Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 99/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 4 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 29
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 80
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 5
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 1 ust. 2; art. 3 ust. 1 i 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z siedzibą w P. nr [...] z dnia [...] października 2020 r. oraz ustalił kwotę nienależnie pobranych przez skarżącego J. T. płatności z tytułu renty strukturalnej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] maja 2005 r. J. T. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Ś. z siedzibą w P. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Do wniosku dołączył m.in. wydane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zaświadczenie, zgodnie z którym J. T. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: od [...] stycznia 1991 r. do [...] września 1990 r., od [...] kwietnia 1996 r. do 30 czerwca1996 r., od [...] stycznia 1997 r. do [...] sierpnia 2004 r., od [...] września 2004 r. i nadal. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. organ pierwszej instancji stwierdził, że J. T. spełnia warunki określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.), wymagane do uzyskania renty strukturalnej. Po złożeniu przez J. T. dokumentów potwierdzających przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. przyznał skarżącemu rentę strukturalną na okres 10 lat – od dnia [...] listopada 2005 r. do dnia [...] października 2015 r. W. renty była waloryzowana kolejnymi decyzjami w związku z waloryzacją kwoty najniższej emerytury.

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego poinformowała organ pierwszej instancji, że J. T. m.in. w okresie od [...] kwietnia 2005 r. do [...] kwietnia 2010 r. i od [...] kwietnia 2011 r. do [...] kwietnia 2012 r. oraz w okresie o charakterze nieskładkowym kredytowym od [...] kwietnia 2010 r. do [...] kwietnia 2014 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu w [...].

Następnie pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego poinformowała, że J. T. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: od [...] września 1988 r. do [...] grudnia 1988 r., od [...] stycznia 1990 r. do [...] grudnia 1990 r., od [...] stycznia 1991 r. do [...] września 1992 r., od [...] kwietnia 1996 r. do [...] czerwca 1996 r., od [...] stycznia 1997 r. do [...] czerwca 2004 r., od [...] stycznia 2006 r. do [...] października 2015 r., co oznacza, że w dniu [...] maja 2005 r., to jest w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, J. T. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników.

W związku z ujawnieniem powyższych okoliczności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z siedzibą w P. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie przyznania J. T. renty strukturalnej i decyzją z dnia [...] października 2019 r. stwierdził wydanie decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z naruszeniem prawa. Podstawę decyzji organu pierwszej instancji stanowiło stwierdzenie, że decyzja przyznająca rentę strukturalną została wydana z naruszeniem przepisu § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, gdyż nie był spełniony określony tym przepisem warunek przyznania renty strukturalnej producentowi rolnemu, który w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Następnie w dniu [...] czerwca 2020 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności przyznanych J. T. z tytułu renty strukturalnej i decyzją z dnia [...] października 2020 r. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości [...] zł.

Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w łącznej wysokości [...] zł powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczone od dnia następującego po upływie 60 dni od daty doręczenia zaskarżonej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał, że z decyzji z dnia [...] października 2019 r. stwierdzającej wydanie decyzji przyznającej rentę strukturalną z naruszeniem prawa wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż J. T. w chwili wydawania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nie spełniał przesłanek do jej przyznania. W związku z tym płatności z tytułu renty strukturalnej wypłacone w latach 2006 – 2015 w łącznej wysokości [...] zł stanowią płatności nienależnie pobrane.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wynikająca z art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ogólna zasada ustalenia w drodze decyzji administracyjnej kwot nienależnie pobranych płatności doznaje ograniczenia w przypadku zaistnienia przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu.

W tym zakresie do płatności realizowanych w terminie do końca 2009 r. mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Zgodnie z art. 73 ust. 5 tego rozporządzenia obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten ograniczony jest do czterech lat.

Do płatności realizowanych w 2010 r. zastosowanie ma art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Zgodnie przepisem ust. 3 tego artykułu obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

Z kolei do płatności zrealizowanych w okresie od stycznia 2011 r. do grudnia 2014 r. stosuje się przepis art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, który w ust. 3 przewiduje, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.

Do płatności zrealizowanych w 2015 r. należy stosować art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, zgodnie z którym obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli. decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że w odniesieniu do płatności wypłaconych w latach 2010 - 2015 zastosowanie znajduje przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, wedle którego okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. W odniesieniu do płatności w ramach PROW 2007-2013 będzie to data nie wcześniejsza niż 31 grudnia 2015 r. Ponadto z treści przepisu wynika, że przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.

