Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 316/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: par. 10 ust. 4 pkt. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 102 poz 946
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
article: art. 3 par. 2 pkt. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na czynność Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie gier losowych (czynność wyrejestrowania automatu do gier o niskich wygranych) 1. uchyla zaskarżoną czynność wyrejestrowania automatu do gier o niskich wygranych; 2. stwierdza, że zaskarżona czynność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Naczelnika Urzędu Celnego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Pismem z dnia [...] r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w B. poinformował "A" Sp. z o.o. z siedzibą we W. (zwaną dalej Spółką) o utracie ważności poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych HOT SPOT, nr fabr. [...], nr rej. [...] wraz z "wygaśnięciem zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności, w oparciu o które przedmiotowe poświadczenie zostało dokonane", a także stwierdził, że "wyrejestrował automat do gier o niskich wygranych".

1.1. Naczelnik Urzędu Celnego w B. jako podstawę prawną niniejszej informacji wskazał art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, zwanej dalej u.g.h.), art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz 27 z późn. zm., zwanej dalej u.g.z.w.) oraz § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. o warunkach urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem z 2003 r.).

2. Spółka po otrzymania tego pisma dnia [...] r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, skierowała do organu pisma z dnia [...] r. (nadane w Urzędzie Pocztowym dnia 8 grudnia 2010 r.). Jedno nazwała odwołaniem, a drugie z ostrożności procesowej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, gdyby organ nie uznał swojej informacji za decyzję.

3. Odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w piśmie z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. stwierdził, iż jego zdaniem w przedmiotowej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa, a zatem wezwanie było bezpodstawne.

3.1. Organ wskazał, że przedmiotowy automat otrzymał numer rejestracyjny dnia [...] r., a poświadczenie rejestracji zostało wydane na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...], która była decyzją zmieniającą decyzję pierwotną nr [...] ważnej od dnia [...] r. do dnia [...] r., czyli że z dniem [...] r. decyzje ta wygasły, a poświadczenie rejestracji straciło ważność.

3.2. Poza tym wyjaśnił, iż pismo z dnia [...] r. przesłane do Spółki miało na celu jedynie poinformowanie, iż decyzja będąca podstawą rejestracji automatu o niskich wygranych wygasła z mocy obowiązującego prawa, tj. § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2003 r.

4. Odpowiedź ta została doręczona Spółce dnia 30 grudnia 2010 r., jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru.

5. W skardze z dnia [...] r. (nadanej w Urzędzie Pocztowym dnia [...] r., jak wynika z pisma organu z dnia [...] r. i koperty dołączonej do skargi w sprawie sygn. akt III SA/Gl 315/11) Spółka przedmiot zaskarżenia określiła jako "czynność wyrejestrowania automatu" i wnosiła o jej uchylenie lub stwierdzenie bezskuteczności, a także zasądzenie kosztów postępowania. Organowi zarzuciła naruszenie:

1/ art. 92 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji oraz art. 15b ust. 4 i art. 16 pkt 2 u.g.z.w. poprzez zastosowanie w sprawie § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2003 r., mimo iż zostało ono w tym zakresie wydane bez upoważnienia ustawowego, ewentualnie

2/ § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2003 r. poprzez orzeczenie o wygaśnięciu rejestracji automatu, mimo iż nie wygasło zezwolenie, w oparciu o które jest on użytkowany,

3/ art. 128 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.) poprzez orzeczenie w przedmiocie wygaśnięcia lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, mimo braku podstaw prawnych w tym zakresie w Ordynacji podatkowej ani też w przepisach ustaw podatkowych.

5.1. Spółka wyjaśniła, iż uznaje, że będące przedmiotem skargi pismo jest w istocie decyzją w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, ale z uwagi na bieg terminów procesowych złożyła skargę na czynność "wyrejestrowania" automatu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.).

5.2. W związku z tym zakwestionowała kompetencje organu do informowania o wygaśnięciu decyzji, wskazała, iż w jej przypadku wydanie "informacji" i "wyrejestrowanie" automatu oznacza utratę uprawnienia do korzystania z tego urządzenia oraz do jego eksploatacji na terytorium Polski. Podkreśliła, że uprawnienie to uzyskała z chwilą rejestracji automatu, co potwierdzone zostało w treści poświadczenia rejestracji na dokumencie GL-1.

