Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 95/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: Art. 65 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
article: Pr. 4 ust.2 i ust. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 87 poz 825
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
article: Art. 3 ust.2 pkt 2, art. 6 ust. 1, art. 23 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt I SA/Ke 524/10 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Kielcach z dnia 30 października 2009 r. nr, z dnia 30 października 2009 r. nr z dnia 30 października 2009 r. z dnia 30 października 2009 r. nr w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 20 października 2010 r. o sygn. akt I SA/Ke 524/10 oddalił skargi Z. P.PPHU "DUET" na decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 30 października 2009 r. nr ... w przedmiocie podatku za styczeń 2005 r., nr ... w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2005 r., nr ... w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2005 r., nr ... w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2005 r.

Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej w przedsiębiorstwie P.P.H.U. "D." należącym do Z. P. w S. ustalono, że przedsiębiorca nie był zarejestrowanym podatnikiem w zakresie podatku akcyzowego, nie składał deklaracji dla potrzeb tego podatku i nie płacił należnego podatku akcyzowego. W okresie objętym kontrolą (od 1 stycznia 2004r. do 31 grudnia 2004r. i od 1 stycznia 2005r. do 30 kwietnia 2005r.) kontrolowany podmiot w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonywał obrotu wyrobami akcyzowymi w postaci oleju opałowego lekkiego zabarwionego na kolor czerwony i oznaczonego nieusuwalnym znacznikiem. Wyłącznym dostawcą oleju opałowego dla kontrolowanej firmy była spółka "D.-E." Sp. z o. o. w W. Kontrola podatkowa wykazała, że P.P.H.U. "D." dokumentował sprzedaż oleju opałowego fakturami VAT i paragonami z kasy fiskalnej, do których były dołączone oświadczenia od nabywców o przeznaczeniu oleju opałowego na cele opałowe.

Kontrolerzy badając autentyczność oświadczeń o przeznaczeniu nabywanego oleju opałowego dołączonych do dokumentów sprzedaży wystąpili do Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego - Wydział Spraw Obywatelskich i Migracji oraz do Wojewódzkiego Ośrodka Informatyki - Terenowego Banku Danych w K. w celu sprawdzenia prawdziwości danych osobowych w nich zawartych. Część danych osobowych widniejących na oświadczeniach znajdująca się w dokumentacji finansowo-księgowej firmy "D." nie została potwierdzona w Terenowym Banku Danych w R. i w K.. Z uwagi na powyższe zostały one zakwestionowane przez kontrolujących. W trakcie kontroli ustalono, że dane zawarte w zakwestionowanych oświadczeniach są niezgodne ze stanem faktycznym. Dane osobowe, które widniały na zakwestionowanych oświadczeniach nie figurowały w ewidencjach ludności właściwych miejscowo organów meldunkowych.

W toku postępowania podatkowego zweryfikowano ogółem 377 sztuk oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego. Organ podatkowy zaznaczył, że na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym dokonanych przesłuchań świadków - nabywców oleju opałowego, stwierdzono, że treść części okazanych przez podatnika oświadczeń jest niezgodna z faktycznym przebiegiem zdarzeń, które miały dokumentować. Znaczna część osób zeznających albo zaprzeczyła, że nabywała olej opałowy z firmy "D." Z. P., albo potwierdziła takie zakupy, jednak w mniejszych ilościach, niż wynika to z treści oświadczeń o przeznaczeniu zakupionego oleju opałowego na cele grzewcze.

Za styczeń 2005r. zakwestionowano 15 oświadczeń, za luty 2005r. 7 oświadczeń, za marzec 2005r. 6 oświadczeń, za kwiecień 2005r. 15 oświadczeń. W tych okolicznościach faktycznych organ stwierdził, że oświadczenia zawierają nieprawdziwe dane osobowe nabywcy oraz są wadliwe z uwagi na brak w swej treści wszystkich niezbędnych elementów wynikających z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87 poz. 825 ze zm.). Zatem nie mogą one stanowić dokumentu uprawniającego do zastosowania obniżonej stawki podatku. Mając to na uwadze Naczelnik Urzędu Celnego w K. w decyzjach z dnia 22 maja 2009 r. określił zobowiązanie podatkowe Z. P. w podatku akcyzowym odpowiednio za styczeń 2005 r. w kwocie 10569 zł, za luty 2005 r. w kwocie 5956 zł, za marzec 2005 r. w kwocie 4583 zł i za kwiecień 2005 r. w kwocie 14 091 zł.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w K. w zaskarżonych decyzjach utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. W uzasadnieniach zaskarżonych decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wobec zawartych w fakturach zakupu adnotacji, że cena zawiera również podatek akcyzowy w wymiarze podatku należnego z tytułu sprzedaży oleju opałowego na cele opałowe uwzględniono podatek zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu. Za dowód w sprawie przyjęto ustalenia z kontroli podatkowej w zakresie przeprowadzonych czynności sprawdzających u kontrahenta kontrolowanego, tj. w firmie "D.-E." Sp. z o.o. w W. Czynności te potwierdziły, że wystawione przez firmę "D.-E." faktury sprzedaży dokumentują rzeczywistą ilość zakupionego przez firmę "D." oleju opałowego. Ponadto w treści faktur zakupu VAT oleju opałowego wystawionych przez firmę "D.-E." dla firmy P.P.H.U. "D." widnieje adnotacja, iż "w wartości faktury VAT jest zawarta kwota podatku akcyzowego naliczonego zgodnie z Dz. U. nr 148, poz. 1655" w związku z czym organy podatkowe określając wysokość zobowiązania podatkowego obniżyły należny podatek akcyzowy o kwotę podatku zapłaconego na wcześniejszym etapie obrotu. Organ II instancji zaznaczył, że wprowadzenie w rozporządzeniu określonych wymagań jakim musi odpowiadać oświadczenie nabywcy oleju opałowego, spełnia funkcję kontrolną, gdyż umożliwia organom sprawdzenie, czy podatnik zasadnie skorzystał z preferencji podatkowej.

Sąd I instancji rozpoznając skargę Z. P. na tę ostateczną decyzję stwierdził, że istota sporu w sprawie sprowadza się do tego, czy wobec skarżącego powstał obowiązek w podatku akcyzowym w sytuacji, gdy oświadczenia nabywców o przeznaczeniu oleju na cele opałowe były poprawne formalnie, lecz zawierały fikcyjne dane personalne.

Przepis § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. nr 87 , poz. 825 ze zm.) stanowi, iż dla wyrobów akcyzowych sprzedawanych w kraju obniża się stawki akcyzy w wysokości określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Olej opałowy umieszczony jest pod pozycją 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, podatnik sprzedający wyroby z tej pozycji załącznika jest zobowiązany w przypadku sprzedaży uzyskać od nabywcy oświadczenie zawierające dane określone § 4 ust 2 rozporządzenia o przeznaczeniu nabywanych wyrobów. Oświadczenie nabywców, że olej jest przeznaczony na cele opałowe jest warunkiem uprawniającym przedsiębiorcę do takiej preferencji, który sprzedaje olej opałowy na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Sąd I instancji przypomniał, że Skarżący dokonywał w styczniu, lutym, marcu i kwietniu 2005r. sprzedaży oleju opałowego na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej i korzystał w tym okresie z obniżonej stawki akcyzy. Przeprowadzone postępowanie wykazało jednak, iż posiadane przez Skarżącego oświadczenia nie odzwierciedlają rzeczywistych danych personalnych nabywców. Część danych osobowych widniejących na oświadczeniach nie została potwierdzona. W miesiącu styczniu dotyczyło 15 oświadczeń, w lutym 7, marcu 6 oświadczeń i kwietniu 15 oświadczeń. Sąd I instancji podkreślił, że Skarżący nie podjął jednak żadnej inicjatywy dowodowej by wykazać, że osoby figurujące w oświadczeniach jako nabywcy oleju opałowego na cele grzewcze faktycznie zamieszkują, wbrew twierdzeniom organu podatkowego, pod adresem wskazanym w oświadczeniu.

