Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1110/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J. C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do realizacji wniosku o najem lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały wobec wniosku J. C.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia była uchwała w przedmiocie dysponowania zasobem mieszkaniowym Miasta [...], zwana dalej "Uchwałą". Orzeczono nią o niezakwalifikowaniu wniosku p. J. C., zwanego dalej "Wnioskodawcą", o umieszczenie na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu (tak § 1 Uchwały oraz pkt IIa - § 12, § 2 załącznika nr 1 do Uchwały).

W uzasadnieniu Uchwały – w kontekście żądania Wnioskodawcy – wskazano (str. 21-22):

- Wnioskodawca urodził się w 1973 roku, jest rozwiedziony; zgodnie z rekomendacją "[...]" z [...] listopada 2018 r. jest mieszkańcem Schroniska "[...]" przy ul. [...] w [...], zwanego dalej "Schroniskiem", od [...] marca 2018 r.,

- według oświadczenia, Wnioskodawca do 1998 roku mieszkał z matką i siostrami w lokalu ul. [...] w [...]; jego najemcą była matka (zmarła w 1992 roku); zgodnie z decyzją Prezydenta m. [...] z [...] maja 1999 r., Wnioskodawcę wymeldowano z tego lokalu; w 1998 roku zamieszkał on u żony (p. M. C.), w jej rodzinnym domu - przy ul. [...] w [...]; zgodnie z bazą ewidencji ludności SELWIN, od 2002 roku Wnioskodawca był zameldowany pod tym adresem na pobyt stały,

- wyrokiem z [...] września 2014 r. Sąd Okręgowy w [...] orzekł rozwód p. J. i M. C., powierzając wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim wówczas synem M.C. matce; ustalono też szczegółowo kontakty dziecka z ojcem oraz jego udział w kosztach utrzymania syna; Sąd nie orzekł o sposobie korzystania z mieszkania,

- według oświadczenia Wnioskodawcy, w 2015 roku był on zmuszony wyprowadzić się z domu rodzinnego byłej żony i mieszkał w pustostanach na terenie [....], przeszedł terapię z powodu uzależnienia od [...], był hospitalizowany na oddziale [...]; po wyjściu ze szpitala zatrzymał się początkowo u znajomych na terenie Dzielnicy [...], a następnie zajął działkę na osiedlu [....] na terenie Dzielnicy [...]; natomiast od marca 2018 roku mieszka w Schronisku,

- "[...]" w swoim wystąpieniu podkreśla, że Wnioskodawca realizuje Indywidualny Program Wychodzenia z Bezdomności, porządkuje swoje sprawy zdrowotne, rodzinne i finansowe, na terenie Schroniska pracuje jako wolontariusz - pomocnik sanitariusza, jest niezwykle zaangażowany w pomoc i prace na rzecz współmieszkańców; ukończył podstawową terapię uzależnień od [...] w trybie stacjonarnym, utrzymuje [...], kontynuuje terapię pogłębioną w poradni leczenia uzależnień; jest osobą niezwykle zmotywowaną do zmiany swojej sytuacji życiowej oraz wyjścia z bezdomności; wiąże się to jednak z niezbędną pomocą Urzędu Dzielnicy [...]; jedyną szansą na wyjście z bezdomności jest uzyskanie umowy najmu lokalu z zasobu Miasta,

- z informacji "[...]" wynika, że w 2008 roku Wnioskodawca złożył wniosek o lokal z zasobów Gminy [...]; mimo pozytywnej decyzji komisji mieszkaniowej i zgłaszania aktualizacji wniosku (ostatnia w 2015 roku), gmina [...] nie potrafi określić terminu przyznania lokalu, z uwagi na brak wystarczających zasobów; zgodnie z pismem Urzędu Gminy [...] z [...] maja 2019 r. Wnioskodawca jest na [...] pozycji na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Gminy [...]; zasób ten liczy 80 mieszkań, w tym 22 lokale socjalne; z treści pisma wynika, że nie można przewidzieć terminu realizacji sprawy mieszkaniowej Wnioskodawcy; zgodnie z przepisami prawa miejscowego Gminy [...] odmawia się wynajęcia lokalu, jeżeli wnioskodawca nie zamieszkuje na terenie tej gminy co najmniej 5 lat; z dokumentacji wynika, że Wnioskodawca przebywa w Schronisku od marca 2018 roku; dlatego nie można go skreślić z listy osób oczekujących na najem lokalu,

- Wnioskodawca ma orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - wydane na stałe (według symbolu przyczyn niepełnosprawności [....]); według orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] maja 2018 r. Wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy - do [...] maja 2021 r.,

- zgodnie z dokumentacja medyczną z 2017 roku Wnioskodawca był hospitalizowany z powodu [...], przeszedł kilka operacji [...],

- w badanym okresie Wnioskodawca utrzymywał się z renty oraz zasiłku stałego,

- zgodnie z § 12 uchwały Nr LVIlI/1751/2009 Rady m.st. Warszawy w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), zwanej dalej "uchwałą mieszkaniową", umowa najmu socjalnego lokalu, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu, spełnia kryterium powierzchniowe, zamieszkuje w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej oraz znajduje się w niedostatku; kryterium niedostatku dla gospodarstw jednoosobowych wynosi obecnie 1430,00 zł.,

- zgodnie z § 2 uchwały mieszkaniowej, organy Miasta i dzielnicy winny dążyć jednocześnie do racjonalnego wykorzystania mieszkaniowego zasobu w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej Miasta,

- analiza sprawy wykazała, że Wnioskodawca mieszkał w latach 1998 r. – 2018 r. w [...]; zgodnie z pismem Urzędu Gminy [...] zainteresowany oczekuje na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu tej gminy; wobec tego nie jest zasadne zakwalifikowanie do realizacji wniosku o najem socjalny lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta - w Dzielnicy [...].

W skardze, przywołano następującą argumentację

- Wnioskodawca mieszka w [...] od urodzenia; w czasie trwania jego małżeństwa okresowo mieszkał na terenie gminy [...], po czym - od 2015 roku - mieszka w [...]; miasto to jest jego stałym miejscem pobytu; jego sytuacja zdrowotna wymaga zabezpieczenia egzystencji w postaci lokalu, w którym mógłby zamieszkać,

- w [...] Wnioskodawca był zameldowany ze względu na zawarcie związku małżeńskiego; rozpadł się on w 2015 roku i było to przyczyną jego wyprowadzenia się; [...] listopada 2018 r. wszczęto z urzędu postępowanie o jego wymeldowanie; [...] grudnia 2018 r. Wnioskodawca zeznał w Urzędzie, że od trzech lat-to jest od 2015 r. nie mieszka w [...],

- Wnioskodawca przebywa w [...] od 2015 roku; jest osobą bezdomną - zarejestrowaną w Schronisku w [...]; przebywa tam od 2018 roku,

- od 2015 roku Wnioskodawca mieszkał najpierw w przestrzeni miejskiej i na [...] dworcach, a także - z uwagi na nadużywanie [....] - w przypadkowych mieszkaniach i u przypadkowych osób, którzy podobnie jak on byli [...]; potem korzystał z noclegowni - m.in. na [...]; w okresie jesienno-zimowym mieszkał w ogrodach działkowych na [...] w [...],

- Wnioskodawca w [....]

- składał zeznania podatkowe,

- korzystał ze świadczeń zdrowotnych i usług medycznych; załączono kopie dokumentów medycznych - z [...] szpitali i przychodni, w których się leczył,

- od [...] grudnia 2019 r. decyzją Prezydenta m. [...] przyznano Wnioskodawcy świadczenia z pomocy społecznej - w postaci schronienia dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi,

- Schronisko, gdzie przebywa Wnioskodawca jest ośrodkiem specjalistycznym dla osób przewlekle chorych; Wnioskodawca cierpi na schorzenia [...] ([....]), ma [....], zmiany zwyrodnieniowe w [...]; zwłaszcza ze względu na schorzenia [..] i ataki [....], które przed podjęciem leczenia były bardzo dokuczliwe, nie może mieszkać w zwykłej placówce dla osób bezdomnych; Schronisko umożliwia mu jedynie pobyt czasowy,

- z uwagi na niski poziom świadczenia rentowego wobec niezdolności do pracy, (712,75 zł netto, pomniejszone o kwotę zaległych alimentów o ok. 200 zł.) Wnioskodawcę całkowicie zwolniono z opłat za pobyt w ośrodku dla bezdomnych; jest to jednak tylko pobyt tymczasowy a jego stan zdrowia wymaga posiadania dachu nad głową na stałe,

- wiedząc o tym Wnioskodawca starał się o pomoc mieszkaniową w Dzielnicy [...], gdzie był zameldowany na pobyt stały od dziecka, oraz w gminie [...], gdzie mieszkał z żoną - dopóki małżeństwo nie zaczęło się rozpadać,

- [...] grudnia 2018 r. Wnioskodawca otrzymał potwierdzenie przyjęcia wniosku w Dzielnicy [...] w [....]; Uchwałą odmówiono mu zakwalifikowania na listę oczekujących na lokal z zasobów Miasta; argumentowano, że w [...] mieszka od 2018 roku oraz jest na liście oczekujących na lokal w [...]; nie jest to zgodne ze stanem faktycznym; w [...] Wnioskodawca zamieszkuje bowiem od 2015 roku oraz spełnia przesłanki określone w uchwale mieszkaniowej - jest osobą bezdomną, zarejestrowaną w ośrodku dla bezdomnych; obecnie Wnioskodawca ma podpisaną umowę trójstronną - pomiędzy nim, Schroniskiem i Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m. [...] - na realizację Programu Wychodzenia z Bezdomności; wcześniej od listopada 2018 do stycznia 2020 roku był objęty dwustronnym Indywidualnym Programem Wychodzenia z Bezdomności; Wnioskodawca realizuje program wychodzenia z bezdomności oraz terapię [...]; od września 2017 roku zachowuje [...],

- Wnioskodawca uzyskuję niskie świadczenie rentowe, które nie pozwala mu zaspokoić potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, jest schorowany, a brak stałego miejsca zamieszkania pogorszy jego stan zdrowia; na [...] się wychował i spędził kilkadziesiąt lat życia,

- [...] jest centrum życia Wnioskodawcy; mieszka tu na stałe, nie zamierza wrócić do [....] - jest rozwiedziony; w [...] rozlicza się z podatków, korzysta ze służby zdrowia; stanowi to dowód, że jest mieszkańcem [...].

W odpowiedzi na skargę Zarząd wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że Uchwała nie narusza prawa. Dodatkowo podniesiono:

- Wnioskodawca, jako wieloletni mieszkaniec Gminy [...] (jak deklaruje od 1998 do 2015 roku) o pomoc mieszkaniową zwrócił się w pierwszej kolejności do Urzędu Gminy [...]; tam zakwalifikowano jego wniosek do realizacji,

- tym samym Wnioskodawca oczekuje na przydział lokalu z mieszkaniowego zasobu tej Gminy; co wynika z pisma Urzędu Gminy [...] z [...] maja 2019 r., lokale socjalne wskazywane są wnioskodawcom, zgodnie z pozycją na liście; tak więc Wnioskodawca będzie mógł uzyskać lokal socjalny z mieszkaniowego zasobu Gminy [...] - po zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych osób oczekujących na wyższych pozycjach na liście przydziału; zaznaczono, że - zgodnie z powołanym pismem Urzędu - odmawia się wynajęcia lokalu, jeżeli wnioskodawca nie zamieszkuje w gminie przez okres co najmniej 5 lat; natomiast jak wskazano w danym piśmie: "Z dokumentacji dołączonej do wniosku wynika, iż Pan J. C. przebywa w placówce od [...].03.2018 r., a wcześniej faktycznie mieszkał na terenie Gminy [...] (meldunek stały od 2002 r.). Mając powyższe na uwadze, organ nie może skreślić Pana J. C. z listy osób oczekujących na najem lokalu socjalnego - jednopokojowego z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie zamieszkuje w Gminie [...] zaledwie od 14 miesięcy.",

- tym samym Wnioskodawca - mimo niezamieszkiwania na terenie Gminy [...] - nie powinien być skreślony z listy osób oczekujących na najem mieszkania w tej Gminie do marca 2023 roku; w tej sytuacji potrzeby zainteresowanego zostaną zabezpieczone przez Gminę [...],

- według posiadanych przez Urząd Gminy [...] informacji Wnioskodawca zamieszkiwał na jej terenie do marca 2018 roku - do dnia, w którym zamieszkał w Schronisku, zaś Wnioskodawca deklaruje, że do 2015 roku; tym samym informacje zawarte w oświadczeniach oraz w skardze nie pokrywają się z ustaleniami poczynionymi przez Gminę [...],

- mając powyższe na względzie - a w szczególności zobowiązanie organów Miasta i Dzielnicy do racjonalnego gospodarowania mieszkaniowym zasobem Miasta, wynikające z § 2 uchwały mieszkaniowej, uwzględniając zakwalifikowanie Wnioskodawcy do pomocy mieszkaniowej w ramach zasobu mieszkaniowego Gminy [...] - zasadnie odmówiono przyjęcia do realizacji wniosku,

- sama chęć Wnioskodawcy zamieszkania na terenie Dzielnicy [....] nie stanowi podstawy do jego umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta; tym samym nie ma racjonalnego powodu, dla którego Wnioskodawca miałby oczekiwać na pomoc mieszkaniową na dwóch listach - w Gminie [...] i Dzielnicy [...] m.[...],

- takie uprzywilejowanie nie ma umocowania prawnego; ponadto byłoby niesprawiedliwe społecznie - szczególnie, gdy obecnie ponad 400 rodzin jest zakwalifikowanych do udzielenia pomocy mieszkaniowej, a czas oczekiwania na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Dzielnicy [...] m. [...] jest liczony w latach; zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych mieszkańców Dzielnicy [...] odbywa się w ramach już istniejącego zasobu, a odzysk lokali następuje jedynie w wyniku eksmisji, zgonu lub dobrowolnego opuszczenia mieszkania przez lokatorów i jest niewystarczający w stosunku do zgłaszanych potrzeb; grupa jednoosobowych gospodarstw domowych jest natomiast najliczniejszą, oczekującą na pomoc mieszkaniową w Dzielnicy [...].

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym wobec treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1758, ze zm.), § 4 zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. oraz § 1 pkt 2 i § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym – tak zarządzenie k. 57 akt sądowych.

Sąd zważył, co następuje:

Na wstępie należy odnotować, że - na co trafnie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę - wprawdzie w jej części wstępnej wskazano, jakoby przedmiotem zaskarżenia była cała Uchwała, lecz z treści uzasadnienia wynika jednoznacznie intencja Wnioskodawcy - zakwestionowanie tego aktu jedynie w zakresie, w jakim dotyczy on jego indywidualnej sytuacji prawnej. W tych więc wyłącznie granicach Sąd rozpoznał sprawę, kontrolując legalność Uchwały.

W danym zakresie skarga jest zasadna.

Jak wskazuje się trafnie w judykaturze: "(....) uchwała w przedmiocie umieszczenia na liście osób do zawarcia umowy najmu jest w orzecznictwie kwalifikowana jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawie z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Do postępowań zwieńczonych taką uchwałą nie ma odesłania do stosowania przepisów k.p.a. w zakresie postępowania dowodowego i gwarancji procesowych podmiotu. Powyższe nie oznacza jednak, że organ podejmujący taką uchwałę jest zwolniony z rzetelnego przeprowadzenia postępowania, udokumentowania okoliczności tego postępowania oraz wskazania kompletnego uzasadnienia swojego stanowiska. Obowiązek taki wynika z § 22 ust. 2 kwestionowanej uchwały oraz aksjologii systemu prawa administracyjnego. Zgodnie z zasadą praworządności organy władzy publicznej są zobowiązane do przedstawienia uzasadnienia swojego aktu działania, który dotyczy uprawnienia lub obowiązku jednostki." (tak np. wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1428/17 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W tym kontekście należy wskazać, że rolą Sądu jest ocena legalności działania organu kolegialnego (Zarządu Dzielnicy) w kontekście wyjaśnienia przezeń istotnych okoliczności faktycznych sprawy, wobec treści przepisów prawa materialnego, zakreślających, kto jest uprawniony do zawarcia umowy najmu na lokal z zasobów gminy (tu zamieszczenia na stosownej liście). Konkluzje organu winny być natomiast odzwierciedlone w uzasadnieniu stosownej uchwały.

Treść uzasadnienia Uchwały – wobec komunikowanych w skardze argumentów i okoliczności, które nie były przedmiotem rozważań organu (w kontekście ich wagi w sprawie a potem ewentualnego zweryfikowania) - nie pozwala uznać, aby sprawa została szczegółowo rozważana w istotnych aspektach. W szczególności nie jest możliwe stosownie dokładne zrekonstruowanie, jakie były ustalenia faktyczne i przesłanki wydania kwestionowanego aktu, którym odmówiono umieszczenia Wnioskodawcy na stosownej liście osób, uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobów Miasta.

Rozpoznawana sprawa ma - w pewnym aspekcie - skomplikowany charakter, czego nie odzwierciedla argumentacja w uzasadnieniu Uchwały. Nie pozwala to uznać, że sprawę stosownie wnikliwie rozpatrzono w jej istotnych aspektach.

Chodziło mianowicie – co bezsporne - o ewentualne udzielenie pomocy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych (dalej jako "pomoc mieszkaniowa") osobie bezdomnej. W świetle przepisów ogólnych - ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminnym i o zmianie kodeksu cywilnego (obecnie opubl. w Dz.U. z 2020 r. poz. 611 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o lokalach" - ani też regulującego te kwestie stosownego aktu prawa miejscowego - uchwały mieszkaniowej - nie budzi wątpliwości, że pomoc mieszkaniowa gminy powinna być przyznawana także osobie bezdomnej (tak expresis verbis § 4 pkt. 1 in principio czy § 7 ust. 1 pkt 4, § 22 ust. 1 czy 26 ust. 3 uchwały mieszkaniowej) - obowiązek w danym zakresie obciąża wszak gminę. Nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie, że Wnioskodawca jest osobą bezdomną oraz spełnia kryteria dochodowe (w myśl § 4 pkt 2 uchwały mieszkaniowej), co nie wykluczałoby uzyskania pomocy z zasobów mieszkaniowych Miasta.

Trafnie równocześnie wskazuje organ, że - zapewniając pomoc mieszkaniową - musi się kierować kryterium racjonalnego wykorzystania ograniczonych zasobów (tak § 2 uchwały mieszkaniowej).

Należy podkreślić, że przy zapewnieniu pomocy mieszkaniowej osobom bezdomnym należy mieć na uwadze następujące uwarunkowania prawne i faktyczne. Pomoc mieszkaniowa gminy - jako zadanie obciążające określony szczebel struktur samorządowych – odnosić należy generalnie wyłącznie do osób mieszkających na obszarze danej jednostki terytorialnej, bądź osób, których przebywanie tam jest obiektywnie uzasadnione – patrz pojęcie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej, w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o lokalach. Ocena, czy konkretna osoba spełnia to kryterium jest z kolei utrudniona, gdy chodzi o osobę bezdomną, której cecha immanentną jest okresowy brak stałego miejsca zamieszkania. Nie sposób wywodzić z tego, że przemieszczenie osoby bezdomnej do konkretnego miejsca na obszar określonej jednostki samorządowej musi skutkować uznaniem jej za uprawnioną do pomocy mieszkaniowej w gminie, gdzie zgłosi taką potrzebę. Nie sposób takiej intencji przepisywać prawodawcy, który nałożył na gminy zadanie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Generowałoby to swoistą "turystykę mieszkaniową" osób bezdomnych, które są zainteresowane uzyskaniem lokalu z zasobu gmin - przenoszenia się tam, gdzie istnieje najlepsze perspektywa uzyskania mieszkania - jak również składania przez takie osoby wniosków równocześnie w wielu miejscach - z założeniem przyjęcia lokalu, tam gdzie zostanie on zrealizowany najwcześniej.

Mając na uwadze to uwarunkowanie organ gminy, do której wpływa wniosek, jest uprawniony do weryfikacja wpierw, czy daną osobę należy uznać za bezdomną, której pomoc mieszkaniowa powinna być zapewniona przez daną gminę - w kontekście jej stałego i trwałego związku z danym miejscem – np. w związku z wieloletnim, dotychczasowym zamieszkiwaniem. Nie mogą mieć tu natomiast znaczenia przesądzającego podnoszone w skardze kwestie jak to, że:

- stan zdrowia Wnioskodawcy przemawia za jego pozostaniem w określonym miejscu (może być mu tu świadczona pomoc w najszerszym potrzebnym faktycznie zakresie)

- Wnioskodawca wskazywał dana gminę w deklaracji podatkowej, czy korzystał na danym terenie z doraźnego wsparcia gminy w postaci miejsca w ośrodku dla bezdomnych lub pomocy medycznej bądź w formie finansowej.

Nie sposób bowiem uznać, aby pomoc taka nie musiała być udzielana przez gminę osobie przebywającej na jej terenie - wobec jej faktycznych doraźnych potrzeb - w nagłych sytuacjach. W takich przypadkach nie ma racjonalnego uzasadnienia, dla poszukiwania jednostki samorządu terytorialnego właściwej dla udzielenia danego rodzaju pomocy. Inaczej ma się jednak rzecz, gdy chodzi o pomoc mieszkaniową. Dotyczy ona bowiem osób przynależących do określonej wspólnoty samorządowej - generalnie, stale przebywających na danym terenie i powiązanych z danym terenem pewnymi więzami społecznym, zawodowym itp. Znajduje to zresztą odzwierciedlenie w treści samej uchwały mieszkaniowej, gdzie przewiduje się wynajmowanie lokali z zasobu mieszkaniowego gminy "osobom" (§ 4 zdanie wstępne), zaś wyrazowi temu nadano szczególne znaczenie - to ten kto "wykaże, że Warszawa jest miejscem jej stałego pobytu" (tak § 1 pkt 21 Uchwały).

W tym kontekście należy odnotować, że rozpoznając sprawę Wnioskodawcy nie oceniono w istocie wnikliwie jego sytuacji faktycznej na etapie rozpoznawania wniosku. Musiałoby to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia Uchwały w kwestiach odnoszących się do jego osoby. Zasadnie wprawdzie odnotowano, że przez szereg lat Wnioskodawca był mieszkańcem gminy [...] i łączyły go trwałe związki osobiste z daną jednostką terytorialną. Jednakże sytuacja ta - co bezsporne - uległa zmianie najpóźniej [...] marca 2018 r. Od tego czasu Wnioskodawca stał się - na dłuższy czas - mieszkańcem Schroniska - na terenie [....].

Co wskazano wcześniej, skorzystanie z pomocy doraźnej dla bezdomnych nie tworzy jeszcze po stronie określonej osoby uprawnienia do uzyskania pomocy mieszkaniowej danej gminy na zasadach analogicznych do jej stałych mieszkańców. W rozpoznawanej sprawie Wnioskodawca podniósł jednak, że wyspecjalizowana jednostka Urzędu Miasta - zajmująca się pomocą społeczną (Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m. [....]) - zawarła z nim – jeszcze przed podjęciem Uchwały - umowę, w której wskazano, że elementem realizowanego programu będzie prawo do wsparcia w uzyskaniu lokalu z zasobów mieszkaniowych miasta. Twierdzenie to znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych - tak § 2 pkt 4 umowy z 28 stycznia 2010 r. (k. 85 i 86), której kopię załączono także do skargi (k. 27 i 28). Zawierając taką umowę organ Miasta (Sąd nie ma podstaw przypuszczać by podpisana pod dokumentem osoba – pracownik socjalny ośrodka pomocy społecznej - nie działała w granicach upoważnienia) ocenił, że Wnioskodawcę łączą trwałe więzi z daną jednostką terytorialną – stanowi ona miejsce, gdzie koncentrują się jego interesy życiowe. Okoliczność ta jest istotna w sprawie, gdyż w takiej sytuacji należało wyjaśnić, czy na etapie podjęcia Uchwały owa ocena mogła być inna, a jeśli tak – z czego to wynikało. Tylko w takim przypadku możliwe byłoby nieuwzględnienie wniosku o wpisanie na listę osób oczekujących, jako bezdomnej - dana osoba nie byłaby wówczas uprawniona do pomocy mieszkaniowej określonej gminy. Należy przy tym odnotować, że - w myśl § 7 ust. 1 pkt 4 uchwały mieszkaniowej - osobom, bezdomnym, objętym prowadzonym we współpracy z ośrodkiem pomocy społecznej programem wychodzenia z bezdomności przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu.