5.3. Wskazała, że upoważnienie ustawowe do wydania Rozporządzenia z 2003 r. zawarte w art. 16 u.g.z.w. dotyczyło wyłącznie "określenia warunków dopuszczenia" urządzenia do eksploatacji i użytkowania, a nie ich cofania, pozbawiania czy stwierdzania ich wygaśnięcia. Tym samym nie mogło ono stanowić podstawy jakiegokolwiek działania organu.

5.4. Dalej podniosła, że poprzez "wyrejestrowanie" automatu i wydanie informacji organ naruszył wyrażoną w art. 128 O.p. zasadę trwałości decyzji ostatecznej, gdyż sprowadza się w istocie do orzeczenia o wygaśnięciu uprawnienia skarżącej i spowodowania braku możliwości praktycznego wykonywania uprawnienia w sytuacji, gdy organ wydał wcześniej ostateczną decyzję, nadającą uprawnienie do eksploatacji automatu przez okres sześciu lat. Zdaniem Spółki wzruszenie opisanej decyzji "rejestracyjnej" nastąpić mogło tylko w wyjątkowych przypadkach i w nadzwyczajnym trybie określonym w przepisach Ordynacji podatkowej lub ustaw podatkowych, co nie miało miejsca w niniejszym postępowaniu.

5.5. Nadto skarżąca Spółka wskazała, że z § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2003 r. nie wynika, że chodzi o "pierwotne zezwolenie" w sytuacji, gdy zezwoleń jest więcej i następuje migracja automatów pomiędzy obszarami objętymi tymi zezwoleniami. Tylko wygaśnięcie "aktualnego" zezwolenia, tj. w ramach którego się znajduje, może powodować skutek w postaci utraty ważności poświadczenia rejestracji. Potwierdza to terminologia użyta we wzorach formularzy GL-1 i GL-2. według Spółki inna wykładnia byłaby nieuzasadniona z punktu widzenia funkcjonalnego. Poza tym zauważyła, że automat określony w treści "zaskarżonej decyzji" został zarejestrowany i dopuszczony do użytkowania w oparciu o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie innego województwa, niż województwo [...], a następnie został przeniesiony do miejsca eksploatacji określonego w zezwoleniu udzielonym Spółce na prowadzenie działalności na terenie województwa [...] i że to ostatnie zezwolenie nie wygasło.

6. Naczelnik Urzędu Celnego w B. w odpowiedzi na skargę z dnia [...]r., wniósł o odrzucenie skargi. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

6.1. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej organ wyjaśnił, że realizując kompetencje dotyczące zadań w zakresie rejestracji automatów i urządzeń do gier oraz do cofania ich rejestracji wykorzystuje dane zawarte w elektronicznym systemie KRĄG, tj. Komputerowym Rejestrze Automatów do Gier. Wskazał, że podstawowym zadaniem systemu KRĄG jest gromadzenie informacji o automatach lub urządzeniach do gier o niskich wygranych, wraz ze wskazaniem ich faktycznego umiejscowienia i stanu użytkowania na terytorium kraju, jak również ściśłe powiązane z tym zadaniem nadzorowanie przemieszczania tych automatów pomiędzy poszczególnymi punktami lub ośrodkami gier, ponadto dodatkowym zadaniem systemu jest przechowywanie danych o podmiotach uprawnionych do prowadzenia gier na automatach lub urządzeniach do gier, o wydanych im zezwoleniach w tym zakresie i modyfikacjach tych zezwoleń, jak też o poszczególnych punktach/ośrodkach gier, w których urządzane są gry na tych automatach/urządzeniach do gier. Organ podniósł, że kolejną funkcjonalnością systemu, opracowaną w związku z przejęciem zadań z zakresu kontroli rynku gier przez Służbę Celną jest rejestracja pozostałych zezwoleń na urządzanie gier i zakładów wzajemnych, gdyż system KRĄG jest źródłem informacji dla naczelników urzędów celnych sprawujących kontrolę w zakresie automatów i urządzeń do gier.

6.2. Dalej wyjaśnił, że informacja wysłana do strony skarżącej pismem z dnia [...] r. miała na celu jedynie poinformowanie Spółki, że decyzja będąca podstawą rejestrami automatu o niskich wygranych wygasła z mocy obowiązującego prawa. Zdaniem organu pismo to nie zawierało rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie, a także nie było czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tym samym nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a.

7. W piśmie z dnia [...] r. Spółka wskazywała na dopuszczalność drogi sądowej w przedmiotowej sprawie z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Uznała, że "zawiadomienie" organu jest aktem dotyczącym uprawnienia Spółki i "utracić ważność" może jedynie poświadczenie rejestracji a nie czynność materialno-techniczna. Na koniec zauważyła, że posada szereg ważnych zezwoleń, które nie wygasły, czyli że może dokonać aktywizacji automatu w ich ramach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

8. Skarga okazała się zasadna.

7. Dopuszczalność drogi sądowej.

7.1. Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. stanowi, iż kontrola ta dotyczy także innych niż decyzje, czy postanowienia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 146 § 1 P.p.s.a. sąd uznając skargę na czynność, uchyla ten akt lub stwierdza bezskuteczność czynności.

7.2. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (zob. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07, publ. ONSAiWSA 2008/2/21, POP 2008/3/45, OSP 2008/5/51, Prok.i Pr.-wkł. 2008/7-8/65, OSP 2008/7-8/89; J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Warszawa 1995, s. 52; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., 2004, s. 32; B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), ZNSA 2006, nr 2, s. 18; M. Bogusz, glosa do wyroku NSA z dnia 20 listopada 2008 r., I OSK 611/08, GSP - Prz. Orz. 2009, nr 3, s. 14-15). Poza tym Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach wydanych w okresie obowiązywania art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) uznał między innymi, że:

a/ przez akty lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA, należy rozumieć głównie działania materialno-techniczne, wywołujące określone skutki prawne; działania te mogą mieć również charakter władczy, z tym że nie są to rozstrzygnięcia władcze, gdyż wówczas mamy do czynienia z decyzją administracyjną (uchwała NSA z dnia 8 września 2003 r., OPS 2/03, ONSA 2004, nr 1, poz. 5, s. 79);

b/ przez "czynność" w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, podjętą przez organ administracji publicznej, dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; ustna informacja pracownika urzędu, który nie jest organem administracji publicznej, o wysokości obowiązującej opłaty za wydanie decyzji administracyjnej nie ma takiego waloru, gdyż ustna informacja nie jest czynnością materialno-techniczną (postanowienie NSA z dnia 12 marca 1998 r., II SA 1247/97, OSP 1999, z. 2, poz. 25, z glosą L. Żukowskiego, tamże, s. 66 i n.);

c/ odmowa udostępnienia dokumentacji medycznej pacjentowi publicznego zakładu opieki zdrowotnej podlega zaskarżeniu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA (wyrok NSA z dnia 19 maja 2003 r., OSA 1/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 114);

d/ usunięcie danych z Krajowego Rejestru Karnego mieści się w zakresie art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA (wyrok NSA z dnia 20 marca 2003 r., II SA 2558/02, ONSA 2004, nr 1, poz. 35).

7.3. Stosownie do przepisu art. 144 u.g.h. z dniem 1 stycznia 2010 r. utraciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, z późn. zm.31), z wyjątkiem między innymi art. 16 pkt 2 tej ustawy, który stanowi, że (podkreślenie i pogrubienie Sądu): Minister właściwy do spraw finansów publicznych, mając na względzie ochronę interesów uczestników gier lub zakładów oraz zapewnienie prawidłowości przebiegu takiej gry lub zakładu, określi, w drodze rozporządzenia: (...) 2/ szczegółowe warunki dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier oraz warunki przyznania uprawnień określonym podmiotom do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania takich automatów lub urządzeń.

7.4. Zgodnie z § 7 Rozporządzenia z 2003 r.: Warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest rejestracja takiego automatu lub urządzenia na podstawie badania takiego automatu lub urządzenia, o którym mowa w § 8. Jak stanowi § 9 ust. 1 Rozporządzenia z 2003 r.: Po wydaniu przez jednostkę badającą opinii technicznej zawierającej pozytywny wynik badania automatu lub urządzenia do gier poprzedzającego ich rejestrację, na wniosek podmiotu urządzającego gry lub zakłady wzajemne, wyznaczony naczelnik urzędu celnego dokonuje rejestracji automatu lub urządzenia do gier. Przepis § 10 Rozporządzenia z 2003 r. ma brzmienie:

1. W celu potwierdzenia rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego dokonuje na wniosku, o którym mowa w § 9, poświadczenia rejestracji, w którym wskazuje numer rejestracji automatu lub urządzenia do gier.

2. Poświadczenie rejestracji stwierdza uprawnienie określonego podmiotu do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu lub urządzenia do gier.

3. Poświadczenia rejestracji dokonuje się na sześć lat, z zastrzeżeniem ust. 4.

4. Poświadczenie rejestracji traci ważność:

1) wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy;

2)w przypadku:

a)wycofania automatu lub urządzenia do gier z eksploatacji, z zastrzeżeniem § 14a ust. 1,

b) określonym w § 14 ust. 5.

5. W przypadku utraty ważności poświadczenia rejestracji, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, oryginał poświadczenia rejestracji zwraca się wyznaczonemu naczelnikowi urzędu celnego.

7.5. Z powyższych przepisów wykonawczych obowiązujących do chwili obecnej (przeszkoda wynikająca z przepisu art. 143 u.g.h. ustanawiającego granicę czasową obowiązywania niektórych przepisów wykonawczych do 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy dotyczy przepisów wykonawczych wydanych na podstawie uchylonych upoważnień, a nie pozostających w mocy na podstawie art. 144 u.g.h.) wynika, że warunkiem dopuszczenia automatu do eksploatacji i użytkowania, czyli realizacji określonych praw wnioskodawcy jest czynność rejestracji danego automatu dokonana przez właściwego naczelnika urzędu celnego (§ 7 i § 9 ust. 1). Jest to czynność materialno-techniczna, ponieważ stanowi warunek skorzystania z tych praw. Natomiast potwierdzenie rejestracji umieszczone przez organ na złożonym wniosku określa moment dokonania tej czynności, a w następstwie tego jedynie stwierdza, a nie kreuje uprawnienie danego podmiotu do eksploatacji i użytkowania automatu (§ 10 ust. 1 i 2). Poza tym w ten sposób informacja o dokonaniu tej czynności dociera do wnioskodawcy. Gdy wygasa dane zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, poświadczenie rejestracji traci ważność z mocy prawa, czyli bez działania określonego organu (§ 10 ust. 4 pkt 1). W związku z tym w przypadku utraty ważności poświadczenia rejestracji organ, stosując § 7 Rozporządzenia z 2003 r. na zasadzie wnioskowania a contrario, winien dokonać czynności materialno-technicznej przeciwnej do rejestracji, czyli wyrejestrować automat. W tej sytuacji należy uznać, że czynność jest dokonana z dniem wystawienia informacji. Doręczenie tej informacji jest formą zakomunikowania tego faktu stronie. Tym samym należy uznać, że czynność wyrejestrowania automatu spełnia cechy czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., gdyż jest podjęta w indywidualnej sprawie, skierowana jest do oznaczonego podmiotu tam wymienionego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego czynność dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Samo poświadczenie rejestracji nie może być uznane za akt lub czynność podlegającą zaskarżeniu w oparciu o powyższy przepis, gdyż na początku po rejestracji stanowi tylko czynność techniczną organu, a w przypadku utraty ważności organ w ogóle nie podejmuje działań z tego względu, że skutek następuje z mocy prawa. Dopiero następstwem tego jest konieczność podjęcia działań w celu wyrejestrowania automatu. Przy badaniu zgodności z prawem dokonanej czynności materialno-technicznej sąd administracyjny ocenia, czy w danym przypadku organ prawidłowo przyjął, że nastąpiło wygaśnięcie poświadczenia rejestracji z mocy prawa, które otworzyło drogę do dokonania czynności wyrejestrowania określonego automatu i w związku z tym wystąpiła utrata istniejących uprawnień.

7.6. W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w B. dokonał dnia [...] r. czynności wyrejestrowania określonego automatu, czemu dał wyraz w ostatnim akapicie informacji wystawionej tego dnia. Powołał się przy tym na to, że wystawione poświadczenie rejestracji utraciło ważności z momentem wygaśnięcia zezwolenia "w oparciu o które przedmiotowe poświadczenie zostało dokonane". Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a., zostało wniesione w terminie czternastu dni (8 grudnia 2010 r.) licząc od dnia kiedy Spółka dowiedziała się o dokonanej czynności, czyli od dnia doręczenia informacji (24 listopada 2010 r.). Skarga też została wniesiona w terminie, bo w ciągu trzydziestu dni (31 stycznia 2011 r.) licząc od dnia doręczenia odpowiedzi organu (30 grudnia 2010 r.).

8. Odnosząc się do istoty sprawy w pierwszej kolejności należy dokonać wykładni powołanego przez organ przepisu materialnego, tj. § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2003 r., stanowiącego podstawę prawną stwierdzenia, że poświadczenie rejestracji przedmiotowego automatu straciło ważność ze względu na "wygaśnięcie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności, w oparciu o które przedmiotowe poświadczenie zostało dokonane". Stwierdzenie to poprzedzało dokonaną czynność wyrejestrowania, czyli miało wpływ na prawidłowość tej czynności.

8.1. Na gruncie tego przepisu problem prawny sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalna jest dalsza eksploatacja i użytkowanie automatu po jego przemieszczeniu na teren objęty innym zezwoleniem, w sytuacji, gdy wygasło zezwolenie pierwotne, na podstawie którego dokonano jego rejestracji i poświadczenia rejestracji. Naczelnik Urzędu Celnego w B. stoi na stanowisku, iż wygaśnięcie pierwotnego zezwolenia z dniem [...] r. wywołuje skutek utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu, natomiast Spółka uważa, że dopuszczalna jest dalsza eksploatacja automatu, nawet gdy pierwotne zezwolenie wygasło, jeżeli automat został przeniesiony do miejsca eksploatacji określonego w zezwoleniu udzielonym Spółce na prowadzenie działalności na terenie województwa [...], o czym organ został powiadomiony poprzez przesłanie mu formularza GL-2 i nie upłynął jeszcze sześcioletni okres od dnia poświadczenia rejestracji automatu.

8.2. Kwestię zmiany miejsca punktu, ośrodka eksploatacji automatu lub urządzenia do gier reguluje § 14 ust. 3 Rozporządzenia z 2003 r. Stanowi on, że taka zmiana jest dopuszczalna pod warunkiem, że podmiot prowadzący gry na automatach o niskich wygranych, co najmniej na 7 dni przed zmianą miejsca, punktu, ośrodka eksploatacji powiadomi wyznaczonego naczelnika urzędu celnego właściwego według miejsca dotychczasowej oraz przyszłej eksploatacji automatu lub urządzenia do gier o zamiarze przemieszczenia oraz poda: dokładną datę przemieszczenia, adres miejsca punktu, ośrodka dotychczasowej eksploatacji, adres miejsca, punktu, ośrodka przyszłej eksploatacji. Zgodnie z konstrukcją druku GL-2, zawiadamiając o zamiarze przemieszczenia automatu, oprócz adresu przyszłej eksploatacji należy podać numer zezwolenia obejmującego miejsce przyszłej eksploatacji. Poza tym nie obowiązujący już przepis art. 24 ust. 1b u.g.z.w., do którego odwołuje się § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2003 r. wskazując na zezwolenie, które wygasa stanowi: Zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, loterii fantowej, loterii audioteksowej, gry bingo fantowe i loterii promocyjnej urządzanych na obszarze właściwości miejscowej jednego dyrektora izby celnej udziela dyrektor izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej są urządzane i prowadzone takie gry. Przeprowadzając analizę tych przepisów należy zgodzić się z wnioskami wyrażonymi w powołanych przez stronę skarżącą uzasadnieniach wyroków sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 czerwca 2011 r., II SA/Bk 164/11; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 sierpnia 2011 r., III SA/Wr 232/11 i III SA/Wr 233/11, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.), że przez wygaśnięcie zezwolenia należy rozumieć sytuację, w której dochodzi do wygaśnięcia zezwolenia, na podstawie którego aktualnie prowadzona jest działalność obejmująca eksploatację automatu, a nie – wbrew twierdzeniom organu - zezwolenia "pierwotnego". Przepisy te bowiem – na co słusznie zwróciła uwagę Spółka - odnoszą się ogólnie do "zezwolenia z art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych" (druki GL-1 , poz. D.2.1), nie zaś do "zezwolenia pierwotnego". Przyjęcie odmiennej interpretacji przeczyłoby przepisom § 14 ust 3 Rozporządzenia z 2003 r. umożliwiającym przemieszczanie automatów z zachowaniem pewnych warunków. Przyjęcie koncepcji uzależniającej ważność poświadczenia rejestracji od zezwolenia pierwotnego w sposób jednoznaczny uniemożliwiłoby zabieg przeniesienia automatów "do innego zezwolenia", na innym terenie, bowiem z chwilą wygaśnięcia pierwotnego zezwolenia, dany automat o niskich wygranych wykluczony zostałby całkowicie z eksploatacji. Ponadto zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądów wyrażonym w powołanych wyżej sprawach, iż jeżeli ustawodawca zamierzałby w sposób jednoznaczny powiązać konieczność dokonania poświadczenia rejestracji automatu z określonym zezwoleniem, to przepisy odnoszące się do poświadczeń rejestracji umieściłby wprost w ustawie (w przepisie dotyczącym elementów koniecznych zezwolenia, tj. art. 35 tej ustawy), a nie w rozporządzeniu. Przyjęta konstrukcja określenia warunków poświadczenia rejestracji automatu w akcie podstawowym wiąże tę czynność z automatem, a nie z określonym zezwoleniem. Zdaniem Sądu z treści przepisów analizowanych wynika, iż możliwa jest dalsza eksploatacja automatu o niskich wygranych po jego przemieszczeniu do innego zezwolenia, pomimo wygaśnięcia zezwolenia pierwotnego, jednakże pod warunkiem zgłoszenia zamiaru przemieszczenia przed wygaśnięciem zezwolenia, na podstawie którego jest prowadzona aktualnie działalność oraz przy założeniu, że sześcioletni okres ważności rejestracji automatu jeszcze nie upłynął. Dopiero wygaśnięcie zezwolenia, w ramach którego aktualnie automat jest użytkowany spowoduje utratę ważności poświadczenia rejestracji. W tym zakresie strona skarżąca zbyt szeroko interpretuje ten przepis przyjmując w pewnym momencie, że poświadczenie rejestracji nie utraci ważności tylko z tego powodu, że posiada ona szereg innych ważnych zezwoleń na terenie kraju, gdzie hipotetycznie automat może być przemieszczony.

8.3. Tym samym organ stosując § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2003 r. błędnie przyjmował, że w każdym przypadku wygaśnięcie pierwotnego zezwolenia powoduje utratę ważności poświadczenia rejestracji. Konsekwencją tego było niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy z powołaniem się na określone dowody dołączone do akt postępowania, a mianowicie, czy automat został przemieszczony na teren danego województwa i czy wygasło też zezwolenie, w ramach którego automat był aktualnie użytkowany.

9. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona czynność Naczelnika Urzędu Celnego w B. polegająca na wyrejestrowaniu określonego automatu była co najmniej przedwczesna. W ocenie Sądu organ naruszył przepis materialny, tj. § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2003 r. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i zastosowania w sytuacji, gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy na podstawie art. 122 O.p. w związku z art. 8 u.g.h. Organ kierował się jedynie informacjami znajdującymi się w Komputerowym Rejestrze Automatów do Gier, nie podejmując żadnych działań mających na celu określenie stanu faktycznego sprawy. Nie zweryfikował informacji w nim zawartych poprzez zebranie stosownej dokumentacji, w tym decyzji organów dotyczących wydanych zezwoleń i ich ważności, poświadczenia rejestracji i przemieszczenia automatu. Organ nie odniósł się ani w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani w odpowiedzi na skargę, do twierdzeń Spółki zawartych w odwołaniu, do którego nawiązał w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa oraz w skardze, że przedmiotowy automat został przeniesiony do miejsca eksploatacji określonego w zezwoleniu udzielonym skarżącej na prowadzenie działalności na terenie województwa [...], które nie wygasło. W tym zakresie strona powołała się na okoliczność powiadomienia organu w przesłanym formularzu GL-2.

10. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni powyższą ocenę prawną i przeprowadzi stosowne postępowanie w tym zakresie i dołączy do akt właściwe dokumenty. W szczególności zbada, jaki organ wydał pierwotną decyzję w przedmiotowej sprawie i czy doszło do jej wygaśnięcia, a ponadto czy przed datą jej ewentualnego wygaśnięcia nie nastąpiło przeniesienie automatu na teren innego województwa, na którego obszarze strona skarżąca posiada ważne zezwolenie na prowadzenie punktów gry na automatach o niskich wygranych. W przypadku stwierdzenia przez organ, że nie doszło do wygaśnięcia zezwolenia tam gdzie aktualnie jest używany automat nie będzie podstaw do dokonania czynności wyrejestrowania z tego powodu.

11. Zarzuty skargi.

11.1. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że organ naruszył § 10 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia z 2003 r. w takim zakresie, w jakim Sąd wywiódł powyżej. Natomiast nie naruszył tego przepisu w związku z art. 16 pkt 2 u.g.z.w., art. 144 u.g.h. i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż przepis ten został wydany w oparciu o obowiązującą ustawową delegację i w jej ramach. Zdaniem Sądu czynność rejestracji automatu i wydania poświadczenia rejestracji mieści się w "warunkach dopuszczenia do eksploatacji" automatu i "warunkach przyznania uprawnień określonym podmiotom do wprowadzenia do eksploatacji", a utrata ważności poświadczenia rejestracji i czynność wyrejestrowania w "warunkach (...) użytkowania" automatu i "warunkach przyznania uprawnień określonym podmiotom do (...) użytkowania" automatów. Proces rejestracji automatów do gier o niskich wygranych obejmuje ze swojej istotny również możliwość wycofania automatów z eksploatacji poprzez wyrejestrowanie w określonych warunkach. Zaakcentować także należy, że skoro ustawodawca wiązał dopuszczenie do eksploatacji i użytkowania automatów do gier o niskich wygranych z posiadaniem przez podmiot zezwolenia określającego konkretną liczbę punktów gier, a przez to konkretną liczbę automatów działających w ramach tego zezwolenia (art. 15b ust. 4 w związku z art. 9 pkt 3, art. 32 ust. 1 i art. 35 ust. 1 u.g.z.w.), to nie sposób przyjąć, że delegacja ustawowa zawarta w art. 16 pkt 2 u.g.z.w. nie zawierała i nie zawiera w chwili obecnej "aspektu negatywnego", dotyczącego możliwości wyłączenia z eksploatacji automatów lub urządzeń do gier poprzez ich wyrejestrowanie w określonych warunkach.

11.2. Niezasadny okazał się też zarzut naruszenia art. 128 i art. 208 O.p. w zakresie w jakim Spółka uznaje, że "dopuszczenie do eksploatacji" automatu nastąpiło poprzez wydanie decyzji administracyjnej, która stała się ostateczna poprzez brak wniesienia odwołania. Według Spółki decyzja ta nadała jej prawo do korzystania z zarejestrowanego urządzenia przez okres rejestracji, tj. przez sześć lat, a w sprawie nie wystąpił żaden przypadek uzasadniający wzruszenie takiej ostatecznej decyzji. Ustosunkowując się do tego należy zauważyć, że brak jest podstaw prawnych do przyjęcia takiego stanowiska. Czynność rejestracji automatu i wydanie poświadczenia rejestracji nie może być uznane za decyzję administracyjną, gdyż prawodawca ani w ustawie, ani w przepisach wykonawczych nie wskazał, że w tym przypadku organ ma wydać rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej. Tam, gdzie prawodawca przewidywał taką formę załatwienia sprawy, to wyraźnie stanowił w określonych przepisach, np. w art. 2 ust. 3, art. 24 ust. 5 i art. 52 ust. 1 u.g.z.w. Podobnie w chwili obecnej, np. w art. 2 ust. 6 i 7, art. 23 a ust. 4 i 7, art. 23f ust. 4 i 5, art. 26, art. 33 ust. 4 i art. 58 u.g.h. Odnośnie rejestracji automatu i poświadczenia rejestracji brak jest takich uregulowań.

12. Mając na uwadze to, że nie wszystkie okoliczności w stanie faktycznym zostały wyjaśnione Sąd nie mógł skorzystać z możliwości prawnej przewidzianej w art. 146 § 2 P.p.s.a., tj. uznać uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną czynność. Natomiast z tego względu, że zaskarżona czynność wyrejestrowania określonego automatu wywołuje określone skutki prawne także poprzez to, że organ wcześniej uznał, iż stosowne poświadczenie rejestracji utraciło ważność, Sąd na mocy art. 152 P.p.s.a. orzekł, iż zaskarżona czynność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Natomiast w oparciu o przepis art. 200 i art. 205 § 2 i 3 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) zasądził od Naczelnika Urzędu Celnego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł (wpis sądowy – 200 zł, koszty zastępstwa procesowego – 240 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.