Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 161/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 113 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus – spr. Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A.L. P. sp. z o.o. - SKA na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. działając na podstawie art. 113 § 1 w związku z art. 126 i art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) postanowił sprostować oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu z dnia [...] r. Nr [...] w ten sposób, że w rozstrzygnięciu i odpowiednio w uzasadnieniu zastąpić nieprawidłowe oznaczenie adresu nieruchomości "przy ul. I.[...] " (dz. Nr[...] , AM-[...], obręb S. M.) prawidłowym oznaczeniem "przy ul. I.[...] –[...] " (dz. Nr[...], [...], [...], AM-[...], obręb S. M.).

W szczegółowym i wyczerpującym uzasadnieniu postanowienia organ orzekający podał m.in., że w dniu [...] r. wszczął postępowanie w sprawie robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku przy ul. I. [...] we W., w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W toku tego postępowania w oparciu o przepisy art. 50 ust.1 pkt 4 oraz art.51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego, wydał następujące rozstrzygnięcia: postanowienie nr [...] z dnia [...] r. oraz decyzję nr [...] z dnia [...] r. Wymienioną decyzją organ zobowiązał inwestora do sporządzenia i przedłożenia w terminie 3 miesięcy projektu budowlanego zamiennego obejmującego budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku przy ul. I. [...] we W., wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, uwzględniającymi zmiany wynikające z wykonanych robót.

Przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie naprawcze powstały jednak rozbieżności związane ze stanem prawnym nieruchomości, na której prowadzone były przedmiotowe roboty budowlane. W związku tym organ wezwał zarówno inwestora – P.S.A., jak i właściciela budynku – A. Sp. z o.o. - SKA do przedłożenia dokumentów przedstawiających aktualny stan prawny nieruchomości, na której wykonywane były roboty budowlane na podstawie decyzji Prezydenta W. nr[...] z dnia [...] r.

Decyzją tą Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi – P. S.A. z siedzibą w W. - pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku przy ul. I.[...] we W.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał przy tym, że z treści tej decyzji nie wynika jednak wprost na jakiej działce usytuowany jest budynek, na którym miały być realizowane roboty objęte pozwoleniem. Dopiero z planu zagospodarowania terenu wynika, że planowana inwestycja zrealizowana będzie na budynku, który znajduje się na działce ozn.nr ewid.gr. [...] AM-[...] , obręb S.M. , z tym jednak zastrzeżeniem, że budynek posiada nr[...], nie zaś[...], jak stanowi pozwolenie na budowę.

Ponadto do projektu budowlanego załączona została umowa dzierżawy P. (lokalizacja nr [...] ) z dnia [...] r. Stronami umowy była Spółdzielnia P. T. - ówczesny Wydzierżawiający oraz Spółka P. Z art.1 ust.1 umowy wynika, że "wydzierżawiający oświadcza, iż posiada tytuł prawny wynikający z prawa własności budynku i użytkowania wieczystego gruntu, do nieruchomości położonej we W., ul.I.[...] , którą szczegółowo określa załącznik nr [...] do Umowy, stanowiący jej integralna część ". Załącznik nr [...] do umowy w sposób enumeratywny przedstawia dane dotyczące nieruchomości i stacji bazowej. Mianowicie w pkt 1 miejscowość: W., kod pocztowy [...]. 2.ulica: I.. 3.Numer budynku:[...]. 4.Numer parceli:[...]. 5.Powierzchnia wydzierżawienia: powierzchnia dachu budynku niezbędna dla posadowienia kontenerów i instalacji anten P. S.A. 6.Numer księgi wieczystej: [...] 7.Stan własności: budynek - własność, grunt - użytkowanie wieczyste. 8. Lokalizacja anten i struktur wspierających: dach budynku. 9.Lokalizacja urządzeń radiowych: kontenery posadowione na dachu budynku.

Odpis z księgi wieczystej KW nr [...] dotyczy działki nr[...],[...] AM-[...], rej.grunt. [...] , obręb S. M. o powierzchni 2741m2 położonej we W. – S. M., ul. I. [...]-[...].

