Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 370/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-09-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 art. 255 art. 258 par. 1 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 06 września 2016 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 06 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2016 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania obowiązku zapłaty opłaty paliwowej i określenia jej wysokości za poszczególne miesiące od grudnia 2008 roku do sierpnia 2009 roku oraz za marzec i kwiecień 2010 roku; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skarżący D. S., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.883 zł, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i wyjaśnił, że nie posiada środków finansowych na dokonanie wpłaty (k. 19 akt sądowych).

W oświadczeniu majątkowym złożonym na urzędowym formularzu Wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz córką (lat 4) i synem (lat 8). Wskazał ponadto, że uzyskuje dochody z umowy o pracę w kwocie 1.355,69 zł netto miesięcznie. Z wynagrodzenie dokonuje spłaty zadłużenia egzekwowanego przez komornika sądowego (500 zł miesięcznie) oraz Urząd Skarbowy (500 zł miesięcznie). W pozostałej części rubryki formularz wniosku zostały wypełnione poprzez wpisane słowa "Brak".

Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego (k.29 akt sądowych), pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy, poprzez:

- udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2014, 2015 oraz 2016 rok (złożenie odpisów zeznań podatkowych) – dotyczy wszystkich domowników Wnioskodawcy,

- udokumentownie średniomiesięcznych kosztów utrzymania siebie oraz rodziny (przedłożenie kserokopii rachunków lub faktur za trzy ostatnie miesiące),

- przedłożenie spisu wszystkich posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane na tych rachunkach od dnia 01 stycznia 2015 roku – dotyczy wszystkich domowników Wnioskodawcy,

- określenie sytuacji majątkowej domowników wnioskodawcy poprzez wskazanie posiadanych przez nich: nieruchomości, ruchomości, oszczędności, wierzytelności, papierów wartościowych lub innych praw majątkowych,

- udokumentownie tytułu prawnego, sposobu korzystania i kosztów utrzymania nieruchomości wskazanej we wniosku o prawo pomocy jako adres zamieszkania (ul. [...], [...]), a także udokumentowanie tytułu prawnego, sposobu korzystania i kosztów utrzymania nieruchomości wskazanych w sprawie o sygn. akt III SA/Po 1242/15 w protokole przesłuchania podejrzanego: jako adres zameldowania i prowadzenia działalności gospodarczej (ul. [...] [...]), jako dom pod adresem [...] oraz jako adres zakładu pracy wnioskodawcy (ul. [...], [...]),

- udokumentowanie wysokość należności egzekwowanych od Wnioskodawcy, a także udokumentownie rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym lub wysokość kwot przejętych wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od 01 stycznia 2015 roku.

Skarżący nie udzielił odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie.

Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm. – dalej P.p.s.a.).

Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.

Oświadczenie majątkowe może być podstawą uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy tylko wówczas, gdy jest pełne i nie budzi wątpliwości, a jednocześnie wynika z niego, że obowiązek poniesienia kosztów postępowania sądowego spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.

Oświadczenie majątkowe złożone przez Skarżącego jest niepełne i budzi wątpliwości, a przez to nie pozwala wnioskować o rzeczywistych zdolności płatniczych strony postępowania.

Brak zdolności do poniesienia kosztów sądowych przez osobę fizyczną ma uzasadniać zarówno jej sytuacja majątkowa, jak i rodzinna – art. 246 §1 pkt 2 w związku z art. 255 P.p.s.a. Stąd strona postępowania ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy jest obowiązaną wyczerpująco przedstawić swoje możliwości płatnicze, w tym także w aspekcie jej możliwości wynikających z sytuacji rodzinnej.

Przy ocenie możliwości finansowych strony postępowania poboczną kwestią jest rozdzielność majątkowa istniejąca między małżonkami. Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyłącza stosowania przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe (postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 roku, Lex nr 1503381).

Z punktu widzenia oceny zasadności przyznania prawa pomocy, istotny jest bowiem obowiązek wzajemnej pomocy ciążący na małżonkach z mocy ustawy, niezależnie od istniejącego między nimi ustroju majątkowego (postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 roku, Lex nr 783804).

Rozdzielność majątkowa odnosi się do majątku małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku udzielania wzajemnego wsparcia materialnego, także w celu umożliwienia prowadzenia sporów sądowych (postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2010r., sygn. akt I SA/Bd 37/10, Lex nr 658891).

Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe.

Brak ujawnienia sytuacji majątkowej i dochodowej dorosłych domowników Wnioskodawcy oraz kosztów utrzymania rodziny nie pozwala na przeprowadzenie oceny zdolności płatniczych skarżącego określonych jego sytuacją rodzinną.

Natomiast analiza złożonego oświadczenia majątkowego w sposób jednoznaczny wskazuje, że źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny nie są dochody deklarowane przez skarżącego. Zgodnie z deklaracją złożoną pod rygorem odpowiedzialności karnej Skarżący uzyskuje dochód w wysokości 1.350 zł i w części obejmującej 1.000 zł rozdysponowuje go na obsługę egzekwowanych należności.

Skoro strona uchyla się od przedstawienia informacji i dokumentacji wskazanych w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.