Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 407/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 247 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca), Sędziowie WSA Małgorzata Fita, WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Sekretarz sądowy Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. K. P. Spółki Akcyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania A S.A. z siedzibą w W. od decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] stycznia 2014r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r. – utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jej uzasadnieniu podano, że skarżąca spółka reprezentowana przez A S.A. - Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w L., za rok podatkowy 2008 złożyła do organu I instancji szereg deklaracji podatkowych w podatku od nieruchomości wraz z kolejnymi korektami, wykazując do opodatkowania: powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, inne budynki i grunty oraz wartość budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wykazała również do zapłaty łączną kwotę podatku od nieruchomości.

Wydając na podstawie art. 208 § 1 w związku z art. 207 § 1 i 2 i art. 210 Ordynacji podatkowej decyzję o umorzeniu postępowania, organ I instancji stwierdził, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2008 uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2012r. (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej).

W złożonym odwołaniu pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie:

- art. 247 § 1 pkt 5 w związku z art. 133 Ordynacji podatkowej poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, wobec którego nie wszczęto postępowania podatkowego,

- art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez brak zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i umorzenie postępowania, podkreślił, że zostało ono wszczęte wobec A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. i do tego też podmiotu kierowano wezwania do złożenia dokumentów i wyjaśnień w sprawie. Z kolei zaskarżona decyzja określa – jako stronę wydanego rozstrzygnięcia – "A S.A. z siedzibą w W.", bez wskazania nazwy ulicy czy NIP (podatnika). W konkluzji pełnomocnik wywiódł, że wobec innej strony zostało wszczęte postępowanie podatkowe, a wobec innej wydano decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w rozpoznaniu odwołania zwróciło na wstępie uwagę, że podatnikiem zobowiązanym do uiszczenia należnego podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2008 pozostawały A S.A. [...] W. ul. [...]. W ramach struktury organizacyjnej A S.A. zostały wyodrębnione poszczególne oddziały - w tym Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. (Krajowy Rejestr Sądowy [...]). Na mocy zarządzenia Nr 5 Zarządu A S.A. z dnia 23 kwietnia 2010r. połączono Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w L. (podmiot składający deklarację na podatek od nieruchomości za rok podatkowy 2008) z A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. Pełnomocnictwem Zarządu A S.A., w dniu 10 czerwca 2013r. udzielono Dyrektorowi Regionalnemu ds. Ewidencji Nieruchomości w K. - Departament Ewidencji Nieruchomości A S.A. P. C. umocowania do składania i podpisywania w imieniu A S.A. oświadczeń woli dotyczących zobowiązań i rozporządzania prawami majątkowymi poprzez: " reprezentowanie Spółki wobec władz i urzędów, organów administracji rządowej, jednostek samorządu terytorialnego, organów kontroli, organów orzekających, osób prawnych i fizycznych, w sądach i w postępowaniach administracyjnych i egzekucyjnych (pkt 8) oraz do podpisywania deklaracji podatkowych (pkt 15). "

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo wszczął postępowanie wobec A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., prawidłowo też w toku postępowania kierował wezwania do ww. pełnomocnika na adres Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w K. Po zawiadomieniu (10 stycznia 2014r.) o ustanowieniu pełnomocnika w osobie radcy prawnego M. Ł. w sprawach określenia zobowiązania podatkowego w podatku od A nieruchomości za lata 2007 – 2013, decyzję wydaną wobec A S.A. z siedzibą w W. doręczono właśnie jemu.

Zaznaczając, że zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego za rok podatkowy 2008 zostało skierowane do podmiotu określonego jako A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., który to Oddział na podstawie stosownych upoważnień był zobowiązany do reprezentowania A S.A. w tym postępowaniu podatkowym, organ odwoławczy stwierdził, że brak było podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentowało, że organ I instancji prawidłowo wydał decyzję o umorzeniu postępowania podatkowego za rok podatkowy 2008 z powodu upływu okresu przedawnienia (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej).

W jego ocenie, na podzielenie zasługiwał natomiast zarzut odnoszący się do naruszenia przez organ I instancji procedury wynikającej z art. 200 Ordynacji podatkowej. Jakkolwiek niewykonanie tego obowiązku stanowiło naruszenie prawa procesowego, jednak nie miało ono żadnego wpływu na wynik sprawy (z uwagi na treść podjętego rozstrzygnięcia).

Od tej decyzji A S.A. z siedzibą w W. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Wnosząc o jej uwzględnienie oraz o usunięcie jej z obiegu prawnego wraz z poprzedzającą decyzją Wójta Gminy T. z powodu naruszenia art. art. 200, 210, 247 § 1 pkt 5 w związku z 133 i 70 § 1 Ordynacji podatkowej, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, pełnomocnik spółki podtrzymał stanowisko wyrażone w odwołaniu.

W jego ocenie, organy nie odróżniły, że pełnomocnictwo Zarządu A SA z dnia 10 czerwca 2013r. zostało udzielone osobie fizycznej - Dyrektorowi Regionalnemu ds. Ewidencji Nieruchomości w K. - Departament Ewidencji Nieruchomości A SA – P. C., co nie oznaczało, że stroną przez to stał się Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. de facto będący nie mającą osobowości prawnej jednostką organizacyjną A S.A.

Argumentował, że wszczęcie postępowania podatkowego i jego dalsze prowadzenie zawsze winno nastąpić wobec strony, wprawdzie jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej może być również stroną lecz wyłącznie na warunkach określonych w art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej, czego ani organ podatkowy I instancji, ani organ podatkowy II instancji nie wykazały. Pełnomocnictwo udzielone Dyrektorowi Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w K. nie oznaczało udzielenia pełnomocnictwa Oddziałowi Gospodarowania Nieruchomościami w K.

Reasumując stwierdził, że postępowanie podatkowe wszczęto i prowadzono wobec Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w K., a decyzję wydano wobec A SA w W., co oznacza naruszenie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Organ II instancji - zdaniem pełnomocnika strony - naruszył także art. 70 §1 Ordynacji podatkowej umarzając postępowanie wobec strony, która nie była podmiotem postępowania.

Pełnomocnik podtrzymał nadto zarzut naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez brak zawiadomienia o możliwości zapoznania z aktami sprawy, co zwłaszcza w przypadku postępowania przed organem I instancji było jego istotną wadą, niezależnie od tego, czy strona miała, czy też nie miała zamiaru skorzystania z tego uprawnienia.

Na marginesie zauważył, że organ II instancji w końcowym fragmencie uzasadnienia decyzji nie pouczył precyzyjnie strony o terminie wniesienia skargi i nie wskazał jej adresata.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wnosząc o jej oddalenie podtrzymało swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę m.in. na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c), albo stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt 2).

W świetle zarzutów skargi, rozważania należy zacząć od powołanego w niej przepisu art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, który stanowi przesłankę nieważności decyzji. Przepis ten stanowi, że przyczyną nieważności decyzji jest jej skierowanie do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Jak wynika z akt sprawy administracyjnej:

- postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia Spółce (A S.A.) należnego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2008, które zostało doręczone na adres Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w K. (k- 8),

- decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2008 została wydana wobec A S.A. w W. i została doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi r.pr. M. Ł. (k-131),

- decyzja organu odwoławczego (będąca przedmiotem zaskarżenia do Sądu) utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji została wydana wobec A S.A. w W. i doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi r.pr. M. Ł. (k-145).

Jak to już wyżej zaznaczono na wstępie, skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną postępowania stanowi, w myśl art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, kwalifikowaną wadę prawną decyzji skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Jednakże, aby zarzut ten mógł być skutecznie podniesiony istotne jest, aby kwestionowane rozstrzygnięcie kształtowało sytuację prawną osób, które nie miały przymiotu strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej. Stwierdzenie nieważności decyzji na ww. podstawie można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów należy uwzględnić zatem sytuację, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie, czy też innego podmiotu. Jeżeli zaś z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2007r., I OSK 350/06, CBOSA). Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 10 czerwca 2013r., mocą aktu notarialnego Rep. [...] (k-29) zostało udzielone przez A S.A. w W. pełnomocnictwo dla Dyrektora Regionalnego ds. Ewidencji Nieruchomości w K. - Departamentu Ewidencji Nieruchomości A S.A. – P. C., które obejmowało między innymi reprezentowanie spółki wobec władz i urzędów, organów administracji rządowej, jednostek samorządu terytorialnego, organów administracji rządowej ... (§ 1 pkt 8 udzielonego pełnomocnictwa). Zatem kierowanie wezwań o dostarczenie stosownych dokumentów i dowodów imiennie do dyrektora P. C. miało miejsce z poszanowaniem udzielonego mu pełnomocnictwa.

Nie zasługuje na uznanie teza, że postępowanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2008 zostało wszczęte z urzędu w stosunku do Oddziału Gospodarowania Nieruchomościami w K., a nie do A S.A. Świadczy o tym wprost treść postanowienia, gdzie jako jego adresata (stronę) wskazano: A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., który jest niewątpliwie jednostką organizacyjną A S.A., co potwierdza zarządzenie Nr 5 Zarządu A S.A. z 23 kwietnia 2010r. (k-30). Nawet gdyby uznać, że oznaczenie strony w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego było nie do końca precyzyjne, to i tak w świetle materiału dowodowego i istoty sprawy nie może być wątpliwości, że stroną postępowania był podmiot: A S.A.

Stanowisku zaprezentowanemu w skardze przeczą także: pismo przewodnie z dnia 28 marca 2008r., przy którym złożono deklarację podatkową za rok 2008, pisma przewodnie z dnia 5 października, 8 listopada i 10 grudnia 2008r., przy których złożono korekty deklaracji za rok 2008 – wszystkie złożone na drukach firmowych: A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K., a także pisma składane w toku postępowania podatkowego również na drukach z ww. logo firmy. W toku postępowania nie było zatem żadnych wątpliwości ani w zakresie oznaczenia strony - A S.A., ani co do kierowania korespondencji od i do A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K.

Nie ma natomiast żadnych wątpliwości, że zarówno decyzja organu I jak i II instancji zostały skierowane do A S.A., na ręce ustanowionego w sprawie pełnomocnika r. pr. M. Ł.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 200 Ordynacji podatkowej, należy wskazać, że organ odwoławczy przyznał rację pełnomocnikowi strony skarżącej, co do jego uchybienia. Zasadnie przy tym stwierdził, że jakkolwiek doszło w tym zakresie do naruszenia prawa procesowego, jednak nie miało ono żadnego wpływu na wynik sprawy, także z uwagi na treść podjętego w niej rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że nie każde naruszenie przepisów procedury administracyjnej powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd, a jedynie takie, które mogło w sposób istotny wpłynąć na wynik sprawy. Pełnomocnik strony skarżącej nie wskazał, jaki faktycznie uszczerbek w uprawnieniach strony wystąpił. Nie wykazał również, jaki wpływ na wynik sprawy miało wskazywane przez niego naruszenie, zwłaszcza w sytuacji, gdy brał on udział w postępowaniu. Warunkiem uwzględnienia skargi przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest nie tylko wskazanie na uchybienia przepisom postępowania, ale również uznanie, że uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie uznaje się, że "nie każde naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej skutkować będzie uwzględnieniem skargi, a jedynie takie, które miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia" (por. wyrok NSA z dnia 31 maja 2011r., sygn., II FSK 4/10, CBOSA).

Nie zasługuje na aprobatę Sądu również zarzut co do "nie pouczenia precyzyjnie strony o terminie wniesienia skargi i nie wskazania jej adresata".

W sytuacji, gdy doręczenie następuje do rąk profesjonalnego pełnomocnika, a takim był działający w sprawie radca prawny, organ nie ma obowiązku pouczania strony o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. W istocie bowiem pouczałby prawnika o treści przepisów prawa, które z racji swojej profesji powinien on znać. Celem ustanowienia obowiązku pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia jest niedopuszczenie do niekorzystnych dla stron skutków ich niewiedzy. Obowiązek organu nie istnieje jednak w stosunku do profesjonalnych pełnomocników, których niewiedzy ustawodawca nie zakładał (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2010r., sygn. akt II GSK 886/09, CBOSA).

Jeśli chodzi o oznaczenie adresata decyzji, to istotnie jest to jeden z wymogów wydanej decyzji (art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Dla uznania jej prawidłowości obojętne jest jednak miejsce, w którym strona zostanie wskazana. Brak wskazania adresata decyzji w jej osnowie nie sprawia sam w sobie, że decyzja ta jest nieprawidłowa. Istotne jest bowiem, czy z treści takiego aktu wynika, jaki jest krąg stron postępowania. W niniejszej sprawie treść decyzji jednoznacznie wskazuje, że jej adresatem jest podmiot: A S.A.

W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że oznaczenie strony może być zamieszczone w początkowej części decyzji, ale też może znaleźć się nawet na jej końcu w rozdzielniku adresatów, którym decyzja zostaje doręczona (por. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2011r., sygn. akt I OSK 1370/10; CBOSA). Przepisy dotyczące treści decyzji dopuszczają zatem wskazanie adresatów decyzji – stron postępowania – w jakimkolwiek miejscu tego aktu administracyjnego, o ile tylko pozwala to na niebudzące wątpliwości ustalenie, czyje prawa i obowiązki dana decyzja konkretyzuje. Nie ma zatem wątpliwości, że brak zamieszczenia oznaczenia stron w decyzji administracyjnej oznacza, że nie spełnia ona wszystkich wymogów, wynikających z art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej i przepis ten narusza w stopniu uzasadniającym jej uchylenie (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014r., sygn. II FSK 1212/12, CBOSA).

Konkludując, Sąd uznał, że treść zaskarżonej decyzji nie pozostawia wątpliwości, że została ona skierowana do podmiotu będącego stroną postępowania, nie zaistniały zatem w sprawie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.