Organ pierwszej instancji wyjaśnił ponadto, że Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej G. nr [...] na dachu budynku przemysłowo-biurowego położonego we W. przy ul. I. [...], oznaczenie geodezyjne: działka nr[...] , AM-[...], obręb S. M. Z mapy stanowiącej załącznik graficzny do decyzji o warunkach zabudowy wynika, że planowana inwestycja zlokalizowana będzie na wyższej części budynku (6-ścio kondygnacyjnej) przy ul. I. [...] .

Natomiast załączone do projektu budowlanego stanowisko D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w zakresie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko dotyczy inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej G. nr [...] położonej we W. przy ul. I. [...] na dachu budynku należącego do Spółdzielni Pracy T..

Przedłożone w toku niniejszego postępowania pomiary natężenia pola elektromagnetycznego dla celów oceny środowiska wykonane w dniu [...] r. przedstawione następnie w sprawozdaniu nr [...] z dnia [...] r. dotyczyły systemu antenowego (3 anteny sektorowe i 1 antena radiolinii) oraz urządzenia nadajników zainstalowane na dachu budynku dawnego Zakładu T. przy ul. I. [...].

Pisma załączone do akt niniejszego postępowania kierowane przez A. Sp. z o.o.-SKA do inwestora – P. S.A. odnoszące się do przedmiotowej stacji bazowej wskazują na adres ul. I. [...]-[...].

Biorąc powyższe pod uwagę, w niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, że w świetle decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. Spółka P. jest inwestorem robot budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku należącego obecnie do Spółki A.

Organ orzekający podał również, że w momencie ubiegania się o pozwolenie na budowę dla nieruchomości obejmującej wówczas działki przy ul. I.[...]-[...] o nr ewid. [...], [...] obręb S.M. założona była jedna księga wieczysta nr[...], a zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w wyniku zmiany danych ewidencyjnych w[...]r. nastąpił podział działek wchodzących w skład nieruchomości, jednakże nadal właścicielem powstałych działek, tj. nr ewid.[...], [...],[...] AM-[...] obręb S.M. jest Gmina Miejska W.

Fakt ten - zmiany danych ewidencyjnych, odnotowany został w księdze wieczystej obejmującej ten obszar gruntu, dla którego prowadzona jest od [...] r. księga wieczysta o nr[...].Teren obejmujący przedmiotowe działki, zarówno przed, jak i po podziale, oddany został w użytkowanie wieczyste Spółdzielnii Pracy T., a następnie Spółce A.

W dalszej części uzasadnienia powiatowy organ nadzoru budowlanego wyjaśnił pojęcie nieruchomości, korzystając z przepisu art. 46 § 1 kodeksu cywilnego oraz sytuację prawną budynków i urządzeń posadowionych na gruncie stanowiącym przedmiot użytkowania wieczystego, odwołując się przy tym do przepisu art. 235 § 1 i § 2 tego kodeksu. Wskazał też dodatkowo, że w obrocie prawnym funkcjonują dwa różne pojęcia nieruchomości gruntowej: materialnoprawne - odpowiadające treści art. 46 § 1 kodeksu cywilnego, i wieczystoksięgowe, według którego nieruchomością jest część powierzchni ziemskiej, objęta księgą wieczystą. Wówczas o liczbie nieruchomości decyduje liczba ksiąg wieczystych. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 października 2003 r., IV CK 114/02 (OSNC 1994, nr 12, poz. 201), stwierdził, że stanowiące własność tej samej osoby i graniczące ze sobą działki gruntu objęte oddzielnymi księgami wieczystymi są odrębnymi nieruchomościami w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. Odrębność tę tracą w razie połączenia ich w jednej księdze wieczystej. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lutego 2003 r., IICKN 1306/00 (niepubl.).

W ocenie organu orzekającego w świetle powyższego uznać należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z jedną nieruchomością. Przemawia za tym fakt, że dla nieruchomości przy ul. I. [...] – [...] stanowiącej własność jednego podmiotu i dla omawianych graniczących ze sobą 3 działek (dz.nr ewid.[...] , [...], [...], AM-[...], obręb S. M.) prowadzona jest jedna księga wieczysta nr[...]. Obszar nieruchomości położonej przy ul. I. [...] – [...] obejmuje więc 3 działki będące własnością Gminy i oddane w użytkowanie wieczyste temu samemu podmiotowi - Spółce A. Z odrębnością nieruchomości mamy do czynienia w stosunku do działki nr [...] przy ul. I. [...] (do którego to numeru odnosi się pozwolenie na budowę oraz inne wymienione powyżej dokumenty), działka ta stanowi bowiem własność innego podmiotu.

