Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 203/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny (art. 149 par. 2 ustawy PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art.4 ust. 1 i ust. 2, art. 6, art. 13 us. 1, art. 14 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149 par. 1, par. 1a, par. 2
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Wejherowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w Wejherowie do rozpatrzenia wniosku G. K. z dnia 26 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala wniosek o wymierzeniu organowi grzywny.


UZASADNIENIE

G. K. (dalej także jako: "skarżący" lub "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Wejherowie (dalej również jako: "organ" lub "Prezes Sądu") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismami datowanymi na dzień 26 września 2022 r. (wpływ do Sądu Rejonowego w Wejherowie odpowiednio 3 i 13 października 2022 r.) G. K. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w Wejherowie o udostępnienie - na podstawie ustawy z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. 2022 r., poz. 90 - dalej w skrócie jako: "u.d.i.p.") - orzeczeń Sądu Rejonowego w Wejherowie wraz z uzasadnieniami, tj.:

1/ wyroków, które wydano w latach 2021/2022 w przedmiocie pozbawienia władzy rodzicielskiej uczestników tych postępowań;

2/ wyroków skazujących, które wydano w latach 2020/2021 za przestępstwa art. 197-203 Kodeksu karnego.

Wnioskodawca zaznaczył, że należy wnioskowaną informację udostępnić mu "tylko i wyłącznie na nośniku danych pamięci USB 2.0 poprzez zakup takiego nośnika danych przez Sąd".

Prezes Sądu Rejonowego w Wejherowie pismem z dnia 14 października 2022 r. (nr [...]) poinformował wnioskodawcę, powołując się na art. 14 i art. 15 u.d.i.p., że udostępnienie informacji publicznej we wskazanej przez niego formie wiąże się z koniecznością poniesienia przez Sąd Rejonowy w Wejherowie dodatkowych kosztów. Wobec tego zobowiązuje go do uiszczenia opłaty w kwocie 40 zł na rachunek bankowy Sądu Rejonowego w Wejherowie w terminie 14 dni.

Jednocześnie Prezes Sądu pouczył wnioskodawcę, że w terminie 14 dni może dokonać zmiany wniosku w zakresie formy udostępnienia informacji publicznej albo wycofać wniosek, a jednocześnie wyjaśnił, że Sąd Rejonowy w Wejherowie nie ma możliwości udostępnienia informacji w formie określonej we wnioskach, gdyż nie dysponuje wskazanymi nośnikami danych, natomiast może udostępnić żądaną informację w formie dokumentu papierowego.

Organ poinformował wnioskodawcę także, że w przypadku braku uiszczenia opłaty albo zmiany wniosku w zakresie formy udostępnienia informacji publicznej, w zakreślonym do tego terminie, postępowanie o udostępnienie informacji publicznej zostanie umorzone.

Powyższe pismo Prezesa Sądu Rejonowego zostało odebrane przez wnioskodawcę w dniu 25 października 2022 r.

W skardze z dnia 28 października 2022 r. (nadanej w Zakładzie Karnym w [...] w dniu 28 października 2022 r.) złożonej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący zarzucił Prezesowi Sądu Rejonowego w Wejherowie bezczynność polegającą na nieudostępnieniu mu informacji publicznej wnioskowanej w pismach z dnia 26 września 2022 r. W skardze został zawarty także wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 500 zł, a także wniosek o zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego w Wejherowie do udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że Prezes Sądu w piśmie z dnia 14 października 2022 r. zaznaczył, iż w przypadku nie uiszczenia przez niego opłaty wnioskowana informacja nie zostanie mu udzielona. Tymczasem żądanie od niego opłaty w wysokości 40 zł jest nieuzasadnione, bowiem udostępnienie informacji publicznej jest bezpłatne. Opłata za takie informacje może być nałożona tylko i wyłącznie jeżeli koszt tych informacji oraz ich utworzenia jest duży oraz czasochłonność pracy wytworzenia tych informacji jest duża. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Koszt udostępnienia wnioskowanej przez niego informacji publicznej dla Sądu Rejonowego w Wejherowie nie jest wielki, zarówno pod względem finansowym, jak i również pod względem czasochłonności.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w Wejherowie wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, a ponadto o zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Prezes Sądu wskazał, że postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej charakteryzuje się pewną specyfiką. Ta specyfika wynika z stąd, że udzielenie informacji w trybie u.d.i.p. to zespół określonych czynności materialno-technicznych, czyli tzw. faktyczne działania podmiotu zobowiązanego do udzielania tej informacji. W sytuacji gdy podmiot, do którego skierowano wniosek, nie dysponuje żądanym nośnikiem, na którym ma być udzielona informacja, zawiadamia o tym wnioskodawcę w formie pisma informacyjnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem też możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego, stosuje się jedynie w sytuacji odmowy udzielenia informacji bądź umorzenia postępowania. Kontroli sądowej nie podlegają natomiast pisma informacyjne. Dopiero wydanie rozstrzygnięcia o odmowie udzielania informacji bądź o umorzeniu postępowania wobec niezłożenia wniosku o udostępnienie informacji w sposób i w formie wskazanych w powiadomieniu, oczywiście po wyczerpaniu środków odwoławczych, otwiera drogę postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem pismo Prezesa Sądu Rejonowego w Wejherowie z dnia 14 października 2022 r. i zaskarżona w związku z nim bezczynność Prezesa Sądu nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Skarga powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).

Niezależnie od powyższego Prezes Sądu wskazał, że nie pozostawał w bezczynności, gdyż swoje czynności w zakresie udzielenia informacji publicznej podejmował w terminach, w szczególności określonych w art. 14 i art. 15 u.d.i.p. O skuteczności skargi na bezczynność można natomiast mówić jedynie wówczas, gdy właściwy podmiot nie wykonuje w terminie nałożonych na niego prawem obowiązków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - dalej jako: "p.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).

Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie zostały dokonane przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany na podstawie obowiązujących przepisów prawa do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podjął działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl natomiast art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Wejherowie w przedmiocie rozpoznania wniosku G. K. o udostępnienie informacji publicznej, określonej w opisanym wyżej piśmie z dnia 26 września 2022 r., w którym skarżący zaznaczył, że "informację należy udostępnić tylko i wyłącznie na nośniku danych pamięci USB 2.0".

Podstawą prawną złożenia przedmiotowego wniosku były przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - zwanej dalej jako "u.d.i.p."), która służy realizacji konstytucyjnego prawa obywateli do uzyskania informacji o działaniach władzy i sprawach publicznych. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zakres prawa do informacji określa ust. 2 tego przepisu, mówiąc że prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Natomiast, ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazując w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Dla stwierdzenia zatem bezczynności organu lub innego podmiotu zobowiązanego na gruncie u.d.i.p. konieczne jest spełnienie kumulatywnie dwóch przesłanek. Po pierwsze, wniosek o udostępnienie takiej informacji kieruje się do podmiotu, który w świetle u.d.i.p. jest zobowiązany do jej udzielenia. Po drugie, wnioskowana informacja musi zaliczać się do kręgu informacji publicznych w rozumieniu u.d.i.p. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia to, z jakiego powodu ona zaistniała i czy była zawiniona.

Rozważając powyższe kwestie, Sąd uznał, że niewątpliwie wniosek o udostępnienie informacji został złożony do podmiotu, który należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., takimi podmiotami są organy władzy publicznej, zaś w myśl art. 10 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy i trybunały sprawują władzę sądowniczą. Z kolei art. 175 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy państwowe powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. W związku z tym należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka podmiotowa.

