Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2509/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 130
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: § 3 i § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 488
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu  drogowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na czynność Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 7 października 2019 r. M. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył czynność Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pismem z 12 września

2017 r., skierowanego do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej; "GITD"), M. S. wezwał do niezwłocznego usunięcia naruszenia prawa polegającego na wpisaniu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego za rzekome przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h w dniu 1 lutego 2017 r. w miejscowości [...], za które zostało przyznane 10 punktów karnych. W uzasadnieniu M. S. wskazał, że popełnienie wykroczenia nie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Przedmiotowy wpis nastąpił więc wbrew treści § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

W związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym GITD poinformował Komendanta [...] Policji o nałożeniu na M. S. w dniu [...] lipca 2017 r. mandatu karnego nr [...] w wysokości 500 złotych za to, że w dniu [...] lutego 2017 r. o godzinie 07:50 na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], kierując samochodem marki [...] nr rej. [...] przekroczył dopuszczalną prędkość o 60 km/h, a więc za wykroczenie z art. 92a w zw. z art. 20 Prawa o ruchu drogowym. Dodał, że w ocenie Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym GITD mandat został nałożony w sposób prawidłowy, a karta informacyjna do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oraz informacja do Starosty o przekroczeniu prędkości w obszarze zabudowanym o wartość większą niż 50 km/h – były wystawione zasadnie. Jednocześnie wyjaśnił, że pismo pełnomocnika M. S. zostało skierowane do Sądu Rejonowego dla [...] celem rozpoznania żądania w trybie art. 1010 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Z kolei pismem z 20 października 2017 r., skierowanym do pełnomocnika M. S., Komendant [...] Policji poinformował o ustaleniach poczynionych na podstawie zebranych materiałów. Wyjaśnił, że w związku z wykroczeniem z [...] lutego 2017 r. wpis ostateczny do ewidencji został wprowadzony w związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów ruchu drogowego prawomocnym mandatem karnym serii [...] numer [...] w kwocie 500 złotych. Jednocześnie GITD Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym potwierdził prawidłowość nałożenia przedmiotowego mandatu. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że dokonane wpisy w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego są prawidłowe i aktualnie nie ma podstaw do wykreślenia danych z ewidencji.

Następnie M. S., pismem z 7 sierpnia 2019 r., ponownie wezwał Komendanta [...] Policji do usunięcia punktów karnych oraz wpisu w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego ze względu na bezpodstawne zarzucanie mu popełnionego wykroczenia. W odpowiedzi organ, pismem z 5 września 2019 r., wyjaśnił, że organ nie otrzymał informacji o ewentualnym wydaniu przez Sąd postanowienia dotyczącego uchylenia prawomocnego mandatu karnego serii [...] numer [...], co byłoby podstawą do wycofania wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Dodatkowo wskazał, że aktualnie w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego brak jest wpisów dotyczących naruszeń stanowiących podstawę do sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w tym wpisu ostatecznego dotyczącego przedmiotowego naruszenia z [...] lutego 2017 r., gdyż zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, zostały one usunięte z ewidencji z uwagi na zatarcie ukarania. Sam fakt, że nastąpiło zatarcie ukarania w stosunku do naruszeń, które było podstawą naliczenia punktów – nie anuluje stanu przekroczenia 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego istniejącego w dacie przekroczenia dopuszczalnej liczby punktów.

Skargę na czynność Komendanta [...] Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej czynności, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając organowi naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz brak wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego, polegający na:

a) nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego na okoliczność przekroczenia przez skarżącego pułapu 24 punktów karnych w związku z rzekomo popełnionym wykroczeniem,

b) niezbadaniu okoliczności czy skarżący w rzeczywistości przyjął mandat karny za omawiane wykroczenie, pomimo braku podpisu na blankiecie mandatu, braku informacji o popełnionym wykroczeniu na oświadczeniu z [...] lipca 2017 r., a także braku pouczenia o skutkach przyjęcia mandatu na oświadczeniu,

c) braku ustalenia tożsamości kierującego pojazdem w dniu [...] lutego 2017 r., pomimo podnoszenia przez skarżącego, że nie kierował wtedy pojazdem,

d) braku ustalenia okoliczności, że skarżący w momencie przyjmowania mandatu przebywał na zwolnieniu lekarskim oraz był w okresie zażywania silnych leków psychotropowych (ograniczona świadomość i poczytalność),

e) braku ustalenia prawidłowości postępowania urzędniczki GITD, a dokładniej okoliczności przyjęcia mandatu karnego i dyktowania skarżącemu oświadczenia przez telefon,

f) braku rozpatrzenia dowodu w postaci zwolnienia lekarskiego ważnego na moment przyjęcia mandatu karnego od urzędniczki oraz oświadczenia E. S., w którym nie wskazała komu powierzyła pojazd w czasie dokonania wykroczenia,

g) braku uwzględnienia okoliczności, że do wykroczenia doszło w dniu [...] lutego

2017 r., natomiast nałożenie grzywny nastąpiło kilka miesięcy po stwierdzeniu naruszenia - dopiero [...] lipca 2017 r., podczas gdy zgodnie z art. 97 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia mandat karny może być nałożony jedynie bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia lub po stwierdzenia popełnienia wykroczenia za pomocą przyrządu kontrolno-pomiarowego lub urządzenia rejestrującego, a nie później niż w terminie 60 dni od wykrycia sprawcy (w tym brak wskazania, kiedy doszło do wykrycia sprawcy), co skutkowało uznaniem, że skarżący przyjął mandat karny za wykroczenie,

- art. 86 k.p.a. poprzez brak przesłuchania skarżącego na okoliczność wręczenia mu mandatu karnego przez urzędnika GITD oraz naliczenia mu punktów karnych za wykroczenie, pomimo że nie wyjaśniono okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszonych wielokrotnie przez skarżącego, w szczególności wskazujących na to, że wpis punktów karnych w ewidencji był bezprawny i nieuzasadniony ze względu na to, że urzędnik GITD wymusił na skarżącym przyjęcie mandatu karnego w sytuacji gdy pozostawał on w stanie ograniczonej świadomości i nie kierował pojazdem,

- art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1 k.p.a. poprzez brak usunięcia wpisu dotyczącego punktów karnych naliczonych skarżącemu w ewidencji kierowców za wykroczenie z mocą wsteczną, którego rzekomo dopuścił się w dniu [...] lutego 2017 r., pomimo skierowanego do Komendanta [...] Policji wezwania do usunięcia tych punktów ewidencji i pomimo możliwości usunięcia ich z urzędu zanim otrzymał wezwanie,

- art. 81a § 1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczących wpisu w ewidencji kierowców punktów karnych dotyczących skarżącego na jego korzyść, podczas gdy podnosił on wielokrotnie, że wpis punktów karnych w ewidencji był bezprawny i nieuzasadniony oraz pozostawały w sprawie wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione w postępowaniu dowodowym,

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez brak usunięcia punktów karnych naliczonych wobec skarżącego, podczas gdy podnosił on wielokrotnie, że wpis punktów karnych w ewidencji był bezprawny i nieuzasadniony,

- art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu na dzień dokonania wpisu w ewidencji) poprzez przypisanie kierowcy punktów karnych w ewidencji prowadzonej przez Policję oraz odmowę ich wykreślenia, podczas gdy skarżący, którego dane zostały wpisane, nie kierował pojazdem, którym dokonano przekroczenia prędkości i nie otrzymał on mandatu karnego, a zatem nie zostały spełnione przesłanki zastosowania tego przepisu,

- § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (obowiązującego na dzień dokonania wpisu w ewidencji) poprzez wpisanie skarżącego do ewidencji kierowców naruszających prawo, podczas gdy zarzucane mu naruszenie nie zostało stwierdzone prawomocnym mandatem karnym, gdyż nałożony mandat karny nie został w sposób prawnie skuteczny przez skarżącego przyjęty.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację prezentowaną w toku prowadzonego postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zaskarżona czynność dotyczy zdarzenia z dnia [...] lutego 2017 r., kiedy to o godzinie 07:50 na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...], skarżący kierując samochodem marki [...] nr rej. [...] przekroczył dopuszczalną prędkość o 60 km/h, a więc popełnił wykroczenie z art. 92a w zw. z art. 20 Prawa o ruchu drogowym. W wyniku powyższego zdarzenia skarżącemu przez Główny Inspektorat Transportu drogowego został wymierzony mandat karny nr [...] w wysokości 500 zł, który uiszczono w dniu 1 sierpnia 2017r. oraz przyznane 10 punktów karnych.

Obliczenie punktów karnych odbywa się w oparciu o delegację ustawową z art. 130 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz o przepisy wydanego na podstawie tej delegacji rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488, zwanego też dalej "rozporządzeniem"). Zgodnie z art. 130 ust. 1 p.r.d. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Z kolei w myśl art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.k.p.") kierowca lub osoba posiadająca pozwolenie na kierowanie tramwajem, która kierując pojazdem popełniła naruszenie przepisów ruchu drogowego stwierdzone mandatem karnym, prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, otrzymuje punkty odpowiadające temu naruszeniu z dniem uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. W razie przekroczenia sumy 24 punktów, osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem podlega – zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. – kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które kierowana jest decyzją starosty, wydawaną na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.

Z przepisu art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ) w brzmieniu z dnia zdarzenia wynika, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz.488), zwanego dalej "rozporządzeniem", ewidencję prowadzi Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych.

Do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem, dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, zwanego dalej "naruszeniem".

Do ewidencji wpisuje się naruszenia wraz z odpowiadającą im liczbą punktów, zgodnie z wykazem określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Zgodnie z § 4 ust 1- wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym.

W myśl § 5 ust 1 organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji wpis tymczasowy, o którym mowa w § 4 ust. 2, jeżeli w postępowaniu w sprawie o naruszenie prowadzonym przez właściwy organ:

1) zastosowano art. 41 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275, z późn. zm.3));

2) osoba, której dotyczy wpis, została uniewinniona od zarzutu popełnienia naruszenia prawomocnym orzeczeniem;

3) stwierdzono, że:

a) czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia,

b) czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego,

c) nastąpiło przedawnienie karalności,

d) osoba, której dotyczył wpis, zmarła.

2. Organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji wpis ostateczny, jeżeli nastąpiło zatarcie ukarania (skazania) lub osoba wpisana do ewidencji zmarła.

Organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego:

1) jeżeli wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem decyzji, o której mowa w art. 140 ust. 1 pkt 1, 1a lub 4 lit. b lub c ustawy;

2) w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1:

a) pkt 1 lit. a ustawy, jeżeli sprawdzenie to obejmowało umiejętności praktyczne i wiedzę teoretyczną,

b) pkt 1 lit. b albo pkt 2 ustawy;

3) jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy - 20 punktów;

4) w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, z zastrzeżeniem § 8 ust. 4-6.

Wpis do ewidencji jak też odmowa wykreślenia wpisu z ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialno- techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze stwierdzenia wymaga, że - wbrew stanowisku skargi- czynność wpisu do ewidencji i jego wykreślenia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego , dalej zwanej "ewidencją", nie są podejmowane w toku postępowania administracyjnego. Tymczasem skarżący zarzuca naruszenie zasad określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. , art. 8 i 80 k.p.a oraz 35 k.p.a.

Z treści przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że zasady dotyczące ustalenia stanu faktycznego sprawy, zasada prawdy obiektywnej oraz postępowania dowodowego - - mają zastosowanie do postępowania administracyjnego. W tej sytuacji ani wobec czynności związanych z prowadzeniem ewidencji, ani wobec czynności faktycznych podejmowanych w toku kontroli na drodze nie mają zastosowania wskazane w skardze przepisy k.p.a.

Sądowoadministracyjna kontrola czynności dotyczących wpisu do ewidencji czy też odmowy wykreślenia z niej wpisu obejmuje swym zakresem jedynie prawidłowość tych konkretnych czynności. Wpisanie do ewidencji naruszenia wraz z odpowiadającą mu liczbą punktów zależy jedynie od tego, czy ujawnione zostało naruszenie przez kierowcę przepisów ruchu drogowego i czy naruszenie to zostało następnie stwierdzone wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym.

Natomiast nie podlegają ocenie tego sądu zachowania funkcjonariuszy Policji czy pracowników Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli na drodze czy też podczas innych sytuacji stwierdzenia przez nich naruszenia przez kierowcę przepisów ruchu drogowego. Nie podlegają takiej kontroli także czynności faktyczne dotyczące udzielania ( bądź nie udzielania) przez nich informacji czy pouczeń danemu kierowcy, w tym dotyczące także wpisu do ewidencji.

Z pisma Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia 13 października 2017r. skarżący złożył w trybie § 4 a rozp. Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2002r. w sprawie nakładania grzywień w drodze mandatu karnego ( Dz.U. z 2017r. poz.613, ze zm.) pisemne oświadczenie o wyrażeniu zgody na przyjęcie mandatu karnego kredytowego w wysokości 500 zł i mandat ten uiścił przelewem bankowym w dniu 1 sierpnia 2017r.

Art. 130 § 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustanawia zasadę zgodnie z którą punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia. Przepis ten wprowadza jednak wyjątek. Punktów nie usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, jeżeli przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Przepis § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zgodny jest w swej normatywnej treści z przepisem ustawowym (organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty).

Podkreślenia wymaga też, że analiza przepisów regulujących materię związaną z prowadzeniem ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wskazuje, iż organy Policji nie mają w tym zakresie możliwości działania w ramach uznania administracyjnego – w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ruchu drogowego zobowiązane są przypisać temu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów wynikającą z załącznika nr 1 do rozporządzenia ("Wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczba punktów odpowiadająca tym naruszeniom") i wpisać punkty do ewidencji. Ponadto godzi się zauważyć, że organ prowadzący ewidencję nie może też usuwać punktów karnych z ewidencji w okolicznościach innych aniżeli przewidziane w powołanych wyżej przepisach prawa, gdyż przepisy te w sposób wyczerpujący określają sytuacje, z którymi wiąże się usunięcie punktów karnych z ewidencji (por. wyrok NSA z 10.11.2016 r., I OSK 1654/16, CBOSA).

Należy wyjaśnić, że postępowanie mandatowe, w ramach którego w niniejszym przypadku został mandat karny serii [...] nr [...], uregulowane zostało przepisami rozdziału 17 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia( "k.p.w.").

Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.w. w postępowaniu mandatowym można nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego: (1) wydawanego ukaranemu po uiszczeniu grzywny bezpośrednio funkcjonariuszowi, który ją nałożył; (2) kredytowanego, wydawanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru; (3) zaocznego. Zgodnie z art. 98 § 3 k.p.w. mandatem karnym kredytowanym może być nałożona grzywna jedynie wobec osoby innej niż wymieniona w § 2 albo mającej miejsce stałego zamieszkania lub pobytu na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Mandat powinien zawierać pouczenie o obowiązku uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od daty przyjęcia mandatu oraz o skutkach nieuiszczenia grzywny w terminie. Staje się on prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Z kolei w myśl art. 98 § 4 i 5 k.p.w. mandatem karnym zaocznym można nałożyć grzywnę w razie stwierdzenia wykroczenia, którego sprawcy nie zastano na miejscu jego popełnienia, gdy nie zachodzi wątpliwość co do osoby tego sprawcy; mandat taki pozostawia się wówczas w takim miejscu, aby sprawca mógł go niezwłocznie odebrać. Mandat zaoczny powinien wskazywać, gdzie w terminie 7 dni od daty jego wystawienia ukarany może uiścić grzywnę, oraz informować o skutkach jej nieuiszczenia w tym terminie. Staje się on prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny we wskazanym miejscu i terminie.

Stosownie do art. 101 § 1 k.p.w. prawomocny mandat karny podlega uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie albo na osobę, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 lat, albo gdy ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia z przyczyn, o których mowa w art. 15-17 Kodeksu wykroczeń. Uchylenie następuje na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego złożony nie później niż w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu. Z kolei zgodnie z art. 101 § 1a k.p.w. prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w trybie określonym w § 1, jeżeli grzywnę nałożono wbrew zakazom określonym w art. 96 § 2. Podlega on również uchyleniu, gdy grzywnę nałożono w wysokości wyższej niż wynika to z art. 96 § 1-1b, z tym że w takim wypadku jedynie w części przekraczającej jej dopuszczalną wysokość. Na podstawie zaś art. 101 § 1b k.p.w., prawomocny mandat karny podlega uchyleniu w każdym czasie na wniosek ukaranego, jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna prawnego lub na wniosek organu, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, albo z urzędu, jeżeli: (1) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego została nałożona grzywna tym mandatem; (2) potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

Podkreślić należy, iż uprawnionym do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest wyłącznie sąd powszechny właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania została nałożona grzywna (zob. art. 101 § 2 k.p.w.) – a więc sąd rejonowy w wydziale grodzkim, a gdy wydział taki w danym sądzie rejonowym nie istnieje – w wydziale karnym.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organem uprawnionym do badania prawidłowości i zasadności wystawienia mandatu karnego – w tym badania okoliczności zdarzenia, w związku z którym został on wystawiony ( w tym czy skarżący kierował pojazdem w chwili zdarzenia oraz czy znajdował się w stanie ograniczonej świadomości w chwili przyjęcia mandatu – jest wyłącznie sąd powszechny (grodzki / karny), a nie sąd administracyjny. Tym bardziej , że ten ostatni z mocy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie prowadzi postepowania dowodowego. Kwestionowanie wystawionego mandatu karnego poprzez złożenie wniosku o wykreślenie punktów karnych z ewidencji nie może żadną miarą prowadzić do sytuacji, w której sąd administracyjny będzie wypowiadać się w kwestiach, w których właściwy jest sąd powszechny.

W konsekwencji nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty i wywody Skarżącego zmierzające do wykazania wadliwości wystawienia mandatu karnego serii [...] nr [...] oraz okoliczności jego uiszczenia w dniu 1 sierpnia 2017r. jak również naruszenia przez niego przepisów ruchu drogowego, oraz przypisanie 10 punktów karnych. Kwestie te wymykają się bowiem kontroli sądu administracyjnego.

Należy także podkreślić, że punkty karne są przyznawane kierowcy bez względu na to, czy popełniający wykroczenie drogowe przyznaje się do jego popełnienia i przyjmuje mandant, czy też neguje ten fakt i sprawa zostaje rozstrzygnięcia na drodze sądowej. Z akt postępowania administracyjnego wynika przy tym, że pismo skarżącego z dnia 12 września 2017 r. zostało przekazane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Sądu Rejonowego dla [...] celem rozpoznania żądania w trybie art. 101 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Jednak skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie przedstawił informacji, że mandat ten został uchylony przez Sąd powszechny.

Konkludując wypada podkreślić, że wprawdzie ustawodawca przewidział szczególny tryb weryfikacji prawomocnych mandatów karnych – wynikający z art. 101 k.p.w. – ale kompetencji w tym zakresie nie przyznał ani organowi prowadzącemu ewidencję kierowców, ani sądowi administracyjnemu rozpoznającemu skargę na akt tego organu polegający na odmowie usunięcia punktów karnych z ewidencji. Przy czym, żadne inne przepisy nie przewidują możliwości weryfikowania prawomocnego mandatu karnego.

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł o oddaleniu skargi.