Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1256/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9x ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9zb ust. 1, art. 9zc, art. 9zd
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 38 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędziowie NSA Marzenna Linska-Wawrzon del WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 1219/14 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewłaściwe gospodarowanie odpadami oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 15 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z [...] lipca 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niewłaściwe gospodarowanie odpadami.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zawiadomieniem z 27 marca 2014 r. Wójt Gminy Chybie poinformował Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieprzekazywanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Organ I instancji wyjaśnił, że Spółka jest przedsiębiorcą odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu gminy Chybie na podstawie umowy nr 107/2013, zawartej 4 czerwca 2013 r. po przeprowadzonej procedurze przetargowej. Zgodnie z planem gospodarki odpadami dla województwa śląskiego 2014, przyjętym uchwałą Sejmiku Województwa Śląskiego Nr 374/123/IV/2012 z 14 lutego 2012 r., jako regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu III została wyznaczona instalacja mechaniczno-biologiczna w Knurowie, zarządzana przez B. sp. z o.o. z siedzibą w K.

Decyzją z [...] maja 2014 r. Wójt Gminy Chybie nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 zł. W podstawie prawnej powołał art. 9x ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9zb ust. 1, art. 9zc, art. 9zd ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm., zwanej dalej jako "ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach").

Organ I instancji wyjaśnił, że ze złożonej dokumentacji wynika, że Spółka w lipcu 2013 r. zebrała 94,94 Mg zmieszanych odpadów komunalnych z terenu gminy Chybie, z czego 77,84 Mg tych odpadów trafiło do instalacji zastępczej prowadzonej przez Cofinco Poland Sp. z o.o., 7,84 Mg do instalacji zastępczej prowadzonej przez C. z o.o., 3,24 Mg do instalacji zastępczej prowadzonej przez D. Sp. z o.o., a jedynie 6,02 Mg do instalacji regionalnej prowadzonej przez E. Sp. z o.o. W sierpniu, wrześniu, październiku i listopadzie 2013 r. do instalacji regionalnej prowadzonej z terenu gminy Chybie nie trafiły żadne odpady zmieszane ani pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania. W grudniu z zebranej ilości 210,57 Mg do instalacji regionalnej trafiło jedynie 8,08 Mg.

Organ I instancji wskazał, że 21 października 2013 r., po kilkukrotnym przypomnieniu spółce o obowiązku przedłożenia umowy na zagospodarowanie odpadów z regionalną instalacją do przetwarzania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne złożył pisemne wyjaśnienie, że jest w trakcie uzgadniania umowy z RIPOK. Wystąpieniem, które wpłynęło do organu I Instancji 7 listopada 2013 r., Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach wskazał na nieprawidłowości w gospodarowaniu odpadami przez Spółkę oraz wniósł o podjęcie działań mających na celu przymuszenie odbiorcy odpadów do spełnienia obowiązku wynikającego z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W związku z tym wezwano Spółkę do przedstawienia umów zawartych na dzień 1 lipca 2013 r. ze wszystkimi instalacjami regionalnymi (bądź zastępczymi), do których powinny trafiać bądź trafiły odpady z terenu gminy Chybie zgodnie z planem gospodarki odpadami dla województwa śląskiego 2014. W wyznaczonym terminie Spółka powołała się na art. 105 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21) dopuszczający, jej zdaniem, kierowanie zmieszanych odpadów komunalnych na składowisko będące instalacją zastępczą zgodnie z wojewódzkim planem gospodarki odpadami.

Stanowisko w tym zakresie wyraził Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach. Podkreślił, że wskazana podstawa prawna nie zwalnia podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z obowiązku przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. W związku z tym po raz kolejny wezwano Spółkę do przedstawienia umów zawartych na dzień 1 lipca 2013 r. z wszystkimi instalacjami regionalnymi (bądź zastępczymi) do których powinny trafiać bądź trafiły odpady z terenu gminy Chybie. Jednocześnie organ zwrócił się do Ministra Środowiska z prośbą o interpretację przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o odpadach. Pismem z 20 lutego 2014 r. Minister Środowiska podtrzymał stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Katowicach. W związku z tym organ I instancji nałożył na Spółkę przedmiotową karę pieniężną.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka.

Zaskarżoną decyzją z 10 lipca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że zasadniczy argument Spółki odwołuje się do brzmienia art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach. Spółka wskazuje, że w sprawie zaistniały "inne przyczyny", o jakich mowa w tym przepisie, uzasadniające przekazywanie odpadów do instalacji zastępczej. Jako tego rodzaju przyczynę wskazuje na brak umowy zawartej z RIPOK. W ocenie Sądu I instancji, stanowisko to pomija charakter i zakres regulacji art. 38 ustawy o odpadach. Jego adresatem jest sejmik województwa, a przepis dotyczy treści uchwały w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Przepis art. 38 ust. 2 zawiera wskazania dotyczące obligatoryjnej treści tej uchwały, stanowiąc, że uchwała powinna określać po pierwsze regiony gospodarki odpadami, a po drugie regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach oraz instalacje przewidziane do ich zastępczej obsługi, gdy instalacja regionalna uległa awarii, z innych przyczyn nie może przyjmować odpadów oraz do czasu uruchomienia regionalnej instalacji. Zdaniem Sądu I instancji, przepis ten nie odnosi się do obowiązków przedsiębiorców w sposób bezpośredni, przez wskazanie w jakich sytuacjach mogą korzystać z instalacji zastępczej. Delegacja z art. 38 ust. 2 ustawy o odpadach do wydania aktu prawa miejscowego nie uprawnia sejmiku województwa do określenia przypadków, uzasadniających przyjmowanie odpadów od przedsiębiorców przez instalacje zastępcze i określenia "innych przyczyn". W konsekwencji katalog przypadków uzasadniających przyjmowanie odpadów przez instalacje zastępcze ma charakter ustawowy. Inne przyczyny, dla których wskazana w uchwale regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych nie może przyjmować odpadów powinny być zatem określane z uwzględnieniem regulacji art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach. Zwrot "inne przyczyny" ma charakter otwarty, jednak rodzaj tych przyczyn nie jest dowolny. W ocenie Sądu I instancji, w katalogu tym mogą mieścić się tylko przypadki, które swoim charakterem i cechami odpowiadają pozostałym dwóm przypadkom przewidzianym w ustawie. Sąd I instancji wskazał, że niewątpliwie awaria regionalnej instalacji oraz fakt, że nie została ona jeszcze uruchomiona, na mocy ustawy uprawniają instalacje zastępcze do przyjmowania odpadów. Są to przeszkody niezależne od woli samych przedsiębiorców, o charakterze zdarzeń losowych (awarie) lub obiektywnie istniejącego stanu faktycznego (instalacja regionalna jeszcze nie funkcjonuje). Mając na względzie regułę interpretacyjną eiusdem generis ("tego samego rodzaju"), należy, w ocenie Sądu I instancji, przyjąć, że również "inne przyczyny", z powodu których instalacja regionalna nie może przyjmować odpadów powinny być ograniczone do przypadków o cechach zdarzeń losowych, niezależnych od działań i decyzji zainteresowanych podmiotów. Przedsiębiorcy zajmujący się odbiorem od mieszkańców odpadów komunalnych nie mają, nawet względnej, możliwości wyboru instalacji, do której powinni odstawiać określonego rodzaju odpady komunalne. W ocenie Sądu I instancji, nie można zatem uznać, że brak porozumienia (umowy) mógłby stanowić podstawę do przyjmowania odpadów przez instalację zastępczą.

Sąd I instancji podkreślił, że działalność w zakresie odbierania odpadów jest działalnością regulowaną. Ubiegając się o wpis do rejestru, przedsiębiorca składa oświadczenie, że spełnia warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania odpadów, określone w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 9c ust. 4 pkt 2). Przepis art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na przedsiębiorcę obowiązek przekazywania określonych w nim odpadów przeznaczonych do składowania, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów. Od zasady tej nie przewiduje wyjątków, co oznacza, że przedsiębiorca nie ma swobody w wyborze instalacji. Odbiór odpadów następuje na podstawie umowy, jednak prowadzący regionalną instalację ma obowiązek ją zawrzeć ze wszystkimi podmiotami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, którzy wykonują swoją działalność w ramach danego regionu (art. 9l ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Prowadzący instalację regionalną na wniosek podmiotu odbierającego odpady od właścicieli ma obowiązek przedstawić kalkulację kosztów zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych, w terminie 7 dni (art. 9m u.c.p.). W ocenie Sądu I instancji, z powyższych regulacji wynika, że swoboda stron umowy jest ograniczona, zarówno w zakresie wyboru kontrahenta, jak i warunków zawarcia umowy. Na obu jej stronach ciąży obowiązek zawarcia umowy, jako warunku wywiązywania się z ustawowego obowiązku.

