Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 518/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2009 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności w sprawie przejęcia przedsiębiorstwa na własność Skarbu Państwa 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej L. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII SA/Wa 518/09

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] maja 2009 roku, nr [...] Minister Gospodarki biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz.1071 ze zm. dalej jako k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku L. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2008 roku, nr [...] – utrzymał decyzję z [...] grudnia 2008 w mocy.

Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były następujące ustalenia faktyczne

i ocena prawna.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 roku, po rozpatrzeniu wniosku J. S.

i innych z dnia [...] grudnia 1990 roku, nie stwierdził nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku, znak [...], w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa – Młyn wodno - elektryczny M. J. i T. J. w A., powiat R.

W uzasadnieniu organ wskazywał, iż nie można przypisać ocenianemu orzeczeniu Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku wady rażącego naruszenia prawa na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ani żadnej innej wady wskazanej w § 1 tego artykułu, tylko z tej przyczyny, iż późniejszą decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2007 roku stwierdzono nieważność zarządzenia Ministra Skupu z dnia 18 czerwca 1955 roku.

W ocenie organu orzekającego, stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Skupu z dnia 18 czerwca 1955 roku, które stanowiło podstawę do wydania orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności tego orzeczenia, lecz może być rozważane w ramach dyspozycji art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.- wznowienie postępowania, zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył liczne stanowiska orzecznictwa sądowoadministarcyjnego. W konkluzji swojego rozstrzygnięcia Minister Gospodarki stwierdził, że Przewodniczący Komitetu Drobnej Wytwórczości, orzekając o przejściu na własność państwa przedmiotowego młyna, na mocy wskazanego orzeczenia, nie dopuścił się jakiegokolwiek naruszenia prawa, ani tym bardziej jego kwalifikowanej formy – rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia prawa, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Organ nie stwierdził aby oceniane rozstrzygnięcie naruszało pozostałe przesłanki wymienione w art. 156 k.p.a.

Pismem z dnia [...] grudnia 2008 roku L. W. działająca przez pełnomocnika złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 roku o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym oraz w związku z art. 1 pkt 3 dekretu

z dnia 16 grudnia 1918 roku w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku.

Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołała liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Twierdziła, że wycofanie z obiegu prawnego zarządzenia Ministra Skupu z dnia 18 czerwca 1955 roku o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego, zobowiązuje organ administracji publicznej do stwierdzenia nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku

o stwierdzeniu przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa: Młyn wodno - elektryczny – M. J. i T. J. w A., powiat R.

Po dokonaniu ponownej szczegółowej analizy materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie, w kontekście podnoszonych zarzutów organ ponownie rozpoznający sprawę nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, uznając zarzuty skarżącej za bezzasadne i pozbawione podstaw prawnych.

Organ rozpoznając sprawę ustalił, że wspówłaścicielami przedsiębiorstwa pn. Młyn wodno- elektryczny – M. J. i T. J. w A. byli : F. T. w [...] części, jej mąż J. T. w [...] części, jak również S. D. w [...] części oraz jej mąż J. D. w pozostałej [...] części.

Na podstawie zarządzenia Ministra Skupu nr 198/181 z dnia 18 czerwca 1955 roku ustanowiono przymusowy zarząd państwowy nad tym przedsiębiorstwem, pod którym pozostawał do 8 marca 1958 roku. Tego dnia na podstawie art. 9 ust.2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 roku o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (DZ.U nr 11, poz. 37), z mocy prawa omawiane przedsiębiorstwo młyńskie przeszło na własność państwa, co zostało potwierdzone deklaratoryjnym orzeczeniem Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku.

Zgodnie z art. 2 w/w ustawy przedsiębiorstwa pozostające w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pod zarządem państwowym, ustanowionym na podstawie dekretu

z 16 grudnia 1918 roku, przechodzą z mocy prawa na własność Państwa, chyba że nastąpi ich zwrot w trybie określonym w niniejszej ustawie.

Przejście zatem przedsiębiorstwa na własność Państwa następowało z mocy prawa

i dotyczyło przedsiębiorstw pozostających pod przymusowym zarządem.

Z też względu właściwy minister był zobowiązany wydać orzeczenie stwierdzające przejście z mocy prawa na własność Państwa danego przedsiębiorstwa, będącego pod przymusowym zarządem państwa.

Organ wskazywał, że z akt sprawy nie wynika, aby właściciele przedmiotowego przedsiębiorstwa wystąpili o jego zwrot w terminie wskazanym w art. 7 ust.1 ustawy

z 25 lutego 1958 roku.

Przewodniczący Komitetu Drobnej Wytwórczości prawidłowo zatem ustalił, że przedsiębiorstwo pozostawało pod przymusowym zarządem państwowym. Powyższa okoliczność stanowiła wyłączną przesłankę orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa z mocy prawa na własność Państwa.

Zarządzenie Ministra Skupu o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem młyńskim było dla Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości wiążące, wobec czego miał on ustawowy obowiązek stwierdzenia przejścia na własność Skarbu Państwa.

Zdaniem organu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy to, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2007 roku stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Skupu z dnia 18 czerwca 1955 roku, ze skutkiem ex tunc.

Zarządzenie to zostało wycofane z obrotu prawnego, tak jak gdyby nigdy nie zostało wydane, jednakże nastąpiło to z datą 28 września 2007 roku.

Dla dokonania właściwej pod względem prawnym orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku ważne jest, iż w dacie jego wydania istniał stan prawny zgodny z przesłankami ustawy, na podstawie której decyzja ta została wydana.

Organ podnosił, że treść podania wnioskodawcy wskazuje, że zawiera on wniosek

o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Skupu nr 198/181 z dnia 18 czerwca 1955 roku oraz orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku w trybie art. 156 k.p.a.

Organ zauważał, że w postępowaniu nieważnościowym, dotyczącym ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Organ podnosił, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż uznanie zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu za wydane z rażącym naruszeniem prawa skutkuje tym, że orzeczenie o przejściu danego przedsiębiorstwa na własność państwa jest również taką samą wadą. Organ w tym zakresie powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 11 sierpnia 2000 roku, syg. akt III SA 1935/99 - ,,o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu

w przepisie prawnym, wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek ‘’.

Organ wskazał, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz doktrynie przyjmuje się zatem, iż rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Wada będąca przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji powinna tkwić w samej decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 1998 roku, syg. akt II SA 1202/98 oraz z 8 października 1999 roku, syg. akt IV SA 1646/97).

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku wydane zostało bez podstawy prawnej organ podniósł, że przepis art. 9 ust.2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 roku stanowił, że przejście mienia na własność państwa następowało z mocy prawa, niemniej jednak dla potwierdzenia tego faktu wymagane było wydanie stosownej decyzji, przy czym należy zaznaczyć, iż orzeczenie określonego ministra miało tylko charakter deklaratoryjny. Zatem w sferze materialnoprawnej danego podmiotu, który jest adresatem decyzji deklaratoryjnej, nie statuuje ona nowego stanu prawnego, lecz ustala jedynie granice tego stanu, precyzując w sposób szczegółowy treści stosunku prawnego wynikającego bezpośrednio z mocy ustawy.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła L. W.

Zaskarżonej decyzji zarzucała:

1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 roku

o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym oraz w związku z art. 1 pkt 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 roku w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego;

2) art. 8, art. 9, art. 61 § 1 k.p.a.

Z uwagi na powyższe naruszenia prawa wnosiła o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji

2) zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie skarżącej przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. obliguje organ administracji publicznej do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku ustalenia, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W jej ocenie orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku wydane zostało bez podstawy prawnej i w związku z tym postępowanie prowadzone przez Ministra Gospodarki powinno doprowadzić do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Braku podstawy prawnej dowodzi stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Skupu z dnia 18 czerwca 1955 roku, nr 198/181 decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2007 roku.

Podnosiła, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. oznacza, że nieważność decyzji istnieje już w dacie orzekania o niej,

a nie dopiero od tej daty. Wskazywała, że decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej uchyla wszelkie skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nieważnej, a organ nadzoru wydający decyzję

o stwierdzeniu nieważności jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem.

W stosunku do decyzji której nieważność stwierdzono, upada razem z nią domniemanie legalności i prawdziwości, a to niesie za sobą ważną konsekwencję

w kwestii oceny działania organu administracyjnego, które może kwalifikowano jako wadliwe i powodujące szkodę.

Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzająca nieważność zarządzenia Ministra Skupu z dnia 18 czerwca 1955 roku w sprawie ustanowienia zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem Młyn wodno - elektryczny M. J., T. J. w A. wywołała ten skutek, że w świetle prawa w dniu [...] marca 1958 roku przedsiębiorstwo nie pozostawało pod przymusowym zarządem.

W tym zakresie skarżąca przywołała stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia 21 grudnia 1999 roku, gdzie Sąd stwierdził, że ,,decyzja stwierdzająca nieważność zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] stycznia 1951 roku w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedmiotową fabryką wywołuje skutki prawne ex tunc( działa z mocą wsteczną), a zatem powoduje stan prawny taki, jakby zarządzenie o przymusowym zarządzie państwowym nigdy nie zostało wydane’’.

Zgodnie z art. 2 ustawy z mocy prawa na własność państwa przechodziły tylko te przedsiębiorstwa, które w dniu wejścia w życie ustawy pozostawały pod zarządem państwowym. Skarżąca podnosiła, że przejście na własność państwa następowało

z mocy prawa, ale skutek ten mógł nastąpić tylko w odniesieniu do przedsiębiorstw, które legalnie objęto zarządem państwowym.

W niniejszym przypadku skoro przedsiębiorstwo nie pozostawało pod legalnie ustanowionym zarządem państwowym( decyzja ustanawiająca zarząd przymusowy była nieważna ex tunc), art. 2 ustawy nie mógł mieć do tego przedsiębiorstwa zastosowania. Tak więc nietrafne jest stanowisko organu, że w dacie wydania orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości istniał stan prawny zgodny z przesłankami ustawy. Stanowisko organu zdaniem skarżącej jest sprzeczne ze sformułowaną przez Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 8 grudnia 1987 roku, której została nadana moc zasady prawnej - ,,prawną konsekwencją nieważności decyzji administracyjnych o obejmowaniu przymusowym zarządem państwowym (....) jest to, że do tego mienia nie ma zastosowania ustawa z dnia 25 lutego 1958 roku o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym’’.

Skarżąca w tym zakresie powołała się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1998 roku.

Skarżąca podnosiła również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że uznanie zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego za wydane z rażącym naruszeniem prawa skutkuje także tym, że orzeczenie o przejściu danego przedsiębiorstwa na własność Państwa jest obciążone taką samą wadą( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 1998 roku, syg. akt IV SA 2182/96; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 6 stycznia 2006 roku, syg. akt IV SA/Wa 1598/05).

W podsumowaniu zarzutów skargi skarżąca podnosiła, że nie tylko zasadność argumentów natury prawnej, lecz przede wszystkim jej słuszny interes w stwierdzeniu nieważności orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości przemawiają za rozstrzygnięciem sprawy zgodnie z wnioskiem. Istotą postępowania jest bowiem dokonanie oceny, czy podjęte w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działania wymierzone przeciwko prywatnemu majątkowi jej obywateli, korzystać mogą z ochrony prawnej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, jakim jest zgodnie z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku Rzeczpospolita Polska.

Odpowiadając na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga Leokadii Wyrzykowskiej zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U nr 153 , poz.1269) oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.

Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem.

W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1981 roku, S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).

Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220).

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ niezasadnie przyjął, że stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Skupu z dnia 18 czerwca 1955 roku

o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedmiotowym przedsiębiorstwem nie skutkuje nieważnością orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] lipca 1963 roku o przejęciu na własność Państwa tego przedsiębiorstwa.

Stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Skupu z dnia 18 czerwca 1955 roku o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedmiotowym przedsiębiorstwem ma skutek wsteczny (ex tunc). Skutek wsteczny decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2007 roku o stwierdzeniu nieważności zarządzenia Ministra Skupu z dnia 18 czerwca 1955 roku polega na tym, że orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z [...] lipca 1963 roku było z dniem jego wydania było obarczone wadą nieważności, a więc w ogóle nie powinno wejść do obrotu prawnego. W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, utrwalił się pogląd, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej znosi jej skutki prawne od dnia jej wydania w sprawie administracyjnej, a tym samym organ administracji nie był właściwy i kompetentny do rozstrzygania innych odrębnych spraw, które w jakikolwiek sposób dotyczą przedmiotu rozstrzygnięcia decyzji dotkniętej wadą nieważności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2009 roku, syg. akt I OSK 1305/08).

Istnienie w obrocie prawnym w dniu 18 czerwca 1955 roku zarządzenia

o ustanowieniu przymusowego zarządu było warunkiem koniecznym do wydania orzeczenia o przejściu na własność Państwa przedsiębiorstwa. Stosownie do art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 1958 roku o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym przedsiębiorstwa, pozostające w dniu [...] marca 1958 roku pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu

z 16 grudnia 1918 roku przechodziły z mocy prawa na własność państwa.

Skoro w dniu [...] marca 1958 roku przedmiotowe przedsiębiorstwo nie pozostawało pod przymusowym zarządem, ponieważ zarządzenie z dnia 18 czerwca 1955 roku nie weszło do obrotu prawnego, to orzeczenie o przejęciu zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa art. 2 ustawy z 25 lutego 1958 roku. Rażące naruszenie tego przepisu polegało na tym, że treść wydanego na jego podstawie orzeczenia z 24 lipca 1963 roku pozostaje w oczywistej sprzeczności ze stanem prawnym –

w związku z brakiem w obiegu prawnym w dniu [...] marca 1958 roku zarządzenia

o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego. Rozporządzanie cudzą nieruchomością przez organ administracji publicznej, który musi wykazać się podstawą prawną zawartą w przepisach prawa powszechnie obowiązującego do działania w formach prawnych administracji o charakterze władczym było i jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 1998 roku, OPK 4/98, ONSA 1999/1/13).

Należy zauważyć, że przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wymienia jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego przypadek, w którym zachodzi potrzeba rozpatrzenia wpływu zmiany czy też uchylenia decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego na bezpośrednio zależną od nich decyzję administracyjną. Chodzi tu o rozstrzygnięcie jakieś sprawy lub pojedynczej kwestii zawartej w decyzji administracyjnej lub orzeczeniu sądowym wydanych w odrębnej i samodzielnej sprawie. Zmiana bądź uchylenie decyzji administracyjnej lub orzeczenia sądowego powoduje, że od określonej daty albo upada istotny dla późniejszej sprawy fakt prawotwórczy, albo też zmienia się jego treść.

Co prawda bez wydania zarządzenia Ministra Skupu z 18 czerwca 1955 roku, nr 198/181 o ustanowieniu przymusowego zarządu nad przedsiębiorstwem ,,Młyn wodno - elektryczny’’ w A. nie można było wydać orzeczenia o przejściu tego przedsiębiorstwa na własność państwa, ale żaden przepis nie nakładał na organ wydania takiego orzeczenia. Nie zachodził tutaj przypadek decyzji administracyjnej zależnej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Organ aby ujawnić własność państwa w księgach wieczystych wydawał orzeczenie o przejściu własności, po ustaleniu, że nie nastąpił zwrot w trybie określonym w ustawie. Orzeczenia o przejściu własności

w trybie art. 9 ustawy z 25 lutego 1958 roku o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym były nową sprawą administracyjną

i przykładem decyzji gdzie pomiędzy decyzją o przymusowym zarządzie państwowym, a orzeczeniem o ujawnieniu przejścia własności nie było związku koniecznego.

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1lit. a) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie.

Biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzono na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania, w tym wypadku uiszczony wpis sądowy w sprawie.