Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 84/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 74
journal: Dz.U. 2016 poz 2072
law: Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji im. [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...], powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2016 poz. 1764 ze zm.), zwróciła się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o udostępnienie skanów następujących aktów (wydanych w okresie od [...].12.2016 r. do dnia udzielania odpowiedzi na niniejszy wniosek):

zarządzeń Przewodniczącego składu orzekającego Trybunatu Konstytucyjnego, o których mowa w art. 72 zdanie 1 ustawy z 30.11.2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 2072), o wyznaczeniu terminu narady składu orzekającego;

zarządzeń Przewodniczącego składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego, o których mowa w art. 72 zdanie 1 ustawy z 30.11.2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 2072), o zmianie terminu wyznaczonej narady składu orzekającego;

zarządzeń Przewodniczącego składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego, o których mowa w art. 93 ust. 1 ustawy z 30.11.2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 2072), o wyznaczeniu terminu rozprawy;

zarządzeń Przewodniczącego składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego, o zmianie wyznaczonego terminu rozprawy.

Ustosunkowując się do powyższego wniosku, a jednocześnie dziesięciu innych wniosków złożonych przez Fundację dotyczących udostępnienia informacji publicznej, Biuro Trybunału Konstytucyjnego w korespondencji z dnia [...] listopada 2017 r. przesłanej drogą elektroniczną poinformowało wnioskodawcę, że podstawą prawną realizacji tych wniosków nie jest ustawa o dostępie do informacji publicznej, ale ustawa z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Wnioskowane dokumenty stanowią bowiem część akt spraw Trybunału Konstytucyjnego, zatem na podstawie art. 74 ust. 4 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy Trybunału odbywa się poprzez:

publikację dokumentów na stronie internetowej Trybunału, będącej stroną Biuletynu Informacji Publicznej;

umożliwienie przeglądania akt w siedzibie Trybunału z uwzględnieniem ust. 5;

udostępnienie na wniosek kopii, odpisów lub wyciągów z akt, o ile dokumenty te nie zostały opublikowane zgodnie z pkt 1, po wniesieniu opłaty ustalonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623).

Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że zgodnie z art. 74 ust. 3 ww. ustawy przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie i otrzymywanie odpisów, kopii lub wyciągów z tych akt przez podmioty niebędące uczestnikami postępowania, jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji danych osobowych oraz innych danych istotnych ze względu na identyfikację podmiotową. Ponadto, zgodnie z art. 74 ust. 6 ww. ustawy korzystanie z uprawnień odnośnie przeglądania akt sprawy nie może zakłócać pracy Trybunału.

Poinformowano też wnioskodawcę, że zgodnie ze statutem Biura Trybunału Konstytucyjnego udostępnianie akt spraw rozpoznawanych przez Trybunał uczestnikom postępowania i innym zainteresowanym należy do zadań Sekretariatu Trybunału Konstytucyjnego. W związku z powyższym stosowny wniosek należy złożyć do Sekretariatu Trybunału Konstytucyjnego (e-mail: [...]; tel. 22 657-45-82).

Fundacja [...] z siedzibą w [...] skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej zarzucając organowi naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie jakim przepis ten stanowi gwarancję prawa do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych, poprzez nieuzasadnione ograniczenie tego prawa na kanwie niniejszej sprawy wskutek uznania, że złożony wniosek nie może zostać zrealizowany na podstawie przepisów ustawy o dostępie do

informacji publicznej,

2) art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym konstytucyjne prawo do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych obejmuje dostęp do dokumentów, poprzez nieuzasadnione ograniczenie tego prawa na kanwie niniejszej sprawy wskutek uznania, że złożony w sprawie wniosek (dotyczący dostępu do dokumentów) nie może być zrealizowany na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej,

3) art. 13 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie w jakim przepis ten stanowi, że adresat wniosku jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez podmiot zobowiązany,

4) art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej), poprzez błędne przyjęcie przez podmiot zobowiązany, że art. 74 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym stanowi przepisy odmiennie regulujące zasady i tryb dostępu do informacji publicznych, objętych wnioskiem z [...] listopada 2017 r.,

5) art. 74 ust. 3, 4 i 6 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w zakresie w jakim przepisy te regulują dostęp do akt spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny, poprzez błędne przyjęcie, że przepisy te znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie w odniesieniu do złożonego wniosku z [...] listopada 2017 r. podczas, gdy nie dotyczy on dostępu do akt spraw toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym.

