Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2616/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 190, art. 134
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 154, art. 152, art. 153, art. 144 pkt 1, art. 145
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. oraz decyzję nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2013 r.; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: [...]OW NFZ) ogłosił konkurs ofert nr [...]na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2013 r. w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne w zakresie: program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy na obszarze: [...]. W postępowaniu tym M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: spółka, skarżąca) złożyła ofertę wraz z innymi świadczeniodawcami. Z rankingu otwarcia postępowania wynika, iż oferta spółki zajęła wspólnie z innym świadczeniodawcą pierwszą pozycję, z łączną liczbą punktów 83,333.

Po przeprowadzeniu negocjacji z oferentami został sporządzony ranking końcowy. Oferta skarżącej w rankingu końcowym zajęła wspólnie z innym świadczeniodawcą drugą pozycję, z łączną liczbą w wysokości 83,333 pkt

(w tym za: jakość - 40,000 pkt, ciągłość - 10,000 pkt, dostępność 3,333 pkt, ofertę cenową - 30,000 pkt).

Spółka złożyła w terminie odwołanie od wyników postępowania konkursowego.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją nr [...]z dnia [...] grudnia 2010 r. oddalił odwołanie w całości.

Orzekając na skutek odwołania spółki Prezes NFZ decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Po rozpoznaniu skargi spółki na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1096/11 uchylił powyższą decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Wówczas Sąd I instancji stwierdził, że żaden z organów nie ujawnił, na podstawie jakich konkretnych kryteriów wynikających z powołanych przez organ zarządzeń Prezesa NFZ, oferta skarżącej uzyskała wyniki podane przez komisję. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy NFZ miały dokonać analizy porównawczej ofert podmiotów, które wygrały konkurs z ofertą skarżącej, tak by wydać rozstrzygnięcie z uzasadnieniem spełniającym warunki art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.p.a.).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor [...]OW NFZ decyzją nr [...]z dnia [...] lipca 2012 r., oddalił odwołanie skarżącej w całości.

Orzekając na skutek odwołania spółki, Prezes NFZ decyzją

Nr [...]z dnia[...]lutego 2013 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie Dyrektora [...] OW NFZ i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor [...]OW NFZ decyzją nr [...]z dnia [...] marca 2013 r. ponownie oddalił odwołanie.

Prezes NFZ, rozpatrując odwołanie spółki, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] marca 2013 r. Doszedł do wniosku, że Dyrektor [...]OW NFZ zebrał kompletny materiał dowodowy, na podstawie którego dokonał prawidłowej analizy porównawczej ofert podmiotów, które konkurs wygrały z ofertą skarżącej.

Wyboru ofert w postępowaniu konkursowym, zdaniem Prezesa NFZ, dokonano w oparciu o kryteria oceny ofert zawarte w zarządzeniu nr 73/2009/DSOZ z dnia 13 listopada 2009r. Określają one parametry kryteriów ocen, wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej w podziale na poszczególne rodzaje lub zakresy świadczeń, sposób oceny ofert pod względem kryteriów ceny. Końcową ocenę oferty (liczba punktów oceny) wylicza się zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 73/2009/DSOZ, natomiast kryterium cenowe zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 2. do ww. zarządzenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż z zestawienia oceny ofert wynika, że różnice w punktacji dotyczą trzech obszarów. Skarżąca dostała mniejszą ilość punktów od podmiotów, które wygrały konkurs, w zakresie zewnętrznej oceny jakości, w której oferenci wybrani otrzymali ½*5=2,500 pkt za posiadanie certyfikatu ISO, natomiast skarżąca za ten parametr otrzymała 0 pkt. W zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnych ruchowo za zapewnienie pomieszczenia sanitarnego przystosowanego dla osób niepełnosprawnych, którego spółka nie posiadała (0 pkt), oferenci wybrani otrzymali po 1,667 pkt. (2/6*5). Skarżąca natomiast otrzymała 1,667pkt (2/6*5) za posiadanie podjazdu o nachyleniu nie większym niż 5%, którego z kolei nie posiadali oferenci wybrani i otrzymali za ten parametr 0 pkt. Prezes NFZ wskazał, że zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 2 do zarządzenia nr 73/2009/DSOZ zarówno oferenci wybrani, jak i skarżąca otrzymali maksymalną liczbę punktów w kryterium ceny, ponieważ zaproponowali w ofertach cenę 9,00 zł za punkt, czyli niższą niż cena oczekiwana Funduszu, która wynosiła 10,00 zł za punkt - 30x(1,1x10,00 zł - 9,00 zł)/(1,1x10,00 zł - 0,9x10,00 zł)=30x2/2=30 pkt.

Łączna ocena wszystkich kryteriów, tj. kryterium ciągłości, jakości, dostępności i ceny kształtowała się następująco: [...]- 85,833 pkt, [...] - 85,833 pkt, [...]- 83,333 pkt.

Prezes NFZ uznał również, że [...]OW NFZ nie miał obowiązku przeprowadzania w toku postępowania konkursowego kontroli u wszystkich oferentów, co wynika z treści § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719, dalej rozporządzenie z 15 grudnia 2004 r.).

Odnosząc się do zarzutu braku weryfikacji oferentów, którzy mieli już zawartą umowę z [...]OW NFZ, Prezes NFZ wyjaśnił, że w trakcie renegocjacji umów na 2010 r. świadczeniodawcy przesyłali oświadczenia o spełnianiu wymagań określonych w przedmiotowym rozporządzeniu.

Dlatego, według Prezesa NFZ decyzja Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] stycznia 2014 r. była prawidłowa.

Po rozpoznaniu skargi spółki, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1075/14, oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

Uzasadniając orzeczenie, WSA nie dopatrzył się w działaniu organów NFZ nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczoną na ten temat argumentację uznał za wyczerpującą. Prezes NFZ, a wcześniej Dyrektor [...]OW NFZ, w decyzjach z [...] stycznia 2014 r. i z dnia [...]marca 2013 r. przedstawili zestawienie oceny ofert i uzyskanej punktacji przez wybranych oferentów oraz przez skarżącą, stosownie do art. 148 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., dalej : ustawa o świadczeniach), Prezes NFZ dokonał ponadto szczegółowej analizy oceny ofert tych podmiotów przy uwzględnieniu przepisów regulujących zasady oceny ofert w odniesieniu do poszczególnych, wymaganych kryteriów. Z przedstawionego zestawienia otrzymanych punktów przez wskazanych oferentów wynikało, że otrzymali oni tę samą ilość punktów za kryteria ciągłości, dostępności oraz ceny. Różnica wystąpiła w kryterium jakości, w którym oceniano: personel, sprzęt, aparaturę medyczną oraz w ramach zewnętrznej oceny jakości – posiadanie certyfikatu ISO i CMJ. W zakresie tego parametru spółka otrzymała mniejszą liczbę punktów. Każdy z wymienionych oferentów nie posiadał certyfikatu CMJ i wszyscy za to otrzymali 0 pkt, a jednocześnie tylko skarżąca nie posiadała certyfikatu ISO i za to otrzymała 0 pkt, podczas gdy wybrani oferenci otrzymali po 2,500 pkt. Ten element zadecydował, że w rankingu końcowym spółka zajęła drugą pozycję z łączną liczbą pkt 83,333, podczas gdy pierwszą zajęli dwaj oferenci z liczbą 85,833 pkt.

Tym samym Prezes NFZ oraz Dyrektor [...]OW NFZ, dokonali analizy postępowania przeprowadzonego przez komisję konkursową pod kątem prawidłowości rozstrzygnięcia konkursu, zgodnie z przepisami i z uwzględnieniem przeprowadzenia tego postępowania w odniesieniu do skarżącej, mając także na względzie zalecenia WSA zawarte w wyroku z 27 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1096/11.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 154 ust 7 ustawy o świadczeniach, poprzez przeprowadzenie ponownego postępowania administracyjnego, po tym jak Prezes NFZ wydał decyzję, w której uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi [...]OW NFZ, podczas gdy do ponownie przeprowadzanego postępowania stosuje się odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy o świadczeniach, Sąd stwierdził, że działanie organów NFZ nie naruszało art. 154 ust 7 ustawy o świadczeniach. Prezes NFZ uchylił decyzję Dyrektora [...]OW NFZ z [...] lipca 2012 r., ponieważ organ I instancji nie wykonał zaleceń WSA w Warszawie zawartych w wyroku z 27 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1096/11 i nie dokonał analizy porównawczej ofert podmiotów, które wygrały konkurs z ofertą skarżącej. Organy NFZ, były zaś związane powyższym wyrokiem Sądu, bowiem zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, (...) było przedmiotem zaskarżenia. W świetle powyższej regulacji, organy NFZ obu instancji były zobligowane wyrokiem WSA do dokonania porównania ofert.