Organ podkreślił zarazem, że przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 znajduje zastosowanie tylko do płatności wypłaconych w terminie do końca 2009 r., gdyż dla środków zrealizowanych w kolejnych latach z uwagi na brak wyraźnego przepisu zarówno w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1120/2009 (rok 2010), jak i rozporządzeniu Komisji (WE) nr 65/2011 (lata 2011-2014) oraz rozporządzeniu Komisji (UE) nr 809/2014 (rok 2015) zastosowanie mają regulacje art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. W konsekwencji zdaniem organu odwoławczego analiza przesłanki przedawnienia, w powiązaniu z oceną działania strony pod kątem wystąpienia dobrej wiary, może w okolicznościach sprawy dotyczyć wyłącznie płatności zrealizowanych w okresie od stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2009 r., a zatem środków wypłaconych w trakcie obowiązywania regulacji rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, co do których upłynął już czteroletni okres pomiędzy wypłatą płatności, a zawiadomieniem o jej nienależytym charakterze.

Organ stwierdził, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy płatności z tytułu renty strukturalnej nie zostały dokonane na skutek pomyłki organu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ani też innego organu.

Organ odwoławczy stwierdził natomiast, że płatności z tytułu renty strukturalnej wypłacone skarżącemu w okresie od [...] stycznia 2006 r. do października 2009 r. w łącznej wysokości [...] zł nie podlegają odzyskaniu z uwagi na upływ dziesięcioletniego terminu przewidzianego w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Organ wskazał, że w okolicznościach sprawy pierwszym powiadomieniem beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności jest decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] października 2019 r. o stwierdzeniu wydania decyzji przyznającej rentę strukturalną z naruszeniem prawa. Dlatego za datę pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności należy uznać datę doręczenia tej decyzji, to jest dzień [...] listopada 2019 r.

Organ zauważył, że od listopada 2009 r. do [...] grudnia 2009 r. wypłacono skarżącemu nienależne płatności w łącznej wysokości [...] zł. Organ odwoławczy w sposób odmienny niż organ pierwszej instancji ocenił działania skarżącego, które doprowadziły do powstania konieczności zwrotu nienależnie pobranych płatności i stwierdził, że zachowania te noszą znamiona dobrej wiary. Organ stwierdził, że za przyjęciem działania skarżącego w dobrej wierze przemawia przede wszystkim poziom skomplikowania przepisów nakazujących unikanie podwójnego podlegania ubezpieczeniu społecznemu w przypadku rolników wykonujących pracę. W konsekwencji organ uznał, że wszystkie płatności pobrane przez skarżącego w okresie do grudnia 2009 r. w łącznej wysokości [...] zł, z uwagi na upływ czteroletniego terminu nie są płatnościami nienależnymi w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i nie podlegają zwrotowi.

Organ wskazał natomiast, że w stosunku do pozostałej kwoty nienależnie pobranych płatności – wypłaconych w okresie od stycznia 2010 r. do października 2015 r. w łącznej w wysokości [...] zł brak jest podstaw uzasadniających badanie dobrej wiary. Przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ma bowiem zastosowanie tylko do płatności wypłaconych w terminie do końca 2009 r., gdyż dla środków zrealizowanych za lata 2010 i następne znajduje zastosowanie rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ostatnio wymienionego rozporządzenia okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. Moment dopuszczenia się nieprawidłowości to dzień, w którym strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej, pomimo braku spełniania warunków jej przyznania, a zatem dzień [...] maja 2005 r. Nieprawidłowość miała charakter ciągły, gdyż na przestrzeni lat 2005-2015 strona niezmiennie pobierała świadczenie, do którego nie była uprawniona. Z kolei za moment ustania nieprawidłowości organ uznał datę ostatniej wypłaty renty strukturalnej, to jest dzień [...] października 2015 r. Organ zauważył, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. zostało doręczone w trybie art. 44 k.p.a. zawiadomienie z dnia [...] lipca 2019 r. o wznowieniu postępowania, co skutkowało przerwaniem biegu przedawnienia, a w dniu [...] sierpnia 2019 r. w siedzibie Biura Powiatowego w ARiMR w Ś. z siedzibą w P. skarżący został ustnie zawiadomiony o wszczęciu procedury związanej z ustaleniem zasadności pobierania przez niego renty strukturalnej. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2020 r. ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej została doręczona w dniu [...] października 2020 r. Wskazując na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem terminu przedawnienia. Tym samym strona jest zobowiązana do zwrotu otrzymanych płatności w kwocie [...]zł, gdyż środki wypłacone skarżącemu z tytułu renty strukturalnej w okresie od stycznia 2010 r. do października 2015 r. stanowią kwotę nienależnie pobraną.

Organ wskazał, że płatności dokonane na rzecz skarżącego przekraczają kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 oraz art. 11 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014. W związku z tym nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia nienależnie pobranych płatności.

Jednocześnie organ podniósł, że w świetle art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 i art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. T. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił, że wydając zaskarżoną decyzją organ naruszył art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L z dnia 30 kwietnia 2004 r.). Naruszenie polegało na nieprawidłowym przyjęciu przez organ odwoławczy, że przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 miał zastosowanie w sprawie jedynie do płatności zrealizowanych na rzecz strony do grudnia 2009 r. U podstaw tego stanowisko stało przyjęcie przez organ odwoławczy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, rozporządzenie nr 796/2004 straciło moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Wadliwe ustalenie co do stosowania przepisu art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 doprowadziło organ odwoławczy do nieprawidłowego stanowiska, że w stosunku do płatności udzielonych na rzecz strony w okresie od stycznia 2010 r. do października 2015 r. - w łącznej wysokości [...] zł - nie jest zasadne rozważanie na temat dobrej wiary, gdyż brak jest przepisów nakładających na organ obowiązek badania wystąpienia dobrej wiary.

Skarżący zarzucił też wadliwe przyjęcie, że w sprawie może mieć zastosowanie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L z dnia 23 grudnia 1995 r.), w zakresie dotyczącym nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się. Skarżący podniósł, że w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości nieprawidłowości ciągłe lub powtarzające się mają miejsce w przypadku występowania następujących po sobie czynów lub zaniechań, godzących w określony przepis. W sytuacji, w której organ odwoławczy przyjął, iż u podstaw nienależności świadczenia stoi jedno zdarzenie, jakie wystąpiło w 2005 r., a strona pozostawała w dobrej wierze, to brak jest podstaw do odwołania się do pojęcia nieprawidłowości ciągłej lub powtarzającej się.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylająca w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z siedzibą w P. i ustalająca wysokość kwoty nienależnie pobranych przez skarżącego J. T. płatności z tytułu renty strukturalnej.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505). Zgodnie z tym przepisem ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1). Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2).

Przepis ten nakazuje zatem właściwemu organowi wydanie decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków finansowych wypłaconych z tytułu renty strukturalnej, a pochodzących ze środków publicznych, o których mowa w wymienionym przepisie. Decyzja nie ma charakteru uznaniowego, obowiązkiem organu jest jej wydanie, jeżeli do nienależnego pobrania doszło, a nie zachodzi żadna z przesłanek negatywnych uzasadniających odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i żądania ich zwrotu.

Materialnoprawne przesłanki przyznania renty strukturalnej uregulowane zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1220), wydanym na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1867).

W sprawie pozostaje poza sporem, że decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z siedzibą w P. przyznał skarżącemu J. T. rentę strukturalną na okres 10 lat – od [...] listopada 2005 r. do [...] października 2015 r. Renta strukturalna, w kwotach wynikających z kolejnych decyzji zmieniających jej wysokość, była wypłacana co miesiąc w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] października 2015 r.

Sąd podziela ustalenia organu, który pobrane przez skarżącego z tytułu renty strukturalnej środki w łącznej wysokości [...] zł uznał za płatności nienależnie pobrane.

Do nienależnego pobrania środków, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dochodzi niewątpliwie wówczas, gdy środki zostaną przyznane i wypłacone na podstawie decyzji administracyjnej następnie ostatecznie wyeliminowanej z obrotu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. II GSK 822/11). Podkreślenia przy tym wymaga, że sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania płatności ma miejsce również wówczas, gdy środki zostaną przyznane oraz nastąpi ich wypłata, a następnie stwierdzone zostanie, że decyzja o przyznaniu środków została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ strona nie spełniła przesłanek do przyznania przedmiotowych płatności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2017 r., sygn. II GSK 1302/17).

W okolicznościach niniejszej sprawy, na skutek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. o przyznaniu renty strukturalnej, decyzją z dnia [...] października 2019 r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., ze względu na upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. stwierdził, że decyzja przyznająca skarżącemu rentę strukturalną została wydana z naruszeniem prawa. Skarżący w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną nie podlegał bowiem ubezpieczeniu społecznemu rolników, a zatem nie został spełniony warunek przyznania renty strukturalnej przewidziany w § 4 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Decyzja z dnia [...] października 2019 r. została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2020 r. Mając na względzie, że ostateczną decyzją jednoznacznie zostało ustalone, iż skarżący w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną z uwagi na wyłączenie z ubezpieczenia społecznego rolników nie spełniał warunku koniecznego do uzyskania renty, należało uznać, że środki pieniężne przekazywane na jego rachunek z tytułu tego świadczenia zostały pobrane nienależnie. Wobec tego w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji prawidłowo zakwalifikowano wypłacone skarżącemu środki jako nienależne. Skarżący tej oceny nie kwestionuje.

Organ przyjął, że świadczenia nienależnie pobrane za kolejne lata podlegają zwrotowi stosownie do powołanych w zaskarżonej decyzji przepisów rozporządzeń unijnych, to jest:

- w odniesieniu do płatności na lata 2005 - 2009 – art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18 z dnia 30 kwietnia 2004 r., z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 796/2004");

- w odniesieniu do płatności na rok 2010 – art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora win (Dz.U.UE.L.2009.316.65 z dnia 2 grudnia 2009 r. z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 1122/2009"););

- w odniesieniu do płatności na lata 2011 - 2014 – art. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8 z dnia 28 stycznia 2011 r., z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 65/2011");

- w odniesieniu do płatności na rok 2015 - art. 7 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.UE.L.2014.227.69 z dnia 31 lipca 2014 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 809/2014").

Wymienione wyżej przepisy przewidują obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności powiększonej o odsetki. Obowiązek zwrotu nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Przepisów o obowiązku zwrotu nie stosuje się bowiem, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika (art. 73 ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 i art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 ). Zauważyć należy, że przepisy wszystkich wymienionych wyżej rozporządzeń mówią o pomyłce właściwego organu lub innego organu. Nie chodzi zatem tylko o pomyłkę organu, który płatność przyznaje i ją wypłaca.

W rozpoznawanej sprawie organy stwierdziły, że płatność nie została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu ani innego organu. Ocena ta nie jest kwestionowana przez skarżącego, a jednocześnie znajduje podstawę w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Okoliczności sprawy wskazują bowiem, że w okresie przyznania, a następnie wypłaty renty strukturalnej zarówno organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jak i organy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie miały wiedzy o okolicznościach wyłączających podleganie skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników w dacie złożenia wniosku. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dopiero w dniu [...] października 2018 r. do Oddziału Regionalnego KRUS w L., Placówki Terenowej w C. wpłynęło pismo, którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych zwrócił się z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych, przedstawiając jednocześnie dane o okresach podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia w [...]. Fakt podlegania skarżącego ubezpieczeniu na terenie [...] nie był znany kierownikowi placówki terenowej KRUS w C. w dacie wydania zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2005 r. ani organowi pierwszej instancji w okresie przyznania i wypłaty renty. Informacja dotycząca zatrudnienia skarżącego w [...] została przesłana do organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie w pierwszej instancji dopiero w dniu [...] listopada 2018 r. Bezsprzecznie zatem obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej nie wynika z pomyłki organów przy dokonywaniu płatności renty, a jest następstwem ujawnienia, po wydaniu decyzji przyznającej rentę strukturalną i po upływie okresu jej wypłaty nowych okoliczności faktycznych, to jest faktu niepodlegania przez skarżącego w dniu złożenia wniosku ubezpieczeniu społecznemu rolników.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, zaskarżona decyzja nie narusza znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów normujących brak obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności ze względu na upływ czasu.

W tym zakresie przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 przewiduje, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat (akapit pierwszy). Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat (akapit drugi).

Z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznał, odmiennie niż przyjął to organ pierwszej instancji, że skarżący działał w dobrej wierze. W związku z tym organ odwoławczy zastosował czteroletni okres przedawnienia przewidziany w akapicie drugim ust. 5 art. 73 rozporządzenia nr 796/2004 i w konsekwencji uznał, że płatności pobrane przez skarżącego w okresie do [...] grudnia 2009 r., w łącznej wysokości [...] zł, nie podlegają zwrotowi z uwagi na upływ czteroletniego terminu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności.