W związku z powyższymi zarzutami Fundacja wniosła o zobowiązanie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego do rozpatrzenia wniosku Fundacji z [...] listopada 2017 r. oraz zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że do dnia złożenia skargi Prezes Trybunału Konstytucyjnego nie zrealizował złożonego przez Fundację wniosku, bowiem ani nie udostępniono informacji zgodnie ze złożonym wnioskiem, ani nie wydano w sprawie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Fundacja zaznaczyła jednocześnie, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej inicjuje odrębne postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z tego powodu uchybieniem formalnym organu jest skierowanie jednej odpowiedzi na wszystkie jedenaście złożonych przez Fundację wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Wnioski te dotyczyły bowiem różnego rodzaju informacji, natomiast odpowiedź odnosi się w ogólny sposób do wszystkich z tych informacji. Brak przeanalizowania dogłębnie stanu faktycznego i prawnego sprawy przez podmiot zobowiązany doprowadziło, w ocenie Fundacji, do naruszenia konstytucyjnego prawa do informacji w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do udzielonej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej Fundacja nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym regulują w odmienny sposób zasady i tryb dostępu do informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy art. 74 ww. ustawy regulują bowiem dostęp do akt spraw, toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym, przez uczestników postępowania (art. 74 ust. 1 i 2 ustawy), dostęp innych podmiotów do akt sprawy (art. 74 ust. 3 ustawy) oraz obowiązki Trybunału Konstytucyjnego w celu zapewnienia dostępu do akt sprawy (art. 74 ust. 4 ustawy). Nie są to zatem przepisy, które wyłączają w tym zakresie udostępnianie informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Na poparcie swojego stanowiska Fundacja powołała się obszernie na orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz poglądy doktryny dotyczące wykładni art. art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Fundacja zaznaczyła jednocześnie, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawy nie był dostęp do akt postępowań, toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym, w związku z czym nie znajdą zastosowania przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przedmiotem wniosku były oznaczone dokumenty, zawierające informacje o działalności władz publicznych (Trybunału Konstytucyjnego). Pomimo, że niektóre z tych dokumentów (lub ich odpisy) mogą znajdować się w aktach spraw toczących się przed Trybunałem.

Odnosząc się do regulacji zawartej w art. 74 ust. 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym Fundacja wskazała, iż przepis ten określa formy dostępu do informacji, ale w żadnej mierze nie wyłącza trybu wnioskowego, uregulowanego w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Fundacja zarzuciła, iż nieudostępnienie informacji objętych wnioskiem z [...] listopada 2017 r. stanowi naruszenie konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych (w niniejszej sprawie - Trybunału Konstytucyjnego). Brak zrealizowania wniosku na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej uniemożliwia sprawowanie przez organizację pożytku publicznego (Fundację [...]) społecznej kontroli działalności Trybunału Konstytucyjnego. Nieuzyskanie informacji stanowi przeszkodę do monitorowania procesów, toczących się w Trybunale w związku ze zmieniającym się otoczeniem prawnym wokół polskiego sądu konstytucyjnego, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony wolności i praw człowieka i obywatela.

Prezes Trybunału Konstytucyjnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych postępowania.

Uzasadniają swoje stanowisko podniósł, iż ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem jest "inną ustawą" w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, która określa odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji, których udostępnienia domaga się skarżący.

