Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1006/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 68 § 1 i § 2, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1,art. 191
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 145 § 3, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016r. sprawy ze skargi KK na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej KK kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta P., na podstawie art. 21 § 1 pkt 2, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p."), art. 1, 2, 3, 4, 5, 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm. – dalej: "u.p.o.l.") oraz uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] października 2007 r. w sprawie podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 177, poz. 3891 ze zm.), ustalił K. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2010 rok w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] stycznia 2013 r. K. K. złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] za 2013 rok, w której zadeklarowała do opodatkowania budynki mieszkalne o pow. 131 m2, dwa budynki niemieszkalne o pow. 19 m2 i 16 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 400 m2. Do informacji załączono kopię postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] października 2012 r. sygn. akt [...] [...] o nabyciu spadku po zmarłej w dniu [...] września 2008 r. M. G., będącej poprzednią właścicielką nieruchomości. Zgodnie z treścią postanowienia jedyną spadkobierczynią po zmarłej jest K. K.. Postanowienie to uprawomocniło się [...] listopada 2012 r. W dniu [...] kwietnia 2015 r. do organu podatkowego wpłynęło zawiadomienie Starosty [...] o zmianie w rejestrze gruntów, z którego wynika, że obecnym właścicielem opisanej nieruchomości jest K. K..

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe.

W dniu [...] grudnia 2015 r. do organu podatkowego wpłynęło pismo K. K., w którym wyjaśniła, że podatek za lata 2010, 2011 i 2012 opłacał Z. G.. Podatniczka wskazała na okoliczność, iż zapoznała się z treścią decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., wydanej na Z. G., będącej dowodem w postępowaniu sądowym eksmisyjnym, a w której "nadano mu status właściciela". Ponadto powołała się na sprawę, w której rozstrzygał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu i w której odmówiono jej wydania kopii dokumentów dotyczących wyżej opisanej nieruchomości za lata 2010 - 2012, gdyż nie była stroną w postępowaniach podatkowych dotyczących tego okresu. Niezrozumiałym jest też dla K. K. to, że organ podatkowy wszczął postępowanie wobec niej, a nie wobec Z. G. za lata 2010-2012.

Zdaniem organu podjęcie postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego za rok 2010 jest działaniem prawidłowym i zgodnym z przepisami prawa. W toku prowadzonego postępowania organ podatkowy ustalił, że K. K. nabyła prawo własności nieruchomości w drodze spadkobrania.

Stosownie do treści art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 poz. 121 ze zm. – dalej: "K.c.") spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Natomiast zgodnie z art. 925 K.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Zatem w ocenie organu faktyczne nabycie praw do przedmiotowej nieruchomości przez podatniczkę nastąpiło z dniem śmierci M. G., tj. z dniem [...] września 2008 r. W sytuacji zatem, gdy znany jest właściciel nieruchomości, organ podatkowy zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. ustala zobowiązanie w stosunku do niego. Co do osoby Z. G. organ zauważył, że nie jest on stroną przedmiotowego postępowania podatkowego.

W odwołaniu z [...] grudnia 2015 r. strona podniosła, że podatek od nieruchomości za lata 2010 - 2012 za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...] ustalony został na Z. G. i przez niego został zapłacony. Z. G. decyzjami organu podatkowego został uznany za właściciela w/w nieruchomości. Ponadto w okresie od [...] kwietnia 2008 r. do [...] czerwca 2014 r. Z. G. mieszkał na opodatkowanej nieruchomości.

Decyzją z [...] lutego 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 5 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 6 i 7 u.p.o.l., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że wymiar podatku od nieruchomości wobec K. K. został dokonany prawidłowo. Prawidłowe są ustalenia organu co do obowiązku podatkowego K. K. w podatku od nieruchomości za 2010 rok. Prawidłowo również ustalona została wysokość tego podatku.

Kolegium wskazało, że podnoszone przez odwołującą kwestie związane z wydaniem decyzji podatkowej wobec Z. G. i płaceniem przez niego podatku od przedmiotowej nieruchomości nie mają wpływu na obowiązek podatkowy w podatku do nieruchomości K. K.. Z akt sprawy wynika, że odwołująca w 2010 roku była właścicielem działki położonej w P. przy ul. [...], tym samym na niej ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.

