Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 760/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2 w zw. z  art. 33 par. 3 i  art. 40 par. 1-3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant referent stażysta Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. – wspólnika spółki cywilnej "[...]" na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

1.1. Postanowieniem z [...] maja 2010 r., w związku z wnioskiem K. G. jako pełnomocnika wspólników "S. A." s. c. (dalej: "Spółka"), Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "organ odwoławczy") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej: "organ I instancji") z [...] grudnia 2009 r. Przedmiotem tej decyzji było umorzenie w całości postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2009 rok. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy powołał art. 59 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "kpa").

1.2. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja organu I instancji umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2009 r. (dalej: "decyzja") została doręczona została K. G. [...] grudnia 2009 r. Odwołanie od tej decyzji wpłynęło do organu I instancji [...] stycznia 2010 r., tj. z uchybieniem czternastodniowego terminu do jego wniesienia. Do odwołania pełnomocnik strony dołączył wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Z treści wniosku wynika, że powodem uchybienia terminu do wniesienia odwołania był wyjazd świąteczno – noworoczny K. G. (pełnomocnika wspólników Spółki) do [...]. Autor wniosku wyjaśnił, że K. G. (pełnomocnik) była wówczas w drugim miesiącu ciąży, którą znosiła źle. Rodzice nie poinformowali jej o odebraniu przesyłek listowych, w których znalazła się między innymi decyzja, gdyż nie chcieli martwić córki i powodować skrócenia jej urlopu wypoczynkowego. Pełnomocnik oświadczył, że o doręczeniu decyzji dowiedział się [...] stycznia 2010 r., tj. bezpośrednio po powrocie z urlopu wypoczynkowego. Niezwłocznie złożył odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Organ odwoławczy uznał, że okoliczności faktyczne wskazane w treści wniosku, nie spełniają jednej z trzech przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu. Fakt przebywania K. G. (pełnomocnika) poza miejscem zamieszkania, a także fakt, iż była ona wówczas w ciąży, nie przesądzają o braku winy strony w uchybieniu terminu. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja ARiMR została skutecznie doręczona pełnomocnikowi i zawiera stosowne pouczenie co do środka zaskarżenia.

2. Z rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się jeden ze wspólników Spółki, tj. A. E. M. sp. z o. o. z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca") wnosząc pismem z [...] czerwca 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Autor skargi stwierdził, występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia, że pełnomocnik wystarczająco uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Termin do wniesienia odwołania upływał bowiem w okresie noworocznym, w czasie urlopów zimowych szczególnie dla rolników, którzy z racji wykonywanego zawodu nie mogą korzystać z letnich urlopów. Wskazał nadto na szczególną sytuację osobistą pełnomocnika, tj. pierwszą ciążę i zbliżający się ślub.

3. Opowiadając na skargę, organ odwoławczy wystąpił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Powtórzył, że wobec faktu, iż strona złożyła odwołanie po określonym przepisami terminie wydano postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

4. W piśmie procesowym z [...] lutego 2011 r. skarżąca zmodyfikowała zarzuty skargi i jej uzasadnienie. Podniosła, że decyzja nie została prawidłowo doręczona. Nie rozpoczął zatem biegu termin do wniesienia odwołania. Dodała, że wszczynający postępowanie wniosek o przyznanie płatności został sygnowany przez P. M. jako prezesa zarządu skarżącej, pisma w toku postępowania kierowane były do tegoż wspólnika, a decyzja z [...] grudnia 2009 r. została doręczona jedynie K. G.. Autor pisma powołał się jednocześnie na wyroki tutejszego Sądu, wydane jego zdaniem w analogicznych sprawach (VIII SA/Wa 449 – 452/10).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie postawione w niej zarzuty okazały się zasadne.

5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest przy tym według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić wówczas, gdy zostanie spełniona przynajmniej jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: " p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

6. Zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego, gdyż organ odwoławczy nie ustalił należycie, czy decyzja została skutecznie doręczona "stronie". Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] grudnia 2009 r. została doręczona K. G. jako pełnomocnikowi wspólników S. A. s. c. Jednak w aktach sprawy brak jest oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, złożonego przez pełnomocnika. Taki wymóg wynika zaś z art. 33 § 3 kpa. Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie. Wyrazem woli strony jest złożenie do akt danej sprawy dokumentu pełnomocnictwa (oryginał lub jego stosowny odpis). Organ nie może zaś domniemywać o istnieniu pełnomocnictwa w danej sprawie. Nie może w szczególności przyjmować, że ten pełnomocnik, który reprezentował interesy strony w innym postępowaniu, jest jej pełnomocnikiem także w niniejszym postępowaniu. Udzielenie pełnomocnictwa poza procesem ma charakter materialnoprawny, a potwierdzenie tegoż pełnomocnictwa w przedmiotowym postępowaniu jest obowiązkiem strony. Z treści pełnomocnictwa powinien nadto jasno wynikać jego zakres, tzn. jakich czynności, w jakim postępowaniu i przed jakim organem może dokonywać pełnomocnik w imieniu swego mocodawcy. W treści pełnomocnictwa należy wskazać, czy obejmuje ono wszelkie czynności procesowe, czy też tylko niektóre z nich, a nadto określić, czy dotyczy całego postępowania, czy też tylko określonego etapu. Nie można dowolnie interpretować treści dokumentu pełnomocnictwa (w tym jego zakresu).

