Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 91/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: artr.1 ust.2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art.74
journal: Dz.U. 2016 poz 2072
law: Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj ( spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] listopada 2017 r. sformułowanym na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) Fundacja [...] zwróciła się o udostępnienie skanów następujących aktów (wydanych w okresie od [...].01.2015 r. do [...].12.2016 r.):

1) postanowień Prezesa Trybunału Konstytucyjnego o wyłączeniu sędziego Trybunału Konstytucyjnego z udziału w rozpoznawaniu sprawy;

2) postanowień Prezesa Trybunału Konstytucyjnego o odmowie wyłączenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z udziału w rozpoznawaniu sprawy;

3) postanowień Trybunału Konstytucyjnego o wyłączeniu sędziego Trybunału Konstytucyjnego z udziału w rozpoznawaniu sprawy;

4) postanowień Trybunału Konstytucyjnego o odmowie wyłączenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z udziału w rozpoznawaniu sprawy;

5) złożonych przez uczestników postępowania wniosków o wyłączeniu sędziego Trybunału Konstytucyjnego z udziału w rozpoznawaniu sprawy.

W odpowiedzi na wniosek pytany podmiot pismem z dnia [...] listopada 2017 r. wyjaśnił wnioskodawcy, iż żądane dokumenty stanowią część akt Trybunału Konstytucyjnego, a co za tym idzie, do ich udostępnienia znajdzie zastosowanie ustawa z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przez Trybunałem Konstytucyjnym a nie oznaczona we wniosku ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Wnioskodawca nie czując się zaspokojony w swoich żądaniach złożył do tutejszego Sądu skargę na bezczynność pytanego podmiotu. Zwrócił przede wszystkim uwagę na to, że jego wniosek, winien zostać rozpoznany przez adresata wniosku w oparciu o akt prawny wskazany jako podstawa żądania.

Fundacja zarzuciła pytanemu podmiotowi naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie jakim przepis ten stanowi gwarancję prawa do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych, poprzez nieuzasadnione ograniczenie tego prawa na kanwie niniejszej sprawy wskutek uznania, że złożony wniosek nie może zostać zrealizowany na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej,

2) art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym konstytucyjne prawo do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych obejmuje dostęp do dokumentów, poprzez nieuzasadnione ograniczenie tego prawa na kanwie niniejszej sprawy wskutek uznania, że złożony w sprawie wniosek (dotyczący dostępu do dokumentów) nie może być zrealizowany na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej,

3) art. 13 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "UDIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi, że adresat wniosku jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez podmiot zobowiązany,

4) art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej), poprzez błędne przyjęcie przez podmiot zobowiązany, że art. 74 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym stanowią przepisy odmiennie regulujące zasady i tryb dostępu do informacji publicznych, objętych przedmiotem wniosku z [...] listopada 2017 r.,

5) art. 74 ust. 3,4 i 6 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w zakresie w jakim przepisy te regulują dostęp do akt spraw rozpatrywanych przez Trybunał Konstytucyjny, poprzez błędne przyjęcie, że przepisy te znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie w odniesieniu do złożonego wniosku z [...] listopada 2017 r. podczas gdy nie dotyczy on dostępu do akt spraw toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Wobec powyższego Fundacja wniosła o:

- zobowiązanie podmiotu zobowiązanego do rozpatrzenia wniosku Fundacji z [...] listopada 2017 r.,

- zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej inicjuje odrębne postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z tego powodu w każdej ze spraw, zainicjowanej wnioskiem, podmiot zobowiązany powinien skierować odrębną odpowiedź. Wobec tego uchybieniem formalnym jest skierowanie przez podmiot zobowiązany - Prezesa Trybunału Konstytucyjnego - jednej odpowiedzi na wszystkie otrzymane od Fundacji wnioski o udostępnienie informacji publicznej.

