Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1113/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 58
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi B. W.- G. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. z 21 października 2005 r., nr 277 str. 1), § 17 ust. 1 pkt 5 lit b i ust. 2, § 20 ust. 2 pkt 2, § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program _ rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 3 poz. 262, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia B. W.-G. wniesionego w sprawie z wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] roku, o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy;

W dniu 15 maja 2012 roku B. W.-G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, w treści którego zadeklarowała realizację pakietów:

• rolnictwo ekologiczne, wariant:

- 2.1. - uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawienia) na powierzchni 21,24 ha,

- 2.3. - trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawienia) na powierzchni 7,95 ha,

• ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant:

- 5.6. - półnaturalne łąki wilgotne na powierzchni 6,98 ha,

- 5.7. -półnaturalne łąki świeże na powierzchni 1,47 ha.

Pismem z dnia 5 lipca 2012 roku, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., organ I instancji wezwał wnioskodawczynię do uzupełniania braków formalnych wniosku.

W dniu 2 sierpnia 2012 roku strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, po rozpoznaniu którego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] roku postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wskazując, że strona nie uprawdopodobniła, ze uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Postanowienie zostało doręczone w dniu 9 sierpnia 2012 roku.

W dniu 14 sierpnia 2012 roku, strona wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, w treści którego podniosła m.in., że odmowa przywrócenia terminu, jak również wysyłka wezwania do złożenia wyjaśnień podjęte zostały z całkowitym pominięciem specyfiki gospodarstw rolnych prowadzonych przez O. G. oraz B. i K. G., których grunty rolne są położone w 3 powiatach i w 4 gminach na odpowiednio 28 i 41działkach rolnych w odległościach dochodzących do 30 km. Ponadto są to dwa gospodarstwa współpracujące ze sobą tj. gospodarstwo rolne O. G. (córka) i gospodarstwo rolne B. i K. G. (rodzice), posiadające skromne wyposażenie w sprzęt rolniczy. Strona wskazała, że niewiarygodne wydaje się całkowite niezrozumienie tego, iż w tych warunkach sprawna i racjonalna realizacja zobowiązań rolnych wymaga wyczekania na możliwość wystąpienia dobrej pogody oraz koncentracji siły i środków, jak również podjęcia działań wymagających cennego czasu bardzo ciężkiej pracy wykonywanej często w 30 - 40° upale i kurzu. Zdaniem strony, organ I instancji działał z naruszeniem obowiązku bezstronnej i rzetelnej obsługi rolników. Wskazano, że wezwanie dla O. G. i B. i K. G. zostało wystawione w tym samym dniu tj. 5.07.2012 i wysłane prawdopodobnie w tym samym dniu tj. 24.07.12 tj. po ok. 20 dniach od daty wystawienia. Tymczasem wysłanie wezwań w dniu wystawienia (a najlepiej w 2-óch różnych terminach oddzielonych co najmniej 7 dniami roboczymi - wolne dni niedziela/sobota z pewnością nie utrudniałyby rolnikom dokonania wyjaśnień) nie spowodowałyby tak drastycznych problemów i wyborów polegających na zaprzestaniu zbioru plonów rolnych z ryzykiem ich utraty, kosztem spełnienia wymogów formalnych polegających na wniesieniu wyjaśnień do złożonych wniosków. W ocenie wnoszącej zażalenie, organ zupełnie nie uwzględnił specyfiki pracy w rolnictwie, tak jakby postanowienie o odmowie przywrócenia terminu podjęte zostało bez dostatecznych kompetencji merytorycznych. Wraz z zażaleniem strona złożyła rejestr działalności rolnośrodowiskowej oraz oświadczenie sąsiada, w treści którego potwierdził on, że w ostatnich dniach lipca K. G. wraz z córką zwoził siano z łąk i od lat zbiera siano przez całe lato.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ II instancji stwierdził, że zażalenie strony jest nieuzasadnione. Wskazał, iż zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności rolnośrodowiskowej określa rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana na wniosek rolnika, którego elementy szczegółowo określają § 17 - § 20 tego aktu prawnego. Organ powołał się na zapis § 17 ust. 1 pkt 5 lit b rozporządzenia, zgodnie z którym "Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera: (...) 5) oświadczenie o: (...) b) sposobie wykorzystywania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej, (...) " oraz § 20 ust. 2 pkt 2 tego aktu, który stanowi: "Rolnik zaznacza na materiale graficznym: (...) 2) powierzchnią działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5, (...).", gdyż braki formalne we wskazanym powyżej zakresie skutkowały wezwaniem strony do ich uzupełnienia. W treści wniosku strona nie wskazała bowiem rośliny uprawnej przy zgłoszonych do płatności działkach rolnych oraz na złożonym wraz z wnioskiem materiale graficznych nie zakreśliła powierzchni działek rolnych, na których jest realizowany pakiet, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia tj. ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, która ma pozostać niewykoszona w danym roku. W ocenie organu odwoławczego, B. W. – G. zasadnie zatem została wezwana - w trybie art. 64 § 2 k.p.a. - do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, że strona uzupełniła stwierdzone braki, jednak z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. Dlatego też w dniu 2 sierpnia 2012 roku złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych.

Organ wskazał, iż w myśl art. 58 § 1 i 2 k.p.a., B. W.-G. składając wniosek o przywrócenie terminu winna uprawdopodobnić brak swojej winy w niedotrzymaniu terminu i swoją staranność oraz okoliczność, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała w chwili kiedy upłynął termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a przynajmniej ustała najpóźniej w ciągu 7 dni przed jego złożeniem. W treści prośby o przywrócenie terminu z dnia 2 sierpnia 2012 roku, jak również w treści zażalenia na postanowienie organu I instancji, strona podniosła, że z uwagi na trwające w tym okresie prace polowe, nie mogła stawić się w Biurze Powiatowym ARiMR celem uzupełnienia braków formalnych wniosku. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zaznaczył, że nie kwestionuje wskazanej przez stronę okoliczności, jednak powyższa argumentacja nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu. Organ wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania z dnia 5 lipca 2012 roku, wynika, iż strona własnoręcznie pokwitowała w dniu 24 lipca 2012 r. jego otrzymanie. W treści wezwania strona została pouczona o terminie, w jakim jest zobligowana do uzupełnianie wskazanych braków formalnych wniosku oraz konsekwencjach niedotrzymania terminu. Przyjąć zatem należy, zdaniem organu, że B. W.-G. zapoznała się z treścią pisma i pouczeń w nim zawartych. Strona miała również świadomość, że uzupełnienie braków formalnych nie wymaga osobistego stawiennictwa w Biurze Powiatowym ARiMR, w treści wezwania została bowiem poinformowana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że wyjaśnienia mogą zostać przesłane pocztą.

Organ podkreślił, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej jest zależne od woli strony, jest więc jej uprawnieniem a nie obowiązkiem i to stronie winno zależeć na pozytywnym rozpoznaniu zgłoszonego żądania. Brak natomiast jakiejkolwiek zapobiegliwości ze strony B. W.-G.przesądza - zdaniem organu - o niemożności uznania, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Dlatego też, organ II instancji nie dopatrzył się w danym stanie faktycznym przesłanki uprawdopodobnienia przez wnioskodawczynię braku winy w niedochowaniu terminu.

W skardze na powyższe postanowienie strona zarzuciła naruszenie:

- art. 35 § 3 k.p.a., gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym uchybieniem terminu przewidzianego do załatwienia spraw w postępowaniu odwoławczym tj. w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Odwołanie wpłynęło bowiem 14 sierpnia 2012 roku, a postanowienie w sprawie w/w odwołania zostało wystawione [...], a odebrane przez skarżącą 24 października 2012 roku,

- art. 58 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie oraz błędne ustalenie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadnienia przywrócenia terminu do dokonania czynności,

- art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasad należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, o czym strona w toku postępowania administracyjnego w związku z procedurą uzyskiwania dopłat nie została poinformowana.

- art. 243 k.p.a. poprzez rażące naruszenie przepisów prawa w związku ze złożonym oficjalnym wnioskiem, zawartym w treści odwołania, mającym zasadnicze znaczenie w związku z toczącym się postępowaniem odwoławczym. Do dnia 20 listopada nie otrzymano bowiem jakiejkolwiek informacji w sprawie złożonego oficjalnego wniosku z dnia 14 sierpnia 2012 r.

Skarżąca ponownie podniosła, iż doręczenie wezwań dla niej i jej córki – O.G. nastąpiło w tym samym dniu, przypadającym na okres intensywnego zbioru plonów siana w obu współpracujących gospodarstwach. W ocenie strony, takie wyznaczenie terminów do dokonania uzupełnień braków formalnych jest samo z siebie niezwykle uciążliwe. Zbiór siana wymaga bowiem oprócz dużego nakładu czasu pracy także dobrej pogody, która jest czynnikiem całkowicie niezależnym od woli rolnika. W tej sytuacji, wyznaczenie terminu, które zależy wyłącznie od woli Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, winno zostać tak ustalone, by nie kolidowało z realizacją zobowiązań rolnośrodowiskowych, czyli z okresem intensywnego zbioru siana.

B. W.– G. podkreśliła, że wnioski o płatność są przez nią składne od 8 lat i nigdy nie wystąpiły problemy z dokonywaniem uzupełnień braków formalnych. Ponadto, organ odwoławczy nie odniósł się do prośby zawartej w odwołaniu o pisemne wytłumaczenie przez Kierownika biura powiatowego ARiMR w S. dlaczego nie przeprowadził niezwłocznie kontroli w terenie na gruntach rolnych, skoro wystąpiły jakiekolwiek wątpliwości, jak również do wniosku o niewysyłanie wezwań do złożenia wyjaśnień w okresach zbiorów plonów rolnych, będących głównym kierunkiem produkcji gospodarstwa rolnego.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do dokonania czynności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaznaczyła, że do uchybienia terminu uzupełnienia braków formalnych doszło wyłącznie dlatego, iż wyznaczenia tego terminu dokonano w jaskrawej sprzeczności do trwającego intensywnego zbioru siana, istoty zobowiązań rolno środowiskowych rolnika i podstawy bytu gospodarstwa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść wydanego w sprawie postanowienia.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).

Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.

Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej pozwala na przyjęcie, że jest ono prawidłowe.

Przechodząc do wskazania motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, w związku z czym złożyła w dniu 15 maja 2012 r. wniosek na stosownym formularzu. Podstawę prawną do oceny złożonego wniosku stanowiło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r., nr 33, poz. 262 ze zm.) – zwanej dalej "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym", które wydane zostało na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427, ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o rozwoju obszarów wiejskich"

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o rozwoju obszarów wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a.", chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Jak wynika natomiast z treści przepisu art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Ponadto, w myśl art. 58 k.p.a, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Instytucja przywrócenia terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. W świetle przepisu art. 58 k.p.a., przesłanki, które łącznie należy spełnić w celu przywrócenia przez organ terminu są następujące:

a) wniesienie prośby o przywrócenie terminu,

b) wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia,

c) jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin,

d) uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Stan faktyczny niniejszej sprawy nie jest sporny, natomiast źródłem sporu między stronami jest interpretacja okoliczności sprawy, a w konsekwencji ocena spełnienia opisanych wyżej przesłanek.

W dniu 15 maja 2012 roku B. W.-G. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Wezwaniem z dnia 5 lipca 2012 r. organ wystąpił do skarżącej o usunięcie – w terminie 7 dni - braków formalnych powyższego wniosku, polegających na:

- braku podania głównego rodzaju działalności rolniczej w polu 2 sekcji V,

- braku wskazania rośliny uprawnej w plonie głównym (sekcja VIII kolumna 7) oraz nie wpisaniu na załączniku graficznym kodów pakietów realizowanych na działkach rolnych A, AX, BX, CX, DX, E, EX, F, FX, GX, H, HX, I ,IX, J, JX, K, KX, L, LX, M, MX, N, NX, O, OX, P, PX, R, RX, S, SX, T, TX, U, W, X, Y, deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej,

- braku materiałów graficznych dla działek ewidencyjnych numer: [...] położonych w gminie S. obręb B. G. i numer: [...] położonych w gminie S. obręb R., z których wynikałyby miejsca pozostawienia powierzchni nieskoszonej trwałego użytku zielonego w roku 2012.

Powyższe wezwanie zawierało pouczenie o treści art. 64 § 2 k.p.a. oraz informację, że w celu uzupełnienia braków formalnych należy zgłosić się do Biura Powiatowego ARiMR z rejestrem działalności rolnośrodowiskowej, planem działalności rolnośrodowiskowej i dostarczyć uzupełniony materiał graficzny lub przesłać go pocztą na adres Biura Powiatowego ARiMR.

Jak wynika z akt administracyjnych, strona odebrała wezwanie w dniu 24 lipca 2012 r., co potwierdzone zostało podpisem męża – K. G. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

Fakt istnienia braków formalnych wniosku z dnia 15 maja 2012 r. oraz wystąpienia uchybienia terminu do ich uzupełnienia należy uznać między stronami za niesporny, skoro w dniu 2 sierpnia 2012 r. B. W.-G. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia opisanych wyżej braków formalnych, a w dniu 3 sierpnia 2012 r. złożyła formularz korekty wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wraz z załącznikami.

Dodać należy, iż zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana na wniosek rolnika, którego elementy szczegółowo określają § 17 - § 20 tego aktu prawnego. Z zapisu § 17 ust. 1 pkt 5 lit b rozporządzenia wynika, że wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiera: (...) 5) oświadczenie o: (...) b) sposobie wykorzystywania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej (...), a z § 20 ust. 2 pkt 2 tego aktu, iż rolnik zaznacza na materiale graficznym: (...) 2) powierzchnią działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5, (...). Słusznie zatem braki formalne we wskazanym powyżej zakresie skutkowały wezwaniem strony do ich uzupełnienia. W treści wniosku strona nie wskazała bowiem rośliny uprawnej przy zgłoszonych do płatności działkach rolnych oraz na złożonych wraz z wnioskiem materiale graficznych nie zakreśliła powierzchni działek rolnych, na których jest realizowany pakiet, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia tj. ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, która ma pozostać niewykoszona w danym roku. Stąd, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

W złożonym dnia 2 sierpnia 2012 r. wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 15 maja 2012 r. strona wskazała, iż siedmiodniowy termin przypadał na 31 lipca 2012 r. i zawierał sobotę i niedzielę. Podkreśliła, iż był to okres, w czasie którego po 12 godzin dziennie zbierane było siano z łąk i gruntów z uwagi na dobre warunki atmosferyczne.

W ocenie Sądu, nie są to jednak okoliczności, które w sposób obiektywny uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia wniosku, wynikającego z art. 58 k.p.a. Do przykładowych okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na skorzystanie z pomocy innych osób, powódź, pożar itp. Te wypracowane w orzecznictwie przyczyny uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu, w sposób wyraźny odnoszą się do okoliczności gwałtownych i nieprzewidzianych, które stanowią obiektywnie niezależną od strony przyczynę niedokonania czynności procesowej. Natomiast niedochowanie terminu związane z brakiem czasu, spowodowane intensywnym zaangażowaniem w zbiór plonów rolnych z gospodarstwa nie mieści się we wskazanej wyżej grupie przyczyn. Nie jest bowiem prawdopodobne, aby w ciągu 7 dni strona nie była w stanie zorganizować pracy w gospodarstwie rolnym tak, aby możliwe było uzupełnienie braków wniosku osobiście lub za pośrednictwem poczty. Zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy, gospodarstwo rolne skarżąca prowadzi wspólnie z mężem i we współpracy z córką. Braku uzupełnienia wniosku w terminie wskazanym na wezwaniu z dnia 5 lipca 2012 r. nie usprawiedliwia również fakt, iż w okresie przypadającym na konieczność dokonania czynności mieściła się sobota i niedziela, a także występowały korzystne warunki atmosferyczne dla zbioru siana. Są to okoliczności, niezależne od woli strony czy organu, jednak możliwe do przewidzenia i uwzględnienia przy liczeniu jakiegokolwiek terminu. Termin 7 dniowy do uzupełnienia braków formalnych pisma (wniosku) wynika bowiem z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustalając taki termin ustawodawca musiał brać pod uwagę fakt, iż zawsze będzie obejmował on sobotę i niedzielę. Warunki atmosferyczne cechują się natomiast tym, że są zmienne i skoro od nich uzależniona jest działalność rolnicza, to zawsze należy liczyć się z tym, iż pogoda albo będzie wykonywaniu pracy sprzyjała albo ją utrudniała. Nie można zatem stawiać organom zarzutu, że nie wzięły pod uwagę okoliczności, iż w czasie korzystnej pogody skarżąca będzie zbierała siano i nie będzie miała możliwości uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie wynikającym z wezwania. Wystawiając bowiem w dniu 5 lipca 2012 r. wezwanie, organ nie mógł przewidzieć, że w okresie od 24 do 31 lipca będzie ładna pogoda i strona zajęta będzie zborem siana. Odbierając natomiast wezwanie do uzupełnienia braków, skarżąca winna liczyć się z tym, że przez cały siedmiodniowy okres pogoda może sprzyjać pracy w gospodarstwie i w jej interesie leżało, aby zorganizować zbiór siana tak, by możliwe było uzupełnienie braków wniosku o dopłaty. Fakt, iż wezwanie do uzupełnienia braków wniosku wysłane zostało przez organ jednocześnie do skarżącej oraz do jej córki – prowadzącej odrębne gospodarstwo, Sąd ocenia nie jako złośliwość lecz udogodnienie. Jednocześnie można było bowiem uzupełnić oba, dotknięte brakami formalnymi wnioski o dopłaty.

Sąd pragnie zwrócić również uwagę, że ustawodawca stawia wobec producenta rolnego większe wymagania, co do znajomości przepisów prawa oraz wymaga większej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Prowadzenie działalności rolniczej ocenia się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Surowsze są bowiem wymagania w zakresie aktów staranności podmiotu wykonującego swoją działalność zawodowo i na własny rachunek. Istotne jest, na co zwracał uwagę organ, iż wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej zależne jest od woli strony, jest więc jej uprawnieniem nie obowiązkiem i to stronie winno zależeć na pozytywnym rozpatrzeniu wniosku. Beneficjent otrzymujący pomoc powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać warunków na jakich przyznawana jest pomoc. Dbając zatem należycie o swoje interesy oraz mając na uwadze konsekwencje wynikające z nieuzupełnienia braków formalnych wniosku, strona winna dołożyć należytej staranności, aby uczynić zadość wezwaniu i uzupełnić stwierdzone braki w wyznaczonym terminie. Wskazać również należy, że ani organy Agencji ani Sąd orzekający w tej sprawie nie negują znaczenia prowadzonej przez skarżącą działalności rolniczej, jednakże każdy producent rolny ubiegający się o otrzymanie płatności zobowiązany jest do przestrzegania zasad ich przyznawania.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała aby uchybienie terminowi do uzupełnienia braków wniosku z dnia 15 maja 2012 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 nastąpiło bez jej winy, co oznacza, iż nie dopełniona została jedna z przesłanek wymienionych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., warunkujących pozytywne rozpatrzenie przez organy wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, a rozważania na temat pozostałych przesłanek wymienionych w tym przepisie stają się bezprzedmiotowe. Jak zaznaczono bowiem wyżej, jedynie łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uprawnia organ do przywrócenia terminu dla dokonania czynności obwarowanej terminem.

Powyższej oceny nie zmienia fakt, iż wydając zaskarżone postanowienie organ działał po upływie miesięcznego terminu przewidzianego dla rozpatrzenia sprawy, wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a. Miesięczny termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, w przeciwieństwie do terminów załatwiania spraw przed organami pierwszej instancji, nie jest terminem maksymalnym. W postępowaniu odwoławczym należy bowiem załatwić sprawę "w ciągu miesiąca", a nie, jak to przyjęto w odniesieniu do spraw rozstrzyganych w pierwszej instancji, "nie później" niż w ciągu miesiąca i to niezależnie od tego, czy sprawa wymaga postępowania wyjaśniającego i czy jest szczególnie skomplikowana. Ponadto, nieskorzystanie przez stronę z dostępnych środków prawnych służących zwalczaniu sugerowanej bezczynności organu, czy też przewlekłego prowadzenia postępowania powoduje, że nie może ona skutecznie powoływać się na ewentualną faktyczną bezczynność, ani ewentualne przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie, jako okoliczność wymagającą uwzględnienia przy merytorycznej ocenie tej sprawy.

Jako bezzasadny Sąd uznał również zarzut dotyczący nierozpatrzenia wniosku strony, zawartego w treści zażalenia, a dotyczącego przeprowadzenia niezwłocznej kontroli w terenie na gruntach rolnych, gdyż rozpatrzenie tego wniosku pozostaje bez wpływu na ocenę spełnienia przesłanek przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 15 maja 2012 r.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, w szczególności art. 9 i art. 77 k.p.a. Przede wszystkim podnieść należy, co opisano wyżej, że wniosek skarżącej o płatność rolnośrodowiskową oparty jest na przepisach krajowych ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w którym to akcie prawnym uregulowano procedurę rozpoznawania wniosków - pozostawioną przepisami unijnymi – prawu krajowemu. Zgodnie zaś z treścią art. 21 ust. 1 ustawy, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się, jeżeli sama ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy, organ jest zobowiązany do udzielenia stronie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych tylko na jej żądanie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca o takie pouczenia nie występowała, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. za chybiony. Zdaniem Sądu, organ nie uchybił również zasadzie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który w niniejszej sprawie nie jest przedmiotem sporu. Organ drugiej instancji odniósł się do argumentacji przedstawionej przez stronę w zażaleniu, uznał ją jednak za niezasadną.

W związku z powyższym, nie znajdując wystarczających podstaw do uwzględnienia skargi i działając w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

e.o.