Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 700/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 193, art. 200, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 21 lipca 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny (spr.) sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1097/19 w sprawie ze skargi P. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. G. kwotę 1157 (słownie: jeden tysiąc sto pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 października 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1097/19, oddalił skargę P. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2019 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia akt administracyjnych.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] stycznia 2019 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: "PINB", "PINB w M.") wpłynęło pismo P.G.(dalej: "skarżący") zatytułowane "Wniosek/Podanie" w którym wskazał, że w dniu [...] stycznia 2019 r. stawił się osobiście w siedzibie PINB w M. i otrzymał odmowę wglądu w dokumenty dotyczące budowy, która odbywa się [...]. Odmowa była spowodowana uznaniem, że nie jest stroną w toczących się postępowaniach.

Wnioskiem z [...] stycznia 2019 r. P. G. zwrócił się "o wgląd w dokumenty dotyczące decyzji nr [...] wydanej przez Burmistrza Miasta [...] oraz pozostałych wynikających z tej decyzji, pism, postanowień i decyzji. Dotyczy to również pism związanych z pozwoleniem na użytkowanie budynku A.". Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. PINB w M., działając na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. odmówił skarżącemu przeglądania akt w sprawach prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. pod sygnaturami:

- [...] dotyczącej udzielenia inwestorowi - W. Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A" z garażem podziemnym w osiach konstrukcyjnych 1-7 wybudowanego na terenie obejmującym działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...];

- [...] dotyczącej robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego (budynku C), na terenie obejmującym działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...];

- [...] dotyczącej robót budowlanych prowadzonych przy budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynku A i B ze wspólnym garażem podziemnym) na terenie obejmującym działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji podniósł, że w sprawie inwestycji prowadzonej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] kwietnia 2016 r., nr [...], podjętej przez Starostę [...], zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynek A i B ze wspólnym garażem podziemnym, budynek C bez garażu podziemnego) na terenie obejmującym działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...], zostały wszczęte trzy postępowania administracyjne. Organ wyjaśnił, że udostępnienie akt spraw znak: [...] nie było możliwe w dniu [...] stycznia 2019 r., gdyż skarżący nie legitymuje się przymiotem strony w prowadzonych postępowaniach administracyjnych, a podmiot nie będący stroną postępowania administracyjnego nie ma prawa żądania udostępniania mu akt (dokumentów) posiadanych przez organ administracyjny.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał również, że P.G. został uznany za stronę w postępowaniu administracyjnym wszczętym na jego wniosek w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynku A i B ze wspólnym garażem podziemnym) na terenie obejmującym działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...], w którym to w pełni korzysta ze swoich uprawnień wynikających z art. 28 k.p.a. Organ zauważył, że akta sprawy znak: [...] zostały przesłane w dniu [...] sierpnia 2017 r. do organu drugiej instancji w celu przesłania ich ze skargą od decyzji z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem organu, skarżący może zapoznać się z aktami omawianej sprawy w siedzibie Sądu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z [...] marca 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB w M. z [...] lutego 2019 r. Organ drugiej instancji wskazał, że w sprawach o sygn. akt sygn. [...] skarżący nie posiadał przymiotu strony co wynika z treści wydanych w tych sprawach przez organ powiatowy rozstrzygnięć. [...]WINB podzielił stanowisko PINB odmawiające skarżącemu możliwości przeglądania akt w sprawie prowadzonej pod sygn. [...]. Wyjaśnił, że udostępnienia bądź też odmowy udostępnienia akt można dokonać tylko w odniesieniu do tych dokumentów, które znajdują się w posiadaniu organu. W omawianej sprawie akta sprawy, o które wnioskował skarżący znajdują się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, z związku ze skargą na decyzję [...]WINB z [...] czerwca 2017 r. nr [...]. Organ odwoławczy powtórzył za organem pierwszej instancji, że z aktami tymi skarżący może zapoznać się w siedzibie Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi P.G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2019 r. uznał, że jest ona bezzasadna. W uzasadnieniu wyjaśnił, że znane jest Sądowi z urzędu, że Starosta [...] decyzją z [...] kwietnia 2016 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji p.n.: trzy budynki mieszkalne wielorodzinne (budynek A i B ze wspólnym garażem podziemnym, budynek C bez garażu podziemnego) projektowanej na terenie składającym się z działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...]. Skarżący, współwłaściciel nieruchomości [...], miał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Nie złożył jednak od niej odwołania. Po uprawomocnieniu się tej decyzji skarżący złożył szereg wniosków, starając się wyeliminować ją z obrotu prawnego. Część z tych spraw zakończyła się wyrokami Sądu.

W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o wgląd do akt w sprawach prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. W sprawie o sygn. akt postępowania administracyjnego [...] skarżący pismem z dnia z dnia [...] kwietnia 2018 r. wniósł o przeprowadzenie kontroli w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie Budynku C, wskazanego w pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia [..] lipca 2018 r. znak [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, wskazując, że Budynek C jest zlokalizowany w odległości wynoszącej [...]. Analiza oddziaływania obiektu wskazała, że Budynek C w swym obszarem oddziaływania obejmuje jedynie działki, na których zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja. W konsekwencji, zdaniem organu, w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie Budynku C w świetle art. 28 k.p.a. skarżący nie posiada przymiotu strony, gdyż nie jest inwestorem Budynku C, właścicielem, użytkownikiem wieczystym, bądź zarządcą nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania Budynku C. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] sierpnia 2018r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie PINB z [...] lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 marca 2019 r, sygn. akt VII SA/Wa 2381/18, oddalił skargę na to postanowienie. Skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie o sygn. akt postępowania administracyjnego [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z [...] lipca 2018 r., nr [...], udzielił inwestorowi - W. Sp. z o.o. - pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego "A". P. G. wniósł w dniu [...] września 2018 r. od tej decyzji odwołanie wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podkreślił, że nigdy nie doręczono mu tej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., nr [...], [...]WINB odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji PINB w M., wyjaśniając że w świetle art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2991/18, oddalił skargę na to postanowienie. Skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w świetle powyższego zasadnie organy podniosły, że skarżący w obu wyżej wskazanych postępowaniach, jakie toczyły się przed PINB w M., nie został uznany zarówno za stronę postępowania w sprawie prawidłowości wykonania robót budowlanych prowadzonych przy budowie Budynku C, jak i w sprawie pozwolenia na użytkowanie Budynku A, co znalazło potwierdzenie w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z tego względu słusznie odmówiono mu możliwości przeglądania akt w tych sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że w sprawie o sygn. akt postępowania administracyjnego [...] skarżący pismem z [...] stycznia 2017 r. zwrócił się PINB w M. o wszczęcie postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie Budynku A i B. Skarżący został uznany za stronę postępowania, jednakże PINB w M. decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych. Wskazał, że sporna inwestycja jest realizowana na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2016 r. o pozwoleniu na budowę, a roboty budowlane nie mogą spowodować zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 maja 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1897/17, oddalił skargi P.G. i M. G. na tę decyzję. Od wyroku tego została wniesiona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w świetle powyższego słusznie organy uznały, że skarżący może zapoznać się z aktami omawianej sprawy w siedzibie Sądu. Wskazał, że oczywiście można wyobrazić sobie sytuację, że PINB – nie będący stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, - zwraca się do [...] WIN z prośbą, żeby ten zwrócił się do Sądu z wnioskiem o wypożyczenie akt administracyjnych, które tą samą drogą, za pośrednictwem [...] WINB, trafią do PINB. Ze względu jednak na ekonomikę procesową oraz fakt, iż skarżący posiada miejsce zamieszkania w [...], tj. w odległości umożliwiającej mu zapoznanie się z aktami administracyjnymi w siedzibie Sądu w Warszawie, stanowisko organu należy uznać za prawidłowe.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. G. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji:

1. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia tj.:

a) art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, podczas gdy istniały podstawy dla jej uwzględnienia, a w konsekwencji uchylenia zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r.;

b) art. 135 p.p.s.a. poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności sprawy i zastosowania wszystkich przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, w szczególności w postaci braku uwzględnienia okoliczności podnoszonych przez skarżącego dotyczących braku podstaw do odmowy udostępnienia mu akt sprawy, bądź chociażby informacji publicznej w zakresie do nich się odnoszącym;

c) art. 141 § 4 p.p.s.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe i niekompletne zebranie i rozpoznanie materiału dowodowego w sprawie oraz jego dowolną, a nie swobodną ocenę, a w konsekwencji wadliwe sporządzenie uzasadnienia orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji i pominięcie w swoim rozstrzygnięciu analizy przesłanek braku uwzględnienia interesu prawnego skarżącego, a w konsekwencji przyznania mu statusu strony postępowania administracyjnego i bezkrytycznego podzielnia stanowiska prezentowanego przez organy pierwszej i drugiej instancji zawartego w kwestionowanych przez skarżącego rozstrzygnięciach, podczas gdy sąd zobowiązany jest każdorazowo do zweryfikowania interesu prawnego skarżącego i szczegółowego uzasadnienia odmowy przyznania mu statusu strony w postępowaniu administracyjnym;

d) art. 145 § 1 pkt. 1) lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonych decyzji organów administracji publicznej, w związku z nieprawidłowym i niekompletnym zebraniem i rozpoznaniem materiału dowodowego w sprawie, oraz jego dowolną, a nie swobodną oceną, a w konsekwencji wadliwym sporządzeniem uzasadnienia swoich orzeczeń przez organy pierwszej i drugiej instancji polegającym na braku analizy przez organy kwestii posiadania interesu prawnego i statusu strony przez skarżącego w ramach prowadzonych postępowań administracyjnych i ograniczenie się do wskazania, że w postępowaniu głównym skarżącemu status taki nie został przyznany, podczas gdy organ zobowiązany jest każdorazowo do zweryfikowania interesu prawnego skarżącego i szczegółowego uzasadnienia odmowy przyznania mu statusu strony w postępowaniu administracyjnym;

e) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 1) i 2) oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429.) poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, organ administracji publicznej powinien udzielić skarżącemu dostępu do wskazanych przez niego akt administracyjnych, nawet w przypadku odmowy przyznania mu statusu strony postępowania administracyjnego, w zakresie wynikającym z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej - czyli w zakresie w jakim dokumenty znajdujące się w aktach sprawy stanowią informację publiczną, tym bardziej, że początkowo skarżący nie wskazał na jakiej podstawie domaga się dostępu do akt wnioskowanych postępowań, a nie został on poinformowany o innej dopuszczalnej podstawie ubiegania się o możliwość uzyskania dostępu do dokumentów znajdujących się w aktach postępowania.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego Sądowi pierwszej instancji. Wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Na wstępie należy zauważyć, że złożony w rozpoznawanej sprawie wniosek o udostępnienie akt jest kolejnym wnioskiem skarżącego. Poprzedniego wniosku z [...] listopada 2018 r. dotyczy sprawa zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, o sygn. akt II OSK 701/20, ze skargą kasacyjną P.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z 16 października 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1098/19, oddalającego jego skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2019 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia akt administracyjnych.

Prawo wglądu do akt jest jednym z podstawowych praw procesowych strony (art. 73 § 1 k.p.a.). Stanowi ono konkretyzację prawa strony wynikającego z zasady czynnego udziału w postępowaniu. Prawo wglądu do akt, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów przysługuje również po zakończeniu postępowania. Nie ma ono charakteru absolutnego i w określonych sytuacjach może zostać ograniczone. Żądanie umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek i odpisów, a także uwierzytelnienia tych odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów może być załatwione albo poprzez czynność materialno-techniczną w postaci udostępnienia stronie akt i umożliwienia jej sporządzenia odpisów (uwierzytelnienia odpisów), albo poprzez wydanie postanowienia o odmowie udostępnienia akt na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. Sprawa udostępnienia akt postępowania nie jest samodzielną sprawą administracyjną w znaczeniu jakie temu pojęciu nadaje art. 1 k.p.a., wobec czego kwestia wystąpienia przeszkody podmiotowej w załatwieniu wniosku nie może zostać oceniona w oparciu o zasady rozpoznania wniosku wszczynającego postępowanie wynikające z art. 61a § 1 k.p.a. (wyrok NSA z 8 maja 2013 r., II OSK 2679/11, CBOIS). Postanowienie odmawiające udostępnienia akt jest czynnością orzeczniczą, niemniej polega na rozstrzygnięciu przez organ prowadzący postępowanie jedynie kwestii wpadkowej, która dotyczy toku postępowania głównego (ocena dopuszczalności pozbawienia strony żądającej dostępu do akt jednego z przysługujących jej uprawnień procesowych). Z treści art. 73 § 1 k.p.a. wynika, że prawo domagania się spełnienia przez właściwy organ administracji obowiązków określonych w art. 73 § 1 i § 2 k.p.a. przysługuje podmiotowi, który ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Okoliczność wskazująca na to, że art. 73 § 1 k.p.a. posługuje się pojęciem strony nie oznacza, że jest to inna strona niż strona w postępowaniu "głównym" czyli takim, które zmierza do merytorycznego załatwienia sprawy. Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego i zależnego od owego postępowania "głównego". To w postępowaniu "głównym" organ administracji rozstrzyga sprawę administracyjną. Skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania "głównego", to także i krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania "głównego" (wyrok NSA z 23 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2668/15, CBOIS).

