Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 640/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 61 par. 1, art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 13 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 roku sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania A. G. z pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu A. Z. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu K. S. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu A. Z. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 640/13

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Wojewoda Ł. utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania A.G. z pobytu stałego w lokalu nr 45 przy ul. A. 5 w Ł..

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 9 kwietnia 2013 r. K.S., najemca lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A. 5/44, wniósł o wymeldowanie A.G. z pobytu stałego w lokalu nr 45 przy ul. A. 5 w Ł..

Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, z uwagi na fakt, iż wniosek pochodzi od osoby niebędącej stroną. Wnioskodawca nie legitymuje się bowiem tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu, jak również nie posiada pełnomocnictwa do zarządzania nieruchomością. Tym samym, w ocenie organu, nie jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie z przedmiotowego lokalu A.G..

Na powyższe postanowienie K.S. wniósł zażalenie do Wojewody Ł.. Uzasadniając wskazał, iż jego interes prawny w niniejszym postępowaniu wynika z art. 304 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89 poz. 555 ze zm.).

Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powołując przepis art. 61 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, iż wszczęcie postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek strony. Definicje strony postępowania określa przepis art. 28 k.p.a., z którego wynika, że jest nią podmiot, który żąda wszczęcia postępowania administracyjnego ze względu na swój interes prawny. Interes prawny musi znajdować oparcie w konkretnym przepisie prawa – przede wszystkim administracyjnego prawa materialnego. Kwestie meldunkowe określają przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.). Z treści art. 15 ust. 2 powołanej ustawy wprost wynika, iż interes prawny do złożenia wniosku o wymeldowanie osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, posiada właściciel lokalu lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Tym samym brak interesu prawnego po stronie K.S. obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o wymeldowanie A.G.. Natomiast podnoszony w zażaleniu przepis art. 304 k.p.k. nie może zostać uznany za podstawę materialnoprawną, z której wnioskodawca mógłby wywodzić interes prawny. Organ odwoławczy wskazał, iż procedura administracyjna w sprawach meldunkowych jest oparta na przepisach ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wskazywany przez stronę przepis art. 304 k.p.k. nakłada na każdego obywatela, społeczny obowiązek zawiadomienia właściwych organów (prokuratora lub Policję) o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu. Organy meldunkowe nie są właściwe do rozpatrywania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.S., zarzucając nieważność zaskarżonego postanowienia pod względem prawnym, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie jest "współuprawnionym wnioskodawcą, z wszelkimi uprawnieniami".

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 15 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 642/13 Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Pismami procesowymi z dnia 5 sierpnia 2013 r., 9 września 2013 r., 10 września 2013 r., 23 września 2013 r., 10 października 2013 r. oraz 15 października 2013 r. skarżący złożył szereg wniosków dowodowych i procesowych, które zostały oddalone na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przesłanki określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Na wstępie odnieść się należy do wniosków dowodowych skarżącego zawartych w pismach procesowych z dnia 5 sierpnia 2013 r., 9 września. 2013 r., 10 września 2013 r., 23 września 2013 r., 10 października 2013 r. oraz 15 października 2013 r., które Sąd oddalił postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. z powołaniem się na art. 106 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Powyższe oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądami administracyjnymi ma charakter wyłącznie uzupełniający, w związku z czym dokonywanie przez sąd samodzielnych ustaleń jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Postępowanie to obejmuje możliwość przeprowadzenia jedynie uzupełniającego dowodu z dokumentów i to wyłącznie w przypadku, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżonym rozstrzygnięciem organu. Nadto przeprowadzenie dowodu jest niezbędne jedynie wówczas, gdy bez określonego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istotnej w sprawie wątpliwości. Warto też zaznaczyć, iż dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu.

Wnioski dowodowe skarżącego dotyczące tego, aby Sąd przeprowadził wizję lokalną w miejscu zameldowania A.G., jak również zobowiązał organy Policji do przeprowadzenia takiej wizji i wywiadu wśród mieszkańców na temat zamieszkiwania A.G. pod wskazanym adresem, uznać należy za wykraczające poza uprawnienia sądu administracyjnego, wynikające z art. 106 § 3 p.p.s.a. Natomiast wniosek strony dotyczący dołączenia przez Sąd do akt sprawy meldunkowych kart osobowych i kompletu dokumentów z biura meldunkowego dotyczących A.G. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, której przedmiotem jest odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania A.G. z miejsca pobytu stałego z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawcy. Przedmiotem oceny Sądu w tym postępowaniu jest zatem stanowisko organu o braku interesu prawnego skarżącego do zainicjowania postępowania w sprawie wymeldowania A.G. z miejsca zameldowania na pobyt stały, a nie ocena zasadności zameldowania A.G. pod wskazanym adresem. Z uwagi na powyższe, wnioski dowodowe skarżącego zostały przez Sąd oddalone na podstawie art. 160 p.p.s.a. w związku z art. 162 i 106 § 3 p.p.s.a.

Za niezasadne Sąd uznał również wnioski procesowe skarżącego zmierzające do odroczenia rozprawy i zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu przeprowadzenia przez Sąd zgłaszanych przez stronę dowodów. Skoro Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego, to nieuzasadnionym i bezcelowym byłoby odraczanie rozprawy czy też zawieszanie postępowania sądowego. Sąd nie przychylił się również do wniosków skarżącego dotyczących odroczenia rozprawy i zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu wezwania na rozprawę A.G. i rozpatrzenia przez Krajową Radę Sądownictwa skargi na sędziego prowadzącego sprawę. A.G. nie została wezwana przez Sąd na rozprawę w dniu 13 listopada 2013 r., bowiem jak podkreślono wyżej, niniejsze postępowanie nie dotyczy jej wymeldowania z miejsca pobytu stałego lecz przedmiotem sprawy jest ocena interesu prawnego skarżącego do złożenia wniosku o wymeldowanie A.G.. A.G. byłaby zainteresowana wynikiem postępowania administracyjnego toczącego się w sprawie jej wymeldowania z lokalu nr 45 przy ul. A. 5 w Ł., skoro jednak ocenie podlega postanowienie o odmowie wszczęcie takiego postępowania z wniosku K.S., to stroną postępowania sądowego jest wyłącznie skarżący - nie zaszła zatem okoliczność wymieniona w art. 110 p.p.s.a. Brak było również podstaw do odroczenia rozprawy i zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpatrzenia przez Krajową Radę Sądownictwa skargi na sędziego prowadzącego sprawę, gdyż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnoszące się do obligatoryjnych przesłanek odroczenia rozprawy i zawieszenia postępowania (art. 109 p.p.s.a. i art. 124 § 1 p.p.s.a.) nie uwzględniają takiej okoliczności jako powodu do odroczenia rozprawy oraz do zawieszenia postępowania.

Zaznaczyć należy ponadto, iż pismem z dnia 14 października 2013 r. skarżący wniósł o rozszerzenie pełnomocnictwa procesowego udzielonego radcy prawnemu przyznanemu stronie z urzędu na: "Pełnomocnictwo – ogólne wg. art. 39 kpa. min. do wniesienia skargi o wznowienie tych zamkniętych spraw przez w/w sąd, do wniesienia skarg kasacyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (...)". Z uwagi na fakt, iż wojewódzki sąd administracyjny nie ma uprawnień do ustalania zakresu pełnomocnictwa przyznanego stronie z urzędu, gdyż zakres ten wynika z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz złożonego wniosku o udzielenie prawa pomocy, pismo to pozostawione zostało w aktach sprawy jako niepodlegające merytorycznemu rozpoznaniu. Warto przy tym wskazać, iż z akt sądowych wynika, że skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie radcy prawnego z urzędu i w takim zakresie prawo pomocy do prowadzenie poszczególnych spraw zostało mu przyznane. Zgodnie natomiast z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pełnomocnictwo do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem.

Przystępując do merytorycznego rozpoznania sprawy, wskazać należy, że w myśl reguły zawartej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267) dalej: k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Powołany przepis winien być interpretowany w powiązaniu z przepisami prawa materialnego, które wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji oraz normują inicjatywę, co do powstania stosunku prawnego określonej treści.

Istotą niniejszej sprawy jest okoliczność, czy skarżący posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymeldowania A.G. z pobytu stałego z lokalu nr 45 położonego w Ł. przy ul. A. 5.

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że podstawowe znaczenie dla wykładni tego przepisu ma pojęcie interesu prawnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu zaś interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu (por. wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97LEX nr 43262).

Tak więc warunkiem wszczęcia, jak i dopuszczenia danego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest stwierdzenie, iż ma on interes prawny w sprawie. Innymi słowy, pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku.

Kluczowe są zatem w rozpatrywanej sprawie przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.).

W myśl art. 2 w/w ustawy, osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie.

Obowiązek meldunkowy polega na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego; 3) zameldowaniu o urodzeniu dziecka; 4) zameldowaniu o zmianie stanu cywilnego; 5) zameldowaniu o zgonie osoby (art. 4 ustawy).

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Z treści powyżej powołanych przepisów wynika bezspornie, iż stroną postępowania meldunkowego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., jest osoba, na której ciąży obowiązek meldunkowy, jak również właściciel lokalu lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu.

W tym miejscu wskazać należy, że zagadnienie dotyczące stron postępowania w postępowaniu w przedmiocie zameldowanie lub wymeldowanie było także przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 1/11 (www.cbois.nsa.gov.pl). Z uzasadnienia powołanej uchwały wynika, iż postępowanie administracyjne w sprawie o zameldowanie lub wymeldowanie określonej osoby w danym lokalu, dotyczy interesu prawnego tej osoby oraz właściciela lokalu lub innego podmiotu, który posiada tytuł prawny do danego lokalu.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, iż posiada taki interes prawny. Niesporne jest bowiem w rozpatrywanej sprawie, że nie jest właścicielem ani zarządcą nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 5. Nie posiada także żadnego tytułu prawnego do lokalu nr 45 przy ul. A. 5 w Ł., w którym zameldowana jest A.G.. Jest jedynie najemcą jednego z sąsiednich lokali mieszkalnych, wchodzących w skład tej nieruchomości. Z powyższego faktu nie może jednak wywodzić swojego interesu prawnego, bowiem ustawodawca nie zaliczył najemcy lokalu sąsiadującego z lokalem, w którym zamieszkuje lub zameldowana jest określona osoba na pobyt stały, do kategorii podmiotów, którym przysługuje prawo inicjacji postępowania administracyjnego w sprawie obowiązku meldunkowego.

Wskazać ponadto należy, iż niesporne jest w sprawie, że z dniem 11 kwietnia 2011 r. nastąpiła nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18 ze zm.), w ramach której dodano w tej ustawie m.in. art. 61a w brzmieniu: "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania" (§ 1); "Na postanowienie, o którym mowa w § 1 służy zażalenie" (§ 2). Wobec tego organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać, czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie, a zatem czy powołuje się na własny interes (obowiązek) prawny. Jeżeli w sposób oczywisty, bez przeprowadzenia złożonego procesu wykładni przepisów prawa materialnego oraz działań w zakresie ustalenia stanu faktycznego, można ustalić brak interesu prawnego po stronie podmiotu wnoszącego podanie, jak i w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania opierane jest na poczuciu sprawiedliwości społecznej czy ogólnych wartościach uzasadniających prawidłowe działanie w formie decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego, należy zastosować regulację z art. 61a § 1 k.p.a. W takiej sytuacji brak jest podstaw do wszczęcia postępowania, a następnie zakończenia go decyzją o umorzeniu w razie braku podstaw prawnych do wyprowadzenia interesu prawnego jednostki składającej żądanie wszczęcia postępowania (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak/J. Borkowski, KPA, Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, komentarz do art. 61a § 1 k.p.a., Nb 4-7).

W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy, że zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, a dokonana przez Sąd kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nie wykazała, by postanowienie to, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a. Organy administracji prawidłowo ustaliły, że skarżący nie posiada legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie wymeldowania A.G. z pobytu stałego w lokalu nr 45 przy ul. A. 5 w Ł. oraz zasadnie zastosowały w tym przypadku art. 61a k.p.a.

Warto zaznaczyć, iż ocena będąca wynikiem sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia nie oznacza oczywiście, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zapisach ewidencyjnych, organ prowadzący ewidencję ludności nie może dokonać jej "sprostowania" z urzędu, w sytuacji, gdy uzna, iż zaistniały przesłanki do wymeldowania A.G. z miejsca pobytu stałego. Skarżący nie może jednak domagać się od organu ewidencyjnego wszczęcia takiego postępowania z urzędu "na jego wniosek". Pismo skarżącego, żądające wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w sprawie, w której nie przysługują mu uprawnienia strony, nie może być traktowane jako wszczynające automatycznie postępowanie, zmierzające do wydania aktu administracyjnego, stanowiącego merytoryczne rozpoznanie tego wniosku. Postępowanie może być bowiem prowadzone w trybie wnioskowym, jedynie wtedy, kiedy wynika to z przepisów prawa – kiedy wprost ustawa tak stanowi, bądź jeśli przedmiotem sprawy administracyjnej jest przyznanie określonych uprawnień. W pozostałych przypadkach postępowanie administracyjne (w szczególności jeśli dotyczy ono nałożenia określonych obowiązków) toczy się z urzędu. W takiej sytuacji wniosek osoby zainteresowanej o wszczęcie postępowania z urzędu nie wiąże organu i nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego. W szczególności sytuacja taka nie zobowiązuje organu do zareagowania w formie procesowej na wniosek jednostki niebędącej stroną w sprawie, w której domaga się ona wszczęcia postępowania. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują, aby organ miał obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy wnioskuje o to podmiot, który nie posiada przymiotu strony w takim postępowaniu. Nawet ewentualne uznanie przez organ w przyszłości, że zasadnym jest wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie wymeldowania A.G. z pobytu stałego w lokalu nr 45 przy ul. A. 5 w Ł. nie spowoduje, że skarżącemu będzie przysługiwało prawo uczestniczenia w takim postępowaniu. Skoro bowiem nie będzie legitymował się tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu czy też nieruchomości, to nie będzie mógł uczestniczyć na prawach strony w postępowaniu dotyczącym wymeldowania z tego lokalu.

Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego, w myśl art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).

D.Cz.