Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2623/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15a
journal: Dz.U. 2019 poz 670
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] października 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej jako skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] września 2020 r., nr [...] odmawiającą przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

A. K. wnioskiem z [...] sierpnia 2019 r. wystąpiła do Wójta Gminy [...] o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna B. K.. Do wniosku dołączyła wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] lipca 2009 r., sygn. akt [...] oraz zaświadczenie od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z [...] lipca 2019 r. wydane w sprawie Nr [...] - z którego wynika, że egzekucja za okres ostatnich dwóch miesięcy była bezskuteczna.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], odmówił skarżącej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na jej syna - w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego.

Rozpatrując odwołanie skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w [...] decyzją z [...] października 2019 r., nr [...], stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska wyjaśniło, iż rozpatrywana sprawa dotyczy tej formy pomocy, która nie ma charakteru uznaniowości, lecz przysługuje w sytuacji dokładnie określonej przepisami prawa. Sposób rozstrzygnięcia tej sprawy w zakresie przyznania prawa do świadczenia alimentacyjnego nie jest pozostawiony swobodnemu uznaniu organu administracji, lecz jest ściśle uzależniony od okoliczności określonych w przepisach ustawy, normujących kwestie uprawnień do ww. świadczenia.

Organ II instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2019 r., poz. 670 ze zm.), dalej jako ustawa oraz przywołał treść art. 1a ust. 1 i 2, art. 2 pkt 4 i 5, art. 9 ust. 1 i 2 i art. 10 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 tej ustawy. Podkreślił, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [...] zł. Następnie - odwołując się do odpowiednich przepisów ustawy z 28 listopada 2002 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.) - wyjaśnił sposób ustalania wysokości dochodu członków rodziny osoby wnioskującej o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Zaś powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że na gruncie powołanych przepisów ustalenie przeciętnego miesięcznego dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa do świadczenia, odbywać się powinno przez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a otrzymaną w ten sposób kwotę należy podzielić przez dwanaście, a następnie na liczbę osób w rodzinie. Tak jest w sytuacji, gdy dochody są stałe.

Następnie stwierdził, że z materiału dowodowego w rozpatrywanej sprawie wynika, iż dochód brutto dwuosobowej rodziny osiągnięty w 2018 r. wyniósł kwotę [...]zł - z tytułu renty socjalnej przyznanej A. K.. Po pomniejszeniu dochodu brutto o podatek należny w kwocie [...] zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł ustalono, że dochód rodziny w 2018 r. wyniósł [...] zł. Zatem miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wyniósł [...] zł, na osobę w rodzinie zaś [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Podkreślił, że w odwołaniu strona zgadza się z wysokością osiągniętego w 2018 roku dochodu rodziny w wysokości [...] zł. Natomiast nie zgadza się ze sposobem obliczenia dochodu miesięcznego przypadającego na jednego członka rodziny.

Odnosząc się do tej kwestii stwierdził, że bez wątpienia w 2018 r. rodzina uzyskała dochód w wysokości [...] zł z tytułu przyznania stronie renty socjalnej. Faktem jest, że kwota [...] zł, która została przekazana stronie w lipcu 2018 r., stanowi przyznaną stronie rentę socjalną z wyrównaniem od [...] listopada 2016 r. Nie mniej jednak kwota ta stanowi niewątpliwie dochód osiągnięty przez rodzinę w 2018 r. Renta rodzinna w kwocie [...] zł miesięcznie była też przyznana stronie przez następne miesiące 2018 roku. Stosownie do art. 2 pkt 5a ww. ustawy, należało kwotę dochodu osiągniętą przez rodzinę w wysokości [...] zł podzielić przez 12 miesięcy, a następnie przez 2 (liczba członków rodziny) - co daje kwotę dochodu w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie miesięcznie. Nie można uznać, iż w przedstawionym stanie faktycznym nastąpiła utrata i uzyskanie dochodu z renty socjalnej, stanowiące podstawę do innego obliczenia dochodu rodziny w 2018 roku.