W rozpoznawanej sprawie, skarżący po wydaniu ostatecznych rozstrzygnięć w postępowaniach administracyjnych o sygn. akt [...] złożył wniosek o udostępnienie akt w tych sprawach. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. w jednym postanowieniu odmówił skarżącemu dostępu do akt w trzech różnych postępowaniach administracyjnych. Zauważyć należy, że w każdej z tych spraw istniały inne powody odmowy udostępnienia akt administracyjnych. Biorąc pod uwagę, że strona ma prawo wglądu w akta w konkretnej sprawie administracyjnej należy uznać, że niedopuszczalne jest wydawanie jednego postanowienia w przedmiocie odmowy dostępu do akt w kilku różnych odrębnych postępowaniach. Kwestia możliwości udostępnienia skarżącemu akt w każdej sprawie powinna zostać rozstrzygnięta odrębnie z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności tej sprawy. W aktach postępowania w sprawie odmowy udostępnienia akt powinny znaleźć się dokumenty, na które organ powołuje się w uzasadnieniu postanowienia. W rozpoznawanej sprawie w aktach administracyjnych brak takich dokumentów, w szczególności rozstrzygnięć, które zdaniem organu świadczą o tym, że skarżący nie ma przymiotu strony w postępowaniach, w których wniósł o udostępnienie akt. Reasumując, postępowanie w sprawie odmowy dostępu do akt jest ściśle związane z konkretnym postępowaniem, dlatego w ramach tego postępowania powinien być rozstrzygnięty wniosek o udostępnienie akt. Wydania jednego postanowienia w trzech sprawach nie uzasadnienia również okoliczność, że strona złożyła jeden wniosek o udostępnienie akt w kilku sprawach administracyjnych.

Odnosząc się do udostępnienia akt sprawy o sygn. [...] dotyczącej pozwolenia na użytkowanie Budynku A należy zauważyć, że z przepisów ustawy Prawo budowlane wyraźnie wynika, kto jest stroną tego postępowania. Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że w świetle art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane skarżący nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Zostało to potwierdzone w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 24 maja 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2991/18 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 3388/19. Nie zmienia to jednak faktu, że organ powinien wydać odrębne postępowanie w sprawie odmowy dostępu do akt w tej sprawie.

Przechodząc do odmowy dostępu do akt sprawy o sygn. [...] dotyczącej wszczęcia postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie Budynku A i B podkreślić należy, że w sprawie tej skarżący został uznany za stronę postępowania. Brak jest podstawy prawnej do odmowy stronie dostępu do akt tylko z tego powodu, że akta znajdują się w Sądzie. Ustawodawca w art. 74 § 1 k.p.a. określił przesłanki, w których można odmówić stronie dostępu do akt. Nie należy do nich sytuacja, w której organ w danym momencie nie jest fizycznie w posiadaniu akt administracyjnych. Skoro strona chciała przeglądać akta w siedzibie organu, a nie w Sądzie, wówczas organ powinien zwrócić się do Sądu o udostępnienie akt i umożliwić stronie zapoznanie się z nimi. Ograniczenie stronie prawa dostępu do akt może być tylko w uzasadnionych przypadkach, a do takich nie należy fakt że akta administracyjne znajdują się w Sądzie. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, w jakiej odległości od Sądu zamieszkuje strona skarżąca. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że kwestia ekonomiki procesowej uzasadnia odmowę udostępnienia stronie akt sprawy. Zauważyć należy, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie dotyczącej wszczęcia postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie Budynku A i B zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 3369/18, oddalającym skargę kasacyjną P. G. Okoliczność ta powinna być wzięta pod uwagę przez organ przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego o udostępnienie akt sprawy.

Odnosząc się do udostępnienia akt sprawy o sygn. [...] wskazać należy, że organ ponownie rozpoznając wniosek skarżącego powinien uwzględnić stan sprawy, w szczególności, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2381/18, oddalił skargę P.G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oraz że skarga kasacyjna od tego wyroku nie została jeszcze rozpoznana.

Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, którą uwzględnił z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu w ten sposób, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...] lutego 2019 r. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku.

Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zasądził w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 188 i art. 193 p.p.s.a.