Odmienność polega na tym, że udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest co do zasady bezpłatne (art. 7 ust. 2 u.d.i.p.), a udostępnienie dokumentów zawartych aktach spraw Trybunału w trybie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem wręcz przeciwnie (art. 74 ust. 4 pkt 3 tej ustawy). W przypadku udostępnienia dokumentów zawartych w aktach spraw Trybunału dokumenty te udostępnia się w formie kopii, odpisów lub wyciągów z akt (art. 74 ust. 4 pkt 3), a w przypadku udostępnienia informacji publicznej w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Informację publiczną udostępnia się co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), a korzystanie z uprawnień na gruncie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem "nie może zakłócać pracy Trybunału" (art. 74 ust. 6). W uregulowaniu ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem wyrażona została ponadto zasada ograniczonej jawności akt spraw Trybunału (art. 74 ust. 3 i 5).

Skarżący powinien zatem oznaczyć formę dokumentów w sposób odpowiadający art. 74 ust. 4 pkt 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem i uiścić opłatę zgodnie z przywołanym przepisem. Z analizy wniosku wynika natomiast, że skarżący nie oznaczył formy dokumentów zgodnie z art. 74 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy, ani nie uiścił opłaty. Dlatego też żądane dokumenty, zawarte w aktach spraw Trybunału, nie zostały udostępnione skarżącemu.

Odnosząc się do zarzutów skargi, że brak zrealizowania wniosku na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej uniemożliwia sprawowanie przez organizację pożytku publicznego (Fundację [...]) kontroli społecznej organ wskazał, iż Fundacja ma możliwość realizowania tzw. kontroli społecznej, z tym zastrzeżeniem, że na podstawie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem.

Pomiędzy przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, a przepisami art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem zachodzi bowiem relacja lex generalis - lex specialis, ponieważ dotyczą tego samego zagadnienia - a mianowicie udostępniania dokumentów, zawartych w aktach spraw. Ponadto, przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem określają w sposób odmienny zasady i tryb dostępu do dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału. W świetle tych przepisów nie ma możliwości uzyskania dokumentu w formie skanu, a sporządzanie i otrzymywanie odpisów, kopii lub wyciągów z akt jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji danych osobowych oraz innych danych istotnych ze względu na identyfikację podmiotową.

W ocenie organu, gdyby zamiarem ustawodawcy było objęcie skutkami ustawy o dostępie do informacji publicznych osób, wnoszących o udostępnienie dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału, innych niż uczestnicy postępowania, to zaniechałby on ustanawiania art. 74 ust. 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem (w takim zakresie, w jakim przepis ten dotyczy prawa podmiotów, nie będących uczestnikami postępowania, do otrzymywania odpisów i kopii dokumentów).

Odnosząc się do zarzutu skargi, że organ uchybił wymaganiu formalnemu, udzielając odpowiedzi na wszystkie wnioski Fundacji jednym pismem organ wskazał, iż nie ma przepisu prawnego, statuującego wymóg formalny, o którym pisze skarżący.

Na wypadek natomiast, gdyby Sąd doszedł do przekonania, że nie należy zastosować w niniejszej sprawie zasad i trybu, wynikającego z ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem, organ poddał pod rozwagę Sądu kwestię, czy wniosek skarżącego stanowi w ogóle wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Ponadto zwrócił uwagę, że zakres wniosku nie został w należyty sposób sprecyzowany. Skarżący nie określił bowiem, jakich konkretnie spraw dotyczy wniosek. Nie podał ani sygnatur akt spraw Trybunału, ani nawet nie określił, jakie sprawy Trybunału ma na uwadze (o zgodności ustaw z Konstytucją, sprawy skarg konstytucyjnych, czy inne). Nie stwierdził też, jakich konkretnie informacji, zawartych w żądanych dokumentach, poszukuje. W związku z tym w poszukiwaniu właściwego dokumentu trzeba byłoby dokonać przeglądu znacznej ilości akt spraw Trybunału.