Skierowanie jednej odpowiedzi na jedenaście złożonych przez Fundację wniosków świadczy o tym, że sprawa nie została przez podmiot zobowiązany dogłębnie przeanalizowana. Wnioski dotyczą różnego rodzaju informacji, natomiast odpowiedź odnosi się w ogólny sposób do wszystkich z tych informacji. Brak przeanalizowania dogłębnie stanu faktycznego i prawnego sprawy przez podmiot zobowiązany doprowadziło do naruszenia konstytucyjnego prawa do informacji w niniejszej sprawie.

Wskazano też, iż zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej. Na podstawie wyrażonej normy przepisów UDIP nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z treścią ustaw szczególnych. W doktrynie wskazuje się, że przepisy UDIP "będą (...) miały zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, w których ustawa ta nie jest sprzeczna z przepisami szczególnymi". W wyroku NSA z dnia 25 sierpnia 2016 r. potwierdzono, iż z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wynika, iż w przypadku kolizji ustaw pierwszeństwo nad przepisami ustawy mają przepisy ustaw szczególnych, ale tylko w przypadku odmiennego uregulowania zasad i trybu dostępu do informacji publicznych. W dalszej części uzasadnienia wskazano: "Wymaga to skrupulatnego badania przedmiotu wniosku oraz zakresu odrębnej regulacji. Odrębna regulacja dotyczy bowiem tylko tego, co wyraźnie wynika z ustawy szczególnej. Ponadto zasadą jest, że dostęp do informacji publicznej następuje na zasadach i w trybie przewidzianym w przepisach u.d.i.p. Strona bez rzeczywistych podstaw nie może być pozbawiona praw, które ustawodawca zawarł w Konstytucji RP (...) Decydujące znaczenie ma przede wszystkim, to czy spółka posiada przedmiotowe informacje związane z realizacją przez nią zadań publicznych, a nie to, w jaki sposób weszła w ich posiadanie oraz w jaki sposób są one przechowywane i gromadzone. Skoro zasadą jest udostępnienie informacji, a ograniczenie tego prawa jest wyjątkiem, to na podmiocie zobowiązanym do udzielenia informacji spoczywa ciężar wykazania przesłanek uniemożliwiających jej udostępnienie, także z powodu ograniczenia stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko, że warunkiem uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji skargi na bezczynność organu winno być uprzednie wykazanie przez skarżących, iż podejmowali oni próbę uzyskania informacji publicznej w innym trybie, niż ustawa o dostępie do informacji publicznej i nie odniosły one oczekiwanego rezultatu, jest zatem niezasadne".

Uwypuklono również, że stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zasadą, gdyż stosowanie tej przepisów (a zwłaszcza formy decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia przysługującego wnioskodawcy prawa) chroni interesy podmiotu lub osoby, czyniących użytek z konstytucyjnego prawa do informacji. Nie wyklucza to sytuacji, gdy odrębne przepisy prawne odmiennie regulują zasady i tryb dostępu do informacji, jednakże uznanie przepisów odmiennych ustaw za regulujące odmienny tryb jest możliwe tylko wówczas, gdy przyjęty w odrębnych przepisach tryb zapewnia ochronę praw osoby wnioskującej.

