Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 461/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a  ust. 1  pkt 3,  art. 6  ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Paweł Kornacki, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania A sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej także: Spółka) w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przedstawiono na wstępie zarzuty odwołania, w którym wskazano na naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, dalej także: u.p.o.l.) wobec ustalenia niewłaściwego momentu zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na obniżenie podatku od nieruchomości. Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i określenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł, a także o dopuszczenie dowodu ze znajdującej się w aktach sprawy opinii biegłego K. M. oraz dowodu z zeznań A. N. na okoliczność stanu technicznego budynków na dzień 31 grudnia 2012 r.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości na 2013 r. stanowią przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych.

Dalej stwierdzono, że – jak wynika z akt sprawy - A sp. z o.o. z siedzibą w C. jest użytkownikiem wieczystym gruntów położonych w C. i właścicielem usytuowanych na tych gruntach budynków i budowli. Spółka nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2013, a wezwanie organu I instancji do złożenia tejże deklaracji, doręczone w dniu 11 kwietnia 2013 r. pozostało bez odpowiedzi. W tym stanie rzeczy organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013r., a kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.

Pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. Spółka zwróciła się o zakwalifikowanie niektórych budynków lub ich części ze względu na zły stan techniczny do "budynków pozostałych" i zastosowanie wobec nich właściwej stawki podatkowej.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. organ I instancji wezwał Spółkę do przedłożenia dowodów potwierdzających występowanie "względów technicznych" uniemożliwiających wykorzystywanie budynków do prowadzenia działalności gospodarczej, w odpowiedzi na które strona przedłożyła opinię biegłego dotyczącą stanu technicznego budynków.

Postanowieniem z dnia [...] r. organ ponownie wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a następnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] z dnia [...] r. określił wysokość zobowiązania Spółki w podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie [...] zł.

Organ I instancji objął opodatkowaniem grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej za okres od stycznia do czerwca 2013 r. o pow. [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej za okres od lipca do grudnia 2013 r. o pow. [...] m2, budynki pozostałe za okres od lipca do grudnia 2013 r. o pow. [...] m2 i budowle o wartości [...] zł. Organ I uwzględnił wniosek strony z dnia 16 czerwca 2013 r. i uznał, że część budynków nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazało, że podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego polegający na błędnej wykładni art. 6 ust. 3 u.p.o.l. wobec ustalenia niewłaściwego momentu zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na obniżenie podatku od nieruchomości jest nieuzasadniony.

Wspomniany przepis stanowi, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Zgodnie jednak z treścią art. 6 ust. 9 ustawy osoby prawne ( ...) są obowiązane:

- składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;

- odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia;

- wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia.

Wobec przytoczonej regulacji organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości od osób prawnych powstaje z mocy samego prawa, w wysokości zadeklarowanej przez podatnika, a organ podatkowy wydaje decyzję tylko w przypadkach określonych w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie deklaracja na podatek od nieruchomości na rok podatkowy 2013 nie została złożona ani w terminie wynikającym z powołanego wyżej przepisu art. 6 ust. 9 u.p.o.l. ani na wezwanie organu z dnia 2 kwietnia 2013 r.

W związku z powyższym organ I instancji zobowiązany był wszcząć postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2013 i wydać w tej sprawie decyzję.

Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo organ I instancji uznał, że "względy techniczne" zachodzą od miesiąca lipca 2013 r., tj. od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności mające wpływ na wysokość opodatkowania, gdyż Spółka dopiero w czerwcu 2013 r. poinformowała organ o tym fakcie.

Za nieuzasadnione uznano zatem stanowisko strony, która podniosła, że organ podatkowy miał obowiązek z urzędu ustalić kiedy nastąpiło zdarzenie uzasadniające zastosowanie obniżonej stawki podatkowej. Zauważono jednocześnie, że niezłożenie deklaracji podatkowej uniemożliwiło wezwanie podatnika do złożenia jej korekty.

Nawiązując do postulowanego przez stronę rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść podatnika, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji zastosował tę regułę, uznając, że zachodzą względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Warunkiem odstąpienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych, przewidzianych dla budynków i gruntów znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy jest bowiem wystąpienie łącznie dwóch przesłanek: brak faktycznego wykorzystania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych w roku podatkowym oraz brak możliwości takiego wykorzystywania go w przyszłości.

W tym kontekście organ odwoławczy przyznał, że stan techniczny spornych budynków jest zły i nie nadają się one do użytkowania, lecz jednocześnie zauważył, że z wniosków opinii - ekspertyzy technicznej inż. A. N. wynika, że budynki te wymagają generalnego remontu, a tylko niektóre – te których remont jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadniony – wyburzenia.

Dalej wskazano, że w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, iż do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą albowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Pojęcie "względów technicznych" nie obejmuje swoim zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych. Względy techniczne w rozumieniu tego przepisu oznaczają natomiast trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 109/13 i powołane tam orzecznictwo).

Tymczasem z akt niniejszej sprawy nie wynika, by przedmiot opodatkowania nie mógł być wykorzystywany w przyszłości (np. po dokonaniu stosownego remontu) do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ I instancji uwzględnił jednak w całości przedłożoną przez stronę opinię A. N. rozstrzygając tym samym na korzyść Spółki, a Kolegium z uwagi na wynikający z art. 234 Ordynacji podatkowej zakaz reformationis in peius nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się.

Nawiązując do zawartego w piśmie z dnia 22 stycznia 2012 r. zarzutu, że organ podatkowy dobrowolnie i bez zbadania stanu faktycznego uznał, że stan techniczny budynków uprawniający do zastosowania preferencyjnej stawki istniał od dnia złożenia wniosku, tj. od 1 lipca 2013 r. pomijając korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2012 z dnia 20 kwietnia 2012 r., wskazano, że Spółka nabyła przedmiotową nieruchomość aktem notarialnym z dnia z dnia 29 czerwca 2012 r. a zatem obowiązek podatkowy powstał wobec Spółki z dniem 1 lipca 2012 r. Deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości na rok 2012 Spółka nie złożyła, w związku z czym został on określony decyzją z dnia [...] r., która jest ostateczna.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej Spółki, będący radcą prawnym, podniósł zarzut naruszenia:

- prawa materialnego poprzez zastosowanie błędnej wykładni art. 6 ust. 3 u.p.o.l. wobec ustalenia niewłaściwego momentu zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na obniżenie podatku od nieruchomości,

- prawa procesowego, tj. art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie, jaki był stan techniczny budynków na dzień 31 grudnia 2012 r. oraz art. 125 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie wniosków o dopuszczenie dowodu z opinii mgr inż. K. M. oraz zeznań świadka A. N. na okoliczność stanu technicznego budynków na dzień 31 grudnia 2012 r.

Wobec powyższych zarzutów wniesiono o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;

- dopuszczenie dowodu z dokumentu z dnia 31 marca 2014 r. A. N. na okoliczność stanu technicznego budynków na dzień 31 grudnia 2012 r.,

- zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

- wstrzymanie wykonania decyzji w części określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2013 ponad kwotę [...] zł (wniosek uwzględniony postanowieniem Sądu z dnia 12 maja 2014 r.).

W uzasadnieniu skargi, akcentując, że strona podważa wyłącznie zasadność ustalenia podatku od nieruchomości w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za miesiące styczeń - czerwiec 2013 r. (tj. ponad kwotę [...] zł, co stanowi kwotę [...] zł), jednakże ze względu na osnowę decyzji zaskarżyła ją w całości, podkreślono, że stan faktyczny, od którego zależy zastosowanie stawki przewidzianej dla budynków pozostałych istniał przez cały rok 2013 (co potwierdza załączone do skargi oświadczenie rzeczoznawcy budowlanego A. N. z dnia 31 marca 2014 r.).

W tym stanie rzeczy organ podatkowy winien był określić podatek (będący podatkiem rocznym) według preferencyjnych stawek przewidzianych dla budynków pozostałych za cały rok 2013, a nie proporcjonalnie za miesiące od lipca do grudnia tego roku.