Sąd I instancji zaznaczył, że tylko oświadczenie poprawne pod względem formalnym i materialnym, którym podatnik dysponuje w momencie powstania obowiązku podatkowego uprawnia go do skorzystania z preferencyjnej stawki akcyzy przy sprzedaży oleju opałowego. Zatem posiadanie oświadczeń niepotwierdzających danych ze stanem rzeczywistym, uniemożliwiło w rozpoznawanej sprawie zastosowanie wobec Skarżącego preferencji podatkowych przy sprzedaży oleju na cele opałowe.

W ocenie Sądu I instancji bez wpływu na powyższe stanowisko pozostaje fakt, że w okresie od 1 maja 2004r. do 28 lutego 2009r. podatnik nie posiadał instrumentów pozwalających na sprawdzenie prawidłowości danych personalnych osób składających oświadczenie. Nie oznacza to jednak, że w badanym okresie podatnik był zwolniony od merytorycznej kontroli oświadczeń. Skoro ustawodawca uzależnił zastosowanie przez podatnika preferencyjnej stawki podatkowej od złożonego przez nabywcę oleju opałowego odpowiedniej treści oświadczenia, zawierającego deklarację o przeznaczeniu oleju na cele opałowe, a ryzyko nierzetelności kontrahenta wadliwości czy też fikcyjności oświadczeń obciąża skarżącego, to podatnik by skorzystać z preferencyjnej stawki, winien podjąć wszelkie działania w celu uzyskania oświadczenia zawierającego wszystkie wymogi określone w rozporządzeniu, odzwierciedlającego przy tym rzeczywisty stan.

Mając to na uwadze Sąd I instancji uznał, rozstrzygnięcie organu w zaskarżonej decyzji za prawidłowe.

Od wyroku Sądu I instancji Z. P. wniósł skargę kasacyjną, w której na podstawie ar. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) i § 4 ust.2 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 221, poz. 2196) w zw. z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.)

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący podniósł, że w myśl przepisu § 4 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów w przypadku niezłożenia oświadczeń stosuje się przepis § 5 rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku nieprawidłowego oznaczenia oleju opałowego lub sprzedaży go na cele inne niż opałowe dla wyrobów sprzedawanych w kraju stosuje się stawki podatku akcyzowego określone w poz. 11 pkt 5 załącznika nr 1 czyli 1.141 zł za 1000 litrów. Zatem sprzedawca oleju opałowego może zastosować obniżoną stawkę podatku akcyzowego, wówczas gdy sprzedaje prawidłowo oznaczony olej opałowy i na cele opałowe. Sprzedaż ta musi być więc prawidłowo udokumentowana. Jednakże sprzedawca występujący w obrocie prywatnoprawnym nie ma możliwości weryfikacji danych podawanych przez nabywcę. Nawet gdy ten okaże dowód tożsamości to nie ma pewności czy jest to dokument autentyczny. Z tego względu zweryfikowanie prawdziwości danych zawartych w oświadczeniach nie zawsze jest wykonalne.

Z tych powodów Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje, wynikająca z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270, dalej p.p.s.a.), zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazanymi w skardze kasacyjnej, podstawami i granicami zaskarżenia. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. bowiem podniesiono w niej zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i, w konsekwencji, niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 65 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) i § 4 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.) w związku z art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Przystępując do rozpoznania powyższego zarzutu wskazać na wstępie należy, że od 1 maja 2004 r. kwestie podatku akcyzowego od olejów opałowych regulowała, wymieniona powyżej, ustawa o podatku akcyzowym oraz wydane, na podstawie art. 65 ust. 2 tej ustawy, rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego.

