Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 188/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Wywłaszczanie nieruchomości
Drogi publiczne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1 i 3, art. 97 ust. 1 i 3, art. 129 ust. 1, art. 156 ust. 1, art. 132 ust. 1a, art. 134 ust. 3 i 4, art. 151 ust. 1, art. 159, art. 9 i art. 132 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 155, art. 170
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 127, art. 138, art. 75, art. 77 par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 36 ust. 1, ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
article: art. 21 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2008r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Henryki Gzowskiej sprawy ze skarg Gminy D. i E. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę; I. uchyla punkt 2 zaskarżonej decyzji, II. oddala skargi w pozostałej części, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części wskazanej w punkcie 1 wyroku. /-/ M.Kwiecińska /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy D. działając na wniosek E. M. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina D., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], działki nr [...] o powierzchni [...] m², zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., stanowiącej własność E. M. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż zgodność proponowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została potwierdzona w postanowieniu Wójta Gminy D. z dnia [...], a przedmiotowe nieruchomości zostały w planie zagospodarowania przestrzennego miejscowości Dąbrowa, zatwierdzonym uchwałą Nr XIII/93/99 Rady Gminy Dopiewo z dnia 30 sierpnia 1999 r. (Dz.Urz. Woj. Poz. Nr 70, poz. 1405) przeznaczone w zakresie projektowanych działek [...] i nr [...] "pod nowoprojektowane drogi".

Pismem z dnia [...] 2004 r. E. M. wystąpił do Starosty [...] z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania stosownie do treści art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przedkładając jako dowód wezwanie Wójta Gminy D. z dnia [...] 2004 r. do udziału w negocjacjach oraz odpowiedź Gminy z dnia [...] 2004 r. uznającą przedmiotowe wezwanie za nieuzasadnione.

Pismem z dnia [...] 2004 r. Starosta [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, po czym przystąpił do zbierania materiału dowodowego. W dniu [...] 2005 r. w siedzibie organu I instancji odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem pełnomocników stron. Pełnomocnik Gminy D. stwierdził, iż negocjacje w sprawie ustalenia odszkodowania nie będą podejmowane, bowiem Gmina uważa roszczenie w przedmiocie odszkodowania za niezasadne, a to dlatego że wnioskodawca dwukrotnie oświadczył o nieodpłatnym przekazaniu przedmiotowych działek Gminie.

Pismem z dnia [...] 2005 r. Wójt Gminy D. poinformował, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Nr XIII/93/99 Rady Gminy Dopiewo z dnia 30 sierpnia 1999 r. działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] przeznaczone są pod ulice dojazdowe KD. Pismem tym wniesiono także o zawieszenie postępowania, bowiem rozstrzygnięcie w sprawie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, dokonania oceny istnienia stosunku prawnego kreowanego dwukrotnym oświadczeniem o przekazaniu nieodpłatnym działek.

W celu określenia wartości działek wydzielonych pod drogi na zlecenie Starosty [...] sporządzono operat szacunkowy z dnia [...] 2005 r. określający wartość działki nr [...] o powierzchni [...] m² na kwotę 85 549 zł, działki nr [...] o powierzchni [...] m² na kwotę 214 782 zł. Łączna wartość rynkowa tych działek została przy zastosowaniu § 36 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) na łączną kwotę 300 331 zł. Strony nie wniosły uwag do sporządzonego operatu.

Postanowieniem z dnia [...] odmówił zawieszenia postępowania uznając, iż w sprawie nie występuje zagadnienie prejudycjalne dotyczące ważności czy też skuteczności umowy zawartej między Gminą D. a E. M. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy to postanowienie.

Decyzją z dnia [...] (znak [...]) Starosta [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 98 ust. 3, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5, art. 130, art. 132 ust. 1a, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) ustalił na rzecz E. M. odszkodowanie w łącznej w kwocie 300 331 zł, stanowiącej należność za grunty wydzielone pod drogi gminne, położone w miejscowości [...], gmina D. W ocenie Starosty spełnione zostały przesłanki z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i należało ustalić wysokość odszkodowania. Organ uznał, iż w sprawie nastąpiło ex lege przejście na Gminę własności działek wydzielonych pod nowoprojektowane drogi, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w miejscowości [...], a nie doszło do zawarcia umowy pomiędzy E. M. a Wójtem Gminy D. Wartość rynkowa wycenianej nieruchomości została określona w oparciu o § 36 § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), według stanu na dzień [...]1999 r. i poziomu cen rynkowych z dnia [...] 2005 r., na łączną kwotę 300 331 zł.. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Gmina D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenia wniosku o ustalenie odszkodowania, względnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie Staroście [...] do ponownego rozpatrzenia. Gmina zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 60 kc, art. 353¹ kc, a także art. 1 i art. 2 kpc oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie zasad wyrażonych w art. 7 i w art. 10 § 1 kpa w związku z art. 40 § 2 kpa oraz art. 77 § 1 kpa, a nadto art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

W toku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] uzupełnił materiał dowodowy o: wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wdania przez Wójta Gminy D. decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału z dnia [...], z zaznaczeniem na wyrysie działek nr [...]; informacji o przeznaczeniu tych działek w planie miejscowym w dacie zatwierdzenia projektu podziału; uwierzytelnioną kopię decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] opatrzonej klauzulą wskazująca datę uzyskania przez decyzje statusu ostateczności; załącznika do powyższej decyzji (pismo z dnia [...]).

Wojewoda wskazując na utratę ważności operatu szacunkowego z dnia [...] 2005 r. zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zlecił wykonanie kolejnego operatu szacunkowego przez tego samego rzeczoznawcę, który to operat został wykonany z datą [...] 2007 r. Wartość nieruchomości została w tym operacie ustalona na łączną kwotę 181 932 zł., przy zastosowaniu tym razem metody określonej w § 36 ust. 1 rozporządzenia z 21 września 2004 roku.

W dniu [...] 2007 r. w siedzibie organu II instancji odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem rzeczoznawcy i Gminy D., której przedmiotem był sporządzony nowy operat. Pełnomocnik skarżącego wniósł pisemnie przed rozprawą o udzielenie przez rzeczoznawcę odpowiedzi na pytania dotyczące operatu. Przedstawiciele Gminy stwierdzili, iż w aktach sprawy brak jest dowodu na to, by działki będące przedmiotem wniosku o odszkodowanie przeznaczone były pod drogi publiczne i powołali się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV SA 3823/2002, oraz co do ważności zawartego z E. M. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2003r., sygn. akt SA 2860/01.

Gmina korzystając z prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu. Zarzuty w stosunku do operatu szacunkowego z dnia [...] 2007 r. nie zostały wniesione.

Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] (znak [...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i ustalił na rzecz E. M. odszkodowanie w łącznej kwocie 181 932 zł, jako należność za wywłaszczone grunty wydzielone pod drogi gminne, położone w miejscowości [...], gmina D., oznaczone w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], działki nr [...] o powierzchni [...] m² oraz nr [...] o powierzchni [...] m², zapisane w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., jako własność Gminy D. (pkt 1) i zobowiązał Gminę D. do zapłaty odszkodowania na rzecz E. M., jednorazowo, w terminie czternastu dni od dnia, w którym upłynie bezskutecznie termin do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego (pkt 2).

Organ podkreślił, iż w dacie, kiedy decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...] zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości zawierającej m. in. działki nr [...] stała się ostateczna ([...]) art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741) stanowił, że działki grunty wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Zgodnie z art. 98 ust. 3 powołanej ustawy w jej ówczesnym brzmieniu za działki gruntu, które przeszły na własność gminy przysługiwało odszkodowanie w wysokości uzgodnionej miedzy właścicielem a właściwym organem, a jeżeli do uzgodnienia nie doszło, odszkodowanie było ustalane według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, przy czym w dacie, w jakiej nastąpił wyżej opisany skutek prawny, nie był nawet konieczny wniosek właściciela o ustalenie odszkodowania. Zdaniem organu dla rozstrzygnięcia sprawy ma zasadnicze znaczenie to, czy nastąpiło przejście z mocy prawa na własność właściwej gminy działek gruntu wydzielonych pod drogi, gdyż tylko wystąpienie takiego skutku może stanowić podstawę do wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania. Organ wskazał w tym zakresie na potrzebę poddania analizie zapisów planu zagospodarowania przestrzennego i projektu podziału w dacie wydania decyzji podziałowej. W oparciu o treść art. 7, art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) obowiązującej w dacie uchwalenia planu miejscowego oraz posiłkując się zapisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115) organ odwoławczy stwierdził, iż odszkodowanie przysługuje łącznie za grunty wydzielone pod drogi publiczne w tym znaczeniu, że chodzi o działki, które w przyszłości mają być przeznaczone pod drogi publiczne, bowiem w momencie wydzielania działek pod takie drogi nie ma jeszcze aktu prawnego o zaliczeniu drogi do jednej z kategorii dróg publicznych. Organ zwrócił uwagę na konieczność zgodności decyzji zatwierdzającej projekt podziału z planem miejscowym, co wynika z treści art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dacie uzyskania przez decyzję podziałową przymiotu ostateczności; zgodność taką stwierdził Wójt Gminy D. w postanowieniu z dnia [...], zaś analiza zapisów planu miejscowego wraz z rysunkiem wskazuje, iż plan ten przewiduje przebieg dróg stanowiących działki nr [...] na terenie oznaczonym jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o większej intensywności (M2) oraz drogi dojazdowe (KD).

Powyższe doprowadziło organ do wniosku, że własność działek nr [...] przeszła na własność Gminy D. z mocy prawa w dniu, w którym stała się ostateczna decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości. Podniesiona przez Gminę okoliczność, że E. M. dwukrotnie: dnia [...] 1998 r. i dnia [...] 1999 r. złożył oświadczenie, dotyczące rezygnacji z odszkodowania za działki wydzielone pod drogi, jednak stosownej umowy w formie aktu notarialnego przenoszącej własność nieruchomości nie zawarł. Stąd też organ uznał złożone oświadczenie wioli za bezskuteczne, na co powołał treść art. 73 § 2 i art.158 Kodeksu cywilnego. Konsekwencją nabycia przez Gminę D. przedmiotowych działek w trybie przewidzianym w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy braku uzgodnień pomiędzy stronami, jest konieczność wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Ocena cywilnoprawnych skutków zawartego porozumienia przez Gminę i E. M., w tym zgodności odstąpienia od ustalania przez Gminę opłaty adiacenckiej w zamian za rezygnację z odszkodowania, należy do sądu powszechnego. Ponadto organ powołał stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone wyroku z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt I OSK 417/06, iż właściciel może zrzec się odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi publiczne dopiero po przejściu nieruchomości na własność gminy.

Odnosząc się do kwestii ustalenia wysokości odszkodowania organ odwoławczy wskazał na przepisy art. 129 ust. 5 pkt 1, art. 130 ust. 1, art. 154 ust. 1 i art. 156 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako podstawę ustalenia wysokości odszkodowania w operacie organ wskazał art. 134 i art. 151 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto organ podkreślił, iż na organie administracji spoczywa obowiązek sprawdzenia prawidłowości operatu szacunkowego pod względem formalnym, tzn. ustalenia, czy opinia został sporządzona na cele, dla których ma być wykorzystana, czy rzeczoznawca zastosował właściwie przepisy ustawy i rozporządzenia. Organ stwierdził, iż w tym celu poddał analizie operat szacunkowy z dnia [...] 2007 r. oraz pismo rzeczoznawcy z dnia [...] 2007 r. odpowiadające na pytania zawarte w piśmie pełnomocnika E. M. i uznał, iż operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo pod względem formalnym i może służyć do celu dla jakiego został sporządzony, a zarzuty pełnomocnika E. M. okazały się bezpodstawne.

Co do zarzutu Gminy dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 10 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa organ odwoławczy stwierdził, iż brak prawidłowego doręczenia wobec ustanowionego pełnomocnika został konwalidowany w postępowaniu odwoławczym i miał on możliwość zapoznania się z dotychczas zgromadzonym materiałem dowodowym, a ponadto Gmina nie wykazała, iżby zarzucone uchybienie uniemożliwiło Gminie dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Organ odwoławczy uznając zarzuty uczestników postępowania za niezasadne wskazał na to, że operat szacunkowy z dnia [...]2005 r. , od treści którego zależało w dużej mierze rozstrzygnięcie organu I instancji, nie mógł być wykorzystany w postępowaniu odwoławczym zgodnie z treścią art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i zaszła konieczność sporządzenia nowej opinii w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Na uzasadnienie wskazanego w decyzji terminu zapłaty organ odwoławczy wskazał art. 132 ust. 1 powołanej ustawy, ponadto powołał się na treść art. 9 tej ustawy.

Skargi na powyższą decyzję złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uczestnicy postępowania odwoławczego: Gmina D. i E. M.

Gmina D. działając poprzez pełnomocnika procesowego zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie, to jest:

a) naruszenie przepisu art. 98 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów art. 56, art. 58 § 3 i art. 65 Kodeksu cywilnego przez przyjęcie, ze wnioskodawcy E. M. przysługuje odszkodowanie za wskazane wyżej działki pomimo faktu, że [...] złożył oświadczenie równe w skutkach z zrzeczeniu się lub co najmniej zobowiązaniu do niedochodzenia odszkodowania z tytułu przejścia tych działek na własność Gminy,

b) naruszenie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że działki oznaczone w zaskarżonej decyzji stały się z mocy tego przepisu własnością Gminy D. z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości, z której te działki zostały wydzielone stała się ostateczna pomimo faktu, że brak dostatecznych dowodów na okoliczność, ze działki te były przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy Dopiewo Nr XII/93/99 z dnia 30 sierpnia 1999 r. opubl. Dz.Urz. Woj. Wlkp. Nr 70, poz. 1405, pod drogi publiczne,

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie zasady wyrażonej w art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa przez brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy w części dotyczącej okoliczności, czy działki o numerach [...] położone w [...] były przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego wyżej wskazaną uchwałą Rady Gminy Dopiewo, pod drogi publiczne.

W uzasadnieniu skarżąca Gmina wskazała, iż organ II instancji niewłaściwie zastosował art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i nie wziął pod uwagę, że czym innym jest zobowiązanie do przeniesienia własności nieruchomości, a czym innym zobowiązanie do niedochodzenia odszkodowania, oraz że oprócz art. 158 kc istnieją także inne przepisy kodeksu cywilnego regulujące kwestie oceny ważności i interpretacji oświadczeń woli złożonych drugiej stronie. W ocenie Gminy, wniosek o uchwalenie planu złożył wnioskodawca – E. M. i skoro po jego uchwaleniu oświadczył, że przekazuje działki przeznaczone pod drogi na rzecz Gminy, to tak on, jako wnioskodawca, jak i Gmina D., uważali, iż drogi, pod które przekazywano działki nie są to drogi publiczne i wbrew stanowisku organu II instancji działki te nie przeszły z mocy prawa na własność Gminy, a w konsekwencji ustalanie odszkodowania na rzecz wnioskodawcy jest bezprzedmiotowe.

Na wypadek przyjęcia, że działki były przeznaczone pod drogi publiczne, istotna dla rozstrzygnięcia sprawy jest stanowczo wyrażona w treści obydwu oświadczeń wola wnioskodawcy co do nieodpłatnego przekazania tych działek Gminie. Gmina wskazała, iż z obydwu złożonych przez E. M. oświadczeniach z dnia [...] 1998 r. i dnia [...] 1999 r. wynika rezygnacja z odszkodowania za działki wydzielone pod drogi, które to oświadczenia organ uznał jednak za bezskuteczne ze względu na treść art. 158 kc. Zdaniem Gminy E. M. składając takie oświadczenia co do działek, które z mocy przeszły na własność Gminy zgodnie z art. 98 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zrzekł się odszkodowania lub co najmniej zobowiązał do jego niedochodzenia w przyszłości. Takie stanowisko skarżąca oparła na treści art. 56, art. 58 § 3 i art. 65 § 1 i 5 kodeksu cywilnego.

Przy tak sformułowanych zarzutach Gmina D. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

E. M., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa,

2. art. 21 ust. 2 Konstytucji RP,

3. art. 132 ust. 1a, art. 134 ust. 3 i 4 oraz art. 151 ust. 1 uogn.

W uzasadnieniu skarżący zakwestionował konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego podkreślając, że przewlekłość postępowania odwoławczego (blisko dwuletniego) wyniknęła wyłącznie z opieszałości działania Wojewody [...], co tez było przedmiotem oddzielnej skargi do sądu administracyjnego. Skarżący zauważył, iż treść reformatoryjnego orzeczenia organu II stopnia dotyczyła w istocie uwzględnienia nowej (niższej) wyceny wartości rynkowej wywłaszczonej nieruchomości oraz warunków wypłaty odszkodowania, a trzeba podkreślić, iż żadna ze stron postępowania nie kwestionowała rzetelności operatu szacunkowego z dnia [...] 2005 r., a instancyjna korekta wypłaty odszkodowania narusza obowiązujące prawo; wadliwość rozstrzygnięcia zachodzi wyłącznie w stosunku do decyzji Wojewody; decyzja Starosty [...] odpowiada prawu i wywłaszczony akceptuje wysokość odszkodowania ustalonego przez organ I instancji, a jego ewentualna korekta może nastąpić na podstawie przepisu art. 132 ust. 3 uogn (waloryzacja).

W dalszej kolejności skarżący zakwestionował rzetelność operatu szacunkowego z dnia [...]2007 r. podnosząc, iż zawiera on wyliczenie wartości wywłaszczonej nieruchomości, które nie odpowiada zasadzie słuszności (ekwiwalentności) odszkodowania wyrażonej w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.

Skarżący powołał się na stanowisko Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w kwestii niedopuszczalności stosowania § 36 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Stanowisko Federacji jest całkowicie odmienne od poglądu wyrażonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Na poparcie tej tezy skarżący dołączył do skargi kopię opinii Zespołu Ekspertów Zawodowych PFSRM z dnia [...] 2007 r.

Skarżący uznał za bezpodstawne "uchylenie pkt II decyzji" Starosty [...] z dnia [...] wskazując , że organ odwoławczy

niesłusznie przyjął, iż art. 9 uogn znajduje zastosowanie w sprawie, na potwierdzenie czego skarżący przytoczył fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2007 r. (sygn. akt III SA/Po 1052/06).

Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji II stopnia.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na obydwie skargi, odnosząc się odrębnie do zawartych w nich zarzutów, uznał je za niezasadne i wniósł o ich oddalenie.

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm.) połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Po 188/08 sprawę ze skargi E. M. oraz sprawę ze skargi Gminy D.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniesione przez Gminę D. oraz E. M. skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] uznać należało za nieuzasadnione w części odnoszącej się do pkt 1 zaskarżonej decyzji.

Zarzuty Gminy D. sprowadzają się do zakwestionowania podstawy prawnej i faktycznej dla przyznania E. M. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość – grunty wydzielone pod drogi (działki Nr [...] o pow. [...] m2 oraz Nr [...] o pow. [...] m2 położone w miejscowości [...] Gmina D.), a to wobec faktu, iż E. M. dwukrotnie tj. w dniu [...] 1998 roku i [...] 1999 roku złożył oświadczenie z którego zdaniem skarżącego – Gminy D., wynika, iż rezygnuje z odszkodowania za działki wydzielone pod drogi publiczne, a także niewyjaśnienia istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie czy grunty powyższe wydzielone zostały, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod drogi publiczne.

Oceniając powyższe zarzuty należy wskazać iż miejscowy plan zagospodarowani przestrzennego który stanowił podstawę dla wydania decyzji podziałowej został przyjęty uchwałą Nr XII/93/99 Rady Gminy Dopiewo z dnia 30 sierpnia 1999 roku ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Poznańskiego Nr 70 poz. 1405 z 1999 roku, a zatem zawarte przez E. M. z Gminą D. porozumienie z dnia [...] 1998 roku dotyczy okresu kiedy jeszcze nie istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, stanowiący podstawę dla wydzielenia spornych działek.

Z treści tego oświadczenia nie wynika by E. M. zrzekł się odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi publiczne; w § [...] porozumienia mowa jest o tym, że E. M. "przyjmuje do wiadomości, że wyznaczone drogi przedmiotowym planem zostaną nieodpłatnie przekazane na rzecz Gminy w D. Przekazanie dróg nastąpi aktem notarialnym".

Na tym etapie, a więc przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ("przedmiotowego Planu"), nie były skonkretyzowane żadne dane dotyczące mających powstać, w przyszłości dróg, co więcej nie było jeszcze pewności, że takie drogi w ogóle powstaną, jaki będzie ich przebieg i charakter. Zawarte zatem w skardze Gminy D. rozważania co do rzeczywistej treści złożonego w tym porozumieniu oświadczenia w szczególności co do tego, czy skarżący chciał nieodpłatnie przenieść własność nieruchomości wydzielonych pod drogi publiczne na Gminę D., czy też w rzeczywistości zrzekał się odszkodowania z pełną świadomością treści art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uznać należy za bezprzedmiotowe i przedwczesne, skoro w tym czasie nie istniały nawet plany ustalające przebieg przyszłych dróg, nie można było tym samym określić nawet podstawowych danych, dotyczących przedmiotu porozumienia.

Złożone w tych warunkach przez E. M. w dniu [...] 1998 roku oświadczenie w żadnej mierze nie może być uznane za zrzeczenie się odszkodowania za nieruchomości wydzielone pod drogi publiczne, tym bardziej wbrew jego literalnemu brzmieniu.

Oświadczenie z dnia [...] 1999 roku (k: [...] akt administracyjnych) zostało natomiast złożone już w czasie obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wskazuje konkretne działki wydzielone zgodnie z tym planem pod drogi, a mianowicie [...] o pow. [...] m2 oraz [...] o pow. [...] m2. Równocześnie jednak również i w tym oświadczeniu mowa jest o nieodpłatnym przekazaniu działek na rzecz Gminy D. nie zaś o zrzeczeniu się odszkodowania należnego na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Do takiego przekazania – przeniesienia własności nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnej między stronami nigdy nie doszło.

E. M., nigdy nie złożył w przepisanej formie aktu notarialnego oświadczenia w przedmiocie przeniesienia własności nieruchomości na rzecz Gminy D., natomiast wystąpił , po uzyskaniu waloru ostateczności decyzji podziałowej o wypłatę odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Jak wiadomo, zgodnie z art. 97 tej ustawy podział nieruchomości może być dokonany na wniosek każdego, kto ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 ustawy) lub z urzędu (art. 97 ust. 3). Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne tylko w jednym przypadku przechodzą z mocy prawa na Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego - a mianowicie gdy wniosek o podział złoży właściciel. W każdym innym przypadku Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego mogą uzyskać własność działek (również przewidzianych w projekcie podziału pod drogi publiczne) jedynie w drodze czynności cywilnoprawnej lub wywłaszczenia. Istnieją zatem dwa różne tryby które mogą doprowadzić do przejścia prawa własności gruntów wydzielonych pod drogi publiczne na rzecz skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W pierwszej sytuacji dochodzi do wydzielenia działki gruntu pod drogi publiczne na wniosek właściciela, przejście prawa własności następuje z mocy prawa, a właścicielowi służy z mocy ustawy prawo do odszkodowania za wywłaszczone działki gruntu (art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami), natomiast w drugiej sytuacji podział nieruchomości następuje z urzędu (może też nastąpić na wniosek każdego, kto ma w tym interes prawny), a po dokonaniu podziału własność nieruchomości przenoszona jest na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w drodze czynności cywilnoprawnej (lub w ostateczności decyzji o wywłaszczeniu). Przeniesienie własności nieruchomości dokonywane jest w tej sytuacji z zachowaniem wymogów określonych w art. 155 do 170 Kodeksu cywilnego, i wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Nie ma przy tym przeszkód prawnych, by właściciel gruntu zawierając umowę dokonał przeniesienia własności nieruchomości nieodpłatnie. W niniejszej sprawie, strony z takiego trybu jednak nie skorzystały, Gmina nie przeprowadziła podziału nieruchomości z urzędu na swój koszt i nie doszło do zawarcia cywilnoprawnej umowy przenoszącej własność nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną na Gminę D.

Skoro istnieją różne tryby postępowania, które mogą doprowadzić do przejścia prawa własności gruntu wydzielonego pod drogę publiczną na Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie ma uzasadnionych podstaw do przyjęcia iż E. M. składając w dniu [...] 1999 roku oświadczenie, że działki Nr [...] przekazuje nieodpłatnie na rzecz Gminy D., miał na myśli zrzeczenie się odszkodowania należnego mu na gruncie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sytuacji gdy podział nieruchomości ostatecznie dokonany został na jego wniosek.

W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 98 ust. 3, który w powiązaniu z art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakłada na starostę obowiązek ustalenia odszkodowania w trybie administracyjnym w postępowaniu w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej jeżeli spełnione będą następujące przesłanki:

- dojdzie do wydzielenia na wniosek właściciela gruntu pod drogę publiczną,

- nie dojdzie do uzgodnienia wysokości odszkodowania pomiędzy właścicielem, a właściwym organem

- właściciel złoży wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania.

Wszystkie te przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie, stąd też brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzja Starosty o ustaleniu odszkodowania, a w konsekwencji decyzja Wojewody [...], zostały wydane z naruszeniem prawa.

Powyższe nie oznacza, że właściciel nieruchomości nie mógł się zrzec odszkodowania o którym mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednakże jest to sytuacja inna niż nieodpłatne przeniesienie własności nieruchomości do którego w niniejszej sprawie nie doszło (nie doszło również z uwagi na niezachowanie właściwej formy, do skutecznego zawarcia umowy przedwstępnej, zobowiązującej do dokonania takiego przeniesienia w przyszłości). Niedochowanie wymogów , które mogły doprowadzić do zawarcia skutecznej umowy przenoszącej nieodpłatnie własność nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną na Gminę, nie może być w swoisty sposób "konwalidowane" poprzez taką interpretację oświadczenia złożonego przez E. M., w ramach której terminologię odnoszącą się do stosunku cywilnoprawnego, przenosi się na grunt postępowania administracyjnego, nawet przy założeniu , że odszkodowanie ustalane w tym postępowaniu na podstawie art. 98 ust. 3 ma w jakiejś mierze charakter zbliżony do świadczenia cywilnoprawnego. Przysługujące na mocy art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami prawo do odszkodowania, powstaje dopiero wówczas, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna. Z tą bowiem datą działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa na własność gminy (art. 98 ust. 1 ).

W orzecznictwie sądów administracyjnych (również w sprawie powiązanej ze sprawą niniejszą) reprezentowany jest w związku z powyższym pogląd, że dopiero z chwilą gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna znajduje zastosowanie przepis art. 98 ust. 3 ustawy, a więc przysługuje roszczenie o odszkodowanie i dopiero wtedy winny być przeprowadzone stosowne uzgodnienia co do jego wysokości (por. wyroki w sprawach SA 1658/00, I SA/Wa 2128/04, I OSK 417/06, a także wyrok NSA z 26 lutego 2008r. I OSK 238/07). Dokonane zatem przez strony uzgodnienia, zanim została wydana decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, nie mogą mieć znaczenia dla oceny stosowania ust. 3 art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza, że żaden przepis dotyczący przesłanek podziału nieruchomości nie uzależnia dokonania tego podziału od uzgodnień co do odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi publiczne. Jeżeli istnieją ustawowe przesłanki do dokonania podziału nieruchomości, to organ jest zobligowany wydać decyzję o zatwierdzeniu tego podziału bez żadnych dodatkowych warunków.

Z przytoczonych względów za nieuzasadnione należało uznać zarzuty Gminy D., iż E. M., skutecznie zrzekł się prawa do odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi, czego nie uwzględniły organy obu instancji orzekając w niniejszej sprawie.

Za nieuzasadniony również uznać należy zarzut niewyjaśnienia w toku postępowania administracyjnego istotnej dla tego postępowania kwestii, a mianowicie, czy przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogi, działki o numerach [...] przeznaczone były pod drogi publiczne.

Do kwestii tej organ II instancji szczegółowo odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując na zgodność decyzji podziałowej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jak również na okoliczność, że o publicznym charakterze dróg projektowanych na działkach Nr [...] przesądza to , że zostały one zaliczone zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 Nr 19 poz. 115) do kategorii dróg publicznych (dróg gminnych) w drodze uchwały rady gminy.

W aktach sprawy (k: [...] akt administracyjnych) znajduje się uchwała Rady Gminy Dopiewo z dnia 17 grudnia 2001 roku Nr XL VI/416/01 podjęta w tej sprawie, podnoszone więc obecnie w skardze przez Gminę zarzuty o niepublicznym charakterze tych dróg wydają się co najmniej niezrozumiałe. Nie ma również sporu, co do tego, że w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowych nieruchomości przez Sąd Rejonowy w P. pod nr KW [...] jako właściciel działek Nr [...] położonych w [...], Gmina D. ujawniona jest Gmina D.

Wskazane okoliczności uzasadniały w ocenie Sądu oddalenie skargi wniesionej przez Gminę D., na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].

Przechodząc do oceny zarzutów podniesionych w skardze E. M., wskazać w pierwszym rzędzie należy, iż konieczność sporządzenia w trakcie postępowania odwoławczego prowadzonego przez organ II instancji ponownego operatu szacunkowego w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za grunty wydzielone i przejęte pod drogi publiczne wynikała z treści art. 156 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami.

Zgodnie z tym przepisem operat szacunkowy może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Nie może ograniczyć się do badania zgodności decyzji I instancji z prawem, lecz powinien merytorycznie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie (art. 127 i art. 138 kpa). Oznacza to w niniejszej sprawie konieczność uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego, opinii aktualnej to jest sporządzonej nie wcześniej niż przed upływem 12 miesięcy.

Obowiązek posłużenia się przez organy administracji aktualną opinią rzeczoznawcy majątkowego ma na uwadze ograniczoną czasowo przydatność takiej opinii z uwagi zmiany warunków rynkowych, a tym samym ma uchronić przed ustaleniem wysokości odszkodowania w sposób odbiegający od rzeczywistej, rynkowej wartości nieruchomości.

Stąd też przyjąć należy, iż prawidłowo Wojewoda [...] zlecił w postępowaniu odwoławczym sporządzenie nowego operatu szacunkowego zgodnie z postanowieniem z dnia [...], skoro pierwszy operat szacunkowy, stanowiący podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania należnego E. M., przez Starostę [...] nosił datę [...]2005 roku. Nie można również podzielić poglądu skarżącego E. M., że organ II instancji dopuszczając jako dowód w sprawie operat szacunkowy sporządzony przez [...] z dnia [...] 2007 roku i opierając swoje rozstrzygnięcie na wycenie dokonanej w tym operacie naruszył przepisy art. 132 ust. 1 a, 134 ust. 3 i 4 oraz 151 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także przepisy postępowania w szczególności art. 75, 77 § 1 i 80 kpa. Organ odwoławczy ustalił odszkodowanie po uzyskaniu aktualnej opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał szczegółowej i kompleksowej oceny przedłożonej opinii.

Opinia ta została sporządzona zgodnie z zasadami określonymi w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207 poz. 2109). Rozporządzenie to wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 159 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w rozdziale 3 normuje ono, zgodnie z treścią art. 159 pkt 2 ustawy, sposoby określania wartości nieruchomości dla różnych celów, w tym między innymi gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne ( § 36 Rozporządzenia).

Powołany przepis § 36 rozporządzenia określa kolejność wyboru materiału porównawczego dla celów dokonania wyceny gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, wskazując w pierwszym rzędzie na ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne ( § 36 ust. 1 Rozporządzenia), a dopiero w przypadku braku takich cen, zezwalając na odwołanie się do wartości gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych ( § 36 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia).

Rzeczoznawca przyjął dla porównania 17 transakcji dotyczących nabycia gruntów przeznaczonych pod drogi publiczne z terenu gminy K. i C. (jako najbardziej porównywalnych z gminą D., gdzie nie notowano podobnych transakcji) i ostatecznie odrzucając wartości skrajne, zbudował próbkę reprezentatywną obejmującą 14 transakcji (tabela Nr [...] strona [...] operatu). Każda z tych transakcji jest opisana w sposób umożliwiający jej identyfikację z podaniem numeru repertorium przy czym jak wynika z treści operatu (str. [...]) źródłem informacji o cenach transakcyjnych były protokoły uzgodnień wysokości odszkodowania oraz akty notarialne spisywane po uzgodnieniu wysokości odszkodowania (numery repertorium aktów notarialnych podane są w tabeli Nr [...]). Rzeczoznawca badał transakcje przy sprzedaży tych gruntów (str. [...] operatu). Z treści operatu jednoznacznie więc wynika, wbrew zarzutom skarżącego, że źródłem materiału porównawczego były ceny transakcyjne pochodzące z umów sprzedaży nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne. Skoro w niebudzącym zastrzeżeń przedziale czasowym na obszarach porównywalnych z Gminą D. rzeczoznawca majątkowy zidentyfikował 17 transakcji dotyczących sprzedaży gruntów pod drogi publiczne zastosowanie w operacie metody szacunkowej określonej w art. 36 ust. 1 Rozporządzenia uznać należy za prawidłowe.

Zarzuty skarżącego co do utraty aktualności przepisu art. 36 ust. 1 Rozporządzenia, nie zasługują na uwzględnienie, nadal bowiem mogą występować (i występują jak wynika z operatu szacunkowego sporządzonego w niniejszej sprawie) transakcje dotyczące sprzedaży nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod drogi publiczne.

Zastosowanie tego przepisu w analizowanej sprawie nie stoi również w sprzeczności, z treścią art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak słusznie wskazano we wnioskach kończących dołączonej do skargi E. M. Opinii Zespołu Ekspertów Zawodowych Polskiej Federacji Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych z dnia [...] 2007 roku "przejęcie pod drogę publiczną gruntów powoduje zwiększenie ich wartości w szczególności w odniesieniu do gruntów przeznaczonych na cele rolne i leśne" (należy uściślić – dotychczas przeznaczonych).

Potrzeba określenia wartości tych gruntów według alternatywnego sposobu użytkowania o którym mowa w art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest realizowana przepisem art. 36 ust. 1 i 2 Rozporządzenia, nakazującym w pierwszej kolejności dokonywać wyceny gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi przy zastosowaniu podejścia porównawczego z uwzględnieniem cen transakcyjnych uzyskiwanych przy sprzedaży gruntów na te cele.

Trudno również podzielić zarzuty skarżącego E. M. co do naruszenia przez Wojewodę [...] treści art. 151 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Formułując ten zarzut, skarżący nawet nie sprecyzował, które z przyjętych do porównania, zindywidualizowanych w operacie transakcji nie spełniały wymogów o których mowa w art. 151 ustawy i na czym to ewentualne odstępstwo od wymogów określanych tym przepisem miałoby polegać.

Co do zasady nie można zaś uznać, że już z samego faktu iż przedmiotem przyjętych do porównania transakcji, były grunty przeznaczone pod drogi publiczne , wynika niezgodność tych transakcji z kryteriami określonymi w art. 151 ust. 1 ustawy.

W konsekwencji więc przyjmując iż sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania operat szacunkowy spełnia wymogi określone w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w Rozporządzeniu wykonawczym do tej ustawy określającym zasady sporządzania operatów szacunkowych, a ustalając wysokość należnego skarżącemu E. M. odszkodowania Wojewoda [...] szczegółowo zanalizował treść tego operatu, należy również uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP za nieuzasadniony.

Nie można bowiem podzielić poglądu, że ustalone zgodnie z przepisami ustawy oraz przepisami wykonawczymi do ustawy odszkodowanie nie odpowiada zasadzie słuszności (ekwiwalentności) odszkodowania wyrażonej w przepisie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.

Zgodzić się natomiast należy z E. M. iż Wojewoda [...] zobowiązując Gminę D. do zapłaty odszkodowania na rzecz skarżącego jednorazowo, w terminie czternastu dni od dnia , w którym upłynie bezskutecznie termin do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego naruszył przepis art. 132 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten wprowadza obowiązek wypłaty odszkodowania należnego na podstawie odrębnej decyzji o odszkodowaniu ( w terminie 14 dni od dnia w którym orzeczenie stało się ostateczne).

Zaskarżona decyzja Wojewody [...] niewątpliwie stanowiła odrębne orzeczenie zasądzające odszkodowanie określone w art. 132 ust 1 a (wydane po zajściu zdarzenia powodującego przejście z mocy prawa własności nieruchomości). Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który błędnie poprzez art. 132 ust. 1 zastosował Wojewoda [...] wydając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 decyzji (por. także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2007 roku III SA/Po 1052/06).

Mając powyższe na uwadze na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało uchylić rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 zaskarżonej decyzji, oddalając skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 powołanej ustawy.

/-/A. Łaskarzewska /-/E.Podrazik /-/ M. Kwiecińska