Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1459/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 68 ust. 6a, art. 65, art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 68 ust. 6a oraz w zw. z art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania M. U. utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2008 r., L. dz. [...] utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wpisu skarżącej na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

M. U. pismem z dnia [...] października 2007 r. zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o wpisanie jej na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej na podstawie art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze.

Z załączonych do wniosku dokumentów wynikało, że wnioskodawczyni w dniu [...] maja 2003 r. ukończyła prawo na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z wynikiem dobrym. W 2005 r. ukończyła na Uniwersytecie [...] Studia Podyplomowe w zakresie pedagogiki ogólnej z wynikiem bardzo dobrym. W latach 2004-2007 odbyła aplikację prokuratorską w okręgu Prokuratury Okręgowej w [...] i w październiku 2007 r. zdała egzamin prokuratorski z wynikiem ogólnym dostatecznym plus. Do wniosku załączone zostały ponadto opinie z praktyk odbywanych przez wnioskodawczynię w czasie studiów oraz z praktyki odbytej przez nią po ukończeniu studiów w miesiącach sierpień i wrzesień 2003 r., w Kancelarii Adwokackiej adw. J. S. w S., a także rekomendacje wystawione przez - radcę prawnego A. J. oraz przez adwokata D.G.

Komisja powołana przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] w dniu [...] listopada 2007 r. przeprowadziła rozmowę z kandydatką dla ustalenia, czy daje ona rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Uchwałą nr [...]podjętą na posiedzeniu w dniu [...] listopada 2007 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] odmówiła wpisania M. U. na listę adwokatów. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 Okręgowa Rada Adwokacka stwierdziła, iż kandydatka nie wykazuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, gdyż zaledwie półtora miesiąca wcześniej zdała egzamin prokuratorski. W ocenie organu trudno przyjąć, by w tak krótkim czasie możliwe było uzyskanie przez kandydatkę praktycznego doświadczenia prawniczego, spełniającego kryteria wskazane przez art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze.

Od powyższej decyzji M. U. odwołała się do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podnosząc, iż zaskarżona uchwała narusza art. 7 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonej uchwały i wpisanie jej na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpoznając powyższe odwołanie uchwałą z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], podzielając ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organ I instancji.

W uzasadnieniu uchwały Prezydium NRA podkreśliło, iż po dniu publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 obowiązkiem organu samorządu adwokackiego rozpoznającego wniosek o wpis na listę adwokatów oparty o treść art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze jest zbadanie, czy osoba ubiegająca się o wpis może wykazać się stażem i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne nabyte podczas aplikacji, w tym wypadku prokuratorskiej. Rękojmię należytego wykonywania zawodu należy bowiem rozpatrywać w powiązaniu z treścią art. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze tj. w aspekcie celu adwokatury, którym jest udzielenie pomocy prawnej. Prezydium NRA, oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy pod tym kątem stwierdziło, iż skarżąca nie spełnia przesłanek uzyskania wpisu na listę adwokatów z uwagi na brak praktyki zawodowej w dostatecznym zakresie, a więc brak gwarancji prawidłowego wykonywania zawodu, polegającego na udzielaniu pomocy prawnej.

Od powyższej uchwały Prezydium NRA M. U. wniosła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.

Zaskarżonej uchwale zarzuciła obrazę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez nieprawidłową wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze polegającą na ustaleniu, że posiadana przez nią praktyka jest niewystarczająca do przyjęcia, iż daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Podnosząc powyższy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i wpisanie jej na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że zarówno art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, jak i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. nie wymaga, aby odpowiednia praktyka w zawodzie prawniczym musiała mieć miejsce już po zdaniu egzaminu prokuratorskiego. Podkreśliła, że obecny stan prawny, powstały w wyniku rażących zaniedbań najwyższych organów władzy państwowej, zarówno ustawodawczej jak i wykonawczej, szczególnie mocno uderza w osoby, które jesienią 2007 r. ukończyły aplikację prokuratorską lub sądową i zdały odpowiedni egzamin. W ocenie skarżącej za uchyleniem uchwały NRA i wpisaniem jej na listę adwokatów przemawiają więc nie tylko przesłanki natury prawnej i faktycznej, ale także względy słuszności, interes społeczny i słuszny interes obywateli, które są naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego.

Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie M. U. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2007 r., o odmowie wpisu skarżącej na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości zarówno Prezydium NRA, jak i ORA w [...] poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne i dokonały właściwej oceny prawnej.

Minister Sprawiedliwości podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06 orzekł, iż art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 z późn. zm.), jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym.

Zatem z wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, że niedopuszczalne, bo naruszające konstytucyjną zasadę sprawowania przez samorząd zawodowy pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu adwokata, jest wprowadzenie do tego zawodu osób, które wprawdzie zdały egzamin sędziowski, prokuratorski lub notarialny, ale nie wykonywały później realnie żadnego zawodu prawniczego.

Na poparcie tego stanowiska organ odwoławczy powołał się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Oceniając dokumenty załączone przez M. U. do wniosku o wpis Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż nie ma ona odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym, która podlegałaby ocenie po zdaniu w październiku 2007 r. egzaminu prokuratorskiego. Przedłożone dokumenty odnoszą się bowiem do zdobywania przez skarżącą umiejętności przed zdaniem egzaminu prokuratorskiego (i to w ramach studiów lub aplikacji).

Wobec powyższego, mimo spełnienia pozostałych przesłanek wymaganych od kandydata na adwokata, praktyka zawodowa skarżącej nie może być uznana za wystarczającą dla uznania, iż daje ona rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Organ podkreślił przy tym, że zawód adwokata jest zawodem zaufania publicznego. Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata daje zaś ta osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana.

W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. U. zarzuciła organowi:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8, 9, 11, 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie przez Ministra Sprawiedliwości uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji a w szczególności poprzez niezawarcie w treści uzasadnienia wskazania, które fakty i okoliczności organ uznał za udowodnione i przy pomocy jakich dowodów zostały one wykazane oraz poprzez ograniczenie uzasadnienia prawnego wyłącznie do zacytowania orzeczeń WSA w Warszawie i Trybunału Konstytucyjnego bez przeprowadzenia pełnego wywodu w tym zakresie;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, w zakresie obowiązującym na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt K 6/06) poprzez nieprawidłową wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że odpowiednia praktyka prawnicza oznacza praktykę odbytą już po zdaniu egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego przy jednoczesnym nieprzyjęciu żadnej koncepcji do jakiego rodzaju praktyki zawodowej i w jakim okresie odbytej odnosi się powyższy przepis;

3. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy - Ministra Sprawiedliwości wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w szczególności poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozstrzygnięcia całego materiału dowodowego w sytuacji, gdy do obowiązków organu odwoławczego należy rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich.

Wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzających ją uchwał Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2007 r., a także, w wypadku uwzględnienia skargi, o zawarcie w wyroku wskazań dla dalszego postępowania prowadzonego przez organy administracji publicznej.

