Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 710/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3, , 3a, art. 83 ust. 4, art. 24 ust. 4,
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3,  ust. 1 pkt 1,
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 77 par. 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 23,
journal: Dz.U. 2002 nr 241 poz 2074
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lutego 2011r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. nr [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekający jako organ drugiej instancji, utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...]nr [...]odmawiającą K. O. umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego i Fundusz Pracy, w łącznej kwocie 30.150,88 zł

W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej organ powołał w pierwszej kolejności art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.), dalej: u.s.u.s., oraz przesłanki umorzenia należności z tytułu składek zawarte w art. 28 ust. 3 tej ustawy, przewidujące taką możliwość tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Jednocześnie wskazał, że stosownie do treści art. 28 ust. 3 a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania takich należności określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

W dniu 24 maja 2010r. do Zakładu wpłynęło podanie K. O. o umorzenie należności z tytułu składek, ze względu na ciężką sytuację materialną uniemożliwiającą, zdaniem wnioskodawcy, spłatę zobowiązań składkowych powstałych w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej, w zakresie Przedsiębiorstwo Innowacyjno Wdrożeniowe "I.". Płatnik powyższym wnioskiem zwrócił się o umorzenie należności powstałych w okresie od 04.1999r. do 12.2000r., 03.2006, od 07.2006r. do 10.2006r., natomiast w dniu 5 lipca 2010r. zobowiązany rozszerzył zakres żądania umorzenia o należności z tytułu składek na FUZ za okres od 04.2010r. do 07.2010r. W trakcie prowadzonej działalności gospodarczej płatnik nie zatrudniał pracowników.

We wniosku K. O. odniósł się do przyczyn powstania zaległości z tytułu składek powołując się na pisma kierowane do Zakładu przy rozpatrywaniu poprzednich wniosków o umorzenie należności (wnioski z dnia 25 stycznia 2007r. i z dnia 10 marca 2009r.) a także wniosków o udzielenie ulgi w spłacie należności w formie układu ratalnego, w których zawarto informacje dotyczące działania szeregu osób oraz instytucji, które zdaniem zobowiązanego uniemożliwiły realizację zaplanowanych inicjatyw gospodarczych, co w konsekwencji spowodowało utratę płynności finansowej firmy oraz powstanie zadłużenia wobec ZUS i innych instytucji publicznych oraz kontrahentów. W w/w pismach podniesiono również, że w okresie powstawania zaległości zobowiązany wraz z małżonką byli osobami przewlekle chorymi, co według wnioskodawcy stanowiło jedną z najistotniejszych przyczyn uniemożliwiających uzyskanie dochodu w wysokości pozwalającej na uregulowanie zobowiązań składkowych wobec ZUS.

Ze zgromadzonego przez Zakład w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż K. O., jest obecnie wdowcem prowadzącym samodzielne gospodarstwo domowe. Jedyne źródło dochodu stanowiła część renty rodzinnej w kwocie 407,05 zł brutto, z której dokonywane są potrącenia w związku z prowadzoną przez Dyrektora Oddziału ZUS w K. egzekucją w kwocie około 102 zł. Ponadto zobowiązany, zgodnie z przeprowadzonym przez MOPS w S. wywiadem środowiskowym oraz oświadczeniem płatnika, miał przyznany dodatek mieszkaniowy na okres do kwietnia 2010r.

K. O. wznowił od dnia 22 kwietnia 2010r. prowadzoną wcześniej działalność gospodarczą, która z uwagi na brak środków na zakup materiałów nie przynosiła dochodów. Wysokość miesięcznych wydatków, związanych z utrzymaniem się ustalonych na podstawie oświadczenia zobowiązanego, wynosiła: czynsz 372,86 zł (zaległości z tego tytułu na dzień 28 stycznia 2010r. wynosiły 186,09 zł), energia elektryczna 71,98 zł i 53,58 zł.

W zakresie sytuacji zdrowotnej K. O. przedstawił orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 16 czerwca 2010r. przyznane do dnia 30 czerwca 2012r.

Na podstawie uzyskanych zaświadczeń ustalono również, że K. O. był właścicielem działki budowlanej o powierzchni 540 m2 wraz z budynkiem warsztatowym o powierzchni zabudowy 89,50 m2. W skład przedsiębiorstwa wchodziły ponadto składniki mienia ruchomego służące prowadzonej działalności o znacznej wartości rynkowej. Ponadto ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że zobowiązany obecnie jest także właścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni ok. 50m2. K. O. posiadał także wierzytelność wobec byłego zakładu pracy "S." Sp. z o.o. z tytułu niewypłaconego w terminie wynagrodzenia za pracę za okres od 07/2002r. do 02/2003r., egzekwowaną przez komornika sądowego w S..

Na podstawie przedłożonego wykazu zobowiązań ustalono, że zobowiązany posiadał zadłużenie w kwocie 7.857,64 zł z tytułu kredytu w Banku PKO BP SA. Miesięczna rata wynosi 420,38 zł (obecnie spłata kredytu zawieszona). K. O. przedłożył zaświadczenia o uzyskanej pomocy de minimis, z których wynikało, że uzyskał w latach 2007 i 2008 pomoc publiczną w łącznej kwocie 1.403 zł. Z dokumentów przedłożonych do sprawy oraz ustaleń wywiadu środowiskowego wynika, że rodzina otrzymała w latach 2007 i 2008r. pomoc socjalną z właściwego ośrodka pomocy. W okresie do 30 kwietnia 2010r. z MOPS otrzymywał również dodatek mieszkaniowy w kwocie 189,76 zł.

W oparciu o powyższe ustalenia Zakład uznał, iż zebrany materiał dowodowy nie dawał podstawy do stwierdzenia w sprawie przesłanek do umorzenia należności określonych w § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 2003r. Organ stwierdził, iż K. O. w związku ze wznowioną działalnością gospodarczą od dnia 22 kwietnia 2010r. nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek ZUS. Część przedmiotowych zaległości była skutecznie egzekwowana na drodze egzekucji z renty rodzinnej. Zakład uznał, iż również przedstawiona przez zobowiązanego pozytywna prognoza co do powodzenia przedsięwzięcia mającego na celu rozszerzenie zakresu dotychczas prowadzonej działalności miała jednocześnie ten skutek, że w niedalekiej przyszłości zdolność produkcyjna przedsiębiorstwa może ulec zwiększeniu a tym samym ulegnie ustabilizowaniu się sytuacja finansowa wnioskodawcy, co w konsekwencji umożliwi przedsiębiorcy uregulowanie zaległości składkowych bez pozbawienia go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Za odmową umorzenia należności przemawiał także fakt, iż zobowiązany nie korzystał ze stałego wsparcia właściwego ośrodka pomocy społecznej, co dawało dodatkowe podstawy do uznania, iż jego sytuacja finansowa nie uzasadniała w dostateczny sposób konieczności przyznania pomocy szczególnej, do której m.in. należy zaliczyć umorzenie należności z tytułu składek.

Z uwagi na powyższe oraz ze względu na fakt, że K. O. posiadał majątek nieruchomy o dużej wartości handlowej, niesłużący do zaspokojenia potrzeb mieszkalnych zobowiązanego, na którym Zakład ustanowił w dniu 24 lipca 2009r. zabezpieczenie hipoteczne należności za okres od 03/1999r. do 06/2009r., nie można było w rozpatrywanej sprawie stwierdzić również przesłanek całkowitej nieściągalności należności określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Wobec powyższego Zakład uznał, iż trudności finansowe, które zdaniem zobowiązanego uniemożliwiają mu opłacenie należności z tytułu składek, za argumenty powszechnie występujące, które nie mogą w świetle obowiązujących przepisów stanowić podstawy do umorzenia.

Po wniesieniu przez zobowiązanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ odwoławczy ustalił, że K. O. nadal pobiera część renty rodzinnej w wysokości 407,05 zł brutto, ze świadczenia nadal dokonywane są potrącenia egzekucyjne w ramach prowadzonej przez Dyrektora Oddziału ZUS w K. egzekucji w kwocie 101,76 zł.

Zdaniem organu, trudności finansowe, które zdaniem zobowiązanego uniemożliwiają opłacenie zaległości jakie posiada wobec ZUS, nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do umorzenia należności, dotyczy to też trudnej sytuacji ekonomicznej powstałej w wyniku przemian gospodarczych i społecznych po 1989r. która dotknęła wszystkich przedsiębiorców. Działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko, które zawsze ponosi osoba ją prowadząca, i na której spoczywają obowiązki względem różnych instytucji i urzędów związane z terminowym opłacaniem należności publicznoprawnych. Zakład przy tym nie jest uprawniony do oceny działań innych organów państwowych i samorządowych których działalność, w ocenie K. O., spowodowała trudną sytuację materialną w jakiej się znalazł.

Organ stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie nie można stwierdzić żadnej z ustawowych przesłanek nieściągalności należności określonych przez ustawodawcę w sposób enumeratywny w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., ani też żadnej z przesłanek określonych w § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 2003r. Zobowiązany nie udowodnił, iż jego sytuacja finansowa nie pozwala na spłatę całości zadłużenia wobec ZUS bez pozbawienia możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. K. O. nadal osiąga stały dochód z tytułu renty rodzinnej, prowadzi nadal nastawioną na zysk działalność gospodarczą oraz posiada majątek trwały o znacznej wartości rynkowej, co umożliwia uregulowanie należności z tytułu składek objętych żądaniem umorzenia bez pozbawienia zobowiązanego możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. K. O. wniósł o uchylenie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 października 2010r. Wyjaśnił, że rozstrzygnięcie to jest dla niego krzywdzące, nie odnosi się ono bowiem w żaden sposób do pogarszającego się stanu zdrowia skarżącego. W decyzji nie uwzględniono, że korzysta on z dodatku mieszkaniowego do końca 2010r. Pominięto także okoliczność, że w Sądzie Okręgowym w K. prowadzone jest postępowanie w sprawie wypłaty wierzytelności znacznie przekraczającej kwotę 10.000 zł. Brak tych środków uniemożliwia prowadzenie i osiąganie odpowiedniego dochodu z działalności gospodarczej.

Skarżący wniósł o dołączenie do sprawy akt postępowania, które toczy się w II Wydziale Cywilnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w K. sygn. akt II Cz 1072/10 oraz II Cz 1073/10. Są to dowody niezbędne do prawidłowego rozpoznania trudnej sytuacji finansowej strony, spowodowanej przewlekłością postępowania egzekucyjnego wierzytelności, na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w S. sygn. akt IV P 960/03z dnia 11 czerwca 2003r. oraz I Co 254/10.

Końcowo K. O. wniósł o uwzględnienie wszystkich udokumentowanych przyczyn powstania zaległości w opłatach należności składkowych oraz o udzielenie wielokrotnie wnioskowanej pomocy de minimis.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 14 lutego 2011r. K. O. podniósł, że podana w zawiadomieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 23 listopada 2010r. kwota zaległości składkowych wraz z odsetkami wynosi 22.368 zł, natomiast w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazano, iż wynosi ona 30.150,88 zł. Ponadto organ nie uwzględnił zawiadomienia o zmianie stanu zaległości wydanego w dniu 15 listopada 2010r. przez Inspektorat ZUS w S..

Skarżący wskazał również na art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 2010r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, mówiący o pięcioletnim terminie przedawnienia należności składkowych.

W piśmie procesowym z dnia 21 lutego 2011r. skarżący ponownie wyjaśnił przyczyny powstania należności składkowych, a także przyczyny uniemożliwiające osiąganie dochodów z prowadzonej obecnie działalności gospodarczej. Wskazał na zlikwidowanie jego miejsca pracy, chorobę małżonki wymagającej stałej opieki w latach 1997 -2007, trudności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, problemy zdrowotne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje.

Sądy administracyjne zostały wyposażone w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia, sąd bada ich zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako ustawa p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź, gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była decyzja w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego i Fundusz Pracy. Materialnoprawną podstawę umorzenia należności stanowił przepis art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009r. Nr 205 poz. 1585 ze zm.), dalej: u.s.u.s., zgodnie z którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek, w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z tym, nieściągalność ta zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Ponadto zgodnie z treścią art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Treść tego artykułu została uszczegółowiona w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365). Stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, m.in. w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Należy przy tym wyjaśnić, że decyzja wydawana na podstawie art.28 ust. 3 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie to nie może być jednak dowolne, lecz musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konieczne jest przy tym uzasadnienie stanowiska stosownie do wymogów zawartych w art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, z powołaniem się na konkretne dowody lub fakty. Sądowa kontrola legalności decyzji obejmuje natomiast jedynie samo postępowania poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie, ponieważ o tym, czy składki powinny być umorzone przesądza organ administracji publicznej.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należało stwierdzić, że organ orzekający w niniejszej sprawie przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, dokonując wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Na tej podstawie wnikliwie i rzetelnie dokonał analizy sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. Wypełnił tym samym obowiązki wynikające z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, a polegające na podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który nakazuje organowi administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Czyniąc te ustalenia przeprowadził kontrolę co do stanu majątkowego strony. W tym zakresie uzyskał informacje ze Starostwa Powiatowego w S. oraz z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Organ ustalił, że skarżący jest właścicielem działki budowlanej o powierzchni 540 m2 wraz z budynkiem warsztatowym, oraz lokalu mieszkalnego o powierzchni 50 m2. Zakład wskazał także na składniki mienia ruchomego służące do prowadzenia działalności gospodarczej. Następne organ przeanalizował dochody strony, w tym rentę rodzinną oraz dodatek mieszkaniowy. Wskazał również na wierzytelność skarżącego wobec byłego zakładu pracy "S." oraz na otrzymaną w latach 2007-2008 pomoc de minimis.

Dokonując dalszych ustaleń organ wziął pod uwagę stałe wydatki związane z utrzymaniem skarżącego, w tym opłaty za mieszkanie i media oraz koszt należności spłacanych wobec ZUS. Nie pominął również innych obciążeń majątkowych w postaci zadłużenia w banku w wysokości 7.857,64 zł. Uwzględnił podnoszoną przez skarżącego okoliczność o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Z powyższego wynika zatem, że organ w sposób szczegółowy przeanalizował sytuację majątkową i zdrowotną K. O. pod kątem przesłanek zawartych w

§ 3 ww. rozporządzenia. Wskazał przy tym na pozytywne prognozy co do prowadzonego przedsiębiorstwa, na majątek ruchomy oraz fakt otrzymywania renty rodzinnej. Ze względu z kolei na zabezpieczenie hipoteczne przedmiotowych należności ustanowione przez Zakład na nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, organ nie stwierdził przesłanek wynikających z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Ze względu na zarzuty skargi należy wyjaśnić, że sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne należą do sądów administracyjnych na podstawie art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Sąd administracyjny na skutek zaskarżenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie przejmuje sprawy administracyjnej, jako takiej do końcowego załatwienia, lecz jedynie kontroluje (ocenia) działalność tego organu pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie może odnieść skutku wniosek skarżącego o udzielenie pomocy de minimis.

Skarżący wskazywał także na przyczyny powstania zaległości, a zatem wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż ocenie organów w aspekcie umorzenia należności składkowych podlega aktualna sytuacja majątkowa i życiowa strony. Z tego też powodu nie mają znaczenia okoliczności, w jakich zadłużenie powstało. Jakkolwiek nadmienić należy, że działalność gospodarcza prowadzona jest na własne ryzyko, które zawsze ponosi osoba ją prowadząca i na której spoczywają obowiązki związane z opłacaniem należności publicznoprawnych.

Skarżący wielokrotnie akcentował także okoliczność posiadanej przez niego wierzytelności wobec zakładu "S.". Należy zatem wyjaśnić, że wierzytelność ta, jakkolwiek niewyegzekwowana, zwiększa tylko aktywa skarżącego. Trudności w jej egzekucji nie mogą jednak stanowić przesłanki uzasadniającej umorzenie przedmiotowych należności składkowych. Jak już bowiem wyżej wyjaśniono, przesądza o tym aktualna sytuacja majątkowa i życiowa strony.

Przechodząc do dalszych rozważań należy podkreślić, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji i ocenia jej zgodność z prawem na dzień, w którym została wydana. Bierze zatem pod uwagę stan faktyczny, który istniał w dacie wydawania decyzji. A zatem złożona przez skarżącego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego dokumentacja nie może być podstawą do podważania wydanej uprzednio decyzji.

Nieprawidłowe jest stanowisko skarżącego, w zakresie w jakim uważa, że zadłużenie wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przedawniło się po 5 latach. W dacie powstania zobowiązania obowiązywał także art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu stanowiącym, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241 poz. 2074 ze zm.) dokonała zmiany tego artykułu, stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003r. Przy czym przepisy ustawy zmieniającej nie uregulowały kwestii intertemporalnych dotyczących przedawnienia z tytułu składek. Przyjąć jednak należy, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002r. 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania. Natomiast gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003r. nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Oznacza to, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003r., a więc i składek skarżącego, ulega przedawnieniu 10 – letniemu.

Stanowisko to utrwalone zostało w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. z dnia 5 czerwca 2008r. sygn. akt II FSK 505/07 (Lex nr 513156) czy z dnia 18 sierpnia 2009r. sygn. akt II FSK 466/08 (Lex nr 549018), i wojewódzkich sądów administracyjnych: w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Po 1481/08 (Lex nr 506627), w Warszawie z dnia 13 czerwca 2007r. sygn. akt VIII SA/Wa 190/07 (Lex nr 471283) i z dnia 12 kwietnia 2007r. sygn. akt V SA/Wa 199/07 (Lex nr 334073), w K. z dnia 22 stycznia 2009r. sygn. akt I SA/Ke 432/08 (Lex nr 478525).

Reasumując należało zatem uznać, że sytuacja K. O. została oceniona w sposób prawidłowy a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy zbadały sprawę wszechstronnie, w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy. Odniosły się przy tym do wszystkich podnoszonych przez zobowiązanego argumentów, szczegółowo uzasadniając rozstrzygnięcie. Tym samym, w ocenie Sądu, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego odmawiając stronie umorzenia przedmiotowych należności.

Z tych wszystkich względów skarga jako bezzasadna, stosownie do art. 151 ustawy p.p.s.a. podlegała oddaleniu.