Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 572/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2023-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2492
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 133 par. 1, art. 134 par. 1 w zw. z art. 145 par. 1, art. 151, art. 106
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 99 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Szczecin - Niebuszewo w Szczecinie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta S. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151, z późn. zm.), skierował W. Z. na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ponieważ istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 25 kwietnia 2019 r. Komenda Miejska Policji w S. zwróciła się z wnioskiem o ocenę stanu zdrowia W. Z., wobec którego występują zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W dniu 12 kwietnia 2019 r. około godziny 20.30 miała bowiem miejsce policyjna kontrola z udziałem kierowcy W. Z.. Od początku interwencji funkcjonariusze mieli utrudniony kontakt z kierującym, który nie rozumiał wydawanych mu prostych poleceń. Kierowcy trzeba było ponadto przeczytać dokumenty, które winien był przeczytać samodzielnie, a nadto trzeba było mu powtarzać wypowiedzi by mógł je zrozumieć. W. Z. oświadczył również, że dobrze już nie widzi i dobrze już nie słyszy. W trakcie kontroli wyżej wymieniony zapytany o podstawowe obowiązki kierującego jako osoby wykonującej przewóz osób twierdził, że on tego nie wie i nie musi tego wiedzieć. Miał on także problem ze wskazaniem swojego miejsca zamieszkania. W. Z. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób "Taxi", zatem jego nieodpowiedni stan zdrowia może stanowić o poważnym zagrożeniu na drodze zarówno dla niego jak i dla innych uczestników ruchu drogowego.

Organ I instancji podał, że Komenda Miejska Policji w S. nadesłała organowi notatkę urzędową sporządzoną w dniu 18 kwietnia 2019 r. na okoliczność zdarzenia drogowego z dnia 12 kwietnia 2019 r. z udziałem W. Z..

W dniu 10 października 2019 r. przesłuchano W. Z. w charakterze strony na okoliczność kontroli drogowej z dnia 12 kwietnia 2019 r. oraz na okoliczność jego stanu zdrowia. Przesłuchany oświadczył, iż w dniu 12 kwietnia 2019r. około godziny 20.00 pełnił obowiązki zawodowe jako taksówkarz pojazdu marki [...] stojąc wówczas na postoju przeznaczonym dla taksówek przy ulicy [...] w S.. Podeszło wówczas do niego jednocześnie dwóch przedstawicieli różnych organów tj. jeden z Policji a drugi z Inspekcji Transportu Drogowego, którzy przystąpili jednocześnie do kontroli jego osoby i jego pojazdu. Zwrócił im uwagę, że w ten sposób nie powinna odbywać się kontrola drogowa, gdyż jedna osoba nie powinna być kontrolowana w tym samym czasie przez dwa różne organy. Początkowo policjant zastosował się do jego uwagi, jednakże po chwili ją zlekceważył i kontynuował kontrolę, dodatkowo używając epitetów wobec niego. Policjant wypisał mu mandat karny z tytułu informacji o niezwróceniu zatrzymanego dowodu rejestracyjnego przez właściwy organ umieszczonej w systemie CEPiK. Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego sporządził protokół z czynności obejmujących sprawność kontrolowanego pojazdu marki [...] oraz posiadaną przez kierującego dokumentację związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej. Inspektor ten nie miał zastrzeżeń co do kontrolowanej dokumentacji, gdyż ta była zarówno aktualna jak i kompletna. Skarżący zeznał, że po przeprowadzonej kontroli złożył w dniu 15 kwietnia 2019 r. skargę do Komendanta Miejskiej Policji w S. z żądaniem usunięcia nieprawdziwych informacji oraz następnie w dniu 23 maja 2019 r. wniósł żądanie o wyjaśnienie zgodności z prawem przeprowadzenia kontroli drogowej. Po tym fakcie osoba zainteresowana tj. funkcjonariusz policji P. A. sporządził notatkę służbową na podstawie której Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w S. złożył wniosek o ocenę jego stanu zdrowia. Zdaniem strony, Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KMP w S. postąpił nieprawidłowo występując z wnioskiem o ocenę stanu zdrowia przed rozpoznaniem skargi z dnia 15 kwietnia 2019 r. Jest to dowód, że to z powodu wniesienia przez niego skargi zastosowano wobec niego działania represyjne. Inną nieprawidłowością zastosowaną przez Naczelnika jest to, iż notatka służbowa ze zdarzenia drogowego powinna zostać sporządzona w dniu przeprowadzania kontroli, a nie później. W ocenie strony działanie Komendanta Policji w S. wypełnia znamiona poświadczenia nieprawdy w dokumencie kierowanym do innego organu. W. Z. przedłożył następujące dokumenty tj. kopię skargi do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 września 2019 r., kopię odwołania z dnia 31 sierpnia 2019 r. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] sierpnia 2019 r. oraz kopię zawiadomienia Sądu Rejonowego S. w S. z dnia 11 września 2019 r. o wyznaczeniu w dniu 31 października 2019 r. posiedzenia w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] (sygn. PR Ds. [...]). Natomiast na okoliczność swojego stanu zdrowia oświadczył, iż podczas kierowania pojazdami nie używa on okularów do jazdy, lecz do czytania. Nie przyjmuje on na stałe żadnych leków. Nie choruje on na żadne choroby przewlekłe, nie przechodził w ostatnich latach jakichkolwiek operacji. Nie choruje on również na cukrzycę, ani na padaczkę.