Sprawa udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentów, zawartych w aktach sprawy nabiera natomiast niebagatelnego znaczenia w sytuacji, gdy w tym samym czasie wnioskodawca składa kilka wniosków, lecz o bardzo różnorodnych i szerokich zakresach. Wówczas - z uwagi na liczbę wniosków i ich różnorodne i szerokie zakresy oraz szereg czynności, jakie należy podjąć w związku z realizacją tych wniosków, czyli przeglądanie akt spraw, wyselekcjonowanie odpowiednich dokumentów i udostępnienie tych dokumentów wnioskodawcy, a także z uwagi na stosunkowo krótki termin udostępnienia informacji publicznej - praca instytucji musi zostać podporządkowana realizowaniu wniosków o udostępnienie dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału, a nie zasadniczej funkcji, jaką jest kontrola konstytucyjności prawa.

W ocenie organu, stanowi to dodatkowy argument za przyjęciem stanowiska, że wnioski o udostępnienie dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału, powinny być udostępniane w trybie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm. zwana jako "P.p.s.a."). obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana został zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawodawca konstytucyjny przewidując prawo do uzyskania informacji publicznych wskazał jednocześnie w art. 61 ust. 4 Konstytucji, iż tryb ich udzielania określają ustawy. Jedną z tych ustaw jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej dalej u.d.i.p. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.).

Nie dotyczy ona jednak udostępniania wszelkiego typu informacji publicznych. Zgodnie bowiem z jej art. 1 ust. 2 przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że pewne rodzaje informacji publicznej mogą być ujawnione tylko w specjalnym trybie bądź na odmiennych zasadach.

W sprawie jest okolicznością niesporną, że żądana przez Fundację [...]informacja w postaci zarządzeń Przewodniczącego składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego o wyznaczeniu terminu narady i o zmianie terminu wyznaczonej narady składu orzekającego oraz o wyznaczeniu terminu rozprawy i o zmianie wyznaczonego terminu rozprawy odpowiada zakresowi przedmiotowemu informacji publicznej wskazanemu w art. 61 Konstytucji oraz w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a Prezes Trybunału Konstytucyjnego jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W ocenie Sądu, nie można jednak przyjąć, iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością wynikającą z nierealizowania przepisów u.d.i.p.

Jak słusznie wskazał organ w korespondencji z dnia [...] listopada 2017 r. przesłanej drogą elektroniczną, stanowiącej odpowiedź na wniosek Fundacji o udostępnienie informacji publicznej, z uwagi na to, że wnioskowane skany dokumentów w postaci zarządzeń Przewodniczącego składu orzekającego Trybunału Konstytucyjnego stanowią część akt spraw Trybunału Konstytucyjnego, udostępnienie tych dokumentów nie może nastąpić w trybie przepisów u.d.i.p. lecz w trybie uregulowanym w art. 74 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 2072).

Powołana ustawa w art. 74 w sposób kompleksowy reguluje bowiem zasady dostępu do akt spraw rozpoznawanych w Trybunale Konstytucyjnym oraz do dokumentów znajdujących się w tych aktach zarówno dla uczestników postępowania, jak i podmiotów nie będących uczestnikami postępowania i stanowi lex specialis w stosunku do przepisów u.d.i.p. Zgodnie z tymi regulacjami:

1. Uczestnicy postępowania mogą przeglądać akta sprawy oraz sporządzać i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt, z wyjątkiem dokumentów zawierających informacje niejawne.

2. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy osób uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów do zapoznania się z informacjami niejawnymi, zawartymi w aktach sprawy.

3. Przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie i otrzymywanie odpisów, kopii lub wyciągów z tych akt przez podmioty niebędące uczestnikami postępowania, jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji danych osobowych oraz innych danych istotnych ze względu na identyfikację podmiotową.

4. Dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy Trybunału odbywa się poprzez:

1) publikację dokumentów na stronie internetowej Trybunału, będącej stroną Biuletynu Informacji Publicznej;

2) umożliwienie przeglądania akt w siedzibie Trybunału z uwzględnieniem ust. 5;

3) udostępnienie na wniosek kopii, odpisów lub wyciągów z akt, o ile dokumenty te nie zostały opublikowane zgodnie z pkt 1, po wniesieniu opłaty ustalonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623).

5. Przeglądanie akt w sprawie skargi konstytucyjnej oraz w sprawie pytania prawnego odbywa się poprzez udostępnienie kopii dokumentów zawartych w tych aktach, po dokonaniu anonimizacji, o której mowa w ust. 3.

