Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 530/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont(spr.) as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant: sekr. sąd Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2006 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]2006r. – nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne nr [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości za 2006r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W.G. kwotę 100,00 zł (sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R. Wiatrowski /-/ S. Zapalska /-/ W. Zygmont


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Po 530 /06

U Z A S A D N I E N I E

Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...]2006r. - nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne Nr: [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego oraz podatku od nieruchomości na 2006 rok, ustalił W. G. i A. G., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, leśnym oraz od nieruchomości na łączną kwotę [...]zł płatną w czterech ratach. Decyzja objęła opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości m. in. gruntów o łącznej powierzchni [...]m2, zajętych pod drogi dojazdowe do użytków rolnych.

Podatnik W. G. w odwołaniu od powyższej decyzji wyraził niezadowolenie z faktu opodatkowania dróg dojazdowych i nie precyzując żądania wobec organu odwoławczego, prosił "o rozpatrzenia mojego odwołania". Wskazał, że z dróg dojazdowych do użytków rolnych korzystają również inni użytkownicy okolicznych działek rolnych na zasadzie służebności. Podatnik twierdził, że zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych drogi nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]2006r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy podał, że w obecnie obowiązującym pkt. 4 ust. 3 art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje trzy kategorie przedmiotów, które nie są z mocy ustawy objęte opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości: pasy drogowe, drogi, obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Zgodnie z tą regulacją opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają wszystkie kategorie dróg tj. publiczne i niepubliczne. Nie jakiekolwiek z wymienionych kategorii dróg (drogi publiczne, wewnętrzne i dojazdowe), chociażby oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem " dr" , ale lecz tylko takie, w których pasie drogowym zlokalizowano budowlę drogi. Pas drogowy, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy podatkowej, to wydzielony granicami grunt, na którym znajduje się droga i obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu i należy go odróżnić od drogi. Grunt na którym nie ma budowli drogi, nie jest pasem drogowym w rozumieniu przepisów podatkowych, a zatem nie może korzystać z wyłączenia. Sporny grunt będący (działki o nr 234, 232, 236 i 263) pomimo posiadania symbolu "dr" w ewidencji gruntów i budynków podlega podatkowi, bowiem w wyznaczonych mu granicach nie stanowi budowli drogowej. Sporny grunt obejmuje drogi śródpolne, nie utwardzone, porastające trawą i darnią, nie posiadające poboczy, przepustów itp.

W skardze podatnik domagał się uchylenia powyższej decyzji zarzucając, że zastosowanie podatku za drogi jest nieuzasadnione. Decyzji zarzucił, że zastosowano błędnie "rozszerzającą interpretację płatności od terenów - drogi". W uzasadnieniu skargi podatnik stwierdził, że pojęcie budowli drogi z ustawy o drogach publicznych ma zastosowanie przy budowie dróg oraz warunków technicznych jakim powinny one odpowiadać. Jednakże zapisy tej ustawy nie mają zastosowania wobec ustawy podatkowej. Sporne drogi posiadane przez podatnika, są rzeczywiście drogami dojazdowymi do gruntów rolnych i stanowią służebność wobec innych rolników.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Sporny grunt (działki o nr [...],[...],[...] i [...] o łącznej powierzchni [...]m2) posiada symbol "dr" w ewidencji gruntów i budynków i obejmuje rzeczywiście istniejące drogi śródpolne, nie utwardzone, porastające trawą i darnią, nie posiadające poboczy, przepustów itp., z których efektywnie w celu dojazdu do użytków rolnych korzystają również użytkownicy okolicznych działek rolnych na zasadzie służebności ustanowionych jako nieodpłatne w 1907 i 1961 r. Podstawową przesłanką ustanowienia drogi koniecznej jest brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Chodzi więc o to, by połączenie z drogą publiczną zapewniało wszelką niezbędną - ze społeczno-gospodarczego punktu widzenia - łączność z tą drogą, umożliwiając normalne, gospodarcze korzystanie z nieruchomości. Ustanowienie drogi koniecznej następuje w interesie właścicieli nieruchomości pozbawionych dostępu do drogi publicznej. Prawo do korzystania przysługuje bowiem tylko każdoczesnym właścicielom nieruchomości władnących. Zatem do istniejącej, służebnej drogi dojazdowej do pól, ma dostęp ograniczona ilość osób, które korzystają z tej drogi. Nie jest to więc droga publiczna.

Przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w myśl art. 20 ust. 1 i 2 powołanej ustawy ewidencja ta obejmuje m. innymi położenie gruntów, granice, powierzchnię, rodzaje użytków gruntowych oraz ich klasy gleboznawcze, jak również wykazuje właściciela. Zatem w stanie faktycznym sprawy, podstawę zastosowania stawki podatku od nieruchomości wobec gruntów i budynków, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) jest stan prawny tych gruntów i budynków, wynikający z ewidencji (tak np. wyrok NSA z dnia 11.04.1995. SA/Wr 1703/94 Wspólnota 1995/ 42/24. Pojęcie "drogi publicznej" nie występuje w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy podatkowej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według tego przepisu nie podlegają pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Wobec oznaczenia spornych gruntów symbolem "dr" nie są więc gruntami rolnymi. Sporna droga jest to droga gospodarcza, zaliczana zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do dróg wewnętrznych (droga dojazdowa do gruntów rolnych). Jeśli więc organ ustalający wysokość zobowiązania twierdzi, że dane znajdujące się w ewidencji gruntów nie są prawdziwe, to powinien w odrębnym postępowaniu doprowadzić do ich zmiany.

Niezależnie od powyższego sąd zauważa, że organy podatkowe obu instancji miały świadomość co do tego, że przedmiot opodatkowania w znacznej części stanowił wspólność majątkową podatnika i jego małżonki. Zgodnie z art. 3 ustawy podatkowej podatnikami w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej współwłasność są osoby fizyczne będące jej właścicielami, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Skoro tak, to decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości należało wydać wyraźnie na wszystkich współwłaścicieli. Tymczasem decyzje organy wydały (k. 3 akt adm.) w odniesieniu do płatnika Walentego G. Pominięcie współwłaścicielki nieruchomości w postępowaniu podatkowym może stanowić podstawę wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 4 O.p.).

Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, pkt "a" i "b" oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł sąd jak sentencji wyroku.

/-/ R. Wiatrowski /-/ S. Zapalska /-/ W. Zygmont