W dniu 17 lutego 2020 r. W. Z. złożył również wyjaśnienia na piśmie, w których wskazał, iż zdarzenie drogowe miało miejsce w dacie 12 kwietnia 2019 r. o godzinie o godzinie wieczornej i oczywiste robiło się coraz ciemniej. Funkcjonariusz Policji okazując dokument do jego przeczytania trzymał go w pewnej odległości. Z uwagi na powyższe kierujący nie był w stanie zapoznać się z treścią dokumentu. Nie usłyszał również słów wypowiedzianych przez funkcjonariusza Policji z uwagi na panujący na ulicy szum, a słowa te zostały wypowiedziane niewyraźnie. Poprosił wówczas funkcjonariusza o podanie mu dokumentu i o powtórzenie wypowiedzianych wcześniej słów argumentując to, iż nie widzi on na tyle dobrze z takiej odległości i przy braku oświetlenia, aby przeczytać dokument oraz nie słyszy on na tyle dobrze aby przy odgłosach ruchliwej ulicy przy uchylonej szybie samochodu i usłyszeć cicho wypowiedziane słowa przez funkcjonariusza. W. Z. zaznaczył jednak, iż powyższe słowa powiedział dla żartu oraz również dla rozładowania atmosfery. Z perspektywy czasu ocenia, iż ten niefortunny żart został wykorzystany przeciwko niemu w odwecie na wniesioną skargę.

Organ I instancji podał dalej, że decyzję z dnia [...] kwietnia 2020 r. o umorzeniu w całości postępowania zaskarżył Prokurator Prokuratury Rejonowej S.

[...] w S.. W dniu 1 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę Prokuratora za zasadną. Sąd podkreślił, iż celem postępowania administracyjnego jest wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy, albowiem decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga materialno-prawnych uprawnieniach czy obowiązkach stron. Sąd wskazał organowi, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnić przedstawiony wyżej rezultat wykładni prawa, w oparciu o który organ błędnie przyjął, iż zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego. Sąd uchylił w dniu 1 kwietnia 2021 r. zaskarżoną decyzję administracyjną z dnia [...] kwietnia 2020 r. Wyrok Sądu jest prawomocny od dnia 2 lipca 2021 r.

Prezydent Miasta S. powołał się na treść art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami oraz na art. 99 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, i podkreślił, że źródło informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia W. Z. jest wiarygodne, ponieważ zastrzeżenia pochodzą od funkcjonariuszy Policji, a sam wniosek o ocenę stanu zdrowia podpisany został przez Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w S.. Organ ten jest ustawowo uprawniony do czuwania nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drodze. Natomiast sama informacja odnosząca się do powziętych zastrzeżeń co do stanu wzroku i słuchu winna zostać zweryfikowana przez uprawnionego lekarza medycyny pracy w toku badania lekarskiego. Organ administracyjny nie posiada bowiem ani ustawowej kompetencji ani też fachowej wiedzy lekarskiej do oceny stanu zdrowia kierowcy w kontekście jego psychofizycznej zdolności do kierowania pojazdami. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia o istnieniu lub o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami również w zakresie jej narządu wzroku oraz słuchu. Zauważyć należy, iż pomimo że W. Z. miał problemy z odczytaniem treści dokumentów około godziny 20.30 - zatem już w godzinach wieczornych - tak jednak podobnych problemów z odczytaniem dokumentów nie mieli obecni w tym samym miejscu i w tym samym czasie funkcjonariusze Policji drogowej.

Organ I instancji wyjaśnił, iż wobec powyższego uznał za zasadne nałożenie na W. Z. obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu w celu uzyskania aktualnej oceny jego stanu zdrowia jako kierowcy aktywnie uczestniczącego w ruchu drogowym. Wyżej wymieniony jest bowiem osobą uprawnioną do kierowania pojazdami z zakresu kategorii ABCE prawa jazdy, zatem jako osoba uprawniona do kierowania również ciężkimi pojazdami winien dysponować szczególnie dobrym stanem zdrowia.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł W. Z., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów:

- art. 75 ust.1 pkt 5 i art. 99 ust 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami wobec błędnego przyjęcia, iż w sprawie zachodzą uzasadnione przesłanki do wydania decyzji kierującej na badania lekarskie, tj. zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia,

- art. 10 k.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku zapewnienia mu jako stronie czynnego udziału w sprawie, uniemożliwienie końcowego zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i złożenia stosownych wniosków,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia, zebrania dowodów i rozważenia okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu pisma odwołujący się podkreślił, że przedmiotowa decyzja nie uwzględnia faktu, że po 25 kwietnia 2019 r., tj. po wystąpieniu policjanta o ocenę rzekomo złego stanu jego zdrowia, sporządzonego w wyniku odwetu za wniesioną skargę, wykonał nowe badania lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Nadto, decyzja nie uwzględnia protokołu sporządzonego z kontroli w dniu 12 kwietnia 2019 r. przez st. inspektora WITO w S., w którym inspektor nie potwierdza jego rzekomo złego stanu zdrowia zagrażającego bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Wszystkie przedstawione powyżej okoliczności ostatecznie prowadzą do wniosku, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w przepisach ustawy o kierujących pojazdami, brak jest bowiem uzasadnionego zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia.

Ponadto, zdaniem strony, decyzja jest nieprawidłowa, ponieważ w tym samym czasie był kontrolowany przez przedstawicieli dwóch różnych organów, a przepisy prawa na kontrolę obywatela przez dwa różne organy w tym samym czasie nie zezwalają. Organ nie przesłuchał też świadka, tj. inspektora WITD i nie wziął pod uwagę, że policjant sporządził notatkę w kilka dni po zdarzeniu, tj. po wpłynięciu skargi i tego, że wytyczne Komendanta Głównego Policji zobowiązują policjanta do sporządzenia takiej notatki w dniu zdarzenia, a w wyjątkowej sytuacji w dniu następnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2022r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212), w związku z odwołaniem, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Norma kompetencyjna, na podstawie której realizowany jest zacytowany obowiązek zawarta została w art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, stanowiącym, iż starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Według art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1, z urzędu, na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - w zakresie, o którym mowa w ust. 1.

Zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego nasuwają okoliczności wskazane we wniosku Komendanta Komendy Miejskiej Policji z dnia 25 kwietnia 2019 r. Kontrola ta jest tym bardziej konieczna, z uwagi na fakt, że W. Z. wykonuje przewóz osób taksówką. Powyższe okoliczności ujawnione zostały też w notatce urzędowej z dnia 18 kwietnia 2019 r., sporządzonej przez funkcjonariusza Policji dokonującego kontroli.

W ocenie organu odwoławczego, analiza powołanych dowodów pozwala na uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego. Okolicznością wymagającą wiarygodnego ustalenia jest w szczególności stan wzroku i słuchu. Informacja organu kontroli ruchu drogowego stanowi wiarygodną podstawę tych wątpliwości. Policjant w trakcie kontroli dostrzegł u skarżącego problemy z odczytaniem treści dokumentu, komunikacją oraz ze słuchem. Informacja ta w części została uwiarygodniona przez samego skarżącego, który przyznał, że używa okularów wprawdzie tylko do czytania, niemniej jednak fakt ten niespornie potwierdza wadę wzroku. Ten aspekt wymaga specjalistycznego skontrolowania przez uprawnionego lekarza, zgodnie z § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. W zakresie badania lekarskiego uprawniony lekarz uwzględnia u osoby badanej obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, z uwzględnieniem możliwości rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz rozważa zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania przez tę osobę pojazdami (ust 2).

Organ II instancji podkreślił, że efekt tych badań w postaci orzeczenia, wydanego przez lekarza specjalistę uprawnionego do badania w zakresie medycyny pracy lub medycyny transportu (art. 77 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami), przy czym w warunkach art. 75 ust. 1 pkt 3-5, uprawnionego lekarza jednostki, jaką jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy, stanowi wiarygodną podstawę do uznania, iż kierowca nie stanowi zagrożenia w bezpiecznym uczestniczeniu w ruchu drogowym w każdym z ustawowych aspektów objętych tym badaniem.

Taki kierunek orzekania zalecił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 1045/20 uchylającym decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skierowania W. Z. na badania lekarskie.

Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, koniecznym pozostaje poddanie się przez skarżącego badaniu lekarskiemu.

Organ odwoławczy wskazał także, że organy właściwe w sprawie skierowania na badania lekarskie nie posiadają kwalifikacji do oceny zdolności kierowcy do bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym, pozostając wyłącznie uprawnionymi do oceny w zakresie podstaw skierowania na badania, a zatem oceny, czy poddane ich rozwadze okoliczności uzasadniają zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Powoływana regulacja jest konsekwencją ochrony uczestników ruchu drogowego i obowiązkiem czuwania nad bezpieczeństwem w ruchu drogowym, stanowiąc niejednokrotnie, w tym konkretnym przypadku wobec odwołującego uciążliwość, jakkolwiek uzasadnioną wagą chronionego dobra.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł W. Z. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów:

- art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie i nieprawidłowe przyjęcie, że w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki jego zastosowania, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że brak jest w sprawie uzasadnieniach i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy,

- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z ww. przepisów postępowania, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia samodzielnej oceny jego wyjaśnień i dowodów w postaci zaświadczenia lekarskiego i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na materiałach dowodowych (notatki) funkcjonariusza policji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że wskazywane w toku postępowania dokumenty i wyjaśnienia nie powinny być obojętne dla sprawy skierowania na badania lekarskie i należało je uwzględnić przy rozważaniu istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. Organy tego jednak w sprawie nie uczyniły, zasłaniając się "związaniem zaleceniem zawartym w wyroku sądu administracyjnego". Jednakże ten wyrok wydawany był na materiale dowodowym, w którym nie znajdowało się zaświadczenie uprawnionego lekarza wskazującego brak przeciwskazań do kierowania pojazdami przez skarżącego. Nie sposób przy tym nie dostrzec faktu ograniczenia postępowania dowodowego, które powinno być skoncentrowane na dowodach obrazujących stan zdrowia strony, a nie jedynie do "notatki urzędowej" funkcjonariusza Policji. Notatka urzędowa stanowiąca w istocie adnotacje, o jakiej mowa w art. 72 § 1 k.p.a., nie jest dowodem, który mógłby samodzielnie potwierdzać kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy elementy hipotezy art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy, szczególnie, że poddane w wątpliwość zostały zawarte w niej informacje innymi dowodami.

Zdaniem skarżącego, w sprawie nie wykazano względem niego, aby istniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia, mogące przekonywać do zasadności skierowania go na badania lekarskie. Tłumaczenie SKO w uzasadnieniu, iż wydanie decyzji o skierowaniu na badania jawi się jako słuszne bowiem skarżący "przyznał, że korzysta z okularów jedynie do czytania" jawi się jako kuriozalne, szczególnie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego (tj. zaświadczenia lekarskiego). Korzystanie z okularów do czytania nigdy nie było przeciwskazaniem do kierowania pojazdami samym w sobie (w szczególności, kiedy lekarz tak jak w przypadku skarżącego potwierdził zdolność do kierowania pojazdami, a uprawnienia do kierowania skarżącemu zostały przedłużone na takiej podstawie).

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia 12 lipca 2022 r. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z akt prowadzonych postępowań przez Komendanta Miejskiego Policji w S. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. w sprawie wystąpienia z wnioskiem o skierowanie jego osoby na badania lekarskie z powodu odwetu za wniesienie skargi, na okoliczność niezgodnego z prawem postępowania KMP w S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] maja 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2021 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych przez niego uprawnień.

Przeprowadzona na skutek powyższej skargi sądowa kontrola wymienionych decyzji wykazała, że decyzje te nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu, nakazującym wyeliminowanie tych aktów z obrotu prawnego. Skarga, jako niezasadna, podlegała zatem oddaleniu.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm. - dalej jako "ustawa").

Stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia.

Sąd dostrzegł, że organ odwoławczy błędnie wskazał w podstawie prawnej decyzji art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, który został zmieniony przez art. 4 pkt 30 ustawy z dnia 14 października 2021 r. (Dz.U.2021.1997) zmieniającej ustawę o kierujących pojazdami z dniem 5 grudnia 2021 r. i należało wskazać jednostkę art. 99 ust. 1 pkt 2, jednakże nie miało to wpływu na wynik sprawy. Przy czym w uzasadnieniu decyzji organ powołał i przytoczył treść art. 99 ust. 1 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Podkreślić należy, że powyższe regulacje pozostają w ścisłym związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega między innymi osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia.

Z powołanych przepisów nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, aby skierować go na badanie lekarskie. Mowa jest w nich bowiem tylko, aby były one uzasadnione i poważne. Oznacza to, że właściwy organ, po otrzymaniu informacji o wątpliwościach co do stanu zdrowia kierowcy, zobowiązany jest dokonać oceny, czy w tym konkretnym przypadku zgłoszone zastrzeżenia spełniają powyższe cechy. Przy czym wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy, o których mowa powyżej, muszą dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które bezpośrednio mogłyby mieć wpływ na zdolność kierowcy do bezpiecznego prowadzenia pojazdów w ruchu drogowym, tak jak ma to miejsce w tej sprawie, która dotyczy zastrzeżeń co do sprawności narządów wzroku i słuchu, a więc bez wątpienia istotnych dla każdego kierowcy kwestii zdrowotnych.

Ponadto, w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że informacje o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy muszą pochodzić z wiarygodnego źródła i mają być konkretne. Nie muszą być jednak w stu procentach pewne, albowiem dopiero przeprowadzone badania przez uprawnionych lekarzy dadzą w tym zakresie wynik pewny. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu faktycznych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku danego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości organu. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii należy bowiem do uprawnionych w tym zakresie lekarzy, którzy na podstawie badania lekarskiego wydają przewidziane prawem orzeczenie (zob. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., I OSK 1699/16, wyrok NSA z 27 marca 2019r., I OSK 1502/17, dostępny w CBOSA).

Zdaniem Sądu, w sytuacji skarżącego, na podstawie zebranego materiału dowodowego, organ kierujący go na badania miał prawo powziąć wątpliwości co jego stanu zdrowia jako kierowcy z uwagi na zakres zastrzeżeń zdrowotnych, jak już powyżej wskazano, dotyczących istotnych kwestii zdrowotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, charakteru działalności zawodowej strony i kategorii posiadanych uprawnień.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, iż wniosek Komendanta Komendy Miejskiej Policji w S., oparty na notatce policyjnej z dnia 18 kwietnia 2019 r. sporządzonej po kontroli kierującego przez uprawnionego funkcjonariusza Policji, stanowi wiarygodne źródło wskazanych zastrzeżeń zdrowotnych.

Zdaniem Sądu, nie ma znaczenia dla powyższej oceny źródła informacji o zastrzeżeniach zdrowotnych fakt, że notatka urzędowa z kontroli kierowcy została sporządzona parę dni po tym zdarzeniu. Po pierwsze, wiadomym jest, że w ramach interwencji, czy kontroli policjanci sporządzają własne notatki i po zakończonych działaniach sporządzane są notatki we właściwej formie. Po drugie, dokument sporządzony z przebiegu kontroli, nawet w kilka dni po jej zakończeniu, nadal jest dokumentem urzędowym, sporządzony przez uprawnionego funkcjonariusza Policji i ma walor dowodu na okoliczność tego, co zostało w nim zapisane. Dokument ten, jak wynika z całokształtu akt sądowoadministracyjnych, na podstawie których co do zasady Sąd orzeka, nie został w żaden sposób skorygowany, czy pozbawiony mocy dowodowej.

Należy wyjaśnić, że Sąd może wyjątkowo uzupełnić dokumenty z akt na zasadzie z art. 106 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W ocenie Sądu wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z akt spraw skargowych wszczętych przez niego wobec funkcjonariuszy nie jest dowodem niezbędnym do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w tej sprawie. Samo przekonanie strony o sporządzeniu notatki przez policjanta w sposób nieprawidłowy, czy w odwecie za jego skargę na działania Policji nie może stanowić o tym, że notatkę urzędową Sąd ma uznać za nieważną, a wniosek organu Policji za nieuprawniony. Okoliczność, że skarżący wszczął postępowania skargowe co do niezgodnego z prawem, w jego przekonaniu, postępowania funkcjonariuszy nie może stanowić dla Sądu obecnie orzekającego przesłanki dla stwierdzenia wadliwości prawnej zaskarżonych decyzji.

Należy też wskazać, że nie ma racji skarżący, iż organy powinny przesłuchać inspektora transportu drogowego, który nie zgłosił zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. Inspektor ten dokonał kontroli pojazdu i kierującego w zakresie w swoich kompetencji, zaś funkcjonariusz Policji z wydziału ruchu drogowego w ramach swoich uprawnień i w ich zakresie, niezależnie od działań inspektora transportu drogowego, miał prawo zgłosić dostrzeżone nieprawidłowości zdrowotne. Zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.

Podsumowując, z uwagi na przedstawione aspekty niniejszej sprawy, Sąd uznał, że stanowisko organów o konieczności jednoznacznego potwierdzenia przez lekarzy specjalistów stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy jest uzasadnione. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie, wydana na wniosek organu kontroli ruchu drogowego, jest zgodna z prawem. Kwestionowane skargą decyzje zostały wydane w dostatecznie wyjaśnionych okolicznościach sprawy, w ramach prawidłowej procedury, na podstawie rzetelnej oceny dowodów. Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i od tego momentu aktywnie uczestniczył w nim składając pisma i wnioski. Nadto, organ przesłuchał skarżącego na okoliczności ujęte w notatce urzędowej i we wniosku, a zatem skarżący wypowiedział się co do opisanych w nich faktów. Z tych względów zarzuty odnośnie naruszenia procedury k.p.a. nie mogły odnieść skutku.

W tym stanie rzeczy Sąd postanowił skargę oddalić, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.