Zatem organ I instancji prawidłowo ustalił, że osiągnięty w 2018 r. dochód w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie miesięcznie stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania stronie świadczenia z funduszu alimentacyjnego - z powodu przekroczenia kryterium dochodowego wynoszącego [...] zł na osobę w rodzinie miesięcznie. Przy ustalonym stanie faktycznym przyznanie wnioskowanego świadczenia byłoby niezgodne z obowiązującymi powołanymi przepisami prawa. Żadne bowiem inne niż określone w ustawie kryteria nie mogą decydować o przyznaniu prawa do tego świadczenia. Oznacza to, że spełnienie przez wnioskodawcę określonych w ustawie warunków, tj. kryterium dochodowego daje prawo do świadczenia i obliguje organ do wydania decyzji przyznającej to świadczenie. Natomiast niespełnienie tych warunków nakłada na organ obowiązek wydania decyzji odmownej.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca.

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2423/19 - uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]

z [...] października 2019 r., nr [...] oraz decyzję Wójta Gminy [...]

z [...] września 2019 r., nr [...].

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest sposób obliczenia przez organy orzekające wysokości dochodu miesięcznego na osobę w rodzinie skarżącej osiągniętego w 2018 r.

Podniósł, iż organy uznały, że z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż dochód brutto dwuosobowej rodziny skarżącej osiągnięty

w 2018 r. z tytułu przyznanej skarżącej renty socjalnej wyniósł [...] zł. Uznały także, że po pomniejszeniu dochodu brutto o podatek należny w kwocie [...] zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł, dochód rodziny skarżącej

w 2018 r. wyniósł [...] zł, zatem miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wyniósł [...], na osobę w rodzinie zaś [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Natomiast skarżąca - odwołując się do treści zaświadczenia z [...] października 2019 r. otrzymanego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego kserokopię dołączyła do złożonej skargi - wywodzi, iż dochód netto jej dwuosobowej rodziny osiągnięty w okresie od listopada 2016 r. do grudnia 2018 r. z tytułu przyznanej jej renty socjalnej wyniósł [...] zł, a nie jak utrzymuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze kwotę [...] zł. Jeśli miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyliczy się od kwoty [...] zł, to nawet dzieląc ją tylko na 12 miesięcy, a nie na 24 miesięce - dochód ten nie przekroczy ustawowego kryterium dochodowego czyli [...] zł ([...] zł : 12 = [...] zł, która podzielona na 2 wynosi [...] zł).

W tej sytuacji Sąd stanął na stanowisku, że niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji

w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Zatem prawidłowe wyjaśnienie podniesionych przez skarżącą wątpliwości jest elementem niezbędnym do dokonania oceny prawidłowości przeprowadzenia kwestionowanego postępowania.

Sąd uznał - po dokonaniu analizy przedstawionego, skromnego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy - że na jego podstawie nie sposób ocenić prawidłowości dokonanych przez organ wyliczeń. Wynika to z tego, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy zawiera sprzeczności, których nie zauważyły organy orzekające, a których Sąd nie jest w stanie, w oparciu o tak niepełny materiał dowodowy, wyjaśnić. Powoduje to, iż zaskarżona decyzja w omawianym, spornym zakresie wymyka się spod kontroli Sądu. Uznał zatem, że rozpatrując sprawę, organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśniły jej dokładnie oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego.

Zauważył też, iż dokonane przez organ w rozpatrywanej sprawie wyliczenia opierają się na następujących wielkościach: dochód brutto rodziny skarżącej ([...] zł), podatek należny ([...] zł), składki na ubezpieczenia zdrowotne ([...] zł). Z tych trzech wielkości jedynie kwota dochodu brutto nie budzi wątpliwości, bowiem znajduje pełne potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dokumentach. Kwota ta jest wymieniona zarówno w formularzu PIT-40A wystawionym skarżącej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i w wydruku z systemu informatycznego, znajdującego się w aktach organu I instancji. Tę samą kwotę uzyskała skarżąca sumując wielkości podane w zaświadczeniu z [...] października 2019 r. Niestety, co do pozostałych wielkości użytych przez organy do wyliczenia dochodu rodziny skarżącej - materiały zgromadzone w aktach sprawy nie pozwalają na uznanie ich za bezsporne.

Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne ([...] zł) organy przyjęły zgodnie z pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2019 r., podczas gdy skarżąca podała w oświadczeniu o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne z [...] sierpnia 2018 r. kwotę [...] zł, wykazaną wcześniej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w formularzu PIT-40A. Ta rozbieżność najprawdopodobniej wynika

z faktu, że wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne wykazanych w formularzu PIT-40A jest limitowana możliwością odliczenia składek od podatku (7,75% podstawy wymiaru składki), podczas gdy płatnik potrącał składkę w wysokości 9% podstawy wymiaru. Sąd zwrócił uwagę, że kwestii tej organy nie wyjaśniły, a innej informacji

o składkach na ubezpieczenie zdrowotne skarżąca od płatnika nie otrzymała.

Następnie wskazał, że podatek należny w kwocie [...] zł figuruje w wydruku z systemu informatycznego. W formularzu PIT-40A Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyliczył podatek należny na kwotę [...] zł, a więc wyższy o [...] zł. W aktach sprawy nie ma innych informacji dotyczących zobowiązań podatkowych skarżącej, w szczególności formularza zeznania podatkowego za rok 2018 r. Wobec uwag zawartych w wydruku z systemu informatycznego można mieć wątpliwości, czy skarżąca składała zeznanie roczne za ten rok. Jak zwraca uwagę w odpowiedzi na skargę organ II instancji, ta rozbieżność nie oznacza, że przyjęta do wyliczeń wartość jest błędna, bowiem zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, w tym dołączone przez skarżącą do skargi, mogą nie zawierać wszystkich informacji niezbędnych do ustalenia tej kwoty. W szczególności skarżąca mogła otrzymać zwrot części wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy, choćby z tytułu tzw. ulgi na dziecko. Organy nie wyjaśniły jednak przyczyny takiej rozbieżności istniejącej w zgromadzonych w aktach dokumentach. Zaś na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, Sąd orzekający tym bardziej nie może skontrolować prawidłowości przyjętej kwoty ani wyjaśnić podnoszonych w tym zakresie przez skarżącą wątpliwości.

Sąd stwierdził, że art. 15a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów daje organom prawo i jednocześnie nakłada obowiązek uzyskiwania i weryfikowania informacji niezbędnych do wyliczenia dochodu

w odpowiednich systemach informatycznych lub pisemnie od właściwych organów. Co do zasady uzyskane w ten sposób informację są wystarczające do wyliczenia dochodu rodziny przez organy orzekające. W rozpatrywanej sprawie informacje te nie pokrywają się jednak z informacjami, którymi dysponuje skarżąca. Także Sąd nie jest w stanie na podstawie niepełnego, zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wyjaśnić skarżącej, dlaczego przyjęte przez organy wielkości (w tym przypadku kwota należnego podatku oraz wysokość składek na ubezpieczenie społeczne) są różne.

Zatem w tym przypadku wydana decyzja nie może być uznana za zgodną z zasadami wynikającymi z art. 8 i 9 k.p.a.

Dodał, że w rozpatrywanej sprawie roczny dochód rodziny skarżącej, wyliczony przez organy orzekające przekroczył kwotę wynikającą z tzw. kryterium dochodowego o [...] zł. Nie można zatem uznać, iż podnoszona przez skarżącą różnica pomiędzy dochodem obliczonym na podstawie dokumentów, którymi dysponuje skarżąca i dochodem obliczonym przez organy - nie ma wpływu na wynik sprawy. Wątpliwości skarżącej nie zostały wyjaśnione w uzasadnieniu wydanych decyzji, z akt sprawy nie wynika także, aby skarżąca uzyskała od organów takie wyjaśnienia po ich wydaniu.

