Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1624/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 163 poz 1361
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchwały o odmowie wpisu na listę adwokatów oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1624/08

Uzasadnienie

A. P. wystąpiła do Okręgowej Rady Adwokackiej z wnioskiem z dnia [...] marca 2006 r. o wpis na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej niewykonujących zawodu adwokata.

We wniosku podnosiła, że odbyła aplikację sądową składając egzamin sędziowski w dniach [...] września 2005 r. W dniu [...] marca 2001 r. ukończyła studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu im. [...] w [...] uzyskując tytuł magistra. Wskazując, iż nie toczyło się przeciwko niej żadne postępowanie karne ani dyscyplinarne uznała, że jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. W załączonych dokumentach A. P. podała, że w latach 1999 – 2002 odbyła praktykę na podstawie umowy zlecenia w kancelarii radcy prawnego w zakresie obsługi prawnej osób prawnych i fizycznych. Przez okres dwóch miesięcy w roku 2003 była zatrudniona na stanowisku referenta w Sądzie Okręgowym w P., a od [...] marca 2006 r. jest zatrudniona na stanowisku asystenta sędziego w Sądzie Apelacyjnym w [...]. Nadto do wniosku załączyła opinię Prezesa Sądu Okręgowego w [...] oraz opinię radcy prawnego.

Po przeprowadzeniu rozmowy kwalifikacyjnej z kandydatką Okręgowa Rada Adwokacka powzięła wątpliwość, czy asystent sędziego może być wpisany na listę adwokatów niewykonujących zawodu adwokata i z wątpliwością tą zwróciła się do Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...]

Prezes Sądu Apelacyjnego w [...] pismem z dnia [...] maja 2006 r. stwierdził, iż nie ma przeszkód do wpisania asystenta sędziego na listę adwokatów niewykonujących zawodu adwokata.

Okręgowa Rada Adwokacka uchwałą z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówiła A. P. wpisu na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej. ORA jako podstawę uchwały podała wejście w życie z dniem 4 maja 2006 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie sygn. akt K 6/06, którym, zdaniem organu, przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze, stanowiący podstawę wpisu kandydatki, utracił moc obowiązująca z dniem 4 maja 2006 r.

Od uchwały A. P. złożyła odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wnosząc o dokonanie wpisu zgodnie z wnioskiem.

Odwołująca się podkreślała, że wniosek złożyła przed wydaniem i opublikowaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, natomiast ORA rozpoznała wniosek, z naruszeniem terminu z art. 68 ust. 5 ustawy Prawo o adwokaturze, dopiero [...] czerwca 2006 r., podejmując zbędne kroki mające na celu dalszą weryfikację jej uprawnień. W przekonaniu A. P. ORA powinna wydać rozstrzygnięcie w oparciu o stan prawny istniejący w dacie złożenia wniosku, w której to dacie spełniała wszystkie wymagania do wpisu. Podkreślała również, iż także w świetle wyroku Trybunału spełnia wymagania dotyczące odpowiedniej praktyki, co wykazała złożonymi dokumentami. Jednocześnie żądała zwrotu opłaty wpisowej, którą jej zdaniem Okręgowa Rada Adwokacka w [...] ustaliła na kwotę przekraczającą opłatę ustaloną przez Naczelną Radę Adwokacką.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] października 2006 r. jednomyślnie utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę z argumentacją analogiczną, jak podana w uchwale Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. W pouczeniu poinformowano A. P. o możliwości zaskarżenia uchwały do Ministra Sprawiedliwości oraz do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Kierując się pouczeniem A. P. złożyła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały i wpisanie na listę adwokatów.

Uchwale zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów art. 66 pkt 1-3 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze.

W ocenie odwołującej się Prezydium NRA nie odniosło się do zarzutów postawionych w odwołaniu. Powtarzając zatem te zarzuty stwierdziła, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego, na który powoływały się oba organy korporacji zawodowej, nie może stanowić przeszkody dla dokonania wpisu.

Minister Sprawiedliwości postanowienie z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania.

Zgodnie z pouczeniem zawartym w uchwale A.P. złożyła również skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wnosząc o uchylenie obu uchwał organów samorządu zawodowego. Stawiając zarzuty powołane w odwołaniu do Ministra Sprawiedliwości przedstawiła analogiczną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 181/07) uchylił uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] stwierdzając, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu.

W uzasadnieniu sąd nie zgodził się z interpretacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 – sygn. akt K 6/06 dokonaną przez organy korporacyjne podkreślając, iż skutkiem tego wyroku przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze nie utracił mocy w całości, lecz jedynie w zakresie ściśle określonym w tym orzeczeniu.

A. P., pismem z dnia [...] października 2007 r. w uzupełnieniu wniosku przedłożyła Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] opinię Przewodniczącej Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w [...] o pracy kandydatki na stanowisku asystenta sędziego, świadectwo pracy z Sądu Okręgowego w [...] potwierdzające zatrudnienie na stanowisku referenta, powołując się na złożoną do akt opinię radcy prawnego i Prezesa Sądu Okręgowego w [...].

W dniu [...] listopada 2007 r. Dziekani Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] przeprowadzili rozmowę z A. P. co do znajomości przepisów obowiązujących w adwokaturze.

Następnie Okręgowa Rada Adwokacka w dniu [...] listopada 2007 r. podjęła uchwałę o odmowie wpisu A. P. na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.

Powołując się na wymieniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego ORA w [...] stwierdziła, że Trybunał nałożył na organy samorządu adwokackiego obowiązek badania, czy kandydat ubiegający się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. W wyniku przeprowadzonej rozmowy w dniu [...] listopada 2007 r. stwierdzono, że A. P. nie zna w podstawowym zakresie uregulowań dotyczących ustroju adwokatury oraz zagadnień z zakresu etyki adwokackiej. Nadto nie posiadała ani stażu, ani praktycznego kontaktu z wykonywaniem zawodu adwokata po zdaniu egzaminu sędziowskiego. Jej styczność z prawem cywilnym ograniczała się do aplikacji sądowej i sporadycznie udzielanych porad prawnych znajomym oraz w kancelarii radcy prawnego, w której była zatrudniona częściowo w czasie studiów i bezpośrednio po ich ukończeniu. Będąc zatrudniona na stanowisku asystenta sędziego ma również styczność wyłącznie z prawem karnym, a znajomość prawa cywilnego jest jednym z filarów pracy każdego adwokata, a takiej znajomości nie nabywa się w czasie jednomiesięcznej pracy na stanowisku referenta w Sądzie Okręgowym w [...] w roku 2003.

Od uchwały A. P. złożyła odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady adwokackiej z wnioskiem o dokonanie wpisu na listę adwokatów.

Uchwale zarzuciła naruszenie art. 65 pkt 1-3 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, dokonywanie oceny rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu w drodze badania jej stanu wiedzy, pominięcie wskazań zawartych w wyroku sądu administracyjnego przez niewskazanie jaka praktyka w zawodzie prawniczym byłaby odpowiednia, a wyjście poza granice wiążących organ wskazań tego sądu, przez przyjęcie dodatkowych kryteriów wpisu poza tymi, które wynikają z ustawy oraz z orzeczenia Trybunału.

A. P. podkreślała, że o znajomości prawa i umiejętności jego stosowania świadczy dyplom ukończenia studiów prawniczych i złożony egzamin sędziowski. Zatem poddanie jej de fakto egzaminowi z zakresu chociażby tylko znajomości przepisów obowiązujących w adwokaturze było nielegalne. O tym bowiem, czy kandydatka daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata świadczą złożone opinie i świadectwa o zatrudnieniu. ORA natomiast nie przeprowadziła żadnego badania kwestii zakresu szkolenia aplikantów sądowych, a do tego była w świetle wyroku Trybunału uprawniona.

Odwołująca się nie zgadzała ze stwierdzeniem, iż w pracy asystenta sędziego wydziału karnego nie ma do czynienia z prawem cywilnym, przytaczając przykłady stosowania tej gałęzi prawa. Powołując się na uzyskany wpis na listę radców prawnych w dniu [...] września 2006 r. argumentowała, że jej znajomość prawa cywilnego nie była przez tą korporację kwestionowana. Na dowód tego wpisu załączyła zaświadczenie Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] listopada 2006 r.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] marca 2008 r. jednogłośnie utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę.

Wskazując na powołaną przez A. P. praktykę w zawodzie prawniczym i wpis na listę radców prawnych Prezydium NRA stwierdziło, że zgodnie z wyrokiem Trybunału przedłożona praktyka nie może być obojętna co do oceny jej odpowiedniości. Powołując się jednak na wyrok Trybunału organ administracji uznał, że ORA w [...] miała podstawy do zbadania niezbędnych umiejętności kandydatki do wykonywania zawodu adwokata w ramach badania, czy kandydatka daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Zatem, w ocenie NRA, trudno wyobrazić sobie aby tę rękojmię dawała osoba niezorientowana należycie w przepisach Prawa o adwokaturze i zasadach etyki adwokackiej i godności wykonywania zawodu, gdyż ta znajomość jest dla adwokata niezbędna. Błędne i niepełne odpowiedzi kandydatki z tych zagadnień nie pozwalają na przyjęcie, że zainteresowana daje wymaganą rękojmię.

Od uchwały A. P. złożyła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości wnosząc o jej uchylenie i wpisanie na listę adwokatów.

Uchwale zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz art. 65 pkt 1-3 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze.

Zdaniem zainteresowanej Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej nie odniosło się do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz do ustawowej przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, tak jak wymagał tego wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Oba organy samorządu adwokackiego nie podały jaka powinna w ich ocenie być odpowiednia praktyka w zawodzie prawniczym dla spełnienia wymagania wpisu na listę adwokatów. Powołując się na inicjatywy ustawodawcze stwierdzał, iż posiadana przez nią praktyka predestynuje ją do zawodu adwokata. W szczególności wskazywała na praktykę związaną z zajmowaniem stanowiska asystenta sędziego. Odwołująca się ponownie stawiała zarzut bezprawnego badania przez organ korporacji jej wiedzy z zakresu przepisów dotyczących wykonywania zawodu adwokata, w aspekcie dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, ponawiając argumenty w tym zakresie podnoszone uprzednio.

Odnosząc się do protokółu z dnia [...] listopada 2007 r. podnosiła, że nie została zapoznana z jego treścią i nie podpisała go. Dlatego nie zgadzała się ze stwierdzenie, jakoby udzielone przez nią odpowiedzi były błędne lub niepełne.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2005 r. uchylił zaskarżoną uchwałę oraz uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Okręgową Radę Adwokacką w [...].

W ocenie Ministra Sprawiedliwości obie uchwały zostały wydane w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Organy adwokatury nie dokonały należytej oceny praktyki zawodowej nabytej przez A. P. Zdaniem organu administracji Prezydium NRA nie ustosunkowało się w postępowaniu odwoławczym do argumentacji przedstawionej przez wnioskodawczynię. Organ ten nie wziął pod uwagę i nie dokonał prawidłowej oceny wszystkich przesłanek mających wpływ na wpis na listę adwokatów. Przede wszystkim nie wskazano, które z podnoszonych przez wnioskodawczynię argumentów nie są wystarczające do uznania, że daje ona rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Minister stwierdził, wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż żadne przepisy nie dają podstawy do poddawania kandydata, pod pozorem przeprowadzania rozmowy kwalifikacyjnej, sprawdzeniu wiedzy ze znajomości prawa.

W ocenie ministra organ odwoławczy, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 136 k.p.a., nie podjął niezbędnych kroków prowadzących do dokładnego wyjaśnienia sprawy i zebrania niezbędnego materiału dowodowego. W związku z tym sprawa wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego.

Na decyzję tę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącego zarówno Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jak i Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wszechstronnie dokonały oceny przydatności do zawodu adwokata skarżącej. Istotne znaczenie dla tej oceny miał wynik rozmowy przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2007 r. Kierując się wskazaniami zawartymi w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt k 6/06) stanowiącymi, iż "w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 11 pkt 2 o wpis na listę adwokatów samorząd adwokacki może, a nawet winien badać, czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata Trybunał Konstytucyjny stoi na stanowisku, że możliwy jest (także w świetle zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu, ustanowionej w art. 65 ust. 1 Konstytucji) przepływ z jednego do drugiego zawodu prawniczego. Nie oznacza to jednak, że przepływ taki ma następować automatycznie, bez oceny umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania nowego dla danej osoby zawodu prawniczego", organ samorządu zawodowego stwierdził, iż czuwając nad funkcjonowaniem korporacji i jej członków oraz stojąc na straży interesu publicznego nie może zaaprobować poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sprowadzałoby się to do tego, że rozstrzyganie w sprawie wniosku o wpis na listę adwokatów byłoby postępowaniem, o którego wyniku decydować miałyby wyłącznie okoliczności formalne, w następstwie czego norma art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze okazałaby się "pusta", a uprawnienia organów adwokatury iluzoryczne.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Ponieważ skarżąca legitymowała się zdanym egzaminem sędziowskim, jej wniosek o wpis na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej w [...] opierał się na podstawie materialnoprawnej wyrażonej w przepisach art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 65 ustawy Prawo o adwokaturze, co stanowiło również podstawę prawną zaskarżonej decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 65 wymienionej ustawy na listę adwokatów może być wpisany ten, kto: jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, korzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych, ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej oraz odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 1a Prawa o adwokaturze. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny.

Z dniem 4 maja 2006 r. art. 66 ust. 1 pkt 2, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit. a) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz.1361), w zakresie, w jakim stwarzał możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, został uznany, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. – sygn. akt K 6/06 - (Dz. U. Nr 75, poz. 529), za niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP.

Trybunał Konstytucyjny w tym wyroku stwierdził, że cytowany przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze jest niezgody z Konstytucją RP w podanym wyżej zakresie, a więc nie cały przepis został usunięty z aktu normatywnego lecz ograniczono jedynie zakres jego bezpośredniego stosowania. W wyroku z 18 lutego 2004 r. w sprawie o sygn. P 21/02 (OTK ZU nr 2/A/2004, poz. 9), tak jak w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny zaakcentował, że wybór modelu naboru do zawodów prawniczych należy do ustawodawcy działającego na podstawie obowiązujących unormowań konstytucyjnych. Zatem dla dobra wymiaru sprawiedliwości, stanowiącego element interesu publicznego i dla dobra osób korzystających z pomocy prawnej, przygotowanie do zawodu prawniczego (w tym do zawodu adwokata) winno odpowiadać kryteriom wysokiej jakości i wiarygodności kojarzonej z pojęciem zaufania publicznego.

Z woli prawodawcy utrzymana została wielość reglamentowanych zawodów prawniczych świadczących w zróżnicowanym zakresie kwalifikowane usługi prawnicze. Nie został jednak wprowadzony (tak jak występuje to w innych systemach prawnych) jednolity proces państwowego przygotowania do wykonywania zawodów prawniczych. Kształcenie do poszczególnych zawodów prawniczych odbywa się w trybie różnych aplikacji, a organy samorządu zawodowego zostały wyposażone w uprawnienie do określania zasad odbywania odrębnych, właściwych dla siebie aplikacji i taki system szkolenia podtrzymała ustawa nowelizująca. Prawodawca, zachowując istotne różnice pomiędzy trybem przygotowania do poszczególnych zawodów prawniczych, utrzymał również w ustawie nowelizującej, daleko posunięte zróżnicowanie w programach kształcenia, doborze kandydatów oraz w długości trwania poszczególnych aplikacji, a nadto w zakresie wymagań dotyczących form praktyki zawodowej. Jednakże w wymienionym wyroku K 6/06 Trybunał podkreślał, że nie można zgodzić się z tezą o nieprzydatności (bądź ograniczonej użyteczności), do wykonywania zawodu adwokata, przygotowania zawodowego potwierdzonego zdanym egzaminem sędziowskim. W sytuacji, gdy aplikacja i egzamin sędziowski przygotowuje i weryfikuje przydatność konkretnych osób do podjęcia wysoce odpowiedzialnej funkcji sędziego, trudno byłoby przyjąć pogląd, że złożenie egzaminu sędziowskiego stanowi zbyt niski wymóg znajomości prawa dla przyjęcia w poczet korporacji zawodowej adwokatów.

W kontekście tego poglądu Trybunału Konstytucyjnego, co do zasady, staje się niedopuszczalnym dokonywanie weryfikacji wiedzy prawniczej kandydata do zawodu adwokackiego legitymującego się zdanym egzaminem sędziowskim. Nie ma natomiast wątpliwości, w ocenie Sądu w składzie orzekającym, co do charakteru rozmowy kwalifikacyjnej przeprowadzonej przez Dziekanów Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Rozmowa ta polegała na zadawaniu pytań o wiedzę kandydatki z zakresu ustawy Prawo o adwokaturze oraz co do jej znajomości przepisów Kodeksu Etyki Adwokackiej (uchwała nr 2/XVIII/98 z 10 października 1998 r. ze zmianami wprowadzonymi uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej nr 32/2005 z 19 listopada 2005 r.), był to więc rodzaj egzaminu z zakresu wiedzy o przepisach prawa (w tym prawa powszechnie obowiązującego) jaką miała się wykazać A. P. Podkreślić natomiast należy, że żaden przepis ustawy Prawo o adwokaturze nie umocowuje organów adwokatury do egzaminowania kandydata predestynującego do zawodu adwokata na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze.

Nawiązując ponownie do stanowiska wyrażonego w wyroku Trybunału z dnia 19 kwietnia 2006 r. K 6/06 należy zauważyć, iż stwierdził on niekonstytucyjność art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze z kilku powodów, które stanowią wskazania dla organów samorządu zawodowego jednocześnie określające co było mankamentem tego przepisu. Otóż przepis ten przede wszystkim nie określał wymogu jakiegokolwiek stażu zawodowego. Nadto nie precyzował, czy od złożenia przez kandydata innego egzaminu niż adwokackiego nie upłynął zbyt długi okres czasu, czyli nie dookreślał jak długa przerwa od złożenia takiego egzaminu uzasadniałaby przypuszczenie, że kandydat przestał być zorientowany w aktualnym stanie prawnym, w szczególności wtedy, gdy ukończył studia i składał egzamin aplikancki w całkowicie odmiennym systemie prawnym, a jego znajomość przepisów aktualnie obowiązujących nie została zweryfikowana pracą w zawodzie prawniczym, gdyż przepis ten umożliwiał dostęp do zawodu adwokata osobom bez jakiegokolwiek praktycznego doświadczenia prawniczego, w tym profilującego umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Ponieważ sytuacja ta stwarzała niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu adwokata Trybunał Konstytucyjny w pkt I ppkt 5 wyroku K 6/06 wprowadził wskazanie dla prawodawcy, określenia odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym, którą powinien wykazać się kandydat do zawodu adwokata. Trybunał nie mógł dookreślić "odpowiedniości" owej praktyki zawodowej, czyli czasu jej trwania i koniecznych umiejętności, jakimi powinien wykazać się kandydujący do zawodu, gdyż jedynie uprawnionym do sprecyzowania tych kryteriów jest Parlament. Nie oznacza to jednak, że samorząd zawodowy został pozbawiony praktycznych możliwości badania spełnienia tych przesłanek przez osobę starająca się o wpis na listę adwokatów. Trybunał podkreślał, że w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 o wpis na listę adwokatów samorząd adwokacki może, a nawet winien badać, czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Przepływ z jednego zawodu prawniczego do innego nie następuje bowiem "automatycznie" bez oceny umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania nowego dla danej osoby zawodu prawniczego. Przesłankami tej oceny winny być m. in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego, jednakże kwestie te winien rozstrzygnąć jednoznacznie ustawodawca przez dookreślenie kryteriów wskazywanych w wymienionym wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 kwietnia 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 181/07), odwołując się do powyższych wskazań Trybunału Konstytucyjnego, nadał im rangę wytycznych dla Naczelnej Rady Adwokackiej i wskazania te zostały powtórzone w decyzji administracyjnej. Minister Sprawiedliwości zwrócił uwagę w zaskarżonej decyzji na uprawnienie organu samorządu adwokackiego do badania, czy A. P. daje rękojmię należytego wykonywania zawodu w tym, czy wykazała się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. W tym celu, jak podnosił organ administracji, organy korporacji zawodowej powinny odnieść się do opinii i rekomendacji przedłożonych przez kandydatkę oraz do jej doświadczeń zawodowych. A. P. zajmuje stanowisko asystenta sędziego, którego zakres obowiązków określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu wykonywania czynności przez asystentów sędziów (Dz. U. Nr 192, poz. 1613 ze zm.). Organy samorządu zawodowego, jak podkreślała zaskarżona decyzja, nie odniosły się do argumentów A. P., dokumentowanych złożonymi pismami, o nabytych przez nią doświadczeniach zawodowych (także w zakresie prawa cywilnego), jak również w związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z wymienionego rozporządzenia. Zatem w tej kwestii, zdaniem Sądu w składzie orzekającym, zasadnym było stwierdzenie Ministra Sprawiedliwości o naruszeniu przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny kandydatki w tym szerokim aspekcie, w oparciu o przepisy, na podstawie których dotychczas wykonywała praktykę prawniczą, można, jednakże tylko w rozumieniu przyszłościowym, dokonać tej oceny relatywnie do ustawy Prawo o adwokaturze, czy do Kodeksu Etyki Adwokackiej.

Mając powyższe na uwadze Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził by zaskarżona decyzja naruszyła przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.