W ocenie skarżącego przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie reguluje w odmienny sposób zasad i trybu dostępu do informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym stanowią bowiem przepisy regulujące dostęp do akt spraw, toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym, przez uczestników postępowania (art. 74 ust. 1 i 2 ustawy), dostęp innych podmiotów do akt sprawy (art. 74 ust. 3 ustawy) oraz obowiązki Trybunału Konstytucyjnego w celu zapewnienia dostępu do akt sprawy (art. 74 ust. 4 ustawy). Nie są to przepisy, które wyłączają w tym zakresie udostępnianie informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący zwrócił uwagę na to, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2013 r. (I OPS 8/13) wskazano, że (...) istnienie innych zasad czy trybu udostępniania informacji publicznych wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednakże tylko w zakresie regulowanym wyraźnie tymi szczególnymi ustawami. Jak podkreśla się w literaturze prawniczej - przepis art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza, że wszędzie tam, gdzie konkretne sprawy dotyczące zasad i trybu dostępu do informacji będącej informacją publiczną uregulowane są inaczej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a inaczej w ustawie szczególnej dotyczącej udostępnienia informacji i stosowania obu tych ustaw nie da się pogodzić, pierwszeństwo mają przepisy ustawy szczególnej. Tam gdzie jednak dana sprawa uregulowana jest tylko częściowo, lub w ogóle nie jest uregulowana w ustawie szczególnej, zastosowanie mają odpowiednie przepisy ustawy o dostępie, przy czym w pierwszym przypadku stosowane są uzupełniająco, w drugim zaś stanowią wyłączną regulację prawną w danym zakresie /J. Jendrośka, M. Bar, Z. Bukowski, Dostęp do informacji o środowisku i jego ochronie, Poznań, Wrocław 2007 r., s. 64-65/. Wymaga to zatem szczegółowej analizy porównywanych ustaw. Przy tym, jako wyjątek, uregulowania wprowadzające odmienne zasady i tryb dostępu winny być traktowane w sposób zwężający. Z wyjątkami wiąże się bowiem powszechnie znana zasada exceptiones non sunt extendendae /por. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002 r., s. 253 i n./. Innymi słowy w razie wątpliwości, w świetle art. 61 Konstytucji RP i art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wykładnia powinna uwzględniać prawo do dostępu do informacji, a nie jej ograniczenie.

Podkreślono, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawy nie był dostęp do akt postępowań, toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym, w związku z czym nie znajdą zastosowania przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przedmiotem wniosku były oznaczone dokumenty, zawierające informacje o działalności władz publicznych (Trybunału Konstytucyjnego). Pomimo, że niektóre z dokumentów (lub ich odpisy) mogą znajdować się w aktach spraw toczących się przed Trybunałem, to przedmiotem wniosku nie było udostępnienie akt spraw toczących się przed Trybunałem.

Skarżący zwrócił też uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 kwietnia 2017 r. (II SAB/Wa 22/17). Sąd wskazał, że: "Żądany przez skarżącego dokument - skan postanowienia Sadu w konkretnie określonej sprawie jest dokumentem stanowiącym informację publiczną, albowiem stanowi o rozstrzygnięciu przez organ państwowy konkretnej sprawy, wyraża zatem pogląd tego organu w materii tej sprawy. W tym zakresie rzeczone postanowienie ma ten sam walor, co orzeczenia ostateczne innych organów, jak np. decyzje organów państwowych czy wyroki sądów. W sprawie nie będzie miało zastosowania stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, dotyczy całkowicie innej sytuacji. W uchwale tej ostatecznie rozstrzygnięto problem dostępu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej do całych akt postępowania, wskazując, iż tak pojmowane akta sprawy -jako zbiór materiałów zakończonego postępowania - nie mogą być objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie powyższej uchwały, materiały te w ogóle nie mają przymiotu informacji publicznej. Tymczasem przedmiotem niniejszej sprawy nie jest dostęp do akt całego postępowania - czyli zbioru materiałów z tego postępowania, czy też jakiś konkretny dokument należący do tego zbioru, ale uzyskanie w trybie dostępu do informacji publicznej orzeczenia wydanego we wskazanej we wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] października 2016 r. – sprawie".

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...] listopada 2017 r., złożony w niniejszej sprawie, nie dotyczył udostępnienia akt sprawy jako całości. Zatem w niniejszej sprawie zastosowania nie znajdą przepisy art. 74 ust. 1 i 3-5 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Podniesiono także, iż art. 74 ust. 4 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który określa w jaki sposób odbywa się dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy Trybunału, określa formy dostępu do informacji, ale w żadnej mierze nie wyłącza trybu wnioskowego, uregulowanego w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący podniósł, że nieudostępnienie informacji objętych wniosku z [...] listopada 2017 r. stanowi naruszenie konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do uzyskiwania informacji o działalności władz publicznych (w niniejszej sprawie - Trybunału Konstytucyjnego). Brak zrealizowania wniosku na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej uniemożliwia sprawowanie przez organizację pożytku publicznego (Fundację [...]) społecznej kontroli działalności Trybunału Konstytucyjnego. Nieuzyskanie informacji stanowi przeszkodę do monitorowania procesów, toczących się w Trybunale w związku ze zmieniającym się otoczeniem prawnym wokół polskiego sądu konstytucyjnego, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony wolności i praw człowieka i obywatela.

W odpowiedzi na skargę pytany podmiot wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie popadł w bezczynność w rozpoznaniu wniosku strony, gdyż ustosunkował się do wniosku.

Odnosząc się do skargi wskazał, ze żadne z przywołanych orzeczeń nie dotyczy przepisów art. 74 UOTPTK ani nawet analogicznego lub podobnego stanu faktycznego.

Nadto w ocenie organu skarżący powinien oznaczyć formę dokumentów w sposób odpowiadający art. 74 ust. 4 pkt 3 UOTPTK i uiścić opłatę zgodnie z przywołanym tutaj przepisem. Z analizy wniosku wynika, że skarżący nie oznaczył formy dokumentów zgodnie z art. 74 ust. 4 pkt 3 UOTPT ani nie uiścił opłaty.

Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że podstawa prawna rozstrzygnięcia organu odpowiada prawu, ponieważ UOTPTK stanowi "inną ustawą" w rozumieniu art. 1 ust. 2 UDIP, a przepisy art. 74 UOTPTK określają odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji, których udostępnienia domaga się skarżący. Dlatego też organ odstąpił od stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i zastosował przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem.

W ocenie organu interpretacja skarżącego, oparta na tezie, że w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej należy udostępnić dokumenty, zawarte w aktach spraw Trybunału, prowadzi - z uwagi na uprzywilejowany charakter prawa do informacji publicznej – jest chybiona. Dostęp do informacji publicznej jest w założeniu wysoce odformalizowany - twierdzi tak zarówno judykatura (tak np.: postanowienie NSA z 3.11.2015 r., I OSK 1940/15), jak i doktryna (tak np.: A. Kręcisz-Sarna, Wniosek o informację publiczną złożony telefonicznie, "Informacja w administracji Publicznej" 2017, nr 2), wreszcie daje temu wyraz sam prawodawca stanowiąc, że dostęp do informacji publicznej jest co do zasady bezpłatny (art. 7 ust. 2 UDIP) bądź że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 UDIP). W uregulowaniu ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem sytuacja uczestników postępowania jest specyficzna, a mianowicie - jest uwarunkowana kosztami, jakie należy ponieść, aby uzyskać dokumenty, zawarte w aktach spraw Trybunału (art. 74 ust. 4 pkt 3 UOTPTK), ograniczeniem jawności akt spraw Trybunału (art. 74 ust. 5 UOTPTK), a także ściśle określoną formą udostępnienia dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału (art. 74 ust. 4 pkt 3 UOTPTK), a ponadto wymogiem niezakłócania pracy Trybunału (art. 74 ust. 6 UOTPTK). Oznacza to wszystko, że uczestnik postępowania, którego przecież dotyczy sprawa, a niekiedy-jak w przypadku osób wnoszących skargi konstytucyjne - także żywotnych interesów, uzyskuje "dostęp do akt spraw Trybunału", a tym samym dostęp do dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału, na innych zasadach, co istotne - bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Argument skarżącego, że brak zrealizowania wniosku na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej uniemożliwia sprawowanie przez organizację pożytku publicznego (Fundację [...]) kontroli społecznej (ostatni akapit, s. 9), jest według organu także chybiony. Akta spraw Trybunału są jawne, zarówno dla uczestników postępowania (art. 74 ust. 1 UOTPTK), jak i dla podmiotów, niebędących uczestnikami postępowania (art. 74 ust. 3 UOTPTK). Na to zwrócił uwagę organ skarżącemu w odpowiedzi na wniosek. Jeżeli akta spraw Trybunału są jawne, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że brak zrealizowania wniosku na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej uniemożliwia sprawowanie przez organizację pożytku publicznego (Fundację [...]) kontroli społecznej;. Skarżący przecież nadal ma możliwość realizowania tzw. kontroli społecznej, z tym zastrzeżeniem, że na podstawie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem.

