Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 577/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 116 § 1  i  § 2
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległość podatkową spółki "A" w P. w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. F. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej (dalej DIS) z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległość podatkową B. spółka z o.o. w P. w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej NPUS) wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. - jako byłego członka zarządu B. Sp. z o.o. (dalej jako Spółka) za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2010 r. wraz z należnymi od nich odsetkami za zwłokę.

NPUS decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. jako byłego prezesa zarządu B. Sp. z o.o. wraz z ww. Spółką za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2010 r. oraz należne od tych zaległości, na dzień wydania decyzji odsetki za zwłokę.

Organ uznał, że w sprawie zostały spełnione wszystkie konieczne przesłanki do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. jako byłego prezesa zarządu Spółki, w tym nie zachodzą przesłanki uwalniające go od przywołania do tej odpowiedzialności.

B. F. reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł odwołanie od powyższej decyzji żądając jej uchylenia w całości, jako naruszającej prawo i umorzenia postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 2 i art. 30 Konstytucji RP polegające na "zachwianiu poczucia bezpieczeństwa podatnika i nie sprzyjaniu poszanowania jego godności",

2) art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; zwanej dalej O.p.), przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że egzekucja prowadzona na podstawie decyzji organu kontroli skarbowej z dnia 4 czerwca 2014 r., stała się bezskuteczna wobec Spółki, w sytuacji gdy "egzekucja została wszczęta bezprawnie ponieważ nie istniały żadne zaległości podatkowe, gdyż całe postępowanie podatkowe prowadzone było z naruszeniem przepisów prawa a decyzje określające zobowiązanie w podatku od towarów i usług nigdy nie weszły do obiegu prawnego",

3) art. 116 § 1 lit. b O.p. przez błędne przyjęcie, iż "wystąpiła sytuacja niewypłacalności Spółki, a Strona jako Prezes zarządu Spółki nie złożył we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki i nastąpiło to z jego winy",

4) art. 121 O.p. przez "prowadzenie postępowania przez Organ w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych, gdyż wszelkie wątpliwości nie są wyjaśniane a tylko interpretowane w niekorzystny dla Strony sposób",

5) art. 122 oraz art. 125 O.p. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprawidłowe ustalenie stanu finansowego Spółki, a także iż "działanie Organu w sprawie nie było wnikliwe a Organ nie posługiwał się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia",

6) art. 123 O.p. przez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, nie udostępnienie materiału dowodowego oraz uniemożliwienie zapoznania się z nim z uwagi na "podanie zaporowych cen na sporządzenie ich kserokopii, gdyż Strona osobiście nie mogła się stawić z powodów zdrowotnych",

7) art. 187 oraz art. 191 O.p. przez błędne rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego oraz "przekroczenia swobodnej oceny dowodów i niewłaściwe uznanie że dana czynność nie mogła zostać udowodniona".

DIS decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...];

w pkt I. uchylił decyzję organu podatkowego I instancji w części orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2010 r. w kwotach, odpowiednio: 112.102 zł i 142.940 zł wraz z naliczonymi od nich, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, odsetkami za zwłokę w kwotach, odpowiednio: 62.583 zł i 79.177 zł, i w tym zakresie umarzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe,

w pkt II. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. w kwocie 165.026 zł wraz z naliczonymi od niej, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, odsetkami za zwłokę w kwocie 83.069 zł.

W uzasadnieniu podał, że w zakresie ustalenia solidarnej odpowiedzialności B. F. wraz ze Spółką, uprawniony jest do zbadania poszczególnych przesłanek przeniesienia tej odpowiedzialności ad meritum jedynie w zakresie zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. (termin przedawnienia ww. zobowiązania/zaległości Spółki jako pierwotnego dłużnika za ww. okres upływa bowiem z dniem 31 grudnia 2016 r.). Pozostałe zaległości Spółki, tj. za II i III kwartał 2010 r. uległy bowiem przedawnieniu, powodując brak możliwości orzekania na gruncie solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej.

Organ I instancji przeniósł solidarną odpowiedzialność na B. F. za zaległości Spółki, powstałe w związku z wydanymi przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzjami z dnia [...] czerwca 2014 r. nr;

-[...], określającej w podatku od towarów i usług za II kwartał 2010 r. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym w kwocie 112.102 zł, oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres w wysokości 0 zł,

- [...], określającej w podatku od towarów i usług za III kwartał 2010 r. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym w kwocie 142.940 zł, oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres w wysokości 0 zł,

- [...], określającej w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym w kwocie 165.026 zł, oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres w wysokości 0 zł.

