Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2811/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 117, art. 120, art. 121
journal: Dz.U. 2010 nr 29 poz 154
law: Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi B. J. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dalej także "organ," rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2019 r., na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2018 r. poz. 2387 z późn. zm.), dalej: "ustawa o ABW i AW", odmówił B. J., dalej także "skarżącej", wypłaty uposażenia z tytułu służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dalej: "ABW", za okres od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r.

Z ustaleń organu w przedmiotowej sprawie wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 1727/16), uchylił rozkaz personalny o zwolnieniu B. J. ze służby w ABW.

W dniu [...] sierpnia 2019 r. do ABW wpłynęło wezwanie skarżącej do zapłaty uposażenia z tytułu pełnienia służby za okres od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r.

Zdaniem organu, roszczenie to jest niezasadne, ponieważ zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o ABW i AW, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Powołując się na stanowisko doktryny

i orzecznictwa wskazał, że treść ww. przepisu nie może być rozumiana w ten sposób, że sam fakt mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe powoduje obowiązek wypłaty uposażenia w oderwaniu od wykonywania przez niego powierzonych mu zadań, czy obowiązków albo w oderwaniu od gotowości do podejmowania służby.

W związku z powyższym wypłata uposażenia jest uzależniona od faktycznego wykonywania przez funkcjonariusza obowiązków służbowych. W konsekwencji nie jest możliwe przyznanie uposażenia funkcjonariuszowi, który nie wykonuje obowiązków służbowych, a jedynie legitymuje się aktem mianowania. Taka sytuacja ma miejsce wtedy, gdy funkcjonariusz został zwolniony, a następnie na skutek prawomocnego wyroku sądowego, zwolnienie okazało się bezskuteczne. W tej sytuacji funkcjonariuszowi należy się uposażenie od czasu faktycznego podjęcia obowiązków służbowych.

Zdaniem organu, istnieje związek między prawem do otrzymywania uposażenia a wykonywaniem obowiązków służbowych. Prawo do uposażenia winno wiązać się z pozostawaniem w gotowości do podjęcia służby, rozumianej nie tylko jako subiektywny zamiar podjęcia służby, ale obiektywną możliwość do wykonywania czynności funkcjonariusza ABW. Tak więc, pozostawanie funkcjonariusza

w stosunku służbowym bez podejmowania służby nie daje mu uprawnienia do otrzymywania uposażenia.

Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 286 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji, kończącego postępowanie, akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Natomiast termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia. W związku z powyższym należy zauważyć, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1727/16, z nadaną klauzulą prawomocności, wpłynął do ABW w dniu [...] marca 2019 r., a B. J. została o tym powiadomiona w dniu [...] marca 2019 r. (notatka służbowa nr [...] z dnia [...] marca 2019 r.). Po uzyskaniu ww. informacji B. J. zaproponowała, jako odpowiadający jej termin powrotu do służby, dzień [...] marca 2019 r. W konsekwencji, skoro z dniem [...] marca 2019 r. ww. wyrok się uprawomocnił, a B. J. dopiero z dniem [...] marca 2019 r stawiła się do służby, to uposażenie z tytułu stosunku służbowego przysługuje również dopiero od dnia [...] marca 2019 r.

Fakt stawienia się B. J. do służby w dniu [...] marca 2019 r. dokumentuje rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. dla celów ewidencyjno - porządkowych, z którym ww. zapoznała się w dniu [...] marca 2019 r.

W konsekwencji bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje fakt, że ww. w dniu [...] stycznia 2019 r. zgłosiła gotowość podjęcia służby, skoro na ten dzień wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1727/16, był nieprawomocny i nie mógł wywoływać skutków prawnych w sferze stosunku służbowego. Szef ABW dowiedział się o dacie prawomocności ww. wyroku dopiero po jego wpływie do ABW, co nastąpiło w dniu [...] marca 2019 r.

W skardze, skierowanej pismem z dnia [...] listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rozkaz personalny Szefa ABW z dnia [...] października 2019 r. nr [...] B. J. zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. art. 120 i 121 ustawy o ABW oraz AW, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niewypłacenie skarżącej należnego jej uposażenia za okres służby od [...] marca 2019 r. do [...] marca 2019 r., mimo, że skarżąca swoją gotowość do służby zgłosiła już w styczniu 2019 r., a wyrok WSA w Warszawie przywracający do pełnienia służby uprawomocnił się w dniu [...] marca 2019 r. oraz wobec informacji z ABW z dnia [...]kwietnia 2019 r., że została przywrócona do służby w ABW od dnia [...] marca 2019 r., oraz że decyzją Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżąca została pozbawiona świadczeń emerytalnych od dnia [...] marca 2019 r.

2) naruszenie art. 7, art. 6, art. 77 § 1 i art. 75 § 1, art. 80 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie, w sposób wszechstronny i rzetelny, całego materiału dowodowego istotnego dla sprawy, w tym w szczególności faktu, że skarżąca na skutek decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] kwietnia 2019 r. została pozbawiona świadczeń emerytalnych od dnia [...] marca 2019 r., oraz że za okres od [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r. została pozbawiona uposażenia ze stosunku służby, pomimo, że od dnia [...] marca 2019 r. pełniła służbę w ABW, a wyrok przywracający skarżącą do służby uprawomocnił się już w dniu [...] marca 2019 r.

Skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Szefa ABW nr [...] z dnia [...] października 2019 r. w całości,

2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazała, iż istotą sporu w niniejszej sprawie jest przyczyna pozbawienia skarżącej jakichkolwiek świadczeń od dnia [...] marca 2019 r. do [...] marca 2019 r., a zatem należy ustalić czy w związku z brakiem właściwych ustaleń pomiędzy Szefem ABW a Dyrektorem ZER MSWiA organ nie popełnił błędu i nieprawidłowo nie poinformował Dyrektora ZER MSWiA o dniu rozpoczęcia służby przez skarżącą, gdyż zgodnie z informacją z ABW z dnia [...] kwietnia 2019 r. B. J. została przywrócona do służby w ABW od dnia [...] marca 2019 r., a zatem od tej daty, a nie od daty [...] marca 2019 r. kiedy faktycznie zaczęła pełnić służbę, powinna była otrzymywać należne jej uposażenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne i prawne. W ocenie organu, zarzuty podniesione w skardze są całkowicie bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 120 i 121 ustawy o ABW oraz AW wyjaśnił, że organ prawidłowo zastosował ww. przepisy.

Po pierwsze, zgodnie z art. 120 ustawy o ABW oraz AW uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry. Organ wydając zaskarżony rozkaz personalny zapewnił, że uposażenie zostało wypłacone skarżącej z góry.

Po drugie, art. 121 ustawy o ABW oraz AW stanowi, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniającej tę zmianę. Wydając zaskarżony rozkaz personalny organ uwzględnił treść wymienionego przepisu oraz ustalił datę, od której skarżącej przysługiwało uposażenie na dzień [...] marca 2019 r., czyli od dnia, w którym podjęła ona obowiązki służbowe. Nie może być zatem mowy o naruszeniu przez organ wymienionego przepisu.

Organ stwierdził, że zebrał wszystkie dowody, które miały znaczenie dla niniejszej sprawy i ocenił je zgodnie z przepisami k.p.a. Dowody te jednoznacznie wskazały, że skarżąca spełniła warunki konieczne do uzyskiwania uposażenia z tytułu pełnienia służby w ABW w dniu [...] marca 2019 r. W tym dniu bowiem, nie tylko obowiązywał rozkaz personalny o mianowaniu skarżącej na określone stanowisko służbowe, lecz również podjęła ona obowiązki służbowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych wyżej przepisów, sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.); dalej jako "p.p.s.a."

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, Szef ABW nie dopuścił się naruszenia norm prawa materialnego, które stanowiły podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, tj. art. 117, oraz przepisów art. 120 i 121 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2387 z późn. zm.); dalej: "ustawa o ABW oraz AW".

Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy o ABW i AW, stosunek służbowy funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa powstaje w drodze mianowania. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 ww. ustawy, czas pełnienia służby funkcjonariusza jest określany wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. Natomiast art. 114 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe.

Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, iż prawo funkcjonariusza do uposażenia jest ściśle związane z pełnieniem przez niego służby,

a w szczególności sprawowaniem powierzonej mu funkcji i wypełnianiem związanych z nią zadań i obowiązków. Zaś pełnienia służby nie można utożsamiać jedynie z samym trwaniem stosunku służbowego.

Na materialny związek pomiędzy tytułem do uposażenia oraz faktem pełnienia służby wskazuje treść art. 114 ust. 2 oraz art. 136 ustawy o ABW i AW. Prawo do uposażenia przysługuje bowiem za realne wykonywanie zadań służbowych. Inne przypadki uzasadniające przedmiotowe uprawnienia mają charakter wyjątkowy i zostały określone w ustawie.

Sytuacje, w jakich funkcjonariusz ABW zachowuje prawo do uposażenia zostały określone w art. 136 ustawy. Stosownie do tego przepisu funkcjonariusz otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne przysługujące na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych lub na ich wysokość w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania w dyspozycji Szefa ABW albo Szefa AW, na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy.

Odesłanie w art. 136 ustawy o ABW i AW do art. 54 ust. 1 tej ustawy, wskazuje wyraźnie, że chodzi tu tylko o pozostawanie w dyspozycji organu w znaczeniu określonym we wskazanej normie, a nie w potocznym rozumieniu tego zwrotu.

W niniejszej sprawie skarżąca nie zachowała prawa do uposażenia w okresie od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r., gdyż w tym okresie nie pełniła służby w ABW. W tym okresie skarżąca niewątpliwie pozostawała w stosunku służbowym, co nie jest jednak tożsame z pełnieniem służby, czy też gotowością do jej podjęcia.

Bezspornym w sprawie jest fakt, iż skarżąca faktycznie służbę podjęła w dniu [...] marca 2019 r. i należy zgodzić się z organem, że zgłaszana przez skarżącą przed tą datą gotowość do pełnienia obowiązków służbowych w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego nie uprawniała do przyjęcia, iż mogła ona wykonywać obowiązki służbowe. Przy czym, nie chodzi wyłącznie o subiektywny zamiar zainteresowanej, ale obiektywne możliwości wykonywania czynności funkcjonariusza.

Ponadto należy zgodzić się z organem, że kwestia ustalenia prawa do emerytury skarżącej jest sprawą odrębną, rozpoznawaną w innym postępowaniu. Przesłanki otrzymywania przez funkcjonariusza uposażenia nie są uzależnione w żadnej mierze od decyzji Dyrektora ZER MSWiA ustalających świadczenia emerytalne.

Reasumując, zarzuty skarżącej należy uznać za niezasadne, bowiem organ zaskarżony rozkaz personalny wydał zgodnie z przepisami ustawy o ABW i AW. Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie, nie naruszył też przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 6, art. 77 § 1 i art. 75 § 1, art. 80 w zw. z art. 8 k.p.a. Dopełnił też obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 4 listopada 2020 r., wydane na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.).