Wyrok NSA, sygn. akt I SA 2224/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 1996 nr 118 poz. 561
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
Teza: Następca prawny przedsiębiorstwa państwowego, które zostało uwłaszczone, jest uprawniony do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w części dotyczącej odpłatności za nabyte budynki na zasadzie art. 40 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 118 poz. 561 ze zm./, przewidującego wstąpienie kupującego lub przejmującego przedsiębiorstwo we wszelkie prawa i obowiązków poprzednika, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego wynikają.

TEZY

Następca prawny przedsiębiorstwa państwowego, które zostało uwłaszczone, jest uprawniony do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w części dotyczącej odpłatności za nabyte budynki na zasadzie art. 40 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych /Dz.U. nr 118 poz. 561 ze zm./, przewidującego wstąpienie kupującego lub przejmującego przedsiębiorstwo we wszelkie prawa i obowiązków poprzednika, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego wynikają.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Robót Wiertniczych "H." SA w G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 29 września 1999 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody G. z dnia 23 grudnia 1997 r. (...) - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda G., powołując się na art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./, decyzją (...) z dnia 23 lutego 1995 r., stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Robót Wiertniczych w G.: prawa użytkowania wieczystego gruntu, położonego w G. przy ul. S. 45/49, a oznaczonego jako działki nr 39/3, 40, 41 i 42, oraz - nieodpłatnie - prawa własności budynków i budowli usytuowanych na tymże gruncie. Następnie tenże Wojewoda, działając na podstawie art. 155 Kpa, decyzją (...) z dnia 23 grudnia 1997 r. zmienił powyższą decyzję w ten sposób, że uzupełnił rozstrzygnięcie o budynki pierwotnie pominięte, a nadto ustalił na rzecz Skarbu Państwa - zwaloryzowaną na podstawie par. 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu /Dz.U. nr 23 poz. 97 ze zm./ - odpłatność za nabyte budynki w kwocie 44.784,00 zł. Od decyzji z dnia 23 grudnia 1997 r. nie zostało złożone odwołanie do organu drugiej instancji.

Przedsiębiorstwo Robót Wiertniczych w G. zostało zlikwidowane decyzją Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa nr 13 z dnia 30 kwietnia 1991 r. i wykreślone z sądowego rejestru przedsiębiorstw państwowych. Część mienia pozostałego po tym Przedsiębiorstwie oddano w leasing Przedsiębiorstwu Robót Wiertniczych "H." S.A. w G. W dniu 26 marca 1998 r. natomiast w wyniku notarialnej umowy, nazwanej "umową przeniesienia przedsiębiorstwa i ustanowienia hipotek" doszło do przejęcia wszelkich, oddanych w leasing, składników byłego Przedsiębiorstwa Robót Wiertniczych w G. na rzecz wskazanej Spółki Akcyjnej.

W umowie tej wymieniona Spółka zobowiązała się do zapłaty Skarbowi Państwa kwoty 44.784,00 zł, związanej z odpłatnością za uwłaszczone budynki.

W dniu 10 lipca 1998 r. Przedsiębiorstwo Robót Wiertniczych "H." S.A. w G. zwróciło się do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody G. (...) z dnia 23 grudnia 1997 r. w części ustalającej kwotę odpłatności za nabyte budynki. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją (...) z dnia 26 lutego 1999 r. nie uwzględnił jednakże tego wniosku i odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji w nadmienionym zakresie. Na żądanie Spółki sprawa w powyższym względzie została rozpoznana ponownie, po czym decyzją (...) z 29 września 1999 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoją pierwszą decyzję i w uzasadnieniu podkreślił, że kwota odpłatności została obliczona zgodnie z obowiązującymi w dacie wydania decyzji organu wojewódzkiego, tj. w dniu 23 grudnia 1997 r., przepisami prawa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo Robót Wiertniczych "H." S.A. w G. wniosło o uchylenie obu wskazanych wyżej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody G. (...) z dnia 23 grudnia 1997 r. w części ustalającej kwotę odpłatności za nabyte budynki.

Według skarżących, oceniając kwestię prawidłowości kwestionowanej decyzji organu wojewódzkiego należało uwzględnić zmieniony z dniem 1 stycznia 1998 r. stan prawny. W dacie tej, bowiem weszły w życie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a z art. 233 tej ustawy wynika, że sprawy wszczęte a nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Aczkolwiek skarżąca w zawartej w dniu 26 marca 1998 r. umowie notarialnej nabycia wszelkich składników byłego Przedsiębiorstwa Robót Wiertniczych w G. zobowiązała się do zapłaty Skarbowi Państwa kwoty 44.784,00 zł z tytułu odpłatności za uwłaszczone budynki, to niemniej jednak przyznać trzeba, że jako następca prawny tegoż Przedsiębiorstwa jest ona zarazem formalnie uprawniona do żądania stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z dnia 23 grudnia 1997 r. w części ustalającej kwotę odpłatności za nabyte budynki, zatem decyzji stanowiącej źródło obowiązku tej zapłaty. Zagadnienie legitymacji skarżącej przesądzają przepisy ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych z dnia 30 sierpnia 1996 r. /Dz.U. nr 118 poz. 561 ze zm./, w szczególności art. 40 tej ustawy, przewidujący sukcesję kupującego lub przejmującego przedsiębiorstwo we wszelkie prawa i obowiązki poprzednika, bez względu na charakter prawny stosunku prawnego, z którego wynikają.

Z punktu widzenia merytorycznego jednakże żądanie to nie jest uzasadnione. Rozstrzygające znaczenie ma tu okoliczność, jak to słusznie przyjął Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że podważana decyzja Wojewody G., ustalająca wysokość odpłatności za uwłaszczone budynki, usytuowane na przedmiotowych działkach, została wydana jeszcze pod rządem ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./. W konsekwencji jako podstawę prawną określenia wysokości zrewaloryzowanej sumy odpłatności za nabyte budynki trafnie wskazano w tej decyzji akt wykonawczy w postaci rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu /Dz.U. nr 23 poz. 97 ze zm./.

Nie można podzielić poglądu skarżącej, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rozpatrując sprawę w aspekcie ewentualnego zaistnienia w odniesieniu do decyzji Wojewody G. z dnia 23 grudnia 1997 r. jednej z wad wymienionych w art. 156 Kpa, powinien był mieć na względzie treść art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a tym samym również korzystniejsze dla skarżącej przepisy aktu wykonawczego - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu /Dz.U. nr 23 poz. 120 ze zm./.

Stosownie do art. 233 powyższej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Oznacza to, że organ prowadzący sprawę w omawianym zakresie jest obowiązany uwzględnić zmieniony w jej toku stan prawny, przy czym nie ma znaczenia, czy chodzi o organ pierwszej instancji, czy też drugiej instancji. Kwestia jednak w tym, że chociaż decyzja Wojewody G. (...) z dnia 23 grudnia 1997 r. dotycząca odpłatności za nabyte budynki nie była w dniu 1 stycznia 1998 r. decyzją ostateczną, to jednakże w sprawie nie było wówczas prowadzone postępowanie, ponieważ od decyzji tej nie zostało złożone odwołanie do organu drugiej instancji. Wobec niezłożenia w ustawowym terminie odwołania decyzja z dnia 23 grudnia 1997 r. stała się ostateczna, co prawda w zmienionym stanie prawnym, lecz jej zgodność z prawem należy oczywiście oceniać według stanu normatywnego, który obowiązywał w dacie jej wydania.

W tej sytuacji należało przyjąć, że stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji nie narusza prawa, a wręcz przeciwnie.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.