Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1684/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. M. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2020 r., nr [...].

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Nieruchomość położona w [...] oznaczona dawniej jako "[...] rejestru hipotecznego [...]" znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945, Nr 50, poz. 279).

Zgodnie z art. 1 powołanego wyżej dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy [...], a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z a 20 marca 1950 roku o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950, Nr 14, poz. 130) stała się własnością Skarbu Państwa.

Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej przez organ I instancji, w tym, z informacji z rejestru gruntów i budynków oraz z rozliczenia hipotecznego wykonanego przez geodetę uprawnionego A. K. (nr uprawnień [...]) w dniu [...] sierpnia 2019 r., powierzchnia dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. jako "[...] rejestru hipotecznego [...]" wynosiła [...] m2, z czego [...] m2 wchodzi obecnie w skład terenu stanowiącego część działki ew. nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Wskazana część nieruchomości jest przedmiotem zaskarżonej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2020 r., nr [...].

Ww. część nieruchomości położona jest obecnie na terenie dzielnicy [...]. Działka ew. nr [...] jest częściowo zabudowana blokiem mieszkalnym pod adresem [...] i oddana w użytkowanie wieczyste osobom trzecim. Stanowi ona własność Skarbu Państwa. Grunt dawnej nieruchomości hipotecznej ozn. jako "[...] rejestru hipotecznego [...]" stanowi teren częściowo znajdujący się pod przedmiotowym budynkiem, a częściowo teren z jego bezpośredniego otoczenia (wynika to z KW [...] oraz rozliczenia hipotecznego wykonanego przez geodetę uprawnionego A. K.).

Pozostała część nieruchomości hipotecznej, o powierzchni [...] m2, będąca przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez Prezydenta [...] i zakończonego decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] wchodzi obecnie w skład działek ew. nr: [...],[...] i [...] z obrębu [...]. Ww. działki przeszły [...] maja 1990 r. nieodpłatnie na własność Dzielnicy Gminy [...], co potwierdził Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. oraz Wojewoda [...] decyzjami nr: [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. i [...] z dnia [...] lipca 2003r.

Na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z 25 marca 1994 roku o ustroju [...] (Dz. U. z 1994 roku Nr 48, poz. 195) grunty te stały się własnością Gminy [...].

Na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z 15 marca 2002 roku o ustroju m. st. Warszawy (t.j. Dz. U. 2018, poz. 1817) teren całej nieruchomości stał się własnością [...].

Fragment nieruchomości hipotecznej ozn. jako "[...] rejestru hipotecznego [...]" wchodząca w skład działki ew. nr [...] stanowi część drogi publicznej gminnej - ul. [...]. Fragment wchodzący w skład działki [...] stanowi część terenów mieszkaniowych i otoczenia funkcjonalnego między budynkami mieszkalnymi pod adresami [...] i [...], natomiast fragment zawierający się w części działki [...] jest zabudowany budynkiem mieszkalnym pod adresem [...]. Działki [...] i [...] stanowią aktualnie własność [...], a działka [...] jest współwłasnością [...] i osób fizycznych.

Jak wynika z zaświadczenia hipotecznego Sądu Grodzkiego w [...] - Oddziału Ksiąg Wieczystych nr [...] z dnia [...] września 1948 r., tytuł własności nieruchomości "[...] rejestru hipotecznego [...]" uregulowany był jawnym wpisem na imię W. i J. małżonków T. w równych częściach niepodzielnie, na mocy aktu kupna.

W dniu [...] października 1948 r. J. T. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) za czynszem symbolicznym do nieruchomości "[...] nr rej. hip. [...].

Tytuł prawny do nieruchomości wnioskodawczyni udowodniła załączając ww. odpis zaświadczenia hipotecznego Sądu Grodzkiego w [...] - Oddziału Ksiąg Wieczystych nr [...] z [...] września 1948 r.

Poza wnioskiem dekretowym w sprawie nie wpłynęło żadne inne pismo pochodzące od strony.

Korzystając z trybu art. 214b ustawy o gospodarce nieruchomościami, w dniu [...] listopada 2017 r. organ I instancji opublikował ogłoszenie następującej treści: "W myśl art. 214b ust. 2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), ogłasza się, co następuje:

W Biurze Spraw Dekretowych Urzędu [...] (zwanym dalej "Urzędem"), z wniosku z dnia [...] października 1948 r., złożonego przez J. T. (zwaną dalej "Wnioskodawcą"), zamieszkałą w [...] przy ul. [...] (ostatnie znane Urzędowi miejsce zamieszkania Wnioskodawcy) toczy się postępowanie administracyjne o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, zwane dalej "Postępowaniem dekretowym") dla nieruchomości położonej w [...] oznaczonej hipotecznie "[...], rejestru hipotecznego [...]", (zwanej dalej: "Nieruchomością"). W sprawie nie wpłynęło żadne inne pismo oprócz ww. wniosku. Prezydent [...] wzywa Wnioskodawcę lub jego następców prawnych, aby w terminie sześciu miesięcy od dnia ukazania się niniejszego ogłoszenia zgłosili się do Urzędu, podając swój aktualny adres zamieszkania, a następnie, w terminie kolejnych trzech miesięcy udowodnili swe prawa do nieruchomości, pod rygorem umorzenia postępowania dekretowego. W przypadku bezskutecznego upływu sześciomiesięcznego terminu do zgłoszenia swojego udziału w sprawie i podania aktualnego adresu, a w razie zgłoszenia swych praw i podania adresu - po bezskutecznym upływie terminu kolejnych trzech miesięcy, Postępowanie dekretowe zostanie umorzone, stosownie do art. 214b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami."

Pismem z [...] marca 2018 r. H. G. dokonał zgłoszenia praw do nieruchomości w trybie art. 214b ustawy o gospodarce nieruchomościami w imieniu K. M.

Z uwagi jednak na nieudowodnienie praw spadkowych po dawnej właścicielce nieruchomości w terminie sześciu miesięcy od dnia pierwszego ogłoszenia, osobie zgłaszającej swe prawa do przedmiotowej nieruchomości przysługiwały kolejne trzy miesiące na ich udowodnienie.

W niniejszej sprawie termin na udowodnienie swych praw do nieruchomości mijał więc [...] sierpnia 2018 r.

Prezydent [...] decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] w związku z uznaniem, że nie udowodniono, w terminie trzech miesięcy liczonych od dnia, w którym upłynął okres sześciu miesięcy od daty dokonania ogłoszenia przez organ I instancji, zgodnie z art. 214b u.g.n., praw do udziału w postępowaniu w sprawie wszczętej wnioskiem J. T. ([...]) z dnia [...] października 1948 roku w sprawie przyznania prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) za czynszem symbolicznym do nieruchomości położonej w [...] oznaczonej dawniej jako "[...] rejestru hipotecznego [...]" w zakresie części o powierzchni [...] m2 stanowiącej obecnie fragment działki ewidencyjnej nr: [...] z obrębu [...], umorzył postępowanie w sprawie.

Pismem z [...] kwietnia 2020 r. K. M. złożyła odwołanie od ww. decyzji zarzucając naruszenie przepisów art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, oraz art. 214b ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez jego niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. M. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, że wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) nieruchomości położonej w [...], oznaczonej dawniej jako "[...] rejestru hipotecznego [...]" wpłynął do Wydziału Polityki Budowlanej Zarządu Miejskiego w [...][...] października 1948 r. Załącznik do wniosku stanowił odpis zaświadczenia hipotecznego Sądu Grodzkiego w [...] - Oddziału Ksiąg Wieczystych nr [...] z dnia [...] września 1948 r., stwierdzającego tytuł własności do ww. nieruchomości na rzecz J. i W. małż. T.

Podkreślono, że w aktach własnościowych sprawy brak jest innych dowodów aktywności wnioskodawczyni oraz brak orzeczenia kończącego, choćby formalnie, postępowanie w sprawie ustanowienia prawa własności czasowej do ww. nieruchomości. Powyższe okoliczności nie były w trakcie kontrolowanego postępowania kwestionowane.

Ponadto w sprawie niniejszej spełniona została przesłanka, zgodnie z którą podstawa umorzenia postępowania dekretowego zachodzi wówczas, kiedy w aktach znajduje się jako jedyny, dokument w postaci wniosku z art. 7 dekretu.

Wskazano, że [...] listopada 2017 r. organ I instancji zamieścił w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim "[...]", a ponadto w "[...]", jako prasie lokalnej obejmującej swym zasięgiem ostatnie znane miejsce zamieszkania wnioskodawcy oraz na okres 30 dni na stronie internetowej - Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu [...], ogłoszenie o którym mowa w art. 214 b ust. 2 u.g.n., celem ustalenia następców prawnych dawnych właścicieli nieruchomości i ich adresów zamieszkania.

Podkreślono również, że analiza treści ogłoszenia dokonanego przez organ I instancji pozwala na uznanie, że zawiera ono wszystkie, wymagane przepisem art. 214 b ust. 3 u.g.n., elementy oraz spełnia warunki z art. 214 b ust. 4 u.g.n.

W dniu [...] maja 2018 r. upłynął, przewidziany w art. 214 b ust. 2 u.g.n. sześciomiesięczny termin do udzielenia odpowiedzi na ogłoszenie przez potencjalnych spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości (posiadaczy emfiteutycznych).

W ramach ww. terminu zwrócił się do organu I instancji pełnomocnik osoby zgłaszającej się, podając, że jego mocodawczyni – K. M., jest jedyną spadkobierczynią byłej współwłaścicielki nieruchomości – J. T. ([...]), a stosowna dokumentacja potwierdzająca następstwo prawne zostanie przedłożona w późniejszym terminie. Do pisma zostały dołączone pełnomocnictwa do reprezentacji K. M. przez adwokata A. G. oraz H. G. Dostarczono także poświadczone za zgodność z oryginałem kopię testamentu J. O. ([...]) z [...] grudnia 1978 r. oraz kopie rachunków-opłaty za miejsce na cmentarzu. Podkreślono, że osoba zgłaszająca się nie dostarczyła i nie przedstawiła dokumentów świadczących o następstwie prawnym po dawnych właścicielach hipotecznych, informując, że zostanie wszczęte stosowne postępowanie sądowe.

Mając powyższe na względzie Wojewoda wskazał, że osoba wywodząca swoje uprawnienia (interes prawny) z następstwa prawnego powinna legitymować się dokumentem potwierdzającym jej status, w szczególności postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Tym samym organ wskazał, że zgłaszająca swe prawa w postępowaniu w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...], oznaczonej dawniej jako "[...] rejestru hipotecznego [...]" w zakresie części o powierzchni [...] m2, zgłosiła się w ustawowym terminie sześciu miesięcy, zawartym w art. 214b u.g.n. ale nie udowodniła w tym okresie praw spadkowych do dawnej właścicielce nieruchomości.

Jednocześnie pełnomocnik K. M., w piśmie z [...] marca 2018 r., wniósł o zawieszenie postępowania wobec śmierci dawnej właścicielki.

Wskazano ponadto, że pismem z [...] lutego 2019 r. (data wpływu do organu [...] lutego 2019 r.), a więc już po upływie kolejnego, trzymiesięcznego terminu do udowodnienia praw spadkowych po dawnych właścicielach, przewidzianego w art. 214b ust. 2 u.g.n,, pełnomocnik osoby zgłaszającej się przedłożył postanowienia spadkowego z [...] grudnia 2018 r., sygn. akt [...], stwierdzającego nabycie praw spadkowych po J. O. przez K. M. Z uwagi na nieprzedłożenie stosownej dokumentacji w terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu do wykazania następstwa prawnego po wnioskodawczyni prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości tj. do [...] maja 2018 r. oraz w terminie kolejnych trzech miesięcy od dnia zgłoszenia w odpowiedzi na ww. ogłoszenie, tj. do [...] sierpnia 2018 r., organ stwierdził, że nie wykazano następstwa prawnego po J. T. ([...]), poprzez przedłożenie postanowienia spadkowego lub aktu poświdczenia dziedziczenia, nastąpiło spełnienie warunków umorzenia postępowania, przewidzianych w art. 214 b ust. 1 i 2 u.g.n.

Wskazano, że uregulowaną w art. 214b u.g.n. formę działania organu administracji w sytuacji - gdy poza wnioskiem dekretowym, w aktach brak jakichkolwiek innych dokumentów, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 19 lipca 2016 r., sygn. akt Kp 3/15 uznał za zgodną z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 31 ust. 3 oraz z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz, że nie jest ona niezgodna z art. 21 ust. 2 Konstytucji. Stwierdzono w związku z tym, że skoro w art. 214 b ust. 1 i 2 u.g.n., jako materialnoprawna przesłanka umorzenia postępowania w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości, objętej dekretem o własności

i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], wymieniony jest brak wykazania następstwa prawnego po dawnych właścicielach nieruchomości, składających wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej, we wskazanym w nim terminach, to w ocenie Wojewody należy stwierdzić, że jej wystąpienie oznacza konieczność wydania orzeczenia o umorzeniu postępowania dekretowego, wywołującego, w warunkach art. 214 ust. 1 i 2 u.g.n., skutki, jak przy odmowie ustalenia tego prawa, orzeczonego w trybie art. 7 ust. i ust. 2 dekretu warszawskiego.

Organ podniósł, że terminy zawarte w art. 214 b ust. 1 u.g.n. są terminami zawitymi, tj. nieprzekraczalnymi i nieprzywracalnymi, a ich uchybienie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, przesądza o wypełnieniu jednej z przesłanek wydania orzeczenia o umorzeniu postępowania. Wydanie, w warunkach zaistniałych w badanej sprawie, orzeczenia innej treści, skutkowałoby uchybieniem przesłankom, zawartym w przepisie, stanowiącym podstawę orzekania w tej sprawie.

Dodatkowo podkreślono, że w badanej sprawie K. M. działająca przez pełnomocnika, nie tylko nie udowodniła nabycia praw do spadku po J. T. - jednej ze współwłaścicieli nieruchomości w zawitym terminie ustawowym, ale dodatkowo - z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy brak jest dowodu dziedziczenia po W. T. - drugim, obok J. T., współwłaścicielu przedmiotowej nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2020r. wniosła K. M. Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2020 r. zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa, które miały wpływ na wynik sprawy:

a) prawa materialnego, a mianowicie art. naruszenie art. 214b § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez umorzenie postępowania, pomimo że ustalenie stron postępowania było możliwe;

b) prawa procesowego, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 k. p. a. oraz art. 80 k.p.a., w związku z art. 28 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, co skutkowało dowolną, a nie swobodną oceną materiału dowodowego i w konsekwencji błędnym ustaleniem stanu faktycznego poprzez nieuprawnione przyjęcie, że niemożliwym jest ustalenie stron niniejszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta [...] i przekazanie sprawy organowi I instancji do rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. art. 214b ust. 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm., dalej jako u.g.n.).

Przywołany przepis stanowi, że w sprawach dotyczących rozpatrzenia wniosków, o których mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy umarza się postępowanie, jeżeli nie jest możliwe ustalenie stron postępowania lub ich adresów (ust.1). W myśl ust. 2 cytowanego artykułu, podstawa do umorzenia zachodzi, gdy organ wezwał wnioskodawcę oraz jego ewentualnych następców prawnych do uczestnictwa w postępowaniu przez ogłoszenie, a w sprawie nie wpłynęło żadne inne pismo pochodzące od strony oprócz wniosku, o którym mowa w ust. 1. Organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli w terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia nikt nie zgłosił swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodnił ich w terminie kolejnych trzech miesięcy lub nie wskazał swego adresu. Elementy jakie winno zawierać ww. ogłoszenie oraz miejsca jego publikacji ustalone zostały w ust. 3 i 4 art. 214b.

Decyzja o umorzeniu postępowania stanowi podstawę do ujawnienia tytułu własności do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w księgach wieczystych prowadzonych dla budynku i dla lokali wydzielonych z tego budynku jako odrębnych nieruchomości oraz do zamknięcia powyższych ksiąg (ust. 5).

Przywołana regulacja, wprowadzona nowelizacją ustawy o gospodarce nieruchomościami z 25 czerwca 2016 r., która weszła w życie 17 września 2016 r. ma na celu umożliwienie zakończenia postępowań administracyjnych wszczętych wnioskami złożonymi w oparciu o przepisy dekretu z 26 października 1945 r., w których wnioskodawcy od momentu ich złożenia nie kontaktowali się w żaden sposób z organem prowadzącym postępowanie. Zatem zmierza ona do usunięcia trwającego od kilkudziesięciu lat stanu zawieszenia co do sytuacji prawnej takich nieruchomości. Na potrzeby zastosowania przedmiotowej instytucji w konkretnej sprawie niezbędne jest spełnienie pięciu warunków:

1) nieruchomość objęta musi być działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r.;

2) zgłoszony został względem niej wniosek, o którym mowa w art. 7 dekretu;

3) organ poprzez ogłoszenie o treści wskazanej w art. 214 b ust. 3 u.g.n. wezwał wnioskodawcę lub jego następców prawnych do udziału w sprawie;

4) do dnia publikacji owego ogłoszenia do sprawy nie wpłynęło żadne pismo pochodzące od strony;

5) upłynęły bezskutecznie terminy, o których mowa w zd. drugim ust. 2 art. 214 b u.g.n..

Spełnienie powyższych warunków powoduje zobowiązanie organu do wydania decyzji o umorzeniu postępowania dekretowego. Innymi słowy, w tym wypadku organ nie działa w ramach uznania administracyjnego, co wynika to z użytego w zd. drugim art. 214b ust. 2 u.g.n. kategorycznego i jednoznacznego sformułowania - organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (...) oraz sformułowania ujętego w ust. 1 tego artykułu, do którego ust. 2 wprost nawiązuje - umarza się postępowanie (...). Należy dodać, że nakaz umorzenia postępowania, wobec bezskutecznego upływu określonych w przepisie terminów wskazuje przy tym na ich materialnoprawny i prekluzyjny charakter, co jednocześnie oznacza, że nie mogą one ulec przedłużeniu. Ich wyekspirowanie łączy się bowiem – jak zauważył Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu do wyroku z 19 lipca 2015 r. Kp 3/15 - z wygaśnięciem roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego (pkt 8.2.2. uzasadnienia). Wskazać przy tym należy, że krańcowa data, z którą wiązać należy ów skutek, uzależniona jest od aktywności strony. Zatem jeżeli strona nie zgłasza swego udziału w sprawie w terminie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wzywającego do tego udziału, strona traci możliwość dochodzenia przewidzianego w art. 7 ust. 2 dekretu prawa z upływem ostatniego dnia tego terminu. Natomiast jeżeli strona udział swój zgłosiła, lecz czyniąc to nie udowodniła swoich praw (względnie nie wskazała adresu), to do wygaśnięcia jej roszczeń dekretowych dojdzie po upływie kolejnych trzech miesięcy z tym, że liczonych od dnia zgłoszenia udziału w postępowaniu, a nie – jak wskazywały organy w sprawie - od upływu podstawowego terminu na jego zgłoszenie.

Za takim jego obliczaniem przemawia powiązanie przez ustawodawcę rozpoczęcia jego biegu z chwilą zgłoszenie udziału w postępowaniu osób powołujących się na przynależne im prawa - zgłosiwszy je, nie udowodnił ich w terminie kolejnych trzech miesięcy. Udowodnienie swoich praw przez zgłaszającego udział w postępowaniu, obejmuje z kolei zarówno wykazanie tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości przynależnego przed wejściem w życie dekretu (o ile nie został on już wykazany w dacie składania wniosku), jak też wykazanie (udowodnienie) następstwa prawnego po byłym właścicielu, jeżeli udział w sprawie zgłasza taki następca.

Nie odnosi się natomiast do wykazania zasadności wniosku, a więc spełnienia materialnoprawnych przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu. Ciężar udowodnienia, względnie zaprzeczenie owym przesłankom, zgodnie z ogólnymi regułami postępowania administracyjnego obciąża bowiem przede wszystkim organ orzekający, a nie stronę ubiegającą się o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w ww. trybie, o ile oczywiście roszczenie nim przewidziane pozostawałoby aktualne i wniosek miał być rozpoznany merytorycznie (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.).

Taka zaś sytuacja w sprawie nie zachodzi.

Poza sporem jest, że ogłoszenie wzywające do udziału w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem dekretowym J. T. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej w [...] oznaczonej dawniej jako "[...] rejestru hipotecznego [...] zostało opublikowane w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim -[...] – oraz w [...] jako prasie lokalnej obejmującej swym zasięgiem ostatnie znane miejsce zamieszkania J. T. – wnioskodawczyni. Ogłoszenie zamieszczono również na okres 30 dni na stronie internetowej – Biuletynie informacji Publicznej Urzędu [...] pod adresem; http:// [...]. Termin sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia upływał [...] maja 2018 r. W terminie sześciomiesięcznym – pismem z [...] marca 2018 r. (data wpływu [...] marca 2018 r.) udział w postępowaniu zgłosił H. G. w imieniu K. M. Złożona została również poświadczona za zgodność kopia testamentu J. O. oraz kopie rachunków i opłat za miejsce na cmentarzu. Nieprzedstawione zostały dokumenty świadczące o następstwie prawnym po dawnych właścicielach hipotecznych a jedynie podana została informacja o wszczętym postępowaniu spadkowym. Nie - kwestionowaną okolicznością jest również, że K. M. nie dysponowała wówczas dokumentem następstwo to potwierdzającym. Tym zaś zgodnie z treścią art. 1027 k.c. mogło być wyłącznie postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Tymczasem dowód taki (w tym wypadku postanowienie Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z [...] grudnia 2018 r. złożony został do akt dopiero [...] lutego 2019 r., a więc w warunkach, gdy określony w art. 214b ust. 2 zd. drugie u.g.n. dodatkowy trzymiesięczny termin już ekspirował – tj. [...] sierpnia 2018 r. W tych zaś okolicznościach zainicjowane w roku 1948 r. przez J. T. postępowanie podlegać musiało z mocy art. 214b ust. 1 i 2 u.g.n. umorzeniu, wobec wygaśnięcia [...] sierpnia 2018 r., przewidzianego w art. 7 ust. 2 dekretu roszczenia. Innymi słowy, zaistniała sytuacja braku prawnej możliwości jego skutecznego dochodzenia. Podejmując zatem tej treści rozstrzygnięcie Prezydent [...] jak też utrzymujący jego decyzję w mocy Wojewoda [...] działali zgodnie z prawem. Sama natomiast możliwość "ustalenia stron postępowania lub ich adresów" w dacie podejmowania decyzji, do której literalnie odnosi się ust. 1 omawianego artykułu nie ma w tym wypadku znaczenia relewantnego. Kluczowe jest bowiem jedynie to, że w terminie zakreślonym przez ustawę praw swoich zgłaszająca udział w postepowaniu nie wykazała, a nie to jak pod względem dowodowym sytuacja ta przedstawiała się na datę podejmowania rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania. Z tych wszystkich względów zarzut naruszenie przez organy art. 214b u.g.n., podnoszony przez skarżącą pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.

Podkreślić przy tym należy, że zagadnienie spadkobrania, jest domeną prawa cywilnego. Zasada zaś wyłącznej mocy dowodowej wymienionych w art. 1027 k.c. dokumentów z zakresie wykazywania statusu spadkobiercy ma znaczenie ogólnosystemowe i odnosi się także do spraw rozstrzyganych na drodze postępowania administracyjnego. Nie jest więc prawnie skuteczne domaganie się ustalenia w postępowaniu administracyjnym kręgu spadkobierców zmarłej strony na podstawie oświadczeń osób, które twierdzą, że są spadkobiercami, nawet wówczas, gdyby te oświadczenia były w znacznym stopniu uprawdopodobnione.

Ze względu na szczególny charakter unormowania art. 214b u.g.n. w sprawach objętych hipotezą normy prawnej w nim zawartej, nie znajdują w ocenie Sądu także zastosowania przepisy procedury administracyjnej regulujące tryb fakultatywnego i obligatoryjnego zawieszenie postępowania administracyjnego. Przyjęcie odmiennego zapatrywania pozostawałoby w sprzeczności z ratio legis tej regulacji jakim była potrzeba definitywnego uregulowania sytuacji prawnej gruntów warszawskich w celu stabilizacji ukształtowanych na nich stosunków prawnych i gospodarczych, przy trwającej przez dziesięciolecia biernej postawie ich przeddekretowych właścicieli.

Tym bardziej, że z uwagi na materialnoprawny charakter terminów ustanowionych w ww. przepisie, zawieszenie postępowania administracyjnego nie mogłoby znieść konsekwencji prawnych ich upływu. Nie mogło zatem prowadzić finalnie do wydania ostatecznej decyzji o treści odmiennej niż przewiduje to ust. 1 i 2 przywołanego artykułu. Zawieszenie postępowania wstrzymuje bowiem bieg terminów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, a nie terminów prawa materialnego (por. art. 103 k.p.a.).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela przy tym poglądu Trybunału Konstytucyjnego wyrażonego w krańcowej części uzasadnienia wyroku Kp 3/15, że "decyzja o umorzeniu nie zamyka trwale możliwości dochodzenia wydania decyzji merytorycznej, gdy po uprawomocnieniu się decyzji o umorzeniu postępowania zgłoszą się następcy prawni wnioskodawcy" i przysługują im środki procesowe do jej wzruszenia - skądinąd zresztą przez Trybunał nie wskazywane. Jest on nie do pogodzenia z materialnym i prekluzyjnym charakterem ustalonych w art. 214b u.g.n. terminów, których bezskuteczny upływ prowadzi – co przyznawał sam Trybunał - do wygaśnięcia roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.