Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 840/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 132 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 138, art. 135c ust. 1, art. 133 ust. 6, art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 134i ust. 4, art. 135g ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 23 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 roku sprawy ze skargi L. S. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania policjanta winnym naruszenia dyscypliny służbowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 840/15

UZASADNIENIE

W dniu 14 sierpnia 2014 roku wszczęto postępowanie dyscyplinarne przeciwko mł. asp. L. S. obwinionemu o to, że w okresie od 24 lutego 2014 r. do 2 lipca 2014 r. nie poddał się badaniom lekarskim zleconym przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w Ł., którym był zobowiązany poddać się bez zbędnej zwłoki, w związku ze skierowaniem wystawionym przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych w dniu 12 lutego 2014 r., a w szczególności:

nie wykonał badań lekarsko-specjalistycznych opisanych na karcie skierowania do lekarza psychiatry odebranej w dniu 24 lutego 2014 r.;

nie wykonał badań lekarsko-specjalistycznych opisanych na karcie skierowania odebranej w dniu 5 maja 2014 r.;

nie zgłosił się w dniu 10 czerwca 2014 r. na pierwszym wyznaczonym terminie i nie poddał się badaniu komisyjnemu przed Wojewódzką Komisją Lekarską MSW w Ł, pomimo prawidłowego powiadomienia o tym terminie;

w dniu 25 czerwca 2014 r. pomimo zgłoszenia się do siedziby Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. na drugim terminie badania komisyjnego przed tą Komisją nie poddał się temu badaniu,

tj. o czyn z art. 132 ust. 2 ustawy o Policji (Dz.U. z 2015 r., poz. 355.) i art. 40 ustawy o Policji (w brzmieniu przepisu obwieszczonego w Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, ze zm.) w związku z § 14 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 644) sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów.

W toku czynności postępowania ustalono, że w związku z podejrzeniem wystąpienia problemu alkoholowego, obwiniony w dniu 12 września 2013 roku zawarł kontrakt z przełożonym dyscyplinarnym. Na mocy tego porozumienia skarżący zobowiązał się do utrzymywania abstynencji oraz podjęcia leczenia uzależnienia w ośrodku stacjonarnym - szpital MSW w O. Ponieważ obwiniony nie zrealizował podjętych przez siebie zobowiązań przełożony dyscyplinarny w dniu 12 lutego 2014 roku skierował skarżącego do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. celu ustalenia przydatności do służby. W dniu 24 lutego 2014 roku skarżący otrzymał z WKL skierowanie do lekarza psychiatry w celu wydania przez tego specjalistę opinii na temat jego stanu zdrowia. Skarżący do dnia 2 lipca 2014 roku nie dostarczył do WKL wyników zleconych badań co między innymi uniemożliwiło wydanie orzeczenia w sprawie jego stanu zdrowia.

W dniu 5 maja 2014 roku skarżący otrzymał od WKL MSW w Ł. dodatkowe polecenie wykonania badania i dostarczenia do WKL jego wyniku. Także tego badania obwiniony nie wykonał. Jak wskazał organ pierwszej instancji, nie ma żadnej okoliczności świadczącej o tym, że takie badanie w ogóle zostało wykonane.

Ustalono również, że 5 maja 2014 roku obwiniony został powiadomiony o terminie badania komisyjnego wyznaczonego na dzień 10 czerwca 2014 roku. Skarżący na to badanie nie stawił się mimo tego, iż nie istniały przyczyny uniemożliwiające mu wykonanie polecenia i stawienia się przed WKL MSW w Ł. Z załączonej do akt postępowania kopii listy obecności wynika, że skarżący w dniu 10 czerwca 2014 roku pełnił służbę w godz. 8.00-16.00.

Pismem datowanym 11 czerwca 2014 roku WKL MSW w Ł. poinformowała skarżącego o wyznaczeniu drugiego terminu badania komisyjnego na dzień 25 czerwca 2014 roku. W wyznaczonym terminie obwiniony zgłosił się co prawda w siedzibie WKL MSW w Ł., lecz nie poddał się badaniu komisyjnemu. Po złożeniu pisma w sekretariacie WKL opuścił jej pomieszczenia uniemożliwiając wykonanie komisyjnego badania lekarskiego.

Organ pierwszej instancji przeprowadził w ramach postępowania przesłuchanie personelu sekretariatu WKL MSW w Ł. M. M., referent WKL MSW w Ł., potwierdziła zebrane ustalenia dotyczące zachowania skarżącego w dniu 25 czerwca 2014 r. w siedzibie WKL MSW w Ł. J. P., referent WKL MSW w Ł., potwierdziła ustalenia dotyczące postępowania WKL MSW w Ł. oraz zachowanie skarżącego od dnia 24.02.2014 r. do dnia 11 czerwca 2014 r. Przesłuchano też st. asp. A. D. na okoliczność informacji zawartych w jego notatce służbowej z dnia 26 lutego 2014 r., opisującej zdarzenia poprzedzające podpisanie w dniu 12 września 2013 r. kontraktu dotyczącego leczenia odwykowego, fakt podpisania samego kontraktu i wydarzenia, które miały miejsce w styczniu i lutym 2014 r., przed wystawieniem w dniu 12 lutego 2014 r. Karty Skierowania do WKL MSW w Ł. Na powyższą okoliczność przesłuchano też st. asp. A. Ś. - specjalistę Wydziału Psychologów KWP w Ł.

Odwołanie od orzeczenia złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie i uniewinnienie od postawionych mu zarzutów.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

- rażące naruszenie art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o Policji poprzez przedstawienie skarżącemu zarzutu z własnej inicjatywy ze świadomością, że skarżący nie popełnił zarzucanego mu czynu;

- rażące naruszenie art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji przez brak zbadania podstaw zarzutu, którego treść jest fikcją wytworzoną przez Komendant Powiatowego Policji KPP Ł- W, z nieudolną próbą jego potwierdzenia przez rzecznika dyscyplinarnego przy z góry przyjętej tezie, że skarżący jest winien popełnienia przewinienia dyscyplinarnego;

- brak wnikliwej i obiektywnej oceny stanu faktycznego, już na etapie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego;

- rażące naruszenie art. 42 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezprawne przyjęcie, że skarżący dopuścił się czynu zabronionego określonego w art. 132 ust. 2 ustawy o Policji;

- rażące naruszenie art. 42 ust. 2 Konstytucji RP poprzez bezprawne pozbawienie skarżącego prawa do obrony poprzez permanentne nieuzasadnione odrzucanie wszystkich wniosków dowodowych skarżącego; nie przesłuchanie w charakterze świadka K. D. i uprzednie niewyłączenie go jako przełożonego od udziału w tej sprawie, pomimo istnienia obligatoryjnej przesłanki wyłączenia;

- bezzasadną odmowę przesłuchania w charakterze świadka lek. med. P. P.;

- rażące naruszenie art. 7 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności;

- wydanie orzeczenia przez osobę nieuprawnioną.

Po rozpoznaniu odwołania, zaskarżonym do Sądu orzeczeniem nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji Powiatu Ł-W z dnia [...]

W podstawie prawnej organ wskazał art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji.

Organ odwoławczy w treści uzasadnienia zacytował na wstępie mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy o Policji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, iż w aktach postępowania dyscyplinarnego znajduje się upoważnienie z dnia 12 maja 2015 roku, na mocy którego insp. K. D.- Komendant Powiatowy Policji powiatu[...], upoważnił na okres swojej nieobecności w dniach od 13 do 20 maja 2015 roku, nadkom. R. B. - I Zastępcę Komendant Powiatowego Policji powiatu [...] do załatwiania spraw dyscyplinarnych funkcjonariuszy i pracowników Komendy oraz działania w jego imieniu. Tym samym – zdaniem organu odwoławczego - zarzut polegający na wydaniu orzeczenia przez osobę nieuprawnioną uznać należało za nieuzasadniony.

Dalej organ podniósł, że nie budzi wątpliwości, iż przełożony właściwy w sprawach osobowych jakim jest Komendant Powiatowy powiatu [...] na mocy art. 40 ustawy o Policji był uprawniony do skierowania skarżącego z urzędu do komisji lekarskiej podlegającej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, tj. w tym przypadku Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Jak przy tym wyjaśnił, bezpośrednią przyczyną faktyczną skierowania obwinionego do WKL w Ł. było niedotrzymanie przez tegoż warunków kontraktu dotyczącego leczenia odwykowego zawartego w dniu 12 września 2013 roku. Skarżący został pismem z dnia 12 lutego 2014 roku poinformowany o wystawieniu skierowania do WKL w Ł. mającego na celu orzeczenie o stanie zdrowia i ustalenia dalszej przydatności do służby w Policji

W dalszej części uzasadnienia organ drugiej instancji szeroko opisuje przebieg postepowania, w tym w szczególności kolejne wezwania kierowane do skarżącego, a dotyczące skierowania go na badania dotyczące orzeczenia o dalszej jego przydatności do służby. Organ precyzyjnie – z wykorzystaniem cytatów z przesłuchań świadków – zreferował stan faktyczny sprawy wskazując, iż skarżący w praktyce kwestionował potrzebę przeprowadzenia badania oraz uważał, iż dochodzi do bezprawnego naruszenia jego praw. Organ odwoławczy wskazał, że w związku z zaistniałymi okolicznościami przewodniczący WKL MSW w Ł. odesłał dokumentację kadrową skarżącego wobec niemożności przeprowadzenia badania i wydania orzeczenia o dalszej przydatności do służby w Policji. Organ podkreślił przy tym, że skarżący został poinformowany o fakcie wystawienia skierowania do WKL w Łodzi, a obowiązki jakie ciążą na nim w związku z tym faktem wynikają z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Przewinienie dyscyplinarne popełnione przez skarżącego uznać należało tym samy za zawinione z winy umyślnej w rozumieniu art. 132a ust. 1 ustawy o Policji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji stwierdził, że w sprawie nie zachodziła konieczność przesłuchania w charakterze świadka zarówno insp. K.D. jak i dr. P. P. Zgłaszane przez skarżącego okoliczności w licznych wnioskach dowodowych nie mają w tym kontekście znaczenia dla sprawy - okoliczność która miała być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 135 f ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji).

Dalej organ stwierdził, że nie ma przy tym znaczenia dla "bytu postępowania", czy wszczęto je z własnej inicjatywy przełożonego czy też na polecenie wyższego przełożonego, gdyż uczyniono to w przypisanej przepisami ustawy formie. Dla samego zaś wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wymagane jest aby przełożony dyscyplinarny, powziął uzasadnione przypuszczenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta (art. 134i ust. 1 ustawy o Policji), przy czy przypuszczenie to nie oznacza pewności. Dla przypisania odpowiedzialności za zarzucane czyny niezbędnym jest zgromadzenie oraz dokonanie wnikliwej oceny materiału dowodowego przy zachowaniu wymogów procedury.

W zakresie argumentacji obwinionego dotyczącej naruszenia art. 42 Konstytucji RP organ odwoławczy przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 02.09.2008 r., sygn. akt K 35/2006, w którym TK stwierdził, że cechą charakterystyczną deliktów dyscyplinarnych (w odróżnieniu od przestępstw określonych w kodeksie karnym) jest brak możliwości precyzyjnej typizacji czynów zabronionych. Pozostają one ustawowo nieokreślone z uwagi na obiektywną niemożliwość stworzenia wyraźnego katalogu zachowań zagrażających należytemu wykonywaniu konkretnych obowiązków służbowych, godzących w dobro danej służby, lub zachowaniu godności zawodu. Trybunał Konstytucyjny wskazał również, iż m.in., objęcie służb mundurowych odpowiedzialnością dyscyplinarną niezależną od odpowiedzialności karnej uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tych formacji, charakter powierzonych im zadań i kompetencji oraz związane z ich działalnością publiczne zaufanie.

W zakresie naruszenia art. 7 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, podniesiono, że przepis ten ma zastosowanie do postępowań karnych.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie L. S. wniósł o uchylenie orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. oraz orzeczenia je poprzedzającego. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty i zarzuty podniesione w odwołaniu od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji Powiatu[...]. Decyzji organu odwoławczego zarzucił:

Obrazę art. 134 i ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 134 i ust. 4, art. 135 g ust. 1 ustawy o Policji przez przedstawienie skarżącemu zarzutu z własnej inicjatywy Komendanta Powiatowego Policji Powiatu[...], działającego ze świadomością nie popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu;

Rażące naruszenie art. 135 g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji przez brak zbadania podstawy zarzutu, którego treścią jest fikcja wytworzona przez Komendanta Powiatowego Policji KPP [...] z nieudolną próbą jej potwierdzania przez rzecznika dyscyplinarnego - przy z góry przyjętej tezie - że skarżący jest winien popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, i bezpodstawne nieuwzględnianie wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżącego;

Brak wnikliwej i obiektywnej oceny stanu faktycznego, już na etapie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego;

Rażące naruszenie art. 42 ust. 2 Konstytucji RP przez bezprawne pozbawienie skarżącego prawa do obrony już na etapie rzekomo prowadzonego postępowania wyjaśniającego;

Rażące naruszenie art. 42 ust. 1 Konstytucji RP przez bezprawne przyjęcie, że skarżący dopuścił się czynu zabronionego określonego w art. 132 ust. 2 ustawy o Policji;

Nieprzesłuchanie w charakterze świadka K. D. i uprzednie niewyłączenie go jako przełożonego dyscyplinarnego od udziału w tej sprawie, pomimo istnienia obligatoryjnej przesłanki wyłączeniowej;

Bezzasadną odmowę przesłuchania w charakterze świadka lek. med. P. P.;

Wydanie orzeczenia dyscyplinarnego przez osobę nieuprawnioną.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy, kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) [dalej ustawa p.p.s.a.] i art. 145 § 1 wymienionej ustawy wynika, iż sąd badając legalność zaskarżonej decyzji ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. By wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b, lit. c, pkt 2 albo 3 ustawy p.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Przedmiotem oceny sądu w rozpatrywanej sprawie jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] (Nr [...]) utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji Powiatu [...] z dnia [...] w przedmiocie uznania mł. asp. L. S. winnym naruszenia dyscypliny służbowej, to jest o czyn określony w art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2015, poz. 355) [dalej: ustawa o Policji]

Na wstępie rozważań wskazać należy, że regulacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów, zamieszczone zostały w rozdziale 10 ustawy o Policji. Stanowią one system reguł określających prawa i obowiązki stron i organów postępowania dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 138 tej ustawy od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Oceniając legalność zaskarżonego orzeczenia, w pierwszej kolejności Sąd ma obowiązek rozważyć prawidłowość prowadzonego postępowania tj., czy stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia został ustalony prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dopiero, gdy Sąd uzna, że stan faktyczny stanowiący podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości i został ustalony w postępowaniu prowadzonym zgodnie z przepisami postępowania, w tym wypadku zawartymi w rozdziale 10 ustawy o Policji, może oceniać zgodność kontrolowanego aktu z przepisami prawa materialnego.

Przed przejściem do analizy kwestii merytorycznych związanych ze stawionymi przez skarżącego zarzutami, sformułowanymi w skardze i analizą stanu faktycznego sprawy wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, Policjant skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych [dalej: komisja lekarska], jest obowiązany bez zbędnej zwłoki poddać się badaniom lekarskim zleconym przez komisję lekarską. W myśl art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (pkt 1); nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (pkt 2).

Przechodząc zatem do analizy zarzutów skargi – w ocenie Sądu - kwestią wymagającą w pierwszym rzędzie wyjaśnienia, ze względu na jej wstępny i procesowy charakter jest rozważenie postawionego w skardze zarzutu dotyczącego spełnienia przesłanki do wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego (insp. K. D. jako inspektora dyscyplinarnego) od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.

Zgodnie bowiem z art. 135c ust. 1 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny lub rzecznik dyscyplinarny podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym, jeżeli:

1) sprawa dotyczy go bezpośrednio;

2) jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym obwinionego lub osoby przez niego pokrzywdzonej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego;

3) był świadkiem czynu;

4) między nim a obwinionym lub osobą pokrzywdzoną przez obwinionego zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

Okoliczności te oba organy mają obowiązek badać urzędu.

Na gruncie przepisów art. 135c ust. 1 ustawy o Policji, celem tej regulacji jest przede wszystkim zagwarantowanie bezstronności przełożonego dyscyplinarnego lub rzecznika dyscyplinarnego przez eliminację wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu dyscyplinarnym na każdym jego etapie. Chodzi tu zatem o zewnętrzne, obiektywne i standaryzowane znamiona niezawisłości (por. R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prok.i Pr. 1999, nr 11-12, s. 21 i n.). Ustawa o Policji nie rozstrzyga przy tym wyraźnie, jakiego typu uchybieniem jest niewyłączenie organu, w przypadku istnienia ku temu przesłanek i jakie to uchybienie niesie za sobą konsekwencje proceduralne.

W ocenie Sądu, zarzut powyższy znać należy za bezpodstawny. W praktyce bowiem nie została spełniona żadna ze wskazanych powyżej przesłanek wyłączenia K. D. jako przełożonego dyscyplinarnego. W treści skargi, skarżący twierdzi konsekwentnie, że zachodziła obligatoryjna przesłanka do jego wyłączenia, nie wskazuje jednak, co miałoby tę przesłankę stanowić. Nie jest nią natomiast na pewno sam fakt, że inspektor K. D. dysponował wiedzą i własnymi spostrzeżeniami na temat niniejszej sprawy. Bezzasadny jest także zarzut, iż organ administracji nie przesłuchał w charakterze świadka K. D. i P. P. Należy w tym względzie wskazać, że okoliczności, na które te osoby miałyby być przesłuchane, są zupełnie nieistotne w niniejszej sprawie. Oddalenie tych wniosków dowodowych w żaden sposób nie może być uznane za pozbawienie prawa do obrony skarżącego, gdyż organ administracji rozważył wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść skarżącego.

Za chybiony Sąd uznał również zarzut wydania orzeczenia dyscyplinarnego przez osobę nieuprawnioną. Osoby wydające orzeczenie, zarówno jako organ pierwszej, jak i drugiej instancji, działały bowiem na podstawie i w granicach upoważnień, które znajdują się w aktach sprawy (k. 318 i k. 355 akt administracyjnych). Wbrew twierdzeniu skarżącego upoważnienia te były prawidłowo sformułowane. Zgodnie bowiem z art. 133 ust. 6 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny może w formie pisemnej upoważnić swoich zastępców lub innych policjantów z kierowanej przez niego jednostki organizacyjnej Policji do załatwiania spraw dyscyplinarnych w jego imieniu w ustalonym zakresie. Zatem upoważnienia, o których mowa wyżej, spełniały wymogi, o których mowa w przytoczonym przepisie.

Dalej należało ocenić, czy poczynione przez organy ustalenia faktyczne w zakresie istotnym dla możliwości zarzucenia i przypisania skarżącemu stwierdzonych naruszeń dyscypliny służbowej są wystarczające i niewadliwe. Zdaniem Sądu, ustalone przez organy istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pozwalają i w zupełności wystarczają do stwierdzenie popełnienia przez skarżącego przypisanych mu ostatecznie przez organy czynów. Podkreślić należy w tym miejscu, że skarżący został obwiniony o to, że nie poddał się badaniom lekarskim zleconym przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w Ł. i nie wykonał badań lekarsko - specjalistycznych oraz dwukrotnie nie poddał się badaniu komisyjnemu przed Wojewódzką Komisją Lekarską MSW w Ł.. Okoliczności te pozostają bezsporne.

W stanie faktycznym sprawy w dniu 12 września 2013 roku skarżący podpisał kontrakt dotyczący leczenia odwykowego. Skarżący nie dotrzymał jednakże warunków ww. kontraktu, wobec czego pismem z dnia 12 lutego 2014 roku został poinformowany, że wystawiono skierowanie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Ł., mające na celu orzeczenie o stanie zdrowia i ustalenia dalszej przydatności do służby w Policji. Skarżący został wezwany do stawiennictwa w siedzibie WKL w celu odebrania skierowania na badania, co też uczynił w dniu 24 lutego 2014 roku. Podstawą skierowania policjanta do komisji lekarskiej był art. 40 ustawy o Policji, zgodnie z którym, w brzmieniu obowiązującym na dzień wystawienia skierowania do WKL w Ł., Policjant może być skierowany z urzędu lub na jego prośbę do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych schorzeń ze służbą.

Skarżący miał doręczyć do WKL zaświadczenie psychologa z grupy wsparcia w KWP w Ł., czego nie uczynił. Skarżący otrzymał także skierowanie na badania pomocnicze, w tym także oceniające czynności i strukturę wątroby. Po ich wykonaniu miał zgłosić się do WKL celem ich przejrzenia oraz skierowania po ostateczną opinię lekarza psychiatry. Termin badania komisyjnego został wyznaczony na 10 czerwca 2014 roku. Na to badanie skarżący się nie stawił. Wyznaczono więc kolejny termin badania na dzień 25 czerwca 2014 roku. W tym dniu skarżący stawił się w siedzibie WKL, jednakże złożył jedynie w sekretariacie pismo do przewodniczącego WKL i nie poddał się żadnym badaniom. Skarżący nie stawiał się na wyznaczone badania, a usprawiedliwienia w tym zakresie ograniczały się do twierdzenia, że skierowania na badania miały tylko "pozory legalności". Innymi słowy, skarżący z własnej winy nie poddał się żadnym badaniom, na które został skierowany. Skarżący w żaden sposób nie zaprzeczył, w toku całego postępowania dyscyplinarnego, iż nie poddał się ww. badaniom, nie usprawiedliwił również tego faktu. Należy stwierdzić, że brak było obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiłyby skarżącemu wykonanie badań. Należy zatem wskazać, że bez żadnego usprawiedliwienia skarżący nie wykonał koniecznych badań lekarskich, czym wypełnił znamiona czynu opisanego w art. 132 ust. 2 ustawy o Policji w związku z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów.

Skarżący bowiem otrzymał od przełożonego polecenie wykonania badań kontrolnych w określonym terminie lecz badań tych nie wykonał, co zresztą sam przyznał w licznych pismach stanowiących materiał dowodowy sprawy. Wymóg natomiast poddania się takim badaniom stanowi podstawowy obowiązek policjanta, gdyż jest on koniecznym elementem możliwości wydania orzeczenia w przedmiocie przeciwwskazań lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na określonym stanowisku.

Należy także podkreślić, że skoro policjant dowiaduje się o obowiązku wykonania badań od przełożonego, w szczególności ich zakresie i terminie, to tym samym obowiązek ten nie wynika bezpośrednio z przepisów prawa, a skierowanie nie ma tylko charakteru informacyjnego, lecz jest poleceniem służbowym, którego niewykonanie jest naruszeniem dyscypliny służbowej (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1556/10). Innymi słowy, wykonanie badań jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa kształtowanym przez właściwy do tego organ w drodze konkretyzacji obowiązku w poleceniu służbowym.

W rozpoznawanym przypadku nie ulega zatem wątpliwości, że Komendant Powiatowy Policji powiatu [...] był podmiotem uprawnionym do skierowania skarżącego na badania kontrolne, jako że skarżący pozostawał w tym czasie w jego dyspozycji i to on był w związku z tym przełożonym strony w sprawach osobowych, a ponadto że wydane przez niego polecenie wykonania badań stanowiło polecenie przełożonego w rozumieniu art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji. Policjant natomiast zobligowany był do poddania się stosownym badaniom lekarskim, jako że przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a więc i tych dotyczących wykonywania badań lekarskich, jest jego podstawowym obowiązkiem pracowniczym (art. 211 Kodeksu pracy). W przypadku policjantów obowiązek ten zaś winien być wykonany w zakresie i terminie wskazanym przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych (§ 14 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 2 września 2002 r.). Zatem nie ma żadnych podstaw prawnych do przyjęcia stanowiska skarżącego, iż przełożony policjanta nie miał prawa do wydania mu polecenia wykonania stosownych badań. Ewentualne nieprawidłowości, czy wątpliwości co do samego skierowania na badania pojawiające z strony skarżącego w żadnym wypadku nie mogły stanowić okoliczności wyłączającej obowiązek policjant poddania się stosowanym badaniom i tym samym uprawniającej go do odstąpienia od wykonania polecenia przełożonego. Cechą specyficzną i właściwą dla stosunków służbowych jest bowiem określenie obowiązków służbowych, w tym dyspozycyjności funkcjonariusza służby publicznej, posłuszeństwa poleceniom służbowym i odpowiedzialności dyscyplinarnej. Takie też rozwiązanie przyjęte zostało w ustawie o Policji, stanowiącej w art. 25 ust. 1, że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, nie karany, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować. Powyższemu odpowiada rota ślubowania składana przez funkcjonariusza, w której ślubuje on służyć wiernie Narodowi, chronić ustanowiony Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej porządek prawny, strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia, wykonując powierzone mu zadania pilnie przestrzegać prawa, dochować wierności konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać dyscypliny służbowej oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych, strzec tajemnicy państwowej i służbowej, a także honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. Tak też kształtuje obowiązki funkcjonariusza art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, stanowiąc, że policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Granice związania funkcjonariusza Policji poleceniem służbowym regulują przepisy art. 58 ust. 2 i ust. 3 powołanej ustawy o Policji, zgodnie z którymi policjant obowiązany jest odmówić wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, a także polecenia prokuratora, organu administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa (ust. 2), o czym powinien zameldować Komendantowi Głównemu Policji z pominięciem drogi służbowej (ust. 3). Z treści przytoczonych przepisów wynika – jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2006 r. o sygn. akt I OSK 1003/05, że ustawa o Policji nakłada na funkcjonariusza obowiązek wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, którym jest on związany, z wyjątkiem polecenia lub rozkazu, którego wykonanie łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa. W związku z tym, poza sytuacją określoną w art. 58 ust. 2, odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego stanowi naruszenie dyscypliny służbowej określone w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, sankcjonowane karami dyscyplinarnymi, o których mowa w art. 134 w zw. z art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (odstąpienie od ukarania – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie). Biorąc zatem pod uwagę specyfikę stosunków służbowych funkcjonariuszy Policji, opartą na hierarchicznym podporządkowaniu, dyscyplinie i obowiązku wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych stwierdzić należy, że skarżący nie miał prawa odmówić wykonania polecenia przełożonego poddania się badaniom. Okoliczność bowiem odmowy poddania się badaniu w żadnej mierze nie stanowiły przesłanki uzasadniającej odmowę wykonania polecenia określonej w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji. Nie można zatem uznać, że skarżący prawidłowo, zgodnie z przepisani prawa odmówił, czy tez uchylił się od przeprowadzenia wskazanych mu badań. Tym samym należy w pełni podzielić stanowisko orzekających w sprawie organów, iż niewykonanie przez skarżącego polecenia Komendanta Powiatowego Policji powiatu [...] poddania się badaniom w zakresie przez niego wskazanym świadczy o niepoddaniu się przez skarżącego dyscyplinie służbowej, będącą istotą formacji mundurowej, w której pełni służbę i stanowi w związku z tym nieuzasadnioną odmowę wykonania polecenia tj. czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji.

Odnosząc się końcowo do zarzutów postawionych przez skarżącego w skardze – w ocenie Sądu – uznać je należało za całkowicie bezzasadne. Przede wszystkim jako niezrozumiały uznać należało zarzutu naruszenia przez organ administracji art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 134i ust. 4 ustawy o Policji. Zgodnie ze wskazanymi przepisami, przełożony dyscyplinarny, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, wszczyna postępowanie dyscyplinarne z własnej inicjatywy. Natomiast jeżeli zachodzą wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy, przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego przełożony dyscyplinarny zleca przeprowadzenie czynności wyjaśniających. Czynności te należy ukończyć w terminie 30 dni. W ocenie Sądu, trudno dopatrzeć się w tym zakresie jakiegokolwiek naruszenia ww. przepisów. Postępowanie dyscyplinarne było wszczęte w przewidzianej prawem formie i prowadzone w prawidłowy sposób. W niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność przeprowadzenia czynności wyjaśniających, które przeprowadza się tylko w określonych przypadkach. Skarżący nie wskazał natomiast w sposób jednoznaczny, na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie ww. przepisów przez organ.

Całkowicie bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z tymi przepisami za popełnione przewinienie dyscyplinarne można wymierzyć tylko jedną karę dyscyplinarną. Za popełnienie kilku przewinień dyscyplinarnych można wymierzyć jedną karę dyscyplinarną, odpowiednio surowszą. Skarżący wskazuje w skardze, iż naruszenie wskazanych przepisów miało miejsce poprzez brak zbadania podstawy zarzutu, co jest całkowicie niezrozumiałe. Ponadto przepisy te stanowią o wymierzeniu kary, a w niniejszej sprawie uznano skarżącego za winnego, jednakże odstąpiono od ukarania.

Na uwzględnienie nie zasługują też zarzuty braku wnikliwej i obiektywnej oceny stanu faktycznego, już na etapie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Po pierwsze należy wskazać, że ocena stanu faktycznego dokonywana jest po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego i zebraniu materiału dowodowego. W niniejszej sprawie natomiast bardzo wnikliwie przeanalizowano zaistniały stan faktyczny, zebrano dowody, przesłuchano świadków, a skarżący zapoznawał się z aktami prowadzonego postępowania. Organ administracji wydając orzeczenie w niniejszej sprawie, bardzo dokładnie i wnikliwie przeanalizował stan faktyczny i dokonał jego prawidłowej jego subsumcji. Skarżący nie wskazał, na czym w jego ocenie miałoby polegać pozbawienie go prawa do obrony.

Reasumując stwierdzić należy, że w świetle wszystkich wskazanych powyżej okoliczności w pełni uzasadnione jest stanowisko orzekających w sprawie organów o popełnieniu przez skarżącego czynów z art. 132 ust. 3 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Policji. Organy obu instancji prawidłowo oceniły działanie skarżącego jako naruszające zasady dyscypliny służbowej, a zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni wystarczał do potwierdzenia okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia znamion czynów z art. 132 ust. 3 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Policji.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który mógłby skutkować jego uchyleniem i na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił jako nieuzasadnioną.

D.J.