W dalszych wywodach, przywołując art. 6 ust. 9 u.p.o.l., przyznano, że podatnik nie złożył deklaracji na podatek od nieruchomości, niemniej jednak stan techniczny budynków uniemożliwiający ich faktyczne wykorzystywanie ze względów technicznych w roku podatkowym 2013 oraz w przyszłości był organowi podatkowemu dokładnie znany. W dniu 20 kwietnia 2012 r. W. G. - Syndyk Masy Upadłości poprzedniego właściciela nieruchomości B sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej złożył bowiem korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2012, powołując się na zły stan techniczny przedmiotowych nieruchomości. W kontekście tej okoliczności przywołano pogląd piśmiennictwa, zgodnie z którym "syndyk, który po ogłoszeniu upadłości podmiotu gospodarczego objął zarząd majątkiem, w skład którego wchodzą nieruchomości, może zaliczyć je w pewnych przypadkach do kategorii pozostałych, korzystających z niższych stawek opodatkowania. [...] Nieruchomości utracą swoją dotychczasową funkcję, przy czym utrata ta ma charakter trwały. Nie będą one już związane z prowadzeniem działalności gospodarczej." (Kohorewicz Tadeusz, artykuł Pr. Spółek. 1997.7-8.101 Podatek od nieruchomości w postępowaniu upadłościowym. Teza nr 1).

Ponadto organ podatkowy jest w posiadaniu opinii biegłego mgr inż. K. M. dotyczącej stanu technicznego poszczególnych budynków, będących przedmiotem opodatkowania, na którą strona powoływała się w toku postępowania. Wnioskiem z dnia 9 lipca 2012 r. Spółka, wskazując na tragiczny stan techniczny budynków, zwróciła się o odroczenie terminu płatności podatku od nieruchomości za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. oraz o rozłożenie zapłaty na raty miesięczne.

Przede wszystkim jednak – jak podkreślił autor skargi - podatnik był w stałym kontakcie z organem podatkowym, podczas szeregu spotkań w sprawie z Burmistrzem Miasta C. w roku 2012, wielokrotnie informowano organ podatkowy o złym stanie technicznym nieruchomości, która to okoliczność w całości została pominięta przez organ podatkowy.

Pomimo zatem niezłożenia deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2013, organ podatkowy wiedział, że podatnik faktycznie nie wykorzystuje przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych w roku 2012 i 2013 i brak jest możliwości wykorzystywania go w przyszłości.

Zdarzenie, o którym mowa w art. 6 ust. 3 u.p.o.l. nastąpiło zatem przed dniem

31 grudnia 2012 r. a wniosek strony z dnia 17 czerwca 2013 r. o zakwalifikowanie niektórych budynków lub ich części użytkowanych w C. przy ul. [...] do budynków pozostałych dotyczył objęcia preferencyjną stawką podatkową za cały 2013 r.

W dalszych wywodach skargi wskazano, że regulacja z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. zobowiązuje organ podatkowy do precyzyjnego ustalenia momentu, w którym stan techniczny budynków położonych w C. uzasadniał zastosowanie preferencyjnych stawek. Zebrany w sprawie materiał, w szczególności opinia A. N., nie daje podstaw do uznania, że zły stan techniczny nieruchomości (z natury rzeczy nie powstający w ciągu jednego dnia czy miesiąca), uniemożliwiający ich wykorzystywanie zaistniał w czerwcu 2013 r.

Rozwijając zarzut naruszenia art. 125 Ordynacji podatkowej wskazano, że organ podatkowy, bezpodstawnie zawyżając podatek za okres od stycznia do czerwca 2013 r., mimo dowodów na zły stan techniczny budynków w dniu 31 grudnia 2012 r. i 30 czerwca 2013 r., nie wyjaśnił zgłoszonych przez podatnika wątpliwości, gdyż nie przeprowadził dowodu z opinii mgr inż. K. M. oraz zeznań świadka A. N. na okoliczność stanu technicznego budynków na dzień 31 grudnia 2012 r.

Dalej pełnomocnik skarżącej omówił wymóg powiązania wysokości opodatkowania ze stanem rzeczywistym, powołując się w tej kwestii m.in. na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1308) i podnosząc, że organ podatkowy zobowiązany jest ustalać wysokość opodatkowania na podstawie rzeczywistych danych, to jest stanu technicznego przedmiotu opodatkowania (stanowiącego kategorię obiektywną) za cały rok 2013, ponieważ przedmiot opodatkowania jest kategorią obiektywną. Musi w tym zakresie uwzględniać dowody znane mu z urzędu (art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej), a zatem nie znaczenia, że opinia mgr inż. K. M. została przedstawiona przez poprzedniego właściciela nieruchomości.

Autor skargi zwrócił także uwagę, że nawet w razie błędnego samoobliczenia podatku od nieruchomości podatnikowi przysługuje zwrot nadpłaconego podatku, a zatem nawet, gdyby skarżąca złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2013, wykazując stawkę opodatkowania dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, organ podatkowy w świetle zebranego materiału, jak i posiadanych informacji dotyczących stanu technicznego tej nieruchomości, winien zbadać rzeczywisty stan faktyczny, czego nie uczynił.

Dalej wskazano, że zdarzenie powodujące zmianę obowiązku podatkowego powinno mieć charakter trwały, a zły stan techniczny budynku to okoliczność faktyczna i obiektywna, której konsekwencje prawnopodatkowe nie są uwarunkowane uzyskaniem przez organ podatkowy informacji o stanie technicznym budynków.

Zdaniem skarżącej datą, którą należy uwzględnić dla określenia na kim, od kiedy i w jakiej wysokości ciąży obowiązek podatkowy nie jest dzień, w którym do organu wpłynął wniosek o zmianę stawki opodatkowania, lecz data, w której zaistniał skutek w postaci zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania.

Pełnomocnik skarżących podkreślił także, że nieruchomości w C. od momentu zakupu nigdy nie były wskazane w żadnym rejestrze (w tym w Krajowym Rejestrze Sądowych lub w Urzędzie Skarbowym) jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, które to wpisy korzystają z domniemania prawdziwości.

W konkluzji stwierdzono, że "na dzień 31 grudnia 2012 r. nieruchomości skarżącej nie spełniały definicji budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, to jest budynków będących w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, ponieważ przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych zgodnie z art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych". Odmowa opodatkowania ich preferencyjną stawką podatkową za okres od stycznia do czerwca 2013 r. ze względu na to, że strona - informująca kilkukrotnie organ podatkowy o niewykorzystywaniu nieruchomości na cele gospodarcze i niemożności ich wykorzystywania w przyszłości – nie złożyła deklaracji podatkowej uznano za działanie nieproporcjonalne, represyjne, sprzeczne ze sprawiedliwością społeczną, a wręcz naruszające normy konstytucyjne.

Uzasadniając wniosek o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego A. N. zacytowano art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazano, że organ podatkowy I instancji w ogóle nie uzasadnił dlaczego przyjmuje preferencyjne stawki opodatkowania od 1 lipca 2013 r., a więc okoliczność sporna pojawiła się na etapie odwołania. Organy podatkowe nie wyjaśniły istotnego zarzutu zgłaszanego przez stronę, to jest stanu technicznego nieruchomości na dzień 31 grudnia 2012 r., na którą to okoliczność zostały zgłoszone wnioski dowodowe w postaci dopuszczenia dowodu z opinii mgr inż. K. M. oraz zeznań świadka A. N. na okoliczność stanu technicznego budynków na dzień 31 grudnia 2012 r.

Wobec powyższego strona przedkłada uzupełniającą opinię biegłego, która kategorycznie wyjaśnia powstałe wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione przez organ podatkowy. O istotnych wątpliwościach można mówić tylko wówczas, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione są sporne (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 9/06, LEX nr 266437), co według strony ma miejsce w niniejszej sprawie, a nadto rozpatrzenie opinii nie spowoduje żadnego przedłużenia postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 15 września 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i zarzuty w niej zawarte. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2014 r. wraz z prośbą o skorygowanie wymiaru podatku, zdjęć wyburzonych budynków oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. w sprawie rozbiórki budynków, wyjaśniając, że potrzeba powołania się na wskazane dowody zaistniała na obecnym etapie postępowania. Wskazał, że Zarząd Spółki wobec katastrofalnego stanu technicznego nieruchomości przy ul. [...] podjął decyzję o jej wyburzeniu, co dodatkowo potwierdza, że zły stan techniczny budynków i niespełnianie przez nie gospodarczego celu miało charakter trwały i obejmowało 2012, 2013 i 2014 r.

Na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. pełnomocnik skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze i piśmie procesowym z dnia 15 września 2014 r. Podkreślił, że jego zdaniem, naruszono art. 6 ust. 3 u.p.o.l., gdyż zły stan budynków istniał przez cały 2013 r., czego organy podatkowe miały świadomość. Oświadczył, że sporne budynki zostały wyburzone w 2014 r., na którą to okoliczność przedstawił dokumentację fotograficzną.

Sąd postanowił dopuścić dowód z opinii uzupełniającej A. N. z dnia 31 marca 2014 r., deklaracji podatkowej od nieruchomości za 2014 r. wraz z wnioskiem dotyczącym korekty wymiaru tego podatku oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na rozbiórkę.

Pełnomocnik organu odwoławczego, prawidłowo zawiadomionego o terminie posiedzenia, nie był obecny na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa.

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia [...] r. określającą wysokość zobowiązania skarżącej w podatku od nieruchomości za 2013 r.

Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że skarżąca nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości za 2013 r., nie uczyniła tego także na wezwanie organu I instancji z dnia 2 kwietnia 2013 r., doręczone w dniu 11 kwietnia 2012 r.

W toku postępowania podatkowego dotyczącego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. Spółka, po wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego, pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. wniosła o zakwalifikowanie budynków lub ich części usytuowanych w C. przy ul. [...] jako budynków "pozostałych" ze względu na zły stan techniczny (który nie uległ zmianie od czasu wydania, pozostającej w posiadaniu Urzędu Miasta w C., opinii mgr inż. K. M.). Nie jest przy tym kwestionowane, że wspomniane budynki stanowią własność skarżącej będącej przedsiębiorcą, pozostają w jej posiadaniu i są ujęte w stosownej kartotece budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w B. jako budynki o charakterze niemieszkalnym.

Odpowiadając na wezwanie organu I instancji do przedłożenia dowodów potwierdzających występowanie "względów technicznych" do czego – jak wyjaśniono na zapytanie strony – może posłużyć opinia biegłego w zakresie budownictwa, Spółka przedłożyła "Ekspertyzę techniczną dotyczącą oceny stanu technicznego budynków na terenie byłego Zakładu C" sporządzoną przez inż. A. N. w październiku 2013 r. We wnioskach autor opracowania w oparciu o makroskopowe badanie elementów budynków oraz dokonaną ocenę ich stanu technicznego wskazał, że budynki będące przedmiotem ekspertyzy są w złym lub w bardzo złym stanie technicznym, w większości są obecnie nieużytkowane, zniszczone i zdewastowane, wymagają generalnego remontu, a niektóre z nich należy wyburzyć, ponieważ ich remont jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadniony, przy czym powierzchnię użytkową budynków nie nadającą się do użytkowania ocenił na [...] m 2 , a nadającą się do użytkowania na [...] m 2

Organ I instancji uwzględnił powyższą opinię, opodatkowując powierzchnię [...] m 2 według stawki dla budynków pozostałych za okres od lipca do grudnia 2013 r., gdyż uznał (wobec treści art. 6 ust. 3 u.p.o.l.), że wiedzę o tym, że wskazana powierzchnia budynków charakteryzuje się względami technicznymi, o których mowa wart. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. in fine powziął w czerwcu 2013 r. po otrzymaniu pisma strony z dnia 17 czerwca 2013 r.

Wnosząc odwołanie, a później skargę do sądu Spółka wskazywała na zasadność preferencyjnego opodatkowania wspomnianej powierzchni budynków za cały 2013 r., podnosząc, że tożsamy katastrofalny stan techniczny tych obiektów istniał od początku tego roku podatkowego, a nawet wcześniej (co dokumentuje m.in. opinia K. M. znajdująca się w aktach sprawy dotyczącej opodatkowania podatkiem od nieruchomości poprzedniego właściciela nieruchomości, tj. Syndyka Masy Upadłości B sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej).

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu podatkowego I instancji, że sporne budynki spełniają wymogi dotyczące względów technicznych wykluczających uznanie ich za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jednakże, mając na uwadze zakaz wynikający z art. 234 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Pogląd organu odwoławczego, co do zasadności opodatkowania spornych budynków przez cały 2013 r. według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej skład orzekający w pełni podziela.

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Podstawowym kryterium związku nieruchomości z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez prowadzący działalność gospodarczą podmiot. Istotne jest, że związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą, nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie i w danym czasie rzeczywiście prowadzona. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 458/12, wszystkie powołane przez Sąd wyroki dostępne na www.orzecznictwo.nsa.gov.pl).

Pojęcie względów technicznych, których zaistnienie warunkuje zastosowanie objętego wymogiem ścisłej interpretacji wyjątku od zasady ustawowej przewidującej większe obciążenie podatkowe przedsiębiorców, nie jest zdefiniowane w u.p.o.l. Ratio legis tego przepisu należy (jak wskazano już w powołanym wyżej wyroku NSA z dnia 7 kutego 2014 r.) wiązać z opowiedzeniem się przez ustawodawcę za zmniejszeniem obciążeń podatkowych tych podmiotów, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania.

Omawiane pojęcie nie obejmuje zatem – jak przyjmuje się powszechnie w ugruntowanym orzecznictwie sądowym - technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej, ma ono bowiem normatywny kontekst determinowany kryteriami formalnymi właściwymi dla przepisów prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt II FSK 472/11, LEX nr 1234087; wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. ,sygn. akt II FSK 2457/10, LEX nr 1217389).

Zaakcentować także należy majątkowy charakter podatku od nieruchomości, który wyraża się w tym, że ustawodawca, opodatkowując określone stany faktyczne, koncentruje się na samej własności lub posiadaniu określonych przedmiotów opodatkowania. W swej konstrukcji podatek ten nie nawiązuje do efektów ekonomicznych, co oznacza, że z punktu widzenia podatkowoprawnego stanu faktycznego (podstawy opodatkowania i stawki podatkowej) nie jest ważna okoliczność, jak intensywnie wykorzystywany jest przedmiot opodatkowania oraz jakie (i czy w ogóle) przynosi to efekty finansowe. Dla celów podatku od nieruchomości nie ma zatem znaczenia, czy nieruchomość jest faktycznie w danym okresie wykorzystywana do celów prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 946/13, LEX nr 1401139).

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż bezsporne jest, że skarżąca Spółka jest przedsiębiorcą i w jej posiadaniu znajdują się sporne (co do sposobu kwalifikacji podatkowej) budynki o charakterze niemieszkalnym, (co wynika jednoznacznie z załączonej do akt sprawy stosownej kartoteki budynków). Organy podatkowe ani też Sąd nie kwestionują, że – jak wynika z przedłożonej przez stronę opinii - sporne budynki zniszczone i zdewastowane nie są użytkowane, nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, wymagają generalnego remontu, a niektóre z nich należałoby wyburzyć ze względu na technicznie i ekonomicznie nieuzasadniony remont. Wskazane ustalenia nie przesądzają jednak, jak wykazano wyżej, o opodatkowaniu tych obiektów (których kwalifikowania do budynków strona na żadnym etapie postępowania nie negowała) według stawki preferencyjnej.

Przez użyte w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. zastrzeżenie "nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych" należy bowiem rozumieć - w odniesieniu do budynków - sytuację, w której istniejąca w roku podatkowym zabudowa jest w takim stanie technicznym, że nie może być wykorzystywana (nie nadaje się) do prowadzenia działalności gospodarczej, nawet po realizacji prac remontowych (odtworzeniowych) oraz adaptacyjnych, których efektem nie jest powstanie nowego budynku. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 821/12, LEX nr 1475122 oraz powołany w nim wyrok WSA w Gliwicach z 5 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09).