6. Korzystanie z uprawnień, o których mowa w ust. 1, 3 i 5, nie może zakłócać pracy Trybunału.

Z ust. 4 przytoczonego unormowania wynika wprost, że reguluje on kwestię dostępu do dokumentów zawartych w aktach spraw Trybunału.

Przywołany przepis w sposób odmienny reguluje dostęp do dokumentów zawartych w aktach spraw Trybunału, niż wynika to z przepisów u.d.i.p. Określa bowiem odrębny sposób ich udostępniania, a także wprowadza - w pewnym ściśle oznaczonym zakresie - odpłatność za ich udostępnienie. Powyższe świadczy niewątpliwie o tym, że ust. 4 omawianego przepisu zawiera uregulowanie trybu dostępu do dokumentów zawartych w aktach Trybunału odmienne od zawartego w u.d.i.p., gdzie sposób udostępniania informacji publicznych jest określony w o wiele szerszym zakresie, generalnie zależy wyłącznie od woli wnioskodawcy i co do zasady jest bezpłatny.

Istnienie powyższych różnic powoduje, iż przepisy tego aktu prawnego jako lex specialis mają pierwszeństwo przez przepisami u.d.i.p.

Powyższych konkluzji nie zmienia podnoszona w skardze okoliczność, że przedmiotem wniosku nie był dostęp do akt postępowań toczących się przed Trybunałem, a jedynie dostęp do konkretnych dokumentów. Ta okoliczność nie była bowiem sporna pomiędzy stronami, jak też nie budziła wątpliwości tutejszego Sądu. Powołany przez organ w odpowiedzi na wniosek art. 74 ust. 4 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie reguluje dostępu do akt spraw toczących się przez Trybunałem, a właśnie kwestie dostępu do dokumentów zawartych w tych aktach. Zakres przedmiotowy wniosku w pełni koreluje więc z zakresem przedmiotowym wyżej przytoczonego przepisu. Niespornym między stronami, a dla tutejszego Sądu oczywistym było zaś to, że zarządzenia Przewodniczącego składu orzekającego Trybunału dotyczące wyznaczenia i zmiany terminu narady składu orzekającego oraz wyznaczenia i zmiany terminu rozprawy w sprawie zawisłej przed Trybunałem, muszą znajdować się w aktach danej sprawy, której dotyczą.

Bez wpływu na rozstrzygnięcie, pozostaje też trafna uwaga zawarta w skardze, iż art. 74 ust. 4 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie wyłącza trybu wnioskowego uregulowanego w u.d.i.p. Jak to już bowiem wyjaśniono na wstępie niniejszego uzasadnienia, takie wyłączenie wynika z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym: "przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacją publiczną".

W tej sytuacji, uprawnienia dostępu do dokumentów zawartych w aktach spraw Trybunału Konstytucyjnego nie można dochodzić powołując się na u.d.i.p., gdyż jej zastosowanie jest w takim wypadku wyłączone, na zasadzie art. 1 ust. 2 tej ustawy.

Skoro zatem wniosek Fundacji nie dotyczył udostępnienia informacji publicznej na gruncie u.di.p., prawidłowa była forma w jakiej udzielono stronie odpowiedzi na ten wniosek, a mianowicie forma pisma z dnia [...] listopada 2017 r., a nie decyzji. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzja może być wydana tylko, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art.14 ust. 2. Może być więc ona wydana wówczas, gdy w grę wchodzi możliwość zastosowania przedmiotowej ustawy. W sytuacji natomiast, gdy wniosek Fundacji powoływał się wprawdzie na u.d.i.p., ale jej nie dotyczył, odmowa dokonania takiej czynności nie mogła nastąpić w formie decyzji administracyjnej, a jedynie pisma informacyjnego.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż brak było podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w rozpoznawanej sprawie albowiem żądana przez Fundację informacja nie podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Jednocześnie należy wyjaśnić, iż Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego z uwagi na brak podstawy prawnej dla takiego żądania. Zgodnie bowiem z art. 200 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona.