Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 991/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 par 2, art. 210 par 1 pkt 6 i par 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Grażyna Firek sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi D. L. – K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2017r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań w podatku od nieruchomości; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2017 r., nr: [...] Prezydent Miasta K. orzekł o zaliczeniu nadpłaty nr: [...] z dnia 11 marca 2016 r. w wysokości 158,50 zł na poczet "wpłat bieżących". W uzasadnieniu organ przytoczył przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie nadpłat i ich zaliczania oraz wskazał, że po badaniu podatkowej księgi rachunkowej stwierdził, że podatnik posiada nadpłatę w podatku oraz zobowiązania podatkowe, do których stosuje się zasadę określoną w art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej dalej "O.p." W związku z powyższym dokonano zaliczenia nadpłaty z dnia 11 marca 2016 r. w wysokości 158,50 zł na poczet wpłat bieżących, przedstawiając sposób zarachowania powstałej nadpłaty.

Zażalenie na postanowienie złożyła D. L.-K., zarzucając naruszenie art. 76 § 1, art. 72 § 1, art. 207 oraz art. 120 O.p. poprzez wydanie postanowienia o zaliczeniu nadpłaty bez zaistnienia przestanek ustawowych i bez wcześniejszego jej wykazania w przepisanym przez ustawę trybie decyzyjnym, oraz naruszenie art. 210 §1 pkt 6 i § 4 stosowanym przez art. 239 O.p. poprzez uzasadnienie postanowienia w sposób niewłaściwy. D. L.-K. podniosła, że nie ma i nigdy nie było żadnych zaległości w podatku od należącej do niej nieruchomości przy ul. [...] w K., albowiem podatek ten jest opłacany przeze stronę z własnych środków, w pełnej wysokości, od całej nieruchomości. Ponadto na dzień składania zażalenia, termin do opłacenia podatku od nieruchomości osób fizycznych za rok 2017 jeszcze nie upłynął. D. L.-K. wskazała, że nigdy nie składała żadnego wniosku o zaliczenie jakiejkolwiek nadpłaty. W konsekwencji nie było podstaw do zastosowania przez organ pierwszej instancji zasady określonej w art. 76 § 1 O.p. W ocenie skarżącej zgodnie z art. 72 § 1 O.p. nadpłata powstaje, gdy świadczenie nie powinno mieć miejsca lub też świadczenie jest wyższe, niż powinno to wynikać z treści obowiązującego prawa. Zdaniem D. L.-K. sytuacja taka nie zachodzi, albowiem jako podatnik podatku od nieruchomości uregulowała całość zobowiązania podatkowego za 2016 r. i 2017 w prawidłowej wysokości (od całej nieruchomości). Skarżąca podkreśliła, że od dwóch lat wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości zmuszona jest obliczać i wpłacać samodzielnie, gdyż Prezydent Miasta K. w sposób stronniczy sprzeniewierza się swoim obowiązkom ustawowym i nie wydaje decyzji ustalającej wymiar podatku. Ani Skarb Państwa ani Gmina Miejska K. ani A. N., H. B., A. M., J. M., T. M., W. M., ani ich następcy prawni nigdy nie objęli w posiadanie żadnej części nieruchomości przy ul. [...] w K., która znajduje się w posiadaniu samoistnym skarżącej. Istnienie nadpłaty w sensie prawnym uzależnione jest od zastosowania określonego trybu jej wykazania, co oznacza że zastosowanie znajduje art. 207 O.p., przewidujący uprzednie wydanie decyzji w sprawie. W realiach niniejszej sprawy brak natomiast powyższego. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta K. zawiesił wszczęte przez siebie z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną przy ul. [...] argumentując, że rozpatrzenie tej sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny wniosku o stwierdzenie zasiedzenia udziałów. Żaląca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu lakoniczność uzasadnienia sprowadzającego się w jej ocenie do fragmentarycznego przytoczenia przepisu art. 76 § 1 O.p. oraz zdawkowej wzmianki o rzekomym zbadaniu podatkowej księgi rachunkowej, na podstawie której organ podatkowy poczynił, istotne dla sprawy ustalenia, a w konsekwencji naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i §4 w zw. z art. 239 O.p.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017r. nr [...], na podstawie art. 72, art. 76, art. 76a w zw. z art. 55 § 2 i art. 62 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż nieruchomość położona przy ul. [...] stanowi współwłasność Gminy Miejskiej K. oraz osób fizycznych. Osoby fizyczne zobowiązane są do składania deklaracji i opłacania podatku od nieruchomości na zasadach obowiązujących osoby prawne (art. 6 ust. 11 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych). W niniejszej sprawie obowiązek podatkowy został skonkretyzowany w złożonej przez jednego ze współwłaścicieli (Gminę K.) deklaracji podatkowej na 2016 r. na kwotę 420,00 zł. D. L.-K. nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2016, w związku z powyższym organ podatkowy wszczął z urzędu postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za 2016 r. W toku postępowania D. L.-K. przedłożyła dokument potwierdzający złożenie w sądzie powszechnym wniosku o stwierdzenie nabycia nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] przez zasiedzenie. Organ stwierdzając, iż rozstrzygnięcie w/w. kwestii ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej podatku od przedmiotowej nieruchomości - zawiesił postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. (postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania zaskarżone przez D. L.-K. zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a następnie w wyniku rozparzenia skargi strony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1421/16).

