Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 967/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 2 pkt 3,  art. 4 pkt 4,  art. 42 ust. 1,  art. 92 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej T. T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] nałożył na T. T. karę pieniężną w wysokości [...] zł, z tytułu wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, wymaganej zgodnie z art. 42 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym i jednocześnie umorzył postępowanie wobec H. T. jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w dniu [...], na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], funkcjonariusze Grupy Mobilnej Wydziału Zwalczania Przestępczości działając z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą

o nr [...] należących do H. T. Kierowca pojazdu M. M. nie posiadał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz licencji lub zaświadczenia na wykonywanie transportu drogowego tłumacząc, że właściciel przedmiotowego pojazdu prowadzi gospodarstwo rolne i nie musi posiadać żadnych dokumentów na wykonywanie transportu drogowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem o nr [...], z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy w przedmiotowej sprawie został naruszony przepis art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym.

W dniu [...] do Oddziału Celnego wpłynęło pismo T. T. w którym oświadczyła, że w dniu kontroli tj. [...], H. T. wykonywał transport drogowy na potrzeby jej gospodarstwa i w jej imieniu. Do oświadczenia dołączyła, potwierdzoną za zgodność z oryginałem decyzję nr [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego za grunty należące do niej, oraz kserokopię odcinka wpłaty składki ubezpieczenia do KRUS za I kwartał [...]r.

Postanowieniem nr [...]z dnia [...]rozszerzono postępowanie o T. T.

Strony poinformowane o zakończeniu postępowania dowodowego nie wniosły uwag i nie złożyły wyjaśnień.

Organ stwierdził, iż art. 42 ust.1 ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r. Nr 204, poz. 2088) nakłada na podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, a art. 87 ust. 1 w/w ustawy nakłada obowiązek posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia należnej opłaty.

Analiza zebranych materiałów w trakcie prowadzonego postępowania, zdaniem organu, wskazuje, że faktyczną stroną w postępowaniu jest T. T. i jako rolnik wykonujący transport na potrzeby własne winna posiadać do kontroli jedynie kartę opłaty drogowej. Tym samym w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy nastąpiła zmiana kwalifikacji naruszeń obowiązków określonych w ustawie, wskazanych w protokole kontroli nr [...]. Strona w trakcie prowadzonego postępowania przedstawiła dokument potwierdzający wpłatę składek do KRUS oraz decyzję nr [...] w sprawie wymiaru podatku za grunty rolne, jako dowód wystarczający na zwolnienie rolników od posiadania zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym.

Organ uznał, iż przedstawione przez T. T. dokumenty nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy co do obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, gdyż w myśl obowiązujących przepisów o transporcie drogowym, do zakupu karty opłaty drogowej zobowiązani są zarówno przedsiębiorcy jak

i podmioty niebędące przedsiębiorcami ( również rolnicy). Stanowi o tym art. 3 ust. 2 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy, który wskazuje, że do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się w sposób odpowiedni przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego (przewóz na potrzeby własne), a więc również art. 42 ustawy, nakładający obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Od powyższej decyzji odwołała się T. T. W odwołaniu podniosła, że przedmiotowa decyzja jest sprzeczna z przepisami ustawy o transporcie drogowym, bowiem rolnicy, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

7 września 2005r. sygn. akt OSK 1760, nie mają obowiązku uiszczania opłaty drogowej.

Strona podniosła również zarzut nieważności postępowania z uwagi na fakt, iż w sprawie zostały wydane dwie decyzje, które zawierają tę samą datę i ten sam numer, tę samą sentencję, ale inne oznaczenie strony. Ponadto zwróciła uwagę, iż

w decyzji nie została podana pełna podstawa prawna, którą winien być przepis art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie błędnie podany art. 105 § 1 Kpa. Zdaniem Strony, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, niedopuszczalne jest łączenie decyzji ustalającej z decyzją o umorzeniu, albowiem skutkuje to ich nieważnością.

W związku z powyższym T. T. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 7 Kpa. Zdaniem odwołującej się takie postępowanie organów celnych narusza prawa strony określone przepisami od art.6 do art.16 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]

Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 42, art. 42a, art. 87 ust. 1 i ust. 2 , art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001r.o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz.2088 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Organ ustalił, iż jak wynika z treści protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] oraz protokołu przesłuchania świadka z dnia [...], w dniu [...] na drodze krajowej nr [...] na 80 km za miejscowością [...], w kierunku na [...], funkcjonariusze Grupy Mobilnej Wydziału Zwalczania Przestępczości Izby Celnej dokonali kontroli samochodu ciężarowego marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą uniwersalną marki [...], o nr rejestracyjnym [...], należących do H. T. . Kierujący pojazdem, M. M., okazał do kontroli:

- prawo jazdy nr [...],

- dowód rejestracyjny pojazdu o nr rej. [...],

- dowód rejestracyjny przyczepy o nr rej. [...],

- polisę ubezpieczeniową nr [...].

Zarówno kierowca, jak i jadący z nim właściciel pojazdu, nie posiadał karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych, wymaganej w myśl art. 42 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego, wymaganego w myśl art. 87 ust. 1 ww. ustawy lub zaświadczenia na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne wymaganego zgodnie z treścią art. 33 ww. ustawy. Podczas kontroli M. M. oświadczył, iż nie posiada ww. dokumentów, ponieważ jedzie

z właścicielem pojazdu, który posiada gospodarstwo rolne i według jego wiedzy nie musi mieć żadnych dokumentów dotyczących wykonywanego przewozu drogowego. Ponadto, poproszony w trakcie kontroli o wyjaśnienia, H. T. , tj. właściciel pojazdu oświadczył, iż nie wiedział o konieczności posiadania karty opłaty drogowej

i wypisu z zaświadczenia lub licencji. Oświadczył także, że prowadzi gospodarstwo rolne, jednak nie posiadał przy sobie zaświadczenia stwierdzającego ten fakt.

W piśmie z dnia [...], T. T. oświadczyła, iż posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha w miejscowości [...], które otrzymała od swojego ojca H. T. . Ponadto oświadczyła, że wykonywany przez ojca transport drogowy w dniu [...] był wykonywany na potrzeby jej gospodarstwa i na jej prośbę. Do przedmiotowego oświadczenia T. T. załączyła zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały, uwierzytelnioną kopię decyzji nr [...] z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku rolnego za grunty, których jest właścicielem oraz kserokopię odcinka wpłaty składki ubezpieczenia do KRUS za I kwartał [...]r.

Zaskarżoną decyzją Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na T. T. karę pieniężną w wysokości [...], z tytułu wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, wymaganej zgodnie z art. 42 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym i jednocześnie postanowił umorzyć postępowanie wobec H. T. jako bezprzedmiotowe.

Organ odwoławczy, z uwagi na konieczność uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego, pismem nr [...] z dnia [...], zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego z prośbą o przesłuchanie osób sporządzających protokół kontroli z dnia [...] na okoliczność ustalenia miejsca dokonania kontroli oraz sporządzenie szkicu sytuacyjnego miejsca zdarzenia.

W dniu [...] do Izby Celnej wpłynęło pismo

nr [...], z dnia [...], protokół przesłuchania świadka z dnia [...] wraz ze szkicem sytuacyjnym wskazującym na miejsce przeprowadzenia kontroli w przedmiotowej sprawie.

Stronom umożliwiono wypowiedzenie się w sprawie materiałów zgromadzonych

w aktach sprawy.

Organ odwoławczy ustalił, iż zakres przedmiotowy ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (obowiązujący na dzień: 19 lutego 2007r. tj. na dzień przeprowadzenia kontroli) został określony w art. 1 ust. 1. Zgodnie z brzmieniem w/w przepisu, przedmiotowa ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego; międzynarodowego transportu drogowego; niezarobkowego krajowego przewozu drogowego; niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony

w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy.

Z akt niniejszej sprawy wynika, iż w dniu [...] do kontroli zatrzymany został zespół pojazdów tj. samochód ciężarowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą uniwersalną marki [...] o numerze rejestracyjnym

[...]. Z dokumentów przedłożonych w trakcie kontroli tj. dowodu rejestracyjnego samochodu ciężarowego marki [...] (seria [...]) oraz przyczepy ([...]) wynika, iż maksymalna masa całkowita wynosi odpowiednio [...] kg i [...] kg, co w rezultacie odpowiada całkowitej masie w wysokości [...] kg, a zatem ponad 3.5 tony.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, a więc także rolników - stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego transportu drogowego (przewozu na potrzeby własne), a więc również przepis art. 42 ustawy, w myśl którego podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie.

