Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 915/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 75a ust. 3, art. 75i
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia del. NSA Tadeusz Geremek Protokolant Paulina Piasecka po rozpoznaniu w dniu 29 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 810/09 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r., w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] września 2008 r. skarżący przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie. Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że skarżący uzyskał z testu wyboru 189 punktów, a zatem uzyskana przez niego liczba punktów przesądziła o negatywnym wyniku egzaminu. Zgodnie bowiem z treścią art. 75i ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 190 punktów.

W odwołaniu od powyższej uchwały skarżący zarzucił, iż pytania testowe nr 68, 114 i 248 nie zawierały prawidłowej odpowiedzi, odpowiedzi na pytania nr 95, 206 nie wynikały jednoznacznie z przepisów prawa, w pytaniach nr 75 i 186 za prawidłową należy uznać inną odpowiedź niż wskazana w kluczu, a pytanie nr 205 nie spełniało warunku tylko jednej prawidłowej odpowiedzi. W związku z tym wniósł o przyznanie mu punktów za wymienione pytania i zmianę zaskarżonej uchwały.

Minister Sprawiedliwości utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę, poddał analizie prawidłowość przygotowania egzaminu, jak i jego przebieg oraz odniósł się do poszczególnych pytań i odpowiedzi zakwestionowanych przez skarżącego w odwołaniu. Omawiając pytanie nr 75 organ przytoczył najpierw jego treść: "Według Kodeksu cywilnego małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację i któremu nie służy żadne prawo do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkiwał wspólnie ze swym współmałżonkiem aż do dnia jego śmierci, niebędący spadkobiercą swego małżonka: A. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku, B. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu miesiąca od otwarcia spadku, C. w ogóle nie jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania."

Według klucza odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "C", skarżący udzielił odpowiedzi "A". Organ wskazał, że zgodnie z art. 923 § 1 k.c. małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, są uprawnione do korzystania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym. Istota pytania sprowadzała się do ustalenia, czy uprawnienie to dotyczy małżonka, w stosunku do którego orzeczono separację. Jego sytuację prawną reguluje art. 614 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że orzeczenie separacji powoduje skutki takie, jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z przepisów tych wprost wynika, że małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację nie jest małżonkiem, o którym mowa w art. 923 k.c., a więc nie służy mu uprawnienie przewidziane w tym przepisie.

Z kolei pytanie nr 186 brzmiało następująco: "Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe, postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest: A. jednoinstancyjne, B. dwuinstancyjne, C. trójinstancyjne." Zdaniem organu prawidłowa była odpowiedź "A", zaś zdający zakreślił odpowiedź "B". Pytanie dotyczyło zagadnienia podanego w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178 ze zm.), zgodnie z którym do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Organ uznając, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa NBP nie jest dewolutywny stwierdził, że w związku z tym nie ma organu drugoinstancyjnego. Żaden przepis prawa nie upoważnia do stwierdzenia, że Prezes NBP w sprawach indywidualnych zezwoleń dewizowych jest zarazem organem I i II instancji.

W ocenie Sądu, pytanie nr 75 zostało nieprawidłowo skonstruowane, bowiem określało ono "małżonka", jako pozostającego w separacji, lecz jednocześnie wskazywało, że udzielenie odpowiedzi powinno opierać się na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Za niewłaściwe Sąd uznał wskazywanie na art. 923 § 1 k.c., jako podstawę odpowiedzi podanej pod literą "C", bowiem przepis ten dotyczy prawa dziedziczenia. Ustawodawca w art. 923 § 1 k.c. wymienił dwie grupy podmiotów uprawnionych do korzystania z mieszkania po śmierci spadkodawcy, to jest małżonka i "inne osoby bliskie". Mając na względzie treść art. 614 § 1 k.r. i o., Sąd przyjął, że małżonek w separacji nie jest tym małżonkiem, o którym jest mowa w art. 923 § 1 k.c., niemniej za wątpliwe uznał wykluczenie małżonka w separacji a priori z kręgu "osób bliskich". W przypadku rozwodu związek małżeński ustaje, zaś w przypadku separacji trwa z pewnymi modyfikacjami. Stosunek bliskości względem spadkodawcy potwierdzać mogą nie tylko formalnoprawne więzi rodzinne, ale również więzi faktyczne. Pytanie to – wg Sądu - miało nietypowy charakter i przy wymaganej od zdających znajomości przepisów Kodeksu cywilnego, do których się odwoływało, mogło mylić co do rozróżnienia sytuacji prawnych "małżonka", "małżonka pozostającego w separacji" i "osoby bliskiej", tym bardziej, że dopiero w orzecznictwie i doktrynie dookreślono prawa tych małżonków i tylko w zakresie obejmującym rozważania na tle konkretnych problemów.

