Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1213/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Iwona Maciejuk, Protokolant starszy referent Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi P.P. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] zwalniający [...] P.P. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm. – dalej jako ustawa o Policji).

W uzasadnieniu powyższego rozkazu personalnego Komendant Główny Policji wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w Z. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o zwolnienie [...] P.P. - referenta Ogniwa [...] Wydziału [...] KPP w Z. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby. W uzasadnieniu powołał się na wielokrotne przebywanie policjanta w latach 2004-2014 na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, jak również na ograniczenia zdrowotne, stwierdzane przez lekarza profilaktyka oraz komisję lekarską MSW, uniemożliwiające [...] P.P. wykonywanie zadań i czynności służbowych.

Na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o wydanie opinii w sprawie zwolnienia ww. policjanta ze służby, Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów województwa [...] wstrzymało się od wydania opinii w tej sprawie (pismo z dnia [...] grudnia 2014 r.).

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Komendant Wojewódzki Policji w B. wydał w dniu [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, rozkaz personalny, na mocy którego zwolnił [...] P.P. ze służby w Policji z dniem [...] marca 2015 r. Wskazanej decyzji, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ I instancji powołał się między innymi na fakt długotrwałego przebywania przez policjanta na zwolnieniach lekarskich (w latach 2004-2014 łącznie ponad 980 dni), co dezorganizowało pracę KPP w Z. Jednocześnie uznał, że stwierdzone u policjanta (w prawomocnym orzeczeniu nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] października 2014 r.) przeciwwskazania do ciężkiego wysiłku fizycznego i służb zewnętrznych skutecznie uniemożliwiały Komendantowi PP w Z. przydzielenie [...] P.P. obowiązków służbowych, bowiem w poszczególnych komórkach organizacyjnych danej jednostki Policji, ograniczenia takie nie mogą być respektowane. Dodatkowo organ I instancji jako naganne ocenił wielokrotne, nielicujące z postawą policjanta, zachowania [...] P.P. polegające na ingerencji w działalność klubu rozrywkowego (należącego do jego byłej żony).

W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego pełnomocnik strony wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1) art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego dotyczącego przesłuchania wskazanych świadków, 2) art. 7, art. 8, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, bez jego dogłębnej analizy, w szczególności rozważenia przyczyn przebywania przez [...] P.P. na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, 3) art. 108 § 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnione nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, 4) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez błędne zastosowanie, § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (nieobowiązującego od dnia 29 listopada 2003 r.) oraz art. 132 ust. 4b i c ustawy o Policji, poprzez niewyłączenie z akt osobowych [...] P.P. notatek z rozmów dyscyplinujących, na które organ I instancji powołał się w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie pełnomocnik strony wniósł o dopuszczenie dowodu z orzeczenia Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] na okoliczność wykazania przydatności [...] P.P. do zajmowania dotychczasowego stanowiska oraz dowodu z przesłuchania jako świadka bezpośredniego przełożonego skarżącego (byłego [...] Wydziału Prewencji KPP w Z.) na okoliczność nieprawdziwości twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w zakresie rzekomej dezorganizacji służby w Wydziale [...], jak również możliwości przeniesienia skarżącego na inne stanowisko służbowe.

Komendant Główny Policji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, rozstrzygnięciem z dnia [...] maja 2015 r. orzekł jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji. Przy czym, stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych, ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może być ono również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta w służbie lub poza nią, o ile takie zachowanie uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Pojęcie ważnego interesu służby można również łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne podstawowych zadań Policji, o których mowa w ustawie.

Organ II instancji wskazał, iż w okresie służby (pełnionej od [...] lipca 2002 r.) wymieniony policjant wielokrotnie korzystał z długotrwałych zwolnień lekarskich (łącznie od 2004 r. ponad 980 dni, w tym w ostatnim czasie - 176 dni w 2013 r. oraz 67 dni w 2014 r.). Stan zdrowia [...] P.P., w kontekście możliwości pełnienia przez wymienionego służby w Policji, był wielokrotnie weryfikowany zarówno przez lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne, jak też przez komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] [...]P.P. został uznany za "zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem" i "zdolnego do służby w Policji na dotychczas zajmowanym stanowisku". Następnie, w związku z badaniami profilaktycznymi we wrześniu 2014 r. lekarz profilaktyk stwierdził, że wymieniony policjant jest zdolny do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku "z wykluczeniem pracy fizycznej i dźwigania ciężarów" i wyznaczył termin następnego badania okresowego na kwiecień 2015 r. (zaświadczenie lekarskie z dnia [...] września 2014 r.). Powyższe skutkowało powierzeniem policjantowi wykonywania zadań w [...] Komendy Powiatowej Policji w Z., co wymusiło skierowanie do wykonywania innych czynności wykonującego dotychczas pracę w [...] pracownika cywilnego. Jednocześnie po raz kolejny skierowano [...] P.P. do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B., która orzeczeniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] uznała policjanta za "zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem" i "zdolnego do służby w Policji na dotychczas zajmowanym stanowisku" stwierdzając jednocześnie, że przeciwwskazane są "ciężkie wysiłki fizyczne i służby zewnętrzne". W związku z powyższym orzeczeniem, dokonano analizy zadań realizowanych na poszczególnych stanowiskach służbowych w służbie prewencyjnej i kryminalnej w KPP w Z., stwierdzając, że policjanci na tych stanowiskach służbowych często angażowani są do zadań związanych między innymi z obsługą zdarzeń kryminalnych, drogowych, interwencjami domowymi, doprowadzeniami osób, zabezpieczeniem imprez masowych, zabezpieczeniem przejazdów kibiców, czy służbami patrolowo-interwencyjnymi, które wiążą się z koniecznością pełnienia służby zewnętrznej, jak też mogą wiązać się z fizycznym obciążeniem organizmu (notatki urzędowe: specjalisty Wydziału Prewencji KPP w Z. z dnia [...] listopada 2014 r., [...] Wydziału [...] KPP w Z. z dnia [...] listopada 2014 r., [...] Wydziału [...] KPP z dnia [...] listopada 2014 r.). Przedmiotowa analiza nie pozostawiała wątpliwości, że ograniczenia zdrowotne stwierdzone wówczas u wymienionego policjanta uniemożliwiają mu efektywną realizację obowiązków służbowych wynikających z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania KPP w Z.

Komendant Główny Policji zwrócił uwagę, iż po kolejnym badaniu przeprowadzonym przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w B. [...] P.P. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. został uznany za "zdolnego do służby w Policji z ograniczeniem" i "zdolnego do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku". W szczegółowym uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że stwierdzone schorzenie, w związku z którym badany "aktualnie zgłasza rzadkie dolegliwości", powodują, że wymieniony jest zdolny do służby w Policji z ograniczeniem oraz zdolny do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku, przy czym "okresowo przeciwwskazane ciężkie wysiłki fizyczne w przypadku wystąpienia dolegliwości kręgosłupa szyjnego". Z powyższego orzeczenia wynika, iż badany ma ograniczoną zdolność do pełnienia służby, gdyż służbę tę może pełnić tylko na danym stanowisku, a nie każdym stanowisku służbowym. Przy czym, brak możliwości aktywnego świadczenia służby w dłuższym wymiarze czasowym, wynikający ze stanu zdrowia, czy też różnych zdarzeń losowych, niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby.

Organ odwoławczy stwierdził, iż dotychczasowa częstotliwość i wymiar okresów, w których [...] P.P. nie mógł świadczyć służby z powodu choroby, jak też ograniczenia zdrowotne stwierdzane u policjanta przez komisję lekarską, czynią wysoce prawdopodobnym, że wymieniony policjant, także z uwagi na charakter stwierdzonych u niego schorzeń (choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa szyjnego z dyskopatią i lewostronnym zespołem bólowo-korzeniowym), nie będzie mógł realizować zadań niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania KPP w Z. (związanych w znacznej mierze, co wynika ze specyfiki służby w Policji, z wysiłkiem fizycznym). Nie można wykluczyć, że dalsza służba [...] P.P. na dotychczas zajmowanym stanowisku, biorąc pod uwagę związane z nią szczególne narażenie policjanta na wysiłek fizyczny, wpłynie negatywnie na stan zdrowia wymienionego, zmuszając go do korzystania ze zwolnień lekarskich w wymiarze co najmniej zbliżonym do dotychczasowego. Zaś oczywistym jest, iż długotrwałe nieobecności jednego z policjantów w służbie wymagają realizacji zadań, które powinny mu zostać przydzielone, przez pozostałych funkcjonariuszy. Tym samym w pełni zasadnym stało się twierdzenie, że odnotowywana na przestrzeni kilku lat dotychczasowa nieobecność [...] P.P. w służbie, spowodowana przebywaniem na zwolnieniach lekarskich, wobec jej skali, miała dezorganizujący wpływ na pracę komórki organizacyjnej, w której skarżący winien realizować obowiązki służbowe. W okresach niewykonywania przez skarżącego zadań służbowych oczywista bowiem była konieczność obciążania przewidzianymi dla niego zadaniami innych funkcjonariuszy. W konsekwencji utrudniona była realizacja wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji zadań formacji. Powyższa sytuacja rzutowała więc ujemnie na ważny interes służby, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów jednostki. Podobnie, stwierdzony aktualnie przez komisję lekarską brak pełnej zdolności wymienionego policjanta do służby, mając na względzie specyfikę realizowanych przez Wydział [...] KPP w Z. zadań oraz ich znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania całej jednostki, musiałby skutkować koniecznością zlecania dodatkowych czynności pozostałym policjantom, co niewątpliwie miałoby wpływ na efektywność i terminowość podejmowanych przez nich działań.

Powyższe okoliczności, zdaniem Komendanta Głównego Policji, w całości należało potraktować jako sprzeczne z ważnym interesem służby, a tym samym uzasadniające rozwiązanie z wymienionym stosunku służbowego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przytoczone bowiem argumenty wypełniają nie tylko pojęcie ważnego interesu służby, ale szerzej - ważnego interesu społecznego. W omawianej sytuacji przełożony właściwy w sprawach osobowych był nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do podjęcia takich działań, by służbę na etacie zajmowanym przez [...] P.P. pełnił policjant dający rękojmię realizacji na rzecz społeczeństwa ustawowych zadań Policji w pełnym wymiarze. Za pozostawieniem wymienionego policjanta w służbie, pomimo występującej w ostatnich latach wysokiej absencji i ograniczeń zdrowotnych, nie przemawiały także posiadane przez niego wykształcenie i kwalifikacje. Bowiem dysponuje on wyłącznie kwalifikacjami, które predysponują go do pełnienia służby na stanowiskach, na których podejmowane są działania związane bezpośrednio z ochroną bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego, wymagające stałej gotowości do wzmożonego wysiłku fizycznego, której u skarżącego aktualnie brak. W takich okolicznościach nie mogło mieć decydującego znaczenia, że w okresie, gdy stan zdrowia pozwalał skarżącemu na czynne świadczenie służby, prawidłowo wywiązywał się on z nałożonych obowiązków, otrzymywał nagrody uznaniowe oraz był pozytywnie opiniowany i oceniany. Nadto ewentualne przeniesienie wymienionego funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, adekwatne do posiadanych przez niego kwalifikacji, nie zapewniłoby ochrony interesu służby, lecz jedynie spowodowało brak możliwości pełnej realizacji zadań przypisanych innemu stanowisku.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Komendant Główny Policji stwierdził, iż organ I instancji, zgodnie z art. 77 k.p.a., w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Organ słusznie nie uwzględnił przy tym części zgłoszonych przez skarżącego żądań, w tym wniosków dowodowych, uznając, że nie mają one znaczenia dla sprawy. Stan zdrowia skarżącego nie mógł być ustalany, jak chciałby tego skarżący, na podstawie zeznań świadków, bowiem zgodnie z art. 40 ustawy o Policji, podmiotem uprawnionym do określenia stanu zdrowia policjanta oraz ustalenia jego zdolności fizycznej i psychicznej do służby jest komisja lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Natomiast kwestia braku zgody właściwego przełożonego na przeniesienie [...] P.P. na inne stanowisko służbowe nie wymagała dodatkowego wyjaśnienia, bowiem przeniesienie takie byłoby niezasadne z uwagi na wysoką absencję chorobową skarżącego, stwierdzone u niego przez komisję lekarską ograniczenia zdrowotne, posiadane przez wymienionego kwalifikacje zawodowe oraz ze względu na specyfikę służby w KPP w Z. na poszczególnych stanowiskach służbowych, gdzie ustawowe zadania Policji związane z zapewnieniem szeroko rozumianego bezpieczeństwa publicznego realizowane są na tzw. "pierwszej linii".

Natomiast nadanie zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględniało ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Powyższe czyni koniecznym niezwłoczne usunięcie z szeregów Policji osób, których pozostawanie w stosunku służbowym narusza ważny interes służby. W praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych ugruntował się pogląd dopuszczający wykonywanie bez zbędnej zwłoki czynności dotyczących stosunku służbowego policjantów.

Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2015 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez P.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji jej wydanie z istotnym naruszeniem prawa procesowego:

1) art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego o przesłuchanie w charakterze świadka G.Z. na okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ żadnych czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego będącego podstawą wydalenia P.P. ze służby;

3) art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, jednostronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, bez jego dogłębnej analizy i rozważenia szeregu okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- poprawy stanu zdrowia skarżącego oraz możliwości kontynuowania służby na dotychczasowym stanowisku;

- dotychczasowej polityki kadrowej w KPP w Z., gdzie wg. wiedzy skarżącego w ostatnim okresie tworzono nowe stanowiska pracy, na których zatrudniane były osoby mniej doświadczone niż skarżący i o dużo niższych kwalifikacjach, a w uzasadnieniu rozkazu organ I instancji podając motywy wydalenia skarżącego ze służby twierdził, że nie może przenieść skarżącego na inne stanowisko służbowe;

4) art. 108 § 1 k.p.a., poprzez nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy nie wystąpiły ku temu żadne powody wymienione w tym artykule, a co więcej organ nie uzasadnił jaki interes społeczny chroni natychmiastowe zwolnienie P.P. ze służby;

Podniósł także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, przez jego błędne zastosowanie z przekroczeniem granic swobodnego uznania, bowiem organ I instancji, nie wskazał należycie na czym polega "ważny interes służby" i w jakim stopniu pozostawanie w służbie odwołującego naruszyłoby "ważny interes służby", a w szczególności nie wykazał, na jakich źródłach dowodowych bazował przyjmując, że zachowanie skarżącego ma negatywny wpływ na dyscyplinę służbową policjantów oraz dezorganizuje służbę.

Mając powyższe na względzie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego w całości.

W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, iż organ I instancji prowadził postępowanie z naruszeniem reguł postępowania dowodowego. Nie uwzględnił m.in. zgłaszanego wniosku dowodowego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka G.Z. na okoliczność wykazania nieprawdziwości twierdzeń organu, jakoby absencja skarżącego na służbie powodowała dezorganizację pracy w Wydziale [...] oraz możliwości przeniesienia skarżącego na inne stanowisko służbowe. W ocenie skarżącego wskazane przyczyny wydalenia ze służby mają wyłącznie charakter pozorny. Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący w przeszłości przebywał na zwolnieniach lekarskich, z uwagi na dolegliwości zdrowotne, jednakże uszło uwadze organu, iż ten stan rzeczy w okresie bezpośrednio poprzedzającym zwolnienie ze służby uległ diametralnej zmianie. W ostatnim czasie dolegliwości zdrowotne skutkujące koniecznością korzystania ze zwolnień lekarskich miały charakter wyłącznie incydentalny. Bezpośredni przełożeni skarżącego nie podejmowali żadnych kroków zmierzających do zwolnienia skarżącego ze służby w czasie, gdy jego nieobecności były znacznie częstsze. Dopiero gdy stan zdrowia skarżącego się ustabilizował i przestał on korzystać ze zwolnień lekarskich, przełożeni skarżącego podjęli procedurę opartą na dezaktualizowanych przesłankach. W tych okolicznościach sprawy nie było podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu.

Skarga ocenia wg. podanych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Decyzja taka ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego) - por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11 (publik. https://cbois.nsa.gov.pl).

Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "ważny interes służby" jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 1994 r. sygn. akt II SA 426/99 (publik. LEX nr 47389) wyraził pogląd, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, przesłanka zwolnienia ze służby w Policji, z uwagi na ważny interes służby, została wystarczająco wykazana.

Długotrwała absencja skarżącego w służbie rozpoczęła się w 2004 r. Od tego czasu przez kolejne 10 lat skarżący pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Policji w Z. z licznymi przerwami spowodowanymi absencją chorobową. Do końca 2014 r. na zwolnieniach lekarskich wymieniony przebywał łącznie 980 dni. Średnio 3 miesiące w roku policjant z podanych powodów nie pełnił służby. Jeśli weźmie się również pod uwagę wykorzystanie przysługującego funkcjonariuszowi w danym roku kalendarzowym urlopu wypoczynkowego, to wówczas okazuje się, iż średnio przez 1/3 roku skarżącego musieli zastępować inni funkcjonariusze. Wbrew stanowisku przedstawionemu w skardze, stanowiło to niewątpliwie znaczne obciążenie i dezorganizowało normalny tok służby w jednostce, w której skarżący tę służbę pełnił. Zwłaszcza, iż zwolnienia lekarskie, jako z istoty nieplanowane, wymagały nagłych zastępstw i obciążenia obowiązkami należącymi do skarżącego innych osób. Skala zjawiska i jego znaczny przedział czasowy oraz wystąpienie przez przełożonego z wnioskiem o zwolnienie skarżącego ze służby z powodu nieobecność w służbie związanej z chorobą po tak długim czasie od zapoczątkowania problemów zdrowotnych skarżącego wskazuje na decyzję przemyślaną i jak wynika z akt sprawy, popartą materiałem dowodowym. Nie bez znaczenia także pozostaje, iż skarżący jest niezdolny do wykonywania wszystkich czynności wymaganych od funkcjonariusza prewencji. Z ostatniego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] wynika, iż skarżący jest zdolny do służby z ograniczeniami i zdolny do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku, lecz z zastrzeżeniem, że okresowo są mu przeciwwskazane ciężkie wysiłki fizyczne w przypadku dolegliwości kręgosłupa szyjnego. Biorąc po uwagę, iż skarżący cierpi na zwyrodnienie kręgosłupa, dolegliwości będą się pojawiały, a bez leczenia i rehabilitacji wręcz nasilały. Tym samym skarżący nie daje gwarancji należytego wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku, albowiem służba w Wydziale [...]i innych Wydziałach KKP w Z., jak wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wymaga niejednokrotnie użycia znacznej siły fizycznej. Bez względu na wydział, w którym pełniona jest służba w KKP w Z., funkcjonariusze pełnią tzw. służbę zewnętrzną (patrolową, interwencyjną, w tym związaną z obsługą zdarzeń kryminalnych, czy drogowych). Służba w Policji charakteryzuje się dużym obciążeniem fizycznym i psychicznym. Z punktu widzenia interesu służby, tożsamego z interesem społecznym, uzasadnionym jest aby służbę tę pełnili funkcjonariusze, którzy mogą ją bez przeszkód zdrowotnych pełnić i chcą z powołania nieść pomoc obywatelską oraz stać na straży praworządności i porządku publicznego. Dotychczasowa postawa skarżącego w służbie, nie daje gwarancji jej dalszego pełnienia w sposób oczekiwany zarówno od przełożonych, jak i społeczeństwa. Dlatego też, nie sposób zgodzić się z opinią skarżącego, iż powinien on zostać przeniesiony na inne stanowisko w KKP w Z., skoro (wg. jego wiedzy) takie etaty będą obsadzane. W gestii przełożonych skarżącego jest takie prowadzenie polityki kadrowej, aby w sposób jak najbardziej efektywny realizować zadania ustawowe należące do Policji. Skarżący zaś, z uwagi na dotychczasową postawę w służbie, ograniczenia zdrowotne do jej pełnienia, nie rokuje wykonywania obowiązków w sposób od niego oczekiwany. Tej oceny nie może zmieniać twierdzenie skarżącego, iż w ostatnim okresie jego absencja chorobowa się zmniejszyła, czego organ orzekający w sprawie nie wziął pod uwagę. Miarodajnym dla oceny przydatności funkcjonariusza w służbie jest cały okres jej pełnienia, a nie tylko ostatni okres, w którym wszczęto i prowadzono postępowanie w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

Reasumując, funkcjonariusz Policji, który nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich, a ponadto w świetle orzeczeń Komisji Lekarskiej, wykazuje ograniczoną zdolność do pełnienia służby, nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Jego postępowanie wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i jej dobro oceniane przez pryzmat zadań Policji. Nie bez znaczenia są tu względy wynikające z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki (długotrwałe przebywanie na zwolnieniach lekarskich z pewnością dezorganizuje służbę), jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego) i nie można tego rodzaju ocen postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej. W przypadku ciągłych zwolnień lekarskich, przy jednoczesnej ograniczonej zdolności do pełnienia służby, interes służby winien górować nad indywidualnym interesem funkcjonariusza (art. 7 k.p.a.), gdyż znaczenie tego rodzaju zachowań, zwłaszcza w odbiorze społecznym – co do zasady – negatywnym, wpływa niekorzystnie na wizerunek organów Państwa, co tym bardziej uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organ Policji zachował warunki do wydania decyzji uznaniowej, należy stwierdzić, że słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.) nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca przedmiotowy rozkaz, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym).

Organ Policji mógł zatem zwolnić skarżącego ze służby. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada kryteriom uznania administracyjnego. W tym na podkreślenie zasługuje, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało uzasadnione przesłankami dostatecznie zindywidualizowanymi. Organ szczegółowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy. Istotne przy tym jest również i to, że organ zgromadził taki materiał dowodowy, którego analiza stanowi dostateczne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do poczynionych ustaleń faktycznych organ precyzyjnie wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia, decyzja nie nosi zatem znamion dowolności, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca i w pełni przekonywująca, co czyni zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. nieuzasadnionym.

W ocenie Sądu, niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. art. 136 k.p.a. Faktem niezaprzeczalnym jest (manifestum non eget probatione - to, co oczywiste, nie wymaga dowodu), iż liczna absencja chorobowa funkcjonariusza w sposób istotny wpływa na sposób realizacji zadań komórki organizacyjnej, w której pełni on służbę. Powoduje konieczność zastępstw i obarcza innych funkcjonariuszy zwiększonym wymiarem zadań – dezorganizuje służbę zmianową. Nieuwzględnienie zatem przez organ wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka na okoliczność niezasadności twierdzenia o dezorganizacji pracy Wydziału [...] KKP w Z. na skutek absencji chorobowej skarżącego nie przemawia za naruszeniem powyższych przepisów procesowych. W aktach administracyjnych znajdują się bowiem dokumenty (zwolnienia i zaświadczenia lekarskie, orzeczenia komisji) obrazujące niezdolność skarżącego do służby z powodu choroby. Zaś dowód z przesłuchania stron może być przeprowadzony posiłkowo jedynie wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 86 k.p.a.). W realiach niniejszej sprawy, z uwagi na ekonomikę procesową, uwzględnienie powyższego wniosku nie było celowe. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 733/12 (publik. https://cbois.nsa.gov.pl), absencja funkcjonariusza trwająca ponad 570 dni w sposób oczywisty musiała dezorganizować prace komórki organizacyjnej, w której pełnił on swoją służbę i w takiej sytuacji nie istniała potrzeba wykazywania w szczególny sposób tego faktu. Także w wyroku z dnia 9 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 1353/12 (publik. http://cbois.nsa.gov.pl) NSA wskazał, że nie wymaga szczególnego dowodzenia fakt, że każda długotrwała choroba policjanta negatywnie wpływa na funkcjonowanie komórek organizacyjnych omawianej formacji i możliwość sprawnego realizowania istotnych zadań, jakie zostały przypisane Policji.

Absencja skarżącego trwała 980 dni i ponad wszelką wątpliwość – wbrew przekonaniu autora skargi – przydzielony mu zakres obowiązków musiał zostać przejęty przez innych funkcjonariuszy, na co powołał się organ. To z kolei musiało rzutować na poziom i terminowość czynności realizowanych przez pozostałych funkcjonariuszy. Skutki tak długiej absencji, chociaż z niezrozumiałych względów, są przez stronę skarżącą bagatelizowane, to jednak w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i zasad doświadczenia życiowego, wydają się być dość oczywiste. Dlatego też okoliczność ta, jak też inne wskazane powyżej, została zasadnie potraktowana przez organ jako sprzeczna z ważnym interesem służby, co uzasadniało zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Nie podzielając także zarzutu naruszenia przez organy Policji art. 108 § 1 k.p.a. należy podnieść, że organ wskazał, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności zostało uzasadnione interesem społecznym, przez który tu rozumie się interes służby. Intencją jego było niezwłoczne usunięcie skarżącego ze służby, a to dla umożliwienia normalnego funkcjonowania jednostki Policji, w której służył. Stanowisko to jest prawidłowe. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 1892/11 (publik. LEX nr 1219418) rozstrzygnięcie w tej materii organ wydaje w ramach tzw. uznania administracyjnego, ale nie dowolnie i w zależności od okoliczności sprawy orzeka w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Instytucja przewidziana w art. 108 § 1 k.p.a. ma charakter wyjątku od zasady niewykonywania decyzji nieostatecznych, dlatego przesłanki uzasadniające rygor natychmiastowej wykonalności muszą być poddawane ścisłej wykładni. Omawiany rygor może być nadany decyzji tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie niezbędne wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Interes służby jest tu interesem nadrzędnym nad interesem strony, co wynika z samego tylko sformułowania przepisu, który stanowi o uwzględnieniu interesu społecznego albo wyjątkowo ważnego interesu strony. Zatem w konkurencji obu przesłanek pierwszeństwo ma interes służby.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.