Wyrok NSA, sygn. akt II SA 944/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Powołane przepisy: article: art. 217 par. 2 pkt 2, art. 218 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Zaświadczenie to środek dowodowy należący do czynności faktycznych lub czynności materialno-technicznych administracji, niemający cech aktu administracyjnego. Zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem stanu rzeczy. W przypadku gdy organ dysponuje danymi z kartotek, ewidencji, rejestrów lub akt innego rodzaju, powinien wydać zaświadczenie niezwłocznie.

2. Organ administracyjny może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, które będzie dotyczyło stanu faktycznego lub stanu prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczenia. To postępowanie powinno być przeprowadzone przy odpowiednim zastosowaniu przepisów dotyczących dowodów w postępowaniu orzekającym. Odpowiedniość stosowania tych przepisów podyktowana jest uproszczonym charakterem postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń, które ma wyłącznie formę tzw. postępowania gabinetowego.

TEZY

1. Zaświadczenie to środek dowodowy należący do czynności faktycznych lub czynności materialno-technicznych administracji, niemający cech aktu administracyjnego. Zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem stanu rzeczy. W przypadku gdy organ dysponuje danymi z kartotek, ewidencji, rejestrów lub akt innego rodzaju, powinien wydać zaświadczenie niezwłocznie.

2. Organ administracyjny może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, które będzie dotyczyło stanu faktycznego lub stanu prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczenia. To postępowanie powinno być przeprowadzone przy odpowiednim zastosowaniu przepisów dotyczących dowodów w postępowaniu orzekającym. Odpowiedniość stosowania tych przepisów podyktowana jest uproszczonym charakterem postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń, które ma wyłącznie formę tzw. postępowania gabinetowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2002 r. sprawy ze skargi Stanisława K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 lutego 2000 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia 24 lutego 2000 r., na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 2 października 1999 r. złożonego przez Stanisława K. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody M. z dnia 23 września 1999 r., (...), dotyczące odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego, że pismem z dnia 28 listopada 1989 r. Helena K., Genowefa P., Anna B., Franciszek K., Marcin K., Stanisław K. i Kazimierz K. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji - aktu własności ziemi nr 42/74 z dnia 19 stycznia 1974 r. wydanego przez były Urząd Powiatowy w O. Janowi i Stefanii małżonkom N. na nieruchomość rolną o powierzchni 1,2325 ha, położoną w K.

W uzasadnieniu podano, że Stanisław K. wystąpił do Wojewody Ś. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że pismem z dnia 28 listopada 1989 r. Helena K., Genowefa P., Anna B., Franciszek K., Marcin K., Stanisław K. i Kazimierz K. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji - aktu własności ziemi nr 42/74 z dnia 19 stycznia 1974 r. wydanego przez były Urząd Powiatowy w O. Janowi i Stefanii małżonkom N. na nieruchomość rolną o powierzchni 1,2325 ha, położoną w K., twierdząc, że ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów.

Ś. Urząd Wojewódzki w K. Oddział Zamiejscowy w B. pismem z dnia 19 sierpnia 1999 r. przesłał powyższy wniosek Stanisława K. zgodnie z właściwością do M. Urzędu Wojewódzkiego.

W dniu 23 września 1999 r. postanowieniem Wojewoda M. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że pismem z dnia 28 listopada 1989 r. Helena K., Genowefa P., Anna B., Franciszek K., Marcin K., Stanisław K. i Kazimierz K. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji - aktu własności ziemi nr 42/74 z dnia 19 stycznia 1974 r. wydanego przez były Urząd Powiatowy w O. Janowi i Stefanii małżonkom N. na nieruchomość rolną o powierzchni 1,2325 ha, położoną w K., twierdząc, że jest organem niewłaściwym w sprawie.

W dniu 2 października 1999 r. Stanisław K. złożył zażalenie na postanowienie Wojewody M. do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu zażalenia uznał, iż wniosek Stanisława K. o wydanie zaświadczenia oparty jest na treści art. 217 par. 1 i par. 2 oraz art. 218 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl tych przepisów organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

M. Urząd Wojewódzki nie posiada wniosku osób zainteresowanych, dotyczącego stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi, ponieważ postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Z norm art. 218 par. 1 wynika, że zaświadczenie może być wydane na podstawie danych prowadzonych przez organ, natomiast w przypadku, gdy do ustalenia treści zaświadczenia konieczne są inne dane niż pozostające w dyspozycji organu, np. uzyskiwanie w drodze współdziałania z innymi organami, zaświadczenie nie może być wydane.

Wobec powyższego, organ odwoławczy orzekł jak w sentencji postanowienia.

W skardze do Sądu Stanisław K. zarzucał naruszenie przepisów prawa:

- art. 7-9, art. 12, art. 35 par. 1 i par. 2, art. 37 par. 1, art. 65 par. 1 i par. 2, art. 217 par. 1 i par. 2, art. 218 par. 1 Kpa i wniósł o:

1. uchylenie ww. postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 lutego 2000 r. i utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewody M. i orzeczenie obowiązku wydania żądanego zaświadczenia;

2. rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przy określeniu daty prawomocności aktu własności ziemi nr 42/74 z dnia 19 stycznia 1974 r. wydanego przez Wydział Rolnictwa i Skupu Urzędu Powiatowego w O., którego Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z 5 lipca 1991 r. stwierdził nieważność;

3. na podstawie art. 78 par. 1 Kpa o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy:

a/ nr 42/74 dotyczących wydania aktu własności ziemi z dnia 19 stycznia 1974 r. przez b. Urząd Powiatowy w O., a w tym przeprowadzenie dowodu na okoliczność, że akt ten posiada wpis "Niniejsza decyzja jest prawomocna. O. dnia 20 sierpnia 1975 r.";

b/ 17/90 b. Urzędu Wojewódzkiego w B., Wydział Geodezji i Gospodarki Ziemią;

c/ 369/90 Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej;

d/ Ś. Urzędu Wojewódzkiego w K. Oddział Zamiejscowy Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami w B.;

e/ 24/99/SW Wojewody M.;

f/ 8/99 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi;

4. o przeprowadzenie dozoru z:

a/ uchwały Pełnego Składu Sądu Najwyższego Izby Cywilnej i Administracyjnej z dnia 15 grudnia 1984 r., III AZP 8/83 - OSNIC 1985 nr 10 str. 1-12;

b/ uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1984 r. III CZP 75/83;

c/ postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1985 r. III CRN 317/85;

d/ uchwały Sądu Najwyższego z 11 września 1986 r. III CZP 65/86;

e/ uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1991 r., AZP 2/91;

f/ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lutego 2000 r., SK 13/98 /Dz.U. nr 15 poz. 203/.

W uzasadnieniu skargi Stanisław K. podniósł, że wnioskami z dnia 7 sierpnia 1999 r. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej i Wojewody Ś. "o wydanie zaświadczenia, że pismem z dnia 28 listopada 1989 r. Helena K., Genowefa P., Anna B., Franciszek K., Marcin K., Stanisław K. i Kazimierz K. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji - aktu własności ziemi nr 42/74 z dnia 19 stycznia 1974 r. wydanego przez były Urząd Powiatowy w O. Janowi i Stefanii małżonkom N. na nieruchomość rolną o pow. 1,2325 ha położoną w K.".

Ś. Urząd Wojewódzki w K. Oddział Zamiejscowy Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami w B. na podstawie art. 65 par. 1 Kpa wniosek ten przesłał do M. Urzędu Wojewódzkiego w K. Wojewoda M. postanowieniem z dnia 23 września 1999 r. odmówił wydania zaświadczenia motywując, że wniosek został skierowany do organu niewłaściwego w sprawie. Natomiast "Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - chodzi o Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyp. NSA - do tej pory nie wydał żądanego wnioskiem z dnia 7 sierpnia 1999 r. zaświadczenia".

Zdaniem skarżącego, wymienione wyżej postanowienia rażąco naruszają przepisy postępowania, a mianowicie art. 65 par. 1 i 6 Kpa, albowiem oczekiwał załatwienia swoich wniosków na podstawie przepisów prawa.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia zostało wprowadzone do Kpa w wyniku nowelizacji w 1980 r. jako z samego założenia uproszczenie i odformalizowanie. Postępowanie to ma charakter zbliżony do postępowania administracyjnego, a z uwagi na skąpą liczbę przepisów je regulujących i niewielki stopień sformalizowania jego czynności jest postępowaniem uproszczonym. Zaświadczenie to środek dowodowy należący do czynności faktycznych lub czynności materialno-technicznych administracji, niemający cech aktu administracyjnego. Zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem stanu rzeczy. W przypadku gdy organ dysponuje danymi z kartotek, ewidencji, rejestrów lub akt innego rodzaju, powinien wydać zaświadczenie niezwłocznie.

Organ administracyjny może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, które będzie dotyczyło stanu faktycznego lub stanu prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczenia. To postępowanie powinno być przeprowadzone przy odpowiednim zastosowaniu przepisów dotyczących dowodów w postępowaniu orzekającym.

Odpowiedniość stosowania tych przepisów podyktowana jest uproszczonym charakterem postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń, które ma wyłącznie formę tzw. postępowania gabinetowego /por. J. Lang, Zaświadczenia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego - OMT 1988 z. 2 str. 16/.

Stanisław K. składając wniosek o wydanie zaświadczenia stwierdził, że "mając interes w urzędowym potwierdzeniu w sprawie faktów oraz przedstawionego wyżej stanu prawnego" - /chodzi o pismo z dnia 28 listopada 1989 r., którym skarżący oraz inne osoby wymienione w części wstępnej uzasadnienia wystąpili o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi również opisanego w części wstępnej uzasadnienia - przyp. NSA/.

A zatem, żądanie jego opiera się nie na podstawie prawnej z art. 217 par. 2 pkt 2 Kpa. Przepis ten stanowi, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Jednakże w myśl art. 218 par. 1 Kpa, w przypadkach, o których mowa w art. 217 par. 2 pkt 2, organ administracji państwowej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Z akt sprawy wynika, że Wojewoda M. nie wydał skarżącemu żądanego zaświadczenia, albowiem w ewidencji podległego mu urzędu ww. pismo z dnia 28 listopada 1989 r. nie było zarejestrowane, a więc niemożliwe było potwierdzenie żądania strony. Wobec tego ww. postanowienie Wojewody M. i utrzymujące je w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie naruszają przepisów art. 217 par. 2 pkt 2 i art. 218 par. 1 Kpa.

Z wyżej przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uznał, że zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne, natomiast pozostałe zarzuty w niej wymienione, jako nie pozostające w związku z przedmiotem zaskarżenia, nie wymagają ustosunkowania się.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku.