Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 75/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Oświata
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, 149 par. 1 pkt 1, 3, par. 1a, par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 12 par. 1, ar. 35 par. 1, 3, 4, art. 37 par. 1, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Protokolant Pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 roku sprawy ze skargi P. C. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego 1. zobowiązuje Starostę [...] do wydania w terminie 30 od zwrotu akt decyzji w sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego; 2. stwierdza, że bezczynność Starosty [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego P.C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] P.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Starosty [...] w sprawie wniosku z dnia [...] o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego.

W skardze tej skarżący wniósł o zobowiązanie Starosty [...] do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od wydania orzeczenia w niniejszej sprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu [...] złożył do Starosty [...] wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego. Decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił nadania skarżącemu stopnia nauczyciela mianowanego. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie do [...] Kuratora Oświaty. Decyzją z dnia [...][...] Kurator Oświaty uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pismem z dnia 24 października 2016 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...]. Organ administracji stwierdził, że w zaświadczeniu dyrektora szkoły brak jest informacji o wymiarze zatrudnienia w dniu wydania zaświadczenia oraz dokładnej informacji o nauczanym przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia oraz w okresie odbywania stażu. W związku z brakiem dokładnej informacji o nauczanym przez skarżącego przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie skarżący powinien posiadać kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole, w której jest nauczycielem. Z zebranych informacji wynika, że rodzaj prowadzonych przez skarżącego zajęć to praktyczna nauka zawodu. Do przedstawionego świadectwa powinien zatem być dołączone dokument potwierdzający posiadanie przygotowania pedagogicznego do nauczania w technikum i w zasadniczej szkole zawodowej oraz dokument potwierdzający co najmniej dwuletni staż pracy w nauczanym zawodzie. Organ wezwał skarżącego do usunięcia braków w terminie 14 dni. Po wykonaniu zobowiązania, tj. przedstawieniu dokumentów, które skarżący uznał za odpowiadające wezwaniu, w dniu 19 grudnia 2016 r. skarżący otrzymał zawiadomienie Starosty [...] z dnia 12 grudnia 2016 r. o pozostawieniu wniosku z dnia [...] bez rozpatrzenia. W piśmie z dnia 20 grudnia 2016 r. skarżący doprecyzował swoje stanowisko i zwrócił się do organu o ponowną analizę uzupełnionych dokumentów celem wszczęcia postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego lub ewentualnie wskazanie podstawy prawnej, która nie pozwała w ten sposób dokumentować stażu pracy w gospodarstwie rolnym oraz wskazanie sposobu, w jaki należy to zrobić. W piśmie z dnia 3 stycznia 2017 r., które skarżący odebrał w dniu 9 stycznia 2017 r., organ zawiadomił, że podtrzymuje w całości stanowisko przedstawione w piśmie z dnia 12 grudnia 2016 r. W piśmie z dnia 12 maja 2017 r. skarżący wezwał organ do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W piśmie z dnia 19 czerwca 2017 r. organ administracji poinformował skarżącego, że podtrzymuje w całości stanowisko zajęte w pismach z dnia 12 grudnia 2016 r. i 3 stycznia 2017 r. W dniu 28 czerwca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie do [...] Kuratora Oświaty. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2017 r. [...] Kurator Oświaty uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione. W przekonaniu skarżącego stanowisko organu administracji jest nieprawidłowe, a brak wydania decyzji w sprawie uznać należy za bezczynność. Skarżący wykonał wezwanie do przedstawienia dokumentów. Organ administracji nie tylko przeprowadził formalną analizę wniosku, ale przede wszystkim dokonał merytorycznej oceny załączonych przez skarżącego dokumentów i pozostawił sprawę bez rozpatrzenia. Wezwanie wystosowane w trybie 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny wniosku oraz jego załączników. Skarżący wykonał wezwanie. Skoro organ administracji dokonał oceny dokumentów, to powinien wydać stosowny akt administracyjny.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ administracji podniósł, że wnioskiem z dnia [...] skarżący wystąpił do Starosty [...] o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego. W związku z tym, że skarżący nie zdał egzaminu i nie wypełnił warunku nadania nauczycielowi stopnia awansu nauczyciela mianowanego, decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił nadania skarżącemu stopnia nauczyciela mianowanego. Na skutek złożonego przez skarżącego odwołania [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 24 października 2016 r. na podstawie § 11 ust. 2 w związku z § 9 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. poz. 393), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 1 marca 2013 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 14 dni braków formalnych wniosku oraz pouczony o tym, że nieusunięcie braków we wskazanym terminie skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Z zachowaniem wyznaczonego terminu, w dniu 14 listopada 2016 r. skarżący złożył dokumenty, które nie stanowiły uzupełnienia wszystkich braków formalnych wniosku wskazanych przez organ w piśmie z dnia 24 października 2016 r. W związku z tym Starosta [...] zawiadomieniem z dnia 12 grudnia 2016 r. pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. W piśmie z dnia 20 grudnia 2016 r. skarżący podniósł, że uzupełnił wszystkie wymagane dokumenty niezbędne do wszczęcia postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego i zwrócił się z prośbą o ponowną analizę złożonej dokumentacji. W odpowiedzi organ administracji podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zawiadomieniu z dnia 12 grudnia 2016 r. W dniu 13 lutego 2017 r. wpłynęła skarga na bezczynność Starosty [...] w sprawie wniosku z dnia [...] o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SAB/Łd 8/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę. W uzasadnieniu sąd wskazał, że przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność, skarżący winien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, którym w sprawie o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego nauczycielowi kontaktowemu jest [...] Kurator Oświaty jako organ sprawujący nadzór pedagogiczny. W dniu 23 maja 2017 r. skarżący wezwał Starostę [...] do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W piśmie z dnia 19 czerwca 2017 r. Starosta [...] ponownie podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w pismach z dnia 12 grudnia 2016 r. oraz 3 stycznia 2017 r. W dniu 5 lipca 2017 r. skarżący wniósł zażalenie do [...] Kuratora Oświaty na bezczynność Starosty [...] w sprawie pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego z dnia [...] [...] Kurator Oświaty postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2017 r. uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione oraz odmówił wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy.

Organ administracji podniósł następnie, że postępowanie w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego przebiega dwuetapowo. Pierwszy etap polega na analizie formalnej wniosku w myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r. Wobec stwierdzenia braków formalnych wniosku o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego z dnia [...] organ administracji pismem z dnia 24 października 2016 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 14 dni braków formalnych pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie w dniu 14 listopada 2016 r. złożył dodatkowe dokumenty. W wyniku analizy formalnej przedłożonej dokumentacji organ administracji uznał, że dokumentacja nadal nie spełnia wymogów formalnych. Skarżący nie usunął wszystkich braków wniosku w wyznaczonym terminie, a mianowicie nie przedstawił dokumentu potwierdzającego co najmniej dwuletni staż pracy w nauczanym zawodzie. Wobec powyższego organ administracji, zobowiązany był pozostawić wniosek skarżącego bez rozpoznania, zgodnie z dyspozycją § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r., a nie wydać decyzję o odmowie nadania skarżącemu stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Zdaniem organu administracji, tylko prawidłowo dokonana analiza formalna w zakresie spełniania wymagań kwalifikacyjnych, odbycia stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela uprawniałaby organ do skierowania dokumentacji na komisję egzaminacyjną. Skoro wniosek nie spełniał wymogów formalnych, to tym bardziej nie należało powoływać komisji egzaminacyjnej i wydawać rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Wezwanie skarżącego pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, który to rygor przewiduje § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r., a nie pod rygorem odmowy nadania stopnia awansu zawodowego oznacza, że organ administracji uznał, iż złożona dokumentacja zawierała braki formalne, których nieuzupełnienie prowadzi do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a nie braki merytoryczne, które doprowadzić mogą do wydania decyzji odmownej. Skoro zatem w odpowiedzi na wezwanie skarżący nie uzupełnił braków w żądanym zakresie, to organ administracji był zobowiązany do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zdaniem organu administracji, skarżący nie udokumentował posiadanych kwalifikacji. Przedłożone dokumenty nie potwierdzały stażu pracy nauczyciela. Podstawą pozostawienia wniosku bez rozpoznania było nieprzedstawienie wymaganych dokumentów w terminie zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r., a nie art. 64 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest zasadność pozostawienia wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego bez rozpoznania. W uchwale z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W zawiadomieniu z dnia 12 grudnia 2016 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania organ administracji wskazał wprawdzie jako podstawę prawną § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r. a nie art. 64 § 2 k.p.a., lecz ze względu na ten sam skutek tej czynności, zawarte w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. uwagi odnieść należy również do sytuacji mającej miejsce w rozpoznawanej sprawie. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że następstwem pozostawienia podania bez rozpoznania jest zakończenie postępowania administracyjnego bez wydania decyzji, co wyklucza kwestionowanie tej czynności w drodze odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na "bezczynność władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r., SA/Wr 6/83, GP 1983, nr 24). Z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, spośród wymienionych w przepisach art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Prowadzi to do wniosku, że organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, pozostaje w bezczynności, ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji.

Podnieść również należy, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania takim środkiem do dnia 31 maja 2017 r. było zażalenie składane w trybie art. 37 § 1 k.p.a., obecnie zaś jest nim ponaglenie, o którym mowa w tym przepisie. Jednakże z uwagi na to, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte i nie zostało zakończone przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) ostateczną decyzją lub postanowieniem, z mocy art. 16 tej ustawy zastosowanie ma art. 37 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017 r. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący wnosząc do [...] Kuratora Oświaty zażalenie z dnia 28 czerwca 2017 r. na niezałatwienie sprawy w terminie, zachował wymagany ustawowo tryb wyczerpania środków służących zwalczaniu bezczynności organu, a co za tym idzie, wniesienie skargi na bezczynność w niniejszej sprawie jest dopuszczalne.

Przechodząc w dalszej kolejności do kwestii merytorycznych należy wyjaśnić, że nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, natomiast celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania. O bezczynności organu administracji publicznej można zatem mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie rozpoczął postępowanie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go w terminie odpowiednim aktem administracyjnym. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, "Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym", Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE. z 2007 r. Nr C 303 s. 1). Zgodnie z art. 41 ust. 1 tej Karty, każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. W orzecznictwie dobrą administrację określa się jako podstawową zasadę prawa (por. m.in. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 31 marca 1992 r. w sprawie C-255/90 Burban przeciwko Parlamentowi Europejskiemu, Rec. 1992, s. I-2253, oraz wyroki Sądu Pierwszej Instancji z dnia 18 września 1995 r. w sprawie T-167/94 Nölle, Rec. 1995, s. II-2589, i z dnia 9 lipca 1999 r. w sprawie T-231/97 New Europe Consulting i inni, Rec. 1999, s. II-2403). W aktualnym stanie prawnym naruszenie przepisów dotyczących terminowego załatwienia spraw może być traktowane jako "bezczynność" lub "przewlekłość postępowania". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13, interpretacja tych pojęć wymaga przyjęcia założenia, że obie instytucje dotyczą różnych kategorii naruszeń prawa. W postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na przewlekłość postępowania organu, przedmiotem sądowej kontroli jest ocena podejmowanych w toku postępowania działań organu pod kątem zachowania należytej staranności w organizowaniu i prowadzeniu tego postępowania w taki sposób, aby doprowadziło ono w rozsądnym terminie do merytorycznego załatwienia sprawy. Bezczynność i przewlekłość postępowania to terminy o podobnym, ale nie tożsamym znaczeniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy, w określonej formie i w określonym czasie, będąc do tego właściwym z mocy stosownych przepisów. Instytucja skargi na bezczynność ma więc doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z kolei w myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić – stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. – nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie – zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a. – przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 tego artykułu.

Materialnoprawną podstawę działania organu administracji w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1189, ze zm.), zwanej dalej Kartą Nauczyciela. Nie jest sporne, że wniosek skarżącego dotyczył postępowania w przedmiocie nadania mu stopnia nauczyciela mianowanego. Zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela uzyskanie przez nauczyciela kolejnego stopnia awansu zawodowego jest uzależnione od spełnienia przez niego trzech warunków: 1) posiadania wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2, i 3; 2) odbycia stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego, o której mowa w art. 9e ust. 1-3; 3) w przypadku nauczyciela mianowanego – uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.

Podstawowym warunkiem nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego jest posiadanie przez nauczyciela wymaganych kwalifikacji określonych w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 Karty Nauczyciela. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Drugim warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego jest odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego. Pod pojęciem stażu, zgodnie z art. 3 pkt 3 Karty Nauczyciela, należy rozumieć okres zatrudnienia nauczyciela w przedszkolach, szkołach i placówkach oraz innych jednostkach organizacyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, rozpoczętego i realizowanego w trybie i na zasadach określonych w przepisach rozdziału 3a, z tym że w przypadku nauczycieli, o których mowa w art. 9e ust. 1-3, równoważny z odbywaniem stażu jest odpowiednio okres zatrudnienia na tych stanowiskach lub czas urlopowania lub zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Trzecim warunkiem, od którego spełnienia zależy nadanie stopnia awansu zawodowego w przypadku nauczyciela mianowanego jest uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.

Zakres wymagań do uzyskania poszczególnych stopni awansu zawodowego oraz rodzaj dokumentacji, jaką należy załączyć do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego określone zostały w wydanym na podstawie art. 9g ust. 10 Karty Nauczyciela rozporządzeniu z dnia 1 marca 2013 r.

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r. nauczyciel kontraktowy ubiegający się o awans na stopień nauczyciela mianowanego w okresie odbywania stażu powinien w szczególności: 1) uczestniczyć w pracach organów szkoły związanych z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych lub innych wynikających ze statutu szkoły oraz potrzeb szkoły i środowiska lokalnego, 2) pogłębiać wiedzę i umiejętności zawodowe, samodzielnie lub przez udział w różnych formach kształcenia ustawicznego, 3) poznawać przepisy dotyczące systemu oświaty, a w przypadku nauczycieli, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela – przepisy dotyczące postępowania w sprawach nieletnich, w zakresie funkcjonowania szkoły – z uwzględnieniem specyfiki typu i rodzaju szkoły, w której odbywa staż. W myśl § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r. wymagania niezbędne do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego obejmują: 1) umiejętność organizacji i doskonalenia warsztatu pracy, dokonywania ewaluacji własnych działań, a także oceniania ich skuteczności i dokonywania zmian w tych działaniach; 2) umiejętność uwzględniania w pracy potrzeb rozwojowych uczniów, problematyki środowiska lokalnego oraz współczesnych problemów społecznych i cywilizacyjnych; 3) umiejętność wykorzystywania w pracy technologii informacyjnej i komunikacyjnej; 4) umiejętność zastosowania wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki oraz ogólnych zagadnień z zakresu oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich w rozwiązywaniu problemów związanych z zakresem realizowanych przez nauczyciela zadań; 5) umiejętność posługiwania się przepisami dotyczącymi systemu oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich w zakresie funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał staż.

Stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r., z zastrzeżeniem ust. 2, dokumentacja załączona do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego obejmuje: 1) poświadczone kopie dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe, a w przypadku nauczyciela kontraktowego lub nauczyciela mianowanego także poświadczoną kopię aktu nadania stopnia awansu zawodowego; 2) zaświadczenie dyrektora szkoły zawierające informacje o: a) wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia oraz w okresie odbywania stażu; w przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia, oraz nauczyciela zatrudnionego w kilku szkołach, w każdej w wymiarze niższym niż połowa obowiązkowego wymiaru zajęć, łącznie w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, należy załączyć zaświadczenia ze wszystkich szkół, w których nauczyciel był zatrudniony w okresie stażu, b) dacie zatwierdzenia planu rozwoju zawodowego nauczyciela, c) dacie złożenia przez nauczyciela sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego, d) uzyskanej przez nauczyciela ocenie dorobku zawodowego za okres stażu oraz dacie jej dokonania, a w przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia – także o ocenie dorobku zawodowego za okres stażu odbytego w poprzednim miejscu zatrudnienia.

Dyrektor szkoły lub właściwy organ nadający stopień awansu zawodowego przeprowadza analizę formalną wniosku o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego i dokumentacji, o której mowa w § 9 (§ 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r.). Jeżeli wniosek o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego lub dokumentacja, o której mowa w § 9, nie spełniają wymagań formalnych, dyrektor szkoły lub właściwy organ nadający stopień awansu zawodowego wskazuje szczegółowo stwierdzone braki i wzywa nauczyciela do ich usunięcia w terminie 14 dni wraz z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków w terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (§ 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r.).

Z przytoczonych przepisów wynika, że w § 9 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r. w sposób wyraźny określone zostały wymogi, jakim powinna odpowiadać dokumentacja załączona do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego. Nałożony na właściwy organ nadający stopień awansu zawodowego obowiązek przeprowadzenia analizy formalnej wniosku oraz wezwania nauczyciela do usunięcia braków formalnych wniosku powiązany natomiast został wyłącznie z wymogami określonymi w § 9 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r.

Z akt sprawy tymczasem wynika, że w dniu 16 sierpnia 2011 r. nadano skarżącemu stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. [...] Kurator Oświaty, uchylając decyzję Starosty [...] z dnia [...] i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w decyzji z dnia [...] za nieprawidłowy uznał sposób przeprowadzenia postępowania egzaminacyjnego w sprawie spełnienia przez skarżącego warunków do nadania stopnia nauczyciela mianowanego. [...] Kurator Oświaty stwierdził, że w dokumentacji brak jest potwierdzenia kwalifikacji pedagogicznych wnioskodawcy. Certyfikat "Odnawialne źródła energii" nie spełnia wymogów dotyczących kwalifikacji uzyskiwanych przez nauczycieli poprzez ukończenie studiów podyplomowych z zakresu nauczanego przedmiotu prowadzonych przez szkołę wyższą. Nie spełnia także wymagań rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. poz. 131). W zaświadczeniu wydanym przez dyrektora brak informacji o nauczanym przez nauczyciela przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia oraz w okresie odbywania stażu. [...] Kurator Oświaty stwierdził, że organ I instancji powinien ponownie przeprowadzić analizę formalną dokumentacji, a jeżeli zawiera ona braki wystąpić o ich uzupełnienie. Natomiast ponownie powołana Komisja Egzaminacyjna przeprowadzając egzamin powinna, po wysłuchaniu prezentacji dorobku zawodowego nauczyciela, zadawać pytania dotyczące wymagań określonych w § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r.

W wezwaniu z dnia 24 października 2016 r. organ administracji za braki formalne wniosku skarżącego uznał: brak wskazania w zaświadczeniu dyrektora szkoły informacji o wymiarze zatrudnienia w dniu wydania zaświadczenia oraz dokładnej informacji o nauczanym przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia, brak dokumentu potwierdzającego przygotowanie pedagogiczne do nauczania w technikum i zasadniczej szkole zawodowej, brak dokumentu potwierdzającego co najmniej dwuletni staż pracy w nauczanym zawodzie.

W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył świadectwo dojrzałości, dyplom ukończenia studiów na kierunku pedagogika, specjalność pedagogika społeczna z animacją środowiskową, zaświadczenie Dyrektora Zespołu A. w Ł. z dnia 4 listopada 2016 r. oraz oświadczenie z dnia 3 listopada 2016 r. złożone przed Burmistrzem [...]. Z zaświadczenia z dnia 4 listopada 2016 r. wynika, że skarżący w okresie od 1 września 2013 r. do 31 maja 2016 r. w wymiarze 2 lat i 9 miesięcy odbył staż na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W dniu wydania zaświadczenia (4 listopada 2016 r.) był zatrudniony na stanowisku nauczyciela praktycznej nauki zawodu i prowadził zajęcia praktyczne z użytkowania pojazdów rolniczych, obróbki ręcznej, użytkowania maszyn rolniczych i naprawy pojazdów rolniczych. W okresie stażu był nauczycielem praktycznej nauki zawodu. W pierwszym roku realizacji stażu prowadził zajęcia praktyczne z obróbki ręcznej i cieplnej, użytkowania maszyn rolniczych, obsługi i naprawy pojazdów rolniczych. W drugim roku realizacji stażu prowadził zajęcia praktyczne z naprawy pojazdów rolniczych, użytkowania urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie, obróbki ręcznej, montażu systemów energetyki odnawialnej, obsługi systemów energetyki odnawialnej oraz nauczał przedmiotów: maszyny rolnicze, naprawy maszyn rolniczych. W trzecim roku realizacji stażu prowadził zajęcia praktyczne z użytkowania pojazdów rolniczych, obróbki ręcznej, naprawy pojazdów rolniczych, użytkowania pojazdów rolniczych. W dniu 26 czerwca 2016 r. skarżący otrzymał pozytywną ocenę dorobku zawodowego za okres stażu. W oświadczeniu z dnia 3 listopada 2016 r. skarżący podał, że w okresie od 15 stycznia 1999 r. do 30 czerwca 1996 r. pracował w gospodarstwie rolnym położonym w miejscowości G., stanowiącym własność jego dziadków, tj. L.K. i R.K. W okresie tym uczył się miejscowości G. Praca ta stanowiła jego jedyne źródło dochodu. W gospodarstwie tym nadal pracuje wspólnie z rodzicami T.C. i W.C.