Sąd I instancji podkreślił, że w przypadku wystąpienia awarii instalacji regionalnej, uniemożliwiającej odbiór odpadów, odpady te przekazuje się do instalacji zastępczej, wskazanej w uchwale sejmiku województwa w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. W takiej sytuacji ustawa nakłada na prowadzącego instalację zastępczą obowiązek przyjęcia przekazanych do niej odpadów, bez zawierania kolejnej umowy. Norma art. 9l ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie stanowi o uprawnieniu przedsiębiorców odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości do samodzielnego kwalifikowania stanu faktycznego jako "awarii" i dostarczenia odpadów do instalacji zastępczej. Redakcja art. 9l ust. 2, stanowiąca o "przekazywaniu odpadów" nie przesądza, kto takiego przekazania miałby dokonać. Przepis ten nie wyklucza wprost dokonania takiego przekazania przez przedsiębiorcę odbierającego odpady, więc sytuacja taka nie jest wykluczona, powinna ona jednak mieć cechy "przekazania". W ocenie Sądu I instancji, mając na względzie pierwotny i zasadniczy obowiązek dostarczania odpadów do instalacji regionalnej, przekazanie o jakim mowa w art. 9l ust. 2 ustawy, powinno mieć charakter następczy i pod względem formalnym stanowić konsekwencję dostarczenia odpadów do instalacji regionalnej, a wobec jej awarii, dopiero następczo możliwe jest przekazanie odpadów do instalacji zastępczej. Nie jest zatem możliwe dostarczenie określonych odpadów bezpośrednio do instalacji zastępczej, na podstawie np. zawartej z nią umowy, z pominięciem instalacji regionalnej. Gdy odbierający odpady od właścicieli nieruchomości nie dysponuje umową zawartą z prowadzącym instalację regionalną, brak jest podstaw do przyjęcia, że ich oddanie do instalacji zastępczej następuje w trybie przekazania odpadów na podstawie art. 9l ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka.

Zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię.

Po pierwsze, art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach w związku z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez przyjęcie, że "inne przyczyny" w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, umożliwiające skierowanie odpadów wymienionych w art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do instalacji zastępczej, oznaczają przypadki odpowiadające swoim charakterem i cechami awarii instalacji regionalnej lub brakiem jej uruchomienia. Błędna wykładnia tego przepisu polegała również na przyjęciu, że awaria instalacji regionalnej lub brak jej uruchomienia uprawnia instalację zastępczą do przyjmowania odpadów wymienionych w art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Po drugie, art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez przyjęcie, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie ma możliwości wyboru instalacji, do której skieruje odpady wymienione w tym przepisie oraz, że obowiązek przekazania odpadów do instalacji regionalnej dotyczy wyłącznie odpadów przeznaczonych do składowania.

Po trzecie, art. 9l ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez przyjęcie, że prowadzący instalację regionalną ma obowiązek zawrzeć umowę w sprawie odbierania odpadów ze wszystkimi podmiotami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

Po czwarte, art. 9l ust. 1 w związku z art. 9m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez przyjęcie, że wskazane przepisy określają warunki zawarcia umowy między prowadzącym instalację regionalną a podmiotami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości.

Po piąte, art. 9l ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez przyjęcie, że w przypadku awarii instalacji regionalnej przekazanie odpadów do instalacji zastępczej następuje jako konsekwencja dostarczenia odpadów do instalacji regionalnej, a niemożliwe jest dostarczenie odpadów bezpośrednio do instalacji zastępczej.

Spółka wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 stycznia 2015 r. całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a."). W razie nieuwzględnienia powyższego wniosku, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Spółka wniosła także o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach w związku z art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez przyjęcie, że "inne przyczyny" w rozumieniu art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, umożliwiające skierowanie odpadów wymienionych w art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do instalacji zastępczej, oznaczają przypadki odpowiadające swoim charakterem i cechami awarii instalacji regionalnej lub brakiem jej uruchomienia.

Zgodnie z art. 9e ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych bezpośrednio do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych oraz odpadów zielonych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych albo w przypadkach, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Przepis art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach przewiduje z kolei, że uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami określa regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

Z powyższych przepisów wynika zatem, że zasadą jest przekazywanie odpadów do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów. Natomiast w trzech przypadkach możliwe jest przekazywanie odpadów do instalacji zastępczej – (1) jeżeli znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub (2) nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz (3) do czasu uruchomienia regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje wykładnię art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach przedstawioną przez Sąd I instancji i opartą o regułę interpretacyjną eiusdem genesis. Inne przyczyny, o których stanowi powyższy przepis, muszą uwzględniać całość normy z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach. "Inne przyczyny", z powodu których instalacja regionalna nie może przyjmować odpadów powinny być więc ograniczone do przypadków o cechach zdarzeń losowych, niezależnych od działań i decyzji zainteresowanych podmiotów. "Inne przyczyny" nie oznaczają przyczyn o charakterze ekonomicznym, a więc Spółka nie może uniknąć odpowiedzialności za nieprzekazywanie odpadów do RIPOK powołując się na brak zawarcia stosownej umowy z instalacją lub brak opłacalności tego rodzaju działań. Za tego rodzaju interpretacją przemawia również literalne brzmienie art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach. W treści tego przepisu ustawodawca nieprzypadkowo posłużył się sformułowaniem "w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja [...] nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn". Treść cytowanego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje na przyczyny leżące po stronie RIPOK, a nie po stronie przedsiębiorcy. Chodzi zatem o sytuację, w której instalacja nie może odebrać odpadów, a nie przypadek (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), w którym przedsiębiorca nie może przekazać odpadów. Na gruncie art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach tego rodzaju rozróżnienia ma znaczenie prawne i powinno być uwzględnione przy wykładni tego przepisu.

Zarówno regionalne jak i zastępcze instalacje do przetwarzania odpadów wymienione są w uchwale w sprawie wojewódzkiego planu i w uchwale sprawie wykonania tego planu. Zgodnie z planem gospodarki odpadami dla województwa śląskiego 2014, przyjętym uchwałą Sejmiku Województwa Śląskiego Nr 374/123/IV/2012 z 14 lutego 2012 r., jako regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu III została wyznaczona instalacja mechaniczno-biologiczna w Knurowie, zarządzana przez PPHU Komart sp. z o.o. z siedzibą w Knurowie. Nie ulega wątpliwości, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją funkcjonowała już dla tego regionu instalacja regionalna do przetwarzania odpadów. Brak więc było podstaw do przekazywania przez Spółkę przedmiotowych odpadów do instalacji zastępczej, skoro instalacja regionalna została już uruchomiona i funkcjonowała, nie uległa awarii oraz nie było innych przyczyn, które powodowałby, że instalacja ta nie mogła przyjmować opadów. Dlatego też uzasadniało to wymierzenie Spółce kary pieniężnej, o której stanowi art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez przyjęcie, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie ma możliwości wyboru instalacji, do której skieruje odpady wymienione w tym przepisie. Jak wynika z wcześniejszych rozważań, wybór ten jest ograniczony jedynie do przypadków, w których funkcjonuje więcej niż jedna regionalna instalacja lub przypadków, w których spełnione zostaną przesłanki przekazania odpadów do instalacji zastępczej. Przedsiębiorcy zajmujący się odbiorem od mieszkańców odpadów komunalnych mają prawny obowiązek zawarcia umowy pozwalającej im na prowadzenie określonej działalności w zakresie gospodarowania odpadami. Zgodnie bowiem z art. 9l ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, prowadzący regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, w granicach posiadanych mocy przerobowych, jest obowiązany zawrzeć umowę na zagospodarowanie zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów zielonych ze wszystkimi podmiotami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, którzy wykonują swoją działalność w ramach regionu gospodarki odpadami komunalnymi lub z gminą organizującą odbieranie odpadów komunalnych, wchodzącą w skład regionu gospodarki odpadami komunalnymi. Z przepisu tego wynika obowiązek prowadzącego RIPOK do zawarcia tego rodzaju umowy. Z samej jednak istoty tego rodzaju stosunku umownego wynika, że obowiązek ten ciąży również na przekazującym odpady, który chce prowadzić taką działalność na podstawie stosownej decyzji administracyjnej. Z tej też przyczyny na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 9l ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także zarzut naruszenia art. 9l ust. 1 w związku z art. 9m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie przyjął, że przepisy te określają warunki zawarcia umowy między prowadzącym instalację regionalną a podmiotami odbierającymi odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Sąd I instancji prawidłowo natomiast stwierdził, że swoboda zawierania umów w tym zakresie jest ograniczona przez obowiązki nałożone przepisami ustawy.

Zamierzonego skutku nie mógł odnieść zarzut dotyczący naruszania art. 9l ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przez przyjęcie, że w przypadku awarii instalacji regionalnej przekazanie odpadów do instalacji zastępczej następuje jako konsekwencja dostarczenia odpadów do instalacji regionalnej, a niemożliwe jest dostarczenie odpadów bezpośrednio do instalacji zastępczej. Kwestia ta pozostaje poza granicami sprawy, ponieważ w tym przypadku nie doszło do awarii instalacji regionalnej i sposób przekazywania odpadów do instalacji zastępczej w przypadku awarii instalacji regionalnej nie ma znaczenia dla zasadności wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w kontrolowanym przez Sąd I instancji postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 10 lipca 2014 r.

Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.