Poszczególne działki zapisane w ewidencji gruntów, które razem tworzą nieruchomość, same nie stanowią odrębnej nieruchomości, lecz są częścią jednej nieruchomości, w niniejszej sprawie objętej księgą wieczystą nr[...]. Podział ten nie doprowadził więc do zmiany stanu prawnego nieruchomości, gdyż nie doszło do utworzenia nowej nieruchomości. Zmiana geodezyjnego oznaczenia działek nie spowodowała zmian w księdze wieczystej, zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. W księdze wieczystej założonej dla omawianej nieruchomości w rubryce "Wnioski i podstawy wpisów w księdze wieczystej" ujawniona jest zmiana tych działek. Mianowicie podstawę oznaczenia (sprostowania) stanowił wyciąg z wykazu zmian danych ewidencyjnych, sporządzony na dzień [...] przez Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. Podział ewidencyjny działki nr [...] spowodował jedynie zmianę oznaczenia usytuowanego na niej obiektu. Dotychczas znajdujący się na tym terenie budynek traktowany jako całość, składający się z części wyższej (6 kondygnacji) i części niższej (3 kondygnacje) oznaczony na mapie nr [...] został rozdzielony na część o nr [...] i przypisany do dz.nr ewid. [...] oraz na część nr [...] usytuowaną na działce nr [...] AM-[...], obręb S. M. Jednakże zauważyć należy, że budynki te nadal stanowią własność użytkownika wieczystego tj. spółki A. i objęte są jedną księgą wieczystą nr[...]. A zatem jeżeli dla poszczególnych fragmentów obszaru (dz.nr ewid.gr [...], [...],[...] AM-[...], obręb S. M.) przy ul. I. [...] –[...] należącego do jednego właściciela - Gminy Miejskiej W. – założona jest jedna księga wieczysta, to przyjąć należy, że obszar ten stanowi jedną nieruchomość.

Zdaniem organu orzekającego w tym stanie faktycznym i prawnym zasadnym jest sprostowanie decyzji nr [...] z dnia [...] r. poprzez zastąpienie błędnie oznaczonego adresu nieruchomości przy ul. I. [...] (dz.nr[...], AM-[...], obręb S.M.), prawidłowym oznaczeniem nieruchomości obejmującej działki ozn.[...], [...], [...], tj. przy ul.I. [...]-[...] we W.

Dodatkowo za wydaniem niniejszego postanowienia przemawia dotychczasowy brak spójności w posługiwaniu się oznaczeniem terenu, na którym wykonywane były roboty budowlane polegające na budowie stacji bazowej stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku należącym do Spółki A. przy ul. I. we W., w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Sprostowanie błędu poprzez wskazanie prawidłowej nieruchomości na której prowadzone były wskazane powyżej roboty budowlane, nie ma wpływu na kwalifikację prawną odstępstw dokonanych przez inwestora w toku robót prowadzonych w oparciu o pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] r. Niniejsze postanowienie nie zmieni więc treści wydawanych rozstrzygnięć, bowiem dalej, w świetle art. 52 Prawa budowlanego adresatem czynności nakazanych w drodze decyzji wydanych na podstawie art.51 tej ustawy, będzie spółka P. jako inwestor robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej.

W zakończeniu uzasadnienia organ wskazał, że zgodnie z art. 113 k.p.a. organ orzekający może sprostować błąd pisarski i rachunkowy oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Porównując treść zapisów księgi wieczystej z poszczególnymi dowodami wymienionymi w niniejszym postanowieniu, zasadnym jest sprostowanie błędu zaistniałego przy wydawaniu decyzji nr [...] z dnia[...]r. oraz posługiwanie się w niniejszej sprawie adresem ul. I. [...] – [...] we W. Pozwoli to usunąć rozbieżności powielane od początku wydania pozwolenia na budowę.

W zażaleniu wniesionym na opisane powyżej postanowienie pełnomocnik "P. S.A. P.A. wniósł o jego wycofanie z obrotu prawnego jako naruszającego prawo materialne i procesowe".