Na mocy art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej obowiązuje domniemanie prawidłowości zobowiązania wynikającego z deklaracji. Powinność zapłaty wynikająca z deklaracji podatkowej istnieje dopóki nie zmieni jej decyzja wydana w postępowaniu podatkowym, zmierzającym do określenia zobowiązania podatkowego. W związku z zawieszeniem postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r., do dnia dzisiejszego prawidłowość zobowiązania wynikającego z deklaracji nie została skutecznie zakwestionowana.

Skoro oprócz D. L.-K., która uiściła tytułem zobowiązania podatkowego za 2016 r. kwotę 421,00 zł, zobowiązanie podatkowe zostało wcześniej częściowo zapłacone przez innego współwłaściciela nieruchomości, powstała nadpłata w wysokości 158.50 zł. Zgodnie z art. 76 § 1 O.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu.

W rozpatrywanym przypadku występuje solidarna odpowiedzialnością wszystkich współwłaścicieli (art. 92 § 2 O.p.). Istota solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od wspólnej nieruchomości, a zapłacenie podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w tym zakresie w stosunku do wszystkich. Stosunki między solidarnie zobowiązanymi podatnikami pozostają bez wpływu na kwestie zasad odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.

W świetle powyższego, dokonano zaliczenia dokonanej w 2016 r. wpłaty D. L.-K. - będącej jedną ze współwłaścicieli nieruchomości - na poczet bieżących zobowiązań podatkowych za 2017 r., dotyczących tej nieruchomości, skoro zobowiązanie podatkowe za 2016 r. zostało uregulowane w całości (częściowo przez D. L.-K. częściowo przez innego ze współwłaścicieli nieruchomości).

Na powyższe postanowienie D. L.-K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie art. 233 § 1 pkt. 1 w związku z art. 239 O.p. przez nie usunięcie naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji w zakresie art. 76 §1, art. 72 §1, art. 207 oraz art. 120 O.p. poprzez zaliczenie nadpłaty bez zaistnienia przesłanek ustawowych i bez wcześniejszego jej wykazania w przepisanym przez ustawę trybie decyzyjnym, a także w zakresie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez uzasadnienie postanowienia w sposób wadliwy.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów w postaci:

-pisma [...] z 29.03.2016 r. zatytułowanego "Zawiadomienie o nadpłacie" oraz pisemnej odpowiedzi skarżącej z 6.04.2016r. wraz z dowodem jej doręczenia - na okoliczność podejmowanych przez Prezydenta Miasta K. pozanormatywnych prób zwrotu opłaconego przez skarżącą podatku za rok 2016 r. oraz braku rozeznania organu, co do wysokości rzekomej nadpłaty,

- pism do [...] z 6.08.2014 r., 12.02.2016 r. i 16.12.2016 r. na okoliczność konsekwentnego i stanowczego manifestowania przez skarżącą na zewnątrz swojej pozycji właścicielskiej, posiadania oraz woli władania nieruchomością cum animo rem sibi habendi,

- wydruku treści księgi wieczystej [...] na okoliczność poczynionego w Dziale III księgi wieczystej wpisu ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu z wniosku D. L.-K. o stwierdzenie nabycia udziałów we własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, do sygn. akt I Ns 310/16/P.

W uzasadnieniu przywołano stanowisko strony przedstawione w zażaleniu podkreślając, że wpłacona za 2016r. kwota odpowiada należnemu zobowiązaniu podatkowemu, z racji samoistnego posiadania nieruchomości, a Gmina nie włada i nigdy nie władała żadną częścią nieruchomości. Wpis w ewidencji gruntów nie jest wiążący, z kolei wpis w KW został podważony ostrzeżeniem o postępowaniu w sprawie stwierdzenia zasiedzenia. Z uwagi na te okoliczności organ nie może uznać, że w sprawie ma miejsce nadpłata, co nie powinno być traktowane jako stan techniczno-rachunkowy.

Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd w oparciu o art. 151 oddala skargę.

Zarzuty skargi nie są zasadne.

Podkreślić należy, że istotą rozpatrywanej sprawy było rozstrzygnięcie, czy skarżone organy miały podstawy do zaliczenia nadpłaty dokonanej przez skarżącą w roku 2016 na poczet bieżących zobowiązań w podatku od nieruchomości tj. za 2017r. Postanowienie odnosi się zatem do kwestii, czy zaistniała nadpłata w podatku od nieruchomości za dany rok i czy została prawidłowo zaliczona na poczet bieżących zobowiązań w podatku od nieruchomości; dotyczy zatem jedynie wskazanej kwestii techniczno-rachunkowej, nie rozstrzygając o tym, kto był zobowiązany do zapłaty podatku, a co może być nastąpić jedynie w formie władczej decyzji podatkowej w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości.

Z tej perspektywy, skoro jak wynika jednoznacznie z wpisów w księdze wieczystej (kw nr [...]) sporna w zakresie podatku od nieruchomości nieruchomość położona przy ul. [...] stanowi od 2014r. współwłasność Gminy Miejskiej K. (63 /168), a w pozostałym zakresie ujawnionych tamże osób fizycznych, to wpłacenie przez skarżącą całości zobowiązania podatkowego stanowiło w stosunkowym zakresie nadpłatę w sytuacji złożenia przez jednego z współwłaścicieli (Gminę K.) deklaracji podatkowej na 2016r. Osoby fizyczne zobowiązane są do składania deklaracji i opłacania podatku od nieruchomości na zasadach obowiązujących osoby prawne (art. 6 ust. 11 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych). W niniejszej sprawie obowiązek podatkowy został skonkretyzowany w złożonej przez jednego z współwłaścicieli tj. Gminę K. deklaracji podatkowej na 2016 r. na kwotę 420,00 zł; D. L.-K. nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2016. Na mocy art. 21 § 2 O.p. obowiązuje domniemanie prawidłowości zobowiązania wynikającego z deklaracji. Powinność zapłaty wynikająca z deklaracji podatkowej istnieje dopóki nie zmieni jej decyzja wydana w postępowaniu podatkowym, zmierzającym do określenia zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za 2016 r. W toku postępowania D. L.-K. przedłożyła dokument potwierdzający złożenie w sądzie powszechnym wniosku o stwierdzenie nabycia przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie. Organ stwierdzając, iż rozstrzygnięcie tej kwestii ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej podatku od nieruchomości - zawiesił postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. W związku z zawieszeniem postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r., do dnia dzisiejszego prawidłowość zobowiązania wynikającego z deklaracji nie została skutecznie zakwestionowana. Skoro oprócz D. L.-K., która uiściła tytułem zobowiązania podatkowego za 2016 r. kwotę 421,00 zł, gdy zobowiązanie podatkowe zostało wcześniej częściowo zapłacone przez innego współwłaściciela nieruchomości, powstała nadpłata w wysokości 158,50 zł. Wobec powyższego okoliczność nadpłaty została prawidłowo ustalona. Przedstawiona w skardze argumentacja odnosząca się do sporu w zakresie zasiedzenia, który na obecnym etapie nie doprowadził do zmiany w zakresie wpisanych w księdze wieczystej udziałów we własności po stronie Gminy Miejskiej K. w wysokości 63 /168, nie odnosi skutku w zakresie nadpłaty do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o zasiedzenie i następnie rozstrzygnięcia sprawy podatku od nieruchomości. Powyższe może dopiero skutkować zmianą sposobu obecnego rozliczenia podatku i w jego efekcie dokonanych wpłat. Wbrew argumentacji skarżącej wpis ostrzeżenia w KW o postępowaniu w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nie zmienił zasad dotyczących współwłasności i składanych deklaracji. Z uwagi na to, okoliczności podawane w skardze i dowody w postaci wskazywanej tam dokumentacji stanowią jedynie potwierdzenie sporu odnośnie zasiedzenia nieruchomości i manifestowania przez skarżącą na zewnątrz swojej pozycji właścicielskiej, co jak wyżej wskazano nie może na obecnym etapie doprowadzić do zakwestionowania nadpłaty. Również zarzuty odnoszące się do kwestii braku wydania decyzji podatkowej były niezasadne, jako bezprzedmiotowe na gruncie niniejszej sprawy, dotyczącej jedynie zaliczenia nadpłaty w oparciu o składane deklaracje podatkowe.

W świetle powyższego, organy podatkowe prawidłowo dokonały zaliczenia dokonanej w 2016 r. wpłaty D. L.-K., będącej wszak jedną ze współwłaścicieli nieruchomości, na poczet bieżących zobowiązań podatkowych za 2017 r. dotyczących tej nieruchomości, skoro zobowiązanie podatkowe za 2016 r. zostało uregulowane w całości (częściowo przez D. L.-K., a częściowo przez innego ze współwłaścicieli nieruchomości). Wobec tego także zarzuty w zakresie obrazy art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. były niezasadne, albowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia odniosło się do istoty sprawy, dotyczącej podstawy do dokonania zaliczenia nadpłaty dokonanej przez skarżącą w roku 2016 na poczet bieżących zobowiązań w podatku od nieruchomości tj. za 2017r.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a. oddalił skargę.