnie odmawiał składnia wyjaśnień. Tym samym nie wskazał na okoliczności mogące w jakikolwiek sposób podważyć dokonane ustalenia. Stan nietrzeźwości skarżącego w dniu zdarzenia jest niesporny i niepodważalny. Zeznania świadków obrazują dokładnie przebieg zdarzeń od momentu zgłoszenia dyżurnemu KPP w [...] faktu przemieszczania się po drogach publicznych będącego własnością skarżącego pojazdu mechanicznego w sposób mogący wskazywać, że kierujący tym pojazdem znajduje się pod wpływem alkoholu, aż do czasu pobrania skarżącemu krwi na obecność alkoholu. Skoro strona nie zgadzała się z ustaleniami poczynionymi w toku postępowania administracyjnego, to powinna była przedstawić dowody lub przywołać okoliczności pozwalającego obalić, czy choćby poddać w wątpliwość, zgodne twierdzenia licznych świadków. Skarżący nie podjął nawet próby wyjaśnienia, o której godzinie i w jakich okolicznościach spożywał alkohol. Jedyną istotną okolicznością, na którą powołała się strona w postępowaniu odwoławczym, a która mogłaby poddać w wątpliwość oczywistość popełnienia przez skarżącego czynu noszącego znamiona przestępstwa, była opinia prywatna biegłego toksykologa załączona do pisma strony z dnia [...] stycznia 2020 r. (k. 87 – 97 akt administracyjnych) wskazująca, w oparciu o analizę kolejno po sobie następujących odczytów pobrań krwi skarżącego, że w godzinach od 16-1740 we krwi badanego nie mógł znajdować się alkohol. Jednakże w dacie orzekania przez organ II instancji w dalszym ciągu prowadzono wobec skarżącego postępowanie karne i aktualne pozostawały ustalenia dokonane na podstawie "Opinii Nr [...]" z dnia [...] listopada 2019 r. Biura [...] w [...] (k. 51 – 54 akt administracyjnych) oraz ustalenia własne organu Policji zwłaszcza, iż strona ich nie zakwestionowała odmawiając złożenia stosownych wyjaśnień.

Jak wynika z dołączonego do pisma procesowego strony skarżącej z dnia [...] września 2020 r. postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia [...] lutego 2020 r. sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa (k. 38 – 41 akt sądowych) utrzymanego w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. sygn. akt [...], wobec rozbieżności opinii toksykologicznych, w toku śledztwa powołano kolejną opinię retrospektywną celem ustalenia zawartości alkoholu we krwi podejrzanego w czasie zdarzenia. Przedmiotowa opinia nie dała jednoznacznej odpowiedzi na przedmiotowe pytanie. Stąd też w uzasadnieniu postanowienia prokuratorskiego stwierdzono: "Nie można w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości określić czy stwierdzona zawartość alkoholu etylowego we krwi podejrzanego P. W. jest wynikiem spożywania alkoholu po zdarzeniu ok. 17.10, czy też spożywania zarówno przed zdarzeniem jak i po zdarzeniu". W sprawie powstały nie dajce się usunąć wątpliwości, które zgodnie z art. 5 K.p.a. należało rozstrzygnąć na korzyść podejrzanego.

Jednakże trzeba mieć na względzie, że w postępowaniu administracyjnym organ powinien dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej (art. 77 § 1 K.p.a.), a to oznacza, iż zasada rozstrzygania wątpliwości fatycznych na korzyść strony, obligatoryjnie stosowana w prawie karnym, ma ograniczony zakres stosowania w postępowaniu administracyjnym, a zwłaszcza w odniesieniu do funkcjonariuszy służb mundurowych. Przepis art. 81a § 1 K.p.a. stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Przepisu § 1 nie stosuje się w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych (§ 2 pkt 4 tego artykułu). W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, iż "przyjęcie, że art. 81a § 1 k.p.a. obejmuje również sytuacje, w których to strona zainteresowana uniknięciem odpowiedzialności administracyjnej odmawia przedstawienia istotnego dowodu, doprowadziłoby w wielu przypadkach do ubezskutecznienia kompetencji organów administracji publicznej. Taka wykładnia godziłaby m.in. w zasadę zaufania do działań organów państwa (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasadę dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP). W świetle tych zasad niedopuszczalna jest sytuacja, w której to strona, która dopuściła się niezgodnych z prawem administracyjnym działań, poprzez odmowę przedstawienia dowodów decydowałaby de facto o tym, czy zrealizowane zostaną normy prawa materialnego ustanowione w celu ochrony pozostałych obywateli (W. Rząsa, Glosa do wyroku NSA z 4.11.2016 r., II OSK 558/15, OSP 2018/11, poz. 117)" – M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, przypis 14 do art. 81a, LEX.

W świetle powyższego, wywodzenie przez skarżącego korzystnych dla siebie skutków z opinii biegłych, niedających jednoznacznej odpowiedzi co do czasu spożycia przez niego alkoholu w dniu zdarzenia, wobec wyczerpujących ustaleń organu i braku w tym względzie aktywności strony w postępowaniu administracyjnym, nie może być poczytywane jako naruszenie przez organ wskazanych w skardze przepisów procesowych.

Trzeba mieć także na uwadze, że fakt, iż na dzień orzekania przez Komendanta Wojewódzkiego w [...] skarżący pozostawał osobą niekaraną i dalej tak jest wobec umorzenia śledztwa karnego, nie może przesądzać o tym, że możliwe jest jego pozostanie w służbie. Fakt, że policjant jest niekarany, nie czyni niemożliwym zwolnienie go w trybie fakultatywnym, tj. w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w sytuacji spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek – patrz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 854/19 (publik. jw.).

Zatem przeprowadzenie w sprawie niniejszej postępowania wyjaśniającego przez organ Policji, w świetle powyższych wywodów, należy uznać za prawidłowe. Nie było również podstaw, aby organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, musiał wyczekać na prawomocne orzeczenie sądu karnego.

W judykaturze przyjmuje się, że zaistnienie tej przesłanki nie musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem w sprawie karnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2089/13, dostępny jw.). Wydanie bowiem takiego orzeczenia stanowiłoby przesłankę bądź do obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, bądź też fakultatywnego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Mamy zatem do czynienia z dwiema niezależnymi sytuacjami, w których popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste, ale w drugiej popełnienie przestępstwa stwierdzone zostało prawomocnym wyrokiem. Są to dwa stany faktyczne i każdy z nich umożliwia rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego w innym trybie. W przypadku przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, oczywistość popełnienia czynu organ może ustalić samodzielnie, na podstawie analizy okoliczności konkretnego zdarzenia, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, ocena organu, co do spełnienia tej przesłanki znajduje oparcie w materiale dowodowym. Nie ma bowiem wątpliwości, że zdarzenie dotyczy skarżącego, a o oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa można mówić wówczas, gdy stan fatyczny danej sprawy pozwala na stwierdzenie, kto dopuścił się danego czynu o znamionach przestępstwa.

Oczywistość popełnionego czynu, która to okoliczność została w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, w sposób wystarczający wykazana, oznacza, że dalsze pozostawanie funkcjonariusza na służbie nie jest możliwe. W zaskarżonym rozkazie personalnym szczegółowo opisano dlaczego tak przyjęto, a rozważania w tym zakresie są logiczne i przekonywujące. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz Policji, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa prowadzenia pojazdu i spowodowanie kolizji drogowej w stanie nietrzeźwości nie wzbudza społecznego zaufania i podważa autorytet Policji. Zwłaszcza jeśli się weźmie pod uwagę, że zjawisko prowadzania pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu jest społecznie nieakceptowalne, napiętnowane, a przez organy Policji ścigane z całą surowością.

Policjant powinien wyróżniać się nieskazitelną postawą moralną oraz pozostawać "niekarany". Ewentualna utrata jednego z tych walorów powinna prowadzić do zawieszenia w czynnościach, a następnie w razie utrzymywania się tego stanu do wykluczenia funkcjonariusza ze służby. W świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. W sytuacji zatem, gdy P. W. dopuścił się czynu określonego w art. 178a § 1 K.k. to dalsze jego pozostawanie w Policji godziłoby w społeczny wizerunek Policji, przyczyniając się do obniżenia zaufania obywateli do tej instytucji. Kłóciłoby się to także z ogólnie przyjętym poczuciem sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza w sytuacji, gdy postępowanie karne nie zakończyło się wyrokiem uniewinniającym, lecz umorzeniem postępowania karnego z przyczyn formalnych.

W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że nieposzlakowana opinia to nie tylko kwestia niekaralności, lecz także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 48/13, dostępny j.w.). Utrata takiej opinii zasadnie została zatem wskazana jako okoliczność uniemożliwiająca dalsze pozostawanie policjanta w służbie. Słuszny interes policjanta nie przeważył, w okolicznościach sprawy, nad interesem społecznym tożsamym w tym przypadku z dobrem Policji.

Wbrew zarzutowi skarżącego stan faktyczny został dokładnie wyjaśniony, a organy Policji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe, co odpowiada wymogom art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Podkreślić należy, że ciążący na organie obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego nie jest nieograniczony, inaczej niemożliwym byłoby zakończenie każdego postępowania w obawie przed pominięciem jakiegoś dowodu. Obciąża on organ do tej chwili, gdy stan faktyczny zostanie ustalony w sposób niebudzący wątpliwości albo gdy zgromadzone zostaną wszystkie dostępne dowody i dalszego uzupełnienia materiału dowodowego nie można już oczekiwać. Natomiast w przedmiotowej sprawie, jak wskazano powyżej zgromadzone dowody potwierdzały się, brak było pomiędzy nimi sprzeczności i nie było niewyjaśnionych okoliczności, które miałyby być przedmiotem dowodu.

Niewątpliwie, organy Policji rozstrzygające w niniejszej sprawie obowiązane były do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Podejmując sporne rozstrzygnięcia prawidłowo zastosowały zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, a przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia wynikała z obowiązującego prawa materialnego. Zdaniem Sądu, nie można organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że organ rozważył, stosownie do przepisu art. 7 K.p.a., słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu, zaś samo uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a.

W sprawie tej organ Policji zwrócił się także o opinię do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] w [...], który w istocie nie wniósł zastrzeżeń co do zamiaru zwolnienia skarżącego ze służby w Policji we wskazanym trybie. Wstrzymanie się z opinią trudno uznać za sprzeciw.

Organ wystarczająco także uzasadnił rozkaz personalny w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując, że w okolicznościach niniejszej sprawy pozostawanie policjanta w służbie, wobec którego postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego godzi w interes służby, a tym samym w interes społeczny. Organ wyjaśnił, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ma m.in. na celu usunięcie z szeregów Policji funkcjonariusza, którego działanie narusza interes służby i naraża na uszczerbek dobre imię Policji oraz zaufanie społeczeństwa do formacji. Interes publiczny zaś wymaga aby skutek wywołany podjętą decyzją nastąpił niezwłocznie.

W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując w tym względzie za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonym rozkazie personalnym, jak i w odpowiedzi na skargę.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu

w wypadku uwzględnienia skargi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.