Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3167/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 241 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz H. M. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2008r. Prezydent W. ("Prezydent Miasta") ustalił Skarżącej – H. M., łączne zobowiązanie pieniężne na 2008r. w kwocie 824 zł.

Następnie postanowieniem z [...] grudnia 2010r., jak stwierdził na wniosek Skarżącej z 17 grudnia 2010r., Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie zakończonej m.in. powyższą decyzją. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnił, że 26 października i 17 grudnia 2010r. Skarżąca złożyła informację o gruntach oraz informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Korekta wynikała z ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach 18-31 sierpnia 2010r.

Decyzją z [...] stycznia 2011r. Prezydent Miasta uchylił w całości swoją decyzję ostateczną z [...] lutego 2008r. i ustalił Skarżącej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2008 r. na kwotę 13.384 zł.

Wyjaśnił, że w skorygowanych informacjach o gruntach oraz o nieruchomościach i obiektach budowlanych jako podstawę opodatkowania Skarżąca wskazała grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni fizycznej 1,9801ha, budynki mieszkalne o powierzchni 1.206m2 oraz garaż o powierzchni 12m2, z czego od 1 lipca do 31 grudnia 2008r. budynek o powierzchni 751,60m2, grunty o powierzchni 15.000m2 i budowle o wartości 2.000 zł zajęte były na działalność gospodarczą.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że w "postępowaniu" z 21 grudnia 2010r. ustalono, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności, potwierdzone w protokole kontroli podatkowej, faktycznie istniejące w dniu wydania decyzji z [...] lutego 2008r., które nie były znane organowi podatkowemu. Tym samym spełniona została dyspozycja art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca wniosła o jej uchylenie. Podniosła, że wyznaczone zobowiązania pieniężne są bardzo wysokie i niemożliwe do spłacenia, ponieważ znacznie przewyższają jej dochody. Powołała się na swoją trudną sytuację materialną. Wyjaśniła, iż jest rolnikiem, a w 2004r. ukończyła budowę budynku mieszkalnego o pow. 751m2, przeznaczonego na wynajem. Prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i jest płatnikiem podatku dochodowego. Od 1 stycznia 2009r. budynek powyższy nie jest już wynajęty, ale Skarżąca ponosi wydatki na jego utrzymanie. Na budowę zaciągnęła kredyt hipoteczny w kwocie 300.000 zł. Obecny dochód z najmu lokalu o powierzchni 300m2 na przedszkole wynosi 4.000 zł miesięcznie. Miesięczna rata kredytu to 6.000 zł.

Decyzją z [...] września 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ("SKO") decyzję organu pierwszej instancji utrzymało w mocy.

Wyjaśniło, że kwalifikowaną wadą procesową uzasadniającą wznowienie postępowania było wystąpienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W świetle tego przepisu, jeżeli dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć w tym dniu i uzasadniać wznowienie postępowania.

Zgodnie z tym co wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, Prezydent Miasta powziął wiadomość o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz informację o gruntach podlegających opodatkowaniu w wyniku złożonych 26 października 2010r. i 17 grudnia 2010r. informacji o nieruchomościach, obiektach budowlanych i gruntach. Zdaniem organu odwoławczego, nie budziła zatem wątpliwości "okoliczność podstawy opodatkowania", której nie kwestionowała także Skarżąca.

Odnosząc się do argumentów Skarżącej związanych z jej trudną sytuacją finansową, SKO wyjaśniło, że decyzje dotyczące ulg podatkowych, podejmowane w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej należą do rozstrzygnięć podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego. Natomiast sprawa niniejsza dotyczyła podatku od nieruchomości i podatku rolnego, będących podatkami majątkowymi, a zatem zależnymi tylko od faktu posiadania nieruchomości, nie zaś od tego, czy nieruchomość przynosi dochody (straty) lub czy podatnik dysponuje środkami na zapłatę podatku. Decyzja o udzieleniu ulgi podatkowej podejmowana jest w odrębnym postępowaniu.

W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżąca stwierdziła, iż jej sytuacja finansowa uniemożliwia spłatę zobowiązań podatkowych. Wniosła więc o udzielenie ulgi podatkowej w całości. Podkreśliła, że prowadzi gospodarstwo rolne, na które nie otrzymuje żadnych dopłat z Unii Europejskiej. Cały czynsz z tytułu wynajmu nieruchomości wyniósł 137.500 zł. Natomiast straty (zniszczenia) biegły sądowy wycenił na 169.140 zł. Sumując stratę w kwocie 31.640 zł (169.140-137.500) z wpłatą na rzecz agencji nieruchomości i ustalonym podatkiem w kwocie 13.384 zł (za pół roku), Skarżąca wyliczyła kwotę 61.799 zł. Podkreśliła brak chętnych na najem gruntu. Podniosła również, że w sierpniu 2010r. przez jej teren przeszła trąba powietrzna, która poczyniła znaczne straty. Wartość nieruchomości maleje z uwagi na amortyzację i zniszczenia, które w ostatnich latach nie były naprawiane.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stwierdziło, iż nie widzi możliwości uwzględnienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić. Podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się jednakże na powodach innych niż wskazane przez Skarżącą. Działanie takie umożliwia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) – dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

I. Kontroli Sądu poddane zostały decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania, skutkiem których było ustalenie Skarżącej wyższej niż w decyzji ostatecznej kwoty łącznego zobowiązania pieniężnego należnego za 2008r.

Zgodnie z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli spełniona została jedna z przesłanek wymienionych w tym przepisie.

Tryb wznowienie postępowania może zatem dotyczyć tylko i wyłącznie takiego postępowania, które zakończone zostało decyzją ostateczną. Zgodnie zaś z art. 128 Ordynacji podatkowej ostatecznymi są decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym. Decyzją ostateczną będzie więc zarówno decyzja wydana przez organ odwoławczy, jak i decyzja organu pierwszej instancji, od której nie wniesiono odwołania.

Z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta z [...] lutego 2008r. doręczona została Skarżącej 26 lutego 2008r. i nie wniesiono od niej odwołania. Stała się zatem decyzją ostateczną.

II. Wznowienie postępowania może być dokonane na wniosek strony lub z urzędu, o czym stanowi wprost art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej.

W postanowieniu o wznowieniu postępowania z [...] grudnia 2010r. Prezydent Miasta stwierdził, że wznawia postępowanie na wniosek Skarżącej z 17 grudnia 2010r. (poz. 17 akt).

Jednakże z akt sprawy wynika, że 17 grudnia 2010r. Skarżąca złożyła dwa druki "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych", dotyczące nieruchomości położonej w Warszawie, ul. Syta 78.

W druku stanowiącym poz. 21 akt Skarżąca jako datę powstania obowiązku podatkowego wskazała 1 stycznia 2009r., a zatem nie mógł mieć on znaczenia przy wznowieniu postępowania w sprawie dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. Natomiast w druku stanowiącym poz. 20 akt, jako datę powstania obowiązku podatkowego Skarżąca podała 1 stycznia 2005r., a jako datę dokonania zmian – 30 czerwca 2008r.

W żadnym z tych dokumentów Skarżąca nie zamieściła wniosku o wznowienie postępowania, ani nawet nie powołała się na przepisy regulujące wznowienie postępowania. Wniosku takiego i wskazania nie zawiera również "Informacja o gruntach" złożona przez Skarżącą 26 października 2010r.

Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych, aby złożenie informacji o przedmiotach opodatkowania traktować jako wniosek o wznowienie postępowania. Złożenie takich informacji przewidziane jest odpowiednio w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) oraz w art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.). Aktualne brzmienie tych przepisów odpowiada ich brzmieniu obowiązującemu w 2008r.

Twierdzenie organu pierwszej instancji o wszczęciu postępowania na wniosek Skarżącej jest tym bardziej niezrozumiałe, że składając powyższe informacje działała ona na wezwanie tegoż organu z 15 października 2010r. (poz. 15 akt).

Wznowienie postępowania na wniosek strony w sytuacji, gdy strona takiego wniosku nie złożyła, narusza art. 241 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać również należy, iż niedopuszczalne było objęcie jednym postanowieniem o wznowieniu postępowania kilku postępowań zakończonych odrębnymi decyzjami ostatecznymi. Postępowanie wznawia się bowiem w konkretnej sprawie i w oparciu o konkretne, dotyczące tej sprawy przesłanki wznowienia.

III. Prezydent Miasta powołał się na przesłankę wznowienia określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Organ odwoławczy zaakceptował przepis powyższy jako przesłankę wznowienia postępowania w sprawie.

Uzasadniając wystąpienie tej przesłanki Prezydent Miasta ograniczył się do stwierdzenia, że w decyzji ostatecznej z [...] lutego 2008r. podstawą opodatkowania "wykazane" były grunty rolne o powierzchni fizycznej 1,9595 m2 oraz budynki mieszkalne o powierzchni 530 m2. Wyjaśnił, że nowe, istotne dla sprawy okoliczności, jakie wyszły na jaw, znajdują potwierdzenie w protokole kontroli podatkowej.

Z decyzji tego organu wydanej we wznowionym postępowaniu wynika natomiast, że Skarżąca posiadała także nieruchomości zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

W aktach sprawy brak jest "protokołu kontroli podatkowej" oraz materiału dowodowego zgromadzonego w toku tej kontroli. Znajduje się w nich jedynie kserokopia dokumentu "ustalenia pokontrolne" dotyczącego kontroli podatkowej Skarżącej (poz. 14 akt). Z jego treści wynika wprawdzie, że protokół kontroli został sporządzony, ale nie ulega wątpliwości, iż nie stanowił on elementu materiału dowodowego rozpoznanej sprawy. Świadczy o tym jednoznacznie treść pisma Prezydenta Miasta z 25 marca 2011r. przekazującego organowi odwoławczemu odwołanie oraz akta sprawy. Zaznaczono w nim, że akta sprawy liczą 29 dokumentów. Ponieważ dokumenty w tej liczbie stanowiły podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć, a przy tym znajdowały się w aktach przekazanych wraz ze skargą i nie było w nich protokołu kontroli, Sąd nie wzywał SKO do uzupełnienia akt sprawy.

Prezydent Miasta wyjaśnił, że w skorygowanych informacjach o gruntach oraz o nieruchomościach i obiektach budowlanych jako podstawę opodatkowania Skarżąca wskazała grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego o powierzchni fizycznej 1,9801 ha, budynki mieszkalne o powierzchni 1.206 m2 oraz garaż o powierzchni 12 m2, przy czym od 1 lipca do 31 grudnia 2008r. budynek o powierzchni 751, 60 m2, grunty o powierzchni 15.000 m2 i budowle o wartości 2.000 zł zajęte były na działalność gospodarczą.

Twierdzenie powyższe nie jest prawdziwe.

Po pierwsze, według obu złożonych przez Skarżącą informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych powierzchnię 1. 206 m2 posiada budynek mieszkalny. W informacji stanowiącej poz. 20 akt, Skarżąca wskazała, że powierzchnia pozostała, w tym zajęta na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego wynosi 12 m2, przy czym dopisano obok adnotację "garaż o pow. 66,39 przyjęty do użytkowania w luty 2008r." Natomiast w informacji stanowiącej poz. 21 akt Skarżąca podała, że powierzchnia ta wynosi 78,39 m2.

Po drugie, w żadnej z tych informacji Skarżąca nie wpisała budowli oraz ich wartości, a także nie wskazała gruntu zajętego lub związanego z działalnością gospodarczą. W decyzji organu pierwszej instancji przyjęto powierzchnię gruntu wskazaną w "ustaleniach pokontrolnych", tj. 15.000 m2.

