Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1489/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-01-10 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 243 par.1, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 10 stycznia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 rok oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] roku J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 rok oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 0 zł. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach podatnik wskazał, iż wspólnie z żoną, synem, córka oraz wnuczkiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego jego żonę oraz syna, z której miesięczny dochód wynosi około 6.000 zł. Skarżący jest właścicielem trzech działek budowlanych o powierzchni: 1.000 m2 w K. , 1.000 m2 w miejscowości C. i 700 m2 w miejscowości C., a także samochodu osobowego Ford Galaxy z 2000 r oraz busa transportowego Volkswagen z 2003 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Jego syn jest właścicielem działki budowlano-rolnej o powierzchni 5.800 m2. Wnioskodawca wskazał, że jest obciążony obowiązkiem spłaty kredytu, którego rata wynosi 1.760 zł miesięcznie. Zaś miesięczne koszty utrzymania określił na kwotę 610 zł (woda, energia elektryczna oraz ogrzewanie) dodatkowo około 500 zł wynoszą rachunki za telefony. Wobec tego, że skarżący zmuszony był do wniesienia łącznie 9 skarg do sądu administracyjnego suma należnych od nich opłat przekracza kwotę 6.500 zł, która znacznie przewyższa możliwości finansowe skarżącego i skutkuje koniecznością wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.

Zarządzeniem z dnia [...] roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz członków jego rodziny za ostatni rok podatkowy 2010 w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania, bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych, nadesłanie ostatniego rachunku zysków i strat z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego jego żonę oraz syna; nadesłanie odpisów deklaracji VAT-7 z dwóch ostatnich okresów rozliczeniowych z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez poszczególnych członków rodziny, nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i członków jego rodziny rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące (prywatnych i firmowych), udokumentowanie wysokości rat kredytowych i faktu ich spłaty; udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego, na które wskazuje w swoim wniosku oraz wyjaśnienie jakiego budynku dotyczą wskazane we wniosku koszty ogrzewania bowiem z formularza PPF nie wynika by skarżący pozostawał właścicielem jakiegokolwiek budynku, w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał zaświadczenia z urzędu skarbowego dotyczące dochodów członków swojej rodziny za rok 2010 z których wynika, że jego zona uzyskała dochód w wysokości 19.811 zł dochód skarżącego wyniósł 54.326 zł dochód jego syna zamknął się kwotą 54.348 zł zaś jego córka uzyskała dochód w wysokości 15.979 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej osobiście skarżący uzyskała w listopadzie 2011 roku przychód rzędu 3.000 zł, zaś jego przychód za październik wyniósł 2.356 zł, działalność gospodarcza prowadzona przez żonę skarżącego w listopadzie przyniosła przychody w wysokości 348.722 zł, w październiku przychód wyniósł 62.836 zł. Skarżący nadesłał także wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika, że saldo jego rachunku w banku A na koniec października 2011 roku wynosiło 3.785 zł przy czym suma uznań za ten miesiąc zamknęła się kwotą 12.478 zł zaś suma obciążeń stanowiła kwotę 10.408 zł stan tego rachunku na koniec miesiąca listopada wynosił 21. 446 zł suma uznań to kwota 37.513 zł suma obciążeń zaś 19.852 zł przy czym w miesiącu tym skarżący zaciągnął kredyt pilna pożyczka w wysokości 31.300 zł, którego miesięczna rata począwszy od grudnia 2011 roku wynosi 694 zł. Historia rachunku skarżącego w Banku B w P. za okres od 31 października 2011 roku do 2 stycznia 2012 roku wskazuje, że jego saldo początkowe wynosiło 3.502 zł saldo koncowe1.755 zł suma uznań za ten okres zamknęła się kwota 9.600 zł zas suma obciążeń wynosiła 11.348 zł. Z nadesłanego rachunku żony skarżącego posiadanego w tym samym banku B za okres od 15 listopada do 31 grudnia 2011 roku wynika, że saldo początkowe wynosiło 46.926 zł, saldo końcowe 34.197, suma uznań w tym okresie zamknęła się kwotą 89.453 zł zaś suma obciążeń wyniosła 102.182 zł.. Skarżący przedstawił także faktury za usługi telefoniczne potwierdzające, że w jego przypadku wydatki te wahają się w granicach 180 -120 zł , zaś wydatki w tym zakresie jego żony wynoszą około 250-260 zł. Nadto wnioskodawca wyjaśnił, że wskazane we wniosku koszty ogrzewania dotyczą budynku należącego do jego teściowej, w którym jego żona prowadzi działalność gospodarczą

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Wniosek nie jest zasadny.

Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. M. wskazał, iż wspólnie z żoną, synem, córką i wnuczkiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza skarżącego, jego żony i syna przynosząca miesięczny dochód w granicach 6.000 zł, który nie pozawala na uiszczenie kosztów postępowania. Skarżący jest właścicielem trzech nieruchomości budowlanych i dwóch samochodów, jego syn także pozostaje właścicielem nieruchomości. Miesięczne koszty jego utrzymania skarżący określił na kwotę 610 zł (opłaty za wodę, energie oraz ogrzewanie). W 2010 roku dochód żony skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się kwotą 19.811 zł dochód skarżącego wyniósł 54.326 zł dochód jego syna zamknął się kwotą 54.348 zł zaś jego córka uzyskała dochód w wysokości 15.979 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej osobiście skarżący uzyskała w listopadzie 2011 roku przychód rzędu 3.000 zł, zaś jego przychód za październik wyniósł 2.356 zł, działalność gospodarcza prowadzona przez żonę skarżącego w listopadzie przyniosła przychody w wysokości 348.722 zł, w październiku przychód wyniósł 62.836 zł. Wyciągi z rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony za ostatnie 2 miesiące wykazują salda dodatnie. W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się w pełni z nałożonych na niego obowiązków w żaden też sposób nie udokumentował wydatków na utrzymanie rodziny, ani poziomu dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez pozostającego z nim we wspólnym gospodarstwie domowym syna. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a..

Uwzględniając powyższe, fakt, iż przed tutejszym sądem ze skarg wnioskodawcy zawisło 9 spraw, w których łączna wysokość wpisów od skarg przekracza kwotę 6.000 zł oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skarżący w żaden sposób nie udokumentował wysokości ponoszonych kosztów utrzymania, zaś wielkość obrotów z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę wnioskodawcę oraz kwoty znajdujące się na należących do małżonków rachunkach bankowych przeczą twierdzeniom wnioskodawcy o braku środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty bieżącego procesu. W tym miejscu wspomnieć jedynie można, że w dniu występowania ze skargą do sądu w przedmiotowej sprawie skarżący podjął z należącego do niego rachunku kwotę 10.000 zł pozwalającą na opłacenie wpisów we wszystkich wniesionych tego dnia do sądu skargach. Powyższe w kontekście znacznej wartości majątku nieruchomego, którego właścicielem pozostaje wnioskodawca czyni niewiarygodnym jego oświadczenie o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżący będący właścicielem znacznej wartości majtku nieruchomego oraz przedsiębiorcą nie należy do tego kręgu podmiotów. Przyznania prawa pomocy nie może natomiast uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

P.Z-C.