Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4241/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) Sędziowie Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M.Dybowski /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj JFS


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz.950 ze zm. ) oraz art.138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.127 § 3 kpa , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...] o pozbawieniu K.S. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBOWiD w G. z dnia 26 października 1976 r. z tytułu udziału w walce o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 7 sierpnia 1945 r. do 5 lipca 1947 r.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka K.S. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że K.S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art.25 ust.2 pkt 2 powołanej ustawy o kombatantach osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, że K.S. nie wykazał, by pełnił służbę w Wojsku Polskim, w związku z tym decyzja z dnia [...] nie narusza prawa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.S. stwierdził, że nie potrafi zrozumieć decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] pozbawiającej go uprawnień kombatanckich. Skarżący podał, że w marcu 1945 r. , po wyzwoleniu przez armię rosyjską, został powołany do wojska do Bolechowa k/Poznania i tam odbył ćwiczenia wojskowe. Po zdobyciu Poznania skarżący brał udział w wyprowadzaniu Niemców z Cytadeli Poznańskiej, a następnie został przeniesiony do Międzyrzecza przez Komendę Wojenną Poznania i odbywał służbę wojskową od lipca 1945 r. do 1947 r. i był w Armii Krajowej. W związku z tym skarżący wniósł o rozpatrzenie sprawy gdyż uważa za niesprawiedliwe pozbawienie go uprawnień kombatanckich.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona.

Ustawodawca w art.25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz.371 ze zm. ) , zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", uregulował sytuacje prawną osób, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1991 r. posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyskania statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej, niż w poprzednio obowiązujących przepisach. Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działalności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancką, ustawodawca w art.25 ustawy uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach, na podstawie dotychczasowych przepisów. Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia z wyjątkami określonymi w art.25 ust.2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2, art.2 oraz art.4 ustawy o kombatantach przyjęto zasadę , że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich.

Do tej grupy osób należy K.S., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 7 sierpnia 1945 r. do 5 lipca 1947 r. Jak wynika z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Z. z dnia 24 czerwca 1976 r. w okresie tym skarżący pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej.

Zatem uzasadnione jest pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBOWiD w G. z dnia 26 października 1976 r.

Jednak skarżący zarówno w swoim piśmie doręczonym Urzędowi do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 20 kwietnia 2001 r., a stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, jak również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze podawał, że w marcu 1945 r. dostał kartę powołania do wojska wystawioną przez Komendę Wojenną Bolechowo k/Poznania. Gdy stawił się w Bolechowie został umundurowany w mundur polski, w Biedrusku odbył ćwiczenia wojskowe. Natomiast po zdobyciu Poznania, wraz z jednostką, w której służył został przeniesiony do Poznania i brał udział w wyprowadzaniu Niemców z Cytadeli Poznańskiej. W Poznaniu skarżący przebywał do 30 czerwca 1945 r. , po czym rozkazem Komendy Wojennej został przeniesiony do Międzyrzecza do odbywania służby wojskowej w Milicji Obywatelskiej.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie przeprowadził żadnego postępowania w celu wyjaśnienia twierdzeń skarżącego.

Sąd nie podziela stanowiska organu, że niej jest obowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 ustawy o kombatantach.

W sprawie tej wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. III RN 77/00 ( OSN z 2001 r. , poz.475 ), a następnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 grudnia 2001 r. sygn. OPS 11/01 ( OSNA 2002/3/100 ).

Zgodnie z przyjętym stanowiskiem , w sytuacji gdy kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień, a jednocześnie wskazuje na działalność kombatancką z innego tytułu, to przed ostatecznym rozstrzygnięciem pozbawiającym taka osobę uprawnień kombatanckich z dotychczasowego tytułu należy dokładnie wyjaśnić czy uprawnienia te nie mogą być zachowane z innego, wskazanego tytułu.

W związku z powyższym rzeczą Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych będzie przeprowadzenie postępowania w celu dokładnego wyjaśnienia czy K.S. spełnia przesłanki do zachowania uprawnień kombatanckich z innego, wskazanego w ustawie o kombatantach , tytułu, ze szczególnym uwzględnieniem przepisu art.25 ust.2 pkt 2 zdanie drugie. Twierdzenia skarżącego o odbywaniu przez niego służby wojskowej znajdują potwierdzenie w jego książeczce wojskowej. Z wpisów znajdujących się w tej książeczce wynika, że skarżący w 1955 r. i w 1959 r. był powoływany na ćwiczenia wojskowe. Na tego typu ćwiczenia powoływane były osoby, które wcześniej odbyły służbę wojskową.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.145 § 1 ust.1 lit."a" i "c" oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ) w związku z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1271 ), orzekł jak w sentencji.

/-/ M.Dybowski /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Hrycaj

JFS