Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 888/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1995/18 w sprawie ze skargi Ł.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 14 sierpnia 2018 r. nr SKO.T/4000/753/2018 w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 29 stycznia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 1995/18 oddalił skargę Ł.P. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce (dalej: SKO, Kolegium) z 14 sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Zarządu Powiatu Ostrowskiego z 3 lipca 2018 r. o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia kat. I i jednego wypisu na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze powiatowej nr 2636W na odcinku od drogi wojewódzkiej 627 do miejscowości M.. Kolegium wskazało, że na przedmiotowej drodze obowiązuje zakaz poruszania się pojazdami o masie większej niż 15 t (znak B18). Organ podkreślił, że zgodnie z przepisami prawa warunkiem wyznaczenia trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego jest stan techniczny drogi, gdyż jest to dopuszczalne jeśli droga spełnia określone wymagania wymienione w § 10 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych (dalej: rozporządzenie z 22 czerwca 2012 r.). W rozpoznawanej sprawie, na podstawie dziennika objazdów oraz dokumentacji fotograficznej, jednoznacznie ustalono, że na odcinku drogi powiatowej objętym wnioskiem skarżącego występują liczne spękania i ubytki w nawierzchni (przełomy), zatem w ocenie organu oczywistym jest, że w tych warunkach dopuszczenie na tej drodze ruchu o zwiększonym nacisku na oś groziłoby dalszą degradacją nawierzchni drogi oraz generowałoby zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenia co do istoty sprawy poprzez wydanie zezwolenia na przejazd pojazdów nienormatywnych zgodnie z wnioskiem znajdującym się w aktach sprawy.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

WSA w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).

W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym wydania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym po drodze publicznej organ administracji obowiązany jest kierować się przede wszystkim względami bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a ponadto takie działanie musi być zgodne z kryteriami wyznaczonymi przez rozporządzenie z 22 czerwca 2012 r., zgodnie z którym warunkiem wyznaczenia trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego jest stan techniczny drogi spełniający następujące wymagania – na drodze nie występują przelotny lub osuwiska (§ 10 ust. 1). Mając na uwadze prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny, WSA podzielił stanowisko organu, że uwzględnienie wniosku skarżącego groziłoby dalszą degradacją nawierzchni jezdni, a tym samym stanowiłoby bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. W tych okolicznościach prawidłowo SKO odmówiło udzielenia wnioskowanego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym kat. I na okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 maja 2019 r. WSA podkreślił przy tym, że kwestia nienormatywności pojazdu skarżącego w ogóle nie była przedmiotem badania przez organ, bowiem to strona składając wniosek wskazała, że wnioskuje o zezwolenie kat. I. Przedmiotem ustaleń organu było jedynie to, czy zezwolenie na przejazd tego rodzaju pojazdem może zostać wydane, biorąc pod uwagę lokalizację, rodzaj i stan drogi, po której przejazdy miały być wykonywane. Reasumując WSA wskazał, że zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego ani przepisów procesowych, bowiem organy obu instancji zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły postępowanie służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej – stosownie do art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 21257, dalej jako: k.p.a.), opierając swoje rozstrzygnięcia na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, po dokonaniu jego pełnej oceny, uzasadniając stanowisko wyrażone w spornych decyzjach w sposób zgodny z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Ł.P., zaskarżając go w całości oraz domagając się jego uchylenia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez wydanie zezwolenia na przejazd pojazdów nienormatywnych zgodnie z wnioskiem znajdującym się w aktach sprawy. Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. obrazę § 10 rozporządzenia z 22 czerwca 2012 r. poprzez błędną interpretację tego przepisu dotyczącego wyznaczania trasy pojazdu nienormatywnego przekraczającego określone normy np. ze względu na swoją konstrukcję bądź wymiary, a nie pojazdów używanych przez skarżącego.

W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przedstawił argumenty na poparcie zarzutu sformułowanego w petitum skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z 13 września 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania w dniu 8 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym zostali poinformowani telefonicznie lub mailowo strony i uczestnicy postępowania.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA, sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna Ł.P. oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Skarga ta jest niezasadna, dlatego nie mogła prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku.

NSA stoi na stanowisku, że wyrok sądu pierwszej instancji oraz decyzje organów działających w sprawie nie naruszają § 10 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok narusza ten przepis przez przyjęcie w postępowaniu przed organami i zaakceptowaniu przez sąd pierwszej instancji błędnej wykładni, zgodnie z która organy i sąd uznały, że wydanie zezwolenia kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego jest uwarunkowane wyznaczeniem trasy przejazdu pojazdu nienormatywnego. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie zezwolenie tego typu nie może być wiązane z wyznaczeniem trasy przejazdu, gdyż ta może być łączona tylko z zezwoleniem kategorii VII. Zatem w przypadku zezwolenia kategorii I, a takiego dotyczy kontrolowane postępowanie, warunkiem i elementem koniecznym jest wyrażenie zgody bez odnoszenia jej do trasy przejazdu.

Zdaniem NSA stanowisko skargi kasacyjnej jest nietrafne. Z tego powodu należy zaakceptować pogląd wyrażony przez sąd pierwszej instancji. Trafność stanowiska prezentowanego w zaskarżonym wyroku musi być odnoszona do przepisów prawa obowiązujących w chwili wydawania decyzji drugiej instancji, gdyż ten stan prawny jest miarodajny do oceny trafności wyroku.

W chwili wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. 2017, poz. 1260ze zm., dalej: p.r.d.). Artykuł 64 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy stanowi, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: 1) uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii, 2) przestrzegania warunków określonych w tym zezwoleniu, 3) pilotowania pojazdu, jeżeli pojazd przekracza co najmniej jedną z wielkości wymienionych w tym punkcie przepisu oraz 4) zachowania szczególnej ostrożności kierującego pojazdem nienormatywnym. Dla zezwolenia kategorii I art. 64a ust. 1 p.r.d. stanowi wówczas, że zezwolenie jest wydawane w celu umożliwienia dojazdu do i ze wskazanego w zezwoleniu miejsca i uprawnia do ruchu po drodze wskazanej w zezwoleniu. Zatem z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że zezwolenie kategorii I obejmuje nie tylko zgodę na przejazd pojazdu nienormatywnego ale także wskazuje jakiej drogi ta zgoda dotyczy, bowiem uprawnia ono do ruchu tylko po drodze wskazanej w zezwoleniu. Oznacza to, że w 2018 roku, gdy sprawa z wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia kategorii I i jednego wypisu na przejazd pojazdu nienormatywnego po drodze powiatowej nr 2636W na odcinku od drogi wojewódzkiej 627 do miejscowości M. była rozstrzygana przez organy zezwolenie kategorii I musiało zawierać wyznaczenie drogi, a więc trasy przejazdu, bowiem trasa przejazdu to abstrakcyjnie wyznaczona w zezwoleniu linia przebiegu realnych dróg, którymi można się przemieszczać z punktu a do punktu b lub z powrotem. Skoro tak, to rozporządzenie z 21 czerwca 2012 r. w § 10 ust. 1 reguluje warunki wyznaczenia trasy przejazdu pojazdu z uwzględnieniem przewidzianych w tym przepisie kryteriów. W takich warunkach nie może być akceptowany pogląd skargi kasacyjnej prezentowany w sformułowanym w petitum zarzucie.

Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.