Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 800/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 179 par. 1 i par. 2, art. 292, art. 178 par. 1 i par. 3, art. 120, art. 121 par. 1, art. 123 par. 1, art. 124, art. 217 par. 2, art. 219, art. 210 par. 4, art. 219 par. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 2, art. 78, art. 64 par. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia WSA del. Adam Nita (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z/s w K. (obecnie A. sp. z o.o. z siedzibą w W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 685/18 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z/s w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia 16 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 685/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę P. Spółki z o.o. z siedzibą w K. (w dalszej części uzasadnienia określanej jako Podatnik, Spółka, Strona lub Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. (zwanego dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) z 16 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentów wyłączonych z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Podatnik funkcjonuje obecnie (w chwili orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny) pod firmą A. Sp. z o.o., a jego siedzibą jest W.

Orzeczenie Sądu I instancji zapadło w następującym stanie faktycznym. W trakcie kontroli podatkowej dotyczącej zasadności zwrotu podatku od towarów i usług, na mocy postanowienia z 30 maja 2018 r. Naczelnik [...] w L. (w dalszej części uzasadnienia określany mianem Organu I instancji lub NUS) wyłączył z akt kontroli jawność informacji pochodzących z akt śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Regionalną w L. Stało się tak ze względu na interes publiczny, a normatywną podstawą tego orzeczenia był art. 179 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800, zwanej dalej O.p.). Ponadto, przez wzgląd na dobro prowadzonego śledztwa oraz interes publiczny NUS zanonimizował pisma kierowane do prokuratury.

Z kolei 20 czerwca 2018 r. pełnomocnik Spółki wystąpił o wydanie kompletnych, uwierzytelnionych odpisów dokumentów wyłączonych z akt kontroli postanowieniem Organu I instancji z 30 maja 2018 r. lub o umożliwienie wglądu w te materiały, a także sporządzenia z nich notatek, odpisów oraz sporządzenia kopii przy wykorzystaniu własnych, przenośnych urządzeń. Normatywną podstawą tego wniosku był art. 178 § 1-4 O.p. w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, a uzasadniono go tym, że wyłączenie z akt kontroli podatkowej dokumentów ze względu na interes publiczny, w tym dobro prowadzonego śledztwa, nie powinno wykluczać uprawnienia Strony do wydania jej uwierzytelnionych odpisów ze wskazanych dokumentów.

NUS w swoim postanowieniu z 16 lipca 2018 r. odmówił Podatnikowi zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt kontroli podatkowej, a Organ odwoławczy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Stało się tak z uwagi na akceptację Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dla zapatrywania i argumentacji, zaprezentowanych przez Organ I instancji. Jak podkreślono, prokurator przekazując NUS dokumenty pochodzące z akt śledztwa dotyczącego przestępstw popełnionych w związku z działalnością Spółki, w swoim zarządzeniu z 17 maja 2018 r. zastrzegł, że w trybie art. 179 § 1 O.p. winny one być w całości wyłączone z akt głównych sprawy. Determinantą dla tego był interes publiczny jakim jest dobro toczącego się śledztwa. W konsekwencji, wskazany materiał, w żadnym zakresie ani formie nie mógł być udostępniony Stronie bez uprzedniej, pisemnej zgody prokuratora nadzorującego śledztwo. Wspomniany podmiot zastrzegł przy tym, że wyłączenie wobec Skarżącego jawności przekazanych materiałów dotyczy zarówno samych dokumentów, jak i zawartych w nich informacji.

Wskazano też, że prokuratura jest pierwotnym właścicielem udostępnianych dokumentów, a działanie NUS, choć w swojej istocie autonomiczne, było zależne od zastrzeżeń zgłoszonych przez prokuratora. W opinii Organu II instancji, zapatrywanie dysponenta materiałów, aby nie udostępniać ich Stronie ma dla organów podatkowych charakter wiążący i nie mogą one badać legalności podstawy prawnej zarządzenia wydanego przez organ postępowania karnego (Prokurator powołał się na art. 156 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego - t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1904 z późn. zm.). NUS, odmawiając udostępnienia przedmiotowych dokumentów i informacji kierował się zaś dobrem prowadzonej kontroli oraz dobrem śledztwa prokuratury i w sytuacji kolizji tajemnicy postępowania karnego oraz jawności postępowania podatkowego zasadnie uznał, że interes publiczny ma większą wagę niż uprawnienie Strony wynikające z generalnych zasad postępowania podatkowego.

Ponadto, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w przedmiotowej sprawie doszło nie tylko do utajnienia danych osób, których dotyczyła czynność procesowa, ale także do ochrony samej treści czynności procesowych. Tymczasem zanonimizowaniu przez organ podlegała jedynie korespondencja NUS, skierowana do Prokuratury Regionalnej w L., w części umożliwiającej identyfikację dokumentów. To jednak nie pozbawiło tych pism czytelności natury ogólnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił racje Organu odwoławczego. Jak podkreślił, okolicznością o zasadniczym znaczeniu dla podjęcia zaskarżonego postanowienia przez Organ I instancji stało się zarządzenie prokuratora prowadzącego śledztwo. To właśnie ten organ, jako dysponent dokumentów wyraził zgodę na ich wykorzystanie w postępowaniu podatkowym, jednakże z zastrzeżeniem, aby materiału tego nie udostępniać Stronie. Zdaniem Sądu I instancji, warunek ten jest wiążący dla organów podatkowych.

Ponadto, zaaprobowano przekonanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że wobec kolizji tajemnicy postępowania karnego i jawności postępowania podatkowego należało przyznać prymat stanowisku organu prowadzącego śledztwo, choćby nawet zapatrywanie to ograniczało zasadę jawności postępowania podatkowego i czynnego udziału strony w tej procedurze. Prawidłowy przebieg postępowania przygotowawczego wymaga bowiem ochrony przed wszelkimi próbami mataczenia, które mogłyby uniemożliwić dalsze pozyskiwanie dowodów lub zniekształcić dowody już zgromadzone.

W skardze kasacyjnej Podatnik wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi,

2) zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych prawem,

3) rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Jednocześnie, wyrokowi Sądu I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – zwanej dalej P.p.s.a.) w zw. art. 179 § 1 i § 2 O.p. w zw. z art. 292 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W przekonaniu Skarżącego, nastąpiło to poprzez uznanie przez Sąd I instancji za prawidłowe stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy umożliwienia Spółce zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt kontroli podatkowej. Tymczasem, zdaniem Strony, udostępnienie jej tych materiałów nie skutkowałoby naruszeniem interesu publicznego, a wobec tego nie było podstaw prawnych, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Organu odwoławczego;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. art. 178 § 1 i § 3 i art. 179 § 1 i § 2 w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 124 w zw. z art. 292 O.p. Według Podatnika doszło do tego poprzez uznanie za prawidłowe stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że istnieją przesłanki uzasadniające odmowę zapoznania się przez Spółkę z dokumentami wyłączonymi z akt kontroli podatkowej. Tymczasem materiały te mogą stanowić istotne źródło dowodowe w toku kontroli podatkowej prowadzonej wobec tego podmiotu oraz mogą stanowić podstawę do wydania decyzji zabezpieczającej, a także mogą być podstawą weryfikacji rozliczeń podatkowych Strony. Z tych względów, powinny być one jawne dla Podatnika, a niehonorowanie tego wymogu skutkuje naruszeniem zasady zaufania, zasady legalizmu, zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zasady przekonywania strony oraz uniemożliwia Spółce ustosunkowanie się do przedmiotowego materiału dowodowego;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. art. 179 § 2 w zw. z art. 217 § 2, art. 219 i z art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 292 O.p. Zdaniem Strony doszło do tego poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi na postanowienie Organu odwoławczego, mimo, że podmiot ten niewłaściwe uzasadnił zaskarżone postanowienie i nie wykazał, że w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy Spółce zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt kontroli podatkowej bądź zapoznania się z częścią z nich po anonimizacji.

W reakcji na te zarzuty i argumentację, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych.

Ostatnim zdarzeniem, jakie zaistniało w sprawie sądowoadministracyjnej, poprzedzającym jej rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny było wniesienie przez Stronę pisma procesowego, datowanego na 4 października 2022 r. W dokumencie tym Skarżący podsumował i uzupełnił twierdzenia, zarzuty oraz wnioski zawarte w skardze kasacyjnej. Podtrzymując swoje zarzuty, Spółka podniosła naruszenie przez Sąd I instancji:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 179 § 1 i 2 w zw. z art. 292 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jej zdaniem doszło do tego poprzez uznanie za prawidłowe przez Sąd I instancji stanowiska Organu odwoławczego, że w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy Stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt kontroli podatkowej, pozostawiając przy tym organowi podatkowemu dowolność decyzji co do doboru dokumentów z akt postępowania przygotowawczego przed ich weryfikacją w świetle całokształtu zgromadzonych dowodów, nawet na etapie postępowania przygotowawczego. Tymczasem w ocenie Skarżącego, udostępnienie mu przedmiotowych dokumentów nie skutkowałoby naruszeniem interesu publicznego, a co za tym idzie, doprowadziło do pozbawienia Strony gwarancji procesowych wynikających z zasad legalizmu, prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie oraz prawdy obiektywnej, naruszając tym samym zasadę zaufania do państwa i stanowionego prawa. W te sytuacji brak było podstaw prawnych do tego, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Organu II instancji;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 179 § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 64 § 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Według Skarżącego doszło do tego poprzez uznanie przez Sąd I instancji za prawidłowe stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka interesu publicznego. Tymczasem dokumenty, do których odmówiono Spółce dostępu, mogą stanowić podstawę do wydania decyzji zabezpieczającej, co w konsekwencji daje organowi podatkowemu podstawy do ingerencji w prawa majątkowe Strony, sprzecznej z ogólnie przyjętymi standardami ochrony praw majątkowych oraz zasadą proporcjonalności;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 179 § 2 w zw. z art. 217 § 2, art 219 i z art. 219 § 4 w zw. z art. 292 O.p. w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W przekonaniu Podatnika nastąpiło to poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi na postanowienie Organu odwoławczego. Stało się zaś tak, pomimo że wspomniany podmiot niewłaściwie uzasadnił zaskarżone postanowienie i nie wykazał, że w sprawie zachodzą przesłanki do odmowy Spółce zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt kontroli podatkowej bądź zapoznania się z częścią z nich po anonimizacji. W ocenie Skarżącego, w ten sposób zostało ograniczone jego prawo do poddania skutecznej kontroli legalności rozstrzygnięcia w przedmiocie wyłączenia dokumentów z akt postępowania podatkowego.

W związku z tym, Strona podtrzymała swoje wnioski uprzednio sformułowane w skardze kasacyjnej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka została oddalona. Doszło do tego na posiedzeniu niejawnym przez wzgląd na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lipca 2022 r. Zostało ono wydane na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.). W wykonaniu wspomnianego zarządzenia, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia swojego stanowiska lub dodatkowych argumentów w formie pisemnej, do dnia rozpoznania sprawy.

Wyjaśniając przyczyny takiego, a nie innego rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zauważyć, że dostęp do akt postępowania podatkowego, gwarantowany jego stronie w art. 178 § 1 O.p. jest emanacją zasady czynnego udziału tego podmiotu w postępowaniu podatkowym, wyrażonej w art. 123 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, organy podatkowe są obowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Właśnie przez wzgląd na takie ujęcie wskazanego pryncypium, w art. 178 § 1 O.p. ustawodawca stanowi, że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Wreszcie, w myśl art. 292 O.p. regulacje dotyczące zarówno czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, jak i udostępniania akt stosuje się odpowiednio podczas kontroli podatkowej.

Odnosząc się do materii będącej przedmiotem sporu pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego, poddanej ocenie najpierw Sądu I instancji, a następnie Naczelnego Sądu Administracyjnego godzi się podnieść, że organ podatkowy jest władny ograniczyć prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Jak wynika z art. 179 § 1 O.p. jest to możliwe w odniesieniu do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Rozstrzygnięcie zapadłe w tym względzie nie podlega zaś odrębnej kontroli instancyjnej i – w konsekwencji – sądowoadministracyjnej. Jest tak, ponieważ w tym przypadku ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia (por. art. 236 § 1 w zw. z art. 179 § 1 oraz w zw. z art. 292 O.p.).

Jednocześnie, niezależnie od postanowienia wydanego na podstawie art. 179 § 1 O.p., strona postępowania (czy odpowiednio - przez wzgląd na dyspozycję art. 292 O.p. - kontrolowany) ma prawo wystąpić o umożliwienie jej zapoznania się z dokumentami, o których mowa w tym przepisie, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów. Odmowa zadośćuczynienia temu wnioskowi ma zaś formę postanowienia, na które służy zażalenie (por. art. 179 § 2 i 3 O.p.). W takiej sytuacji, kontestując postanowienie organu podatkowego strona powinna nawiązać do przesłanek wskazanych w art. 179 § 1 O.p. i wykazać, że wyłączone dokumenty nie zawierają informacji niejawnych względnie, że usunięcie określonych dokumentów z akt sprawy nie jest uzasadnione interesem publicznym (por. wyrok z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3037/11, Lex nr 1499172).

Przenosząc to spostrzeżenie na grunt przedmiotowej sprawy należy podnieść, że racją dla odmowy udostępnienia dokumentów przez Organ I instancji było uprzednie ich wyłączenie z akt kontroli podatkowej ze względu na interes publiczny. Wbrew temu, co podnosi Podatnik uzasadniając pierwszy ze swoich zarzutów kasacyjnych, zarówno organy podatkowe obydwu instancji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazywali natomiast, co uzasadniało takie działanie. Jak jasno wskazywano, to prokurator prowadzący postępowanie przygotowawcze, przekazując Organowi I instancji zgromadzoną przez siebie dokumentację pochodzącą z akt śledztwa dotyczącego przestępstw popełnionych w związku z działalnością Spółki zastrzegł, że w trybie art. 179 § 1 O.p. winny one być w całości wyłączone z akt głównych sprawy. Determinantą dla tego był interes publiczny jakim jest dobro toczącego się śledztwa. W konsekwencji, wskazany materiał, w żadnym zakresie ani formie nie mógł być udostępniony Stronie bez uprzedniej, pisemnej zgody prokuratora nadzorującego śledztwo. Wspomniany podmiot podkreślił przy tym, że wyłączenie wobec Skarżącego jawności przekazanych materiałów dotyczy zarówno samych dokumentów, jak i zawartych w nich informacji.

Tym samym, nie sposób zgodzić się z Podatnikiem, który pierwszy ze swoich zarzutów kasacyjnych uzasadnia tym, że w niniejszej sprawie brak jest spełnienia przesłanki wyłączenia przedmiotowych dokumentów, co dodatkowo potwierdza fakt, że do tej pory organy podatkowe nie wskazały, z jakiego powodu dokumenty zostały wyłączone z akt sprawy, jakiego rodzaju informacje posiadają, a także co kryje się za powtarzanym przez organy obydwu instancji w niniejszej sprawie "interesem publicznym", a także "dobrem prowadzonego śledztwa". W tym kontekście warto podkreślić, że wbrew temu co podniosła Strona uzasadniając wskazany zarzut kasacyjny, przedmiotem zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 179 § 2 O.p. nie może być wyłączenie dokumentów z akt. Tego rodzaju materia jest bowiem rozstrzygana zgodnie z art. 179 § 1 O.p. Jak już zaś wcześniej wskazano, postanowienie wydane na podstawie tego przepisu nie podlega odrębnej kontroli instancyjnej i, co za tym idzie, sądowoadministracyjnej.

Z kolei, odnosząc się wprost do pierwszego z zarzutów kasacyjnych (a nie jego uzasadnienia), a także do drugiego z zarzutów podniesionych w tym piśmie procesowym godzi się zauważyć, że organy podatkowe obydwu instancji, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny aprobując ostateczne postanowienie wydane w sprawie jasno wskazali, że interesem publicznym uzasadniającym rozstrzygnięcie ukształtowane na podstawie art. 179 § 2 O.p. było dobro prowadzonego śledztwa, wyartykułowane przez Prokuratora, który wydał zarządzenie o przekazaniu dokumentów z postępowania przygotowawczego do akt kontroli podatkowej. Natomiast Skarżący, formułując najpierw swoje zażalenie, a następnie skargę do Sądu I instancji nie wykazał, że dobro śledztwa nie przemawia przeciwko udostępnieniu mu dokumentacji pochodzącej z postępowania karnego (por. powoływany już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3037/11, Lex nr 1499172).

W tym kontekście warto też zauważyć, że podnoszona przez Stronę anonimizacja materiału przekazanego z postępowania przygotowawczego do dokumentacji kontroli podatkowej (por. trzeci z zarzutów skargi kasacyjnej) nie mogła uzasadnić stworzenia jej możliwości zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt kontroli podatkowej, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów. Prokurator, przekazując materiał dowodowy wyraźnie bowiem zastrzegł, że wyłączenie wobec Spółki jawności przekazanych materiałów dotyczy zarówno samych dokumentów, jak i zawartych w nich informacji.

Wreszcie, niezrozumiałe jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego odwoływanie się w skardze kasacyjnej (i w uzasadnieniu podniesionych w niej zarzutów) do kwestii możliwego zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. Materia ta nie jest bowiem przedmiotem art. 178, ani art. 179 O.p. Decyzja o zabezpieczeniu podlega zaś kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej. Jeśli więc materiał pochodzący z postępowania karnego zostanie wykorzystany dla uzasadnienia ustanowienia zabezpieczenia przedegzekucyjnego, Stronie przysługuje środek prawny na to rozstrzygnięcie. Z kolei, samo wyłączenie określonych dokumentów z akt kontroli podatkowej (postępowania podatkowego), dokonane na podstawie art. 179 § 1 O.p. podlega kontroli instancyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej, obejmującej wydaną decyzję podatkową. Tym samym, nie może być mowy o naruszeniu zasad postępowania podatkowego, wskazanych przez Podatnika w drugim z jego zarzutów kasacyjnych.

W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wcześniej argumenty oddalono skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw. Stało się to na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – zwanej dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Adam Nita Roman Wiatrowski Hieronim Sęk