Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 39/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydenta Miasta K. odmówił W.G. przyznania zasiłku celowego na zakup biletu miesięcznego.

Przyznanie wnioskowanej pomocy nie było możliwe, zdaniem organu, pomimo stwierdzenia, że zgłoszona we wniosku potrzeba jest niezbędną w rozumieniu art, 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.). Jak ustalono w trakcie postępowania wyjaśniającego, strona nie wykorzystuje posiadanych możliwości i uprawnień w celu poprawy swojej trudnej sytuacji życiowej, do czego zobowiązują ja postanowienia art. 2 ust. 1 u.p.s. społecznej a zatem przyznanie wnioskowanego świadczenia nie byłoby celowe w myśl mi. 3 ust. 4 tej ustawy.

Dalej podniesiono, iż w trakcie wielu prowadzonych postępowań z udziałem strony była ona każdorazowo informowana o możliwości poprawy swej sytuacji życiowej poprzez wystąpienie z powództwem o alimenty od pełnoletnich córek oraz podjęcie działań celem uregulowania sytuacji mieszkaniowej (strona zamieszkuje w lokalu bez tytułu prawnego, ponadto zajmowany lokal jest duży, co uniemożliwia uzyskanie dodatku mieszkaniowego). Informowano ją także o tym, że w ramach pracy socjalnej istnieje możliwość uzyskania pomocy pracownika socjalnego w zakresie sporządzenia pism do Urzędu Miasta K. o przydział lokalu socjalnego (w przypadku uzyskania mniejszego lokalu, opłaty związane z jego użytkowaniem byłyby mniejsze i zachodziłaby możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego oraz ryczałtu energetycznego), jak również o możliwości uzyskania nieodpłatnego poradnictwa prawnego w kwestii dochodzenia alimentów od córek. Strona była także wielokrotnie informowana o możliwości ubiegania się o przyznanie zasiłku okresowego, o którym mowa w art. 38 ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika jednak z jej deklaracji, nie jest zainteresowana tą formą pomocy.

Jak wynika z poczynionych ustaleń, do dnia dzisiejszego nie zostały podjęte żadne czynności celem wykorzystania wskazanych możliwości dla poprawy trudnej sytuacji życiowej, stąd należy uznać, iż strona nie wykorzystuje wszystkich posiadanych możliwości i uprawnień.

W uzasadnieniu zwrócono także uwagę na uznaniowy charakter świadczenia w postaci zasiłku celowego, przewidzianego w art. 39 u.p.s. Organy administracji działające na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, są zobowiązane, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków, Nic jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej pomoc tę musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji gospodarują określoną pulą środków finansowych i powinny rozeznać potrzeby wszystkich osób potrzebujących, żyjących w ubóstwie. Spełnienie ustawowych kryteriów do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia i w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom, Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi bowiem mieć na względzie nic tylko interes osoby wnioskującej nie także interes innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej.

W ocenie organu I instancji, dla przyznania pomocy społecznej istotna jest także kwestia współdziałania osoby, spełniającej warunki do przyznania świadczenia, z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji bytowej. Obowiązek ten znajduje odzwierciedlenie m. in, w treści art. 4 ustawy stanowiącym, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Celem ustanowienia tego wymogu jest aktywizacja osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Chociaż sposób jego realizacji nie został przez ustawodawcę wyraźnie sprecyzowany, np. poprzez określenie pożądanych zachowań, to wiąże się on z wszelkiego rodzaju aktywnością, podejmowaną przez uprawnionego do pomocy w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. Nie bez znaczenia dla oceny spełnienia się przesłanki współdziałania skarżącego z organem pomocowym, jest brak po stronie wnioskodawcy jakichkolwiek prób zmiany swojej sytuacji mieszkaniowej i finansowej. W sytuacji, w której wnioskodawca nie podejmuje działań w celu uzyskania alimentów od pełnoletnich córek (pomimo możliwości uzyskania wsparcia w tym zakresie), jak również nie podejmuje żadnych czynności celem uregulowania sytuacji mieszkaniowej uzasadnione jest stanowiska, iż nie współpracuje on w rozwiązywaniu swej trudnej sytuacji życiowej.

Organ, jak podkreślił, ma świadomość tego, że sytuacja strony jest trudna jednakże, jednakże nie jest ona pozbawiona pomocy społecznej. Otrzymuje m.in. zasiłek stały w wysokości [...] zł, przyznano jej także zasiłek celowy na zakup leków w wysokości [...] zł. Nadał jest także objęta pomocą w formie nieodpłatnych usług DDPS pobytu (koszt przyznanych usług DDPS, które ponosi MOPS, wynosi [...] zł miesięcznie). W ramach usług tych ma zapewnione wyżywienie (śniadanie i obiad) przez 5 dni w tygodniu oraz otrzymuje suchy prowiant na sobotę.

