Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2053/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1 art. 106 par. 3 i 4 art. 133 par. 1 art. 141 par. 4 art. 151 art. 174 pkt 2 art. 183 art. 184 art. 189 art. 209 art. 210  art. 250
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7 art. 77 par. 1  art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 5 par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2002/16 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 marca 2017r., sygn. akt VII SA/Wa 2002/16, oddalił skargę G. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2016 r., znak [...], w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wszczął w dniu 12 maja 2015r. postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia u G. S. choroby zawodowej: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367). W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ dokonał oceny narażenia zawodowego G. S. pod kątem zatrudnienia w warunkach ekspozycji na nadmierny wysiłek głosowy. Ustalił, że G. S. pracowała od [...] r. do [...] r. jako nauczyciel w przedszkolu oraz od [...] r. do [...]r. jako wychowawca w świetlicy, nauczyciel nauczania indywidualnego, prowadząc zajęcia indywidualne i grupowe (kilku do kilkunastu uczniów) i podczas wykonywania pracy na ww. stanowiskach była narażona na nadmierny wysiłek głosowy.

[...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wydał w stosunku do skarżącej orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., w którym stwierdził brak podstaw do rozpoznania u G. S. wskazanej wyżej choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano na fakt podjęcia przez zainteresowaną leczenia stanów zapalnych w narządzie głosu w Poradni Foniatrycznej w 2012 r. tj. 6 lat po zakończeniu narażenia zawodowego, jak również na fakt, iż dolegliwości w zakresie narządu głosu pod postacią zmian zapalnych pojawiły się po zaledwie 5 latach od rozpoczęcia pracy i nie było nigdy orzekanych przeciwwskazań do pracy na stanowisku nauczyciela. Powyższa jednostka orzecznicza rozpoznała u skarżącej zaburzenia czynnościowe głosu (dysfonia hyperfunkcjonalna), guzki głosowe miękkie w stadium regresji. Wskazano, iż dolegliwości narządu głosu skarżącej są prawdopodobnie wynikiem przebytych infekcji bakteryjnych oraz nieprawidłowej emisji głosu. Także orzekający w II instancji Instytut Medycyny Pracy w [...] po przeprowadzeniu badania laryngologicznego, foniatrycznego i wideostroboskopowego oraz analizie całości dokumentacji dotyczącej sprawy, orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] stwierdził brak podstaw do rozpoznania u G. S. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. IMP w [...] wskazał, że nie wykazano u zainteresowanej guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością głośni i trwałą dysfonią - chorób wymienionych w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).

Po zapoznania się z pismem skarżącej z dnia 21 stycznia 2016 r. organ przesłał nadesłaną przez skarżącą nową dokumentację medyczną do [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...], który w piśmie z dnia 19 lutego 2016 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w orzeczeniu z dnia [...] lipca 2015r. jednocześnie wyjaśniając, iż obecne zmiany w narządzie głosu nie mogą być związane z narażeniem zawodowym na nadmierny wysiłek głosowy, które praktycznie ustało w [...] r., do kiedy to skarżąca pracowała w przedszkolu w pełnym wymiarze godzin. Również Instytut Medycyny Pracy w [...] pismem z dnia 16 marca 2016 r. wypowiedział się, iż analiza dokumentacji medycznej wykazała, że w wykonanych badaniach nie wykazano u G. S. zmian w obrębie narządu głosu uprawniających do rozpoznania choroby zawodowej, w tym guzków twardych, a biorąc pod uwagę fakt, iż narażenie na wysiłek głosowy zakończone zostało w 2006 r. stwierdzone obecnie zmiany trudno wiązać z dawno zakończonym narażeniem zawodowym. Powyższa jednostka orzecznicza również podtrzymała swoją opinię wyrażoną w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2015 r.

W oparciu o powyższy materiał dowodowy [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u G. S. choroby zawodowej: przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat pod postacią guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia.

Główny Inspektor Sanitarny, decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Organ II instancji uznał, że w przypadku podejrzenia choroby zawodowej u G. S. nie został spełniony podstawowy warunek, a mianowicie zarówno placówka uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych w I instancji jak i placówka uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych w II instancji, po przeprowadzeniu niezależnych badań nie rozpoznały u pacjentki żadnej z wymienionych w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Organ wskazał, że wydane w przedmiotowej sprawie przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] oraz Instytut Medycyny Pracy w [...] orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u G. S. choroby zawodowej, jak również opinie uzupełniające, są wyczerpująco uzasadnione i zbieżne w kwestii dokonanego rozpoznania jak również uzasadnienia stanowiska. Powyższe orzeczenia oprócz konkluzji zawierają wyczerpujące uzasadnienia stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości, a użyte w nich sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla stron i organów. Orzeczenia spełniają zatem warunki opinii biegłego i zostały uznane za środek dowodowy w rozumieniu art. 75 i art. 84 k.p.a.

