Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 112/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71a par. 1, par. 9; art. 71b, art. 72 par 1- 4, art. 1a pkt 3, art. 29 par. 1, art. 168c;
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu wierzytelności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z (...) nr (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (Dyrektor) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z (...) nr (...) w sprawie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności Z. sp. z o.o. (Spółka), wysokości nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu wierzytelności przysługujących zobowiązanemu Z. G., zajętych na podstawie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z (...) nr (...), w kwocie 44.466,06 zł.

Organ ustalił, że zawiadomieniem z (...) nr (...) o zajęciu wynagrodzenia za pracę organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę Z.G. u pracodawcy Z. sp. z o.o. Zawiadomienie strona zobowiązana otrzymała (...), natomiast dłużnik zajętej wierzytelności – (...). W odpowiedzi na ww. zawiadomienie dłużnik zajętej wierzytelności (...) przesłał do organu egzekucyjnego zestawienie wynagrodzenia oraz poinformował, że w związku z otrzymywaniem przez Z.G. minimalnego wynagrodzenia i obowiązkiem pozostawienia kwoty wolnej od potrąceń, nie jest możliwa realizacja przedmiotowego zajęcia egzekucyjnego. W odpowiedzi na ponaglenie organu dłużnik zajętej wierzytelności wyjaśnił, że nie miał świadomości pozostawania nadal w mocy zajęcia oraz obowiązku jego realizacji. Ponadto oświadczył, że zobowiązuje się do realizacji zajęcia w 2017 roku. Pomimo tego nie przystąpił do jego realizacji. W piśmie z (...) poinformował o wysokości wynagrodzeń wypłacanych Z.G. w okresach od lipca do grudnia 2017 r. oraz oświadczył, że wysokość wynagrodzeń należnych zobowiązanemu nie przekracza kwoty wolnej od zajęcia. W odpowiedzi na kolejne ponaglenie organu, dłużnik poinformował, że z dniem (...) została rozwiązana ze Z.G. umowa o pracę w związku z czym nie jest możliwa realizacja przedmiotowego zajęcia wynagrodzenia za pracę.

Następnie (...) organ egzekucyjny przeprowadził kontrolę dłużnika zajętej wierzytelności. W wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku kontroli dłużnika zajętej wierzytelności stwierdzono, że dłużnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie potrącił i nie przekazał należnych kwot na poczet realizacji zajęcia wynagrodzenia za pracę. Z przedłożonych kart wynagrodzeń wynika, że zobowiązany figurował na ww. listach płac z określonym w poszczególnych miesiącach wynagrodzeniem. Ponadto w toku kontroli osoba odpowiedzialna za realizację zajęcia w spółce Z., jako przyczynę braku jego realizacji wskazała na zbyt niską kwotę miesięcznego wynagrodzenia, jaką otrzymywał zobowiązany. Oświadczyła ponadto, że w miesiącach, w których kwota wynagrodzenia za pracę przekraczała kwoty wolne od zajęcia, nie pamiętała o obowiązku jego realizacji. Ustalono, że po odliczeniu kwoty wynagrodzenia wolnej od zajęcia dłużnik zajętej wierzytelności nie przekazał organowi egzekucyjnemu kwoty 44.466,06 zł. Ustalenia dokonane w toku czynności kontrolnych nie zostały zakwestionowane przez dłużnika zajętej wierzytelności. Nie zgłoszono także do protokołu, w nakreślonym terminie 14 dni, dodatkowych wyjaśnień lub zastrzeżeń.

Postanowieniem z (...), wydanym na podstawie art. 71a § 9 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U.2018.1314 ze zm.), dalej u.p.e.a., organ egzekucyjny określił dłużnikowi zajętej wierzytelności – Z. sp. z o.o. wysokość nieprzekazanych wierzytelności, przysługujących zobowiązanemu Z.G., zajętych na podstawie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z (...) w kwocie 44.466,06 zł.

Uznając za nieuzasadnione zarzuty zawarte w zażaleniu na ww. postanowienie, Dyrektor stwierdził m.in., że organ egzekucyjny dokonał konkretyzacji obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określił jego charakter i zakres. Kwestionowane zajęcie zostało dokonane w sposób prawidłowy, zgodnie

z przepisami regulującymi tryb postępowania przy stosowaniu powyższego środka egzekucyjnego. Nie stwierdzono też uchybień formalnych w dokonanych czynnościach egzekucyjnych - druki zajęcia odpowiadają wzorowi określonemu

w obowiązujących przepisach. Zawiadomienie o zajęciu doręczone zostało zobowiązanemu i dłużnikowi zajętej wierzytelności w sposób prawidłowy. Do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., niezbędne jest łączne zrealizowanie dwóch przesłanek: dłużnik zajętej wierzytelności musi uchylać się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu oraz jednocześnie to uchylanie się musi mieć charakter działania bezpodstawnego. W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że strona skarżąca bezpodstawnie nie przekazała zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Zostały zatem spełnione przesłanki warunkujące byt postanowienia na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a.

Na powyższe postanowienie spółka Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz umorzenie postępowania. Zarzuciła naruszenie:

1. art. 1a pkt 3 w zw. z art. 71 a § 9 u.p.e.a. polegające na ich błędnej wykładni

i bezpodstawnym uznaniu, że skarżąca jako trzeciodłużnik nie posiada uprawnień do oceny prawidłowości lub legalności postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego, mimo że następstwem doręczenia skarżącej postanowienia

o wysokości nieprzekazanej organowi kwoty jest wejście "poddłużnika" w sytuację procesową zobowiązanego, a zatem skarżącej przysługują wszelkie zarzuty, które przysługują zobowiązanemu, a w konsekwencji zaniechanie zbadania zarzutu przedawnienia wierzytelności głównej, mimo jego podniesienia przez skarżącą;

2. art. 29 § 1 w zw. z art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a. polegające na zaniechaniu zbadania przez organ z urzędu dopuszczalności egzekucji, w tym odstąpieniu od zbadania tytułu wykonawczego pod kątem wymogów formalnych oraz pominięciu badania kwestii przedawnienia należności, a w konsekwencji bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia prowadzącego do egzekucji zobowiązania, pomimo że:

- tytuł wykonawczy z 14 października 2015 r. nie spełnia wymogów określonych

w art. 27 § 1 u.p.e.a. albowiem nie wskazano w nim numeru PESEL ani NIP zobowiązanego, co powinno skutkować odmową przystąpienia do egzekucji,

a obecnie przesądza o niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego i w konsekwencji konieczności jego umorzenia;

- przedawnienie zobowiązania podatkowego powoduje jego nieistnienie i przesądza o niedopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, co organ winien zbadać na każdym etapie sprawy z urzędu;

3. art. 71 a § 9 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że spółka uchylała się "bezpodstawnie" od przekazania zajętej wierzytelności, podczas gdy zajęta wierzytelność uległa już przedawnieniu i wobec tego istniały podstawy prawne do jej nieprzekazania, a przez to brak jest podstaw do obciążenia spółki Z. kwotą, której nie przekazała, ponieważ uchylenie to nie nosiło cech bezpodstawnego;

4. art. 71a § 9 w zw. z art. art. 168c u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że organ może wydać postanowienie określające wysokość nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu kwot, w sytuacji gdy dłużnik uchylił się w przeszłości od przekazania zajętej wierzytelności, pomimo że przepis ten mówi wprost, iż postanowienie

o wysokości nieprzekazanych kwot organ wydaje w przypadku "uchylania się" dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności (stan teraźniejszy niedokonany), a nie "uchylenia się" w przeszłości (stan przeszły dokonany), a w konsekwencji bezpodstawne wydanie zaskarżonego postanowienia w sytuacji gdy w dacie jego wydania spółka Z. nie była dłużnikiem Z. G., gdyż umowa

o pracę między stronami została rozwiązana (...), a nadto w dacie wydania zaskarżonego postanowienia organu I instancji na koncie spółki nie znajdowała się wierzytelność, do której przekazania wezwał organ, czym organ egzekucyjny, w nieuprawniony sposób i w zawoalowanej formie wszedł w kompetencję sądu cywilnego, rozstrzygającego sprawy, o których mowa w art. 168c u.p.e.a.;

5. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na nieuwzględnieniu, że spółka Z. informowała Naczelnika w piśmie z 10 listopada 2015 roku o niemożności realizacji postanowienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę z uwagi na otrzymywanie przez zobowiązanego minimalnego wynagrodzenia niepodlegającego zajęciu, a brak odpowiedzi zwrotnej organu spowodował, że dłużnik pozostawał w uzasadnionym przekonaniu, że zajęcie nie doszło do skutku, gdyż organ przyjął jego argumenty za zasadne, tym bardziej że po wysłaniu do organu wskazanego pisma, organ przez półtora roku nie podjął żadnych czynności wobec dłużnika, pozostając całkowicie bezczynnym, a w konsekwencji bezpodstawne obciążenie skarżącej konsekwencjami niewyczerpującego informowania stron przez organ.

Uzasadniając ww. zarzuty skarżąca dodatkowo wskazała, że organ II instancji gołosłownie, a zarazem bezpodstawnie i w konsekwencji błędnie wywiódł z treści

art. 29 § 1 u.p.e.a., że skoro organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, to podnoszone w tym zakresie zarzuty trzeciodłużnika uznać należy ab ovo za niedopuszczalne. Nic jednak bardziej mylnego. Skarżąca nie zarzucała bowiem wtórnej kwestii wymagalności, czy zasadności należności, a kwestię pierwotną

i fundamentalną dla postępowania, tj. istnienie tej należności, którą to okoliczność organ egzekucyjny nie tyle jest uprawniony badać, co wręcz musi to robić z urzędu, na każdym etapie postępowania. Wskazała, że przedawnienie należności dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest równoznaczne

z istnieniem lub nieistnieniem obowiązku ujętego w tytule wykonawczym, a wobec tego przesądza o dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego

w ogóle i konieczności jego ewentualnego umorzenia. Wyjaśniła, że art. 29 § 1 u.p.e.a., na który powołuje się organ II instancji, dotyczy z jednej strony warunków dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia egzekucji, a z drugiej badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W literaturze przedmiotu odróżnia się oba rodzaje przesłanek. Skarżąca zgodziła się z Dyrektorem, że organ egzekucyjny nie bada wymagalności i zasadności egzekwowanej należności. Niemniej jednak, aby prowadzenie egzekucji administracyjnej było w ogóle dopuszczalne, należność ta musi istnieć. Innymi słowy nie można prowadzić egzekucji administracyjnej co do nieistniejącego obowiązku.

Powołując wyroki sądów administracyjnych omawiające przesłanki wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty, skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie spółka miała podstawę prawną, w postaci przedawnienia zobowiązania podatkowego, do tego aby nie przekazać go na rzecz organu egzekucyjnego. Z kolei bezprzedmiotowość postępowania powinna skutkować jego umorzeniem. Tak istotna okoliczność została zbagatelizowana przez Dyrektora, który w jednym zdaniu gołosłownie stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut przedawnienia należności objętej tytułem wykonawczym.

Skarżąca przywołała przepisy niemieckiej ordynacji podatkowej i stwierdziła, że dochodzone roszczenie jest od wielu lat przedawnione, czego organ egzekucyjny nie zbadał w toku postępowania. Czynności te winny być dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z urzędu, gdy tylko stwierdził, że dochodzona tytułem egzekucyjnym rzekoma zaległość pochodzi z 1996 r. Skoro tytuł wykonawczy został wystawiony w 2015 r., a więc 19 lat po powstaniu zaległości, tym bardziej organ winien w 2015 r., a więc tuż po skierowaniu przez podmiot zagraniczny wniosku o wszczęcie egzekucji, zbadać kwestię przedawnienia z urzędu.

W ocenie skarżącej ponadto, organ błędnie skonstatował również, że organ egzekucyjny nie jest ustawowo zobligowany do informowania dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach jego oświadczeń, składanych w ramach zajęcia egzekucyjnego. Spółka wyjaśniła, że po pierwsze zarzut nie tyczy się składanych przez stronę oświadczeń, a kwestii prawidłowego informowania o konsekwencjach zajęcia egzekucyjnego. Po drugie i ważniejsze, już z samego założenia użyte przez Dyrektora sformułowanie jest nieprawidłowe, gdyż art. 9 k.p.a., obliguje organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron

o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Zdaniem strony naruszenie tego przepisu przez Naczelnika, w realiach niniejszej sprawy miało daleko idące konsekwencje, którymi organ obarcza teraz stronę. Dokonując zajęcia egzekucyjnego (...) organ milczał przez kolejne 19 miesięcy nie informując spółki o tym, że po jej piśmie zajęcie w dalszym ciągu pozostaje w mocy. Co prawda dla Dyrektora kwestia ta jest oczywista, ale dla strony już nie. Gdyby strona wiedziała, że w ocenie organu zajęcie jest skuteczne, przekazałaby po podwyższeniu wynagrodzenia jego zajętą część na konto organu. Naczelnik nie poinformował zobowiązanego m.in. o czasokresie trwania zajęcia oraz o tym czy

i ewentualnie jak na zajęcie wpływają przerwy w komunikacji organu egzekucyjnego ze spółką sugerujące zakończenie sprawy. W ocenie strony domaganie się przez organ przekazania mu przez Spółkę kwot wynagrodzenia, które Spółka przekazała zobowiązanemu na skutek nie wyprowadzenia jej z błędu przez organ, jest pogwałceniem zasady informowania strony i zaufania obywateli do organów władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej p.p.s.a.), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd kontrola w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w sprawie określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności Z. sp. z o.o. wysokości nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu wierzytelności przysługujących zobowiązanemu Z.G., zajętych na podstawie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę.

Spór w sprawie sprowadza się zatem do oceny czy w stanie faktycznym sprawy uprawnione było wydanie postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym w stosunku do dłużnika zajętej wierzytelności określającego wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności.

Zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a - jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.

Wydanie postanowienia w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym wymaga zatem stwierdzenia, że zostały spełnione wymogi wynikające z wyżej cytowanego przepisu. Pierwszym z nich jest zajęcie wierzytelności i bezpodstawne uchylanie się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim natomiast przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności na wskazane przez organ egzekucyjny konto (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2831/14).

Natomiast na podstawie art. 71a § 1 u.p.e.a. organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, z zastrzeżeniem § 2.

Bezsporna w rozpoznawanej sprawie jest okoliczność zajęcia wierzytelności u strony skarżącej, jako dłużnika zajętej wierzytelności i nieprzekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Organ egzekucyjny dokonał - zawiadomieniem z dnia (...) (w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem Z. G.) - zajęcia wynagrodzenia za pracę. Podstawę prawną przedmiotowego zajęcia stanowił art. 72 § 1-4 u.p.e.a. Zgodnie z jego treścią organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części jego wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych.

Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany stosunku pracy lub zlecenia, nawiązania nowego stosunku pracy lub zlecenia z tym samym pracodawcą, a także w przypadku przejęcia pracodawcy przez innego pracodawcę. W stosunku do egzekwowanej należności pieniężnej nieważne są rozporządzenia wynagrodzeniem przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane po jego zajęciu, a także przed tym zajęciem, jeżeli są wymagalne po zajęciu.

Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny:

1) zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób;

2) wzywa pracodawcę, aby:

a) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył za okres 3 miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie otrzymanego w tym czasie wynagrodzenia zobowiązanego z wyszczególnieniem wszystkich jego składników,

b) składał, w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę, oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa do zajętego wynagrodzenia, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o to wynagrodzenie oraz czy i o jakie roszczenia została skierowana do tego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli;

3) poucza pracodawcę o określonych w art. 71b, art. 168c i art. 168e skutkach niestosowania się do wezwań, o których mowa w pkt 1 i 2.

Zawiadomienie wystosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. zawierało pouczenie o treści cytowanych wyżej przepisów i zostało skierowane do dłużnika zajętej wierzytelności (odebrane w dniu 4 listopada 2015r.). Zobowiązany Z.G. odebrał je natomiast 5 listopada 2015r.

