Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 569/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 220 §1 w zw. z art. 228 §1 pkt 1 O.p.
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Piotr Popek / spr. / Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2016r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej stwierdził niedopuszczalność odwołania A.Z. (dalej: skarżący) wniesionego od, potraktowanego jak decyzja administracyjna, zawiadomienia z dnia 22 lutego 2016r o wykreśleniu z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych.

Z treści zaskarżonego postanowienia oraz z akt postępowania wynika, że w związku z wejściem w życie od dnia 1 stycznia 2016r. ustawy z dnia 24 lipca 2015r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015, poz. 1479 dalej: ustawa zmieniająca), wprowadzającej obowiązek rejestracji pośredniczących podmiotów tytoniowych, Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A, złożył w dniu 14 stycznia 2016r. do Naczelnika Urzędu Celnego wniosek o wpis do nowopowstałego rejestru. Złożony wniosek nie spełniał wymogów formalnych, wobec czego organ wezwał stronę do usunięcia wskazanych braków, a po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu postanowieniem z dnia 9 lutego 2016r. pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpatrzenia.

Uznał jednocześnie, że strona nie złożyła w wymaganym terminie tj. do dnia 31 stycznia 2016r. stosownego wniosku o wpis do rejestru PPT, czego konsekwencją jest wykreślenie jej z urzędu - w trybie art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych.

Pismem z dnia 22 lutego 2016r znak [...], doręczonym adresatowi w dniu 29 lutego 2016r., zawiadomiono Skarżącego o wykreśleniu go z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych.

W odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnik strony wniósł odwołanie, podkreślając iż wykreślenie skarżącego z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych, bez wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej, nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 120, art. 207, art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej O.p.) oraz art. 20a ust. 4, art. 20h z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 752 ze zm.; dalej u.p.a.) poprzez brak wydania w przedmiotowej sprawie decyzji, brak pouczenia o prawie wniesienia odwołania, a także brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji.

Dyrektor Izby Celnej w P. , uznając wniesione odwołanie za niedopuszczalne, wskazał że od 1 stycznia 2016 r. na mocy ustawy zmieniającej, uległy zmianie warunki prowadzenia działalności przez pośredniczące podmioty tytoniowe. Zgodnie z art. 20 a ust. 1 u.p.a w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r., wymagany jest wpis do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych. Wpis ten, jego zmiana oraz wykreślenie z rejestru następują na podstawie decyzji właściwego naczelnika urzędu celnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 20a ust.7 u.p.a. decyzję o dokonaniu wpisu do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych, jego zmianie wydaje się na wniosek złożony według ustalonego wzoru, o wykreśleniu zaś - na wniosek bądź z urzędu. Wzór wniosku wraz z informacją o sposobie wypełnienia stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.2015r. w sprawie wniosków dotyczących rejestracji pośredniczących podmiotów tytoniowych (Dz. U. z 2015r., poz. 2349), w którym określony został również wykaz dokumentów, które należy dołączyć do wniosku o wpis do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych, w celu potwierdzenia spełnienie warunków dokonania wpisu.

Ustawa zmieniająca wprowadziła zatem całkiem nowe rozwiązania dotyczące działalności pośredniczących podmiotów tytoniowych, w szczególności obowiązek rejestracji pośredniczących podmiotów tytoniowych w miejsce dotychczasowego obowiązku powiadamiania o rozpoczęciu działalności. Zgodnie z nowymi przepisami do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych może zostać wpisany tylko podmiot, który spełni określone warunki. W nowym stanie prawnym, organ podatkowy na podstawie przesłanek przewidzianych prawem, umożliwia prowadzenie działalności gospodarczej jako pośredniczący podmiot tytoniowy w formie decyzji i decyzją też pozbawia możliwości prowadzenia takiej działalności.

Jednocześnie w przepisach przejściowych w art. 10 ustawy zmieniającej ustawodawca wskazał, że pośredniczący podmiot tytoniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 23b u.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, który do dnia 31 stycznia 2016 r. złoży stosowny wniosek o wpis do rejestru, może prowadzić działalność na dotychczasowych zasadach do czasu wydania decyzji o dokonaniu wpisu do rejestru lub decyzji o odmowie dokonania wpisu do tego rejestru, nie dłużej jednak niż do dnia 31 marca 2016 r. Natomiast podmiot, który nie złoży wymaganego wniosku lub w stosunku do którego została wydana decyzja o odmowie dokonania wpisu do rejestru, jest wykreślany - z urzędu - z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych, o której mowa w art. 16 ust. 3c u.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. Jeśli natomiast podmiot taki do dnia 30 kwietnia 2015 r. zawarł z producentami suszu tytoniowego umowy na dostarczenie suszu tytoniowego i posiada dostarczony na podstawie tych umów susz tytoniowy, może prowadzić działalność w zakresie tego suszu tytoniowego na dotychczasowych zasadach, do dnia 31 marca 2016 r. Lista pośredniczących podmiotów tytoniowych, o której mowa w art. 16 ust. 3c u.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, jest publikowana do dnia 31 marca 2016 r. i do tego dnia zachowuje ważność (art. 10 ust. 3 ustawy zmieniającej).

Wobec tego w okresie przejściowym od 1 stycznia 2016r. do 31 marca 2016r. istniał już rejestr pośredniczących podmiotów tytoniowych i była nadal ważna lista pośredniczących podmiotów tytoniowych. Działalność na podstawie wpisu na tę listę do dnia 31 marca 2016r. obwarowana była warunkiem złożenia do właściwego naczelnika urzędu celnego wniosku o wpis do rejestru, o którym mowa w art. 20a ust. 7 pkt 1 u.p.a. do dnia 31 stycznia 2016r.

Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący złożył co prawda wniosek o wpis do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych, jednakże wniosek ten obarczony był brakami formalnymi, które nie zostały uzupełnione mimo wezwania. Wobec tego organ I instancji postanowieniem z dnia 9 lutego 2016r. pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, konsekwencją czego było uznanie, że Skarżący nie złożył wymaganego wniosku o wpis do rejestru w stosownym terminie i zgodnie z brzmieniem przepisu art. 10 ust.1 pkt 2 ustawy zmieniającej należało wykreślić go z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych. W ocenie organu dla wykreślenia nie było konieczne zachowanie formy decyzji administracyjnej - powołując się na art. 10 ust.1 pkt 2 ustawy zmieniającej, uznał iż wykreślenie z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych następuje z mocy prawa, na skutek czynności materialno – technicznych.

Organ wyjaśnił też, że w uprzednio obowiązującym stanie prawnym wpis na listę pośredniczących podmiotów tytoniowych odbywał się na podstawie pisemnego powiadomienia przed dniem rozpoczęcia działalności, bez konieczności spełnienia innych warunków, a właściwy organ celny, w ciągu 7 dni od dnia przyjęcia zgłoszenia rejestracyjnego, dokonywał pisemnego potwierdzenia jego przyjęcia i dany podmiot był wpisywany na listę pośredniczących podmiotów tytoniowych (PPT). Zmiany wpisu oraz wykreślenia z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych w przypadku zaprzestania działalności dokonywano również na mocy czynności materialno-technicznych (art. 16 ust.3a-c, 4, 4a u.p.a. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r.). Jedynym przypadkiem, gdzie organ zobligowany był do wydania z urzędu decyzji o utracie ważności wydanego pisemnego potwierdzenia przyjęcia powiadomienia o zamiarze rozpoczęcia działalności gospodarczej jako PPT oraz o skreśleniu z listy PPT był przepis art. 16a, dotyczący sprzedaży suszu tytoniowego nieoznaczonego znakami akcyzy innemu podmiotowi niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy.

Mając na uwadze wskazane powyżej regulacje prawne dotyczące listy pośredniczących podmiotów tytoniowych, wskazane zarówno w ustawie o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015r., jak i przepisy przejściowe zawarte w ustawie zmieniającej, stwierdzono, że poza przypadkiem określonym w art. 16a u.p.a. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015r. - ustawodawca nie przewidział innej sytuacji, która obligowałaby organ do wydania decyzji o wpisie, zmianie zapisów, czy też wykreśleniu z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych.

Organ zauważył również, że domagając się uchylenia czynności materialno- technicznej polegającej na wykreśleniu podmiotu z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych - w oparciu o art. 10 ust.1 pkt.2 ustawy zmieniającej, Strona zmierza de facto do unieważnienia tej czynności.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżący podniósł zarzut naruszenia:

- art. 2a, art. 120, art. 121§1, art. 122, art. 180, art 187§1, art 191, art 228 §1 pkt 1 w zw. z art 220 §1 O.p., poprzez przyjęcie że stronie nie przysługuje prawo wniesienia odwołania

- art. 20g u.p.a., poprzez brak wydania decyzji o odmowie dokonania wpisu do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych

- art. 10 ust 1 pkt 2 ustawy zmieniającej – poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie jest wymagane wydanie decyzji o skreśleniu z listy podmiotów pośredniczących podmiotów tytoniowych, lecz do skreślenia tego wystarczy sama czynność materialno- techniczna.

Strona wskazała na zmieniony z dniem 1 stycznia 2016r. stan prawny, stwierdzając wyraźnie, że zarówno w przypadku wpisu na listę jak i w przypadku wykreślenia z niej, organ celny ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie w formie decyzji – umożliwiając tym samym stronię ubieganie się o kontrolę instancyjną tegoż rozstrzygnięcia. Strona zakwestionowała też przyjętą przez organy celne wykładnię przepisów intertemporalnych, podkreślając, że na mocy przepisów ustawy akcyzowej w nowym brzmieniu, nałożono na podmioty gospodarcze nowe obowiązki, których dopełnienie warunkuje wpis do stosownego rejestru, będący podstawą dalszego prowadzenia działalności. W ocenie strony kwestia spełnienia owych wymagań nie może być rozstrzygana jedynie w sposób formalny na gruncie czynności technicznych bez wydawania decyzji w sprawie i bez umożliwienia stronie kontroli rozstrzygnięcia. Przeczy temu bowiem przepis art. 20g pkt 2 u.p.a. w nowym brzmieniu, stanowiący wyraźnie, że organ celny wydaje decyzję o odmowie dokonania wpisu do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych w przypadku m.in. nie spełnienia przez podmiot warunków dokonania wpisu do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych.

Wyjaśniła też, że wskazane braki formalne wniosku o wpis do rejestru uzupełniała, jednakże po upływie zakreślonego jej przez organ 7-dniowego terminu, usprawiedliwiając przyczynę opóźnienia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyjaśniając że uzupełniony przez skarżącego wniosek o wpis do rejestru został przez organ celny, potraktowany jako ponowny w wniosek o dokonanie wpisu - rozpoznany decyzją o odmowie dokonania wpisu do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kompetencją sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), której art. 134 § 1 wskazuje, że sąd, orzekając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze, ani też powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest wadliwe w stopniu wymagającym jego usunięcia z obrotu prawnego.

Zasadniczą kwestią sporną w sprawie jest forma, w jakiej organ celny powinien dokonać wykreślenia skarżącego z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych. Rozstrzygniecie tej kwestii przesądza kwestię przysługującego stronie prawa do wniesienia odwołania oraz determinuje prawidłowość rozstrzygnięcia organu II instancji.

Organ celny, powołując się na dotychczas obowiązujące przepisy oraz wykształconą praktykę, postuluje iż nie jest konieczne rozstrzyganie tej kwestii w formie decyzji administracyjnej, gdyż na gruncie przepisów dotychczasowych, formę decyzji przewidziano jedynie dla wykreślenia podmiotu z listy w jednym przypadku ściśle określonym w przepisie art. 16 a ust 1 u.p.a. w dotychczasowym brzmieniu tj. w razie ustalenia, że pośredniczący podmiot tytoniowy dokonał sprzedaży suszu tytoniowego, nieoznakowanego znakami akcyzy, podmiotowi innemu aniżeli inny pośredniczący podmiot tytoniowy bądź podmiot prowadzący skład podatkowy. Podkreśla, że w pozostałych przypadkach wykreślenie podmiotu z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych dokonywane było w drodze czynności materialno-technicznych. Skoro zatem nie zachodzi przypadek wykreślenia skarżącego z nowopowstałego rejestru, a jedynie z dotychczas obowiązującej listy - aktualność zachowują przepisy dotychczasowe pozwalające na wykreślenie podmiotu w drodze czynności materialno-technicznych.

W ocenie skarżącego, powołującego się na przepis art. 20g pkt 2 u.p.a. w nowym brzmieniu, organ celny zobowiązany był wydać decyzję o odmowie dokonania wpisu do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych w przypadku m.in. nie spełnienia przez podmiot warunków dokonania wpisu do rejestru pośredniczących podmiotów tytoniowych.

W sporze co do formy rozstrzygnięcia, rację należy przyznać skarżącemu, choć z innych przyczyn aniżeli podniesione w treści skargi.

W postępowaniach prowadzonych przez organy celne na gruncie ustawy o podatku akcyzowym, na mocy przepisu art. 6 u.p.a. w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie o zastosowanie ma ustawa Ordynacja podatkowa.

W przepisie art. 207 § 1 O.p. ustanowiona została ogólna zasada stanowiąca, że organ podatkowy orzeka w sprawie w formie decyzji, chyba że przepisy tej ustawy stanowią inaczej. Zasada ta znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż w stanie prawnym, odnoszącym się do opisanego wyżej stanu faktycznego, trudno znaleźć przepis, który umożliwiałby organowi celnemu – z zobowiązanemu do stosowania Ordynacji podatkowej - do wydawania władczych rozstrzygnięć wobec obywateli z formie innej aniżeli decyzja administracyjna, z którym to rozstrzygnięciem przepisy prawa wiążą nierozerwalnie prawo strony do ubiegania się o kontrolę instancyjną wydanego rozstrzygnięcia.

Na wstępie wyjaśnić należy, że powołany przez organ celny przepis art. 16 ust 3a-c, 4, 4a u.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, odnosił się do przypadków, w których organ dokonywał czynności wpisu na listę podmiotów pośredniczących, a także zmian tychże wpisów, w formie czynności materialno-technicznych. Czynności o takim charakterze dokonywane były na skutek stosownych zgłoszeń czy wniosków odpowiednich podmiotów. Nie sposób zatem z przepisu tego wywieść wniosek, że w poprzednim stanie prawnym organy celne uprawnione był do dokonywania aktów władczych w formie czynności materialno- technicznych. Przeciwnie - na wypadek konieczności władczego działania organu administracji publicznej ( wykreślenia z listy podmiotów), którego konsekwencją było uniemożliwienie stronie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, a także sankcja w postaci braku możliwości ponownego rozpoczęcia tej samej działalności w okresie 3 lat - w poprzednim stanie prawnym w sposób wyraźny zastrzeżono formę decyzji administracyjnej – art. 16a u.p.a. w brzmieniu dotychczasowym.

W chwili wejścia w życie ustawy zmieniającej, zmieniły się zasady prowadzenia działalności przez pośredniczące podmioty tytoniowe. Zamiast powiadomienia o zamiarze prowadzenia takiej działalności gospodarczej, skutkującego wciągnięciem na odpowiednią listę, podmiot prowadzący taką działalność zobowiązany został do uzyskania wpisu do stosownego rejestru. Wpis ten obwarowany został koniecznością spełnienia określonych w ustawie wymogów, potwierdzenie spełnienia których stało się ważnym elementem wniosku. Organ celny zyskał też uprawnienia władcze w zakresie decydowania o tym kogo wpisze do rejestru, a komu wpisu takiego odmówi. Na wypadek odmowy dokonania wpisu do rejestru bądź też wykreślenia z tego rejestru - które to czynności niosą ze sobą skutek w postaci niemożności prowadzenia wspomnianego rodzaju działalności, a także konkretne sankcje na przyszłość- ustawa w nowym brzmieniu zastrzega formę decyzji administracyjnej.

W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, skarżący w zakreślonym ustawą terminie, złożył wniosek o wpisanie go do rejestru. Wniosek ten nie spełniał wymogów formalnych, a skarżący nie zachował terminu zakreślonego mu na uzupełnienie owych braków. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2016r. organ celny, zgodnie z brzmieniem art. 11 ustawy zmieniającej pozostawił zatem przedmiotowy wniosek bez rozpatrzenia, następnie zaś wystosował do Skarżącego zawiadomienie o wykreśleniu go z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych z dniem 22 lutego 2016r., przyjmując iż skutek ten nastąpił z mocy prawa, a rolą organu jest jedynie wykreślenie podmiotu z listy w drodze czynności materialno-technicznej. Taki sposób postępowania organu celnego był nieprawidłowy z kilku względów.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 10 ust 1 i 2 ustawy zmieniającej, pośredniczący podmiot tytoniowy, który nie złoży stosownego wniosku jest wykreślany, z urzędu, z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych z zastrzeżeniem ust. 2. tego przepisu, zgodnie z treścią którego podmiot, który do dnia 30 kwietnia 2015 r. zawarł z producentami suszu tytoniowego umowy na dostarczenie suszu tytoniowego i posiada dostarczony na podstawie tych umów susz tytoniowy, może prowadzić działalność w zakresie tego suszu tytoniowego na dotychczasowych zasadach, jednak nie dłużej niż do dnia 31 marca 2016 r.

Wykreślenie zatem skarżącego, z listy podmiotów pośredniczących bez zbadania czy w jego sytuacji nie zachodzą okoliczności z art. 10 ust 2 ustawy zmieniającej, było naruszeniem jego ustawowych uprawnień. Jako przedsiębiorca aktywnie prowadzący działalność w zakresie obrotu tytoniem na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów, podmiot ten znajdował się w obszarze działania wspomnianej normy prawnej. Wykreślenie go z listy podmiotów pośredniczących, bez zbadania okoliczności odnoszących się do wszystkich przesłanek wynikających z nowowprowadzanych przepisów, stanowi potencjalne naruszenie jego ustawowych uprawnień. Z tego choćby względu zaprezentowaną przez organ celny wykładnię wspomnianych przepisów uznać należy za nieprawidłową.

Mając na względzie przepis art. 10 ust 2 ustawy zmieniającej, organ celny, chcąc pozbawić stronę praw wynikających z wpisu na listę podmiotów pośredniczących, winien był przeprowadzić najpierw stosowne postępowanie, w celu wykluczenia istnienia wymienionych w tym przepisie szczególnych okoliczności faktycznych. Wykładnia, sprowadzająca się do stwierdzenia, że organ uprawniony jest wykreślić podmiot z listy w drodze czynności materialno-technicznych, nie daje się pogodzić z ustawowymi gwarancjami przewidzianymi przez tę ustawę dla podmiotów prowadzących już uprzednio działalność w zakresie obrotu tytoniem, a zatem nie może zostać uznana za prawidłową.

Należy również podkreślić, że wbrew obszernym wywodom organu odnoszącym się do dotychczas obowiązujących przepisów oraz przejętej na ich podstawie praktyki działania organu, zasada dalszego stosowania przepisów dotychczasowych nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. Mimo iż ustawa zmieniająca w art. 13 ust 1 nakazała do spraw wszczętych i nie zakończonych stosować w dalszym ciągu przepisy dotychczasowe, to norma ta nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. Po pierwsze zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 13 ust 1 ustawy zmieniającej, zasada dalszego stosowania przepisów dotychczasowych ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczętych i nie zakończonych przed dniem 1 stycznia 2016 r., nie zaś do wszczętych po tej dacie postępowań dotyczących tracącej znaczenie listy podmiotów pośredniczących. Po wtóre zaś, zauważyć należy że wykreślenie skarżącego z listy podmiotów pośredniczących, po zmianie stanu prawnego było czynnością władczą organu administracji państwowej. Do podejmowania tego rodzaju rozstrzygnięć bez zachowania formy decyzji organ nie był uprawniony nawet w dotychczasowym stanie prawnym. Wykreślanie bowiem podmiotów z listy w poprzednim stanie prawnym było swego rodzaju czynnością rejestracyjną organu sprowadzająca się do uwzględniania wniosków podmiotów uczestniczących w obrocie, a nie kształtowaniem sytuacji prawnej tych podmiotów w sposób władczy.

Przechodząc do analizy przepisu art. 10 ust 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, należy uwypuklić różnicę pomiędzy skutkiem prawnym wynikającym z działania organu z urzędu, a skutkiem następującym z mocy prawa, której organ odwoławczy, w treści zaskarżonego postanowienia, zdaje się nie zauważać. Działanie z urzędu jest przeciwieństwem trybu wnioskowego - organ uprawniony do działania z urzędu, władny jest sam inicjować postępowanie bez konieczności oczekiwania na stosowny wniosek strony. Jakikolwiek skutek następuje jednakże nie z mocy samego prawa, a jako efekt działania organu. W opisanym przypadku organ celny władny był zatem samodzielnie wszcząć postępowanie w celu wykreślenia podmiotu z listy - nie miał jednakże podstaw do przyjęcia, że skutek ten nastąpił z mocy samego prawa. Dopiero bowiem z dniem 31 marca 2016r., w którym to lista pośredniczących podmiotów tytoniowych jako całość utraciła znaczenie prawne, można, bez badania szczególnych okoliczności faktycznych, powiedzieć z całą mocą, że prawa podmiotu, związane z wpisem na listę, wygasły definitywnie.

Konkludując należy podkreślić, że z przyczyn wyżej wymienionych, działanie organu I instancji polegające na poinformowaniu skarżącego o wykreśleniu go z listy pośredniczących podmiotów tytoniowych było nieprawidłowe - organ winien był bowiem wydać rozstrzygniecie w formie decyzji oraz pouczyć stronę o możliwości ubiegania się o kontrolę instancyjną tego rozstrzygnięcia. W konsekwencji organ odwoławczy winien był rozpoznać wniesione odwołanie. Zaskarżone rozstrzygniecie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, narusza zatem przepisy art. 220 §1 w zw. z art. 228 §1 pkt 1 O.p.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy odniesie się do zarzutów przedstawionych przez stronę, traktując jej pismo z dnia 7 marca 2016r. jako odwołanie od decyzji administracyjnej.

W związku z powyższym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a.