W ocenie DIS ww. decyzje wymiarowe, określająca Spółce zaległości podatkowe - zostały skutecznie doręczone. W związku z powyższym zrealizowany został warunek określony w art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p., który umożliwia organowi przywołanie do odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie została spełniona i wykazana, w sposób zgodny z prawem "pierwsza" pozytywna przesłanka przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią wynikająca z art. 116 § 1 O.p., tj. bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki. DIS wskazał, że B. F. od dnia 25 czerwca 2009 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Nie budzi również wątpliwości kwestia faktycznego pełnienia przez ww. obowiązków prezesa zarządu Spółki; swoimi działaniami potwierdził on, że faktycznie pełnił funkcję członka zarządu, między innymi podpisując w imieniu Spółki dokumenty dotyczące sprawozdań finansowych za lata: 2009 i 2010.

Nie budzi również wątpliwości, że B. F. pełnił obowiązki jedynego członka zarządu Spółki w czasie, gdy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r.; zobowiązanie to powstało z mocy prawa i określone zostało co do właściwej wysokości decyzją organu kontroli skarbowej z dnia 4 czerwca 2014 r. Wobec nieuiszczenia ww. zobowiązania powstała zatem zaległość podatkowa Spółki, za którą solidarną odpowiedzialnością NPUS objął - na mocy wydanej decyzji z dnia [...] maja 2015 r. – B. F.

W rozpatrywanym przypadku (IV kwartał 2010 r.) termin płatności zobowiązania podatkowego, upłynął w dniu 25 stycznia 2011 r., tj. w dacie, w której B. F. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Tym samym spełniona została "druga" pozytywna przesłanka (określona w art. 116 § 2 O.p.), od której uzależnione jest orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej. W rezultacie organ podatkowy I instancji uprawniony był, z zastrzeżeniem wykazania pozostałych określonych prawem warunków, do przywołania B. F. do solidarnej odpowiedzialności podatkowej wraz ze Spółką w kwocie odpowiadającej zobowiązaniu tej Spółki, wynikającym z decyzji organu kontroli skarbowej z dnia 4 czerwca 2014 r, określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. Jednocześnie, stosownie do art. 107 § 2 pkt 2 O.p., odpowiedzialnością podatkową objęte zostały również odsetki za zwłokę, wyliczone na dzień wydania zaskarżonej decyzji od istniejących zaległości podatkowych.

DIS stwierdził, że na gruncie analizowanej sprawy nie została spełniona/wykazana przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. gdyż wniosek o upadłość Spółki nigdy nie został złożony, zatem nie mogła zaistnieć przesłanka egzoneracyjna, z ww. regulacji. Podsumowując DIS uznał, że przedstawiona przez odwołującego argumentacja nie wykazuje, braku winy w niedopełnieniu przez niego ciążącego obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego. Dodatkowo B. F. nie wskazał majątku Spółki, z którego byłaby możliwa egzekucja, a tym samym nie spełnił on ostatniej przesłanki przewidującej uwolnienie się członka zarządu spółki od odpowiedzialności za jej zaległości podatkowe - określonej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

B. F. reprezentowany przez doradcę podatkowego skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję DIS z dnia [...] maja 2016 r. w części dotyczącej punktu II sentencji decyzji wnosząc o jej uchylenie w tej części - jako naruszającej prawo i umorzenie postępowania w tym zakresie, a także o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.;

1) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. przez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym nie ustalono w sposób rzetelny i wiarygodny, czy i w jakim terminie skarżący powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, aby uwolnić się od odpowiedzialności za jej zobowiązania - nie przeprowadzono właściwie analizy finansowej Spółki;

2) art. 116 § 1 O.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że egzekucja prowadzona na podstawie decyzji organu kontroli skarbowej z dnia [...] czerwca 2014 r., stała się bezskuteczna wobec Spółki, gdyż w ogóle nie została wszczęta. Nie można bowiem bezskuteczności egzekucji stwierdzić poza postępowaniem egzekucyjnym;

3) art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. przez błędne jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość Spółki oraz niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, ponieważ nie było podstaw do zgłoszenia upadłości.

II. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.;

1) art. 2 i art. 30 Konstytucji RP polegającego na zachwianiu poczucia bezpieczeństwa podatnika i nie sprzyjaniu poszanowaniu jego godności;

2) art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. przez nieprawidłowe zebranie danych finansowych oraz błędną analizę danych finansowych Spółki z okresu poprzedzającego powstanie zaległości podatkowej Spółki i niewłaściwe ustalenie momentu (dnia) od którego Prezes winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości.

