Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 28/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 101
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 27
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem K. a Burmistrzem L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji w sprawie ponoszenia opłat za pobyt małoletniego D. R. w Domu Pomocy Społecznej w Z. postanawia: wskazać Burmistrza L. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Burmistrz K., reprezentowany przez Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., wnioskiem z dnia 18 lutego 2010 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość powstałego pomiędzy nim a Burmistrzem L.- Kierownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji w sprawie ponoszenia opłat za pobyt małoletniego D. R. w Domu Pomocy Społecznej w Z. poprzez wskazanie Burmistrza L. - Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. jako organu właściwego w sprawie.

W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., działając z upoważnienia Burmistrza L., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. uznał się niewłaściwym do załatwienia sprawy małoletniego D. R. i przekazał sprawę Miejsko-Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w K. podnosząc, iż ponieważ obecny opiekun prawny D. R. – K. J. zamieszkuje w K. - to właściwym miejscowo i rzeczowo organem gminy jest w niniejszej sprawie Burmistrz K.

Z treści wniosku wynikało, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia [...] maja 2005 r. (sygn. akt [...]) małoletni D. R. został umieszczony w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w L., gdyż rodzice jego zostali pozbawienia władzy rodzicielskiej, zaś opiekunem prawnym małoletniego została A. B. - pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L.. Następnie, postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] grudnia 2008 r. (sygn. akt [...]) wobec małoletniego D. R. został orzeczony środek wychowawczy w postaci umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej.

W tym miejscu wnioskodawca wyjaśnił, że pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej poprzedza wydanie kilku decyzji administracyjnych, które dotyczą kolejno: skierowania, ustalenia opłaty oraz umieszczenia.

Zgodnie z przepisem art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm. ) decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w nim wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Stosownie natomiast do art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1. mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2. małżonek, zstępni przed wstępnymi 3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

Przepisem określającym właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest przy tym art. 101 w/w ustawy o pomocy społecznej, który w ust. 1 stanowi, iż właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym pojęcie miejsca zamieszkania należy rozumieć, zgodnie z ogólną jego definicją zawartą w kodeksie cywilnym, który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna ( art. 27 k.c.).

Odnosząc się do przedmiotowego stanu faktycznego, wnioskodawca podnosił zatem, że małoletni D. R. został umieszczony w domu pomocy społecznej w Z. w dniu [...] lutego 2010 r. na podstawie decyzji o skierowaniu do domu opieki społecznej i odpłatności za pobyt w nim, którą wydał Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. ( decyzja z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]). W tym czasie bowiem opiekunem prawnym małoletniego była A. B. zam. w L. W związku z powyższym, organem właściwym do wydania decyzji w sprawie aktualizacji opłat za pobyt małoletniego w Domu Pomocy Społecznej w Z. jest Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L.

W odpowiedzi na wyżej przedstawiony wniosek Burmistrz L., reprezentowany przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wnosił o wskazanie Burmistrza K. - Dyrektora Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. jako organu właściwego do wydania decyzji w sprawie aktualizacji opłat za pobyt małoletniego D. R. w Domu Pomocy Społecznej w Z.

Odpowiadając na wniosek, Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wskazał, że po umieszczeniu D. R. w DPS w Z. jego kolejnym opiekunem prawnym została K. J. zamieszkała w K. Z uwagi na fakt, że uległa zmianie sytuacja dochodowa małoletniego, ponieważ od dnia [...] listopada 2010 r. uzyskał on dochód, w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, koniecznym stało się wszczęcie postępowania celem wydania decyzji o aktualizacji odpłatności za jego w DPS.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej – p.p.s.a.), spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o który mowa w cytowanym wyżej artykule.

Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem K., reprezentowanym przez Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. a Burmistrzem L.- Kierownikiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. był sporem o właściwość i dotyczył wskazania organu właściwego do wydania decyzji w sprawie ponoszenia opłat za pobyt małoletniego D. R. w Domu Pomocy Społecznej w Z.

Wspomniana wyżej decyzja miała swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. ).

Ustawa ta stanowiąc w art. 101 ust. 1, że właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, nie zawiera jednak legalnej definicji tego ostatniego pojęcia. Z tego powodu zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego ( dalej: k.c.).

W analizowanej sytuacji istotny był przepis art. 27 k.c., który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania jej opiekuna (art. 27 k.c.).

Z kolei, w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej, decyzję w tej materii, jak również decyzję ustalającą opłatę za pobyt w tego rodzaju placówce, wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej ( art. 59 ust. 1 cyt. ustawy).

Przepisy ustawy nie przewidują przy tym odrębnej regulacji prawnej dla decyzji aktualizującej powyższą opłatę, choć wyodrębniają jeszcze decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej.

Z tego powodu należy uznać, że decyzja aktualizująca opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej jest decyzją, która na nowo ustala taką opłatę a zatem ma do niej zastosowanie regulacja dotycząca decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt w placówce opiekuńczej tj. art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

W związku z powyższym, decyzję o aktualizacji opłaty winien wydać organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu kierowania jej do domu pomocy społecznej.

Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należało – wg Naczelnego Sądu Administracyjnego – uznać, że ponieważ miejscem zamieszkania małoletniego D. R. w dniu kierowania go do Domu Opieki Społecznej w Z. było miejsce zamieszkania jego ówczesnego opiekuna prawnego (Pani A. B. zamieszkałej w L.), to z tego powodu Burmistrz L., w imieniu którego działa Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. był właściwy do wydania decyzji o skierowaniu małoletniego do placówki opiekuńczej i do wydania decyzji ustalającej opłatę za pobyt w niej. Z tego samego zatem powodu Burmistrz L. (Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L.) jest właściwy do wydania nowej decyzji w sprawie opłaty za pobyt D. R. w domu opieki społecznej.

Z tych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.