Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1277/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonych decyzji
Powołane przepisy: article: Art. art. 200, 201, art. 62 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner NSA Piotr Lechowski (spr.) Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Rektora Uniwersytetu nr [...] z dnia 31października 2008 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora Uniwersytetu nr [...] z dnia 2 października 2008 r. II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego D. D. kwotę 200,- ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rektor Uniwersytetu decyzją nr [...] z dnia 31.10.2008 r. znak sprawy: [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] 2008r. znak sprawy: [...] w przedmiocie odmowy przyznania D. D. - doktorantowi [...] roku studiów na Wydziale [...] stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2008/2009. Decyzja organu II instancji została oparta na przepisach art. 200 ust. 3 i art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 27.07.2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 22 ust.1 Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie, Załącznik nr 1 do uchwały Senatu Uniwersytetu z dnia [...] 2006 r Nr [...] w sprawie studiów doktoranckich , a także art. 104 i art. 127 § 3 zd. 2 w zw. z art.138 ust. 1 ustawy z dnia 14.06.1960 kpa.

Rektor w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2008r wskazał, iż D. D. nie spełnił warunków niezbędnych do przyznania stypendium doktoranckiego. Przyczyną decyzji odmownej był fakt, że mimo, iż skarżący uzyskał 16 pkt w ocenie osiągnięć naukowo -dydaktycznych podczas gdy minimalna liczba punktów koniecznych do uzyskania stypendium doktoranckiego na [...] roku studiów wynosiła 13 , to nie spełnił wymogów koniecznych do zaliczenia roku i nie uzyskał wpisu na kolejny rok akademicki w ustalonym terminie.

Powyższą decyzję organ oparł m.in. na art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 22 ust.1 Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie stanowiącym Załącznik nr 1 do uchwały Senatu Uniwersytetu z dnia [...] 2006 r. Nr [...] w sprawie studiów doktoranckich .

D. D. - dalej skarżący - złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skarżący nie zgodził się z wydaną decyzją i we wniosku o ponowne rozpatrzenie wyjaśnił, iż podanie o stypendium , a także wniosek o otwarcie przewodu doktorskiego złożył w czerwcu 2008 r., a z przyczyn od niego niezależnych uchwała Rady Wydziału [...] w przedmiocie otwarcia przewodu doktorskiego została podjęta dopiero [...] 2008 r., a więc po wydaniu decyzji przez Rektora .

Skarżący podał również, że zwrócił się z prośbą do Kierownika Studiów Doktoranckich pismem z dnia 27.06.2008 r. o wstrzymanie wydania decyzji w przedmiocie przyznania stypendium do chwili podjęcia uchwały o otwarciu przewodu doktorskiego oraz wpisu na kolejny rok akademicki .

Skarżący podniósł, że zaliczenie roku i wpis na kolejny rok akademicki uzyskał 30.09.2008 r. przed wydaniem decyzji odmownej z dnia [...] 2008 r., o czym zawiadomił Rektora pismem z dnia 8.10.2008 r. W ocenie skarżącego odmowa przyznania stypendium jest niezasadna, gdyż w dniu wydania przedmiotowej decyzji spełniał wymogi zaliczenia roku i wpisu na kolejny rok.

Nieprzedstawienie dokumentów potwierdzających spełnienie tych wymogów uzasadniał natomiast okolicznościami od niego niezależnymi. Ponadto nadmieniał, że inne wymagane dokumenty przedłożył w czerwcu 2008 r.

Ponownie rozpatrując sprawę Rektor Uniwersytetu poczynił ustalenia dalsze.

Organ podkreślił, że postępowanie w sprawie przyznawania stypendium doktoranckiego toczy się według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów wewnętrznych obowiązujących na Uniwersytecie. Wskazano, że zgodnie z § 24 ust. 4 Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie rady wydziałów mogą ustalać dodatkowe kryteria oceny doktorantów wraz z systemem punktacji. Do kierownika studiów doktoranckich należy obliczanie punktacji i umieszczenie kandydata na liście rankingowej według tej punktacji.