W skardze z dnia [...] maja 2016 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta P. dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2010.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nieruchomość położoną w P. przy ul. [...] nabyła w drodze sądowego postępowania spadkowego toczącego się od października 2008 r. do [...] października 2012 r. Postępowanie sądowe miało na celu ustalić i wydać postanowienie w sprawie własności tej nieruchomości, ponieważ były dwa testamenty notarialne - skarżącej ze stycznia 1986 r. i jej brata Z. G. ze stycznia 2008 r. Sprawa sądowa zakończyła się [...] października 2012 r., w wyniku której właścicielem nieruchomości została skarżąca. Skarżąca kwestionuje obciążenie jej podatkiem od nieruchomości za 2010 rok od nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. W 2010 roku na nieruchomości tej mieszkał Z. G. i na niego wydana była decyzja wymiarowa w sprawie podatku od nieruchomości. W ocenie skarżącej, skoro Z. G. zapłacił podatek od nieruchomości za 2010 rok na podstawie ostatecznej decyzji podatkowej, brak jest podstaw do wydawania kolejnej decyzji zobowiązującej skarżącą do zapłaty tego podatku. Do skargi skarżąca załączyła decyzję Prezydenta Miasta P., ustalającą Z. G. wymiar podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie [...]zł oraz dowód uiszczenia podatku za 2010, 2011 oraz 2012 rok.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do oceny przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z unormowaniami zawartymi w dziale IV Ordynacji podatkowej, to na organach ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, którym towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 121 § 1 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W toku takiego postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Stosownie do art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest zatem zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, a także ich prawidłowa ocena. Dowodem w sprawie podatkowej jest przy tym wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest to sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje natomiast na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie i pokrycie w zgromadzonych dowodach (art. 191 O.p.).

Analiza akt sprawy, w tym uzasadnień decyzji obydwu organów podatkowych prowadzi do wniosku, że powyższe normy prawne nie zostały zrealizowane w niniejszej sprawie. Organy podatkowe uchybiły powyższym zasadom ze skutkiem prowadzącym do uchybienia przepisom prawa materialnego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że K. K. na skutek dziedziczenia po zmarłej w dniu [...] września 2008 r. M. G. z chwilą otwarcia spadku stała się właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Okoliczność powyższa stwierdzona została postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] października 2012 r. o sygn. akt [...] [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po M. G., a wiedzę o niej organ I instancji uzyskał w styczniu 2013 r., kiedy K. K. złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości wraz z odpisem postanowienia. Organ stwierdził zatem, że K. K. jako właściciel zabudowanej nieruchomości jest podatnikiem podatku od nieruchomości i ciąży na niej obowiązek podatkowy w tym podatku za 2010 rok.

Tymczasem skarżąca zarówno do odwołana jak i do skargi przedłożyła decyzję nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2011 r., ustalającą jej bratu Z. G. wymiar podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie [...]zł. Jednocześnie skarżąca przedłożyła dowody, z których wynika, że podatek za lata 2010 - 2012 został uiszczony. Dodatkowo w skardze wyjaśniła, że postępowanie spadkowe toczyło się od października 2008 r. do [...] października 2012 r. ponieważ były dwa testamenty notarialne. W dniu [...] stycznia 2013 r. K. K. złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] za 2013 rok wraz z kopią postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] października 2012 r. sygn. akt [...] [...] o nabyciu spadku po zmarłej w dniu [...] września 2008 r. M. G.. Zgodnie z treścią tego postanowienia jedyną spadkobierczynią po zmarłej jest skarżąca. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu [...] listopada 2012 r.

Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów i informacji można wywnioskować, że wymiar podatku od przedmiotowej nieruchomości za lata 2010 - 2012 został ustalony wobec Z. G., który został uznany za stronę postępowania, wobec którego organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego za 2010 rok z tytułu podatku od nieruchomości i w konsekwencji wydał w dniu [...] marca 2011 r. decyzję.

Tak więc w świetle powyższego należałoby przyjąć, że organ podatkowy w latach 2010 - 2012 za jedynego właściciela, a przynajmniej samoistnego posiadacza, przedmiotowej nieruchomości uważał Z. G.. Z kolei ze skargi wynika, że skarżąca pozostawała w przekonaniu, że skoro decyzje kierowane były do Z. G., który podatek płacił, to na niej taki obowiązek nie ciążył. Dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia o nabyciu spadku po M. G. skarżąca w dniu [...] stycznia 2013 r. złożyła informację w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2013. W konsekwencji należałoby uznać, że skoro skarżąca w latach 2010 - 2012 nie była uważana przez organ podatkowy za właściciela, to nie ciążył na niej obowiązek składania deklaracji przewidzianej w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro zaś podatki za wspomniany okres uiszczał Z. G., to również należałoby przyjąć, że składał on stosowne deklaracje podatkowe.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że w badanej sprawie organy nie wzięły pod uwagę treści przepisu art. 68 O.p., który dotyczy przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 21 § 1 pkt 2 O.p., a zatem powstających poprzez doręczenie decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania). W świetle przepisu art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

W przedmiotowej sprawie decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe za rok 2010 została doręczona skarżącej w dniu [...] grudnia 2015 r. Natomiast obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za rok 2010 powstałby, gdyby decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe doręczono przed upływem roku 2013.

Według art. 145 § 3 P.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 tegoż artykułu tj. gdy sąd, uchylając decyzję lub postanowienie w całości albo w części albo stwierdzając nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, stwierdzi podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, zobowiązany jest do jednoczesnego umorzenia takiego postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, stwierdzając przesłanki do umorzenia postępowania podatkowego w świetle art. 208 O.p., Sąd wstępuje niejako w rolę organu podatkowego i rozstrzyga sprawę administracyjną poprzez umorzenie tego postępowania.

Mając zatem powyższe na uwadze, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić, a postępowanie umorzyć.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 3 oraz art. 200 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.