W obszernym uzasadnieniu skargi M. U. zarzuciła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji charakteryzuje się wewnętrzną sprzecznością, zbędnym wprowadzeniem teoretycznym dotyczącym definicji "zawodu zaufania publicznego" oraz brakiem analizy przesłanek prawidłowego wykonywania zawodu adwokata w realiach jej doświadczenia zawodowego. Według skarżącej ustalenia poczynione przez Prezydium NRA oraz przez ORA w [...] różnią się między sobą. ORA w [...] stwierdziła bowiem, że osoba, która ukończyła aplikację prokuratorską i zdała egzamin prokuratorski nie legitymuje się odpowiednim wykształceniem, ani wymaganą do wykonywania zawodu adwokata praktyką. Natomiast Prezydium NRA nie podzieliło tego poglądu stwierdzając, że osoba, która zdała egzamin prokuratorski niewątpliwie posiada odpowiednie przygotowanie teoretyczne także do wykonywania zawodu adwokata, kwestionując jednocześnie jej przygotowanie praktyczne. Skarżąca zarzuciła, że Minister Sprawiedliwości nie odniósł się do jej argumentacji w zakresie wykładni przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Według niej Minister, podobnie jak organy adwokatury, dokonał nieprawidłowej wykładni tego przepisu uznając, że wystarczająca praktyka zawodowa do wykonywania zawodu adwokata musi nastąpić już po zdaniu egzaminu prokuratorskiego i co więcej musi mieć charakter stosowania prawa już na własny rachunek. Jednocześnie organ nie określił jaka jego zdaniem praktyka zawodowa byłaby wystarczająca. Skarżąca podkreśliła, że odbycie praktyki zawodowej już po zdaniu egzaminu zawodowego nie jest konieczne ani do uzyskania wpisu na listę adwokatów po zdaniu egzaminu adwokackiego, ani do uzyskania wpisu na listę radców prawnych po zdaniu egzaminu radcowskiego. Ustawodawca nie oczekuje też praktyki zawodowej odbytej po zdaniu egzaminu od asesorów sądowych i prokuratorskich wypełniających funkcje sędziów i prokuratorów. Skoro więc praktyka zawodowa odbyta po zdaniu egzaminu nie jest konieczna do wykonywania zawodu sędziego lub prokuratora, to także praktyka taka odbyta już po zdaniu egzaminu nie może być konieczna w przypadku osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów po zdaniu egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego. W ocenie skarżącej zasadnym z punktu widzenia konieczności badania przez Ministra Sprawiedliwości rękojmi do wykonywania przez nią zawodu adwokata byłaby ocena zakresu odbytego przez nią w toku aplikacji prokuratorskiej szkolenia oraz praktycznego kontaktu z wykonywaniem przez nią zawodu prawniczego, tym bardziej, że zarówno zakres szkolenia, jak i charakter praktyki zawodowej jest temu organowi znany.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga M. U. nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Zaskarżoną decyzją Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2008 r., utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. w przedmiocie odmowy wpisu skarżącej na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej stwierdzając, iż nie posiada ona odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym, która pozwalałaby na uzyskanie wpisu na listę adwokatów.

W uzasadnieniu swojej decyzji Minister Sprawiedliwości, podobnie jak wcześniej organy adwokatury, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku tym stwierdził, że art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 z późn. zm.), jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy, gdyż w pkt 5 rozstrzygnięcia, Trybunał nie stwierdził niekonstytucyjności całej normy prawnej art. 66 ust. 1 pkt 2, lecz wyłącznie o jej niekonstytucyjności w zakresie w jakim norma ta, dla osób aspirujących do zawodu adwokata, nie dookreśla wymagań, wskazanych w pkt 5 wyroku.

W świetle powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, na podstawie art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze, mogą być wpisane na listę adwokatów osoby, które wprawdzie nie odbyły aplikacji adwokackiej i nie złożyły egzaminu adwokackiego, ale zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny, o ile wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, a także spełniają pozostałe wymogi określone w art. 65 pkt 1-3 tej ustawy.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie miała więc ocena znaczenia przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze, który stanowił podstawę materialnoprawną wniosku skarżącej o wpis, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku tym stanął na stanowisku, że możliwy jest (także w świetle zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu, ustanowionej w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP) przepływ z jednego do innego zawodu prawniczego. Nie oznacza to jednak, że przepływ taki ma następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania nowego dla danej osoby zawodu prawniczego.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze o wpis na listę adwokatów, samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać także, czy konkretna osoba ubiegająca się o taki wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Przesłankami oceny winny być m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego.

Kierując się powyższym rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego organy orzekające w niniejszej sprawie, rozpoznając wniosek o wpis na listę adwokatów, dokonały oceny doświadczenia zawodowego skarżącej, jej dotychczasowej praktyki w zawodzie prawniczym, w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy.

W ocenie Sądu organy zasadnie podniosły, iż w rozpoznawanej sprawie należy mieć na względzie to, że skarżąca odbyła aplikację prokuratorską i zdała egzamin prokuratorski, a więc zdobyła kwalifikacje zasadniczo odmienne od kwalifikacji adwokackich, przy czym doświadczenie zawodowe jakie wykazywała na etapie postępowania administracyjnego ograniczało się do kilkumiesięcznych praktyk odbytych po ukończeniu studiów w kancelarii adwokackiej oraz zajęć i praktyk odbywanych w trakcie studiów i aplikacji prokuratorskiej.

Należy w tym miejscu podkreślić, że zdaniem Trybunału Konstytucyjnego wątpliwości może wzbudzić objęcie dopuszczeniem do zawodu adwokata osób z odbytą aplikacją i zdanym egzaminem prokuratorskim, przede wszystkim ze względu na istotną odmienność zakresu przedmiotowego kształcenia oraz zróżnicowanie profilu powinności zawodowych adwokata i prokuratora.

W przypadku złożenia wniosku o wpis na listę adwokatów przez osobę po egzaminie prokuratorskim, właściwy organ samorządu zawodowego zobowiązany jest więc zbadać, nie tylko, czy osoba wnioskodawcy spełnia formalny warunek w postaci m.in. zdanego egzaminu prokuratorskiego, ale również czy osoba taka spełnia pozostałe istotne warunki konieczne do dokonania wpisu, w tym przede wszystkim, czy wykazuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym.

W ocenie Sądu, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy Minister Sprawiedliwości dokonał prawidłowej oceny, że skarżąca nie ma odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu adwokata. Za słuszne należy uznać stanowisko organu, że umiejętności nabywane przez skarżącą w czasie studiów oraz podczas odbywania aplikacji prokuratorskiej nie mogą być kwalifikowane jako praktyka w zawodzie prawniczym.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II GSK 227/08 wyraził pogląd, że po stwierdzeniu niekonstytucyjności zmienionego przepisu art. 66 ust. 1 pk 2 ustawy - Prawo o adwokaturze nie było możliwości wpisania na listę adwokatów osoby, która złożyła egzamin prokuratorski tylko na podstawie tego egzaminu, bez wykazania dodatkowych elementów w postaci doświadczenia zawodowego, odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym.

M. U. złożyła wniosek o wpis na listę adwokatów bezpośrednio po ukończeniu aplikacji prokuratorskiej i zdaniu w październiku 2007 r. egzaminu prokuratorskiego. Poza odbyciem aplikacji prokuratorskiej nie pracowała w zawodzie prawniczym.

W tak ustalonym stanie faktycznym, Minister Sprawiedliwości miał w pełni uzasadnione podstawy aby stwierdzić, że skarżąca nie spełnia wymogów niezbędnych do uzyskania wpisu na listę adwokatów.

Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez Ministra Sprawiedliwości nie nosi cech dowolności, albowiem dokonana została w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, a poczynione ustalenia znalazły swoje odzwierciedlenie w treści decyzji.

W konsekwencji nie można, w ocenie Sądu, zarzucić Ministrowi Sprawiedliwości, że dopuścił się w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

Skarga w niniejszej sprawie koncentruje się w dużej mierze na zarzutach popełnienia przez organ w toku postępowania szeregu naruszeń procedury administracyjnej, jednakże skarżąca nie wykazała związku tych uchybień z rozstrzygnięciem wydanym w sprawie, a tylko takie uchybienia skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez Sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygniecie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne.

W ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania do jakiego doszło w postępowaniu administracyjnym nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w sprawie, a zatem nie uzasadniało uchylenia zaskarżonej decyzji.

Dostrzegając wprawdzie pewną wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż w ostatecznej ocenie decyzja ta odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.