Zgodnie z art. 65 ustawy o podatku akcyzowym stawka akcyzy na paliwa silnikowe wynosiła 2 000,00 zł od 1.000 litrów gotowego wyrobu, na oleje opałowe przeznaczone na cele opałowe 233,00 zł od 1 000 litrów gotowego wyrobu, na ciężkie oleje opałowe przeznaczone na cele opałowe 60,00 zł od 1 000 kilogramów gotowego wyrobu, a na gaz płynny i metan używany do napędu pojazdów samochodowych 700,00 zł od 1 000 kilogramów gotowego wyrobu (ust. 1).

W przypadku użycia olejów opałowych lub olejów napędowych, przeznaczonych na cele opałowe, które nie spełniają warunków określonych w odrębnych przepisach, w szczególności wymogów w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia, użycia ich niezgodnie z przeznaczeniem, a także sprzedaży ich za pomocą odmierzaczy paliw ciekłych, stawka akcyzy wynosiła:

1) dla olejów opałowych lub olejów napędowych, przeznaczonych na cele opałowe – 2 000,00 zł od 1 000 litrów gotowego wyrobu;

2) dla ciężkich olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe – 1 800,00 zł od 1 000 kilogramów gotowego wyrobu (ust. 1a).

Nadto, na mocy wskazanego powyżej rozporządzenia, stawka akcyzy dla oleju opałowego sprzedawanego na cele opałowe została dodatkowo obniżona. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 i ust. 2 tego aktu prawnego, obniżone stawki akcyzy stosuje się tylko dla olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe. Warunkiem skorzystania z preferencji jest uzyskanie od nabywcy, będącego osobą prawną, jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej oraz osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą oraz od nabywcy będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej oświadczenia stwierdzającego, iż nabywane wyroby są przeznaczone na cele opałowe (§ 4 ust. 1 pkt 2).

Oświadczenie to należało dołączyć do kopii paragonu lub innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia powinno ono zawierać, co najmniej: 1) PESEL, NIP, imię i nazwisko nabywcy, 2) adres zamieszkania nabywcy, 3) określenie ilości nabywanego oleju opałowego, 4) określenie ilości urządzeń grzewczych oraz miejsca (adresu) gdzie znajdują się te urządzenia, jeżeli jest ono inne niż adres zamieszkania nabywcy, 5) wskazanie rodzaju i typu urządzeń grzewczych datę i miejsce wystawienia oświadczenia oraz podpis nabywcy. Dodatkowo, na podstawie § 4 ust. 4 rozporządzenia, podatnik był zobowiązany do przekazania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, miesięcznego zestawienia oświadczeń wraz z ich kopiami, oraz do przechowywania oryginałów oświadczeń.

Przywołana regulacja prawna wskazuje, iż z woli ustawodawcy zastosowanie preferencyjnej stawki akcyzy zostało uzależnione od złożenia przez nabywcę oleju opałowego oświadczenia o jego przeznaczeniu na cele opałowe prawidłowego nie tylko pod względem formalnym, ale również materialnym.

Zatem, jako błędne należy ocenić stanowisko skarżącego, iż posiadanie przez sprzedawcę oleju opałowego oświadczeń o jego przeznaczeniu na cel opałowy, poprawnych pod względem formalnym, uzasadnia zastosowanie preferencyjnej stawki podatku. Oświadczenia zawierające nieprawdziwe dane są bowiem traktowane na równi z ich brakiem, uniemożliwiając tym samym zastosowanie preferencyjnej stawki podatku.

Stanowisko takie przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach dotyczących znaczenia oświadczeń nabywców (v. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I FSK 719/06, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I FSK 719/06, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r. o sygn. akt I FSK 1483/07, wyrok NSA z dnia 19 marca 2008 r. o sygn. akt I FSK 498/07, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r. o sygn. akt I FSK 1003/07, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r. o sygn. akt I GSK 778/09, wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r. o sygn. akt I GSK 856/09 – orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nadto, podkreślić należy, że z uwagi na to, że uzyskanie stosownego oświadczenia stanowi dopełnienie warunku uprawniającego do zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej oświadczenie to musi zostać złożone sprzedawcy w dniu nabycia oleju opałowego na cele opałowe, co oznacza, że nie może być ono uzupełnione w późniejszym terminie, np. przez uzupełnienie niepełnych oświadczeń lub też przez dowód z przesłuchania świadków na okoliczność treści oświadczeń (v. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2007 r. o sygn. akt I FSK 1480/06, wyrok NSA z dnia 27 listopada 2007 r. o sygn. akt I FSK 42/07, wyrok NSA z dnia 19 marca 2008 r. o sygn. akt I FSK 498/07 - orzeczenia dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem, dopiero prawidłowe wywiązanie się z tego obowiązku uwalnia sprzedawcę od odpowiedzialności podatkowej za wykorzystanie oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem. Tym samym, zaniedbanie w zakresie pozyskania prawidłowych oświadczeń poprzez zaniechanie sprawdzenia danych osobowych obciąża sprzedawcę.

W konkluzji prowadzi to do wniosku, że sprzedawca oleju opałowego na cele opałowe, chcąc skorzystać z obniżonej stawki akcyzy określonej dla oleju opałowego przeznaczonego na cele opałowe, ma nie tylko prawo, ale również obowiązek weryfikowania zawartych w oświadczeniach danych osobowych nabywców tego oleju.

Tak więc, nie można podzielić stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej, że sprzedawca nie może ponosić odpowiedzialności podatkowej za treść przedmiotowych oświadczeń.

Poglądu tego nie zmienia także fakt, iż stanie prawnym obowiązującym w niniejszej sprawie, z uwagi na brak wyraźniej regulacji prawnej, sprzedawca nie miał instrumentu prawnego umożliwiającego mu realną kontrolę rzetelności składanych oświadczeń poprzez sprawdzenie danych osobowych nabywców. Wprawdzie od dnia 1 maja 2004 r., w związku z wejściem w życie ustawy o podatku akcyzowym, przestał obowiązywać art. 35a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, stanowiący podstawę do weryfikowania danych przedstawianych przez nabywcę w oświadczeniu, to jednak nie można uznać, iż sprzedawca został pozbawiony instrumentu umożliwiającego mu weryfikację oświadczenia nabywcy oleju opałowego na cele opałowe.

Jak zostało wcześniej wykazane sprzedawca oleju opałowego na cele opałowe, aby móc skorzystać z preferencyjnej stawki akcyzy był zobowiązany dołączyć oryginał oświadczenia, zawierającego dane osobowe nabywcy, do kopii dokumentu sprzedaży, a następnie przekazać jego kopię (jako załącznik do miesięcznego zestawienia oświadczeń) do właściwego urzędu celnego. Aby wywiązać się z tego obowiązku sprzedawca musiał więc zbierać i przechowywać oświadczenia zawierające dane osobowe nabywców oleju opałowego, co w świetle przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych

(tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) stanowi przetwarzanie danych osobowych. Zgodnie bowiem z art. 7 pkt 2 ustawy przetwarzaniem danych są jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych (za które ustawodawca uważa wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej – art. 6 ust. 1 ustawy) takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie. Przepisy ustawy stosuje się między innymi do osób fizycznych i prawnych, jeżeli przetwarzają dane osobowe w związku z działalnością zarobkową, zawodową lub dla realizacji celów statutowych (art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy). Przetwarzanie danych dopuszczalne jest wtedy, gdy osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę (art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy) albo wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy).

Skoro więc sprzedawca miał prawo (w świetle ustawy o ochronie danych osobowych) i obowiązek (w świetle rozporządzenia) zbierać i przechowywać dane osobowe nabywców zawarte w oświadczeniach, to oczywiście miał też prawo, a nawet obowiązek ustalenia, czy dane podane w oświadczeniu odpowiadają prawdzie. W tym celu powinien był więc żądać okazania stosownego dokumentu, np. dowodu osobistego (art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych – tj.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.), gdyby natomiast nabywca odmówił jego okazania odstąpić od sprzedaży oleju opałowego z obniżoną stawką akcyzy lub też w ogóle zrezygnować ze sprzedaży.

Z tych też powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę kasacyjną za nieuzasadnioną, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.