Od powyższego wyroku spółka wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, w której domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

a/ przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1290, dalej: ustawa z 11 października 2013 r.) w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. polegające na oddaleniu, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, poprzez przyjęcie, iż działanie organów NFZ w niniejszej sprawie nie naruszyło art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, pomimo, iż Prezes NFZ w dniu [...] lutego 2013 r., wydał w sprawie decyzję uwzględniającą odwołanie skarżącej od decyzji Dyrektora [...]OW NFZ z [...] lipca 2012 r., która to okoliczność skutkowała koniecznością przeprowadzenia ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, po myśli art.154 ust. 7 ustawy o świadczeniach. Doprowadziło to do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 153 p.p.s.a., pomimo, iż w sprawie zaszła istotna zmiana stanu faktycznego na skutek wydania przez Prezesa NFZ decyzji z dnia [...] lutego 2013 r.;

2. art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie wykonał zaleceń wyrażonych w wyroku WSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1096/11, a w szczególności organy administracji nie zebrały i nie dołączyły do akt kompletnego materiału dowodowego oraz nie wydały rozstrzygnięcia z uzasadnieniem spełniającym warunki art. 107 § 3 k.p.a.

Wyrokiem z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II GSK 930/15 Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił powyższe orzeczenie WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. W ocenie sądu kasacyjnego, za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z 11 października 2013 r. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. polegający na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, orzekając na skutek odwołania skarżącej, Prezes NFZ decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. uchylił decyzję Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] lipca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Następnie Dyrektor [...]OW NFZ decyzją z dnia [...] marca 2013 r. oddalił odwołanie, a Prezes NFZ zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy ostatnio wspomniane rozstrzygnięcie.

W tej sytuacji - mając na uwadze treść przepisu art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach (w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z 11 października 2013 r.) - powyższe rozstrzygnięcie Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2013 r. powinno doprowadzić do ponownego przeprowadzenia postępowania konkursowego, do którego stosuje się odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy o świadczeniach.

Ponadto, w ocenie NSA, Prezes NFZ uchylając decyzję Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] lipca 2012 r., nieprawidłowo przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, albowiem przekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na skutek uwzględnienia odwołania od decyzji tegoż organu przez Prezesa NFZ - nie znajduje oparcia w art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach. Przepis ten bowiem jednoznacznie stanowi, że w przypadku uwzględnienia odwołania, o którym mowa w ust. 4, czyli odwołania od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu do Prezesa NFZ - przeprowadza się ponowne postępowanie w sprawie zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy podnieść, że zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, że wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach.

Przez wykładnię prawa rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Należy uznać, że wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268).

Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko wyjątkowo, np. w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1290/07), a co w niniejszej sprawie nie wystąpiło.

W konsekwencji, związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej oceną prawną NSA i zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co z kolei determinuje treść nowego wyroku.

Związanie wykładnią dokonaną w wyroku NSA na podstawie art. 190 p.p.s.a. oznacza w praktyce, że sąd administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez NSA, nie może stosować postanowień art. 134 § 1

i art. 135 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie, związany był wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II GSK 930/15.

Badając zatem ponownie sprawę według powyższego kryterium i w ramach kontroli zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji dyrektora [...] OW NFZ z dnia [...] marca 2013 r. uznano, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Otóż, w ocenie Sądu, należy uznać, iż wydając obie sporne decyzje organy dopuściły się mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z 11 października 2013 r.

Skład orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podziela stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 14 września 2016 r., a dotyczące oceny prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o świadczenia zdrowotnych.

Zgodnie z art. 5 ustawy z 11 października 2013 r., do postępowań, o których mowa w art. 154 ustawy o świadczeniach, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa zmieniająca w zakresie jej art. 5 weszła w życie z dniem 21 listopada 2013 r. (art. 6). Zatem przepis art. 154 ustawy o świadczeniach w brzmieniu sprzed nowelizacji w zw. z art. 5 ustawy z 11 października 2013 r. miał zastosowanie do wszystkich postępowań i decyzji wydanych przez Dyrektora [...]WO NFZ oraz do postępowań i decyzji wydanych przez Prezesa NFZ, także do decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i art. 154 cyt. aktu.

Przepis art. 154 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o świadczeniach stanowi, że świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (art. 154 ust. 3 zd. pierwsze). Z kolei, od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu, które świadczeniodawca wnosi za pośrednictwem organu pierwszej instancji w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji (art. 154 ust. 4 i ust. 5 ustawy o świadczeniach).

W myśl przepisów art. 154 ust. 6 i ust. 7 ww. ustawy, Prezes NFZ rozpatruje to odwołanie i w przypadku jego uwzględnienia, przeprowadza się ponownie postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, do którego stosuje się odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 października 2011 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1096/11) uchylił decyzję Prezesa NFZ z [...] marca 2011 r., nr [...]oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...]OW NFZ z [...]grudnia 2010 r. nr [...]. Następnie, w związku z powyższym wyrokiem WSA sprawa trafiła ponownie do rozpoznania przez Dyrektora [...]OW NFZ, który decyzją nr [...]z [...] lipca 2012 r., oddalił odwołanie skarżącej. W wyniku rozpoznania odwołania, Prezes NFZ decyzją nr [...]z dnia [...] lutego 2013 r., na podstawie m.in. na przepis art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2012 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ostatecznie zostały wydane dwie decyzje będące przedmiotem kontroli Sądu: decyzja Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] marca 2013 r. oddalająca odwołanie skarżącej oraz decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2014r. utrzymująca w mocy tę ostatnią decyzję.

W tej sytuacji, rozstrzygnięcie Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2013 r. powinno doprowadzić do ponownego przeprowadzenia postępowania konkursowego, na podstawie art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy o świadczeniach, a nie wydania ponownej decyzji przez organ I instancji, tj. decyzji z dnia [...] marca 2013 r. i akceptującej ją decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2014 r.

Ponadto, Prezes NFZ uchylając decyzję dyrektora [...] OW NFZ

z [...]lipca 2012 r., nieprawidłowo przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, bowiem - jak słusznie wskazał NSA rozpoznający sprawę kasatoryjnie w wyroku o sygn. II GSK 930/15 - przekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na skutek uwzględnienia odwołania od decyzji tegoż organu przez Prezesa NFZ, nie znajduje oparcia w treści art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach. Przepis ten bowiem jednoznacznie stanowi, że w przypadku uwzględnienia odwołania, o którym mowa w ust. 4, czyli odwołania od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu do Prezesa NFZ - przeprowadza się ponowne postępowanie w sprawie zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej.

Dlatego też organ odwoławczy powinien działać na podstawie art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, a nie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania. Uchybienie Prezesa NFZ polegające na wydaniu decyzji odwoławczej uchylającej decyzję organu I instancji, a następnie wydanie ponownej decyzji przez organ I instancji, niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż po uchyleniu decyzji Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] lipca 2012 r. należało przejść do przeprowadzenia postępowania o zawarcie umowy o świadczenie zdrowotne, a nie wydawać ponowną decyzję przez organ I instancji (tak również vide: wyroki NSA z dnia: 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2167/13; 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2359/14; 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2960/14, opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zastosowanie art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach prowadzi do pominięcia przepisów art. 138 k.p.a., gdyż art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach jest szczególną regulacją procedury odwoławczej, który przewiduje tylko jeden skutek uchylenia decyzji organu I instancji (kasacyjny) przez organ odwoławczy - obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, a wyłącza ponowne rozpatrywanie odwołania od rozstrzygnięcia konkursowego przez organ I instancji i wydawanie ponownej decyzji w sprawie tego odwołania (w tym przypadku ponowne jego oddalenie).

Zatem, jak zaznaczył NSA w orzeczeniu w sprawie II GSK 930/15, rozstrzygnięcie Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2013 r. powinno doprowadzić do ponownego przeprowadzenia postępowania konkursowego, a nie wydania ponownej decyzji przez organ I instancji, tj. decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Do ponownie przeprowadzonego postępowania zaś należałoby zastosować odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy o świadczeniach. Nie można by też pominąć przepisów art. 150 ust. 1 i art. 155 ust. 2 ustawy o świadczeniach odnoszących się do unieważnienia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Jednocześnie należy pamiętać, że konkurs ofert i przeprowadzone w jego następstwie postępowanie w sprawie zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej obejmowało okres udzielania świadczeń od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] grudnia 2013 r.

Wobec powyższego, zdaniem WSA, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie w sposób istotny naruszono art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach poprzez zastosowanie zamiast niego art. 138 § 2 k.p.a., co w konsekwencji musiało prowadzić do uchylenia przez Sąd zarówno zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ, jak i decyzji Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] marca 2013 r. oraz decyzji Prezesa NFZ z dnia[...]lutego 2013 r. - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Sąd, orzekając o zwrocie kosztów postępowania, wydał swoje rozstrzygnięcie na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 209 p.p.s.a.