W uzasadnieniu skarżący przyznał, że od dnia 25 czerwca 2009 r. do 31 stycznia 2012 r. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. II FPS 3/09, podniósł, że skoro w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości, to późniejsze pogorszenie się sytuacji finansowej Spółki w okresie, kiedy już tej funkcji nie pełnił, powoduje uwolnienie tego członka zarządu od odpowiedzialności ukształtowanej w art. 116 § 1 O.p. Jego zdaniem w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie można racjonalnie twierdzić, bez odniesienia się w jakikolwiek sposób do sytuacji majątkowej i finansowej Spółki, że skarżący, który swoją funkcję w zarządzie pełnił do dnia 31 stycznia 2012 r. był zobowiązany w terminie do 15 kwietnia 2011 r. do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości podmiotu. Zważywszy bowiem, że Spółka nie posiadała żadnego wierzyciela, koniecznym było zbadanie jej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych w odniesieniu do wysokości zobowiązania podatkowego (kwota 145 zł) w celu jednoznacznego stwierdzenia czy w spornym okresie Spółka była niewypłacalna tj. czy istniały rzeczywiste przesłanki do ogłoszenia upadłości podmiotu. Jakkolwiek bowiem ciężar wykazania okoliczności egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu, to jednak prowadząc postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, organ podatkowy jest zobowiązany respektować zasady postępowania wyrażone w przepisach działu IV O.p. - Postępowanie podatkowe, w tym między innymi zasady wyrażone w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Przerzucenie ciężaru dowodzenia na stronę nie zwalnia organu podatkowego z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zwłaszcza w sytuacji, gdy strona będąc w znacznej odległości oraz chorując w okresie postępowania nie mogła uczestniczyć w nim. W takim przypadku rzeczą organu jest dokładne wyjaśnienie spornych kwestii tak, aby obraz stanu faktycznego był zupełny i celem usunięcia wszelkich mogących pojawiać się w sprawie wątpliwości.

Nadto powołano się na orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie z którym członek zarządu nie może ponosić odpowiedzialności za okoliczności, na które nie miał jakiegokolwiek wpływu. Skarżący podkreślił, że odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do Spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony. Skoro w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości, to późniejsze pogorszenie się sytuacji finansowej Spółki w okresie, kiedy już tej funkcji nie pełnił, powoduje uwolnienie tego członka zarządu od odpowiedzialności ukształtowanej w art. 116 § 1 O.p.

W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] maja 2015 r. przywołał do solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. - jako byłego członka zarządu B. spółka z o.o. siedzibą w P. wraz ze Spółką, za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2010 r.

Po rozpatrzeniu odwołania B. F. - Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że terminy płatności zobowiązania podatkowego Spółki w podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2010 r. przypadały odpowiednio na dzień 25 lipca 2010 r. oraz dzień 25 października 2010 r., zatem terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych Spółki w podatku od towarów i usług za ww. kwartały upłynęły z dniem 31 grudnia 2015 r. W związku z powyższym DIS uznał, że nastąpiło wygaśnięcie zobowiązań podatkowych Spółki za II i III kwartał 2010 r. z powodu ich przedawnienia, co skutkowało zwolnieniem z odpowiedzialności B. F. jako byłego członka zarządu Spółki za te zaległości.

W konsekwencji tego DIS decyzją z dnia [...] maja 2016 r., w pkt I. uznał, że w tym zakresie postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, i uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. wraz ze Spółką za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2010 r., a także za naliczone z tego tytułu odsetki za zwłokę.

DIS stwierdził, że organ I instancji uprawniony był jedynie do rozstrzygnięcia w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. w zakresie zobowiązania (zaległości) za IV kwartał 2010 r., (które przedawni się z końcem 2016 r.). W tym stanie rzeczy zasadne było rozstrzygnięcie DIS z dnia [...] maja 2016 r. zawarte w pkt II decyzji, tj. utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w części orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. wraz z naliczonymi od niej, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, odsetkami za zwłokę.

B. F. w skardze do WSA w Rzeszowie objął pkt II decyzji DIS z dnia [...] maja 2016 r. Przedmiotem kontroli Sądu jest zatem sprawa solidarnej odpowiedzialności podatkowej B. F. za zaległość podatkową B. spółka z o.o. w P. w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], określono w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym w kwocie 165.026 zł, oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres w wysokości 0 zł.

W kontrolowanym postępowaniu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że ta decyzja została doręczona w dniu 5 czerwca 2014 r., w trybie art. 151 a O.p., tj. decyzja została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. O zasadności tego założenia przemawia art. 151 a O.p. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w 2014 r. - jeżeli podany przez osobę prawną adres jej siedziby nie istniał lub był niezgodny z odpowiednim rejestrem i jednocześnie nie można było ustalić miejsca prowadzenia działalności, pismo pozostawiało się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Z ustaleń DIS wynika, że z dniem, w którym wystąpił skutek doręczenia decyzji organu kontroli skarbowej z dnia [...] czerwca 2014 r., w Krajowym Rejestrze Sądowym jako adres siedziby Spółki figurowało wyłącznie miasto P. Nadto organ kontroli skarbowej nie był w stanie ustalić miejsca prowadzenia działalności kontrolowanego podmiotu, a z dokonanych wówczas ustaleń wynikało, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że B. Sp. z o.o. w dniu doręczenia decyzji organu kontroli skarbowej z dnia [...] czerwca 2014 r., posiadała właściwą reprezentację; w rejestrze sądowym Spółki jako członek jednoosobowego zarządu, a zarazem jedyny właściciel udziałów tej Spółki figurował wtedy (tak jak na dzień dzisiejszy) obywatel Ukrainy – A. B., powołany w dniu 31 stycznia 2012 r. w skład zarządu Spółki. Wobec powyższego, nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że ww. decyzja z dnia [...] czerwca 2014 r., określająca Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r., weszła do obrotu prawnego. Skoro decyzja wymiarowa został skutecznie doręczona, to spełniona została przesłanka z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p. - umożliwiająca organowi podatkowemu pociągnięcie do odpowiedzialności osoby trzeciej za przedmiotowe zobowiązania/zaległości podatkowe Spółki.

W sprawie kluczowe znaczenie ma art. 116 § 1 O.p. Zgodnie z tą regulacją za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowania zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Stosownie do art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Jako utrwalone należy uznać stanowisko sądów administracyjnych zgodnie z którym organ podatkowy orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Natomiast członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Poza sporem pozostaje kwestia, że skarżący był prezesem zarządu B. sp. z o.o. od dnia 25 czerwca 2009 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. W rozpatrywanym przypadku termin płatności zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. upłynął w dniu 25 stycznia 2011 r., a więc w dacie, w której B. F. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki. Okoliczności te stanowiły wystarczającą podstawę do wdrożenia wobec skarżącego procedury związanej z jego odpowiedzialnością (jako tzw. osoby trzeciej) za zaległości podatkowe Spółki.

Odnosząc się do przesłanek negatywnych, o których mowa w treści art. 116 § 1 O.p. wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, należy zauważyć, że orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w świetle art. 116 § 1 O.p. nie jest możliwe, o ile w toku postępowania strona wykaże istnienie przesłanek wyłączających jej odpowiedzialność. Należy podkreślić, że wszelkie okoliczności uwalniające członka zarządu od odpowiedzialności obowiązany jest wykazać on sam (por. wyrok NSA z 26 listopada 2010 r. II FSK 1667/09, por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 822/10).

W nawiązaniu do stanu faktycznego sprawy uznać trzeba, że zasadnym było stanowisko organu odwoławczego, co do bezskuteczności egzekucji wdrożonej wobec Spółki. Egzekucja wobec Spółki prowadzona była przez Komornika Skarbowego Urzędu Skarbowego, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. Ś. z dnia [...] stycznia 2013 r., w zakresie odsetek powstałych od zaniżonych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2010 r.

W związku z uzyskaną informacją o zbiegu prowadzonej egzekucji administracyjnej z sądową - NPUS wnioskiem z dnia 13 maja 2013 r., wystąpił do Sądu Rejonowego w P. o rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji. Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. [...], wyznaczył do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego Spółki Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. P. – E. C., oraz pozostawił w mocy dokonane dotychczas czynności egzekucyjne. NPUS wystawił trzy tytuły wykonawcze z dnia: 18 lipca 2014 r. nr: [...], [...] oraz [...], w zakresie należności z tytułu podatku od towarów i usług za, odpowiednio: II, III i IV kwartał 2010 r. Pomimo braku możliwości doręczenia wskazanych tytułów, organ egzekucyjny mając na uwadze prawidłowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego w związku z tytułem z dnia 2 stycznia 2013 r. nr [...], podejmował dalsze czynności zmierzające do zastosowania środków przewidzianych przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W toku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano próby zajęcia rachunków bankowych w Powszechnej Kasie Oszczędności Banku Polskim S.A. oraz w ING Banku Śląskim, jednakże uzyskano informację, że ww. banki nie prowadzą rachunków bankowych dla Spółki; prowadzone postępowanie egzekucyjne w tym zakresie nie doprowadziło zatem do wyegzekwowania jakichkolwiek wierzytelności.