Ustawa o transporcie drogowym wyłącza z tego obowiązku w art. 42 ust. 1 pkt 1 -4 :

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdy transportu kombinowanego;

3) pojazdy realizujące komunikację miejską;

4) zakłady pracy chronionej łub zakłady aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne.

Z kolei, zgodnie z art. 4 ust. 6a w/w ustawy, przewóz drogowy jest to transport lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.

w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370z 31.12.1985r.).

Zgodnie z art. 4 lit. a w/cyt. rozporządzenia przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd,

z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Jak wynika z art. 3 lit. h przedmiotowego rozporządzenia nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony, używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż strona nie podlega wyłączeniu wskazanemu w w/cyt. przepisie albowiem zespól pojazdów, którym przewożono zboże w dniu [...], miał dopuszczalną masę całkowitą powyżej 7,5 tony.

Wobec tego wyjaśnienia T. T. zawarte w piśmie z dnia [...], iż przewóz zboża odbywał się na potrzeby jej gospodarstwa w związku

z występującą w 2006r. klęską suszy, a więc był to przewóz o charakterze niehandlowym, nie mają w tej sprawie znaczenia. Skutkuje to tym, iż T. T. ,

w imieniu której i na której rzecz wykonywany był przewóz, ponosi odpowiedzialność z tytułu naruszenia art. 42 w/cyt. ustawy.

Analizując postępowanie prowadzone przez organ I instancji należy stwierdzić, iż w jego toku T. T. złożyła oświadczenie, z którego jednoznacznie wynika, iż osobą wykonującą przewóz drogowy była ona - prowadząca gospodarstwo rolne, a nie H. T. , jak pierwotnie ustalono podczas przeprowadzonej kontroli. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji słusznie uznał T. T. za podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty drogowej, a tym samym odpowiedzialny za naruszenie art. 42 ustawy o transporcie drogowym, a postępowanie wszczęte wobec H. T. umorzył jako bezprzedmiotowe.

Podnoszona przez stronę kwestia niesłusznego powołania art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jako podstawy umorzenia postępowania nie zasługuje więc na uwzględnienie, bowiem prowadzenie postępowania

w stosunku do H. T. stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego przez organ I instancji była wynikiem zmiany ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy polegającej na wykluczeniu H. T. z kręgu osób odpowiedzialnych za naruszenie art. 42 w/cyt. ustawy.

Podnoszona przez odwołującą się kwestia niedopuszczalności łączenia decyzji ustalającej z decyzją o umorzeniu nie znajduje potwierdzenia

w obowiązujących przepisach, ani też orzecznictwie sądów administracyjnych.

Zgodnie z brzmieniem art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego

w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Organ I instancji skorzystał z ww. możliwości i po przeprowadzeniu postępowania wydał decyzję, w której z jednej strony rozstrzygnął sprawę, wobec T. T., co do jej istoty, z drugiej strony umorzył postępowanie w stosunku do H. T. jako bezprzedmiotowe. Powyższe nie stanowi o nieważności przeprowadzonego postępowania, bowiem w myśl art. 104

§ 2 Kpa decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji.

Z treści art. 42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym wynika, iż aby uznać opłatę drogową jako należną, przejazd pojazdem musi nastąpić po drodze krajowej.

Z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] wynika, iż kontrola miała miejsce na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], jednakże z uzupełniającego go protokołu przesłuchania świadka nr [...] z dnia [...] wynika, iż kontrola ta miała miejsce na drodze krajowej nr [...] na 80 km za miejscowością [...] w kierunku na [...]. Na podstawie delegacji ustanowionej w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 204, poz. 2086 z późn. zm.), Minister Infrastruktury określił przebieg dróg krajowych w rozporządzeniu z dnia 17 marca 2004r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorski, mazowieckim, pomorskim, śląskim, zachodniopomorskim (Dz.U. Nr 60, poz. 566). Załącznik nr 6 do w/w rozporządzenia zawiera przebieg dróg krajowych w województwie zachodniopomorskim. Z pozycji [...] w/w załącznika wynika, iż droga krajowa nr [...] przebiega m.in. w obrębie powiatu [...] przez gminę [...] oraz w obrębie powiatu [...] przez gminę [...]. Z uwagi na powyższe, należy uznać, iż w/w odcinek drogi został uwzględniony w w/w rozporządzeniu a zatem stanowi drogę krajową.

Dyrektor Izby Celnej zauważył, iż art. 42 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, nakłada na podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5t po drogach krajowych. Jedynym dowodem na to, że przedsiębiorca uiścił opłatę drogową jest posiadanie karty, w pojeździe bądź dostarczenie w postępowaniu wyjaśniającym jednej z długoterminowych kart opłat drogowych wykupionych co najmniej na dzień przed kontrolą, (4.1 załącznika do w/w ustawy).

W przypadku nie posiadania przez kierowcę w trakcie kontroli karty opłaty drogowej, organ celny zobowiązany jest do nałożenia kary przewidzianej przepisem art. 92 ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 4 z dnia 6 września 2001r. w związku z punktem 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł.

Organ podkreślił, iż w wysokość kar pieniężnych za poszczególne rodzaje naruszeń została ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym,

a zatem nie ma możliwości odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej, czy też "zmiany " jej wysokości w zależności od okoliczności sprawy np. nieświadomego działania, czy trudnej sytuacji finansowej.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego sprzeczności decyzji

z przepisem art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, który został podany w uzasadnieniu jako podstawa prawna nałożenia kary pieniężnej na T. T. , Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż jest on bezzasadny. Zgodnie z treścią ww. przepisu, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Zgodnie z ustępem 4 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa wyżej, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

W przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, że T. T. wykonująca przewóz drogowy naruszyła art. 42 ust. 1 ww. ustawy, poprzez nieposiadanie

w trakcie kontroli karty opłaty drogowej. Przywołany przez odwołującą się wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.09.2005r. (sygn. akt OSK 1760) nie dotyczy uiszczania opłat drogowych przez rolników, zatem nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

Niezależnie od powyższego organ II instancji zauważył, iż organ I instancji

w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołał się na uchyloną z dniem

21 października 2005r. treść art. 42 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie

z którym obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych spoczywał na przedsiębiorcach. Jednak z dalszej treści przedmiotowej decyzji jednoznacznie wynika, iż do uiszczenia tej opłaty są zobowiązane wszystkie podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, co jest zgodne z obowiązującą w dniu kontroli treścią art. 42 w/w ustawy.

W swym odwołaniu T. T. podniosła również zarzut nieważności postępowania z uwagi na to, iż w sprawie zostały wydane dwie decyzje, które zawierają tą samą datę, numer i sentencję, ale inne oznaczenie strony - w jednej decyzji występuje H. T. jako oznaczenie przedsiębiorcy, a w drugiej jego nazwisko jest skreślone. Strona podnosi, że tego typu decyzje są nieważne jako nie odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 1 Kpa.

Odnosząc się do powyższego Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż zgodnie z treścią ww. przepisu decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Analizując treść decyzji Naczelnika Urzędu Celnego należy stwierdzić, iż zawiera ona wszystkie elementy składowe, o których mowa w art. 107

§ 1 Kpa. Skreślenie nazwiska jednej ze stron na egzemplarzu decyzji skierowanym do strony drugiej nie stanowi o naruszeniu prawa, lecz było jedynie czynnością techniczną ułatwiająca rozesłanie korespondencji do osób w niej wskazanych.

Twierdzenie strony dotyczące braku podstawy prawnej wydanej decyzji

w stosunku do jej osoby jest również bezzasadne. Podstawę taką stanowi przede wszystkim ustawa o transporcie drogowym, która została przywołana w decyzji kilkakrotnie, a w szczególności jej art. 93 ust. 1, zgodnie z którym uprawnieni do kontroli (w tym funkcjonariusze celni) mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną,

w drodze decyzji administracyjnej.

Kolejną kwestią podnoszoną przez T. T. jest naruszenie jej praw określonych w art.6 -16 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że analiza materiałów zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji wskazuje, iż postępowanie to zostało przeprowadzone na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Zarówno funkcjonariusze dokonujący kontroli, jak i osoby prowadzące postępowanie podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Strona miała ponadto możliwość brania czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, albowiem wszystkie skierowane do niej postanowienia zostały skutecznie doręczone, co umożliwiało zapoznanie się z aktami sprawy, wnoszenie nowych dowodów w sprawie oraz odniesienie się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy oraz wnikliwie przeanalizowano cały materiał dowodowy przed wydaniem decyzji.

Odnosząc się do zawartego w odwołania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2, pkt 4 i pkt 7 Kodeksu postępowania administracyjnego Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej, natomiast w przedmiotowej sprawie w związku z wniesieniem

w terminie odwołania decyzja nie stała się ostateczna. Ponadto, jak wynika z treści art. 15 Kpa, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, przy czym pierwszeństwo należy przypisać postępowaniu zwykłemu, bowiem jak wspomniano wyżej postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym. Podkreślenia wymaga, iż rozpoznanie sprawy w trybie odwoławczym chroni interesy strony korzystającej ze środka prawnego, jakim jest odwołanie, w znacznie szerszym zakresie, bowiem organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać sprawę w jej całokształcie, zaś w postępowaniu nieważnościowym bada się wyłącznie, czy zaistniały przesłanki określone w art. 156 § 1 Kpa.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez T. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła jej naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie art. 42, 42a, 87 i 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

T. T. podniosła, iż w dniu [...] w trakcie przewozu materiałów związanych z produkcją rolną, samochód ciężarowy został zatrzymany do kontroli przez funkcjonariuszy działających z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego. Pojazdem kierował M. M., a obok niego siedział właściciel pojazdu H. T. . Zdaniem kontrolujących brak było karty opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych.

Z chwilą wszczęcia przez Naczelnika Urzędu Celnego postępowania administracyjnego wobec H. T., skarżąca jako formalna właścicielka gospodarstwa rolnego stwierdziła, że wykonywany transport był realizacją jej prośby przez ojca będącego właścicielem pojazdu. Była to prośba

o okazjonalny transport części materiałów niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Wskutek powyższego Naczelnik Urzędu Celnego rozszerzył postępowanie również o T. T. , bez wydania odrębnego postanowienia co do jej osoby. Postanowienie o rozszerzeniu narusza zdaniem skarżącej przepisy Kpa, w tym art. 123 i następne.

Postępowanie jest dotknięte wadą albowiem naruszyło przepisy ustawy

o transporcie drogowym, a w szczególności art. 42, albowiem ani H. T. ani T. T. nie są przedsiębiorcami, jak również nie posiadają takiego statusu.

Wydana przez organ I instancji decyzja posiada identyczne oznaczenia oraz numer

i została skierowana do dwóch stron w takiej samej treści. Od tej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, lecz nie zostało ono uwzględnione, a uzasadnienie faktyczne

i prawne zostało powielone z decyzji I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wydanie odrębnego postanowienia w sprawie rozszerzenia postępowania

w stosunku do T. T., w konsekwencji czego w sprawie wydano jedną decyzję, organ wyjaśnił, iż zgodnie z brzmieniem art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej, i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Organ I instancji skorzystał z ww. możliwości i po przeprowadzeniu postępowania wszczętego postanowieniem z dnia [...], następnie rozszerzonego w dniu [...] wydał decyzję, w której z jednej strony rozstrzygnął sprawę wobec T. T., co do jej istoty, z drugiej strony umorzył postępowanie w stosunku do H. T. jako bezprzedmiotowe.

Skarżący zarzucają decyzji organu II instancji naruszenie art. 87 ustawy

o transporcie drogowym. Z tym zarzutem Skarżących również nie można się zgodzić bowiem zgodnie z postanowieniami art. 87 ust. 1 w/w ustawy, kierowca pojazdu samochodowego, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu drogowego, wykonywanego na potrzeby własne, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi kartę opłaty drogowej. W omawianej sprawie bezsprzecznym jest, iż kierowca pojazdu nie okazał kontrolującym karty opłaty drogowej należnej za przejazd pojazdu po drodze krajowej w myśl art. 42 ust.1 cyt. ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga T. T. zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w niej podniesione.

Na wstępie należy stwierdzić, iż argumentacja strony skarżącej dotycząca kwestii statusu prawnego T. T. i H. T. , jako rolników, a nie przedsiębiorców, nie ma w niniejszej sprawie istotnego znaczenia, albowiem zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr125, poz.874), do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami (a więc także rolników) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego.

W ocenie Sądu należy jednakże zauważyć, iż aby zastosować wobec podmiotów nie będących przedsiębiorcami, w tym wobec rolników, przepisy ustawy

o transporcie drogowym dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, musi być spełniony przez te podmioty podstawowy warunek polegający na tym, iż przewóz wykonywany przez nie musi wypełniać przesłanki przewozu na potrzeby własne wskazane w art. 4 pkt 4 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo

w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy

z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej

w zakresie usług turystycznych.

W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie,

z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdów transportu kombinowanego;

3) pojazdów realizujących komunikację miejską;

4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne.

W niniejszej sprawie organy uznały, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy, zobowiązanym do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, jest T. T. .

Tymczasem, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego (niespornego), pojazd samochodowy ( z przyczepą ), którym wykonywany był przewóz po drodze krajowej, był własnością H. T. , a prowadzony był przez kierowcę M. M., który nie był pracownikiem zatrudnionym przez T. T. .

Tak więc wykonywanego przewozu nie można było uznać, w świetle cytowanego powyżej art.4 pkt 4 w związku z art.3 ust.2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, za niezarobkowy przewóz drogowy wykonywany przez T. T. na potrzeby własne. Dodać należy, że fakt oświadczenia przez T. T. , iż to ona zleciła wykonanie przewozu rzeczy, nie może zmienić oceny, że skarżąca nie wykonywała przewozu na potrzeby własne.

W tej sytuacji organy administracji publicznej wydały decyzje w sprawie

z naruszeniem art.4 pkt 4 w związku z art.3 ust.2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, skoro art. 92 ust. 1 powołanej ustawy wskazany w podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji stanowi, iż karze z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów ustaw

w tym przepisie wymienionych bądź wiążących Polskę umów międzynarodowych podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, to jego wykładnia winna uwzględniać przyjęte w art. 4 tej ustawy rozumienie "transportu drogowego", który polega na podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej, jak i pojęcia "przewozu na potrzeby własne", który to przewóz zgodnie z wyżej wskazaną definicją jest przewozem wykonywanym przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności.

W świetle powyższego wykonywanie transportu drogowego, czy też przewozu na potrzeby własne nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach. Nie chodzi bowiem

o wykonywanie tego rodzaju czynności, tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych (przewóz osób lub rzeczy), a w przypadku przewozu na potrzeby własne, chodzi o wykonywanie przewozu przez przedsiębiorcę prowadzącego inną niż wyżej wskazana, działalność gospodarczą pomocniczą w stosunku do tej działalności. Tym samym więc wykonującym transport drogowy, jak i wykonującym przewóz na potrzeby własne

w rozumieniu powołanego przepisu jest przedsiębiorca niezależnie od tego, czy sam prowadził pojazd, czy też czynność ta została powierzona stosowną umową pracownikowi. Przedsiębiorca odpowiedzialność tę ponosi także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje

(np.kierowców ).

Z tego to powodu w art. 92 posłużono się szerokim terminem "kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne", ażeby sankcjami z tego przepisu objąć wszystkie podmioty, które - wykonując gospodarczą działalność transportową - naruszają prawo. Zarówno te, które są uprawnionymi przewoźnikami, jak i te, które tego przymiotu nie mają, a mimo to wykonują działalność polegającą na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne,

w rozumieniu ustawy. W przeciwnym wypadku nigdy nie można by było nałożyć kary pieniężnej np. z tytułu wykonywania przewozów bez licencji, zezwolenia czy zaświadczenia( patrz: wyrok NSA z dnia 26.07.2007 r. sygn. akt I OSK 1257/06 LEX 382716 ).

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, organy administracji publicznej błędnie ustaliły, iż T. T. była podmiotem wykonującym w dniu

[...] przewóz na potrzeby własne ( w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym ) pojazdem samochodowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], a tym samym organy przedwcześnie umorzyły postępowanie administracyjne w stosunku do H. T. , uznając je za bezprzedmiotowe.

Zlecenie wykonania przewozu innej osobie dysponującej pojazdem samochodowym powoduje, że przewóz wykonywany jest w imieniu dającego zlecenie, ale to osoba świadcząca usługę przewozu winna posiadać dokumenty wymagane ustawą o transporcie drogowym. Biorący zlecenie przewozu ponosi także odpowiedzialność za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu przewozu.

Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji publicznej, mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu (art.153 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), winny w pierwszej kolejności ustalić jaki podmiot faktycznie wykonywał przewóz, a następnie stwierdzić, zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym, czy przewóz wykonywany był przez uprawnionego przewoźnika, czy też przez podmiot, który tego przymiotu nie miał,

a mimo to wykonywał działalność polegającą na wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, w rozumieniu ustawy.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200

i 200 § 1 w/w ustawy.