Okoliczność zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego zawiadomieniem doręczonym spółce w dniu (...) jest niewątpliwa i nie jest kwestionowana przez stronę.

Bezsporna jest także okoliczność nieprzekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, co doprowadziło do przeprowadzenia w skarżącej spółce kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego.

Należy podkreślić, że celem przeprowadzonych czynności kontrolnych było ustalenie przyczyn braku realizacji zajęcia wierzytelności, a zwłaszcza bezpodstawność takiego działania. Wprowadzenie przesłanki przeprowadzenia kontroli przed wydaniem postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty miało na celu ustalenie ponad wszelką wątpliwość wysokości nieprzekazanej kwoty oraz przesłanki uchylania się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, należy wskazać co następuje.

Sąd nie podziela eksponowanego przez stronę zarzutu naruszenia art. 1a pkt 3 w zw. z art. 71 a § 9 u.p.e.a. polegającego na ich błędnej wykładni

i bezpodstawnym uznaniu, że skarżąca jako trzeciodłużnik nie posiada uprawnień do oceny prawidłowości lub legalności postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego oraz naruszenia art. 29 § 1 w zw. z art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a. polegającego na zaniechaniu zbadania przez organ z urzędu dopuszczalności egzekucji, w tym odstąpieniu od zbadania tytułu wykonawczego pod kątem wymogów formalnych oraz pominięciu badania kwestii przedawnienia należności dochodzonej od zobowiązanego Z. G.

Ponownego przypomnienia w tym miejscu wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest sprawa określenia dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanych organowi egzekucyjnemu wierzytelności zajętych na podstawie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Sąd, dokonując kontroli, jest ograniczony ramami właśnie tej sprawy.

Formułując powyższe zarzuty skarżąca zdaje się pomijać własne uprawnienia, jako dłużnika zajętej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym, w którym zobowiązanym jest inna osoba. Jest ona adresatem postanowienia, wydanego na podstawie art. 71a w zw. z art. 72 § 1-4 u.p.e.a. którego treść, o czym była mowa powyżej, wyznacza granice sprawy, a tym samym zakres kontroli sądu administracyjnego (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Związany z tym interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., pozwala skarżącej wyłącznie na kwestionowanie wysokości nieprzekazanej kwoty poprzez wniesienie zażalenia (art. 71a § 9). Dłużnikowi zajętej wierzytelności, wobec którego wydano takie postanowienie, nie służą natomiast żadne inne uprawnienia procesowe, a w szczególności środki zaskarżenia przysługujące zobowiązanemu (jak np. zarzuty czy skarga na czynności egzekucyjne). Nie może on zatem spowodować objęcia sądową kontrolą innych jeszcze, poza zaskarżonym postanowieniem, aktów lub czynności organu egzekucyjnego. Dopuszczalność egzekucji organ bada po wpłynięciu wniosku o wszczęcie egzekucji, a nie w postępowaniu incydentalnym dotyczącym dłużnika zajętej wierzytelności. Ta kwestia może być podnoszona wyłącznie w przypadku wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 6) do czego skarżąca nie była uprawniona (por. wyrok NSA z 2 marca 2011r., sygn. akt II FSK 1933/09). Z tych samych względów organ nie mógł odnieść się do podnoszonych przez skarżącą wad tytułu wykonawczego z 14 października 2015r. skierowanego do zobowiązanego, czy kwestii przedawnienia zobowiązania dłużnika głównego.

W świetle powyższego za chybione należało uznać zarzuty 1 i 2.

Biorąc pod uwagę treść art. 71a § 9 u.p.e.a., stanowiącego podstawę prawną wydanego postanowienia podnieść należy, że istotne znacznie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było ustalenie, czy nieprzekazanie zajętej wierzytelności miało charakter bezpodstawny. Organy egzekucyjne uznały, że została zrealizowana również przesłanka bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności. Zwrot "bezpodstawnie uchyla się" odnosi się wyłącznie do okoliczności prawnych, umożliwiających dłużnikowi zajętej wierzytelności skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania (np. zarzut potrącenia, przedawnienia). Przesłanki tej nie można natomiast odnosić do okoliczności faktycznych związanych np. z przeoczeniem, czy nieprzekazaniem zawiadomienia o zajęciu do właściwej sekcji księgowości przez pracownika dłużnika zajętej wierzytelności.

Pojęcie "bezpodstawnie uchyla się" oznacza tyle, co "bez podstawy prawnej" (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2007 r., I FSK 984/06). Dokonanie wypłaty wynagrodzenia pracownikowi - w sytuacji uprzedniego jego zajęcia może stanowić podstawę do przyjęcia bezpodstawnego uchylenia się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Dłużnik zajętej wierzytelności nie może według swego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności, bądź ich uiszczeniu zobowiązanemu, bez zgody organu egzekucyjnego.

W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające i zgromadzony materiał dowodowy wykazał, że skarżąca spółka bezpodstawnie uchyliła się od przekazania zajętej wierzytelności – wynagrodzenia za pracę i nie wykazała żadnych okoliczności, które pozwoliłby na stwierdzenie, że uchylanie się od przekazania zajętej kwoty nie jest bezpodstawne. Nie można bowiem za taką uznać oświadczenia A.G. złożonego w trakcie czynności kontrolnych, iż w momencie, gdy kwota wynagrodzenia za pracę zobowiązanego pozwalała na realizacje zajęcia zapominała o jego realizacji.

Jak wynika również z powyższych rozważań strona skarżąca nie może skutecznie podnosić na tym etapie postępowania zarzutu przedawnienia należności zobowiązanego Z. G. Okoliczność ta nie może tym samym być brana pod uwagę jako wykluczająca bezprawność działania Spółki (zarzut 3 skargi). Na marginesie rozważań dodać należy, iż przywoływane w tym zakresie przez stronę orzecznictwo sądowe dotyczyło zarzutu przedawnienia zajętej wierzytelności, nie zaś należności głównej.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organy egzekucyjne dokonały prawidłowej wykładni art. 71a § 9 u.p.e.a. Uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych (z przeoczenia, braku dołożenia należytej staranności, zapomnienia) nie stoi na przeszkodzie wydaniu postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2016r., II FSK 2287/14, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro strona wbrew jasno określonym obowiązkom dokonała wypłaty kwoty objętej zajętą wierzytelnością na rzecz zobowiązanego, a okoliczność ta została stwierdzona przez organ egzekucyjny, to organ ten był zobowiązany i uprawniony wydać postanowienie w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a. i skierować je do strony.

Dopiero w konsekwencji określenia nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty zajętej wierzytelności, stosując art. 71b u.p.e.a., organ egzekucyjny jest uprawniony do ściągnięcia zajętej sumy od dłużnika w trybie egzekucji administracyjnej. Dłużnik zajętej wierzytelności może więc stać się zobowiązanym, jeżeli bezzasadnie nie przekaże zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Zgodnie bowiem z art. 71b u.p.e.a. - jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności.

Postanowienie, o którym mowa w § 9 art. 71a, stanowi zatem podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w stosunku do dłużnika zajętej wierzytelności.

W ocenie Sądu, chybiony jest również zarzut 4 skargi. Strona skarżąca podnosi naruszenie art. 71 a § 9 w zw. z art. 168c u.p.e.a. poprzez błędne uznanie, że przesłanka wydania postanowienia, o którym mowa w tym przepisie, w postaci bezpodstawnego uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania w całości lub w części organowi egzekucyjnemu jest spełniona w sytuacji, w której w dacie wydania tego postanowienia, objęta zajęciem egzekucyjnym wierzytelność już nie istnieje wskutek jej przekazania przez dłużnika zajętej wierzytelności zobowiązanemu, przed dniem wydania ww. postanowienia. Spółka podkreśliła, że w dacie wydania postanowienia nie była dłużnikiem Z. G., gdyż umowa o pracę między stronami została rozwiązana 31 lipca 2018 r. Organ egzekucyjny, w nieuprawniony sposób i w zawoalowanej formie wszedł w kompetencję sądu cywilnego, rozstrzygającego sprawy, o których mowa

w art. 168c u.p.e.a.;

Zdaniem Sądu, porównanie hipotez przepisu art. 168c u.p.e.a. i art. 71a § 9 u.p.e.a. wskazuje, że ten pierwszy przepis został umieszczony w dziale IVa rozdziale 1, traktującym o odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie przepisów ustawy, a konkretnie za niewykonanie lub nienależyte wykonanie ciążących na dłużniku zajętej wierzytelności obowiązków, o których mowa w art. 69a § 1, lub związanych z realizacją egzekucyjnego lub zabezpieczającego zajęcia wierzytelności lub prawa majątkowego. Dłużnik zajętej wierzytelności odpowiada za szkody wyrządzone z tego powodu wierzycielowi na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że środki przewidziane w art. 71a § 9 u.p.e.a. i w art. 168c § 1 u.p.e.a. to różne środki prawne. Między art. 71a § 9 u.p.e.a. i art. 168e § 1 u.p.e.a. nie zachodzi stosunek wyłączania się przepisów.

Nawiązując do argumentacji, że art. 71 a § 9 u.p.e.a. odnosi się wyłącznie do trwającego stanu niedokonanego, gdyż ustawodawca użył sformułowania "uchyla się" a nie "uchylił się" należy podnieść, że – zdaniem Sądu – uchylanie dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu, dotyczy zarówno sytuacji, gdy dłużnik nie przekazuje istniejącej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, jak również gdy zajętą kwotę przekazał zobowiązanemu – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.

Dla zastosowania art. 71a § 9 u.p.e.a., wbrew stanowisku strony skarżącej, nie ma znaczenia, czy należności wynikające z zajętej wierzytelności zostały wypłacone zobowiązanemu. Istotne znaczenie dla sprawy ma fakt, że dłużnik zajętej wierzytelności nie przekazał tych należności organowi egzekucyjnemu oraz nie wskazał na żadną okoliczność prawną, która umożliwiłaby mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela. W wyroku z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1255/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że postanowienie wydawane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonanego uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jej dłużnika i stwierdzenia, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Celem tego postępowania, które zostało poprzedzone czynnościami kontrolnymi, o których mowa w art. 71a § 1-7 u.p.e.a., jest jedynie ustalenie okoliczności czy dłużnik zajętej wierzytelności nie uchylił się od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, który dokonał jej zajęcia. W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o art. 71a § 9 u.p.e.a. następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności albo części tej wierzytelności. Odpowiedzialność z tego tytułu może być realizowana wobec dłużnika zajętej wierzytelności także w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, a podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w tym zakresie jest właśnie postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.

Sąd nie podziela również podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Uchybienia tym przepisom skarżąca upatruje w nieuwzględnieniu okoliczności, że dłużnik pozostawał w uzasadnionym przekonaniu, że zajęcie nie doszło do skutku, gdyż organ przyjął jego argumenty za zasadne, tym bardziej że po wysłaniu do organu wskazanego pisma, organ przez półtora roku nie podjął żadnych czynności wobec dłużnika, pozostając całkowicie bezczynnym.

Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy nie można przyjąć jakoby dłużnik nie miał świadomości, że zajęcie doszło do skutku. Już sama lektura doręczonego zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę nie pozostawia wątpliwości, że pracodawca został wezwany do nie wypłacania zajętej części wynagrodzenia i przekazania jej organowi aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Również treść pouczenia dla pracodawcy jednoznacznie wskazuje, iż zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia i zachowuje moc również w przypadku zmiany stosunku pracy. W stosunku do egzekwowanej należności pieniężnej nieważne są natomiast rozporządzenia wynagrodzeniem przekraczające część wolną od zajęcia, dokonane po jego zajęciu, a także przed tym zajęciem, jeżeli są wymagalne po zajęciu. Powyższe świadczy o prawidłowym i kompletnym poinformowaniu skarżącej o konsekwencjach zajęcia egzekucyjnego.

Należy również przypomnieć, że z treści protokołu z czynności kontrolnych (do którego skarżąca nie wniosła zastrzeżeń) jednoznacznie wynika, że przyczyną nieprzekazania zajętych części wynagrodzenia nie było przeświadczenie o nieskuteczności zajęcia, lecz brak pamięci (zapomnienie) o konieczności jego realizacji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.