Oceniając konstrukcję pytania nr 186 Sąd I instancji stwierdził, że problem w nim zawarty sprowadza się do tego, czy o dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym można mówić tylko wtedy, gdy do kolejnego rozstrzygnięcia sprawy właściwy jest organ wyższego stopnia, czy także wtedy, gdy właściwy jest ten sam organ administracji, który rozstrzygnął sprawę w pierwszej instancji. WSA powołał prezentowane w doktrynie poglądy, zgodnie z którymi dwuinstancyjność postępowania może być rozpatrywana w aspekcie materialnym i formalnym, a punkt ciężkości zasady dwuinstancyjności postępowania spoczywa na jej aspekcie materialnym, czyli na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy a rzeczą drugorzędną jest, czy właściwy do ponownego rozstrzygnięcia sprawy jest inny organ (wyższego stopnia) czy też ten sam. Sąd przywołał też uchwałę z dnia 22 lutego 2007 r. o sygn. akt II GPS 2/06, w której NSA wyraził pogląd, że istnieją wystarczająco silne przesłanki do przyjęcia, że wniosek strony przewidziany w art. 127 § 3 k.p.a. uruchamia tok instancji w znaczeniu procesowym, który nie musi być zbudowany na hierarchicznej strukturze organów administracji publicznej. Z uwagi na to, że NSA wyrażał też odmienny pogląd, zgodnie z którym, skoro decyzja jest wydawana przez organ administracji publicznej o charakterze monokratycznym, to nie można mówić o "wyższej" lub "niższej" instancji, problematyka instancyjności, o której mowa art. 127 § 3 k.p.a., do której odwołuje się art. 8 ust. 3 Prawa dewizowego jest niewspółmierna do wiedzy, którą powinni się wykazać kandydaci na aplikantów adwokackich.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że nie jest uzasadnione pozbawienie skarżącego punktów za pytania nr 75 i 186 skutkiem uznania, że odpowiedział na nie błędnie w sytuacji, gdy pytania te zostały nieprawidłowo sformułowane.

W skardze kasacyjnej Minister Sprawiedliwości zaskarżył powyższy wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi i przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego - art. 75a ust. 3 oraz 75i art. ustawy z dnia 26 maja 1986 r. - Prawo o adwokaturze, w sytuacji, gdy decyzja ta nie naruszała wskazanych przepisów,

2. przepisów prawa materialnego - art. 75a ust. 3 oraz art. 75i Prawa o adwokaturze, przez błędną ich wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że pytania testowe nr 75 i 186 egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką zostały sformułowane w sposób sprzeczny z wymogami cytowanych wyżej przepisów, podczas gdy pytania te są zgodne z ustawą - Prawo o adwokaturze.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko podkreślając, że z treści art. 923 k.c. wynika wprost odpowiedź na pytanie nr 75, skoro przepis ten stanowi, że uprawnionymi są "małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy". Zatem wyłącznie małżonek, a nie małżonek, w stosunku, do którego orzeczono separację, jest podmiotem uprawnionym, zgodnie z art. 923 k.c. Tym samym trudno zaakceptować tezę, że pytanie nie jest ograniczone do przepisów Kodeksu cywilnego. Do odpowiedzi na nie potrzebna była jedynie znajomość treści przepisu. Na poparcie swojego stanowiska, zgodnie z którym z kręgu osób uprawnionych do dalszego korzystania z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku wyłącza prawomocne orzeczenie separacji za życia spadkodawcy, Minister Sprawiedliwości przywołał poglądy doktryny oraz orzecznictwa.

Odnosząc się do pytania nr 186, organ wywiódł, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest odrębną instytucją i został uregulowany osobno i niezależnie od instytucji odwołania występującej w klasycznym postępowaniu dwuinstancyjnym. W literaturze występują wątpliwości dotyczące charakteru wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co jednak nie rzutuje na kwestię charakteru postępowania, w ramach którego strona złożyła tego rodzaju wniosek i które nie przestaje być wówczas postępowaniem jednoinstancyjnym. Sporne pytanie zostało zaś sformułowane precyzyjnie i oparte o konkretny przepis prawa. Skoro od decyzji Prezesa NBP nie służy odwołanie, to bez wątpienia mamy do czynienia z postępowaniem jednoinstancyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawy, na których oparto skargę kasacyjną, nie usprawiedliwiają zawartego w niej wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Objęty zarzutami skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. p.p.s.a. obliguje sąd administracyjny do uchylenia decyzji lub postanowienia w całości lub części, w razie stwierdzenia naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) jak i w razie stwierdzenia naruszenia (innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego) przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ ma wynik sprawy (lit. c) .

W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie znajduje żadnego uzasadnienia. Kasator nie wskazał naruszenia jakich przepisów postępowania WSA wadliwie nie dostrzegł.

Uchybienie art.145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. organ wiąże zaś z naruszeniem art. 75a ust. 3 oraz 75i ustawy – Prawo o adwokaturze.

Art. 75i ust. 1 powołanej ustawy, w dacie przystąpienia skarżącego do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką stanowił, że "egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt".

Przepis ten w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie był przedmiotem wykładni. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela pogląd, że treść przytoczonego przepisu w istocie jest jasna i przy tak jednoznacznie sformułowanych wymogach nie powinna nasuwać wątpliwości interpretacyjnych. Z przepisu wynika bowiem wprost, że konsekwencją wprowadzenia reguły testu jednokrotnego wyboru jest wykluczenie pytań zawierających propozycje odpowiedzi, z których więcej niż jedną należałoby uznać za prawidłową.

Wprowadzając takie rozwiązanie prawne ustawodawca przesądził zatem, że test egzaminacyjny, sprawdzający wiedzę w zakresie niezbędnym do skutecznego ubiegania się o przyjęcie na aplikację adwokacką, nie może zawierać pytań obejmujących kwestie sporne w doktrynie i orzecznictwie, jak też pytań, udzielenie na które jednej prawidłowej odpowiedzi uzależnione jest od przyjęcia dodatkowych założeń, niewynikających z treści pytania, ani też pytań obejmujących zagadnienia prawne, na które więcej niż jedna odpowiedź może zostać uznana za prawidłową.

Zarzuty skargi kasacyjnej i jej uzasadnienie wskazują, że organ w istocie nie podważa tak przedstawionego rozumienia art. 75i ustawy Prawo o adwokaturze, lecz kwestionuje prawidłowość oceny czy pytania testowe o numerach 75 i 186 zostały sformułowane sprzecznie z ww. wymogami.

W ocenie NSA tak postawiony zarzut jest nietrafny.

Pytanie nr 75 stanowiło sprawdzenie wiedzy kandydata ze znajomości art. 923 § 1 k.c. Przepis ten stanowi, że małżonek i inne osoby bliskie spadkodawcy, które mieszkały z nim do dnia jego śmierci, są uprawnione do korzystania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku z mieszkania i urządzenia domowego w zakresie dotychczasowym. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w omawianym pytaniu odwołano się wprost do Kodeksu cywilnego, przy czym uprawnienie do mieszkania odniesiono do małżonka, w stosunku do którego orzeczono separację i któremu nie służy żadne prawo do lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkiwał wspólnie ze swym współmałżonkiem aż do dnia jego śmierci, niebędącego spadkobiercą swego małżonka. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając wadliwość pytania trafnie wskazał, że wprowadzało ono w błąd poprzez zakreślenie granic problemu do przepisów Kodeksu cywilnego bez wskazania na normy prawne Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nadto omawiane pytanie nie było na tyle precyzyjne, by w oparciu o jego treść można było udzielić żądanej odpowiedzi.

Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadając się w przedstawionej kwestii m.in. w wyroku z dnia 10 lutego 2010 r. II GSK 975/09 wywiódł też, że art. 923 § 1 k.c. do kręgu uprawnionych do mieszkania zalicza obok małżonka także osoby bliskie spadkodawcy. Tymczasem w określonych stanach faktycznych małżonka, w stosunku, do którego orzeczono separację można i należy zaliczyć do osób bliskich spadkodawcy w rozumieniu art. 923 § 1 k.c. Skoro, zatem przepis art. 923 § 1 k.c. uprawnienia przyznaje małżonkowi i osobom bliskim, uznana za prawidłową przez organ propozycja odpowiedzi na tak postawione pytanie wymagała dodatkowego założenia, że małżonek w stosunku, do którego orzeczono separację nie jest "inną osobą bliską". Przy założeniu przeciwnym prawidłowa byłaby odpowiedź udzielona przez skarżącego. Brak tego dodatkowego elementu w pytaniu sprawił, że więcej niż jedną propozycję odpowiedzi należało uznać za prawidłową, co stanowiło naruszenie art. 75i ust. 1 Prawa o adwokaturze.

