Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1015/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 24a ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie NSA Maria Jagielska (spr.) Zbigniew Czarnik Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1013/13 w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014 r. o sygn. akt III SA/Łd 1013/13 po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a ponadto orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Referując sprawę, Sąd I instancji stwierdził, że wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. I. W. wystąpiła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r., w tym płatności do pomidorów.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: k.p.a. oraz art. 24a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), dalej: u.p.b., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. przyznającą I. W. jednolitą płatność obszarową (JPO), uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) i odmawiającą przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę (...) oraz płatności do pomidorów na 2011 r. W zakresie płatności do pomidorów Dyrektor wyjaśnił, że [...] maja 2010 r. H. W. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, w tym płatności do pomidorów, które zostały wypłacone [...] lutego 2011 r. Wnioskując o przyznanie płatności do pomidorów na 2011 r. I. W. powinna była w latach 2006/2007 dostarczyć pomidory do przetworzenia zgodnie ze świadectwem dostawy owoców i warzyw do przetwórstwa, określonym na podstawie przepisów o organizacji rynku przetworów owocowych i warzywnych lub pomidory powinny być dostarczone przez spadkodawcę wnioskującego lub spadkodawcę małżonka wnioskującego o tę płatność. I. W. nie mogła otrzymać płatności do pomidorów, bo zaświadczenia o dostawie pomidorów nie przedłożyła, zaś jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w K., [...] Zamiejscowego Wydziału Cywilnego z siedzibą w Ł. z dnia 14 marca 2013 r. (sygn. akt VI Ns 18/13) o stwierdzeniu nabycia spadku po H. W., wnioskodawczyni nie jest spadkobierczynią po zmarłym.

Uwzględniając skargę i uchylając decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. stwierdził, że decyzje naruszają prawo materialne i przepisy postępowania.

Jak wskazał Sąd, z treści art. 24a ust. 1-2 u.p.b. wynika, że rolnik, aby uzyskać płatność do pomidorów musi spełnić określone warunki. Jako zasadę przyjęto, że płatność przysługuje rolnikowi, który dostarczał w roku gospodarczym 2006/2007 pomidory do przetwarzania zgodnie ze świadectwem dostawy. Wyjątki od tej zasady określono w ust. 2, gdzie dopuszczono możliwość przyznania płatności do pomidorów rolnikowi, który sam nie dostarczał pomidorów do przetworzenia w roku gospodarczym 2006/2007. Ustawodawca określił zamknięty katalog osób, dostarczanie przez które pomidorów do przetworzenia upoważnia rolnika do otrzymania, po spełnieniu innych określonych w ustawie warunków, płatności do pomidorów. Są to: rolnik wnioskujący o płatność do pomidorów, małżonek rolnika wnioskującego o płatność, spadkodawca rolnika wnioskującego o płatność do pomidorów albo jego małżonka oraz poprzednik rolnika wnioskującego o płatność do pomidorów, który stał się następcą prawnym w wyniku rozwiązania albo przekształcenia albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, osoba przekazująca gospodarstwo rolne w związku z wypłacaną rentą strukturalną, emeryturą lub rentą rolniczą z ubezpieczenia społecznego rolników, jeżeli rolnik wnioskujący o płatność do pomidorów lub małżonek tego rolnika mógłby dziedziczyć z ustawy przekazane gospodarstwo rolne.

Z art. 24a ust. 2 pkt 2 u.p.b. wynika, że uprawniony do płatności do pomidorów jest rolnik, którego małżonek dostarczył do przetworzenia pomidory, nawet jeżeli w okresie referencyjnym osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim. W przypadku małżonka ubiegającego się o płatność do pomidorów Sąd uznał, że wnioskodawca, który sam nie dostarczył pomidorów do przetworzenia, winien wykazać, że pozostawał w związku małżeńskim z dostawcą w okresie referencyjnym lub w momencie złożenia wniosku. W tym ostatnim przypadku, zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. nr 40, poz. 326 ze zm.), dalej jako rozporządzenie MRiRW z dnia 9 maca 2009 r. płatność do pomidorów przyznaje się temu z małżonków, na którego małżonek nieskładający wniosku o przyznanie płatności do pomidorów wyraził pisemną zgodę, jeżeli małżonkowie pozostawali w związku małżeńskim w dniu złożenia wniosku.

Sąd podkreślił, że organy przyjęły, iż wobec śmierci H. W., któremu przysługiwała płatność do pomidorów, płatność ta mogła przysługiwać wyłącznie rolnikowi wnioskującemu o płatność, który w okresie referencyjnym dostarczał pomidory oraz spadkobiercy rolnika. Sąd stwierdził, że organy pominęły podmiot uprawniony do ubiegania się o przedmiotową płatność jakim jest małżonek rolnika, który dostarczał pomidory, pomimo istnienia odrębnej regulacji dla małżonków i spadkobierców. Zdaniem Sądu, ustawodawca nie pozbawił uprawnień do płatności tego z małżonków, który wspólnie z drugim małżonkiem prowadził gospodarstwo rolne i nadal je prowadzi po śmierci swojego małżonka, spełniając wszystkie warunki określone w ustawie przewidziane dla danej płatności, tylko dlatego, że nie został spadkobiercą małżonka, który wcześniej dostarczał pomidory do przetworzenia, czy też w dniu składania wniosku był byłym małżonkiem. W tym ostatnim przypadku istotne jest to, czy wnioskujący o płatność do pomidorów, który sam pomidorów nie dostarczał, był małżonkiem dostawcy w okresie referencyjnym.

Sąd wyjaśnił, że skarżąca jest producentem rolnym, któremu organy przyznały JPO na 2011 r. Ponadto skarżąca pozostawała w związku małżeńskim z rolnikiem, któremu przysługiwały uprawnienia do pomidorów, gdyż organ sam wskazał, że taką płatność H. W. otrzymał. Wprawdzie skarżąca nie załączyła do akt administracyjnych świadectwa dostawy owoców i warzyw do przetwórstwa, o którym mowa w art. 24a ust. 1 u.p.b., jednak nie była wzywana do uzupełnia tego braku, a skoro jej mąż dostarczał pomidory i płatność została mu przyznana, to oczywistym jest, że organy musiały stwierdzić istnienie świadectwa dostawy owoców i warzyw. Zmiana wnioskodawcy nastąpiła z uwagi na śmierć dotychczasowego producenta, jednakże ta okoliczność, w ocenie Sądu, nie miała znaczenia dla ewentualnych uprawnień wnioskodawczyni do płatności do pomidorów, tym bardziej że o takie płatności nie ubiegał się żaden spadkobierca. Sąd zauważył, że w tej sprawie mamy do czynienia z samodzielnymi uprawnieniami producenta rolnego, który po raz pierwszy złożył wniosek o przyznanie płatności do pomidorów, na tej podstawie, że – jak twierdzi – jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, a wnioski o płatność do pomidorów składane przez H. W. dotyczyły całego gospodarstwa rolnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wskazał, że ustawodawca wymaga, aby strony pozostawały w związku małżeńskim w dacie składania wniosku o przyznanie płatności, skoro mowa jest o małżonku osoby wnioskującej o płatność, co nie jest spełnione w niniejszej sprawie ze względu na rozwiązanie przez rozwód małżeństwa I. i H. W. Odnosząc się do tego stanowiska Dyrektora Sąd stwierdził, że rozważania na ten temat powinny się znaleźć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nie w odpowiedzi na skargę, natomiast z brzmienia art. 24a ust. 2 pkt 2 u.p.b. nie wynika, tak jak interpretuje to Dyrektor, że rolnik wnioskujący o płatność do pomidorów w dacie składania wniosku musi być małżonkiem rolnika, który w okresie referencyjnym dostarczał pomidory. Oznacza to, że intencją ustawodawcy było przyznanie płatności do pomidorów osobie wnioskującej o tę płatność, która spełnia warunki do przyznania JPO w danym roku, o ile pozostawała w związku małżeńskim z rolnikiem, który dostarczał pomidory i razem z nim prowadziła gospodarstwo rolne. Ustawodawca określił tylko, że osoby te nie musiały pozostawać w związku małżeńskim w roku gospodarczym 2006/2007, więc bez wpływu na przyznanie płatności pozostaje to, czy małżeństwo zostało zawarte po okresie referencyjnym, czy też osoby te pozostawały w związku małżeńskim w okresie referencyjnym. Wobec tego, zdaniem Sądu, nie ma podstaw do uznania, że osobom wnioskującym o płatność do pomidorów, które pozostawały w związku małżeńskim z rolnikiem dostarczającym pomidory w roku gospodarczym 2006/2007, a następnie ich małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód, ta płatność nie przysługuje.

Zgodnie z § 12 w zw. z § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 39, poz. 215 ze zm.), dalej: rozporządzenie MRiRW z dnia 11 marca 2010 r. do wniosku o przyznanie płatności do pomidorów dołącza się oświadczenie małżonków o pozostawaniu w związku małżeńskim w dniu składania wniosku o przyznanie płatności oraz zgodę małżonka, który nie składa wniosku o przyznanie płatności do pomidorów, na przyznanie tej płatności. Sąd uznał, że dotyczy to sytuacji, gdy małżonkowie w dniu składania wniosku pozostają w związku małżeńskim, ale nie oznacza, że muszą pozostawać w tym związku, bowiem stosownie do § 16 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009 r. w przypadku, o którym mowa w art. 24a ust. 2 pkt 2 ustawy, płatność do pomidorów przyznaje się temu z małżonków, na którego małżonek nieskładający wniosku o przyznanie płatności do pomidorów wyraził pisemną zgodę, jeżeli małżonkowie pozostawali w związku małżeńskim w dniu złożenia tego wniosku.

W dalszej części motywów uzasadnienia wyroku Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca nie nabyła spadku po H. W., który nabyły jego dzieci. Jednak dzieci wyraziły zgodę na przyznanie płatności matce. W ocenie Sądu fakt, że skarżąca nie jest spadkobierczynią po H. W. nie oznacza, że nie jest współwłaścicielką gospodarstwa, gdyż do podziału majątku byłych małżonków nie doszło, a z twierdzeń skarżącej wynika, że gospodarstwo objęte wnioskiem o płatności do chwili śmierci męża stanowiło majątek wspólny, na którym oboje pracowali, czemu organy nie przeczyły. Sąd stwierdził, że obowiązkiem organów było wyjaśnienie, czy skarżąca pozostawała w związku małżeńskim z H. W. w okresie referencyjnym, a ustalenia w tym zakresie powinny się znaleźć w uzasadnieniu decyzji. Organy powinny więc ponownie rozpatrzeć wniosek I. W. o przyznanie płatności, mając na uwadze art. 24a ust. 2 pkt 2 u.p.b. i przedstawioną wyżej ocenę prawną Sądu.

Z wymienionych powodów WSA przyjął, że kontrolowane decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.b., zgodnie z którymi organy ARiMR, prowadząc postępowanie w sprawie przyznania wsparcia finansowego są zobowiązane stać na straży praworządności oraz udzielać stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Pomijając rozpatrzenie sprawy w aspekcie uprawnień małżonka rolnika, który był dostawcą pomidorów, organy naruszyły także art. 24a ust. 2 pkt 2 u.p.b. oraz art. 7 k.p.a.

Nadto WSA polecił organom przy ponownym rozpatrywaniu sprawy kierować się treścią art. 7, 10, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz uzasadnić decyzje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

W skardze kasacyjnej Dyrektor domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi I. W. oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, a ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.

Wnoszący skargę kasacyjną organ zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, a mianowicie art. 133 § 1, art. 106, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1-3 u.p.b. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez to, że Sąd błędnie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji ze względu na naruszenie przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 10 k.p.a., mimo że przepisy te w postępowaniu o przyznanie płatności nie mają zastosowania, a wobec tego nie miało miejsca naruszenie tych przepisów przez organ, nie było podstaw do uchylenia decyzji i skarga winna być oddalona, a Sąd nie rozważył całości materiału zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności złożonych do akt administracyjnych oświadczenia strony postępowania I. W. z dnia [...].05.2012 r., z którego wynika, że strona określiła siebie jako spadkobiercę pana H. W., który dostarczył w 2006/2007 pomidory do przetworzenia, i na tej podstawie ubiegała się o przyznanie płatności do pomidorów, jak również wyjaśnień strony postępowania, która informowała organy o toczącym się postępowaniu spadkowym po zmarłym H. W., wskazując siebie jako jednego ze spadkobierców, co spowodowało, że organy obu instancji w tym kierunku prowadziły postępowanie w sprawie przyznania płatności do pomidorów na 2011 r. oraz nadto w sposób błędny nie zastosował art. 3 ust. 1-3 u.p.b. co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem organy w sposób należyty rozważyły zebrany w sprawie materiał dowodowy i go oceniły, a ciężar dowodowy obciąża stronę, zaś organy nie są zobowiązane do podejmowania w postępowaniu o przyznanie płatności czynności dowodowych z urzędu, ani ustalania prawdy materialnej, ani powiadamiania z urzędu strony o treści przepisów lub o prawie czynnego udziału w sprawie, gdyż na podstawie art. 3 ust. 1-3 u.p.b., która stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. wyłączono stosowanie art. 7, art. 77, art. 80, art. 10 k.p.a., a przerzucono ciężar dowodu na stronę (wnioskodawcę), która z określonych faktów wywodzi skutki prawne, a wobec tego organy nie mogły naruszyć rozpoznając sprawę, która stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia zaskarżonym wyrokiem, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a wobec tego nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, co powoduje że skarga powinna zostać oddalona;

2. prawa materialnego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 24a ust. 2 pkt 2 u.p.b. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że osobą uprawnioną do otrzymania płatności do pomidorów jest małżonek wnioskującego o płatność do pomidorów choćby strony nie pozostawały w związku małżeńskim na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności w sytuacji, gdy literalne brzmienie przepisu wskazuje na to, że ustawodawca wymaga aby osoba wnioskująca o płatność pomidorową pozostawała w związku małżeńskim z rolnikiem, "który w roku gospodarczym 2006-2007 pomidory do przetwarzania zgodnie ze świadectwem dostawy", a jedynie nie wymaga aby te osoby pozostawały w związku małżeńskim w roku gospodarczym, o którym mowa w art. 24a ust. 1 u.p.b., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że strona postępowania pani I. W. uprawniona jest do otrzymania płatności do pomidorów, mimo orzeczonego przez Sąd rozwodu, co zdaniem skarżącego narusza art. 24a ust. 2 pkt 2 u.p.b., gdyż celem tej regulacji jest wsparcie rodziny, w tym wypadku małżonków dla których w rozporządzeniach wykonawczych do u.p.b. ustanowiono odrębne zasady w przypadku występowania z wnioskami o przyznanie płatności do pomidorów;

3. prawa materialnego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. § 12 w zw. § 11 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010 r. poprzez ich niezastosowanie, jak również § 16 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009 r. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy zgodnie z regulacjami zawartymi w obu tych rozporządzeniach w przypadku gdy osobą uprawnioną do przyznania płatności do pomidorów jest małżonek rolnika wnioskującego o płatność, ustawodawca wymaga aby na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności do pomidorów strony pozostawały w związku małżeńskim, jak również zgody małżonka, który nie występuje z wnioskiem o przyznanie tej płatności, na przyznanie tej płatności, a zatem nie sposób uznać tak jak to uczynił Sąd I instancji, że strona postępowania I. W. mimo nie istnienia związku małżeńskiego na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności do pomidorów (ani tym bardziej w sytuacji braku zgody współmałżonka na złożenie takiego wniosku) była osobą uprawnioną do otrzymania tej płatności na podstawie art. 24a ust. 2 pkt 2 u.p.b.

W konsekwencji naruszenie przez Sąd I instancji § 12 w zw. z § 11 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010 r. poprzez ich niezastosowanie, jak również § 16 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009 r. poprzez ich niezastosowanie, doprowadziło Sąd do błędnej oceny prawnej cyt. "ustawodawca nie pozbawił uprawnień do płatności tego z małżonków, który wspólnie z drugim małżonkiem prowadził gospodarstwo rolne i nadal je prowadzi po śmierci swojego małżonka, spełniając wszystkie warunki określone w ustawie przewidziane dla danej płatności (...) tylko dlatego, że w dniu składania wniosku był byłym małżonkiem" i uchylenia decyzji organów obu instancji, mimo że decyzje nie były dotknięte wadami, a skarga powinna zostać oddalona.

I. W. nie skorzystała z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlega oddaleniu.

Zaskarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji uznał, że odmowa przyznania skarżącej płatności do pomidorów z tego względu, że skarżąca nie dostarczyła w roku gospodarczym 2006/2007 pomidorów do przetwarzania lub że nie jest spadkobierczynią po zmarłym mężu otrzymującym wcześniej tę płatność, narusza prawo. Istota sprawy zawiera się głównie w prawidłowej wykładni art. 24a ust. 2 pkt 2 u.p.b. i ta kwestia podlega ocenie w pierwszym rzędzie.

Na wstępie zaznaczyć należy, że przewidziana art. 24a ust. 1 u.p.b. płatność do pomidorów, stosownie do art. 127 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego (...), przyznawana jest zgodnie z kryteriami przyjętymi przez dane państwo członkowskie. Z tego względu ocena prawidłowości rozstrzygnięć w sprawach płatności do pomidorów dokonywana jest wyłącznie na podstawie przepisów prawa krajowego normujących tę kwestię. Podstawowe znaczenie ma zatem art. 24a u.p.b. oraz przepisy rozporządzeń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi: z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Zasadą wynikającą z art. 24a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.b. jest, że płatność do pomidorów przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i złożył wniosek o jej przyznanie oraz który dostarczył w roku gospodarczym 2006/2007 pomidory do przetworzenia zgodnie ze świadectwem dostawy owoców i warzyw do przetwórstwa, określonym na podstawie przepisów. Przepis art. 24a ust. 2 pkt 1 – 4 cyt. ustawy doprecyzowuje zrealizowanie dostawy przez jakie podmioty stanowi wykonanie ustawowego obowiązku dostawy, od której uzależniona jest płatność do pomidorów przyznawana według masy netto pomidorów dopuszczonych do przetworzenia. I tak poza rolnikiem wnioskującym o płatność (pkt 1), ustawa wymienia między innymi w pkt 2 małżonka wnioskującego o płatność do pomidorów, przy czym w tym drugim przypadku, jak wyraźnie stanowi art. 24a ust. 2 pkt 2 u.p.b., płatność przysługuje nawet wówczas, gdy małżonek wykonujący dostawę pomidorów i wnioskujący o płatność nie pozostawali w związku małżeńskim w roku gospodarczym, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu. Zauważyć należy, że w ust. 1 art. 24a u.p.b. jest mowa zarówno o roku, w którym rolnik składa wniosek o płatność, jak też o roku gospodarczym 2006/2007, jednakże z racji, że ustawodawca stosuje w komentowanym przepisie termin "rok gospodarczy", termin ten należy odnosić do roku gospodarczego dostawy 2006/2007, nie zaś do roku, w którym zostaje złożony wniosek o płatność.

Rozbieżność pomiędzy poglądem Sądu I instancji, a poglądem wyrażonym w skardze kasacyjnej dotyczy w istocie zidentyfikowania roku, o którym mowa w końcowym zapisie pkt 2 art. 24a ust. 2 ustawy. Sąd I instancji całkowicie trafnie uznał za nieprawidłowe stanowisko organu, którego zdaniem wnioskujący o płatność do pomidorów w dacie składania wniosku powinien był być małżonkiem osoby dostarczającej pomidory w roku gospodarczym 2006/2007. Na aprobatę zasługuje pogląd wyrażony w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym płatność do pomidorów przyznać należy tej osobie, która spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku, o ile pozostawała w związku małżeńskim z rolnikiem, który dostarczał pomidory i razem z nim prowadziła gospodarstwo rolne, a taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w odniesieniu do skarżącej. Należy powtórzyć za WSA, że za bez znaczenia dla przyznania płatności do pomidorów należy uznać okoliczność, czy małżeństwo zostało zawarte po okresie referencyjnym, czy też osoby pozostawały lub już nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.

Stanowisko Sądu nie stoi w sprzeczności z § 12 w zw. z § 11 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2010 r. oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009 r. bowiem jak prawidłowo wyłożył WSA, wskazane przepisy dotyczą sytuacji, w której związek małżeński trwa.

Dokonana wykładnia art. 24a ust. 2 pkt 2 u.p.b. wyczerpuje w zasadzie spór jaki powstał na tle rozpoznawanej sprawy.

Przypomnieć należy, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały uchylone przede wszystkim z powodu naruszenia prawa materialnego, wytknięte zaś przez Sąd I instancji błędy procesowe towarzyszyły niejako wadliwości podstawowej, którą dotknięte były obie decyzje. Odnosząc się zatem do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów prawa procesowego, należy je uznać za pozbawione uzasadnienia. Zważyć należy, że dla uwzględnienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa procesowego konieczne jest, ze względu na treść przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wykazanie istotnego wpływu tych naruszeń na wynik sprawy, a taki nie został wykazany.

Komentując uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów u.p.b. i przepisów k.p.a. wymienionych w pkt 1 skargi kasacyjnej wyjaśnić należy, że nie ma racji autor skargi kasacyjnej, twierdząc że przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania do postępowania o płatność bezpośrednią, uzupełniającą, płatność cukrową, płatność do pomidorów oraz wsparcia specjalnego. Stosownie bowiem do art. 3 ust. 1 u.p.b., jeśli ustawa o płatnościach nie stanowi inaczej, przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie do postępowań o wyżej wymienione płatności, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Sąd zarzucił organowi naruszenie art. 7, 10, 77 § 1 i 80 oraz 107 § 3 k.p.a., jasno i klarownie objaśniając powody takiego stanowiska. Niewątpliwie, jak uznał Sąd, narusza zasadę praworządności, przyjętą art. 3 ust. 2 pkt 1 u.p.b., stanowiącym w tej części powtórzenie art. 7 k.p.a., opisane w uzasadnieniu wyroku działanie organu, który nie dostrzegł złożonego przez skarżącą dowodu na okoliczność, że nie jest ona spadkobierczynią po zmarłym H. W. i zarzucił skarżącej wprowadzenie w błąd w tej kwestii, nieistotnej zresztą dla wyniku sprawy. Tak więc, mimo że WSA zarzucił organowi naruszenie reguł postępowania określonych k.p.a. zamiast właściwych przepisów u.p.b., to naruszenie zasady praworządności nie ulegało kwestii.

Za niezasadny uznać należy również zarzut naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez który strona skarżąca kasacyjnie zmierza do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku z punktu widzenia istotnych – jej zdaniem – wad jego uzasadnienia. Mając na uwadze funkcje jakie wypełnia uzasadnienie orzeczenia sądowego, należy stwierdzić, że uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby jednoznacznie wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone działanie/zaniechanie organu administracji za zgodne albo niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r. o sygn. akt II OSK 1985/09; wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r. o sygn. akt II FSK 1067/11; orzeczenia publik. w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Kierując się powyższymi uwagami, stwierdzić trzeba, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji wyjaśnia w sposób jasny i czytelny powody, dla których Sąd ten uznał, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem. O poprawności uzasadnienia zaskarżonego wyrok przekonuje również treść samej skargi kasacyjnej, która stawiając zarzuty naruszenia prawa materialnego, rozpoznaje istotę sprawy i motywy jakimi kierował się Sąd I instancji, przez co pozostaje w sprzeczności z postawionym zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.