W odbiorze organu skarżący wychodzi z błędnego założenia, twierdząc wielokrotnie w skardze, że przepis art. 74 ust. 3 UOTPTK lub przepisy art. 74 UOTPTK odnoszą się do "dostępu do akt", podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów art. 74 UOTPTK, a zwłaszcza przepisu art. 74 ust. 3 UOTPTK, powinna skutkować przyjęciem, że prawodawca rozróżnia przeglądanie akt sprawy Trybunału i otrzymywanie odpisów i kopii dokumentów, a tym samym rozróżnia uprawnienie do przeglądania akt sprawy Trybunału i otrzymywania odpisów i kopii dokumentów. Organ podkreślił, że prawodawca w przepisach art. 74 UOTPTK nie używa mylącego sformułowania "dostęp do akt", co więcej mylącego sformułowania "dostęp do akt" nie używa organ w odpowiedzi na wniosek skarżącego. Uwaga ta jest uzasadniona, albowiem skarżący uważa, że przepisy art. 74 UOTPTK regulują dostęp do akt sprawy, zaś przedmiotem wniosku nie był dostęp do akt sprawy, oznacza to, że przepisy art. 74 UOTPTK w niniejszej sprawie nie znajdą zastosowania.

Zasada jawności akt sprawy Trybunału statuowana w art. 74 UOTPTK ma szerszy zakres od uregulowanej w art. 35 i 36 ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1157), która nie rozciąga się, gdy chodzi o otrzymywanie odpisów i kopii dokumentów, na podmioty, nie będące uczestnikami postępowania ("inne osoby"). W przepisie art. 74 UOTPTK w przypadku podmiotów, nie będących uczestnikami postępowania, legislacyjnie wyróżniono uprawnienie do otrzymywania odpisów i kopii dokumentów. W aktualnym stanie prawnym na gruncie UOTPTK nie ma powodu, aby twierdzić, że podmioty, nie będące uczestnikami postępowania, jedynie mają prawo do przeglądania akt sprawy Trybunału, a nie mają prawa do otrzymywania odpisów i kopii dokumentów. Tym samym nie ma też powodu, aby twierdzić, że podmiot, nie będący uczestnikiem postępowania, ma prawo do otrzymywania odpisów i kopii dokumentów na gruncie UDIP.

Między przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej a przepisami art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem zachodzi relacja lex generalis - lex specialis, ponieważ dotyczą tego samego zagadnienia - a mianowicie udostępniania dokumentów, zawartych w aktach spraw. Zarówno przepisy UDIP, jak również przepisy art. 74 UOTPT dotyczą uprawnienia do otrzymywania dokumentów, zawartych w aktach spraw. Przepis art. 74 ust. 3 UOTPT dotyczy uprawnienia do otrzymywania dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału expressis verbis. Odmienny jest zakres UDIP - ustawa o dostępie dotyczy ogólnie udostępniania informacji o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1). W końcu relacja lex generalis - lex specialis wynika nie tylko z tego, że UDIP i UOTPT dotyczą tego samego zagadnienia czy odmiennego zakresu przedmiotowego regulacji, lecz także z tego, że przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem określają w sposób odmienny zasady i tryb dostępu do dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału.

Według organu istnieją podstawy by twierdzić, że przepisy art. 74 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem stanowią podstawę prawną udostępnienia skarżącemu dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału.

Gdyby zamiarem ustawodawcy było objęcie skutkami ustawy o dostępie do informacji publicznych osób, wnoszących o udostępnienie dokumentów, zawartych w aktach spraw Trybunału, innych niż uczestnicy postępowania - w przekonaniu pełnomocnika organu - zaniechałby on ustanawiania art. 74 ust. 3 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem (w takim zakresie, w jakim przepis ten dotyczy prawa podmiotów, nie będących uczestnikami postępowania, do otrzymywania odpisów i kopii dokumentów).