Sporne budynki wymagające generalnego remontu, ze względu na stan wywołany zapewne zaniedbaniem obowiązków utrzymania ich w należytym stanie technicznym ciążących na skarżącej i ich poprzednim właścicielu, nie mogą zostać w świetle przedstawione powyżej wykładni art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. in fine uznane za budynki "pozostałe" i to niezależnie od potencjalnych kosztów remontu i możliwości ekonomicznych skarżącej. Wskazana niemożność wykorzystywania ich do prowadzenia działalności gospodarczej nie wynika bowiem z nie dających się usunąć przyczyn technicznych.

Podobna konstatacja dotyczy także tych obiektów, w odniesieniu do których, remont uznano za nieopłacalny.

W piśmiennictwie wskazuje się (por. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Warszawa 2008, Komentarz do art. 1a, LEX), że jeżeli stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza ze względów technicznych. W rozpoznawanej sprawie zły stan techniczny budynku wynikał jednak jedynie z okoliczności zależnych od podatnika (związanych także z nabyciem nieruchomości w określonym stanie technicznym), a nie z przyczyn obiektywnych, nie miał też charakteru trwałego, potwierdzonego np. decyzjami organu nadzoru budowlanego wydanymi w trybie art. 68 (budynek bezpośrednio grozi zawaleniem) czy 66 ust. 1 pkt 1 (może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska) i 2 (jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku) Prawa budowlanego. Zauważyć w tym miejscu warto że załączona do pisma z dnia 15 września 2014 r. decyzja Starosty Powiatowego w B. z dnia [...] r. o pozwoleniu na rozbiórkę (stanowiąca zresztą dowód nieistniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji) wydana została na wniosek strony, która w ramach rozporządzania swoim majątkiem zdecydowała się odstąpić od remontu budynków i rozebrać istniejący do dnia rozbiórki przedmiot opodatkowania opodatkowany w 2013 r. podatkiem od nieruchomości o majątkowym charakterze.

Skoro zatem skład orzekający podzielił pogląd organu odwoławczego, że sporne budynki w 2013 r. stanowiły budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej zdefiniowane w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., rozważania odnoszące się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia art. 6 ust. 3 u.p.o.l. oraz art. 122 i art. 125 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że budynki te nie były i nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej dopiero w drugiej połowie 2013 r. straciły całkowicie na znaczeniu. Wobec takiej konstatacji wszelka argumentacja strony skarżącej dotycząca konieczności ustalania stanu budynków istniejącego w okresie od stycznia do czerwca 2013 r. i zakresu niezbędnego postępowania dowodowego w tej materii nie mogła być uwzględniona. Sąd ograniczy się zatem jedynie do stwierdzenia, że nie podziela przyjętej przez organy podatkowe wykładni art. 6 ust. 3 u.p.o.l. Wspomniany przepis stanowi, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. W rozpatrywanym stanie faktycznym nie sposób było uznać, że zdarzeniem, o którym mowa w zacytowanym przepisie było poinformowanie organu I instancji w piśmie strony z dnia 17 czerwca 2013 r. o złym stanie technicznym budynków stanowiących własność Spółki. Abstrahując bowiem od szczegółowych rozważań na temat tego jak należy rozumieć zdarzenie powodujące zaistnienie określonego stanu nieruchomości wywołanego jej postępującą dewastacją wskazać należy, że określając wysokość zobowiązania podatkowego w trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej organ zobowiązany jest do ustalenia wszelkich istotnych dla określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego elementów prawnopodatkowego stanu faktycznego, co – w okolicznościach niniejszej sprawy – nie pozwalało na powiązanie zaistnienia określonych cech nieruchomości z datą otrzymania przez organ pisma strony zawierającego informacje w tym zakresie.

Wyjaśnienia także na marginesie wymaga, że ze względu na treść art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, niedopuszczalne było dopuszczenie dowodu ze zdjęć załączonych do pisma skarżącej z dnia 15 września 2014 r.

Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne.