Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1492/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 162
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Magdalena Gródecka, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Kr 926/03 w sprawie ze skargi Elżbiety R. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 9 kwietnia 2003 r., (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od Elżbiety R. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 120 zł /słownie: sto dwadzieścia złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone przez Elżbietę R. postanowienie Izby Skarbowej w K. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że skarżąca w dniu 27 grudnia 2002 r. odebrała decyzję Urzędu Skarbowego K.-Ś. o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła w dniu 13 stycznia 2003 r., a zatem po upływie 14-dniowego terminu do jego wniesienia, który upłynął w dniu 10 stycznia 2003 r. Wraz z wniesieniem odwołania skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W związku z tym Izba Skarbowa w K. postanowieniem z dnia 4 marca 2003 r. stwierdziła na podstawie art. 228 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca w dniu 14 marca 2003 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w treści wniosku podając okoliczności wskazujące na jej trudną sytuację rodzinną, chorobę jej i mieszkających wspólnie rodziców. Postanowieniem, będącym przedmiotem skargi do sądu administracyjnego Izba Skarbowa odmówiła przywrócenia tego terminu, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 162 par. 1 i par. 2 Ordynacji podatkowej. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji w dniu 13 stycznia 2003 r., a zatem w tym dniu ustąpiły przeszkody do jego wniesienia. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony, po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Przesłanki, wynikające z przywołanych przepisów muszą wystąpić łącznie, zatem organ, stwierdzając powyższe nie badał pozostałych okoliczności, uznając, iż brak podstaw prawnych do przywrócenia terminu, stwierdzając przy tym, iż przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga Elżbiety R. zasługuje na uwzględnienie gdyż organy podatkowe I i II instancji rozpatrując niniejszą sprawę w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy naruszyły art. 162 Ordynacji podatkowej i dlatego też na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono przedmiotowe postanowienie.

Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 162 par. 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na wniosek uprawnionego, jeżeli uprawdopodobni, te uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wbrew odmiennej ocenie Izby Skarbowej w K. zdaniem Sądu należy uznać w świetle ujawnionych okoliczności niniejszej sprawy, że przesłanki tego przepisu zostały w kontrolowanym przypadku spełnione. Z całokształtu okoliczności niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, iż składając swoje odwołanie Elżbieta R. była przekonana, że składa je w ustawowym terminie. W terminie do 7 dni bo w dniu 14 marca 2003 r. złożyła ona wniosek o przywrócenie tego terminu, podając okoliczności, które doprowadziły ją do nieuświadamionego sobie uchybienia terminu. Okoliczności te dodatkowo uprawdopodobniła, a nawet wykazała przedstawionymi przed sądem dokumentami.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na uchyleniu postanowienia organu, pomimo nienaruszenia przez organ przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyżej podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono przede wszystkim, że z okoliczności sprawy w ogóle nie wynika, iż skarżąca była przekonana o złożeniu odwołania w terminie. Decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty zawierała pouczenie o prawie wniesienia odwołania i o terminie do wniesienia odwołania. Skarżąca, jak każdy miała obowiązek dopełnienia obowiązku szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania i powinna samodzielnie, w sposób właściwy obliczyć termin do wniesienia odwołania. Przekonanie Skarżącej o terminowości wniesienia odwołania nie stanowi wystarczającej, a wręcz żadnej podstawy do kwestionowania rozstrzygnięcia organu podatkowego odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej zupełnie niezrozumiała i nieuprawniona jest teza Sądu, iż trudno uznać, że przeszkoda do terminowego złożenia odwołania minęła w dniu złożenia odwołania i w ogóle kiedy minęła. Skoro skarżąca w dniu 13 stycznia 2003 r. złożyła odwołanie, to właśnie z tym dniem ustała przeszkoda do jego wniesienia, poprzez faktyczne zdarzenie polegające na złożeniu odwołania. Tej okoliczności nie można bagatelizować, wręcz ma ona najistotniejsze znaczenie w kontekście całokształtu przepisów dotyczących wymogów i procedury zawartej w treści całego przepisu art. 162 Ordynacji podatkowej. Sprawa dotyczy bowiem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zatem fakt wniesienia odwołania i data jego wniesienia mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W niniejszej sprawie nie wystąpiły łącznie wymagane prawem przesłanki, których wystąpienie jest podstawą pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca wnosząc odwołanie nie wniosła w przepisanym terminie wniosku o przywrócenie terminu. Te okoliczności skutkowały wydaniem postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu. Zatem wywody Sądu dotyczące obowiązku badania przez organ okoliczności uprawdopodobnienia przez skarżącą braku winy w uchybieniu i ich uwzględnienia są bez znaczenia w świetle powyższych argumentów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Elżbieta R. w pełni podzieliła argumentacje zawartą w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest uzasadniona, gdyż brak było podstaw do przyjęcia, że został naruszony - zaskarżonym postanowieniem - art. 162 Ordynacji podatkowej.

Ocena Sądu I instancji w tym aspekcie oparta została na apriorycznie przyjętym założeniu, że podatniczka była przekonana, iż składa odwołanie w terminie, a o uchybieniu temu terminowi dowiedziała się dopiero z postanowienia Izby Skarbowej doręczonego jej w dniu 7 marca 2003 r. Z okoliczności sprawy wcale to nie wynika.

Podatniczka otrzymała decyzję Urzędu Skarbowego (17 grudnia 2004 r.) zawierającą prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Nie sposób przyjąć, że osoba prowadząca od lat działalność gospodarczą nie potrafi wyliczyć kiedy przypada koniec tego terminu; byłoby to dla niej wręcz uwłaczające. Zatem składając odwołanie w dniu 13 stycznia 2005 r. nie mogła nie wiedzieć, że dokonuje tej czynności po terminie, którego upływ nastąpił trzy dni wcześniej. Przyjmując, że wskazane w później złożonym wniosku okoliczności uniemożliwiły jej terminowe złożenie odwołania to ustały one najpóźniej w dniu 13 stycznia 2005 r. kiedy to tej czynności dokonano.

Wyrażony w uzasadnieniu wyroku pogląd, że "trudno uznać, iż przeszkoda do terminowego złożenia odwołania po stronie Elżbiety R. minęła w dniu złożenia odwołania i w ogóle kiedy minęła" jest w tej sytuacja nielogiczny; skoro czynności dokonano to znaczy, że przeszkód do tego już nie było. Zwrócić należy uwagę, że we wniosku o przywrócenie terminu podatniczka nie podnosiła, że była przekonana o wniesieniu odwołania w terminie.

Skoro mogła już w dniu 13 stycznia 2005 r. złożyć odwołanie, nie było również przeszkód do złożenia podania, o którym mowa w art. 162 par. 2 Ordynacji podatkowej, co należało uczynić jednocześnie z dopełnieniem czynności, lecz nie później niż w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Przy najkorzystniejszej dla podatniczki ocenie stanu sprawy był to dzień 20 stycznia 2005 r. Wniosek złożony w dniu 14 marca 2005 r. nie mógł być, jako spóźniony, uwzględniony przez Izbę skarbową. Skoro zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie odpowiadało prawu jego uchylenie naruszało art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.