W skardze na powyższą decyzję G. S. zarzuciła naruszenie rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że stwierdzone u niej rozpoznanie w postaci guzków głosowych twardych, połączone z dysfonią hyperfunkcjonalną oraz niedomykalnością głośni, nie jest chorobą zawodową, a w szczególności § 6 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i wydanie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z pominięciem wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych oraz dokumentacji medycznej skarżącej, jak też dokumentacji przebiegu jej zatrudnienia i oceny narażenia zawodowego oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia poprzez wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wobec skarżącej, podczas, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż zachodzą podstawy do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową w postaci przewlekłej choroby narządu głosu, spowodowaną nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia przez organy czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewyjaśnienie rozbieżności między wydanymi w sprawie orzeczeniami lekarskimi oraz brak wszechstronnej oceny orzeczeń lekarskich (w szczególności opinii lekarza specjalisty Szpitala Klinicznego [...] w [...] — dr.n.med. J. K., stwierdzającej rozpoznanie u G. S. guzków głosowych twardych, wymienionych w wykazie chorób zawodowych).

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku przytoczył treść art. 2352 Kodeksu pracy i stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu zarzuty podnoszone przez skarżącą, w szczególności dotyczące naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez ich zaniechanie, nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zawartym w aktach sprawy. Organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie nie tylko interes społeczny ale również słuszny interes skarżącej. Orzeczenia organów obu instancji zawierają wyczerpujące uzasadnienia stanowiska ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości, a użyte w nich sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały. Organy dokonały też prawidłowej oceny, czy wydane orzeczenia lekarskie uwzględniły okoliczności sprawy wymagające wyjaśnienia. Organ skorzystał z możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a posiadany materiał pozwalał mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. W przypadku skarżącej bezspornie ustalono na podstawie orzeczeń lekarskich, że nie wystąpiło u niej schorzenie mogące być potencjalnie zakwalifikowane jako choroba zawodowa wymieniona w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, mimo wieloletniego narażenia skarżącej na nadmierny wysiłek głosowy. Zdaniem Sądu wydane w sprawie orzeczenia lekarskie oraz opinie, zawierają przekonywujące uzasadnienie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Dostarczona dodatkowa dokumentacja medyczna: Karta informacyjna ze Szpitala Klinicznego [...] w [...] z dnia 13 października 2014 r. oraz Opinia lekarza specjalisty Szpitala Klinicznego [...] w [...] z dnia 21 stycznia 2016 r. były przedmiotem analizy ww. jednostek orzeczniczych. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u choroby zawodowej narządu głosu oraz opinie uzupełniające są wyczerpująco uzasadnione i zbieżne w kwestii dokonanego rozpoznania oraz uzasadnienia stanowiska. Skoro skarżąca nie przedstawiła dowodów podważających zasadność wydanych przez kompetentne placówki medyczne opinii, brak jest podstaw do stwierdzenia ich niewiarygodności lub nierzetelności. Takim dowodem nie może być subiektywne odczucie skarżącej, że zgromadzona w sprawie dokumentacja medyczna świadczy o zawodowej etiologii schorzenia, którego dotyczy postępowania. Sąd podkreślił przy tym, że organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej.

Skargą kasacyjną G. S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

1) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.

a) art. 141 § 4 w zw. z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), poprzez: sporządzenie lapidarnego, nie czyniącego zadość ustawowym wymogom uzasadnienia wyroku, które uniemożliwia merytoryczną kontrolę orzeczenia i niewyjaśnienie w uzasadnieniu wszystkich przesłanek rozstrzygnięcia, pomimo że postępowanie administracyjne obarczone było wadami mogącymi mieć wpływ na wynik sprawy; nieodniesienie się przez Sąd I instancji do podnoszonego w skardze zarzutu błędnych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy administracji publicznej w zakresie występowania u skarżącej, tak w okresie jej zatrudnienia w narażeniu zawodowym, jak i po zakończeniu pracy w takim narażeniu, symptomów charakterystycznych dla choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych (potwierdzonych dokumentacją medyczną gromadzoną od 1993 r.); błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie braku związku przyczynowego pomiędzy pracą skarżącej w warunkach mogących wywołać u niej konkretną chorobę a jej stwierdzeniem u pracownika;

b) art. 106 § 3 w zw. art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd I instancji całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, tj.: świadectw pracy i udokumentowanej od 1993 r. po dzień dzisiejszy historii choroby skarżącej, w tym w szczególności opinii lekarza foniatry z dnia 21 stycznia 2016 r., stanowiących dowód świadczenia przez nią przez 25 lat pracy, której towarzyszyło narażenie na nadmierny wysiłek głosowy i co mogło spowodować wystąpienie co najmniej jednej jednostki chorobowej spośród wymienionych w poz. 15 wykazu chorób zawodowych; karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego w dniu 12 maja 2015r., stanowiącej dowód, że skarżąca podczas wykonywania pracy jako nauczyciel była narażona na nadmierny wysiłek głosowy,

- co skutkowało: niedostrzeżeniem przez Sąd I instancji uchybień organów administracyjnych, to jest naruszenia art. 7, 77 §1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organy administracyjne wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy wystąpienie określonych, udokumentowanych objawów uzasadniało orzeczenie choroby zawodowej; oparciem orzeczenia na opiniach lekarzy, które to dowody nie dawały podstaw do formułowania na nich jakichkolwiek wniosków, albowiem nie odnosiły się w żaden sposób do dokumentacji medycznej dotyczącej stanu narządu głosu skarżącej w okresie przed badaniem jej przez [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] i Instytut Medycyny Pracy w [...],

2) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 2352 w zw. art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, poz. 141 ze zm.) i w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869), poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych norm oraz stwierdzenie na ich podstawie braku choroby zawodowej u skarżącej, podczas, gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny nakazywałby stwierdzenie u niej takiej choroby.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że motywacja stanowiska Sądu I instancji ograniczyła się zasadniczo do powielenia uzasadnienia decyzji organów i obejmuje jedynie opis poszczególnych elementów stanu faktycznego, bez wskazania, w jakim zakresie zostały one przez Sąd podzielone. Sąd I instancji błędnie też przyjął za prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez organy, pomimo tego, że organy te nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nie ustaliły, czy problemy z narządem głosu i związane z nim zmiany chorobowe, które zaczęły ujawniać się u skarżącej po kilkunastu latach pracy (ok. [...] r.), mają charakter guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią bądź czy mogą do takich schorzeń prowadzić. Sąd bezpodstawnie przyjął, że dolegliwości w zakresie narządu głosu pod postacią zmian zapalnych pojawiły się po zaledwie 5 latach od rozpoczęcia pracy i nie było nigdy orzekanych przeciwwskazań do pracy na stanowisku nauczyciela. Całkowicie poza zakresem rozważań znalazły się okoliczności, iż u skarżącej zdiagnozowano zaburzenia czynnościowe głosu (dysfonię hyperfunkcjonalną) i guzki głosowe miękkie w stadium regresji. Organy nie podjęły żadnych działań, które miałyby zmierzać to ustalenia etiologii rozpoznanych schorzeń. Sąd praktycznie nie odniósł się też do zastrzeżeń i zarzutów formułowanych przez skarżącą w trakcie postępowania, zwłaszcza w zakresie wadliwości ekspertyz lekarskich i pominięcia faktu wystąpienia u skarżącej guzków głosowych i dysfonii hyperfunkcjonalnej połączonej z niedomykalnością głośni (opinia dr. n. med. J. K. z dnia 21 stycznia 2016 r.). Skarżąca podkreśliła też, że od [...] r. znajduje się pod opieką lekarską w związku z zaburzeniami w funkcjonowaniu narządu głosu, potwierdzoną pełną dokumentacją medyczną złożoną do akt administracyjnych sprawy. Tym samym nie sposób podzielić zapatrywania Sądu, jakoby podjęcie przez nią leczenia stanów zapalnych w narządzie głosu nastąpiło dopiero w 2012 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona.

Chybiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Podkreślić należy, iż jak stanowi art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne. Podstawą orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Skoro Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego. I tak też w niniejszej sprawie uczynił Sąd pierwszej instancji. Do kompetencji Sądu administracyjnego nie należy bowiem rozstrzyganie sprawy administracyjnej co do jej meritum. Zadaniem Sądu administracyjnego jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu i przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym ocena, czy organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Sąd pierwszej instancji nie ustala stanu faktycznego sprawy, a ocenia prawidłowość jego wyjaśnienia i ustalenia przez organy administracji publicznej. Nie oznacza to jednak, że Sąd pierwszej instancji nie może podzielić stanowiska organu co do oceny tego materiału dowodowego. Okoliczność, iż Sąd akceptuje ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny sprawy i podjęte rozstrzygnięcie nie oznacza automatycznie, że dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów procedury sądowoadministracyjnej. Sąd pierwszej instancji wywiązał się w sposób dostateczny z obowiązku sporządzenia formalnie i konstrukcyjnie prawidłowego uzasadnienia, chociaż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest zbyt obszerne. Sąd pierwszej instancji ocenił postępowanie przeprowadzone przed organami obu instancji i wypowiedział się w zakresie podniesionych przez skarżącą zarzutów. Wskazał podstawę prawną wyroku (art. 151 p.p.s.a.), wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia i wypowiedział się w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy odwołując się do materiału dowodowego sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w tym zakresie opiera się na konkretnych danych i wynika z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne z prawem. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, iż z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić wadliwości i twierdzić, że Sąd bezzasadnie przyjął, że organy w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie naruszyły przepisów prawa procesowego. Nie można podzielić zarzutu skarżącej, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że zebrany przez organ materiał dowodowy jest niewystarczający dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nadto pominięte zostały dokumenty znajdujące się w aktach sprawy.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie zarówno Instytut Medycyny Pracy w [...] jak i [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] oraz organy obu instancji przyjęli, iż skarżąca była narażona w środowisku pracy na wysiłek głosowy w stopniu stwarzającym ryzyko powstania choroby zawodowej i za okres narażenia zawodowego jednostki orzecznicze i organy obu instancji przyjęli lata pracy skarżącej od 1981 do 2006r.

Z powyższych względów nieusprawiedliwiony jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sad pierwszej instancji art. 106 § 3 w zw. art. 113 § 1 p.p.s.a.

Przypomnieć należy, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1367) określa m.in. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny decyzji i orzeczeń lekarskich. Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca była badana w [...] Ośrodku Medycyny Pracy w [...] (jednostka orzecznicza I stopnia) i w Instytucie Medycyny Pracy w [...] (jednostka orzecznicza II stopnia). Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż orzeczenia wydane przez upoważnione do tego jednostki orzecznicze zostały wydane po przeprowadzeniu badań i przy uwzględnieniu zgromadzonej dokumentacji, w tym karty narażenia zawodowego. Nadto, po złożeniu przez skarżącą dodatkowej dokumentacji, w tym opinii lekarza specjalisty Szpitala Klinicznego im. [...][...]w [...] — dr.n.med. J. K. - w której to opinii lekarz zawarł rozpoznanie u G. S. guzków głosowych twardych, dysfonię hyperfunkcjonalną z niewydolnością głośni - [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przesłał całość akt sprawy [...]Ośrodkowi Medycyny Pracy w [...] celem wydania opinii uzupełniającej, a następnie całość akt sprawy przesłano do Instytutu Medycyny Pracy w [...]. Jednostka orzecznicza I stopnia jak i jednostka orzecznicza II stopnia nie znalazły podstaw do zmiany wydanych orzeczeń i rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu – poz. 15 wykazu chorób zawodowych. A zatem, organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie i wypełniły należycie obowiązki, o jakich mowa w art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. Organy podjęły kroki niezbędne do należytego wyjaśnienia sprawy i rozważyły prawidłowo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Podkreślić należy, iż za chorobę zawodową - jak stanowi art. 235¹ Kodeksu pracy - uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zauważyć należy, iż ustawodawca w art. 235¹ Kodeksu pracy wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12 - LEX nr 1216762 ). Na gruncie art. 2351 Kodeksu pracy nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem.

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 2352 Kodeksu pracy. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1367).

Ustalenie wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej stanowi jedną z przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. W orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych I i II stopnia wskazano okres narażenia zawodowego i rodzaj narażenia zawodowego skarżącej. Przesłanką odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, mimo pracy w narażeniu zawodowym, było nierozpoznanie u skarżącej schorzenia z poz. 15 wykazu chorób zawodowych. W wydanych w tej sprawie orzeczeniach lekarskich (i ich uzupełnieniu) jednostki służby zdrowia stwierdziły brak zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które dają podstawę do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 15 wykazu chorób zawodowych.

Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, iż organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 powołanego wyżej rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 marca 2015r., sygn. akt II OSK 1872/13; z dnia 28 stycznia 2015r., sygn. akt II OSK 1567/13 – CBOSA; z dnia 24 lutego 1998r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150, z dnia 2[...] lipca 2003r., I SA 108/03, LEX nr 160259, z dnia 24 maja 2001r., SA 1801/00,LEX nr 77663, z dnia 2 czerwca 1998r., I SA 225/98, LEX nr 45827). Zaznaczyć też należy, iż właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1184 ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 - § 5 ust. 1 rozporządzenia.

Z powyższych względów Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869).

Niezależnie od powyższego wyjaśnić należy, iż spory o roszczenia ze stosunku pracy (art. 262 § 1 Kodeksu pracy) rozstrzygają sądy pracy, które posiadają uprawnienie do przeprowadzania dowodu z biegłych. Przez sprawy z zakresu prawa pracy rozumie się, zgodnie z art. 476 § 1 pkt 3 k.p.c., sprawy o odszkodowania dochodzone od zakładu pracy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Ostateczna decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2016r. i niniejszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zamykają skarżącej drogi dochodzenia odszkodowania z tytułu choroby zawodowej przed sądem pracy.

Ze względów wyżej przedstawionych zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.