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik Spółki wskazał m.in., że oczywistym jest niewłaściwe oznaczenie przez Prezydenta W. w pozwoleniu na budowę adresu posesji, ale pojęcie terenu budowy, czyli przestrzeni w której prowadzone są roboty budowlane (art. 3 pkt 10 ustawy – Prawo budowlane) nie jest tożsame z pojęciem nieruchomości, którego ta ustawa nie definiuje. Terenem budowy może być dająca się oznaczyć w sposób jednoznaczny przestrzeń, traktowana jako teren o określonej powierzchni i przestrzeń nad nim, przy czym za oznaczenie takie należy przyjąć oznaczenie geodezyjne działki (działek), uzupełnione ewentualnie o oznaczenie numerowe posesji. Zdaniem pełnomocnika powiatowy organ nadzoru budowlanego słusznie zwrócił uwagę, że w obrocie prawnym funkcjonują dwa różne pojęcia nieruchomości gruntowej, a za fakt bezsporny należy uznać to, że przedmiotem postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę nie jest nieruchomość, a przestrzeń (teren prowadzenia robót z przestrzenią nad nim) jako działka lub zbiór działek, na której budowa czy też roboty budowlane będą prowadzone. Potwierdzają to unormowania art. 6, art. 33 ust. 1, art. 36 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ustawy – Prawo budowlane.

Ponadto w uzasadnieniu pełnomocnik firmy P.S.A. podał, że oczywista omyłka w rozumieniu przepisu art. 113 § 1 kpa to widoczne niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., II S.A. 863/00). W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie przyjęta jest teza, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia np. wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r. (lll S.A. 1466/87, OSP 1990) w którym stwierdzono, że : "1. Nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji które prowadziło by do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennie od pierwotnego. 2. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego". Trzeba mieć też na uwadze wyrok NSA z dnia 19 listopada 1991 r., S.A./Wr 1084/91, ONSA 1991, w którym przyjęto, że : "1. Wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania na podstawie art. 113 par. 1 k.p.a. 2. Przydzielenie innego pomieszczenia zastępczego na podstawie postanowienia "o sprostowaniu oczywistej omyłki" oznacza zmianę rozstrzygnięcia co do istoty". W niniejszej sprawie poza charakterem przedmiotu postępowania (oznaczone pomieszczenie zastępcze - oznaczony teren budowy) istota sprawy jest tożsama.

W zakończeniu zażalenia pełnomocnik spółki powołał się na wyrok NSA z dnia 20 lutego 2001 r. (lV S.A. 2746/98, ONSA 2002, nr 2, poz. 77), w którym stwierdzono, że : "Niedopuszczalne jest obejmowanie instytucją sprostowania (art. 113 par. 1 k.p.a.) omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie". W niniejszej sprawie z sytuacją taką mamy do czynienia, bowiem przyjmując iż przedmiotem postępowania są roboty budowlane wykonywane na konkretnym oznaczonym w pozwoleniu na budowę terenie postępowanie staje się bezprzedmiotowe a nakazy określone wydanymi w trakcie jego trwania postanowieniami były niewykonalne w dniu ich wydania i są w sposób trwały niewykonalne, co wyczerpuje znamiona art. 156 par. 5 k.p.a. Z tego względu zaskarżone postanowienie w istotny sposób wykracza poza umocowanie wynikłe z art. 113 par. 1 k.p.a. i tym samym w rażący sposób narusza zarówno prawo procesowe jak i materialne inwestora o. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w całości zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając swoje orzeczenie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 113 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przyjęta w normie prawnej art. 113 § 1 Kpa klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca, a redakcja tego przepisu pozwala stwierdzić, że wszystkie wymienione wyżej wady orzeczenia charakteryzuje cecha oczywistości, która stanowi zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania wyrażającą się tym, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji.

W niniejszym przypadku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w sposób błędny określił przestrzeń w której wykonane zostały prace polegające na budowie opisanej wcześniej stacji bazowej telefonii komórkowej. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że spółka P. jest inwestorem robót budowlanych polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku należącego obecnie do Spółki A. Budynek ten oznaczony jest numerem[...], a nie jak wskazał w decyzji z dnia [...] r. PINB dla miasta W. numerem [...].

