Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 463/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1,  art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2204
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu 10 maja na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. ze 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "kpa", utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] listopada 2021 r. nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...].

Organ wskazał, że nieruchomość wg ewidencji gruntów i budynków jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Stanowi siedzibę 3 spółek i wydzierżawiona jest na rzecz [...] Spółki z.o.o. z siedzibą w W. i nie spełnia tym samym przesłanek do przekształcenia.

Zażalenie wniósł J. M.

Rozpoznając zażalenie SKO w [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Wskazało co prawda, że organ wadliwie przyjął, że skoro nieruchomość jest wydzierżawiana to brak jest podstaw do przekształcenia to jednak z innej przyczyny do wydania zaświadczenia żądanej treści dojść nie mogło.

Wynika to z tego, że w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości [...], przedmiotowa nieruchomość jest własnością G. M., J. M., D. A. i D. A. na podstawie umowy sprzedaży z [...] kwietnia 2008 r. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (D.U. 2020, poz. 139), dalej "ustawa przekształceniowa", prezydent miasta wydaje zaświadczenie w przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.

Wskazał nadto, że w postępowaniu przekształceniowym organ nie ma kompetencji do badania rzetelności wpisów w księgach wieczystych. Wpisy w księgach wieczystych korzystają z domniemania prawdziwości i rzetelności. Mimo zatem tego, że wpisy w księgach wieczystych zostały dokonane błędnie organ nie ma podstaw do ich kwestionowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący J. M.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy przekształceniowej;

2. naruszenie zasady praworządności z art. 6 kpa;

3. naruszenie zasad prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli – art. 7 kpa;

4. naruszenie zasady dwuintancyjności postępowania określonej w art. 15 kpa w zw. z art. 138 kpa poprzez wadliwe utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

Wniósł o uchylenie obu postanowień, zwrot kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi kwestię związaną z oczywistym, bo zgodnym z zapisami w ewidencji gruntów, zabudowaniem nieruchomości budynkiem mieszkalnym i nie obaleniem domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego w postaci danych ewidencyjnych, kwestie braku wpływu na możliwość przekształcenia, wydzierżawiania nieruchomości, co w ocenie Skarżącego powinno skutkować wydaniem zaświadczenia a problem wadliwych zapisów w księgach wieczystych nie może, jego zdaniem, powodować odmowy wydania żądanego zaświadczenia ponieważ skarżący i pozostali współużytkownicy wieczyści nabyli umową w formie aktu notarialnego prawo użytkowania wieczystego wraz z prawem własnośi budynku a nie prawo własności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.

Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).

Ustawa z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność dała możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do wymienionych w art. 1 i 1a nieruchomości. Ustawodawca uznał za celowe aby podstawę ujawnienia prawa własności stanowiło zaświadczenie potwierdzające to przekształcenie. Wydaje je starosta wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej – w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub w przypadku gruntów stanowiących własność samorządu terytorialnego – wójt (burmistrz, prezydent) – co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 pkt 3 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, co z kolei wynika z art. 4 ust. 2 tej ustawy.

Oznacza to, że w tego rodzaju postępowaniu w aspekcie procesowym zastosowanie ma tryb o jakim mowa w art. 217 i 218 kpa.

Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter uproszczony a organ, co do zasady, wydaje zaświadczenie na podstawie dokumentów, które są w jego posiadaniu, przede wszystkim ewidencyjnych i rejestracyjnych.

Odnosząc te wywody do niniejszej sprawy, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ II instancji dokonał prawidłowej oceny dokumentów przede wszystkim w postaci wypisów z księgi wieczystej i doszedł do niewadliwych wniosków o braku podstaw do wydania zaświadczenia z uwagi na fakt, że w księdze wieczystej jako właściciele figurują osoby fizyczne a nie podmiot publicznoprawny (Skarb Państwa lub Gmina).

Jednym z warunków pozwalających na wydanie zaświadczenia w trybie ustawy przekształceniowej jest pozostawanie gruntu w użytkowaniu wieczystym.

Użytkowanie wieczyste jest ograniczonym prawem rzeczowym polegającym na korzystaniu z gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 232 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny ( t.j.Dz.U.2020.1740) w użytkowanie wieczyste może być oddawany wyłącznie grunt stanowiący własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że warunkiem przekształcenia jest pozostawanie nieruchomości we własności Skarbu Państwa i użytkowaniu wieczystym osoby fizycznej.

Tymczasem z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, [...] wynika, wbrew zresztą z treścią aktu notarialnego z [...] kwietnia 2008 r., że nieruchomość stanowi własność G. M., J. M., D. A. i D. A., czemu zresztą nie zaprzecza Skarżący w skardze.

Jak trafnie wskazał organ II instancji organ administracji publicznej nie ma kompetencji do kwestionowania wpisów w księgach wieczystych gdyż korzystają one z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym – art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j.Dz.U.2019.2204). Dopóki zatem wpisy w księgach wieczystych nie zostaną zmienione tak, że nieruchomość będzie stanowiła własność Miasta [...] dopóty nie będzie możliwe wydanie zaświadczenia.

Kompetencji do oceny zgodności z rzeczywistym staniem prawnym wpisów ujawnionych w księgach wieczystych nie ma również sąd administracyjny. Kwestie te regulują przepisy ww. ustawy o księgach wieczystych a w aspekcie procesowym przepisy kodeksu postępowania cywilnego, które stosuje sąd powszechny a nie administracyjny (art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. kodeks postępowania cywilnego (t.j Dz.U.2021.1805).

Tym samym organ II instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego i prawidłowo przyjął, że z uwagi na istniejące wpisy w księdze wieczystej nie ma możliwości w ramach przysługujących mu kompetencji wydać zaświadczenia żądanej treści mimo, że istotnie spełniona została przesłanka o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 ustawy przekształceniowej. Ja bowiem wynika z treści ww. księgi wieczystej oraz ewidencji gruntów grunt został zabudowany na cele mieszkaniowe. Co prawda organ II instancji w ogóle się do tej kwestii nie odniósł a organ I instancji wadliwie uznał, że i ta przesłanka nie została spełniona, to fakt ten nie ma znaczenia przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Aby można było wydać zaświadczenie obie przesłanki (własność i zabudowanie na cele mieszkaniowe w dacie [...] stycznia 2019 r.) muszą być spełnione łącznie.

Z tych względów i na podstawie art. 151 i 119 § 3 Ppsa Sąd orzekł jak w wyroku.