Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 697/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 i art 9, art 15, art 23
journal: Dz.U. 2017 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.
article: art 145. par 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta B. uznał wypłacone A. R. (dalej w skrócie: "skarżący") świadczenia z funduszu alimentacyjnego, za okres od dnia 1 stycznia do 31 lipca 2017 r. w wysokości 2 800,00-zł., za świadczenia nienależnie pobrane podlegające zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami. Organ ustalił, że w okresie [...] r. matka skarżącego – A. J. była zatrudniona w ""A" " spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. i za miesiąc grudzień 2016 r. uzyskała dochód w wysokości [...] -zł. (k. 59 i 74 akt administracyjnych). Dodatkowo, decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. zostało jej przyznane prawo do emerytury od dnia [...] r., a dochód z tego tytułu za miesiąc listopad 2016 r. wyniósł 940,61-zł. (k. 42). Z tego powodu organ ustalił, iż kryterium dochodowe rodziny, w okresie od 01 grudnia 2016 r. do 31 lipca 2017 r., wynosiło [...] -zł. w przeliczeniu na osobę, co miało wpływ na prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a skarżący nie poinformował o uzyskaniu dochodu w rodzinie pomimo, że był pouczony o takiej konieczności. W związku z powyższym od dnia [...] r. pobierane świadczenie było świadczeniem nienależnie pobranym, które należy zwrócić. Nadto, w decyzji przyznającej skarżącemu prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego z dnia [...] r., nr [...] , na okres od 01.10.2016 r. do 30.09.2017 r. w wysokości 400,00-zł. miesięcznie, Prezydent Miasta B. zawarł pouczenie, że uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, emerytury lub renty jest okolicznością, o której wystąpieniu osoba pobierająca świadczenie obowiązana jest niezwłocznie poinformować organ wypłacający to świadczenie.

W odwołaniu skarżący podniósł, że organ wadliwie rozlicza jego i matki dochody na cały rok bądź na poszczególne miesiące, np. stypendium z roku szkolnego 2015/2016, które ostatni raz zostało mu wypłacone w miesiącu w marcu 2016 r. zostało wliczone do dochodu za rok 2017/2018, natomiast wydatki uwzględniono tylko z roku 2015. Domagał się wypunktowania z podaniem podstawy prawej sposobu rozliczenia emerytury matki za 2016 r. i jej zatrudnienia do dnia 31 lipca 2017 r. w firmie ""A" ", w tym jednorazowej wypłaty wynagrodzenia w miesiącu grudniu 2016 r., oraz własnego stypendium za 2016 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. , po rozpatrzeniu sprawy z odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. W podstawie prawnej decyzji powołało art. 17, 18, 21 ust. 1 z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 2 pkt 4, 5, 7, 12, art. 9, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 489), art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1952) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2017 r. poz. 1257, dalej w skrócie: "k.p.a."). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaznaczyło, że zasady ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zostały uregulowane przez ustawodawcę w przepisach ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i wskazało na definicję legalną świadczenia nienależnie pobranego, określoną w art. 2 pkt 7 tej ustawy. Stwierdziło, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Stosownie do art. 18 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty. Z mocy art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. Nie ulega wątpliwości, że decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. przyznał skarżącemu prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od [...] r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie. W dniu 25 września 2017 r. skarżący złożył nowy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2017/2018. Z dołączonej do wniosku dokumentacji wynikało, że jego matka w 2016 r. uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia poza granicami kraju, bowiem w okresie od [...] . była zatrudniona w ""A" " spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. i za miesiąc grudzień 2016 r. uzyskała dochód w wysokości [...]-zł. (k. 59 i 74). Natomiast decyzją ZUS z dnia 10.10.2016r. zostało jej przyznane prawo do emerytury od dnia [...] r., z tego tytułu dochód za miesiąc listopad 2016 r. wyniósł [...]-zł. (k. 42). W oparciu o powyższe dokumenty kryterium dochodowe rodziny w okresie [...] r. wynosiło [...]-zł. w przeliczeniu na osobę. Dodatkowo, w decyzji przyznającej skarżącemu świadczenie z dnia [...] r. znajduje się pouczenie zaznaczające, że uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, emerytury lub renty jest okolicznością, o której wystąpieniu osoba pobierająca świadczenie obowiązana jest niezwłocznie poinformować organ wypłacający to świadczenie, czego nie uczynił.

W orzecznictwie sądów administracyjnych na bazie obydwu powołanych ustaw ugruntowany jest pogląd, że od "nienależnie pobranego świadczenia" należy odróżnić "świadczenie nienależne", które jest pojęciem obiektywnym, występującym wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy podstawa taka odpadła, zaś "świadczeniem nienależnie pobranym" jest świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania) - por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 782/12 oraz z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt II SA/Po 478/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 15.12.2015 r. sygn. akt II SA/Łd 844/15, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20.12.2016 r. sygn. akt IV SA/G1 382/16 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej w skrócie: "CBOS").

W postępowaniu o uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane organ jest zobowiązany ustalić, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" strony i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. a) ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przyjęcie, że pobrane świadczenie było nienależne w rozumieniu art. 2 pkt 7 lit. a) ustawy wymagało zatem wykazania negatywnego zachowania świadczeniobiorcy ukierunkowanego na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie daje podstawy do uznania, iż skarżący był pouczony i świadomy, że powiększenie się dochodu rodziny w związku z przyznaniem jego matce prawa do emerytury decyzją ZUS z dnia [..]. r. wpłynie na zmianę dochodu jego rodziny w związku z czym ma wpływ na prawo do pobieranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego z dnia [...] r. jest zaznaczone, że uzyskanie dochodu związane z uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, emerytury lub renty jest okolicznością o której należy niezwłocznie powiadomić organ I instancji, a brak takiej informacji może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń. Ponadto, skarżący był poinformowany we wniosku jaki składał w dniu 25.08.2016 r., że uzyskanie emerytury lub renty jest uznawane za uzyskanie dochodu i wpływa to na prawo do wnioskowanego świadczenia. Wobec tego należy uznać, iż pomimo prawidłowego pouczenia nie powiadomił niezwłocznie organu I instancji wypłacającego świadczenie o zmianie sytuacji dochodowej w rodzinie mającej wpływ na prawo do otrzymanego świadczenia, w związku z tym był tego świadomy i przyjmował świadczenie w złej wierze. Organ odwoławczy poinformował, że stosownie do art. 23 ust. 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny, aby to uczynił skarżący powinien złożyć odpowiedni wniosek do organu wypłacającego świadczenie.

W skardze od powyższej decyzji skarżący kwestionował sposób obliczenia dochodu jego rodziny. W jego ocenie organ zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji wadliwie przyjął za dochód wypłacone mu w 2016 r. stypendium szkolne, natomiast wydatki uwzględnił za 2015 r. Z tego powodu wydane zostały błędne rozstrzygnięcia, bowiem w miesiącu lutym 2017 r. dochód rodziny na osobę wyniósł [...] - zł. miesięcznie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwana dalej w skrócie "p.p.s.a.").

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r.

Materialnoprawną podstawę obu wymienionych decyzji stanowił art. 2 pkt 4, 5, 7, 12, art. 9, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 554, zwanej dalej w skrócie: "ustawa") oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 z późn. zm.).

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że zasadna jest odmowa przyznania skarżącemu świadczenia z funduszu alimentacyjnego z uwagi na przekroczenie w rodzinie ustawowego kryterium dochodowego.

Zdaniem składu orzekającego dla właściwej interpretacji art. 9 ust. 4a ustawy konieczne jest odniesienie jego treści do innych przepisów ustawy z nim powiązanych.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy ilekroć w tej ustawie jest mowa o dochodzie należy pod tym pojęciem rozumieć dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych.

Stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, z późn. zm.) - dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. Natomiast według art. 2 pkt 5a ustawy dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a.

Istotne jest zwrócenie uwagi na unormowanie w art. 9 ust. 4a ustawy również sytuacji uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku poprzedzającym okres świadczeniowy. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (art. 9 ust. 4a ustawy). Zestawienie treści art. 9 ust. 4a ustawy z pojęciami "dochód rodziny" i "dochód członka rodziny" prowadzi do wniosku, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku poprzedzającym okres świadczeniowy, przeciętny miesięczny dochód osiągnięty przez niego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy należy powiększyć o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty.

Ustalając wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, trzeba ustalić dochód każdego z członków rodziny, następnie dochody te zsumować i podzielić przez liczbę osób w rodzinie. Takie stanowisko zajmowane jest również w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1924/14; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 806/16, dostępne w CBOS).

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy w przypadku między innymi wystąpienia zmian w zakresie uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. Jak wynika z art. 18 ust. 5 ustawy w przypadku, gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują od miesiąca po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany.

Mając na uwadze powyższe przepisy (art. 19 ust. 1 i art. 18 ust. 5 ustawy) nie ulega wątpliwości, że kryterium dochodowe ujęte w skali miesiąca musi być spełnione w trakcie całego okresu świadczeniowego po to, aby dochód rodziny uzyskiwany w każdym miesiącu tego okresu mieścił się w granicach określonych ustawowo, a więc by nie przekraczał kwoty 725,- zł. dochodu na osobę w rodzinie.

Jak trafnie zauważa skarżący w odwołaniu, jak również w skardze należy uznać za przedwczesne stanowisko, że od 1 stycznia 2017 r. pobierał on nienależne świadczenia z funduszu alimentacyjnego z tego powodu, że dochód na członka jego rodziny od miesiąca grudnia 2016 r. do miesiąca lipca 2017 r. (włącznie) wynosił 940,61- zł., co przekraczało ustawową kwotę 725,-zł. jako maksymalny dochód uprawniający do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Analiza akt sprawy wskazuje, że matka skarżącego tylko w miesiącu grudniu 2016 r. uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] - zł. (k. 59 i 74 akt administracyjnych).

W tym miejscu należy zaznaczyć, że zaświadczenie z dnia [...]r. (k. 74) sporządzone przez "A" " spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. potwierdza zatrudnienie matki skarżącego od dnia [...] r. i wskazuje na przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu jedynie za miesiąc grudzień 2016 r. w wysokości [...]zł., przy czym jest to odręczna poprawka kwoty [...]-zł. nie uwzględniająca podatku dochodowego, ani składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. Dokonane na tym zaświadczeniu skreślenie nie pokrywa się z kwotami wyszczególnionymi w zaświadczeniu tej samej Spółki z dnia [...] (k. 59), w którym za ten sam miesiąc grudzień 2016 r. wyszczególniono kwotę brutto wynagrodzenia w wysokości [...]- zł., składki [...]-zł. oraz wynagrodzenie netto [...]-zł. Uzasadnione wątpliwości budzi uwidocznienie w tym zaświadczeniu wynagrodzenia brutto niższego niż netto. Okoliczność ta, jak też poczynione w zaświadczeniu z dnia [...]r. poprawki nie zostały doprecyzowane w żadnym innym zaświadczeniu, czy też dokumencie, stąd też jest konieczne ich szczegółowe wyjaśnienie.

Organy obu instancji po ustaleniu okoliczności, że w miesiącu grudniu 2016 r. (i tylko w tym miesiącu) dochody rodziny skarżącego uległy zwiększeniu stwierdziły, iż również w kolejnych miesiącach dochody na jednego członka rodziny wynosiły po [...]- zł., czyli takie same dochody uzyskiwane były przez pozostały okres świadczeniowy, tj. do końca lipca 2017 r. Z tego powodu organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, iż kryterium dochodowe rodziny skarżącego, w okresie od [...] r., wynosiło [...] zł. w przeliczeniu na osobę, co miało wpływ na prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, o czym organ nie został poinformowany pomimo prawidłowego pouczenia skarżącego. Jak jednak wynika z akt sprawy, nie ma żadnych dokumentów potwierdzających wysokość dochodów z tytułu zatrudnienia skarżącej w ""A" " spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Toruniu za miesiąc styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2017 r. Stąd przyjęcie, że dochody uzyskiwane przez rodzinę skarżącego w tym okresie przekraczały kryterium dochodowe nie zostało niczym udowodnione i dlatego jest ono przedwczesne. Przy czym dochód, którego wysokość ma znaczenie w tej sprawie to taki dochód, którego wysokość przekracza kwotę [...] ,-zł. w danym miesiącu.

Zarzuty odwołania odnosiły się do tego faktu, jednakże organ odwoławczy nie rozważył ich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie tylko tak zgromadzonych dokumentów przedwcześnie organ odwoławczy uznał za prawidłowe wyliczenia organu I instancji i stwierdził, że dochody rodziny skarżącego zostały należycie wyjaśnione i przekraczały w każdym miesiącu kwotę [...],-zł.

Brakuje w aktach zaświadczeń o rzeczywistej wysokości dochodu skarżącego, jak i jego matki za okres od miesiąca stycznia do lipca 2017 r., co oznacza, że nawet niewielkie zmiany w wysokości uzyskiwanych dochodów w rodzinie skarżącego mogły mieć istotny wpływ na wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie. Ma to istotne znaczenie w sprawie, ponieważ uzyskanie dodatkowego dochodu przez członka rodziny tylko w jedynym miesiącu nie wpływa na prawo do świadczenia alimentacyjnego.

Z treści art. 9 ust. 4a ustawy wynika, że nie chodzi o dochód uzyskiwany tylko przez jeden miesiąc, doliczeniu podlega bowiem dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Zawarte w tym artykule zastrzeżenie, zgodnie z którym dochód uzyskany po roku poprzedzającym okres świadczeniowy dolicza się do dochodu członka rodziny, pod warunkiem, że jest on uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń, nakłada obowiązek doliczenia do dochodu jedynie takiego dochodu, który jest długotrwale uzyskiwany. Natomiast w przypadku utraty takiego dochodu, nawet gdyby do utraty doszło po np. dwóch miesiącach jego uzyskania, należałoby dochód rodziny pomniejszyć o utracony dochód. Takie stanowisko zajmuje również orzecznictwo sądowe podkreślając, że jednomiesięczny dochód w ogóle nie wpływa na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, natomiast uzyskany na okres dłuższy będzie miał wpływ na to prawo tylko przez okres jego otrzymywania (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1924/14; wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r. sygn. I OSK 683/15, CBOS).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 2373/12 (CBOS) będące skutkiem uzyskania nowego źródła dochodu przekroczenie kryterium (725,-zł) w jednym miesiącu rzutuje na prawo do świadczeń zważywszy, że dochody uzyskane w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy stanowią podstawę do ustalenia miesięcznej kwoty dochodu rodziny na cały okres świadczeniowy, przez co nowy uzyskany w trakcie tego okresu dochód wpływa jedynie na wysokość miesięcznego dochodu rodziny, nie zaś na sumę dochodów, ustaloną i wyliczoną w skali roku dla danego okresu świadczeniowego. Natomiast średnia dwunastomiesięczna z roku bazowego (roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy) jest jedynie punktem wyjścia dla ustalenia dochodu rodziny (miesięcznego) z uwzględnieniem doliczanego do niej dochodu uzyskanego i odliczanego od niej dochodu utraconego, co ustawa ujmuje jako zdarzenie jednostkowe związane z uzyskaniem przez rodzinę nowego źródła dochodu (art. 2 pkt 18 ustawy) lub utratą dotychczasowego źródła dochodu (art. 2 pkt 17 ustawy).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że niewyjaśnienie przez organy odwoławczy wszystkich okoliczności sprawy, wynikających z zebranego materiału dowodowego będącego w jego dyspozycji, co do wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i jego matkę w miesiącach grudzień 2016 r. oraz od stycznia do lipca 2017 r. nie pozwala jednoznacznie przyjąć, że zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a tym samym uznania pobranych świadczeń za okres od dnia [...] r. w wysokości [...] -zł., za nienależne.

Brak wyjaśnienia przez organ odwoławczy w trybie kontroli powyższych kwestii stanowił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzją.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni sformułowaną wyżej ocenę prawną i wskazania co do konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, jak też rozważań uzasadniających podjęcie właściwej decyzji administracyjnej.