W odwołaniu od tej decyzji strona podnosi, że otrzymywany zasiłek nie wystarcza na zakup żywności, środków czystości, biletu miesięcznego i opłacenie energii. Spełnia kryterium dochodowe w związku z czym żądana pomoc powinna być przyznana. Zarzuca organowi I instancji, że nie uwiarygodnił swojego stanowiska w kwestii braku środków finansowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało powyższe rozstrzygnięcie w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w myśl art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł.- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 -15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej (art. 8 ust. 1 u.p.s.). Stosownie do art. 39 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zaznaczył, iż z akt sprawy wynika, że dochód strony wynosi [...] zł. a więc nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust 1 ustawy o pomocy społecznej, a nadto posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Tym samym strona spełnia przesłanki uprawniające do ubiegania się o zasiłek celowy.

Zasiłek celowy, na co zwróciło uwagę Kolegium, należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza że w odróżnieniu od form obowiązkowych właściwy organ może, lecz nie musi go przyznać, a z przepisu tego nie wynika indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej formie w nim przewidzianej. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej, organ winien brać pod uwagę zarówno cele pomocy społecznej określone w ustawie jak i możliwości finansowe Ośrodka. Organ winien uwzględnić sytuację ubiegającego się o przyznanie pomocy, jego zaangażowanie w zakresie współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, jak i zakres udzielonej mu ze środków publicznych pomocy. Dopiero w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie sama własnym staraniem pokonać trudności, możliwe jest udzielenie pomocy ze strony państwa.

Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji, że strona nie wykorzystuje własnych możliwości w celu poprawy swojej sytuacji życiowej. Strona bowiem zrezygnowała z ubiegania się o zasiłek okresowy. Ponadto strona sama zajmuje lokal mieszkalny składający się z trzech pokoi i z uwagi na nadmetraż nie może otrzymać dodatku mieszkaniowego ani dodatku energetycznego. Sugerowana zaś przez organ pierwszej instancji zmiana mieszkania na mniejsze o uregulowanym stanie prawnym zmniejszyłoby znacznie koszty utrzymania mieszkania i pozwoliła na uzyskanie wspomnianych dodatków. Może także wystąpić o świadczenie alimentacyjne od swoich pełnoletnich dzieci.

W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, na co zwraca uwagę Kolegium, pomimo nawet niewątpliwie trudnej sytuacji rodzinnej danej osoby, gdy wysokość uzyskiwanego dochodu z pewnością nie pokrywa wszystkich niezbędnych potrzeb uznać należy, że osoba ta nie spełnia przesłanki niezbędnej potrzeby bytowej z art. 39 ust. 1 omawianej ustawy, jeżeli nie w pełnym zakresie wykorzystuje swoje możliwości. Stąd też, dążenie strony do poprawy swojej sytuacji nie może ograniczać się jedynie do składania kolejnych wniosków o przyznanie pomocy.

Ponadto spełnienie przez stronę kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania osobie zainteresowanej żądanego świadczenia, ponieważ musi ono mieścić się w ramach możliwości, ale nie musi przyznać świadczenia, a jego przyznanie jest uzależnione od środków finansowych, jakimi dysponuje.

Kolegium odnosząc się do zarzutu strony wskazało, że wbrew jej twierdzeniom nie jest konieczne precyzyjne wskazane, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, czy też z art. 77 i 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Kolegium, oceniając sytuację osobistą i materialną wnioskodawcy z jednej strony, a z drugiej własne możliwości finansowe organ I instancji prawidłowo uznał, że środki jakimi dysponuje uniemożliwiają przyznanie wnioskowanej pomocy w postaci zasiłku celowego z art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Takiej decyzji zarzutu dowolności postawić nie można, tym bardziej, iż okoliczności faktyczne, które determinowały rozstrzygnięcie mają charakter obiektywny i weryfikowalny.