Sąd podkreślił, że ocena prawidłowości zastosowania przez organy przepisów prawa materialnego wymaga uprzedniego stwierdzenia przez Sąd, iż stan faktyczny został ustalony prawidłowo, po wszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego zebranego w sprawie (wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2740/15). Rozważania w przedmiocie zastosowania określonego przepisu prawa materialnego mają bowiem uzasadnienie dopiero na tym etapie stosowania prawa, na którym nie ma już żadnych wątpliwości co do stanu faktycznego, a takowe występują w rozpoznawanej sprawie.

Oznacza to, że zapadłe w sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art.107 § 3 k.p.a. - które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem przedwczesna jest w tej sytuacji ocena merytoryczna pozostałych postawionych w skardze zarzutów.

Na zakończenie stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ - mając na względzie dokonaną przez Sąd ocenę prawną oraz treść art. 15a powołanej ustawy

(w tym również ust. 5 tego przepisu) - uzupełni materiał dowodowy o dokumenty umożliwiające wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości i ponownie ustali dochód na osobę w rodzinie skarżącej za rok 2018 r. Następnie na tej podstawie wyda rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa - a w szczególności przekonująco uzasadni prawidłowość dokonanego wyliczenia dochodu odwołując się do konkretnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę Wójt Gminy [...] decyzją z [...] września

2020 r., nr [...], odmówił skarżącej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna B. K..

W uzasadnieniu wskazał, że po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału ustalono, iż w formularzu PIT-40A Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyliczył podatek należny na kwotę [...] zł, natomiast należny podatek, jaki figuruje na wydruku z systemu informatycznego to [...] zł. Różnica ta, jak wynika z przedłożonego PIT 37 za 2018 r., spowodowana jest pobranym zwrotem podatku za 2018 r. w wysokości [...] zł ([...] -[...] = [...] zł).

Ponadto ustalił, że istniejąca rozbieżność w wysokości składki zdrowotnej - między zaświadczeniem z ZUS a formularzem PIT-40A - wynika z tego, iż wskazana składka zdrowotna za rok 2018 – [...] zł dotyczy składki zdrowotnej potrąconej ogółem, tj. składka zdrowotna potrącona z podatku 7,75% oraz ze świadczenia 1,25% co daje w sumie 9%. Natomiast w PIT 40 kwota składki dotyczy tylko składki potrąconej z podatku, tj. 7,75%, co daje [...] zł (potwierdza ten fakt zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2020 r.).

Organ wskazał, że z wydruku z systemu informatycznego wynika, iż dochód rodziny skarżącej za 2018 r. wyniósł: [...] zł - [...] zł (podatek należny) -

[...] zł (składka zdrowotna) = [...] zł.

Zatem biorąc powyższe pod uwagę stwierdził, iż dochód rodziny skarżącej za 2018 r. wyniósł kwotę [...] zł. Miesięczny dochód w rodzinie wynosi: [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł. Zaś dochód miesięczny na osobę w rodzinie wynosi [...] zł : 2 osoby = [...] zł i przekracza kwotę uprawniającą do korzystania ze świadczeń

z funduszu alimentacyjnego, która wynosi zgodnie z art. 9 ust. 2 – [...] zł.

W związku z tym odmówił przyznania skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego - gdyż dochód rodziny skarżącej za 2018 r. na osobę wynosi [...] zł i przekracza kwotę uprawniającą do korzystania ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego, która wynosi [...] zł na osobę.

Dodał, że nie można uznać, iż nastąpiła utrata i uzyskanie dochodu

z renty socjalnej, ponieważ zgodnie z art. 9 ust 4b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą.

Wskazując zatem, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty [...] zł - stwierdził, iż w związku z powyższym skarżąca nie spełnia warunków do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego .

Nie zgadzając się z decyzją Wójta Gminy [...] skarżąca złożyła odwołanie - podnosząc, że nie jest jej winą ani jej dziecka, iż ZUS wypłacił jej zaległe pieniądze jednorazowo w lipcu 2018 r., a nie np. co miesiąc dopłacając do aktualnie przysługującej renty jednomiesięczne zaległe świadczenie rentowe, aż do uregulowania zaległości, co nie spowodowałoby późniejszej sytuacji z przekroczeniem kryterium dochodowego. Stwierdziła, że ZUS w decyzji napisał wyraźnie, iż renta socjalna przyznana jest od [...] listopada 2016 r. i kwota - którą otrzymała ona jednorazowo

w lipcu 2018 r. w wysokości [...] zł - jest wyrównaniem za okres od tej daty. Dlatego też dochód, który Ośrodek Pomocy Społecznej określa mianem jej "dochodu za 2018 r." - tak naprawdę jest dochodem za okres od [...] listopada 2016 r. do [...] grudnia 2018 r. Gdyby ten dochód podzielić przez 26 miesięcy, czyli tak, jak powinno być sprawiedliwie policzone, nie przekroczyłby on kryterium dochodowego.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] października 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazało, że rozpatrywana sprawa dotyczy tej formy pomocy, która nie ma charakteru uznaniowości, lecz przysługuje w sytuacji dokładnie określonej przepisami prawa. Zatem sposób rozstrzygnięcia tej sprawy - w zakresie przyznania prawa do świadczenia alimentacyjnego - nie jest pozostawiony swobodnemu uznaniu organu administracji, lecz jest ściśle uzależniony od okoliczności określonych w przepisach ustawy, normujących kwestie uprawnień do ww. świadczenia.

Podniosło, że w niniejszej sprawie należało ocenić dochód rodziny skarżącej uzyskany w roku poprzedzającym okres zasiłkowy - 2019/2020, czyli w 2018 roku z uwzględnieniem reguł przewidzianych w przepisach prawa.

Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału Kolegium ustaliło, że w formularzu PIT-40A Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyliczył podatek należny na kwotę [...] zł, natomiast należny podatek jaki figuruje na wydruku z systemu informatycznego to [...] zł. Różnica ta - jak wynika z przedłożonego PIT 37 za 2018 r.-spowodowana jest pobranym zwrotem podatku za 2018 r. w wysokości [...] zł ([...] zł -[...]zł = [...] zł).

Ponadto, rozbieżność w składce zdrowotnej między zaświadczeniem z ZUS

a formularzem wynika z tego, iż wskazana składka zdrowotna za rok 2018 w wysokości [...] zł, dotyczy składki zdrowotnej potrąconej ogółem, tj. składki zdrowotnej potrąconej z podatku w wysokości 7,75% oraz ze świadczenia w wysokości 1,25% - co daje w sumie 9%. Natomiast w PTT- 40A kwota składki dotyczy tylko składki potrąconej z podatku tj. 7,75% - co daje kwotę [...] zł (potwierdza to zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2020 r.)

Z wydruku z systemu informatycznego wynika, że dochód rodziny skarżącej za 2018 r. wyniósł: [...] zł - [...] zł (podatek należny) – [...] zł (składka zdrowotna) = [...] zł.

Zatem dochód brutto dwuosobowej rodziny skarżącej osiągnięty w 2018 r. wyniósł kwotę [...] zł - z tytułu przyznanej skarżącej renty socjalnej. Po pomniejszeniu dochodu brutto o podatek należny w kwocie [...] zł i składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł - dochód rodziny w 2018 r. wyniósł [...] zł. W związku z tym miesięczny dochód dwuosobowej rodziny skarżącej wyniósł [...] zł, zaś na osobę w rodzinie [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe w kwocie [...] zł warunkujące przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Kolegium zauważyło, że w odwołaniu skarżąca zgadza się z wysokością osiągniętego w 2018 r. dochodu rodziny w wysokości [...] zł. Natomiast nie zgadza się ze sposobem obliczenia dochodu miesięcznego przypadającego na jednego członka rodziny. Zdaniem skarżącej: "Wbrew stanowisku OPS kwota [...] zł jest moim dochodem od [...].11.2016 r. do [...].12.2018 r. i w związku z tym dochód miesięczny na osobę w mojej rodzinie wyniósł [...] zł. "