Także przedmiot wniosku mieści się w zakresie informacji mających walor informacji publicznych podlegających udostępnieniu. Jak stanowi bowiem art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonym. Uszczegółowienie zakresu tak zdefiniowanego pojęcia informacji publicznej znajduje się w art. 6 u.d.i.p., przy czym zawarty w tym przepisie katalog ma charakter otwarty i stanowi zasadniczo wskazówkę interpretacyjną uwzględnianą przy analizowaniu ad casum charakteru informacji. Tak więc informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ tiret trzecie u.d.i.p. wskazano natomiast, że informacją publiczną będą dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. W związku z tym wniosek o udostępnienie wyroków wydanych w latach 2021/2022 w Sądzie Rejonowym w Wejherowie w sprawach dotyczących pozbawienia władzy rodzicielskiej uczestników tych postępowań oraz wyroków dotyczących skazania za przestępstwa art. 197-203 Kodeksu karnego, dotyczył tym samym informacji o charakterze publicznym.

Wobec tego, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały spełnione, Prezes Sądu Rejonowego w Wejherowie, do którego skierowano wniosek winien był podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie jednak do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 14 października 2022 r. Prezes Sądu Rejonowego w Wejherowie powiadomił wnioskodawcę, że nie dysponuje wskazanym we wniosku nośnikiem danych i tym samym nie ma możliwości udostępnienie informacji w formie wskazanej we wniosku. Jednocześnie w piśmie tym wnioskodawca został poinformowany o tym w jaki sposób żądana informacja może zostać mu udostępniona oraz został pouczony o konsekwencjach prawnych niezłożenia w terminie wniosku o udostępnienie informacji wskazanym w powiadomieniu. Przedmiotowe powiadomienie zostało doręczone wnioskodawcy (skarżącemu) w dniu 25 października 2022 r.

W ocenie Sądu wskazane pismo Prezesa Sądu z dnia 14 października 2022 r. stanowiło powiadomienie skarżącego, że z uwagi na środki techniczne pozostające w dyspozycji organu, nie jest możliwe udostępnienie mu żądanej informacji publicznej w sposób i w formie określonych we wniosku, tj. na nośniku danych pamięci USB 2.0. W doktrynie wskazuje się, że "art. 14 ust. 1 u.d.i.p. uzależnia możliwość uzyskania informacji publicznej (zarówno przetworzonej, jak i nieprzetworzonej) od sposobu lub formy, w jakich wnioskodawca domaga się jej udostępnienia. Innymi słowy, gdy organ nie może zrealizować wniosku zgodnie z żądaniem, powinien poinformować wnioskodawcę, w jakim wypadku i w jaki sposób (dotyczy to też formy) byłoby to możliwe. Powyższe powiadomienie powinno być dokonane w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a więc w terminie 14 dni od daty wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Jeżeli wnioskodawca w terminie 14 dni od daty otrzymania wspomnianego wyżej powiadomienia nie zawiadomi adresata wniosku o wyrażeniu zgody na zaproponowaną przez niego odmienną formę udostępnienia, to dysponent informacji ma obowiązek wydać decyzję o umorzeniu postępowania. W każdym przypadku decyzja o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej musi być poprzedzona powiadomieniem, o którym mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zaniechanie przez podmiot zobowiązany dokonania wspomnianego wyżej powiadomienia oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest nieuprawnione" (zob. LEX/el - pkt 6 komentarza do art. 14 u.d.i.p. [w:] I. Kamińska, M Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Wolters Kluwer 2016).

W rozpoznawanej sprawie Prezes Sądu poinformował skarżącego w jaki sposób udostępnienie informacji byłoby możliwe, wskazując że organ dysponuje środkami technicznymi umożliwiającymi udostępnienie informacji w formie dokumentu papierowego. Organ wskazał, że nie dysponuje możliwościami technicznymi udostępnienia informacji w sposób żądany we wniosku. Powyższe powiadomienie z dnia 14 października 2022 r. zostało dokonane w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a więc w terminie 14 dni od daty wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego, tj. od daty 3 października 2022 r. Skarżący – co wynika z akt sprawy - otrzymał przedmiotowe powiadomienie w dniu 25 października 2022 r., jednakże w określonym 14-dniowym terminie, tj. do dnia 8 listopada 2022 r., nie uczynił zadość wskazanym w nim przez organ wymogom, nie złożył – stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p. - wniosku o udostępnienie mu informacji w formie dokumentu papierowego. Jednocześnie organ w piśmie z dnia 14 października 2022 r. powiadomił skarżącego, że możliwy jest zakup środka technicznego w celu uwzględnienia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w formie przenośnego (podręcznego) banku danych (tj. pamięci USB 2.0), jeżeli skarżący pokryje koszty zakupu takiego urządzenia w wysokości 40 zł. Brak jest podstaw do uznania kosztów zakupu banku danych za koszty udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bowiem przepis ten dotyczy zwykłych kosztów udostępnienia informacji, które czasowo za stronę ponosi organ udostępniając informację. Koszty zakupu takiego urządzenia, jakim jest w istocie przenośny bank danych (dający – po skasowaniu czy przeniesieniu na inne urządzenie udostępnionych danych - możliwość jego wielorazowego użytku), nie mogą być uznane za koszty, jakie organ musi ponieść w celu udostępnienia informacji. Kosztami takimi zasadniczo są koszty udostępnienia informacji w formie dokumentów pisemnych. Przyjąć zatem należy, że informacja o możliwości dokonania przez skarżącego wpłaty na zakup urządzenia była jedynie alternatywnym, zaproponowanym przez organ rozwiązaniem udostępnienia informacji w formie zawnioskowanej przez skarżącego w sytuacji, gdy pokryje on koszty urządzenia, którym organ nie dysponuje.

W niniejszej sprawie skarżący w dniu 28 października 2022 r. wniósł do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Wejherowie w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 26 września 2022 r. Z datowanej na dzień 30 listopada 2022 r. odpowiedzi Prezesa Sądu Rejonowego w Wejherowie na przedmiotową skargę oraz z przekazanych wraz ze skargą akt sprawy nie wynika jednak, by wniosek skarżącego - stosownie do przywołanych powyżej regulacji u.d.i.p. - został rozpatrzony i zainicjowana nim sprawa została przez organ zakończona. Podkreślić należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego w żadnym wypadku nie wstrzymuje czy też nie zawiesza biegu określonych przepisami u.d.i.p. terminów załatwienia złożonego do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Raz jeszcze należy bowiem podkreślić, że "bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej" polega na tym, że podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej, czyli do udostępnienia informacji publicznej (art. 14 u.d.i.p.), takiej czynności nie podejmuje, tj. nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p.), ani na piśmie nie udziela wskazanej wyżej odpowiedzi. W rozpoznawanej sprawie organ pomimo niezastosowania się wnioskodawcy do pouczenia wydanego na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. nie rozpatrzył wniosku i nie zakończył zainicjowanej nim sprawy stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W konsekwencji – skoro celem skargi na bezczynność jest zobowiązanie organu (podmiotu zobowiązanego) do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony i przez to do jej zakończenia – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego w Wejherowie do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 26 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, o czym orzeczono – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – w punkcie 1. sentencji wyroku.

Oceniając natomiast charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, orzekając w tym zakresie w punkcie 2. sentencji wyroku. Przemawia za tym fakt, że organ nie pozostawił wniosku skarżącego bez odpowiedzi, lecz powiadomił go w ustawowym terminie o istniejących możliwościach udostępnienia skarżącemu żądanej informacji publicznej. Natomiast, w ocenie Sądu, bezczynność organu po upływie 14 dni od dnia powiadomienia skarżącego, tj. po dniu 8 listopada 2022 r. nie wynikała ze złej woli organu i lekceważenia skarżącego czy przepisów prawa, lecz z okoliczności związanych z wniesioną skargą do tutejszego Sądu.

Z tych samych względów, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Jest to bowiem dodatkowy środek stosowany w sytuacjach rażącego naruszenia prawa. Podkreślić jednocześnie należy, że zasądzanie grzywny nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia bezczynności, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli okoliczności sprawy tego wymagają. W niniejszej sprawie nie mamy natomiast do czynienia z sytuacją uzasadniającą wymierzenie grzywny, albowiem działań organu nie można było uznać za kwalifikowaną postać naruszenia prawa. Ponadto, oceniając całokształt działań organu, nie można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a zatem, że istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków.

Skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.