Wbrew z kolei wywodom organu, przeszkodą dla umieszczenia Wnioskodawcy na liście nie może być samo zwrócenie się przezeń o pomoc z zasobów mieszkaniowych w innej gminie - niezależnie od tego, czy byłby on osobą bezdomną. Stosowne przepisy –ustawa o lokalach ani akt prawa miejscowego (uchwała mieszkaniowa) - nie statuują bowiem takiej przeszkody. Wywodzenie tego rodzaju zasady z reguły racjonalnego gospodarowania zasobami mieszkaniowymi (w myśl § 2 uchwały mieszkaniowej) jest zbyt daleko idące - prowadzi do wykładania przepisów w sposób ograniczający uprawnienie do uzyskania lokalu mieszkalnego, bez konkretnych postaw prawnych.

Samo wprawdzie zamieszczenie danej osoby na liście oczekujących w innej gminie może budzić uzasadnione wątpliwości, czy w istocie swoje centrum życiowe upatruje ona na obszarze danego terytorium, gdzie jest rozpatrywany wniosek. Nie musi jednak niczego przesądzać. Jedynie, gdyby było realne uzyskanie lokalu mieszkalnego na podstawie wniosku złożonego w innej gminie, jeszcze przed spodziewanym terminem uzyskania go na obszarze właściwości danego organu (tu Zarządu Dzielnicy), w istocie racjonalnym mogłoby być nieujmowanie danej osoby na liście uprawnionych (powołana przez organ zasada racjonalności gospodarowania zasobami z § 2 uchwały mieszkaniowej). Takich okoliczności faktycznych nie ujawniono jednak w rozpoznawanej sprawie. Przeciwnie - ogólnie odnotowano, że termin realizacji podania Wnioskodawcy w gminie [...] nie jest możliwy do przewidzenia.

Nie może mieć znaczenia w sprawie - podnoszone w uzasadnieniu Uchwały – okoliczność, że Wnioskodawca może zostać skreślony z listy oczekujących na lokal w gminie [....] dopiero 5 lat od opuszczenia jej terenu, a termin ten jeszcze nie upłynął. Reguły prowadzenia polityki lokalowej przez inną gminę nie mogą mieć wpływu na sposób załatwienia konkretnego wniosku.

Jedynie na marginesie wypada odnotować, że - wedle zarzutów skargi oraz odpowiedzi na nią - może budzić zasadne wątpliwości gdzie jako bezdomny przebywał w istocie Wnioskodawca w latach 2015-2018 - na terenie gminy [...], czy też na obszarze [....]. Nie sposób wykluczyć, że składał on w danym zakresie sprzeczne deklaracje w różnych postępowaniach, co nie zasługiwałoby na aprobatę. Nie ma to jednak istotnego znaczenia z perspektywy rozpoznawanej sprawy, gdzie jest poza sporem fakt zamieszkiwania przez Wnioskodawcę na terenie [...] od 2018 roku (w Schronisku), jak i podpisanie z nim programu wychodzenia z bezdomności w dniu [...] stycznia 2020 r., którego elementem jest deklaracja pomocy organów gminy w wychodzeniu z bezdomności poprzez wsparcie przy uzyskaniu lokalu mieszkalnego z zasobów Miasta.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 147 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.

Rozpatrując ponownie sprawę Zarząd Dzielnicy uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.