Wobec powyższego wskazało, że termin "dochód" używany w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest w istocie terminem zaczerpniętym z prawa podatkowego, na co też wskazuje jego definicja zamieszczona w art. 3 pkt 1 o świadczeniach rodzinnych, odwołująca się wprost do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na gruncie tych przepisów jest zaś zasadą, że "przychodem" - a co za tym idzie, także "dochodem" - są pieniądze (wartości pieniężne, wartość otrzymanych świadczeń w naturze, wartość innych nieodpłatnych świadczeń) "otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika" (por. art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zatem - przy identyfikowaniu faktu i momentu uzyskania dochodu - podstawowe znaczenie ma, co do zasady, sam moment zyskania możliwości faktycznego dysponowania kwotą danego świadczenia, a nie okres, za jaki formalnie ono przypada.

Dopiero więc faktyczne uzyskanie dochodu ma wpływ na uprawnienie do świadczeń rodzinnych - co związane jest z pomocową istotą świadczeń rodzinnych. Wpływ na uprawnienie do tych świadczeń mieć mogą jedynie faktycznie uzyskane dochody, a nie wierzytelności czy ekspektatywa uzyskania dochodu" (por. wyroki WSA w Gdańsku

z 20 października 2016 r., sygn. akt III SA/Gd750/16 i z 29 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 374/17). Z uwagi na to, że ustawodawca definiując w art. 2 pkt 4 ustawy pojęcie "dochodu" odsyła wprost do dochodu, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych, powyższe rozważania można odnieść do rozpoznawanej sprawy.

Kolegium stwierdziło - odnosząc się do tej kwestii - że bez wątpienia w 2018 r. rodzina skarżącej uzyskała dochód w wysokości [...] zł z tytułu przyznania stronie renty socjalnej.

Faktem jest, że kwota [...] zł, która została przekazana skarżącej w lipcu 2018 r., stanowi przyznaną stronie rentę socjalną z wyrównaniem od [...] listopada 2016 r. Jednak kwota ta stanowi niewątpliwie dochód osiągnięty przez rodzinę w 2018 r. Przy czym renta socjalna w kwocie [...] zł miesięcznie była też przyznana stronie przez następne miesiące 2018 r. Stosownie do art. 2 pkt 5a ustawy, należało kwotę dochodu osiągniętą przez rodzinę w wysokości [...] zł podzielić przez 12 miesięcy a następnie przez 2 (ilość członków rodziny) - co daje kwotę dochodu w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie miesięcznie.

Nie można zatem uznać, że w przedstawionym stanie faktycznym nastąpiła utrata i uzyskanie dochodu z renty socjalnej, stanowiące podstawę do innego obliczenia dochodu rodziny w 2018 r.

W związku z tym organ I instancji prawidłowo ustalił, że osiągnięty

w 2018 r. dochód w wysokości [...] zł miesięcznie na osobę w rodzinie stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania skarżącej świadczenia

z funduszu alimentacyjnego na syna, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego wynoszącego [...] zł miesięcznie na osobę w rodzinie.

SKO wskazało, że przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a decyzje w sprawie ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie mają charakteru uznaniowego

i należą do tzw. decyzji związanych. Organ administracji nie ma więc możliwości wyboru spośród kilku równoprawnych rozwiązań. Jeżeli strona spełnia przesłanki ustawowe, musi on świadczenie przyznać, a jeżeli nie spełnia, to jest zobligowany do wydania decyzji negatywnej.

Przy ustalonym stanie faktycznym przyznanie wnioskowanego świadczenia byłoby niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Żadne bowiem inne, niż określone w ustawie kryteria, nie mogą decydować o przyznaniu prawa do tego świadczenia. Oznacza to, że spełnienie przez wnioskodawcę określonych w ustawie warunków tj. kryterium dochodowego daje mu prawo do świadczenia i obliguje organ do wydania decyzji przyznającej to świadczenie. Niespełnienie tych warunków nakłada natomiast na organ obowiązek wydania decyzji odmownej.

Podsumowując stwierdziło, że decyzje w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie są decyzjami uznaniowymi i ustawodawca nie zostawił organom tak zwanego "luzu decyzyjnego", ani możliwości odwoływania się do zasad współżycia społecznego. Decyzje te mają charakter związany - co oznacza, że organ administracji publicznej jest zobligowany do przyznawania świadczeń wyłącznie w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek.

W związku z tym uznało, że decyzja organu I instancji wydana została zgodnie

z obowiązującym prawem.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. K. - wnosząc o jej uchylenie i przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz syna B..

Wskazała, iż zmęczona jest już batalią o świadczenie z funduszu alimentacyjnego na jej syna - toteż nie będzie po raz kolejny przedstawiać faktów, bo na pewno wszystko jest w aktach. Odwołuje się do sprawiedliwości i oczekuje sprawiedliwego rozsądzenia sprawy, a nie zasłaniania się tym, że takie jest prawo i inna decyzja byłaby niezgodna z prawem. Sąd posiada moc zmiany niesprawiedliwego prawa, a nawet powinność takiej zmiany, jeśli prawo i przepisy krzywdzą najsłabszych, gdyż prawo powinno być dla ludzi by im pomagać i służyć, a nie dla samego prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Podniosło, że Sąd nakazał - uchylając wcześniejsze rozstrzygnięcia organów obu instancji - aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty umożliwiające wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości. W tym względzie organy poczyniły stosowne dodatkowe ustalenia i wyjaśniły rozbieżności danych wynikające z różnych źródeł, zaś poczynionym ustaleniom, w konsekwencji zasadności podjętego w tej mierze stanowiska, dały wyraz w uzasadnieniach decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] września 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Wskazać należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zapadła w ponownie prowadzonym postępowaniu - po uprzednim uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2423/19, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2019 r.,

nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy [...] z [...] września 2019 r.,

nr [...] - a więc w warunkach związania organów orzekających zawartymi ww. wyroku wskazaniami co do dalszego postępowania i sformułowaną

w nim oceną prawną.

Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Podkreślić należy, iż powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący - co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

W konsekwencji - zapadłym w sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2423/19 - związane były zarówno organy przy ponownym wydawaniu decyzji w sprawie, jak

i obecnie orzekający Sąd.

W wyroku tym Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ, mając na względzie dokonaną przez Sąd ocenę prawną oraz treść art. 15a ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2019 r., poz. 670 ze zm.), dalej jako ustawa (w tym również ust. 5 tego przepisu), uzupełni materiał dowodowy o dokumenty umożliwiające wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości i ponownie ustali dochód na osobę w rodzinie skarżącej za rok 2018 r. Następnie na tej podstawie wyda rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa. W szczególności organ przekonująco uzasadni prawidłowość dokonanego wyliczenia dochodu odwołując się do konkretnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy [...] w pełni uwzględniają ocenę prawną i wskazania wyrażone powołanym wyżej w wyroku Sądu.

Z akt sprawy wynika bowiem, że Wójt Gminy [...] - stosując się do wytycznych zawartych w wyroku, a dotyczących uzupełnienia materiału dowodowego - wnioskiem z [...] lipca 2020 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

o wskazanie jaka była kwota składki zdrowotnej skarżącej odprowadzanej w 2018 roku

z tytułu pobierania renty oraz wyjaśnienie z czego wynika rozbieżność, ponieważ na

PIT 40 widnieje kwota [...] zł, natomiast na zaświadczeniu z [...] sierpnia 2019 r. jest kwota [...] zł. Pismem z [...] lipca 2020 r. Wójt wezwał również skarżącą w sprawie dostarczenia brakujących dokumentów – PIT 37 za 2018 rok. Ponadto uzyskał on od Urzędu Skarbowego w [...] PIT 37 za 2018 rok dotyczący skarżącej.

Udzielając odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...]

w piśmie z [...] sierpnia 2020 r. wskazał, że wykazana składka zdrowotna za 2018 rok w wysokości [...] zł dotyczy składki zdrowotnej potrąconej ogółem, tj. składka zdrowotna potrącona z podatku 7,75% oraz ze świadczenia 1,25% = 9%. Natomiast w PIT 40 kwota składki dotyczy tylko składki potrąconej z podatku, tj. 7,75% - [...] zł.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organy orzekające ustaliły, iż w formularzu PIT-40A Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyliczył podatek należny na kwotę [...] zł, natomiast należny podatek jaki figuruje na wydruku z systemu informatycznego to kwota [...] zł. Różnica ta - jak wynika z przedłożonego PIT- 37 za 2018 r. - spowodowana jest pobranym zwrotem podatku za 2018 r. w wysokości [...] zł ([...] zł - [...]zł = [...] zł). Ponadto, rozbieżność w składce zdrowotnej między zaświadczeniem z ZUS, a formularzem wynika z tego, że wskazana składka zdrowotna za 2018 r. w kwocie [...] zł dotyczy składki zdrowotnej potrąconej ogółem, tj. składki zdrowotnej potrąconej z podatku w wysokości 7,75% oraz potrąconej ze świadczenia w wysokości 1,25% - co daje w sumie 9%. Natomiast w PIT-40A kwota składki dotyczy tylko składki potrąconej z podatku, tj. 7,75% - co daje [...] zł (potwierdza ten fakt zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] sierpnia 2020 r.). Dodatkowo z wydruku z systemu informatycznego wynika, że dochód rodziny skarżącej za 2018 r. wyniósł: [...] zł - [...] zł (podatek należny) - [...] zł (składka zdrowotna) = [...] zł.

Podsumowując, organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, iż dochód brutto dwuosobowej rodziny skarżącej osiągnięty w 2018 roku wyniósł kwotę [...] zł z tytułu przyznanej jej renty socjalnej. Po pomniejszeniu dochodu brutto o podatek należny w kwocie [...] zł i składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł, dochód rodziny skarżącej w 2018 roku wyniósł kwotę [...] zł. Zatem miesięczny dochód dwuosobowej rodziny skarżącej wyniósł [...] zł, zaś na osobę w rodzinie [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe w kwocie [...] zł warunkujące przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Dodatkowo SKO - odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego sposobu obliczenia dochodu miesięcznego przypadającego na jednego członka rodziny - wskazało, że w 2018 r. rodzina skarżącej uzyskała dochód w wysokości [...] zł

z tytułu przyznania skarżącej renty socjalnej. Przy czym kwota [...] zł - która została przekazana skarżącej w lipcu 2018 r. - stanowiła przyznaną jej rentę socjalną z wyrównaniem od [...] listopada 2016 r. Jednakże kwota ta stanowiła niewątpliwie dochód osiągnięty przez rodzinę skarżącej w 2018 r. Renta socjalna w kwocie [...] zł miesięcznie była również przyznana skarżącej przez następne miesiące roku 2018 r. Nie można zatem uznać, że nastąpiła utrata i uzyskanie dochodu z renty socjalnej, stanowiące podstawę do innego obliczenia dochodu rodziny w 2018 roku.

Stosownie do art. 2 pkt 5a ustawy kwotę dochodu osiągniętą przez rodzinę w wysokości [...] zł należało podzielić przez 12 miesięcy a następnie przez 2 (ilość członków rodziny) - co dało kwotę dochodu w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie miesięcznie.

Należy zatem całkowicie podzielić stanowisko organów obu instancji, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy dochód rodziny skarżącej za 2018 r. wynoszący [...] zł przekracza kryterium dochodowe uprawniające do korzystania ze świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które wynosi [...] zł.

Podsumowując, organy orzekające w sprawie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań zawartych w powołanym wyżej wyroku. Ponownie rozpatrując sprawę

w sposób wnikliwy, rzetelny i wszechstronny rozważyły zgromadzony materiał dowodowy, zaś uzasadnienia obu decyzji są przekonujące i czynią zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. - zyskując pełną aprobatę Sądu.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.