Podkreślono również, że strona objęta została wsparciem ze strony organu pierwszej instancji w formie usług DDPS, w ramach których ma zapewnione dzienne wyżywienie w dni powszednie oraz prowiant na sobotę, a koszt tej pomocy wynosi [...] zł. miesięcznie, przy czym tej pomocy nie wilcza się do dochodu strony, ale – z drugiej strony - nie sposób nie uwzględnić jej przy ocenie sytuacji życiowej strony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.G., reprezentowany przez pełnomocnika, domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

1/ art. 3 ust 1 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup biletu miesięcznego, chociaż z ustalonego stanu faktycznego wynika, że nie będzie on mógł przemieszczać się do DDPS, w którym ma zapewnione wyżywienie, a zaspokojenie tej potrzeby własnym staraniem jest niemożliwe;

2/ art. 7 pkt 5 i 6 oraz art. 8 ust 1 w związku z. art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez, ich niewłaściwe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, z którego wynika, że skarżący, jako osoba niepełnosprawna, mając trudną sytuację bytową i zdrowotną związaną ze stanem chorobowym, przy jednoczesnym spełnieniu kryterium dochodowego, od którego zależy przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego, zasadnie domaga się przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup biletu miesięcznego, bowiem przyznanie tegoż zasiłku zmierza do zaspokojenia niezbędnych potrzeb związanych z jego utrzymaniem i umożliwia skarżącemu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, a to:

1/ art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego nie zastosowanie przejawiające się w tym, że organ wydał zaskarżoną decyzję, mimo że stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony, a materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie został poddany właściwej ocenie, co skutkowało uchybieniem wymogom zasady prawdy obiektywnej;

2/ art. 77 § 1 w zw. z art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego z. pominięciem obowiązku zebrania pełnego materiału dowodowego, a zwłaszcza ustalenia, czy organ I instancji zasadnie odmawia skarżącemu zasiłku celowego na zakup biletu miesięcznego, skoro spełnia on wymogi formalnoprawne do przyznania tej pomocy, a jako osoba niepełnosprawna na stałe większość miesięcznego dochodu przeznacza na wydatki związane z leczeniem i zakupem leków, przez co nie ma możliwości zaspokojenia własnym staraniem tej niezbędnej potrzeby, co organ odwoławczy pominął przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W treści uzasadnienia pełnomocnik podkreślił, iż organ odwoławczy przyjął ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji pozostając w sprzeczności z obowiązkiem wnikliwego rozpatrzenia sprawy. Nie wziął po uwagę takich okoliczności jak wydatki skarżącego na jego utrzymanie (przekraczające znacznie dochód i ponoszone z pomocy świadczonej przez rodzinę), oraz niepełnosprawność i jego trudną sytuację zdrowotną. Podnosi także, iż skarżący, wbrew stanowisku organów, nie pozostaje bierny dążąc do poprawy swojej sytuacji w szczególności informując organ o toczących się w jego sprawach postępowaniach.

Zdaniem pełnomocnika, organ odwoławczy dokonał pobieżnej i niesprawiedliwej oceny skarżącego, opierając się na błędnych ustaleniach organu I instancji. W konsekwencji przyjął stanowisko o braku wykorzystywania przez skarżącego własnych możliwości i zasobów, podczas gdy podejmuje on wszelkie działania zmierzające do poprawy swoich warunków bytowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.

Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga W.G. nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach.

W dalszej kolejności wskazać należy, że świadczenia dla osób wymagających wsparcia ze strony pomocy społecznej podlegają regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163). Celami pomocy społecznej określonymi w art. 2 i 3 wyżej wskazanej ustawy jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Cele te osiąga się poprzez wyprowadzenie osoby z systemu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 powołanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi z powodu ich ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej choroby.

Bez wątpienia te warunki przyznania stronie skarżącej pomocy zostały w sprawie spełnione i co za tym idzie nie zachodzi tu potrzeba ponownego opisywania sytuacji życiowej skarżącego. Jednakże, choć strona skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji osobistej i materialnej nie można z góry niejako przyjmować, że wszelkie możliwe świadczenia udzielane przez organy pomocy społecznej są jej należne i to w żądanej wysokości.

Z akt sprawy wynika, że w dniu w dniu [...] skarżący złożył wniosek o udzielenie mu pomocy m.in. w formie zasiłku celowego na nośniki energii elektrycznej, środki czystości i żywność oraz zakup biletu miesięcznego.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Niewątpliwie, w świetle wyżej przywołanych przepisów potrzeba zgłoszona przez stronę skarżącą w niniejszej sprawie, z tej racji że warunkuje dojazd do DDPS w którym korzysta on z całodziennego wy żywienia, mieści się w katalogu potrzeb zaspokajanych w drodze tego rodzaju świadczenia. Zatem strona skarżąca mogła oczekiwać, że jej potrzeba zostanie zaspokojona. Nie mniej jednak dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji niezbędne będzie przywołanie treści art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wskazane unormowanie znajduje się w przepisach dotyczących zasad ogólnych pomocy społecznej. Zatem unormowanie to posiada charakter uniwersalny i musi być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu każdej sprawy. Zgodnie z nim organ pomocy społecznej zobowiązany jest uwzględniać potrzeby osoby korzystającej z pomocy społecznej, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z unormowania tego wynika, że nie każda niezbędna potrzeba zgłoszona przez osobę potrzebującą będzie zaspokojona, albowiem uzależnione to będzie także od posiadanych przez te organy środków na ich zaspokojenie.

W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek strony skarżącej odmówił przyznania zasiłku celowego i w uzasadnieniu decyzji odwołał się m.in. do tego, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi umożliwiającymi mu zaspokojenie zgłoszonej potrzeby. W tym zakresie organ pierwszej instancji odwołał się do postanowień przyjętej i realizowanej polityki świadczeń na terenie miasta K. i występującego ograniczenia sprowadzającego się do przyznawania jedynie świadczeń o charakterze podstawowym.

Godzi się przy tym zaznaczyć, że nie jest konieczne precyzyjne wskazanie, w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, czy też z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. (patrz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 483/11,wyrok NSA z dnia 02 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 107/110 – dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

Należy tu zauważyć, że z powołanych wyżej przepisów wynika, iż przyznanie świadczenia z zakresu pomocy społecznej ma charakter uznaniowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że uznanie organu doznaje ograniczeń w świetle brzmienia art. 7 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, organ winien załatwiać sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej przyczyny organ administracji podejmując decyzje w ramach uznania administracyjnego winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie zmierzające do oceny stwierdzonego stanu faktycznego. Taka konstrukcja nie wyklucza możliwości odmowy przyznania świadczenia (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 25/98, LEX nr 44078), jednakże nakłada na organ obowiązek każdorazowego wskazania przesłanek odmowy udzielenia świadczenia.

W ocenie Sądu dotychczasowe wsparcie finansowe udzielane stronie skarżącej uwzględniało jej potrzeby i możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, który, co już wykazano wyżej posiada bardzo ograniczone środki finansowe.

Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 3 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Strona skarżąca, jak już wyżej zaznaczono otrzymała i otrzymuje od organów pomocy społecznej pomoc finansową (zasiłek stały) i rzeczową (posiłki w DDPS wartości [...] zł. miesięcznie) , która pozwala jej na egzystencję w warunkach odpowiadających godności człowieka, a zatem w opinii Sądu udzielana stronie pomoc jest adekwatna do możliwości finansowych MOPS.

Ponadto w sytuacji, gdy skarżący ubiega się pomoc finansową, a jednocześnie odrzuca oferowaną mu przez MOPS możliwość przyznania pomocy finansowej -zasiłku okresowego, udzielenia pomocy w znalezieniu mniejszego lokalu mieszkalnego (co umożliwiłoby przyznanie mu dodatku mieszkaniowego i energetycznego), nie sposób stwierdzić, że skarżący wykorzystuje swoje własne możliwości do poprawy swojej sytuacji.

Innymi słowy, odmowa skorzystania przez stronę z propozycji otrzymania zasiłku okresowego i nie podjęcie współdziałania w kwestii udzielenia pomocy w znalezieniu mniejszego lokalu mieszkalnego, nie sposób ocenić inaczej, niż tak, ze skarżący nie wykorzystuje własnych możliwości i uprawnień w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stąd też w ocenie Sądu zaprezentowane tu zachowanie skarżącego ma cechy świadomego braku dążenia do polepszenia swojej sytuacji finansowej.

Trafnie przy tym Kolegium zaakcentowało, iż skarżący może wystąpić o świadczenia alimentacyjne od swoich pełnoletnich dzieci, na których – zgodnie z przepisami prawa – ciąży obowiązek alimentacyjny względem ojca.

Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcia naruszały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w sposób dostateczny wykazało, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja odmowy przyznania zasiłku nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.

Stwierdzić także należy, że organy administracji działające na podstawie przepisów prawa materialnego (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, są obowiązane zgodnie z zasadą art. 7 k.p.a., załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie jest więc tak, że każda osoba spełniająca warunki do przyznania pomocy społecznej tę pomoc musi uzyskać w żądanej wysokości i na każdy cel, gdyż organy administracji muszą gospodarować określoną pulą środków finansowych i rozeznać potrzeby osób samotnych oraz rodzin wielodzietnych żyjących w ubóstwie.

Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez stronę skarżącą dokonały właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśniły okoliczności, które przesądziły, że wnioskowana przez stronę skarżącą pomoc nie została jej przyznana. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a.