W poszukiwaniu majątku Spółki, NPUS wnioskami z dnia 23 kwietnia 2014 r., zwrócił się z zapytaniami do: Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz do Ministerstwa Sprawiedliwości Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych. Z uzyskanych informacji wynika, że Spółka nie posiada żadnych pojazdów ani, że nie została znaleziona w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.

Mając na uwadze brak rezultatów w zakresie wszystkich wskazanych powyżej czynności, NPUS umorzył postępowanie egzekucyjne. Organ egzekucyjny wskazał, że nie ustalił informacji o wymagalnych bezspornych wierzytelnościach, otwartych rachunkach bankowych, a także ruchomościach czy nieruchomościach, bądź innym majątku, z którego można prowadzić skuteczną windykację. Z ww. postanowień wynika ponadto, że Spółka nie złożyła w Urzędzie Skarbowym, mimo takiego obowiązku, żadnych deklaracji ani sprawozdań finansowych. Natomiast z dniem 23 kwietnia 2013 r. zamknięto obowiązek podatkowy Spółki w podatku od towarów i usług.

W tym zakresie trafnie organ odwoławczy przytoczył stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 25 marca 2014 r., sygn. I GSK 1024/12, w kontekście uchwały 7 sędziów NSA z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. II FPS 6/08, zgodnie z którym: "jest możliwe ustalenie przesłanki bezskuteczności egzekucji w stadium poprzedzającym wszczęcie egzekucji, wówczas, gdy przeciwko spółce została przeprowadzona egzekucja zaległości podatkowych czy też nawet innych wierzytelności niemających charakteru publicznoprawnego. Powielanie czynności egzekucyjnych tylko po to, by formalnie potwierdzić bezskuteczność egzekucji, byłoby oczywiście zbędne".

W kontekście prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego, wbrew oczekiwaniom skarżącego należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi bezskuteczność egzekucji.

Nie powinno umknąć uwadze, że już na koniec 2009 r. wartość zobowiązań Spółki przekroczyła wartość jej majątku o kwotę 53.367,70 zł, zatem organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że B. F. najpóźniej w dniu 31 marca 2010 r. powinien powziąć wiedzę o tym, że zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku. W związku z powyższym w ciągu 14 dni od dnia 31 marca 2010 r. mógł on złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, tj. do dnia 14 kwietnia 2010 r. To jednak B. F. nie złożył w ogóle wniosku o ogłoszenie upadłość Spółki, a nadto nie podjął czynności w kierunku postępowania układowego, dlatego też Sąd przychyla się do argumentacji organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p.

W konsekwencji powyższego, nie można również stwierdzić, że wystąpiła przesłanka braku winy w niedopełnieniu przez skarżącego ciążącego na nim obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszeniu upadłości lub o wszczęciu postepowania układowego, określona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. Nadto skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, o czym stanowi art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

Sąd nie dopatrzył się zarzucanych przez skarżącego organom podatkowym uchybień. Organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji zebrany przez nie materiał dowodowy jest wystarczający do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości Spółki. Natomiast to, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie świadczy o naruszeniu przez ten organ przepisów postępowania podatkowego, w tym również o zachwianiu poczucia bezpieczeństwa podatnika i nie sprzyjaniu poszanowaniu jego godności.

Nie mogą zyskać akceptacji Sądu zarzuty skargi o naruszeniu art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, organ podatkowy podjął wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, rozpatrzył i odniósł się do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ocena w zakresie niewystąpienia przesłanek wyłączających odpowiedzialność podatkową skarżącego została wywiedziona na podstawie całokształtu okoliczności wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Rekapitulując stwierdzić należy, że w analizowanej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność skarżącego jako członka zarządu za zaległości Spółki. Termin płatności zobowiązania podatkowego, który wobec jego nieuregulowania przekształcił się w zaległość podatkową, przypadł na okres, kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Prowadzona wobec Spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie jego odpowiedzialności. Ocena ta, przy braku uchybień procesowych związanych z samą procedurą orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej, przesądzała o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dokonanie oceny w zakresie niewystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych, spowodowało stwierdzenie o braku podstaw do uwzględnienia sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia art. 116 O.p. Powyższe znajduje potwierdzenie w logicznej, spójnej i rzeczowej argumentacji organu odwoławczego, wspartej okolicznościami faktycznymi tej sprawy.

Z tych względów skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).