W ocenie organu błędne oznaczenie budynku w decyzji PINB -wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie może być zmienione na prawidłowe oznaczenie w trybie art. 113 § 1 Kpa. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja taka nie jest rozstrzygnięciem abstrakcyjnym, lecz zawsze konkretnym, a konkretyzacja zakresu takiej decyzji następuje poprzez m.in. określenia miejsca budowy. Oznaczenie budynku na którym wykonane zostały prace budowlane stanowi zatem istotny element rozstrzygnięcia i błąd w tym zakresie nie jest oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4.04.2007 r. sygn. akt II OSK 581/06).

Prawidłowość postanowienia wydanego w postępowaniu zażaleniowym zaskarżyła A. L. P. Sp. z o.o SKA z siedzibą przy ul. L. [...] we W., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego A.W. z Kancelarii "G., W., M.", Sp.k.

W petitum skargi pełnomocnik skarżącej Spółki wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych zarzucając jednocześnie temu orzeczeniu naruszenie:

1) art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr .98, poz. 1071, z późn. zm., zwana dalej "K.p.a."), polegające na błędnym uchyleniu w całości postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy zawarta w decyzji nr [...] z dnia [...] roku omyłka podlegała sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a., polegające na jego nie zastosowaniu i nie utrzymaniu w mocy postanowienia odpowiadającego prawu;

2) art. 113 § 1 K.p.a., poprzez przyjęcie, iż błędne oznaczenie budynku w decyzji nr [...] z dnia [...] roku nie może być sprostowane w oparciu o wskazany przepis podczas, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż dokonane sprostowanie oczywistej omyłki nie spowodowało zmiany istotnego elementu decyzji;

3) przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a wręcz jego zupełne pominięcie i dowolne ustalenie, że omawiana omyłka nie mogła być usunięta w trybie sprostowania;

4) art. 107 § 1 i 2 K.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia, w szczególności nie wyjaśnienie, dlaczego i na jakiej podstawie organ II instancji uznał, że w omawianej sprawie oznaczenie budynku stanowiło istotny element decyzji podczas, gdy błąd organu nie wpłynął ani na zmianę przedmiotu postępowania, który od początku był znany wszystkim stronom postępowania, o czym świadczy zgromadzony materiał dowodowy, ani też na treść rozstrzygnięcia, a wynikał jedynie z niespójności w posługiwaniu się oznaczeniem terenu, na którym zrealizowane zostały roboty budowlane.

Ponadto pełnomocnik wyjaśniła, że skarżąca Spółka nie była stroną postępowania administracyjnego, jednakże w dniu [...] r. aktem notarialnym sporządzonym w Kancelarii Notarialnej notariusz U. G. spółka A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą we W. sprzedała Skarżącej, tj. spółce pod firmą A. L. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą we W. nieruchomość, stanowiącą przedmiot niniejszego postępowania, położoną we W. przy ul. I. [...] –[...] , stanowiącą działki oznaczone nr[...], [...], [...], [...], objęte księgą wieczystą nr[...]. Zatem stosownie do treści art. 30 § 4 k.p.a. w miejsce dotychczasowej strony (A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - spółka komandytowo - akcyjna) wstąpiła spółka A. L. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - spółka komandytowo - akcyjna, jako że przedmiotem niniejszego postępowania jest nieruchomość objęta księgą wieczystą nr [...] (prawo zbywalne), a więc niewątpliwie użytkownik wieczysty tej nieruchomości ma interes prawny we wniesieniu niniejszej skargi i uczestniczeniu w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem.

W uzasadnieniu skargi przedstawiony został stan faktyczny sprawy oraz obszerna argumentacja prawa, w której wykorzystano poglądy prezentowane przez komentatorów ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz przez sądownictwo administracyjne w orzecznictwie sprawowanym w odniesieniu do art. 113 § 1 wskazanej regulacji procesowej.

W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do treści uzasadnienia zaskarżonego aktu.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień [...] r. pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczyła, że podtrzymuje skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przecie wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto poprzedzając wyjaśnienie motywów wyroku Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że nie kwestionuje legitymacji procesowej skarżącej Spółki jako następcy prawnego A. Spółki z o.o – SKA poprzedniego właściciela przedmiotowej nieruchomości i strony instancyjnego postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie, w której wydana została sprostowana decyzja.