Na koniec organ jeszcze odwołał się orzecznictwa przywołując istotny fragment wybranego orzeczenia sądu administracyjnego: "Dostęp do akt postępowania administracyjnego, na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, ograniczony jest (...) do podmiotów niebędących stronami postępowania administracyjnego. Dostęp do akt postępowania administracyjnego dla stron tego postępowania reguluje przepis art. 73 KPA". Oznacza to, że: "W tym zakresie, z mocy art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyłączone jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej" (wyr. NSA z 18 stycznia 2017 r., I OSK 2006/16). Zauważono też, że ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem określa stosowne uprawnienia zarówno wobec uczestników postępowania (art. 74 ust. 1 UOTPTK), jak i podmiotów, niebędących uczestnikami postępowania (art. 74 ust. 3 UOTPTK). W myśl rozumowania zaprezentowanego w cyt. orzeczeniu, oznacza to, że wobec uczestników postępowania i podmiotów, niebędących uczestnikami postępowania wyłączone jest, z mocy art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy informacja, o której przekazanie zwróciła się Fundacja, jest dostępna w trybie wynikającym z innego aktu prawnego niż ustawa o dostępie do informacji publicznej. Należy bowiem pamiętać o tym, że w myśl art. 1 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198) przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacją publiczną.

Powołany przepis dopuszcza więc możliwość odmiennego, niż w omawianej ustawie, uregulowania kwestii dostępu do informacji publicznej w innych aktach prawnych. Konsekwencją takiego unormowania jest to, że ustawodawca dopuszcza możliwość, by w innych normach prawnych znajdowały się regulacje odmienne od zawartych w omawianej ustawie, a więc także m.in. np. zawężające krąg podmiotów uprawnionych do dostępu do informacji publicznej czy też odmiennie regulujących jego zasady.

Stąd więc w sytuacji, gdy inna ustawa zawiera w sobie unormowania dotyczące dostępu do informacji publicznej, to co do zasady nie zachodzi możliwość stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w celu obejścia tej innej regulacji. Inaczej rzecz ujmując, regulacje dotyczące dostępu do informacji publicznej, zawarte w innych aktach prawnych, wyłączają możliwość domagania się udostępnienia informacji publicznej w oparciu o unormowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należało, że żądanie wniosku, w którego zakresie ogniskował się niniejszy spór, dotyczyło udostępnienia postanowień Trybunału Konstytucyjnego i Prezesa Trybunału Konstytucyjnego oraz wniosków o wyłączenie sędziego, a więc co do zasady dotyczyło danych stanowiących klasyczny przykład informacji o charakterze publicznym.

Poza sporem pozostawała również kwestia tego, iż pytany podmiot należał do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej jak też to, że żądane dokumenty znajdują się w aktach konkretnych spraw toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym (tj. w aktach spraw, w których został złożony wniosek o wyłączenie sędziego).

Co zaś się tyczy trybu dostępu do omawianych informacji, to został on uregulowany w ustawie z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. 2016, poz. 2072). Przepis art. 74 wyżej powołanej regulacji stanowi, że:

" - ust. 1. Uczestnicy postępowania mogą przeglądać akta sprawy oraz sporządzać i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt, z wyjątkiem dokumentów zawierających informacje niejawne.

- ust. 2. Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy osób uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów do zapoznania się z informacjami niejawnymi, zawartymi w aktach sprawy.

- ust. 3. Przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie i otrzymywanie odpisów, kopii lub wyciągów z tych akt przez podmioty niebędące uczestnikami postępowania, jest dopuszczalne po dokonaniu anonimizacji danych osobowych oraz innych danych istotnych ze względu na identyfikację podmiotową.

- ust. 4. Dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy Trybunału odbywa się poprzez:

1) publikację dokumentów na stronie internetowej Trybunału, będącej stroną Biuletynu Informacji Publicznej;

2) umożliwienie przeglądania akt w siedzibie Trybunału z uwzględnieniem ust. 5;

3) udostępnienie na wniosek kopii, odpisów lub wyciągów z akt, o ile dokumenty te nie zostały opublikowane zgodnie z pkt 1, po wniesieniu opłaty ustalonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623).

- ust. 5. Przeglądanie akt w sprawie skargi konstytucyjnej oraz w sprawie pytania prawnego odbywa się poprzez udostępnienie kopii dokumentów zawartych w tych aktach, po dokonaniu anonimizacji, o której mowa w ust. 3.

- ust. 6. Korzystanie z uprawnień, o których mowa w ust. 1, 3 i 5, nie może zakłócać pracy Trybunału".

Z ust. 4 przytoczonego unormowania wynika wprost, iż odnosi się ono do materii dostępu do dokumentów zawartych w aktach Trybunału. Analiza przywołanego ust. 4 powyższego aktu prawnego prowadzi do wniosku, że regulacja ta dotyczy więc zakresu przedmiotowego pytania, które zainicjowało niniejsze postępowanie.

Zwrócić należało także uwagę na to, że wyżej przywołany przepis stanowi regulację trybu dostępu do żądanych dokumentów odmienną od tej, jaka wynika z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Określa bowiem odrębny sposób ich udostępniania, a także wprowadza – w pewnym ściśle oznaczonym zakresie – odpłatność za ich udostępnienie. Powyższe świadczy niewątpliwie o tym, że ust. 4 omawianego przepisu ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym zawiera uregulowanie trybu dostępu do dokumentów zawartych w aktach pytanego podmiotu odmienne od zawartego w ustawie o dostępie do informacji publicznej, gdzie sposób udostępniania informacji publicznych jest określony w o wiele szerszym zakresie, generalnie zależy wyłącznie od woli wnioskodawcy i co do zasady jest bezpłatny.

Istnienie powyższych różnic powoduje zaś taki oto skutek, że wniosek o udostępnienie żądanych informacji nie będzie mógł zostać zrealizowany przez pytany podmiot w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym zawiera bowiem odmienną regulację dostępu do spornych danych. Przepisy tego aktu prawnego muszą więc znaleźć pierwszeństwo przez przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Powyższych konkluzji nie zmienia podnoszona w skardze okoliczność, że przedmiotem wniosku nie był dostęp do akt postępowań toczących się przed Trybunałem a jedynie dostęp do konkretnych dokumentów. Ta okoliczność nie była bowiem sporna pomiędzy stronami, jak też nie budziła wątpliwości tutejszego Sądu. Nadto powołany przez pytany podmiot w odpowiedzi na wniosek art. 74 ust. 4 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie reguluje dostępu do akt spraw toczących się przez Trybunałem a właśnie jedynie do dokumentów zawartych w tych aktach. Zakres przedmiotowy wniosku w pełni koreluje więc z zakresem przedmiotowym wyżej przytoczonego przepisu. Niespornym między stronami a dla tutejszego Sądu oczywistym było zaś to, że zarówno wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu konkretnej sprawy, jak też orzeczenie będące reakcją na ten wniosek, muszą znajdować się w aktach tejże konkretnej sprawy. Dokumenty te stanowią bowiem ich immanentny składnik.

Bez wpływu na rozstrzygnięcie, pozostaje też trafna uwaga zawarta w skardze, iż art. 74 ust. 4 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie wyłącza trybu wnioskowego uregulowanego w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jak to już bowiem wyjaśniono na wstępie niniejszego uzasadnienia, takie wyłączenie wynika z art. 1 ust. 2 ustawy z o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym: "przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacją publiczną". Omawiane wyłączenie nie musiało więc być już powtarzane przez ustawodawcę w przepisach aktu prawnego, regulującego materię dostępu do informacji publicznej odmiennie niż ustawa o dostępie do informacji publicznej.

W świetle powyższego, za prawidłowe należało uznać stanowisko pytanego podmiotu, zaprezentowane w niniejszej sprawie. W sytuacji, gdy nie mógł on uwzględnić żądania zawartego we wniosku w trybie, w jakim wnioskodawca domagał się udostępnienia żądanych danych, musiał powiadomić o tym stronę w formie pisma – co też uczynił. Podejmując takie działania, zwolnił się więc z zarzutu bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.