Z uwagi na to, że akta sprawy nie zostały należycie przygotowane, tj. nie odzwierciedlają chronologii zdarzeń, w szczególności nie wynika z nich kto i kiedy oraz w jakim celu (charakterze) dołączył do akt kopię umowy spółki cywilnej zawierającej pełnomocnictwo dla K. G. od wspólników do samodzielnego reprezentowania spółki Sąd został pozbawiony możliwości zajęcia wiążącego stanowiska odnośnie charakteru działań K. G. w niniejszej sprawie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za utrwalony należy uznać pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, iż pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony lub do prowadzenia poszczególnych spraw albo też ich części bądź tylko niektórych czynności procesowych. Dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnictwa. Z momentem przedstawienia pełnomocnictwa podpisanego przez mocodawcę pełnomocnik wykazuje umocowanie do działania w postępowaniu, a organ uzyskuje możliwość zbadania prawidłowości i zakresu pełnomocnictwa. Należy jednak odróżnić stosunek pełnomocnictwa istniejący pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem od ustanowienia pełnomocnika w danym postępowaniu. Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w danym postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu w myśl art. 33 § 2 kpa. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 kpa.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach danej sprawy. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika do wszystkich spraw, w tym także spraw, które w przyszłości mogą być przedmiotem postępowań (w ramach pełnomocnictwa ogólnego), to pełnomocnik jest zobligowany złożyć uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw (zob. wyrok NSA z 6 stycznia 2009 r., II GSK 599/08, Lex nr 516110).

W realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do wniosku, że kserokopia umowy spółki cywilnej S. A. jest wyrazem woli stron (y) co do ustanowienia K. G. pełnomocnikiem. Z treści tego pisma nie wynika bowiem, kto i kiedy oraz w jakim celu złożył je do akt niniejszej sprawy. Organy nie wzywały zaś stron (ich pełnomocnika) do złożenia dokumentu pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 33 § 3 kpa, do akt niniejszej sprawy, jako wyrazu ich woli co do ustanowienia K. G. pełnomocnikiem w niniejszej sprawie. Stąd za uzasadnione w ocenie Sądu uznać należy wątpliwości dotyczące wejścia do obrotu prawnego decyzji, tj. czy została ona doręczona zgodnie z przepisami 39 – 59 kpa. Wewnętrzne przekonanie K. G. dotyczące umocowania jej do działania w imieniu wspólników Spółki, jest w tej sytuacji niewystarczające do przyznania jej tego statusu w niniejszym postępowaniu. Dodać warto, że wniosek o przyznanie płatności został podpisany przez P. M., który nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Także ta okoliczność umknęła uwadze organów, które w początkowym stadium postępowania bezpodstawnie za stronę uważały Spółkę, a nie jej wspólników.

7. Zaskarżone postanowienie w świetle powyższego należało zatem zdaniem Sądu uznać co najmniej za przedwczesne w związku z niewyjaśnieniem przez organy kwestii pełnomocnictwa i prawidłowości doręczenia decyzji z [...] grudnia 2009 r., umocowania K. G. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wystąpiły zatem przesłanki do uchylenia zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

8. Argumentację skargi Sąd uznał za chybioną w części dotyczącej konieczności przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Pomijając fakt, że jej autor nawet na etapie sporządzenia i wniesienia skargi nie kwestionował udziału K.G. jako pełnomocnika wspólników (Spółki), to za chybioną uznać należy argumentację, iż okoliczności wskazane we wniosku i powtórzone w skardze, stanowić powinny podstawę do przywrócenia terminu. Strona (wspólnicy) ponoszą bowiem odpowiedzialność za wybór pełnomocnika, który powinien ułożyć swoje sprawy w taki sposób, aby należycie wywiązywać się ze swoich obowiązków. Z akt sprawy nie wynika nadto, że P. M. działał jako przedstawiciel wspólnika.

9. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie ustalić w pierwszej kolejności, czy decyzja z [...] grudnia 2009 r. weszła do obrotu prawnego, tj. czy K. G. była należycie umocowanym pełnomocnikiem wspólników, (Spółki?), mając na względzie treść art. 33 § 3 kpa i powyższe rozważania. W drugiej kolejności obowiązkiem organu będzie ustalenie, czy K. G. była osobą uprawnioną do złożenia wniosku o przywrócenie ewentualnie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Z tą drugą kwestią wiąże się inna, dotycząca istnienia przedmiotu postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli decyzja nie została prawidłowo doręczona, nie weszła do obrotu prawnego, to nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania. W konsekwencji, bezprzedmiotowy jest wniosek o przywrócenie terminu, który nie rozpoczął biegu. Z powyższego wynika, że obowiązkiem organu jest ustalenie na wstępnym etapie postępowania, kto posiada przymiot strony w danej sprawie oraz kto działa w imieniu strony (stron). Dodać warto, że złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (w tym złożenie odpisu pełnomocnictwa) co do zasady podlega opłacie skarbowej, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania sądowego, z uwagi na brak stosownego wniosku strony skarżącej, której przedstawicielem ani pełnomocnikiem nie był w trakcie rozprawy P. M. (art. 210 § 1 p.p.s.a.).

-----------------------

1