Przy uwzględnieniu wyników i osiągnięć doktoranta oraz zajętego w związku z tym miejsca na liście rankingowej sporządzonej zgodnie z obowiązującymi na Wydziale [...] Uniwersytetu kryteriami organ uznał, iż wnioskodawca nie spełniał warunków do przyznania stypendium doktoranckiego.

Ustalenia tego dokonano w oparciu o dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę.

Wskazano, że zgodnie z Regulaminem studiów doktoranckich podanie o przyznanie stypendium doktoranckiego składa się w terminie do 30 czerwca , a do dnia 15 września danego roku dziekan przesyła listę rankingową kandydatów ubiegających się o stypendia , sporządzoną w oparciu o osiągnięcia minionego roku akademickiego .

Rektor ustalił, że wnioskodawca zaliczył III rok studiów doktoranckich 30 września 2008 r. , a zatem już po przekazaniu listy rankingowej do Rektora i z tych względów jego kandydatura do przyznania stypendium doktoranckiego nie mogła być brana pod uwagę, co uzasadnia utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji .

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej względnie o uchylenie obu decyzji , wniósł D. D.

Zaskarżonej decyzji Rektora zarzucił naruszenie:

art. 200 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

( Dz.U. Nr 164 , poz. 1365 ze zm. ) w związku z § 13 i § 14 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni ( Dz.U. z 2007 r. Nr 1 , poz. 3 ).

§ 23 ust. 1 i § 24 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie - załącznika nr 1 do uchwały Senatu Uniwersytetu: [...] 2006 r. Nr [...] ze zmianami z dnia [...] 2007 roku, poprzez błędne przyjęcie, iż przepisy przewidują termin zawity na zaliczenie roku przez doktoranta, którego brak skutkuje utratą prawa do otrzymania stypendium doktoranckiego.

Art. 93 Konstytucji RP w związku z art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy - o szkolnictwie wyższym , poprzez błędne przyjęcie, iż Regulamin studiów doktoranckich w Uniwersytecie ustanawia materialnoprawne terminy zawite na zaliczenie roku przez doktoranta , których uchybienie skutkuje utratą prawa do stypendium doktoranckiego ,

Art. 7 kpa , poprzez naruszenie słusznego interesu strony w postępowaniu polegającym na przyjęciu wykładni Regulaminu niezgodnej z celem ustawy szkolnictwie wyższym,

Art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez niezawieszenie postępowania o przyznanie stypendium w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależało od toczącego się postępowania o zaliczenie roku akademickiego 2007/2008.

Uzasadniając skargę skarżący podniósł, iż dnia 29 czerwca 2008 r. złożył podanie o stypendium doktoranckie wraz z indeksem i dokumentami wymienionymi w podaniu jako załączniki, a dnia 30 czerwca 2008 r złożył do Rady Wydziału [...] Uniwersytetu wniosek o otworzenie przewodu doktorskiego. Podkreślając, iż według ustaleń Organu osiągnięcia naukowo dydaktyczne kwalifikowały go do przyznania stypendium doktoranckiego gdyż uzyskał 16 punktów przy minimum 13 punktach skarżący zarzucił , iż odmowa przyznania stypendium doktoranckiego z powodu niezaliczenia [...] roku akademickiego i wpisu na kolejny rok w terminie nie ma oparcia w przepisach prawa.

Wskazał, że decyzją z dnia [...] 2008 r Kierownika Studiów Doktoranckich został zaliczony [...] rok studiów i dokonany wpis na [...] rok w roku akademickim 2008/2009, a decyzja odmawiająca stypendium zapadła [...] 2008 r.

Zdaniem skarżącego przewidziane § 23 ust. 1 i § 24 ust. 1 regulaminu studiów terminy mają charakter terminów porządkowych (instrukcyjnych) odpowiednio do złożenia do dnia 30 czerwca wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wraz z indeksem i opinią opiekuna naukowego, oraz do przesłania do 15 września przez dziekana Rektorowi listy doktorantów ubiegających się o przyznanie stypendium, a nie materialnoprawnych terminów zawitych, których upływ skutkuje utratą prawa do stypendium.

Wskazał też , iż § 9 ust. 4 Regulaminu studiów wyznacza kierowników studiów doktoranckich termin do 30 września każdego roku do podjęcia decyzji o zaliczeniu roku , a zatem wymaganie zaliczenia roku do 30 czerwca, czy nawet 15 września nie ma oparcia w przepisach .

Skarżący podniósł, iż nie miał żadnego wpływu na termin podjęcia przez Radę Wydziału uchwały w sprawie otworzenia przewodu doktorskiego warunkującej zaliczenie roku akademickiego.

Wskazywał, że już pismem z 27.06.2008 r. złożył wniosek o wstrzymanie wydania decyzji w przedmiocie zaliczenia roku akademickiego oraz decyzji w przedmiocie przyznania stypendium do czasu podjęcia uchwały w przedmiocie otwarcia przewodu doktorskiego , co stanowiło przewidzianą art. 97 § 1 pkt 4 kpa podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie przyznania stypendium doktorskiego .

Podnosił dalej skarżący , że zgodnie z § 22 ust. 4 Regulaminu studiów doktoranckich , stypendium przyznawane jest na 12 m-cy , a jego ratio legis w świetle art. 200 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i Rozporządzenia z 19 grudnia 2006 r stanowi wsparcie dla doktorantów prowadzących badania naukowe w ramach studiów , a ograniczenie prawa do stypendium terminem zawitym było by przekroczeniem kompetencji przyznanych przez ustawę .

Zdaniem skargi Organ dokonał niewłaściwej wykładni postanowień §§ 23 i 24 regulaminu naruszając przepis art. 7 kpa.

Rektor Uniwersytetu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując ustalenia i stanowisko prawne , odnosząc się do zarzutów skargi podniesiono , iż składając wniosek o przyznanie stypendium nie spełnił skarżący wymogu złożenia w tym samym terminie indeksu wraz z opinią opiekuna naukowego. Zdaniem Rektora kandydat do uzyskania stypendium powinien w terminach określonych § 23 ust. 1 i 24 ust. 1 Regulaminu studiów zaliczyć poprzedni rok a więc przedstawić indeks z opinią opiekuna naukowego , czego nie uczynił. Złożenie indeksu stwierdza zaliczenie roku i stanowi podstawę do ubiegania o przyznanie stypendium. Podkreślono, że zgodnie § 9 okresem zaliczeniowym jest rok akademicki i do 30 czerwca doktorant aby zaliczyć rok winien złożyć kierownikowi studiów doktoranckich, określone tym przepisem dokumenty a w tym opinię opiekuna naukowego i indeks. Podkreślono, że warunkiem zaliczenia III roku studiów doktoranckich, stosowne do uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu z [...] 1999 r w sprawie programu studiów doktoranckich na kierunku [...] , zmienionej uchwalą Rady Wydziału z [...] 2000 r . było otwarcie przewodu doktorskiego.

Zdaniem Rektora wymóg złożenia indeksu oraz otwarcia przewodu doktorskiego nie później niż do 30 czerwca 2008 r. określał daty zdarzeń po upływie których wyłączona jest możliwość reaktywacji uprawnienia ubiegania się o przyznanie stypendium doktoranckiego. W przekonaniu organu indeks stanowi jedyny dokument pozwalający na ustalenie przesłanki zaliczenia roku w określonym terminie i powiązanie jej (w tym także otwarcia przewodu doktorskiego) jako warunku realizacji uprawnienia do stypendium.

Za nieuzasadniony uznał Rektor zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa, przyjmując, iż postępowanie w przedmiocie zaliczenia roku nie miało charakteru zagadnienia wstępnego dla przedmiotu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Nie podzielił też organ zarzutów naruszenia art. 7 kpa przez błędną wykładnię przepisów Regulaminu , oraz art. 93 Konstytucji RP.

Uzupełniając zarzuty skargi, skarżący w piśmie z dnia 9 lutego 2009 r. podniósł, iż zaskarżona decyzja nie zawiera oznaczenia organu , który ją wydał a nadto odniósł się do odpowiedzi na skargę wskazując, że jedynym obowiązkiem zachowania terminu zastrzeżonym przez Regulamin i ciążącym na skarżącym był termin 30 czerwca do złożenia indeksu i podania o przyznanie stypendium i wymogi te spełnił. Skarżący podniósł, iż utożsamia dokonanie czynności przez doktoranta w terminie do 30 czerwca , z zaliczeniem roku .

Na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r skarżący wyjaśnił, że wedle jego wiedzy uzyskanej w dziekanacie, aby wniosek o otworzenie przewodu doktorskiego mógł być rozpoznany przez Radę Wydziału w czerwcu 2008 r. , to winien być złożony co najmniej miesiąc wcześniej, ale wówczas nie miał pracy zaawansowanej w takim stopniu by uzyskać akceptację opiekuna naukowego na otworzenie przewodu doktorskiego.

Na pytanie Sądu pełnomocnik Rektora wyjaśnił, iż nie ma wiedzy co do wydania przez Radę Wydziału [...] uchwały opartej na przepisie § 24 ust. 4 regulaminu studiów doktoranckich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Zgodnie z przepisem art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej ustawa p.p.s.a - sądy administracyjne orzekają (poza regulacją określoną § 2) , także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przepis art. 207 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz.U. Nr 164 , poz. 1365 z pozn. zm. ) - dalej ustawa - stanowi , że do decyzji , o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8 , decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów , a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r - kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r Nr 98 , poz. 1071 z późn.zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego .

W myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U Nr 153 , poz. 1269), kryterium kontroli decyzji poddanych kognicji sądów administracyjnych przepisem art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ppsa sprawując tę kontrolę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związaną zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana na tych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż skarga jest uzasadniona aczkolwiek z podstaw innych niż wywiedzione na jej poparcie .

Przedmiot sporu między stronami stanowi charakter postanowień § 23 ust.1 i § 24 ust.1 zawartych w Regulaminie studiów doktoranckich na Uniwersytecie stanowiącym załącznik Nr 1 do Uchwały Senatu Uniwersytetu z dnia [...] 2006 r Nr [...] w sprawie studiów doktoranckich.

Wprawdzie zaskarżona decyzja Rektora z dnia 31 października 2008 r. i utrzymana nią w mocy decyzja własna z [...] 2008 r nie przywołują powyższej numeracji , lecz w świetle przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji treści postanowień § 23 ust.1 i § 24 ust.1 regulaminu studiów doktoranckich - dalej regulamin - oraz w świetle odpowiedzi na skargę , nie budzi wątpliwości , iż te właśnie przepisy zdaniem Rektora stanowiły materialno-prawną podstawę odmowy przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego.

Zważyć należy, iż oba te przepisy pomieszczone są w Rozdziale 6 regulaminu ( § 22 -26 ) zatytułowanym stypendia doktoranckie . W myśl § 23 ust. 1 doktorant ubiegający się o stypendium doktoranckie do dnia 30 czerwca obowiązany jest złożyć w dziekanacie wniosek o jego przyznanie oraz indeks wraz z opinią opiekuna naukowego. Do indeksu mogą być dołączone inne dokumenty poświadczające osiągnięcia doktoranta.

Przepis § 24 ust.1 stanowi natomiast , iż do dnia 15 września dziekan przesyła Rektorowi listę doktorantów ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego z wyszczególnieniem wyników i osiągnięć w minionym roku akademickim.

Zdaniem Rektora zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ,, oczywistą jest kwestia, iż kandydat do uzyskania stypendium powinien w terminach wymienionych powyżej spełnić wszystkie wymogi formalne konieczne do zaliczenia roku. Wspomniana lista rankingowa jest sporządzana w oparciu o osiągnięcia w minionym roku akademickim -- . Ustalając , iż skarżący uzyskał zaliczenie roku akademickiego dopiero 30 września 2008 r t.j. po przekazaniu listy rankingowej do Rektora uznał organ, iż z tej przyczyny kandydatura skarżącego do przyznania stypendium nie mogła być wzięta pod uwagę.

Stosownie do przepisu art.145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w części lub w całości , jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych niż ustawach .

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu z dnia 31 października 2008 r oraz utrzymana nią w mocy - po ponownym rozpatrzenia sprawy - decyzja z dnia [...] 2008 r wydane zostały bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego ( k.p.a ) , co bezprzedmiotowym czyni rozważania na temat wzajemnej relacji przepisów § 23 ust. 1 , 24 ust.1 i 9 § 4 regulaminu studiów doktoranckich, oraz skutków niezachowania przewidzianych tam terminów.

Ustalająca treść regulaminu studiów doktoranckich Uchwała Senatu Uniwersytetu z dnia [...] 2006 r Nr [...] w sprawie studiów doktoranckich - dalej Uchwała Senatu z [...] 2006 r. - oparta została na przepisie art. ,, 62 ust. 2 -- ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Powołany przepis art. 62 określa kompetencje senatu uczelni zaliczając do nich m.in. w art. 62 ust.1 - uchwalanie statutu z zastrzeżeniem art. 58 ust. 1

( pkt 1 ) , oraz ( pkt 2 ) uchwalanie regulaminu studiów , regulaminu studiów doktoranckich , regulaminu studiów podyplomowych oraz zasad przyjęcia na studia i studia doktoranckie. Natomiast przepis art. 62 ust. 2 zalicza do kompetencji senatu uczelni publicznej inne jeszcze materie określone w punktach 1- 4 , a dotyczące ; uchwalania planu rzeczowo - finansowego oraz zatwierdzenia sprawozdania finansowego , ustalania zasad nabywania , zbywania obciążania papierów wartościowych a wreszcie dotyczące zgody na określone czynności prawne. Jest zatem oczywiste , iż biorąc pod uwagę przedmiot uchwały Senatu - uchwalenie regulaminu studiów doktoranckich - rzeczywistą podstawę materialnoprawną tej uchwały stanowił przepis art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Trzeba mieć na uwadze, że przepis art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi także podstawę dla uchwaleniu regulaminu studiów. W świetle przepisu art. 186 ust.1 ustawy , w myśl którego szczegółowy regulamin ustalania wysokości , przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów , w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Nie może więc budzić wątpliwości konstatacja , iż problematyka udzielania studentom pomocy materialnej nie stanowi materii , która może być przedmiotem regulacji zawartej w uchwale senatu dotyczącej regulaminu studiów.

Ustawa w Rozdziale 3 ( art. 195 in. ) reguluje studia doktoranckie .Przepis art. 196 ust. 2 uściśla zakres spraw będących przedmiotem regulacji zawartych w regulaminie studiów doktoranckich, stanowiąc, iż regulamin ten określa organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach , wyraźnie odsyłając do odpowiedniego stosowania art.161 i 162 a więc przepisów dotyczących uchwalonego przez senat regulaminu studiów .

W odniesieniu do świadczeń pomocy materialnej określonych przepisem art. 199 ust.1 , jakie może otrzymać doktorant , ustawa wskazuje w ust. 2 rektora uczelni jako organ właściwy do określenia w uzgodnieniu z uczelnianym organem samorządu doktorantów i uczelnianym organem samorządu studenckiego zasad przyznawania pomocy materialnej dla doktorantów ze środków funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów .

W świetle powyższych regulacji nie może budzić wątpliwości i to stwierdzenie, że określenie zasad korzystania przez doktorantów ze środków funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów nie stanowi materii wchodzącej w treść regulaminu studiów doktoranckich uchwalonego przez senat uczelni.

Podobnie ma się kwestia regulacji dotyczących stypendium doktoranckiego .

Ustawa bezpośrednie regulacje zawiera tylko w przepisie art. 200. Wynika z nich, iż uczestnik studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie (ust.1), minimalna wysokość stypendium i sposób jej ustalenia (ust.2) , właściwość rektora jako organu umocowanego do przyznania stypendium i określenia czasu jego pobierania i wysokości (ust. 3) , a także wskazanie środków - przychodów uczelni - z których finansowane są stypendia doktoranckie ( pkt 4 ).

Zarazem przepis art. 201 ustawy stanowi, że minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi w drodze rozporządzenia, warunki i tryb organizowania studiów doktoranckich, ich prowadzenia oraz tryb, warunki, wysokość i kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich i świadczeń pomocy materialnej . W dalszej części przepis art. 201 zawiera określenie materii jakie winno zawierać rozporządzenie co do warunków i trybu organizowania studiów doktoranckich , ich prowadzenia i odbywania ( pkt 1- 4 ) , oraz rozporządzenie co do określenia trybu , warunków , wysokości i kryteriów przyznawania świadczeń pomocy materialnej doktorantom (pkt 4 , 6 i 8), oraz co do warunków i wysokości przyznawanych świadczeń ( pkt 7 ) .

Zawarte zatem w przepisach art. 200 i 201 ustawy uregulowania obowiązujące od 1 września 2005 r (art. 277) wskazują, iż ustalenie trybu, warunków, wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich nie stanowi materii podlegającej unormowaniu w regulaminie studiów doktoranckich.

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 201 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym , Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał dnia 19 grudnia 2006 r. rozporządzenie w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni.. ( Dz.U. z 2007 r Nr 1 , poz. 3 ) . Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 13 stycznia 2007 r i obowiązywało w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W myśl przepisu § 1 rozporządzenie określa warunki i tryb organizowania studiów doktoranckich przez jednostki organizacyjne uczelni , ich prowadzenia i odbywania oraz tryb , warunki , wysokość i kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich i świadczeń pomocy materialnej dla doktorantów .

Problematyki stypendiów doktoranckich dotyczą przepisy §§ 5, 12, 13, i 14 rozporządzenia. Zgodnie z § 5 ust. 1 rektor po zasięgnięciu opinii właściwego organu samorządu doktorantów (wyrażonej zgodnie z ust. 2 w terminie 14 dni od otrzymania wniosku o jej wydanie ) : 1/ powołuje i odwołuje na wniosek rady jednostki organizacyjnej , kierownika studiów doktoranckich , 2/ ustala regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich .

Postanowienia §§ 12 , 13 i 14 określają częściowo tryb , warunki , wysokość i kryteria przyznawania stypendiów doktoranckich. Przepis § 12 stanowi, że stypendium doktoranckie może otrzymać doktorat, który prowadzi zajęcia dydaktyczne w ramach praktyk zawodowych oraz badania naukowe ważne ze względu na rozwój uczelni lub realizacji jej celów i zadań. W myśl § 13 ust. 2 doktorant wykonujący pracę zarobkową dołącza do wniosku oświadczenia o wymiarze czasu pracy i wysokości dochodów uzyskiwanych w związku z wykonywaniem tej pracy.

Rozporządzenie wprowadza zasadę przyznawania stypendiów na wniosek doktoranta (§ 13 ust.1) , składany kierownikowi studiów doktoranckich (ust.3 ) ; przekazywany w terminie 14 dni rektorowi z opinią kierownika studiów doktoranckich ( ust. 4 ).

Wysokość stypendium doktoranckiego nie może być niższa niż 60 % i wyższa niż 100 % minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta , ustalonego w przepisach o wynagrodzeniu nauczycieli akademickich (§ 14) .

Porównanie z tym rozporządzeniem postanowień Rozdziału 6 załącznika do uchwały Senatu Uniwersytetu z [...] 2006 r stanowiącego regulamin studiów doktoranckich wskazuje , że poza postanowieniami , które swą treścią zbieżne są z regulacjami rozporządzenia ( np. § 22 ust. 2 i 3 regulaminu ) , regulamin studiów wprowadza inny tryb składania przez doktoranta wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego i inny tryb jego opiniowania.

Zgodnie z § 23 ust.1 regulaminu doktorat składa wniosek w dziekanacie wraz z indeksem i opinią opiekuna naukowego , a nie kierownikowi studiów doktoranckich. Przepis § 24 ust. 1 stanowi , że do dnia 15 września dziekan przesyła do Rektora listę doktorantów ubiegających się o przyznanie stypendium doktoranckiego , mającą charakter rankingu (ust. 2) .

Przewidziane w ust. 3 § 24 kryteria sporządzania listy rankingowej nie przewidują opinii kierownika studiów doktoranckich jako elementu stanowiącego podstawę do jej utworzenia.

Przepisy powołanego Rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2006r Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni , stanowiąc , iż wchodzi ono w życie w dniu ogłoszenia, nie zawierają przepisów międzyczasowych regulujących kwestię przyznania stypendiów doktoranckich od czasu wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym .

Przepis o takim charakterze zawarty jest w Dziale VI powołanej ustawy zmiany w przepisach obowiązujących , przepisy przejściowe i końcowe.

Zgodnie z art. 275 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 41 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki , zachowują moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 41 , w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Do dnia 13 stycznia 2007 r obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 25 maja 2005 r w sprawie warunków i trybu organizowania , prowadzenia i odbywania studiów doktoranckich oraz przyznawania i zwrotu stypendiów doktoranckich ( Dz.U. Nr 115 , poz. 964 ). Rozporządzenie to wydane było na podstawie art. 41 ustawy z dnia 14 czerwca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki ( Dz.U. Nr 65 poz. 595 ), przed zmianą tego przepisu wprowadzoną z dniem 1 września 2005 r. art. 251 pkt 12 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Od czasu wprowadzenia tej zmiany art. 41 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki stanowi podstawę dla właściwego ministra do określania w drodze rozporządzenia warunków i trybu organizowania studiów doktoranckich objętych tą ustawą , ich prowadzenia i odbywania oraz przyznania stypendiów osobom je odbywającym.

Na podstawie art. 41 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w brzmieniu tego przepisu ustalonym od 1.09.2005 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał dnia 19 grudnia 2006 r rozporządzenie w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez placówki naukowe ( Dz.U. z 2007 r. Nr 1 , poz. 2 ) . I to rozporządzenie weszło w życie z dniem 13 stycznia 2007 r. ( § 7 ) .

Z mocy jego § 16 z tą datą utraciło moc powołane wyżej Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie warunków i trybu organizowania , prowadzenia , odbywania studiów doktoranckich oraz przyznawania i zwrotu stypendiów doktoranckich . Wypada podkreślić , że § 1 tego rozporządzenia rektora szkoły wyższej umocowywał do podjęcia aktu o utworzeniu studiów doktoranckich oraz ( § 2 ) m.in. do określenia w nim sposobu ustalania wysokości stypendiów doktoranckich. Obowiązująca poprzednio ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym ( DZ.U. Nr 65 , poz. 385 z późn.zm. ), poza dopuszczeniem prowadzenia przez uczelnie studiów doktoranckich ( art. 4 ust. 2 ) , w ogóle nie zawierała innych regulacji dotyczących tych studiów a zwłaszcza stypendiów doktoranckich .

Powyższe ustalenia potwierdzają wyrażony na wstępie pogląd , iż w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji przepisy Rozdziału 6 regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie nie mogły stanowić podstawy odmowy przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego z powodu niezachowania terminu przewidzianego § 23 ust. 1 , czy też zaliczenia roku po terminie , o którym mowa w § 24 ust.1 regulaminu studiów doktoranckich , gdyż w tym zakresie jest to akt uczelni wydany bez podstawy prawnej.

Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swego działania na zasadach określonych w ustawie. Ustawa określiła , że do Senatu Uniwersytetu należy m.in. ustalenie regulaminu studiów doktoranckich. Jednakże z przepisów art. 200 i 201 ustawy , oraz z uregulowań dotyczących zasad przyznawania doktorantom pomocy materialnej wynika , iż problematyka ustalenia , trybu , warunków , wysokości i kryteriów przyznawania stypendiów doktoranckich nie stanowi materii podlegającej regulacji aktem władztwa wewnętrznego w postaci regulaminu studiów doktoranckich.

Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] 2008 r. wydane zostały zatem w warunkach nieważności przewidzianej art. 156 § 1 pkt 2 kpa , gdyż wydane zostały bez podstawy prawnej .

Zgodnie z przepisem art. 178 ust.1 Konstytucji RP w związku z art. 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych , Sąd nie jest związany postanowieniami uchwały Senatu Uniwersytetu z dnia [...] 2006 r. Nr [...] ze zmianami z dnia [...] 2007 r. ustalającymi regulamin studiów doktoranckich w zakresie regulowanym postanowieniami Rozdziału 6 - stypendia doktoranckie (§ § 22 -26 ) i odmawia stosowania tych przepisów jako wydanych bez podstawy prawnej.

Na marginesie Sąd zauważa, że określenie warunków zaliczenia roku należy do materii regulaminu studiów doktoranckich , gdyż mieści się w regulacji toku studiów ( art. 196 ust. 2 ) . Regulamin nie określa tych warunków.

W zaskarżonej decyzji przyjęto, iż warunkiem zaliczenia [...] roku studiów doktoranckich , a zatem i warunkiem wpisu na [...] rok jest otworzenie przewodu doktorskiego.

Taki warunek zawiera uchwała Rady Wydziału [...] z dnia [...] 1999 r w sprawie programu studiów doktoranckich na kierunku [...], zmieniona uchwałą Rady Wydziału z [...] 2000 r. Podstawę podjęcia tej uchwały stanowił § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10.VI. 1991 r w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów naukowych ( Dz.U. Nr 58 , poz. 249 z późn.zm.) wydanego właśnie na podstawie ówczesnej ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych ( Dz.U. Nr 65 , poz. 386 ).

Stanowiące podstawę tej uchwały Rady Wydziału , przepisy rozporządzenia , z mocy § 20 powołanego już rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie warunków i trybu organizowania , prowadzenia i odbywania studiów doktoranckich oraz przyznania i zwrotu stypendiów doktoranckich ( Dz.U. Nr 115 , poz. 964 ) utraciły moc z dniem 14 lipca 2005 r.

Powoływanie zatem tej uchwały jako aktu określającego warunki zaliczenia [...] roku studiów doktoranckich w roku akademickim 2007/2008 , również nie ma podstawy prawnej.

Nowa uchwała Rady Wydziału [...] z [...] 2007 r. w sprawie planu i programu studiów doktoranckich wprawdzie zaznacza , że dotyczy studiów rozpoczętych od 1.10. 2007 r. ale nie zawiera wymogu otworzenia przewodu doktorskiego jako warunku zaliczenia roku studiów.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w I punkcie sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z poźn.zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.

Orzeczenia w przedmiocie zwrotu na rzecz skarżącego kosztów postępowania odpowiadającego wysokości poniesionego wpisu oparto na przepisach art. 200 , 205 § 1 i 209 powołanej ustawy .