Organ podkreślił jednakże, iż przepisy rozporządzenia nr 796/2004, w tym art. 73 ust. 5 akapit drugi, znajdują zastosowanie wyłącznie do płatności zrealizowanych do końca grudnia 2009 r. Organ zauważył, że zgodnie z art. 86 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 rozporządzenie nr 796/2004 traci moc z dniem 1 stycznia 2010 r., a jednocześnie w kolejnych zastosowanych przez organ rozporządzeniach unijnych brak wyraźnych przepisów, z których wynikałaby możność zastosowania rozporządzenia nr 796/2004 do płatności wypłaconych począwszy od stycznia 2010 r. Ponadto organ przyjął, że w odniesieniu do przedawnienia dla płatności wypłaconych od stycznia 2010 r. zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L. 1995.312.1 z dnia 23 grudnia 1995 r. z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie nr 2988/95").

Skarżący w skardze zakwestionował powyższe stanowisko, podnosząc, że przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 ma zastosowanie wobec wszystkich płatności dokonanych na rzecz strony – także tych dokonanych w latach 2010 - 2015 i w odniesieniu także do tych płatności obowiązek zwrotu winien być zawężony do okresu czteroletniego w związku z przyjęciem przez organ dobrej wiary skarżącego.

Skarżący podkreślił, że wprawdzie rozporządzeniem nr 1122/2009 doszło do uchylenia rozporządzenia nr 796/2004 z dniem 1 stycznia 2010 r., to jednak zgodnie z art. 86 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 rozporządzenie nr 79612004 ma nadal zastosowanie w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r., przy czym odesłania do rozporządzenia nr796/2004 traktuje się jako odesłania rozporządzenia nr 1122/2009 i odczytuje z tabelą korelacji zawartą w załączniku II. Na poparcie swojego stanowiska skarżący odwołał się do poglądów wyrażonych w wymienionych w skardze wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych.

Orzekający w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie podziela jednak stanowiska zaprezentowanego przez skarżącego. W ocenie Sądu słuszne jest natomiast stanowisko organu przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji.

Przepis art. 86 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 wyraźnie stanowi, że rozporządzenie nr 796/2004 stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r., co oznacza, że do kolejnych lat gospodarczych, następujących po 1 stycznia 2010 r. (rozpoczynających się po tej dacie) przepisy rozporządzenia nr 796/2004 nie znajdują już zastosowania.

Wymaga podkreślenia, że renta strukturalna nie jest wypłacana jednorazowo, ale ma charakter świadczenia okresowego. Zgodnie z jednoznaczną treścią § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, stanowiącego podstawę przyznania skarżącemu renty strukturalnej, rentę strukturalną wypłaca się co miesiąc, w terminie określonym w decyzji administracyjnej o przyznaniu renty strukturalnej, nie dłużej jednak niż przez 10 lat.

Z faktu, że wypłata przyznanej skarżącemu renty rozpoczęła się przed 1 stycznia 2010 r., nie można wywodzić, że cały okres 10 lat, na jaki renta została przyznana, stanowi jeden okres gospodarczy (rok gospodarczy) w rozumieniu art. 86 rozporządzenia nr 1122/2009. Nie można więc uznać, że wszystkie kolejne lata wypłaty renty, od stycznia 2006 r. do października 2015 r., to lata gospodarcze zaczynające się przed 1 stycznia 2010 r. w rozumieniu art. 86 rozporządzenia nr 1122/2009.

Trzeba zauważyć, że wysokość przyznanej skarżącemu renty była co roku podwyższana w związku z waloryzacją kwoty najniższej emerytury. W związku z tym organ pierwszej instancji w każdym roku przysługiwania renty wydawał decyzję zmieniającą decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. przyznającą rentę strukturalną. Powyższa okoliczność przemawia przeciwko stanowisku skarżącego, który wiąże dalsze stosowanie rozporządzenia nr 796/2004 z samym faktem przyznania renty decyzją wydaną przed 1 stycznia 2010 r., gdyż w każdym kolejnym roku wydawane były odrebne decyzje stanowiące podstawę wypłaty renty w zwiększonej wysokości.

W ocenie Sądu nie znajduje zatem uzasadnienia stosowanie przepisów obowiązujących w dacie przyznania renty do oceny obowiązku zwrotu płatności pobieranych nienależnie przez dalsze 10 lat.

Przedstawione stanowisko Sądu orzekającego w niniejszej sprawie prezentowane jest także w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 402/16, od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II GSK 1302/17 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 402/20, z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 692/19, z dnia 27 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 498/18). Wprawdzie stanowisko to nie jest prezentowane jednolicie, czego przykładem są orzeczenia przywołane w skardze, jednakże w ocenie Sądu przedstawione wyżej argumenty przemawiają za jego trafnością.

Trzeba zauważyć, że także Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 czerwca 2019 r., w sprawie I GSK 192/18 dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej przyznanej decyzją wydaną w roku 2005, podkreślił, że dla płatności zrealizowanych w okresie do grudnia 2009 r. zastosowanie w tym zakresie mają regulacje art. 73 rozporządzenia nr 796/2004, z kolei dla płatności realizowanych w 2010 r. i od stycznia 2011 r. do grudnia 2014 r. stosuje się przepisy – odpowiednio – art. 80 rozporządzenia nr 1122/2009 i art. 5 rozporządzenia nr 65/2011.

Odnosząc się do przesłanki zwalniającej z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych środków pomocowych, tj. przesłanki przedawnienia, o której mowa w art. 73 ust. 5 rozporządzenia nr 796/2004 Naczelny Sąd Administracyjny zaakcentował, że przedmiotowy przepis ma zastosowanie tylko i wyłącznie do płatności wypłaconych beneficjentowi w terminie do końca 2009 r. Natomiast dla środków zrealizowanych w kolejnych latach, z uwagi na brak wyraźnego przepisu w tym zakresie, zastosowanie mają regulacje art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, analiza przesłanki przedawnienia, a co za tym idzie ocena działania strony pod kątem wystąpienia dobrej wiary może zatem dotyczyć tylko i wyłącznie płatności zrealizowanych w okresie do 31 grudnia 2009 r., a więc środków wypłaconych w trakcie obowiązywania regulacji rozporządzenia nr 796/2004, co do których upłynął już czteroletni okres pomiędzy wypłatą płatności a zawiadomieniem o jej nienależnym charakterze. W stosunku natomiast do pozostałej kwoty nienależnie pobranych płatności – wypłaconej w okresie od stycznia 2010 r. nie ma podstaw do rozważania na temat dobrej wiary, gdyż brak jest przepisów nakładających na organ obowiązek badania wystąpienia dobrej wiary. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał za błędne stanowisko Sądu pierwszej instancji, który przyjął, że w sprawie wyłącznym przepisem normującym przedawnienie mógł być art. 73 ust 5 rozporządzenia nr 796/2004.

Podzielając w pełni powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał za prawidłowe działanie organu, który do płatności wypłaconych w okresie do grudnia 2009 r. zastosował przepis art. 73 rozporządzenia nr 796/2004, do płatności realizowanych w 2010 r. zastosował przepis art. 80 rozporządzenia nr 1122/2009, do płatności realizowanych od stycznia 2011 r. do grudnia 2014 r. zastosował art. 5 rozporządzenia nr 65/2011, zaś do płatności zrealizowanych od stycznia 2015 r. do końca okresu pobierania przez skarżącego renty strukturalnej zastosował art. 7 rozporządzenia nr 809/2014.

Przepisy, które znajdują zastosowanie do płatności z tytułu renty strukturalnej zrealizowanych od stycznia 2010 r. jednoznacznie przewidują obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności i nie określają terminu przedawnienia żądania zwrotu. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń określony w tych przepisach nie ma zastosowania jedynie w przypadku, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika (art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, art. 7 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014). Jak wskazano zaś wyżej, tego rodzaju sytuacja nie miała w niniejszej sprawie miejsca.

W konsekwencji zasadnie organ przyjął, że w odniesieniu do płatności wypłaconych począwszy od 2010 r. analiza oceny działania skarżącego z punktu widzenia wystąpienia dobrej wiary nie ma znaczenia, gdyż przepisy znajdujące w tym zakresie zastosowanie takiej przesłanki nie przewidują.

Wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze, organ prawidłowo też zastosował w sprawie przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

W świetle art. 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia ma ono na celu ochronę interesów finansowych Wspólnot Europejskich (obecnie Unii Europejskiej) i ustanawia ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych oraz kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.

W świetle przytoczonego przepisu nie ulega wątpliwości, że wypłata nienależnych świadczeń z tytułu renty strukturalnej jest nieprawidłowością, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95.

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/951, okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1.

W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.

Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.

W okolicznościach sprawy momentem dopuszczenia się nieprawidłowości jest dzień, w którym skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie renty strukturalnej, pomimo braku spełnienia warunków jej przyznania, a zatem dzień [...] maja 2005 r.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że wypłata renty strukturalnej jest nieprawidłowością ciągłą, a zatem okres przedawnienia biegnie w tym przypadku od daty zaprzestania wypłaty renty strukturalnej, co w okolicznościach sprawy miało miejsce [...] października 2015 r. Jednocześnie organ właściwie ustalił, że przed upływem czteroletniego terminu przedawnienia organ podjął czynności, które skutkowały przerwaniem biegu terminu przedawnienia, gdyż ze skutkiem na dzień [...] sierpnia 2019 r. zostało doręczone skarżącemu zawiadomienie o wznowieniu postepowania, a dodatkowo skarżący został o tym powiadomiony ustnie w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu [...] sierpnia 2019 r. W konsekwencji w momencie rozstrzygania przez organy obu instancji czteroletni okres przedawnienia nie upłynął.

Przywołana w skardze teza 44 wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C-279/05 nie podważa powyższego stanowiska co do charakteru płatności z tytułu renty strukturalnej, jako nieprawidłowości ciągłej.

Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95 nieprawidłowość ciągła lub powtarzająca się ma miejsce wtedy, gdy popełniana jest przez przedsiębiorcę wspólnotowego, który czerpie korzyści ekonomiczne z ogółu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa wspólnotowego. Nie ma przy tym znaczenia, czy nieprawidłowość dotyczy stosunkowo niewielkiej części wszystkich operacji przeprowadzonych w danym okresie i czy operacje, w odniesieniu do których stwierdzono nieprawidłowość, dotyczą za każdym razem różnych partii.

Z powyższej tezy nie można wyprowadzić wniosku, że wypłacanie kolejnych nienależnych płatności z tytułu renty strukturalnej nie ma charakteru nieprawidłowości ciągłej z tej przyczyny, że strona jeden raz złożyła wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Nieprawidłowość ciągła wiąże się z czerpaniem korzyści ekonomicznych z ogółu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa wspólnotowego. Takim zaś wymogom odpowiada sytuacja pobierania przez skarżącego kolejno wypłacanych w każdym miesiącu nienależnych płatności z tytułu renty strukturalnej. Zdaniem Sądu nie jest w tym zakresie istotne, że u podstaw zaistnienia takiego stanu rzeczy legł jeden wniosek skarżącego o przyznanie renty strukturalnej, skoro składając taki wniosek wnioskodawca zobowiązuje się do niezwłocznego informowania organu o wszystkich faktach mających wpływ na przyznanie płatności z tytułu renty strukturalnej oraz faktach, które mają istotne znaczenie dla zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych z tego tytułu świadczeń. Bez wpływu dla takiej oceny pozostaje fakt przyjęcia przez organ dobrej wiary skarżącego, co ma jedynie wpływ na brak obowiązku zwrotu płatności wypłaconych do końca 2009 r. Ponadto podkreślić jeszcze raz należy, że art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 określa nieprawidłowość jako naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego. W zgodzie z wymienionym przepisem pozostaje zatem uznanie, że jedno działanie lub zaniechanie podmiotu może skutkować naruszeniem o charakterze ciągłym.

Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji jest szczegółowe i oparte na wyczerpująco zebranym i prawidłowo ocenionym materiale dowodowym, co pozostawało w zgodzie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ, orzekając w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, prawidłowo określił kwotę podlegającą zwrotowi, szczegółowo przedstawiając sposób jej wyliczenia, jak również zgodnie z powołanymi w zaskarżonej decyzji przepisami określił obowiązek zwrotu ustalonej kwoty wraz z należnymi odsetkami.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, z powołaniem się na art. 119 pkt 2 p.p.s.a., został zgłoszony przez organ w odpowiedzi na skargę, doręczonej pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] marca 2021 r, a strona skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.