Uwzględnione w tej decyzji dane dotyczące budynków nie pokrywają się z informacjami wynikającymi z dokumentu "ustalenia pokontrolne", zgodnie z którym w 2008r. np. budynki mieszkalne miały łączną powierzchnię 1.281,60 m2 (530+751,60).

W dokumencie tym zaznaczono również brak danych o wartości budowli wykorzystywanych do działalności gospodarczej i w związku z tym wartości tych nie podano. W rezultacie nie wiadomo dlaczego w swojej decyzji organ pierwszej instancji określił wartość budowli na 2.000 zł. W decyzji nie wskazano również, jakie budowle zostały opodatkowane.

Z "ustaleń pokontrolnych" wynika, iż na działalność gospodarczą grunty (15.000 m2) oraz budynki (751,60 m2) były zajęte od sierpnia do grudnia 2008r. ("VIII-XII/08"), choć jednocześnie podano tu informację, że grunt o powyższej powierzchni był wynajmowany E. sp. z o.o. w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2008r. Natomiast w decyzji organu pierwszej instancji wskazano, że zarówno grunty, jak i budynki zajęte były na prowadzenie działalności gospodarczej w okresie od lipca do grudnia 2008r.

Wytłumaczenie powyższych rozbieżności nie zostało podane w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji.

W ślad za Prezydentem Miasta SKO uznało, iż organ ten powziął wiadomość o nieruchomościach i obiektach budowlanych dopiero z informacji złożonych przez Skarżącą 26 października i 17 grudnia 2010r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że najpóźniej danych tych dostarczyła kontrola podatkowa przeprowadzona w dniach od 18 do 31 sierpnia 2010r., w związku z którą wezwano Skarżącą do złożenia powyższych informacji.

W ocenie Sądu, organy podatkowe nie wykazały, że okoliczność faktyczna, jaką stanowiło posiadanie przez Skarżącą budynków i budowli zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, które nie zostały uwzględnione w decyzji ostatecznej, nie była znana organowi pierwszej instancji w dacie wydania tej decyzji.

Brak tej wiedzy, jako jedną z okoliczności warunkujących wystąpienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe obowiązane były wykazać w oparciu o materiał dowodowy, np. wcześniejszą, złożoną przez Skarżącą przed wydaniem decyzji ostatecznej, informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Dokumentu takiego brak jest w aktach sprawy.

Podkreślić należy, że dowodem braku wiedzy o okolicznościach faktycznych stanowiących podstawę wznowienia nie może być sama treść decyzji ostatecznej. Nie sposób bowiem przyjąć założenia, że podwodem nieuwzględnienia określonego przedmiotu opodatkowania przy wymiarze podatku w decyzji ostatecznej jest zawsze i wyłącznie brak wiedzy organu podatkowego. Może to wynikać chociażby z popełnionego przy sporządzaniu decyzji przeoczenia przez organ podatkowy znanej mu informacji.

Brak wiedzy o określonych przedmiotach opodatkowania powinien zatem jasno wynikać ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie wystarczy gołosłowne, ponieważ nie poparte materiałem dowodowym, twierdzenie organu wznawiającego postępowanie, że informację o okoliczności faktycznej stanowiącej podstawę wznowienia uzyskał po wydaniu decyzji ostatecznej i to w sytuacji, gdy twierdzenie to (złożenie informacji przez Skarżącą) jest sprzeczne z dowodami znajdującymi w aktach (wcześniejsza kontrola podatkowa), nawet jeżeli oba te zdarzenia nastąpiły po wydaniu decyzji ostatecznej. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że Skarżąca nie kwestionowała ustalenia, iż w 2008r. nieruchomości wykorzystywane były do prowadzenia działalność gospodarczej. Okoliczność ta bowiem w żaden sposób nie przekłada się niejako na stan wiedzy organu podatkowego w dacie wydania decyzji ostatecznej.

Sąd stwierdza zatem, iż organy podatkowe nie wykazały, że organ pierwszej instancji, który wydał decyzję ostateczną, w dacie wydania tej decyzji nie dysponował wiedzą o wszystkich należących do Skarżącej budynkach i budowlach podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Zdaniem Sądu, powyższe wynikało z naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, której realizacji służy art. 187 § 1 tej ustawy, nakładający na organy podatkowe obu instancji obowiązek zebrania oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skutkowało to także naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej). W jej świetle wnioski organów podatkowych dotyczące wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania należało uznać za nieuprawnione.

Tym samym nie zostało wykazane istnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a w rezultacie doszło do naruszenia tego przepisu w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z naruszeniem powyższych przepisów postępowania dowodowego (art. 122 w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowych) poczynione zostały także ustalenia faktyczne stanowiące podstawę ponownie ustalonej wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. Rozbieżności danych przyjętych za podstawę wyliczeń, wynikające z materiału dowodowego, opisane zostały wyżej.

Wskazać przy tym należy, że niezależnie od tego, czy należące do Skarżącej grunty i budynki zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w lipcu, czy też w sierpniu 2008r., nastąpiło to już po wydaniu decyzji ostatecznej z [...] lutego 2008r.

Okoliczność ta, sama w sobie, nie może zatem stanowić przesłanki wznowienia postępowania bez względu na datę, kiedy została ujawniona. W świetle bowiem art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej okoliczność faktyczna stanowiąca podstawę wznowienia postępowania musi istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej i ujawnić się po tej dacie.

Oznacza to, że fakt wykorzystania przez Skarżącą części budynków i gruntów oraz budowli na prowadzenie działalności gospodarczej mógłby stanowić przesłankę wznowienia postępowania na podstawie powyższego przepisu wyłącznie w sytuacji, gdyby organy podatkowe wykazały, że organowi pierwszej instancji w dacie wydania decyzji ostatecznej nie była znana okoliczność, że Skarżąca posiada te grunty, i budynki, których przeznaczenie następnie uległo zmianie. Innymi słowy, sama zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości, o której organ podatkowy wiedział, nie uzasadnia wznowienia postępowania.

Podkreślić należy raz jeszcze, że w rozpoznanej sprawie nie został wykazany brak wiedzy organu pierwszej instancji w dacie wydania decyzji ostatecznej o wszystkich nieruchomościach należących do Skarżącej, które w decyzji tego organu wydanej w postępowaniu wznowieniowym uznane zostały za zajęte na działalność gospodarczą.

Z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że budowle podlegały opodatkowaniu od lipca 2008r. Ponieważ nie wiadomo, jakie budowle zostały opodatkowane, nie sposób stwierdzić, czy pojawiły się one w lipcu 2008r., czy też zmianie uległo wówczas ich przeznaczenie.

IV. W "ustaleniach pokontrolnych" zamieszczono także informację, iż w marcu 2008r. (a zatem już po wydaniu decyzji ostatecznej) w ewidencji gruntów zmieniono powierzchnię należącej do Skarżącej działki nr ew. 20. Przed zmianą powierzchnia ta wynosiła 1,9595 ha użytków rolnych, a po zmianie – 1,9801 ha. Organ pierwszej instancji zmianę tę uwzględnił w swojej decyzji przy ponownym ustalaniu wysokości podatku.

W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek wypisów z ewidencji gruntów i budynków, także aktualnych na datę wydania decyzji ostatecznej, które w świetle art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.), stanowią podstawę wymiaru podatków. Oznacza to, że powyższe ustalenie nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.

Wskazana wyżej zmiana, jako że dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, nie mogła stanowić okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania. Zmiany stanu faktycznego dotyczące znanego organowi podatkowemu przedmiotu opodatkowania – gruntu rolnego, jakie nastąpiły do doręczeniu decyzji ostatecznej mogą ewentualnie uzasadniać zmianę tej decyzji na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej.

Wznowienie postępowania z powołaniem się na okoliczności faktyczne, jakie nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej stanowi naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Sądu, co do zasady, za racjonalne i dopuszczalne należy uznać uwzględnienie zmienionych po wydaniu decyzji ostatecznej okoliczności faktycznych w sytuacji, gdy wymiar podatku ulega zmianie z uwagi na wznowienie postępowania i decyzja ostateczna zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego. Jednakże działanie takie musi być bezwzględnie zaznaczone i wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. W przeciwnym razie uwzględnienie w postępowaniu wznowionym okoliczności faktycznych zaistniałych po wydaniu decyzji ostatecznej musi być zakwalifikowane jako naruszenie wskazanego wyżej przepisu określającego przesłankę wznowienia postępowania.

V. W rozpoznanej sprawie nie mogła być skuteczna argumentacja Skarżącej oparta na jej trudnej sytuacji materialnej. SKO prawidłowo wyjaśniło, że okoliczności tego rodzaju mogą mieć znaczenie w przypadku stosowania ulg w spłacie należności (np. umorzenie zaległości. rozłożenie spłaty zaległości na raty).

Z punktu widzenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego nie ma znaczenia okoliczność, że Skarżąca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, uiszczanego na rachunek właściwego urzędu skarbowego. Są to bowiem odrębne, niezależne od siebie zobowiązania podatkowe. Podatek od nieruchomości opłacany jest z uwagi na sam fakt posiadania nieruchomości. Natomiast podatek dochodowy obciąża dochód, jaki nieruchomość ta przynosi, np. z tytułu jej wynajęcia innemu podmiotowi.

Skarżąca wnosiła o "udzielenie ulgi podatkowej w całości". Wniosek taki nie mógł być uwzględniony w rozpoznanej sprawie, która dotyczyła decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania, w rezultacie ustalających wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. Ponadto wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Decyzję wydaną z naruszeniem prawa Sąd eliminuje z obrotu prawnego, uchylając ją lub stwierdzając jej nieważność. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają natomiast organy administracji. Oznacza to, że gdyby nawet przedmiotem zaskarżenia była decyzja w sprawie ulgi podatkowej, Sąd ulgi takiej nie mógłby Skarżącej przyznać.

VI. Ponownie rozpoznając sprawę należy uznać, że w istocie postępowanie zostało wznowione z urzędu, a wadliwie zakwalifikowano je jako wznowione na wniosek Skarżącej.

Jeżeli uzupełniony materiał dowodowy dotyczący wiedzy o przedmiotach opodatkowania, posiadanej przez organ pierwszej instancji w dacie wydania decyzji ostatecznej, nie potwierdzi wystąpienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wskazanej w postanowieniu o wznowieniu postępowania, Prezydent Miasta umorzy wznowione postępowanie w zakresie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. Powoła się przy tym na art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej (zob. B.Gruszczyński w: S.Babiarz, B.Dauter, B.Gruszczyński, R.Hauser, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 935).

Jeżeli zaś zostanie ustalone, że w dacie wydania decyzji ostatecznej organ pierwszej instancji nie wiedział o należących do Skarżącej przedmiotach opodatkowania innych niż ujęte w tej decyzji, a zatem że istniała przesłanka wznowienia, należy uzupełnić materiał dowodowy także o dane dotyczące tychże przedmiotów opodatkowania i sposobie ich wykorzystania w 2008r. Innymi słowy, z treści decyzji powinno wówczas wynikać jednoznacznie, jaki był stan wiedzy organu pierwszej instancji w dacie wydania decyzji ostatecznej, jakie nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nieznane wówczas zostały ujawnione (nieznane przedmioty opodatkowania) oraz jakie konkretnie budynki, grunty i budowle oraz z zastosowaniem jakich stawek i przez jaki okres, podlegały opodatkowaniu.

VI. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Zakres, w jakim uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi.