Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2535/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Barbara Pasternak (spr) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r . sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r ., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2000 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 .o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 9507 orzekł o pozbawieniu J. S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w K., z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] 1947 r. do [...] 1949 r.

W uzasadnieniu podano, powołując się na akta ZBoWiD, że J. S. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co z uwagi na treść art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy jest podstawą do ich pozbawienia. Ustalono, że w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka, pełnił służbę w Wojsku Polskim, a podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach. Stwierdzono nadto, że Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i 4 cyt. ustawy.

J. S. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił w nim, że powyższa decyzja narusza prawo materialne i procesowe, a także, że jest niesprawiedliwa. Podał, że w okresie pełnienia służby wojskowej w Brygadzie WOP w K., tj. od [...] 1947 do [...] 1949 r. brał udział w walkach z grupami Wehrwolfu i innymi grupami dywersyjnymi, powołując się przy tym na CAW-K. i załączając oświadczenia dwóch świadków . Podniósł, że podstawą jego uprawnień jest art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, wobec tego art. 25 ust. 2 pkt. 2 w związku z art. l ust.2 ustawy zastosowano wobec niego bezpodstawnie, czym naruszono art. 156 § l pkt. 2 kpa. Nadto zarzucił, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa, zarzucił także naruszenie art. 7-9, 11,12, oraz 75, 77 i 80 kpa, oraz art. 49 Konstytucji RP .

W dniu [...] 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, 127 § 3 kpa, oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach decyzję Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję o pozbawieniu J. S. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu podtrzymał swoje ustalenia dotyczące podstawy, i rodzaju posiadanych przez J. S. uprawnień kombatanckich - tj. wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, oraz zasadność zastosowania przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. Nadto Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że złożone przez J. S. pismo - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - nie wniosło do sprawy nic nowego, co mogłoby stanowić podstawę do zmiany decyzji.

Decyzję powyższą zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. Zarzucił, że narusza ona prawo, w szczególności przepisy art. 7-9, 11, 12 , 75, 77, 80 i 107 § 3 kpa, oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Zarzucił, że nie przeprowadzono wnikliwego postępowania dowodowego, że bezpodstawnie uznano, iż jest "utrwalaczem władzy ludowej" skoro w okresie pełnienia służby wojskowej brał udział w walkach z grupami Wherwolfu. Świadczyć o tym mają -według skarżącego- zapisy w książeczce wojskowej, oraz dokumenty archiwalne CAW w K. lub w S., a także wykaz MON. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem przywrócenia mu uprawnień kombatanckich. Do skargi dołączył swoje oświadczenie o pracy w "Junakach", do której został powołany, oraz o pobycie w więzieniu od maja do lipca 1944 z powodu podejrzeń o działalność partyzancką.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1271 z póżn. zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 1553, poz. 1270 z póżn. zm./, zwanej dalej ppsa.

Właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.

Art. 3 ustawy ppsa stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi - art. 134 ustawy ppsa.

Skarga jest nieuzasadniona.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby została ona wydana z naruszeniem prawa.

Pismem z dnia [...] 2000 r., zawiadamiającym o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, J. S. został pouczony o możliwości składania wszelkich wiarygodnych wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów, mogących przyczynić się do ustalenia charakteru pracy lub służby, oraz mających wpływ na uzyskane uprawnienia. Do czasu wydania decyzji z dnia [...] 2000 r. skarżący nie wniósł o przeprowadzenie żadnych dowodów w sprawie, ani też dowodów takich sam nie przedłożył. Wydając decyzję z dnia [...] 2000 r. Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dysponował więc materiałem dowodowym w postaci akt ZBOWiD skarżącego. Z akt tych wynika, że J. S. odbył służbę wojskową w Ludowym Wojsku Polskim w okresie od [...] 1947 r. do [...] 1949 r. i pełnił służbę w jednostce, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem w okresie od [...] 1947 r. do [...] 1947 r. / pismo WKU K. z [...] 1979 r. - odpis, karta 3 akt /, przy czym brak bliższych danych, o jakie grupy reakcyjnego podziemia miałoby chodzić. Nadto z oświadczenia J. S. złożonego do Deklaracji członkowskiej ZBOWiD , oraz z życiorysu wynika, że skarżący ukończył szkołę podstawową w 1940 r., a następnie pomagał rodzicom w gospodarstwie domowym. Dnia [...] 1947 r. został powołany do służby wojskowej w jednostce WOP, która walczyła z reakcją podziemną i bandami na terenie K. koło granicy czeskiej /karty 2 i 4 akt ZBOWiD/. Jako okres działalności kombatanckiej zaliczono skarżącemu okres służby w odrodzonym Wojsku Polskim od [...] 1947 r. do [...] 1949 r.

Dysponując takim materiałem Kierownik Urzędu miał podstawę do wydania decyzji pozbawiającej skarżącego uprawnień kombatanckich na mocy art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy o kombatantach. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust 2, w art. 2 oraz w art. 4 ustawy. Skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej i tych uprawnień pozbawiono go. Wcielenie do wojska i odbywanie służby wojskowej poza okresem od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. nie stanowi podstawy do otrzymania uprawnień kombatanckich.

Skarżącego nie dotyczy dalsza część przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, nie brał on bowiem udziału w wojnie domowej w Hiszpanii w latach 1933-1936.

Analizując treść twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzić należy, co następuje : w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich osoba, której uprawnienia poddawane są weryfikacji ma możliwość wykazania, że mimo uzyskania uprawnień kombatanckich z tytułu "utrwalania władzy ludowej" spełnia ona warunki do ich nabycia na innej podstawie prawnej, czyli że osoba taka zachowuje uprawnienia kombatanckie , jeżeli posiada je z innych tytułów określonych w ustawie.

Wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kierownika Urzędu nie zawierał żadnych informacji i dowodów, które mogłyby świadczyć o tym, że skarżący - pomimo uzyskania uprawnień kombatanckich z tytułu "utrwalania władzy ludowej"- zachowuje te uprawnienia ponieważ legitymuje się innym jeszcze tytułem do ich uzyskania.

Jeżeli chodzi o przebieg służby wojskowej, to skarżący powtórzył informacje dotyczące okresu odbywania służby, a nadto zawarł nie poparte żadnym dowodem oświadczenie o swoim udziale w walkach z grupami Wehrwolfii i "innymi grupami dywersyjnymi". Załączył także pisemne zeznania dwóch świadków. Informacje w nich zawarte dotyczą pracy skarżącego w 1944 roku przy kopaniu rowów, oraz 2- miesięcznego pobytu w więzieniu koneckim, z powodu podejrzeń o działalność partyzancką. Zeznania te - jak wynika z wyraźnego twierdzenia skarżącego zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - mają dowodzić udziału J. S. w walkach z grupami Wehrwolfu. Odnosząc się do treści tych zeznań stwierdzić należy, że nie mogą one stanowić dowodu na istnienie w sprawie okoliczności, które uzasadniałyby posiadanie przez skarżącego innego tytułu do zachowania uprawnień kombatanckich. W sposób oczywisty nie dowodzą one, że brał udział w walkach z grupami Wherwolfu. Nie świadczą także o tym, by skarżącemu przysługiwał status kombatanta w oparciu o inne, wymienione w ustawie tytuły, w szczególności te, o których mowa w art. 4 ustawy.

Co istotne - informacje te pozostają w sprzeczności z oświadczeniem złożonym przez skarżącego w deklaracji ZBOWiD, które nie zawiera żadnych danych na temat pobytu w jakimkolwiek więzieniu, w szczególności więzieniu hitlerowskim. Zważyć należy, iż w czasie, kiedy skarżący wnosił o przyjęcie go w poczet członków ZBOWiD brak było racjonalnych przyczyn do zatajenia tego rodzaju informacji. Są one także sprzeczne z informacjami, jakie zawarł skarżący w życiorysie, odnośnie swoich losów w końcowym okresie wojny 1939-1945. Z życiorysu tego wynika, że po ukończeniu szkoły podstawowej pomagał rodzicom w gospodarstwie domowym i w 1947 r. został powołany do służby wojskowej. Informacje o pobycie skarżącego w więzieniu, oraz o przyczynie aresztowania, nie poparte żadnym dokumentem, względnie innym jeszcze dowodem nie mogą stanowić podstawy do uznania, że skarżący był poddany represjom , o których mowa w art. 4 ustawy.

Także informacje zawarte w skardze, oraz zarzuty stawiane rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji nie podważają ustaleń poczynionych przez organ administracji prowadzący sprawę. Uwagi Sądu dotyczące pisemnych zeznań świadków znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego odnoszą się w takim samym stopniu do oświadczenia skarżącego załączonego do skargi. Pozostaje ono w sprzeczności z faktami podanymi przez J. S. w życiorysie, oraz w deklaracji członkowskiej ZBOWiD. Skarżący powołuje się na zapisy w książeczce wojskowej, której oryginału bądź kopii brak zarówno w aktach ZBOWiD, jak i w aktach postępowania administracyjnego. Organ prowadzący sprawę nie miał więc możliwości przeanalizowania tego dokumentu, skoro nie został on przez skarżącego przedłożony. Także twierdzenia dotyczące istnienia dokumentów archiwalnych świadczących o udziale skarżącego w walkach z Wherwolfem i UPA pozostają w sprzeczności z materiałem sprawy, bowiem z zaświadczenia WKU w K. nie wynika, by jednostka, w której skarżący odbywał służbę wojskową prowadziła walki z Wherwolfem bądź UPA i by skarżący w takich walkach osobiście uczestniczył.

Odnośnie więc zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ prowadzący sprawę przepisów procesowych, to stwierdzić należy, że nie mogą one obciążać organu. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów świadczących o jego osobistym udziale w walkach z jednostkami Wehrwolfu lub UPA. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających uzyskanie uprawnień kombatanckich spoczywa zawsze na osobie, która ubiega się o tego rodzaju uprawnienia. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w Wyroku z dnia 8. 06. 2001 r., V SA 2874/00 . Zdaniem Sądu, dotyczy to także udowodnienia okoliczności uzasadniających zachowanie uprawnień kombatanckich, przez osobę, w stosunku do której toczy się postępowanie weryfikacyjne.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji istotnie częściowo nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 107 § 3 kpa. Organ prowadzący sprawę winien był szczegółowo uzasadnić, -z jakich powodów skarżący został pozbawiony uprawnień kombatanckich, a także ustosunkować się do załączonych przez skarżącego zeznań świadków. Dla należytego uzasadnienia stanowiska nie jest wystarczające przytoczenie ogólnikowych twierdzeń. Uchybienia te nie mają jednak wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie, które jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Jak wynika z powyższego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zaskarżoną decyzją zasadnie utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, w oparciu o przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 Ustawy o kombatantach.

W tym stanie rzeczy, na podstawie przepisu art. 151 ustawy ppsa skargę należało oddalić.