Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 25/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 10, art. 77, art. 107 par. 1 i 3, art. 138 par. 1 i 2, art. 156 par. 1 pkt 4.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 1, art. 3 par. 1 i 2, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 5, par. 3 pkt 20.
journal: Dz.U. 2003 nr 108 poz 1014
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny  odpowiadać taksometry elektroniczne.
article: art. 92 ust. 2 pkt 1, art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4, art. 4 pkt 1 , 2 i 3, art. 4 pkt 11, art. 5 ust. 1, art. 6, art. 12 b), art. 18 ust. 5, art. 18 ust. 5 lit a- c).
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie NSA Maria Myślińska (spr.) Urszula Raczkiewicz Protokolant Elżbieta Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 września 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 767/08 w sprawie ze skargi W. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. 2. Zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz W. O. 1425 zł (jeden tysiąc czterysta dwadzieścia pięć zł.) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 września 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 767/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę W. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym z następującym uzasadnieniem.

W dniu [...] maja 2007 r. w W., przy ul. Sz. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki Ch. o numerze rejestracyjnym [...] prowadzonego przez W. O.. W trakcie kontroli kierowca okazał dowód rejestracyjny pojazdu, prawo jazdy, dowód osobisty, wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej przedsiębiorcy H. i U. "M." Spółka z o.o. z siedzibą w Z., umowę współpracy pomiędzy wymienioną spółką i skarżącym, zaświadczenie poświadczające spełnienie wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym, świadectwo legalizacji ponownej taksometru nr [...], książkę kasy rejestrującej oraz wydruk z kasy fiskalnej zamontowanej w kontrolowanym pojeździe, należącej do skarżącego.

Decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W. O. karę pieniężną w wysokości 18.000 zł., ograniczając jej wysokość, w oparciu o art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. z 2007 r. Dz. U. Nr 125, poz. 874), do kwoty 15.000 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżącemu nie została udzielona licencja na wykonywanie transportu drogowego osób. Wobec tego organ uznał, że przewóz wykonywany w dniu kontroli przez skarżącego odbywał się bez wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób. Organ pierwszej instancji stwierdził również wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Stwierdzono bowiem, że na bagażniku dachu kontrolowanego pojazdu zostało umieszczone podświetlane urządzenie (podświetlany plafon) z nazwą "E.", napisem "E." oraz numerami telefonów [...] i [...]. Powyższe, w ocenie organu stanowiło naruszenie art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Organ ustalił także, iż w kontrolowanym pojeździe znajdował się taksometr fiskalny kasy rejestrującej. W związku z powyższym, organ stwierdził wykonywanie przez skarżącego przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru.

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy "w zakresie stwierdzonych naruszeń" oraz uchylił tę decyzję w zakresie nałożonej kary w wysokości 18.000 zł. I na podstawie art. 92 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy nałożył na skarżącego karę w wysokości 15.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżący wykonywał transport drogowy osób we własnym imieniu i na swoją rzecz, o czym świadczył wydruk z fiskalnego raportu dobowego, na którym widnieje nazwa przedsiębiorcy S. W. O., nr NIP przedsiębiorcy [...] oraz numer rejestracyjny pojazdu, którym był wykonywany transport drogowy osób. Organ wskazał również na treść art. 13 ustawy o transporcie drogowym, który zakazuje odstępowania licencji osobom trzecim oraz przenoszenia uprawnień z niej wynikających na te osoby. Powyższe oznacza, iż skarżący nie posiadał uprawnień do korzystania z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej na rzecz H. i U. "M." Sp. z o.o. Ustosunkowując się do łączącej skarżącego ze spółką H. i U. "M" w Z. umowy o współpracy, organ uznał, że skarżący wykonywał transport drogowy we własnym imieniu i na swoją rzecz o czym świadczy wydruk z fiskalnego raportu dobowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu nieprecyzyjności art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, wskazał, że treść tego przepisu jest jasna, bowiem w sposób ścisły zakreśla krąg adresatów, jak również enumeratywnie wymienia te czynności, których realizacja jest zabroniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę W. O. na powyższą decyzję stwierdził, iż nie doszło do naruszenia art. 7, 10 i 77 k.p.a., albowiem organ zebrał i wnikliwie ocenił materiał dowodowy w sprawie, zapewniając stronie czynny udział w postępowaniu o czym świadczy zawiadomienie o wszczęciu postępowania i treść art. 10 K.p.a. oraz zakończenie postępowania z pouczeniem o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie doszło również do naruszenia prawa materialnego tj. art. 5 ust. 3 pkt 4 i art. 18 ust. 5 cytowanej ustawy o transporcie drogowym.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w dniu kontroli skarżący, prowadzący własną jednoosobową działalność gospodarczą, wykonywał osobiście krajowy transport drogowy osób, wożąc pasażerów na podstawie zleceń otrzymanych od H. i U. "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z.. Podczas kontroli skarżący nie okazał licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wystawioną na swoją rzecz, a jedynie wypis z licencji wystawiony na osobę trzecią tj. H. i U. "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z.. W. O. przedstawił kontrolującym umowę współpracy z dnia 10 kwietnia 2007 r. zawartą pomiędzy nim a wskazaną spółką oraz w czasie kontroli wydrukował z kasy fiskalnej zamontowanej w jego pojeździe wydruk nr [...], który wskazywał na prowadzoną przez niego firmę. Również z okazanej książki kasy rejestrującej i ze świadectwa legalizacji ponownej wynikało, że jej właścicielem i użytkownikiem jest skarżący. Skarżący przedstawił również potwierdzenie nadania NIP, potwierdzenie nadania REGON oraz potwierdzenie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wszystkie te dokumenty dotyczyły skarżącego, prowadzącego jednoosobowo działalność gospodarczą. Przedmiotem przedstawionej przez stronę umowy o współpracy było współdziałanie pomiędzy stronami w zakresie usług transportowych wspomaganych systemem "[...]".

W ocenie Sądu pierwszej instancji na podstawie tej umowy strony zobowiązały się do pewnego rodzaju współpracy, w ramach której jedna strona zobowiązuję się obsługiwać klientów (poprzez przyjmowanie od nich zleceń np. telefonicznych i przekazywanie ich skarżącemu) zaś druga strona tj. W. O. zobowiązała się do uiszczania w zamian pewnej stałej comiesięcznej opłaty. Całe ryzyko wykonywania działalności gospodarczej obciążało w całości skarżącego.

Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący przedsiębiorca, realizując przewozy pasażerów w ramach współpracy umownej ze spółką H. i U. "M." Sp. z o.o. nie mógł być uznany za "inną osobę" niezatrudnioną przez przedsiębiorcę, lecz wykonującą przewozy na jej rzecz w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.

Wobec bezsporności faktu umieszczenia na dachu kontrolowanego pojazdu podświetlanego urządzenia z nazwą "[...]", napisem "[...]" oraz numerami telefonów "[...]" i "[...]" oraz stwierdzonego używania przez skarżącego w pojeździe taksometru fiskalnego kasy rejestrującej o numerze fabrycznym [...], Sąd pierwszej instancji uznał zasadność stwierdzenia przez organu naruszenia art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. Sąd podkreślił ponadto, że o wykonywaniu przez skarżącego przewozów okazjonalnych a nie taksówką bez licencji świadczyło to, że pojazd nie został wyposażony w dodatkowe światło z napisem "[...]", numer boczny, a nadto w dowodzie rejestracyjnym nie została również ujęta adnotacja dotycząca przeznaczenia pojazdu jako "taxi". Skarżący nie wykonywał też przejazdu regularnego ani regularnego specjalnego wobec tego art. 18 ust. 5 miał zastosowanie.

Skargą kasacyjną pełnomocnik W. O. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

art. 4 pkt. 11 ustawy o transporcie drogowym poprzez bezzasadne wyłączenie spod definicji przewozów okazjonalnych przewozu dokonywanego taksówką;

art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędne ustalenie przedmiotowego i podmiotowego zakresu obowiązywania tego przepisu;

art. 6 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że określa on, obok transportu drogowego taksówką, także rodzaj przewozu taksówkowego;

art. 92 ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie kary łącznej w miejsce kar za każde naruszenie przepisu ustawy z osobna;

art. 5 ust. 3 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, iż skarżący, nie będący posiadaczem licencji, nie może wykonywać przewozów na rzecz posiadacza licencji;

art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie drogowym, poprzez zrównanie taksometru z drogomierzem - dalmierzem, a zatem urządzeniem, którego stosowanie nie narusza art. 18 ust. 5 lit. a ustawy o transporcie drogowym;

art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, iż nie podłączony do instalacji elektrycznej banner reklamowy jest lampą lub innym urządzeniem technicznym;

art. 18 ust. 5 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez przyjęcie, iż możliwe jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie art. 18 ust. 5 w sytuacji, gdy stronę ukarano także za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego;

II. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, iż skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji;

- poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, iż w kontrolowanym pojeździe zainstalowany był taksometr oraz że nie ma różnicy pomiędzy taksometrem a drogomierzem – dalmierzem,

- poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, iż na dachu samochodu zainstalowane były lampy lub inne urządzenia techniczne;

- poprzez błędne ustalenie, iż stroną postępowania jest W. O., podczas gdy powinna nią być spółka H. i U. "M." Sp. z o.o. z siedzibą w Z.;

- art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd zobowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako skierowanych do osoby nie będącej stroną postępowania;

- art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd zobowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wobec faktu, iż na W. O. nałożono karę nieznaną ustawie;

- art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd zobowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji organu Il Instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wobec faktu, iż W. O. został ukarany karą pieniężną na podstawie wykluczających się przepisów;

- art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd zobowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, gdyż osoba, która podpisała zaskarżoną decyzję - Dyrektor Biura Prawnego i Orzecznictwa, nie była osobą uprawnioną do dokonania takiej czynności,

- art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy Sąd obowiązany był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji wobec faktu, iż organ otrzymał jednocześnie decyzję organu I instancji w zakresie stwierdzonych naruszeń w całości w mocy oraz jednocześnie uchylił decyzję organu I instancji w zakresie nałożonej kary i nałożył karę pieniężną w innej wysokości.

Autor skargi kasacyjnej podniósł ponadto, iż Sąd nie orzekł i nie wypowiedział się co do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, co uniemożliwiało zapoznanie się z motywacją sądu w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia. W konsekwencji sąd naruszył prawo strony do rzetelnej oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w drodze kontroli instancyjnej.

W obszernym uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, iż w jego ocenie skarżący wykonywał transport w zupełnej zgodności z art. 5 ust. 3 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym. Jako przedsiębiorca współpracujący z posiadaczem licencji, wykonywał przewóz w swoim imieniu, ale na rzecz posiadacza licencji. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, iż stroną postępowania był W. O., podczas gdy, zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt. 4 cytowanej ustawy skarżący wykonywał osobiście przewozy na rzecz spółki H. i U. "M." sp. z o.o. Spółka ta zatem jako przedsiębiorca odpowiedzialny z tytułu wykonywania transportu drogowego w oparciu o wydaną licencję powinna być stroną postępowania administracyjnego - stroną decyzji. W takiej sytuacji Sąd Administracyjny zobowiązany był - zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. do stwierdzenia nieważności decyzji.

Autor skargi kasacyjnej podniósł iż kierowcy - przedsiębiorcy wprawdzie dokonują przewozów w swoim imieniu, ale na rzecz przedsiębiorcy posiadającego licencję na transport drogowy osób. Taki właśnie schemat wykonywania przewozu osób przewidział ustawodawca w art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Powyższe, zdaniem autora skargi kasacyjnej wskazuje, iż skarżący wykonywał transport w zgodności z art. 5 ust. 3 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym. Jako przedsiębiorca współpracujący z posiadaczem licencji, wykonując przewóz na rzecz posiadacza licencji, nie naruszył przepisu ustawy zakazującego wykonywanie transportu drogowego bez licencji, a w konsekwencji nie było podstaw do nałożenia na niego kary w wysokości 8.000 zł.

Autor skargi kasacyjnej wywiódł, że skoro skarżącego ukarano za naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy- za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego to niemożliwym było ukaranie go za naruszenie art. 18 ust. 5 ustawy, jako że przepis ten określa specyficzne zakazy dla podmiotów posiadających określoną prawem licencję. Ewentualne naruszenie zakazu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji jest naruszeniem, które konsumuje wszystkie inne naruszenia, a w szczególności te wynikające z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, jako że art. 18 ust. 5 ma zastosowanie jedynie do podmiotów wykonujących transport drogowy w oparciu o licencję.

Autor skargi kasacyjnej podniósł również, że utrzymanie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzji organu I instancji w całości w zakresie stwierdzonych naruszeń, a uchylenie jej w zakresie nałożonej kary pieniężnej stanowiło rażące naruszenie prawa. Za działanie bez podstawy prawnej autora skargi kasacyjnej uznał nałożenie kary łącznej w wysokości 18.000 zł bez wskazania poszczególnych naruszeń i - konsekwentnie - poszczególnych kar za owe naruszenia. W odniesieniu do powyższego, autor skargi kasacyjnej podniósł, iż Sąd nie tylko nie orzekł w sposób przewidziany w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ale także w ogóle nie wypowiedział się co do powyższego zarzutu strony skarżącej. Brak rozstrzygnięcia o tym zarzucie spowodował, iż strona skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z motywacją sądu co do merytorycznego rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie zakres definicji zawarty w art. 4 pkt. 11 ustawy o transporcie drogowym ustalał przy pomocy treści art. 5 i 6 ustawy, a następnie zakres art. 5 i 6 ustawy wyjaśnił w oparciu o ustalony zakres art. 4 pkt. 11 ustawy. W wyniku takiego "zabiegu" Sąd wywiódł istnienie niezdefiniowanego w słowniczku przewozu taksówkowego jako odrębnego przewozu. Sąd wyłączył również z zakresu podmiotowego przewóz taksówkami i przedmiotowego taksówki, przy wykładni treści art. 18 ust. 5. Sąd błędnie wyinterpretował powyższy przepis, wyłączając spod "przewozów okazjonalnych" te dokonywane "taksówką".

Autor skargi kasacyjnej podniósł także, iż w jego ocenie Sąd błędnie ustalił stan faktyczny sprawy, zupełnie niezasadnie zrównując taksometr (urządzenie które posiada swoją prawną definicję) z drogomierzem-dalmierzem połączonym z urządzeniem przeliczającym (kasą fiskalną). Błędnie uznał również banner reklamowy umieszczony na dachu pojazdu za urządzeniem, którego stosowania zakazał ustawodawca w art. 18 ust. 5 lit. c ustawy o transporcie drogowym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają podstawy kasacyjne, biorąc pod uwagę z urzędu nieważność postępowania, o której mowa w § 2 tego przepisu, a która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz zarzucie naruszenia przepisów postępowania jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozważenie zasadności podstaw kasacyjnych w przypadku sformułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) jak i zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) należy rozpocząć od zarzutów naruszenia prawa procesowego, albowiem ocena prawidłowości zastosowania prawa materialnego możliwa jest wówczas gdy niewadliwie ustalony został stan faktyczny, niewadliwe proceduralnie było postępowanie administracyjne.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach, o których mowa w art. 174 p.p.s.a., zatem ocenę stawianych w niej zarzutów należy rozpocząć od rozważenia zarzutów sformułowanych w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów prawa procesowego.

W pierwszej kolejności odnieść się należy do najdalej idącego zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 p.p.s.a., którego naruszenie autor skargi kasacyjnej upatruje w oddaleniu skargi w sytuacji gdy zaskarżona decyzja obarczona była nieważnością wobec faktu, iż podpisana został przez osobę nieuprawnioną do tej czynności.

Wskazać należy, iż zarzut taki sformułowany został dopiero na etapie postępowania kasacyjnego. Strona nie podniosła takiego zarzutu w skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a jedynie sformułowała zarzut naruszenia przepisów art. 7, 10 i 77 K.p.a. okreslających zasady prawdy obiektywnej, czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasady oficjalności postępowania dowodowego.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną zaś rozpoznając sprawę dokonuje on kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1, art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Wobec faktu, iż Sąd pierwszej instancji oddalił skargę strony na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w ramach kontroli sądowoadministracyjnej, o której mowa w cytowanym przepisie, a więc nie dopatrzył się podstawy nieważności decyzji w zakresie jaki podnosi autor skargi kasacyjnej zaś zarzut ten został podniesiony dopiero w skardze kasacyjnej bez wskazania jakichkolwiek okoliczności poddających w wątpliwość podpis widniejący pod zaskarżoną decyzją osoby uprawnionej do wydania tejże w imieniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Również analiza akt sprawy nie nasuwa w tym zakresie żadnych wątpliwości. Powyższe stanowi o bezzasadności zarzutu.

Niezasadny jest kolejny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy Sąd "powinien" stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji wobec tego, iż organ otrzymał jednocześnie decyzję organu I instancji w zakresie stwierdzonych naruszeń w całości w mocy oraz uchylił decyzję organu I instancji w zakresie nałożonej kary i nałożył karę pieniężną w innej wysokości. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor stawiając powyższy zarzut w istocie kwestionuje prawidłowość konstrukcji decyzji pierwszej instancji w zakresie nałożonej kary pieniężnej poprzez niewskazanie w sentencji decyzji z dnia 25 września 2007 r. poszczególnych naruszeń za które nałożono karę. Kwestionuje również prawidłowość decyzji organu odwoławczego utrzymującej decyzję organu pierwszej instancji w zakresie stwierdzonych naruszeń oraz uchylającej tę decyzję w zakresie nałożonej kary.

Wskazać należy, iż jakkolwiek decyzja organu administracji pierwszej instancji w istocie w sentencji nie zawiera wyszczególnienia naruszeń za które nałożono na W. O. karę, to uzasadnienie tej decyzji wskazuje rodzaj stwierdzonego naruszenia, wysokość nałożonej kary oraz podstawę prawą jej nałożenia. Wobec treści art. 107 § 1 i 3 K.p.a. stanowiącego, iż częścią decyzji jest jego uzasadnienie faktyczne i prawne, taka konstrukcja decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego odpowiada prawu.

Przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (...). Decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji co do stwierdzonych naruszeń, a więc organ ten w pełni podzielił ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji w odniesieniu do naruszeń stanowiących podstawę nałożenia poszczególnych kar pieniężnych. Mając na względzie art. 92 ust. 2 pkt 1 u.t.d., który stanowi, iż suma kar nałożonych podczas jednej kontroli, w odniesieniu do kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 15.000 zł. Organ odwoławczy podzielając, o czym mowa powyżej, ustalenia i rozstrzygniecie organu pierwszej instancji w zakresie naruszeń przez skarżącego przepisów ustawy o transporcie drogowym dokonał jedynie prawidłowego zastosowania art. 92 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy obligującego organ do wymierzenia określonej tym przepisem kary w sytuacji sumowania się kar za poszczególne naruszenia stwierdzone w trakcie jednej kontroli.

Wobec treści cytowanego art. 138 § 1 K.p.a. oraz prawidłowości konstrukcji decyzji M. Inspektora Transportu Drogowego niezasadne jest stanowisko autora skargi kasacyjnej o niedopuszczalności rozstrzygnięcia organu odwoławczego, w którym uchylił on decyzję organu pierwszej instancji w części i w tym zakresie orzekła co do istoty sprawy. Konsekwencją tego jest brak podstaw do uznania, iż Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oddalając skargę gdyż nie stwierdził naruszenia art. 156 K.p.a. Podkreślić należy wbrew stanowisku aktora skargi kasacyjnej twierdzącego, iż Sąd pierwszej instancji nie doniósł się do tak sformułowanego zarzutu skargi, albowiem jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku (s. 11) zajął on stanowisko co do zastosowania przez organy art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz co do konstrukcji decyzji organu pierwszej instancji.

Powyższy zarzut wiąże się z zarzutami stawianymi w punktach 6 i 7 sformułowanych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., których naruszenie zdaniem autora skargi kasacyjnej polegało na nałożeniu na skarżącego kar pieniężnych na podstawie wykluczających się przepisów oraz nałożeniu kary nieznanej ustawie co powinno być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.

Kara pieniężna nałożona została na skarżącego za naruszenie przepisu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym w oparciu o art. 92 ust. 1 i Lp 2.9 pkt 1 i 3 załącznika do cytowanej ustawy, zgodnie z którym za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: 1. umieszczania lub używania w pojeździe taksometru, 2. umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych przewidziano karę po 5.000 zł oraz za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek za które naruszenie przewidziano karę w wysokości 8.000 zł., co łącznie dawało kwotę kar 18.000 zł. Organ odwoławczy stosując się do art. 92 ust. 2 pkt 1 wymierzył skarżącemu karę w wysokości 15.000 zł. Jak zatem wynika z powołanych przepisów oraz treści decyzji obu organów w sprawie zastosowano kary przewidziane wyłącznie w przepisach ustawy i jej załączniku, a wobec przekroczenia sumy kar ponad kwotę określoną w cytowanym przepisie art. 92 ust 2 pkt 1 nałożono na skarżącego karę w wysokości 15.000 zł.

Nie może być mowy o zastosowaniu przez organy kary nieznanej ustawie lub środków wykluczających się, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych. W tych okolicznościach zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stawiany wyrokowi Sądu pierwszej instancji jest bezzasadny.

Kolejną grupą zarzutów sformułowanych w ramach podstawy naruszenia przepisów prawa procesowego są zarzuty skierowania decyzji organów obu instancji do osoby nie będącej stroną w sprawie oraz błędnego ustalenia, iż stroną jest skarżący gdy w ocenie autora skargi kasacyjnej powinna nią być Spółka H. i U. "M." w Z..

Kasator zarzucając Sądowi pierwszej instancji nieuwzględnienie faktu, że decyzję skierowano do podmiotu niebędącego stroną ograniczył się do wskazania art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zasadności tych zarzutów przeczy przede wszystkim treść umowy łączącej skarżącego W. O. ze wskazaną Spółką.

Jak bowiem wynika z treści "Umowy o współpracy" z dnia [...] kwietnia 2007 r. skarżący wykonywał działalność na własny rachunek (§ 6 umowy), przewozów dokonywał we własnym imieniu zaś ryzyko wykonywania działalności gospodarczej obciążało w całości skarżącego (§ 7). Skarżący zobowiązany był również na mocy § 3 i 4 umowy do uiszczania na rzecz Spółki comiesięcznej opłaty w ustalonej z góry kwocie. Spółka "M." natomiast zobowiązana była do zapewnienia skarżącemu całodobowej obsługi w zakresie transferu zamówień za pośrednictwem systemu "[..]" i w ramach tego systemu (§ 1 i 2). Również fakt wpisania skarżącego do ewidencji działalności gospodarczej gdzie przedmiot tej działalności określony został jako "działalność taksówek ...transport pasażerski lądowy pozostały" oraz zarejestrowania na osobę skarżącego kasy rejestrującej "[...]" z której pochodziły paragony fiskalne opatrzone danymi skarżącego. Zauważyć również trzeba, że w świetle art. 92 ust. 1 cytowanej ustawy o transporcie drogowym stroną postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej jest ten, kto wykonuje przewóz drogowy.

Wobec powyższego za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż skarżący działał we własnym imieniu, był zatem osobą wykonującą w dniu kontroli przewóz drogowy a w konsekwencji był również osobą do której należało skierować decyzję – stroną postępowania administracyjnego.

Kolejnym podniesionym zarzutem jest zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego przez Sąd pierwszej instancji polegającego na przyjęciu, iż skarżący wykonywała transport bez wymaganej licencji.

Z protokołu kontroli z dnia [...] maja 2007 r. wynika, iż skarżący przedstawił wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wydanej na rzecz przedsiębiorstwa H. i U. "M." Sp. z o.o. w Z.. Sam skarżący zaś oświadczył, iż "korzysta z licencji korporacji".

Oznacza to, iż w dniu kontroli skarżący nie posiadał licencji, a jedynie posługiwał się licencją wystawioną na przedsiębiorcę, z którym łączyła go umowa o współpracy. Zatem wykonując we własnym imieniu zarobkowy przewóz osób wykonywał go bez wymaganej licencji.

Również niezasadny jest zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż w skontrolowanym pojeździe zamontowany był taksometr. Autor skargi kasacyjnej w tym zakresie podniósł, iż urządzeniem zamontowanym w kontrolowanym pojeździe skarżącego był dalmierz – drogomierz połączony z urządzeniem przeliczającym – kasą fiskalną.

Wskazać należy, iż urządzenie w skontrolowanym samochodzie zostało zamontowane, na co wskazuje świadectwo legalizacji pionowej, pod rządami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać taksometry elektroniczne (Dz. U. Nr 108, poz. 1014), zgodnie z którym taksometr to elektroniczny przyrząd pomiarowy, który służy do obliczania według ustalonych taryf należności za długość drogi przebytej przez taksówkę za czas wynajęcia taksówki. Przepis § 5 tego rozporządzenia stanowił, iż taksometr powinien współpracować z kasą rejestrującą, która może być w niego wbudowana lub podłączona, w sposób niezakłócający jego działania, jeżeli obowiązek taki wynika z przepisów odrębnych.

Zgodnie natomiast z treścią § 3 pkt 20 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 grudnia 2006 r., taksometr to przyrząd pomiarowy przeznaczony do pomiaru czasu trwania kursu pojazdu i obliczania długości przebytej drogi na podstawie sygnału dostarczanego przez nadajnik sygnału długości drogi oraz obliczania i wyświetlania opłaty należnej za kurs na podstawie obliczonej długości lub zamierzonego czasu trwania kursu.

Jak wynika z paragonu fiskalnego pochodzącego z kontrolowanego pojazdu zawarte na nim informacje wskazują, iż w istocie urządzenie to odpowiada definicji zawartej w cytowanym pkt 20 § 3 rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2006 r. Ponadto jak wynika ze świadectwa legalizacji pionowej, wystawionego pod rządami rozporządzenia z 16 czerwca 2003 r., jego przedmiotem był taksometr elektroniczny, a zatem urządzenie to spełniało przesłanki, o których mowa w tym rozporządzeniu, co dodatkowo potwierdza, iż urządzenie to było taksometrem, a nie jak wskazuje to autor skargi kasacyjnej dalmierzem.

Nie został również skutecznie podważony stan faktyczny sprawy w zakresie, w jakim Sąd pierwszej instancji przyjął, że na dachu skontrolowanego pojazdu zainstalowany był podświetlany banner. Autor skargi kasacyjnej poza sformułowaniem zarzutu we wskazanym zakresie nie podniósł w uzasadnieniu na czym miało polegać błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż urządzenie zamontowane na dachu kontrolowanego pojazdu nie było lampą lub innym urządzeniem technicznym i jakie okoliczności stanu faktycznego za tym przemawiały, a które nie zostały wzięte pod uwagę w zaskarżonym orzeczeniu. Wskazać należy, iż z protokołu kontroli wynika, iż organ dokonujący kontroli stwierdził, że na bagażniku pojazdu umieszczonego na jego dachu zamontowano podświetlane urządzenie z nazwą "[...]" i numerami telefonów przedsiębiorstwa "[...]" [...], [...]. Samo wskazanie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na okoliczność, iż niepodłączone do instalacji elektrycznej bannery nie są lampami ani innymi urządzeniami technicznymi bez wskazania okoliczności faktycznych przemawiających za taką tezą nie daje podstaw o uznania, iż Sąd dokonała błędnego ustalenia stanu faktycznego we wskazanym zakresie.

Mając na względzie powyższe rozważania w zakresie stawianych zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego – art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uznać należ stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za wiążący, albowiem nie został skutecznie podważony skargą kasacyjną.

Oceniając czy stan faktyczny odpowiada hipotezie zastosowanych w sprawie norm prawa materialnego wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Brak licencji stanowi zatem naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu ustawy, które to naruszenie wymienione zostało w wykazie naruszeń pod lp. 1.1 załącznika do ustawy, przewidzianego w art. 92 ust. 4 cytowanej ustawy i które skutkuje nałożeniem kary pieniężnej zgodnie z art. 92 ust. 1 tej ustawy.

Za usprawiedliwiony uznać należało zarzut niewłaściwego zastosowania w stanie faktycznym sprawy art. 18 ust. 5 cytowanej ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie bowiem z powyższym przepisem przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru, b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Nie budzi również wątpliwości, że ustawa o transporcie drogowym odróżnia przewozy okazjonalne od przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Definicja "przewozu okazjonalnego" zawarta w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie wskazuje jedynie, że przewozem tym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W definicji tej nie ma wprost wyłączenia z zakresu przewozów okazjonalnych przewozów dokonywanych taksówką.

Zasadą wynikającą z powołanego art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie jest, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, co zgodnie z art. 4 pkt 3 w zw. z pkt 1 i 2 ustawy oznacza podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy (...), wymaga odpowiedniej licencji. Specjalnym rodzajem licencji, odrębnej od przewidzianej w art. 5 ustawy o transporcie drogowym, udzielenie której wymaga spełnienia dodatkowych wymogów, jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką, określona w art. 6 cytowanej ustawy. W świetle powyższego regulacja zawarta w art. 12 b) ustawy o transporcie drogowym - zgodnie z którą licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką - oznacza, że przewozem okazjonalnym jest przewóz wykonywany po uzyskaniu licencji w rozumieniu art. 5 ustawy o transporcie, zaś transport drogowy taksówką to transport wykonywany na podstawie licencji udzielonej zgodnie z art. 6 tej ustawy. Potwierdza to istnienie podziału przewozów na okazjonalne i wykonywane taksówką.

W świetle powyższego, zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 5 i art. 6 ustawy o transporcie, które w istocie sprowadzały się do kwestionowania wyłączenia z przewozów okazjonalnych przewozów dokonywanych taksówką, uznać należy za całkowicie chybione.

Wprowadzenie przez ustawodawcę omawianego rozróżnienie pozwala przyjąć, że zakazy wymienione w art. 18 ust. 5 lit. a) – c) ustawy nie obowiązują przy wykonywaniu transportu drogowego taksówką i dotyczą jedynie wykonywania przewozów okazjonalnych, a zatem przewozów wykonywanych na podstawie licencji udzielonej na podstawie art. 5 .

W konsekwencji, skoro w sprawie w sposób niepodważony ustalono, że skarżący wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji to znaczy, że nie wykonywał przewozu okazjonalnego. Taki stan rzeczy wskazuje, że stan faktyczny sprawy nie uzasadnia stosowania wobec skarżącego zakazów zawartych w art. 18 ust. 5 lit. a)-c) ustawy o transporcie. Bezprzedmiotowe tym samym w sprawie stają się rozważania związane z zarzutem naruszenia art. 18 ust. 5 lit. c) ustawy o transporcie przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, czy zainstalowane w kontrolowanym pojeździe urządzenia objęte były zakazem, o którym mowa w tym przepisie. W zakresie zarzutu naruszenia art. 18 ust. 5 lit. a cytowanej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się przy okazji rozpoznawania zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczących ustalenia stany faktycznego sprawy w zakresie uznania przez Sąd pierwszej instancji jakiego rodzaju urządzenie pomiarowe zamontowane było w kontrolowanym pojeździe

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a.