W zawiadomieniu z dnia 12 grudnia 2016 r. organ administracji pozostawiając na podstawie § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r. wniosek skarżącego bez rozpoznania stwierdził, że oświadczenie z dnia 3 listopada 2016 r. w sprawie zatrudnienia w gospodarstwie rolnym nie daje możliwości stwierdzenia spełnienia przez skarżącego przesłanki określonej w § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1264), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r. Według organu administracji oświadczenie to nie jest dokumentem potwierdzającym staż pracy w zawodzie, a jedynie potwierdzeniem urzędu gminy faktu istnienia gospodarstwa w okresie wskazanym jako okres pracy.

Wobec tego wskazać należy, że zgodnie z § 5 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela praktycznej nauki zawodu w zasadniczych szkołach zawodowych, technikach, technikach uzupełniających i szkołach policealnych, w tym w szkołach w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, posiada osoba, która: 1) ma kwalifikacje określone w § 2, 3 lub 2) legitymuje się dyplomem ukończenia pedagogicznego studium technicznego, lub 3) posiada świadectwo dojrzałości i dokument potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zakresie zawodu, którego będzie nauczać, oraz przygotowanie pedagogiczne, a także co najmniej dwuletni staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczać, lub 4) posiada tytuł mistrza w zawodzie, którego będzie nauczać, oraz przygotowanie pedagogiczne. W § 5 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. określono zatem kwalifikacje wystarczające do zajmowania stanowiska nauczyciela praktycznej nauki zawodu w zasadniczych szkołach zawodowych, technikach, technikach uzupełniających i szkołach policealnych, w tym w szkołach w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, a nie wymogi, jakie powinien spełniać nauczyciel ubiegający się o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego. Te bowiem zostały określone w powołanym wyżej art. 9b ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela i § 7 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r. Nieprzedstawienie przez skarżącego odpowiedniego dokumentu, który w ocenie organu administracji potwierdzałby określone w § 5 pkt 3 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. kwalifikacje skarżącego do zajmowania stanowiska nauczyciela praktycznej nauki zawodu, nie może więc być traktowane jako nieusunięcie braku formalnego wniosku skutkujące jego pozostawieniem bez rozpoznania na podstawie § 11 ust. 2 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r. Należy podkreślić, że braki formalne to tego rodzaju uchybienia, które nie są związane z prowadzeniem przez organ postępowania wyjaśniającego i dokonywaniem jakichkolwiek ustaleń faktycznych. Co więcej, jak już wyżej wskazano wymogi, jakim powinna odpowiadać dokumentacja załączona do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego zostały określone w powołanym wyżej § 9 rozporządzenia z dnia 1 marca 2013 r., który nie odnosi się do określonych w § 5 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela praktycznej nauki zawodu. Dokonana przez organ administracji ocena oświadczenia skarżącego z dnia 3 listopada 2016 r. jest natomiast oceną merytoryczną wiążącą się już z dokonywaniem ustaleń faktycznych. Nadto należy zauważyć, że kwestia spełnienia przez skarżącego przesłanki określonej w § 5 pkt 3 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. została już rozstrzygnięta, skoro skarżący od 1 września 2013 r. był zatrudniony na stanowisku nauczyciela praktycznej nauki zawodu w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych A. w Ł. Poza tym organ administracji pozostawiając wniosek skarżącego bez rozpoznania nie wskazał, jakiego rodzaju dokumenty mógłby uznać za wystarczające do wykazania odpowiedniego stażu pracy na stanowisku nauczyciela praktycznej nauki zawodu, takim jak opisane w zaświadczeniu z dnia 4 listopada 2016 r.

Wobec powyższego uznać należy, że pozostawienie wniosku skarżącego z dnia [...] bez rozpoznania miało miejsce z naruszeniem prawa, a Starosta [...] pozostaje w bezczynności, która ma charakter rażący. Sposób prowadzenia przez organ administracji postępowania, w następstwie którego wniosek skarżącego nie został rozpoznany, narusza zasadę zaufania obywatela do organów państwa (art. 8 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy sąd, uznając za zasadny postawiony w skardze zarzut bezczynności organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Starostę [...] do wydania w terminie 30 dni od zwrotu akt sprawy decyzji w sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego uznając termin ten za adekwatny do okoliczności rozpoznawanej sprawy. Na mocy art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. sąd stwierdził, że bezczynność w opisanych okolicznościach sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na to, że skarżący nie wnioskował o wymierzenie grzywny organowi ani też o zasądzenie sumy pieniężnej, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a, sąd odstąpił od zamieszczenia w wyroku rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c), § 15 ust. 1 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, ze zm.) sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

D.Cz.