Chybiony jest też zarzut, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem wadliwie przyjął, iż pytanie nr 186 nie odpowiadało wymogom określonym w art. 75 i Prawa o adwokaturze.

Pogląd wyrażony przez Sąd I instancji znajduje też oparcie w wyroku NSA z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt II GSK 781/09, jak i w powołanym wyroku II GSK 975/09. Sporne pytanie było sprawdzeniem znajomości przez uczestnika egzaminu konkursowego treści art. 8 ust. 3 Prawa dewizowego. Przepis ten stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Odpowiedź na pytanie, czy postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest jednoinstancyjne (propozycja odpowiedzi A), czy też dwuinstancyjne (propozycja odpowiedzi B) zależy od tego, czy dwuinstancyjność postępowania będzie rozpatrywana w znaczeniu materialnym czy też formalnym. W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji. Zdaniem W. Dawidowicza, punkt ciężkości zasady dwuinstancyjności postępowania spoczywa na jej aspekcie materialnym, czyli na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, natomiast rzeczą drugorzędną jest, czy właściwy do ponownego rozstrzygnięcia sprawy jest inny organ (wyższego stopnia), czy też ten sam. Dwuinstancyjność bowiem "jest pojęciem procesowym a nie ustrojowym - z tym, że zamyka się ono w systemie organów administracji państwowej" (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 45). Podejście do zasady dwuinstancyjności postępowania w ujęciu materialnym jest dominujące w orzecznictwie. W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd I instancji powołał się na pogląd prawny wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06. Warto zatem dodać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w innym składzie zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zagadnieniem prawnym tożsamym z tym, jakie było przedmiotem uchwały w sprawie o sygn. akt II GPS 2/06. W uzasadnieniu wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07 Trybunał Konstytucyjny omawiając art. 78 Konstytucji stwierdził: "(...) kształtując konstytucyjne prawo każdej ze stron do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, posłużono się w nim ogólnym sformułowaniem "zaskarżenie", pozwalającym na objęcie jego zakresem różnych, specyficznych dla danej procedury, środków prawnych, których wspólną cechą jest umożliwienie stronie uruchomienia weryfikacji wydanego w pierwszej instancji orzeczenia bądź decyzji. Ponadto jest możliwa konkretyzacja tego sformułowania, polegająca na wskazaniu tych elementów środka prawnego, które są wystarczające do realizacji omawianego prawa, i nie ma tu decydującego znaczenia przyjmowany w doktrynie podział na środki odwoławcze i inne środki zaskarżenia. Trzeba bowiem uwzględniać całokształt unormowań determinujących przebieg określonego postępowania, bo nie zawsze jest możliwe takie ukształtowanie procedury, aby w sprawie orzekał organ wyższej instancji". Takim przykładem wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny jest art. 127 § 3 k.p.a. (por. uchwała z 22 lutego 2007 r. NSA w Warszawie, sygn. akt. II GPS 2/06).

W świetle tych rozważań nie powinno budzić wątpliwości, że za prawidłowe należało uznać propozycje odpowiedzi zawarte zarówno w punkcie A i B. Polemika z tym poglądem zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w istocie stanowi zatem potwierdzenie tej tezy.

W skardze kasacyjnej w nawiązaniu do podstaw prawnych zaskarżonego wyroku podniesiono także zarzut naruszenia art. 75a ust. 3 Prawa o adwokaturze. Zarzutem tym objęto ocenę pytania nr 186, konsekwentnie twierdząc, że "fakt odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących odwołań do postępowań z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, nie przesądza o dwuinstancyjnym charakterze takiego postępowania" (uzasadnienie skargi kasacyjnej). W gruncie rzeczy zatem zarzut ten jest kontynuacją twierdzeń, że omawiane pytanie zostało zredagowane w taki sposób, że tylko jedna z trzech propozycji odpowiedzi jest prawidłowa. Naczelny Sąd Administracyjny z przyczyn podanych w rozważaniach dotyczących naruszenia art. 75i ust.1 Prawa o adwokaturze, tego zapatrywania nie podziela.

Naruszenie przepisów prawa materialnego powoduje uwzględnienie skargi tylko wówczas, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy - w tym wypadku na ustalenie wyniku egzaminu na aplikację adwokacką. Ponieważ w ówczesnym stanie prawnym pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymywał kandydat, który uzyskał z testu, co najmniej 190 punktów, a skarżąca uzyskała z testu 189 punktów, naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.