System weryfikacji orzeczeń administracyjnych istniejący w ustawie proceduralnej podporządkowany został przyjętej teorii gradacji wad, w której uwzględniono wady istotne, usuwalne w trybach zwyczajnych i nadzwyczajnych przy zastosowaniu odpowiednich środków zaskarżenia lub środków nadzoru oraz wady nieistotne, usuwalne w trybie rektyfikacji, obejmującym sprostowanie, uzupełnienie i wykładnię orzeczenia.

Skuteczne wykorzystanie trybu środków zaskarżenia czy środków nadzoru powoduje obalenie domniemania prawidłowości orzeczenia administracyjnego i jego kasację lub reformację. Takich skutków nie wiąże się z trybem rektyfikacji, a dokonanie czynności rektyfikacyjnej nie ma wpływu na byt prawny orzeczenia w stosunku do którego została ona podjęta.

Tryby weryfikacyjne i tryb rektyfikacji zostały skonstruowane na zasadzie wyłączności i niekonkurencyjności, ale nie wykluczają się wzajemnie.

Procedura usuwania wad istotnych została uregulowana w art. 127-163 kpa, natomiast wad nieistotnych w art. 111-113 tej ustawy.

Zgodnie z przepisem art. 113 § 1 kpa, przyjętym w tej sprawie przez organ pierwszej instancji jako podstawa orzekania, organ administracji publicznej może z urzędu albo na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach". Poprzez art. 126 kpa powyższy przepis ma także zastosowanie do postanowień, przy czym organ może prostować błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w każdym czasie. Przedmiotem sprostowania mogą być tylko omyłki pisarskie, rachunkowe lub inne, które charakteryzują się tym, że są natychmiast poznawalne, wynikają jednoznacznie z treści samej decyzji lub z akt sprawy (por. F. Rosengarten: Sprostowanie, uzupełnienie i wykładnia orzeczeń w postępowaniu cywilnym, WP 1971, nr 6).

Ustawodawca dopuszczając możliwość prostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek nie wprowadza definicji tych pojęć. Pojęcie "błędów pisarskich" i "błędów rachunkowych" nie budzi wątpliwości. Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie funkcjonuje niezmiennie sformułowana jeszcze w okresie międzywojennym definicja tych pojęć, zgodnie z którą błąd rachunkowy to omyłka w wykonaniu działania matematycznego np. dodawania lub dzielenia, a błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów.

Błędy pisarskie i rachunkowe nie powodują powstania wątpliwości co do prawdziwego sensu decyzji, tylko sprawiają, że prawidłowa myśl organu zostaje nieprawidłowo wyrażona. Natomiast trzecia grupa błędów stanowiących przedmiot sprostowania czyli grupa oczywistych omyłek została określona przez ustawodawcę poprzez gramatyczne wyznaczenie jej zakresu. Grupę tę stanowią omyłki, które nie są ani błędami pisarskimi ani rachunkowymi i które mają oczywisty charakter. Będą to przede wszystkim błędy stylistyczne, składniowe i inne błędy językowe. (np. Z. R. Kmiecik: Sprostowanie decyzji administracyjnej, Casus 2008/2/33; B. Adamiak: glosa do wyroku NSA z dnia 6 maja 1987r., sygn. akt IV SA 1050/86, OSP 1991, nr 3, poz. 66; wyrok NSA z 8 października 1992r., sygn. akt III SA/1115/92 MP 1993 nr 3).

Istotne jednak jest, że przyjęta klasyfikacja błędów uprawniających do sprostowania wydanej decyzji lub postanowienia jest wyczerpująca i nie może wykraczać poza granice określone tym przepisem. W szczególności sprostowanie w trybie art. 113 § 1 kpa nie może prowadzić do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia.

Przedmiotem sprostowania nie mogą być także błędy spowodowane wadliwym ustaleniem stanu faktycznego, bowiem instytucja sprostowania oczywistej omyłki nie może służyć konwalidacji popełnionego przez organ błędu proceduralnego (np. wyroki NSA z dnia: 24 sierpnia 1999r., sygn. akt IV SA 1184/97, Lex nr 47897, 4 kwietnia 2007r., sygn. akt II OSK 581/06, Lex nr 325253; B. Adamiak: Klasyfikacja decyzji w postępowaniu administracyjnym, AUW, Nr 922, Prawo CL III; M. Jaśkowska, A. Wróbel: KPA, Komentarz, Kraków 2005).

Zdaniem Sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. podejmując orzeczenie rektyfikacyjne w przedmiotowej sprawie przekroczył granice dopuszczalności tego trybu określone przywołanym wcześniej przepisem art. 113 § 1 kpa, co uprawniało organ drugiej instancji do uchylania zaskarżonego postanowienia przy odpowiednim – wynikającym z treści art. 144 kpa – zastosowaniu przepisu art. 138 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Należy przede wszystkim wskazać, że powiatowy organ nadzoru budowlanego wykorzystując przepis art. 113 § 1 kpa zastąpił nieprawidłowe oznaczenie w postanowieniu własnym z dnia [...] r. Nr [...] adresu nieruchomości "przy ul. I.[...] " (dz. Nr[...], AM-[...], obręb S. M.), prawidłowym oznaczeniem "przy ul. I. [...] – [...]" (dz.nr [...], [...] , [...] , AM-[...], obręb S. M.).

Istotne jednak jest, że dokonanie przedmiotowej czynności rektyfikacyjnej nie wynikało bezpośrednio z porównania całego materiału zebranego w sprawie, w której wydano postanowienie poddane sprostowaniu z treścią rozstrzygnięcia, ale wymagało dokonania dodatkowych czynności wyjaśniających i ocennych, a w ich następstwie nowych ustaleń faktycznych w zakresie położenia i oznaczenia nieruchomości, na której zrealizowano inwestycję, będącą przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, a wcześniej przez organ administracji architektoniczno budowlanej.

Z tych względów – zdaniem Sądu – pierwotnych (tzn. istniejących przed sprostowaniem) zapisów zamieszczonych w osnowie postanowienia powyżej opisanego i jego uzasadnieniu nie można kwalifikować jako oczywistą omyłką, bowiem nie można nieprawidłowościom stwierdzonym przez powiatowy organ nadzoru budowlanego w opisanym zakresie przyznać cechy oczywistości.

Sąd dokonując oceny w sprawie uwzględnił również stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w odniesieniu do omawianej kwestii. Zgodnie z nim niewłaściwe wskazanie w decyzji numerów działek nie ma charakteru oczywistej omyłki, a sprostowanie decyzji poprzez dodanie numeru pominiętej w decyzji jednej działki nie może być kwalifikowane jako oczywista omyłka w rozumieniu art. 113 § 1 kpa. Sprostowanie decyzji w takim zakresie przekracza uprawnienie organu z art. 113 § 1 kpa z tego przede wszystkim względu, że w tym trybie nie ma on możliwości korygowania merytorycznej treści swego rozstrzygnięcia (tak: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2007r., ibidem; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008r., sygn. akt I SA/Wa 1910/07, Lex nr 510434). Pogląd taki w sposób stanowczy został również wyrażony w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2008r. (sygn. akt II OSK 1815/06, Lex nr 443701) poprzez stwierdzenie:

"1. Błędne oznaczenie działki budowlanej, tj. jej numeru ewidencyjnego w decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych - wydanej na podstawie art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego - nie może być zmienione na prawidłowe oznaczenie w trybie art. 113 § 1 k.p.a., jako sprostowanie oczywistej omyłki.

2. Oznaczenie działki budowlanej stanowi istotny element rozstrzygnięcia, gdyż konkretyzuje dopuszczalność prowadzenia robót budowlanych przez określenie konkretnego obiektu budowlanego i miejsca jego położenia.

3. Zmiana rozstrzygnięcia decyzji w zakresie miejsca wykonywania robót budowlanych, nawet podjętego na skutek błędu bądź wskutek mylnego wyobrażenia o stanie faktycznym albo prawnym, nie podpada pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. W przypadku bowiem wad istotnych decyzji, tryb jej weryfikacji nie może być zastąpiony przez tryb usuwania wad nieistotnych (błędów, omyłek)."

Stanowisko to skład orzekający podziela.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podejmując zaskarżone postanowienie nie naruszył przepisów postępowania w sposób uprawniający do uwzględnienia skargi i stosownie do przepisu art. 151 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

H.B.8.07.2010r.