Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 69/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 134 par 1, art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 194 par 1 i par 2, art. 180 par 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 30 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181 a, art. 142 ust. 1 lit d, art. 141 ust. 1, art. 151 ust. 1-4
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "T" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Przedsiębiorstwa "T" sp. z o.o. kwotę 3.429 (trzy tysiące czterysta dwadzieścia dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Go 69/12

U Z A S A D N I E N I E

Skarżące, Przedsiębiorstwo "T" Sp. z o.o., wniosło skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] czerwca 2011 r. określającą skrzącej spółce wartość celną w wysokości 174693 zł oraz wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w kwocie 41139 zł.

Rozstrzygnięcia organów zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy.

W dniu [...] maja 2007r. działająca z upoważnienia skarżącej Agencja Celna złożyła zgłoszenie celne nr [...], wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu towar w postaci: przędzy z włókien odcinkowych sztucznych - 100% wiskoza, w ilości 21.659.40 kg, deklarując kod CN 55101100 oraz wartość towaru w wysokości 9746.73 USD przy cenie jednostkowej 0,45 USD/kg, na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. wystawionej przez firmę A z Hong Kongu.

Do zgłoszenia celnego oprócz ww. faktury dołączono m.in.: indyjskie świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r., fakturę nr [...] z [...] maja 2007r. za usługę transportową na trasie [...], deklarację wartości celnej, list załadunkowy, list przewozowy CMR nr [...] z dnia [...] maja 2007r. potwierdzający przewóz towaru, notę tranzytową T1 nr [...] z [...] maja 2007r. wystawioną w [...], którą objęty został zaimportowany towar, potwierdzenie złożenia zabezpieczenia nr [...].

Ponieważ przedmiotowe zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 Rozporządzenia Rady (EWG) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, funkcjonariusz celny działający z upoważnienia Naczelnika Urzędu Celnego przyjął je, wskutek czego zgłoszony towar został z mocy prawa objęty wnioskowaną procedurą.

Korzystając z postanowień art. 78 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WEL nr 302 z 19.10.1992r., ze zmianami) organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności kontrolnych załączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. zostało przesłane do upoważnionych władz Indii, do weryfikacji.

Przeprowadzona weryfikacja przez Agencję Inspekcji Eksportu i Przemysłu. Ministerstwo Handlu i Przemysłu, Rząd Indii wykazała, że świadectwo pochodzenia załączone do zgłoszenia celnego zostało wydane przez ich biuro, a objęte nim towary spełniają wymogi dotyczące pochodzenia, gdyż zostały całkowicie pozyskane w Indiach. Jednocześnie organ weryfikujący przesłał w załączeniu kopię faktury nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. wymienioną w polu 10 świadectwa pochodzenia. Przesłana faktura została wystawiona przez firmę "I India" na towar w postaci 21659,40 kg przędzy - 100% wiskoza, załadowany w indyjskim porcie i przeznaczony do portu w [...]. Odbiorca i kupujący nie został określony, jednak w dokumencie wskazano kraj końcowego przeznaczenia tj. Polskę. Ogólna wartość faktury opiewała na znacznie wyższą kwotę tj. 63895,23 USD, a cena jednostkowa, przy podanej ilości towaru 21659,40 kg, wynosiła 2.95 USD/kg.

Organ I instancji ustalił, że przedmiotowy towar został sprzedany przez eksportera z Indii, w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, co potwierdza przywóz towaru do [...] i w dalszej kolejności zgłoszenie go do swobodnego obrotu w Oddziale Celnym z przeznaczeniem dla odbiorcy w Polsce.

Załączona do zgłoszenia celnego faktura nr [...] z [...] maja 2007 r. jak i faktura nr [...] z [...] kwietnia 2007 r., przesłana w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia wykazują, iż dotyczą one tego samego towaru.

Zgodnie z fakturą nr [...] firma I z Indii, widniejąca również jako eksporter w weryfikowanym świadectwie pochodzenia FORM A sprzedała towar objęty wymienionym świadectwem pochodzenia dla odbiorcy w Polsce za kwotę 63.895.23 USD.

Tymczasem do zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] maja 2007 r. przedłożono fakturę nr [...] z [...] maja 2007r. wystawioną przez firmę A Hong Kong dla Spółki z o.o. "T", wartość towaru określono na kwotę 9.746.73 USD, przy cenie jednostkowej dla takiej samej ilości towaru (21659,40 kg) w wysokości 0,45 USD/kg.

W oparciu o otrzymany wynik weryfikacji oraz z uwagi na wątpliwości, co do deklarowanej wartości celnej, organ I instancji uznał, że przedłożona do zgłoszenia celnego faktura nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., opiewająca na ogólna kwotę 9.746,73 USD, nie mogła być przyjęta do ustalenia wartości celnej importowanego towaru.

W konsekwencji postanowieniem z [...] września 2010r.organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanego towaru oraz określenia prawidłowej wysokości kwoty należnego podatku z tytułu importu.

W toku postępowania pełnomocnik skarżącej pismem z dnia [...] października 2010 r. wniósł o uzupełnienie zgromadzonych dowodów, m.in. :

- przesłuchanie w charakterze świadka pracownika spółki A.P. na okoliczności dotyczące wynegocjowanej i zapłaconej ceny za importowaną przędzę, bowiem jak wynika z ustnych wyjaśnień importera z [...] października 2010r. negocjacje w sprawie zakupu przędzy prowadzone były przez A.P.,

- przetłumaczenie na język polski wszystkich dowodów sporządzonych w języku obcym, które zgromadzone zostały w aktach sprawy,

- dołączenie do akt sprawy oryginału pisma od organu indonezyjskiego oraz pisma administracji celnej z Lichtensteinu, oryginału orzeczenia Prokuratury Rejonowej oraz orzeczenia wydanego przez Sekcję Dochodzeniowe Śledczą.

Następnie pismem z dnia [...] listopada 2010r. Kancelaria Prawnicza "C" przekazała uwierzytelnioną kserokopię pisma otrzymanego od firmy F (Lichtenstein) wraz z tłumaczeniem dokonanym przez biegłego przysięgłego, przedstawiające numery faktur z przyporządkowanymi do nich kwotami wyrażonymi w dolarach USD. Faktury wskazane w wykazie zostały wydane przez ww. firmę i zostały objęte w corocznych raportach podatkowych, zatwierdzonych przez licencjonowanego audytora.

Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. pełnomocnik skarżącej przesłał uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa udzielonego przez zarząd Spółki T do reprezentowania spółki w postępowaniu celnym i podatkowym w sprawach [...] oraz. [...].

Pismem z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] pełnomocnik skarżącej przedstawił kserokopię opinii Biegłego Rzeczoznawcy U.W. sporządzonej na zlecenie Agencji Celnej Sp. z, o. o w przedmiocie ustalenia:

- czy na podstawie posiadania jedynie dokumentów bez dysponowania próbkami możliwe jest ustalenie faktycznej wartości importowanego towaru , np. tkanin, obuwia, tekstyliów?

- Czy możliwe jest uzyskanie porównawczych faktycznych wartości importowanego towaru przy posiadaniu jedynie ograniczonych informacji o produkcie zawartych w dokumentach bez. posiadania próbki towaru ?

- Czy identyczne dane dotyczące składu surowca w tkaninie, tekstyliach, obuwiu oraz ogólne wykończenie tych produktów zawarte w różnych dokumentach celnych SAD może być wystarczające do dokonania i porównań cen oraz ustalenia faktycznej wartości importowanego towaru przy jednoczesnym braku próbek towarowych?

Następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodu w postaci przesłuchania w charakterze świadka pracownika spółki A.P., ponieważ podstawą prowadzonego postępowania jest ustalenie faktycznej wartości importowanego towaru, a nie formalnej prawidłowości przedstawionej do odprawy faktury i wynegocjowanej przez stronę ceny towaru.

Decyzją z [...] czerwca 2011 r. organ I instancji określił skarżącej wartość celną towaru i kwotę cła dla potrzeb ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem VAT oraz określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę należnego podatku od towarów i usług wraz z odsetkami.

Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, że niniejszej organ, działając na podstawie art. 181a ust. l RWKC, powziął uzasadnione wątpliwości, iż zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Podstawę takich ustaleń stanowiła weryfikacja świadectwa pochodzenia, w wyniku której uzyskano kopię faktury ze sprzedaży przedmiotowego towaru dla polskiego kontrahenta za kwotę ogólną znacznie wyższą niż deklarowaną w zgłoszeniu celnym, tj. 63.895,23 USD.

Wobec powyższego organ I instancji ustalenia wartości celnej dokonał metodami zastępczymi, w oparciu o treść art. 30 ust. 2 lit. b WKC.

W skarżonej decyzji wskazano, że jako materiał porównawczy przyjęto ceny uwidocznione we wskazanych zgłoszeniach celnych.

Podano przy tym, że ustalając materiał porównawczy organ celny kierował się takimi względami jak podobny towar o identycznym przeznaczeniu i cechach ogólnych, rodzaj towaru, zbliżona ilość, bardzo zbliżony przedział czasowy, ten sam kierunek handlu, bardzo podobna jakość i ilość towaru objęta całym zgłoszeniem.

Uwzględniając ponadto dyspozycję art. 151 ust. 3 RWKC, która stanowi że do ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą wartość z ustalonych, za punkt wyjściowy sporządzenia kalkulacji przyjęto cenę jednostkową towaru podobnego importowanego z Chin wg ww. zgłoszenia celnego.

Z analizy uzyskanych materiałów porównawczych wynikało, że nie wszystkie wytypowane zgłoszenia celne mogły być wykorzystane w prowadzonym postępowaniu. Ustalono, iż w stosunku do zgłoszeń celnych [...] przeprowadzono weryfikację świadectw pochodzenia, w efekcie której uzyskano faktury z których wynika, że wartość towaru jest kilkakrotnie wyższa niż zadeklarowana przez stronę w przedmiotowym zgłoszeniu celnym. Ponadto, po sprawdzeniu w ogólnopolskiej bazie danych Alina zgłoszenia celnego [...] wynika, że importerem towaru w postaci przędzy z włókien sztucznych 100% wiskoza była również spółka T, gdzie cena jednostkowa za jeden kilogram wynosiła również 0,45 USD.

W świetle zgromadzonych dokumentów organ stwierdził, że deklarowane przez spółkę wartości są niewiarygodne i znacznie odbiegają od cen towarów podobnych importowanych przez inne firmy.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ I instancji za punkt wyjściowy sporządzenia kalkulacji przyjął cenę jednostkową towaru podobnego importowanego z Indii według zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].03.2007r. (przędza 100% wiskoza", objęta kodem CN 5510 11 00) przy cenie jednostkowej 2,88 USD/kg.

Podkreślono, że zakwestionowanie przez organ celny zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej wiąże się - w myśl art. 181a RWKC - z koniecznością odstąpienia od ustalenia tej wartości na podstawie wartości transakcyjnej. Wskazany przepis stanowi bowiem, że jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Odrzucenie wartości transakcyjnej jest konsekwencją zakwestionowania wiarygodności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. W przypadku braku faktury lub jej istotnych braków formalnych z reguły nie ma konieczności podejmowania dodatkowych czynności. Ocena wiarygodności cen deklarowanych przez stronę i wynikających z dokumentów przedstawionych organom celnym wymaga natomiast przeprowadzenia stosownego postępowania. Należy podkreślić, że organy celne są uprawnione nie tylko do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale mają również możliwość badania wiarygodności dokumentu pod względem merytorycznym w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi zastrzeżenia co do jej prawdziwości. Przy ustalaniu wartości celnej towaru organ celny nie jest bezwzględnie związany treścią składanych w tym postępowaniu dokumentów ani deklarowaną wartością i w razie ich zakwestionowania obowiązany jest ustalić tę wartość w trybie określonym w art. 30-31 WKC.

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżąca, działając przez ustanowionego pełnomocnika, złożyła odwołanie od decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. W treści odwołania skarżący zarzucił:

- brak rzetelnej analizy nadesłanych przez stronę materiałów dowodowych oraz brak polemiki prawnej z dokumentami przedłożonymi przez, stronę w toku postępowania, co przeczy zasadzie wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej; brak kontrargumentów i dowodów przeciwstawnych twierdzeniom strony; naruszenie art. 120, art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A.P.,

- naruszenie art. 122 i art. 187 § 1Ordynacji podatkowej poprzez brak oceny i czynności sprawdzających w związku z pozyskaniem przez organ celny dowodu w postaci faktury nadesłanej przez, organ weryfikujący świadectwo pochodzenia,

- naruszenie art. 180 §1 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie za dowód w sprawie kopii faktury otrzymanej z wynikiem weryfikacji świadectwa pochodzenia, mimo że faktura ta nie została uwierzytelniona, jak i nie została poddana jakiejkolwiek ocenie czy weryfikacji;

- art. 194 § 1 i § 2, poprzez bezprawne przyznanie zagranicznemu podmiotowi weryfikującemu świadectwo pochodzenia tych samych uprawnień jakie nadano polskim organom władzy publicznej na mocy ww. przepisów i uznanie nadesłanej kserokopii faktury za dokument urzędowy,

- naruszenie art. 180 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez fakt. iż organ nie zebrał całego materiału dowodowego, zaś rozstrzygnięcie nie zostało wydane z zachowaniem swobodnej oceny dowodów, wskazując jednocześnie na niedokonanie przez, organ celny czynności procesowych, o które wnioskowała strona w piśmie z dnia [...].10.2010 r.

Decyzją z [...] grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że oceniając prawidłowość przeprowadzenia w rozpatrywanej sprawie, postępowania w zakresie badania wiarygodności zadeklarowanej wartości towaru należy wskazać, iż postępowanie to jest dwuetapowe i każdy z tych etapów zasadniczo różni się w sterze czynności dowodowych. Celem pierwszego etapu jest ustalenie, czy cena wynikająca z dokumentu zakupu jest ceną taktycznie zapłaconą lub należną za towar, a zatem czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena może być uznana za wartość celną przywożonych towarów w rozumieniu art. 29 WKC. Na tym etapie postępowania organ celny porównał zadeklarowaną przez stronę wartość celną towaru (0,45 USD/kg) z ceną za ten sam towar wykazaną w fakturze dosłanej w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia (2.95 USD/kg), a która była podstawą wystawienia świadectwa pochodzenia Form A Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r.

Organ wskazał, że faktura [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. dotyczy towaru objętego świadectwem pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., o czym świadczy zapis w polu 10 przedmiotowego świadectwa, w którym wskazano numer i datę faktury powiązanej z tym świadectwem. Uzyskana kopia faktury nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. została wystawiona przez firmę "I z Indii, a więc tą samą, która wnioskowała o wystawienie świadectwa pochodzenia, zatem przekazaną przez pełnomocnika strony uwierzytelnioną kserokopię pisma z dnia [...].11.2010r. otrzymaną od firmy F (Lichtenstein) przedstawiającą numery faktur z przyporządkowanymi do nich kwotami należy uznać za bezprzedmiotowa, gdyż jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego firma ta nie uczestniczyła w transakcjach handlowych dokonywanych ze stroną przedmiotowego postępowania.

Organ podkreślił również, że pismu organu indyjskiego, jak i nadesłanym dokumentom nie można natomiast przypisać waloru dokumentu urzędowego przyznawanego polskim dokumentom z mocy art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Pismo podmiotu działającego na terenie państwa obcego, wraz z nadesłanymi dokumentami stanowią dowód w sprawie podlegający ocenie na ogólnych zasadach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej. Art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej nakazuje bowiem dopuszczać jako dowody w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z tego też względu uzyskane od organu indyjskiego dokumenty zostały ocenione w świetle całego materiału dowodowego zebranego w sprawie.

Powstałe wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej jak i ceny jednostkowej za jednostkę miary spowodowały, że zadeklarowana w dokumencie zakupu przedłożonym przez stronę wartość transakcyjna nie mogła być przyjęta za wartość celną zgodnie z art.29 WKC.

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy stwierdził, że organ celny I instancji zasadnie uznał, iż zaszły uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany towar. Zgodnie z art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej: RWKC) ww. uzasadnione wątpliwości pozwoliły na ustalenie wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej.

Dalej wskazano, że drugi etap postępowania związanego z weryfikacją zgłoszenia celnego w omawianym zakresie jest konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru. Skoro bowiem zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, to organ celny był zobowiązany do ustalenia tej wartości stosując kolejno zastępcze metody określone w art. 30-31 WKC.

Zgodnie z art. 30 ust. l WKC. jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29. ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona. Stosownie do treści art.30 ust. 2 wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest :

a/ wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

b/ wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna

Towary podobne, w myśl art. 142 ust. 1 lit. d RWKC, oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towarów, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników. które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne. Zgodnie z uwagami interpretacyjnymi dotyczącymi wartości celnej (załącznik nr 23 do RWKC) przy ustalaniu wartości celnej metodą określoną w art. 30 ust. 2 lit. b należy posługiwać się sprzedażą w tych samych ilościach co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Art. 151 ust. 3 RWKC stanowi zaś, że jeżeli stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów podobnych, to dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą wartość transakcyjną.

W celu uzyskania materiałów porównawczych dokonano przeglądu ogólnopolskiej bazy ALINA zawierającej informacje o wszystkich odprawach celnych dokonywanych na obszarze RP. W wyniku przeglądu zgłoszeń celnych nie stwierdzono danych pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych, jednakże uzyskane informacje pozwoliły na wykorzystanie ich jako materiał pozwalający na skorzystanie z metody "towarów podobnych".

Zgodnie z materiałem porównawczym zgromadzonym w niniejszej sprawie najniższa cena jednostkowa zgłoszonego towaru wynosi 2,88 USD/kg i taką też cenę przyjęto do ustalenia wartości celnej towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu [...].05.2007 r.

Jest to towar wyprodukowany w: tym samym kraju, posiadający podobny skład materiałowy, sprzedany na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach oraz został wywieziony do WE w tym samym lub zbliżonym czasie, co towar dla którego ustalana jest wartość celna. Tym samym spełnia kryteria towarów podobnych.

Zgodnie z art. 62 ust. l Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku z art. 199 Przepisów Wykonawczych złożenie zgłoszenia celnego podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela jest równoznaczne ze złożeniem przez, zgłaszającego oświadczenia o prawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczności załączonych do niego dokumentów.

W świetle obowiązujących przepisów, za prawidłowe złożenie wniosku o objęcie towaru właściwą procedurą celną odpowiedzialna jest Strona. Ona też powinna dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane. Podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą ma obowiązek złożenia do odprawy celnej dokumentów rzetelnie odpowiadających m.in. rodzajowi, ilości i wartości towaru z jego rzeczywistym stanem.

Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ I instancji właściwie dokonał oceny ujawnionych dokumentów i zasadnie przyjął, że w myśl art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena taktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33. z zachowaniem warunków określonych w art. 29 lit a) do d).

Skarżący nie zgodził się z ustaleniami organu odwoławczego i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja narusza art. 191 Ordynacji podatkowej, ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak i jego ocena nie pozwalają na stwierdzenie, że okoliczności stanowiące przesłankę do wszczęcia postępowania celnego i podatkowego zostały udowodnione.

Decyzja narusza również art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, ponieważ organ celny w żaden sposób nie dowiódł, że wartość towaru jest niższa od wartości towarów identycznych lub podobnych, co czyni postępowanie niezupełnym i nie daje podstawa do wydania decyzji.

Podkreślono, że uzyskany w wyniku weryfikacji dokument w postaci faktury nie został nigdy zweryfikowany. W ocenie skarżącej, jedyną kwestią sporną pozostaje, pozyskany przez organy dowód – kopia faktury i zakwestionowanie na jego podstawie zadeklarowanej wartości celnej. Skarżąca wskazała, że jak stanowią obowiązujące normy prawa, tylko oryginał dokumentu może stanowić o bezsprzecznym potwierdzeniu faktów lub okoliczności nim stwierdzonych. Dowód w postaci kopii faktury nie może być potraktowany w świetle art. 180 Ordynacji podatkowej jako dowód, ponieważ w żaden sposób nie został on uwierzytelniony przez organ. Tym samym nie było podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej na podstawie art. 181 a ust. 1 RWKC.

Dalej wskazano, że oparcie się przez organy przy ustalaniu okoliczności stanu faktycznego na domniemaniu, czy na niekompletnym materiale dowodowym stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania i świadczy o naruszeniu art. 120, 122, 187 i 191 Ordynacji podatkowej.

Podniesiono również, że organy celne niezasadnie nadały dokumentowi uzyskanemu od obcych władz publicznych status dokumentu urzędowego.

Decyzji zarzucono również naruszenie art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej, polegające na nie podjęciu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności nie ustalono, czy dokonano zapłaty za towar w wysokości wynikającej z faktury.

Nadto wskazano na naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej, polegające na uznaniu za udowodnione, że wzięte pod uwagę towary podobne miały to samo przeznaczenie, cechy ogólne, markę, renomę, mogą stanowić towar handlowo zamienny, był sprzedawany na tym samym poziomie handlu, jak towar będący przedmiotem weryfikowanego zgłoszenia, podczas gdy w tym zakresie nie przeprowadzono żadnego dowodu.

Wskazano również, że w świetle postępowania przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A.P. jest niezbędne. Uczestniczył on bowiem w negocjacjach oraz transakcjach zakupu i posiada wiedzę w zakresie ceny towaru, przebiegu transakcji i dokonywanych płatności. Tym samym decyzja narusza art. 188 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty i argumenty w niej zawarte Sąd podzielił.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie tego sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Ceiny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. - WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. - RWKC) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru.

Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organ celny I instancji, korzystając z powyższych uprawnień, podjął czynności weryfikacyjne dotyczące dokumentów transakcyjnych. Sprawdzeniu podlegało przede wszystkim dołączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia.

Organ celny przesłał świadectwo pochodzenia do weryfikacji właściwemu w sprawie organowi władz indyjskich, który potwierdził (po przeprowadzeniu dochodzenia), że dane zawarte w nadesłanym do weryfikacji świadectwie pochodzenia są autentyczne i prawdziwe. Jednocześnie organ ten przesłał kopię faktury, powiązanej ze świadectwem pochodzenia w której wykazano znacznie wyższą wartość towaru.

W tej sytuacji art. 181 a RWKC pozwolił organom celnym na nie ustalanie wartości celnej z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej i zastosowanie jednej z metod zastępczych określonych w art. 30 ust. 2 WKC.

Należy podkreślić, że nie budzi zastrzeżeń Sądu zasadność zakwestionowania przez organy celne wiarygodności zadeklarowanej przez skarżącą wartości celnej towaru, jak i ustalanie tej wartości w oparciu o jedną z metod zastępczych.

Prawidłowo organy celne wybrały uregulowaną w art. 30 ust. 2 lit. b WKC metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 142 ust. 1lit d RWKC "towary podobne" oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towaru, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne.

W myśl art. 141 ust. 1 RWKC do celów stosowania przepisów art. 28 » 36 WKC oraz przepisów tytułu V RWKC "Wartość celna", Państwa Członkowskie postępują zgodnie z przepisami ustanowionymi w załączniku 23 a przepisy ustanowione w pierwszej kolumnie tego załącznika są stosowane zgodnie z odpowiednią uwagą interpretacyjną zamieszczoną w drugiej kolumnie. Odnośnie art. 30 ust. 2 lit. b WKC uwaga interpretacyjna wskazuje, że organy celne, wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, posługują się sprzedażą towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach, co towary, dla których ustalana jest wartość.

W przypadku nie stwierdzenia tego rodzaju sprzedaży załącznik 23 nakazuje odpowiednie posługiwanie się sprzedażą towarów podobnych, która spełnia którykolwiek z trzech wymienionych w tabeli warunków (sprzedaż na tym samym poziomie handlu lecz w innych ilościach, sprzedaż na innym poziomie handlu lecz w zasadzie w tych samych ilościach, sprzedaż na innym poziomie handlu i w innych ilościach), a następnie dokonanie korekt na podstawie dowodów rzeczowych. Przy braku obiektywnego kryterium ustalenie wartości celnej w oparciu o art. 30 ust. 2 lit b WKC nie jest możliwe.

Podobne uregulowania zawarto w art. 151 RWKC. Jego ust. 1 stanowi, że w celu stosowania art. 30 ust. 2 lit. b WKC (wartość transakcyjna towarów podobnych) wartość celna ustalana jest w odniesieniu wartości transakcyjnej towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach, co towary dla których określana jest wartość celna. W przypadku, gdy nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, przyjmuje się wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i/lub w innych ilościach, skorygowaną o różnice wynikające z poziomu handlu i/lub ilością, pod warunkiem, że tego rodzaju korekta może być dokonana na podstawie przedłożonych dowodów, jednoznacznie potwierdzających zasadność i prawidłowość korekty.

Jednakże w ust. 4 wskazano, że w celu stosowania niniejszego artykułu wartość transakcyjna towarów wytwarzanych przez inną osobę jest brana pod uwagę tylko wtedy, jeżeli na podstawie ust. 1 nie można stwierdzić wartości transakcyjnej dla towarów podobnych wytworzonych przez tę samą osobę, która wyprodukowała towary, których wartość celna ma zostać określona. Organy celne obu instancji w podstawie prawnej wydanych przez siebie decyzji nie powołały art. 151 RWKC, choć jest on kluczowym przepisem przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów podobnych. Jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 151 ust. 3 RWKC, gdyż w oparciu o jego treść wybrał najniższą wartość transakcyjną z wybranych przez siebie zgłoszeń celnych. Natomiast organy celne całkowicie zignorowały treść ust. 4 powyższego artykułu. Brak jest podstaw do przyjęcia, że w ogóle przepis ten zastosowały, dokonując wyboru zgłoszeń z systemu. W uzasadnieniach decyzji nie ma o tym wzmianki.

To powoduje, że Sąd nie jest w stanie stwierdzić, czy przepis ten został zastosowany, a jego zastosowanie jest niezbędne do prawidłowego ustalenia wartości transakcyjnej towarów podobnych.

Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zatem, Sąd miał obowiązek rozpoznać niniejszą sprawę, badając w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, mimo że zarzuty skargi nie zostały przez Sąd podzielone, zaskarżona decyzja winna być uchylona z uwagi na jej pominięcie przez organy celne obu instancji przepisu art. 151 ust. 4 RWKC.

Wobec powyższego organ celny winien ustalić, czy wśród znajdujących się w systemie ALINA zgłoszeń celnych znajdują się takie, które dotyczą towarów podobnych w rozumieniu przepisu art. 142 ust. 1 lit. d RWKC i zostały wytworzone przez tego samego producenta, co towary sprowadzone przez skarżącą.

Dopiero poczynienie takich ustaleń, daje organowi celnemu w dalszej kolejności możliwość zastosowania art. 151 ust. 1 RWKC w oparciu o uwagi znajdujące się w załączniku 23 ust. 1 RWKC. Z materiałów znajdujących się w aktach administracyjnych, jak również z zaskarżonej decyzji nie wynika, czy organ celny takie ustalenia poczynił, czym naruszył regulację z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Naruszenie to, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a., zaskarżoną decyzję uchylić.

W sprawie doszło również do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 151 ust. 4 RWKC oraz art. 30 ust. 2 lit. b WKC, które to naruszenie miało wpływ na wynika sprawy. Zaistniała zatem przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.

Sąd uznał jako niezasadny zarzut naruszenia art. 184 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego jednoznacznie bowiem wynika, że pismu organu indyjskiego, jak i nadesłanym dokumentom nie można natomiast przypisać waloru dokumentu urzędowego przyznawanego polskim dokumentom z mocy art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Pismo podmiotu działającego na terenie państwa obcego, wraz z nadesłanymi dokumentami stanowią, jak podkreślił to organ odwoławczy, "dowód w sprawie podlegający ocenie na ogólnych zasadach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej. Art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej nakazuje bowiem dopuszczać jako dowody w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z tego też względu uzyskane od organu indyjskiego dokumenty zostały ocenione w świetle całego materiału dowodowego zebranego w sprawie".

Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 188 i 122 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A.P.. Trafnie wskazał bowiem w tym względzie organ odwoławczy, że " ...wobec powzięcie przez organ uzasadnionych wątpliwości, o których mowa w art. 181 a RWKC, czego konsekwencją było odrzucenie wartości transakcyjnej dla celów ustalenia wartości celnej towaru, żądanie Strony o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka w osobie Pana A.P. – osoby negocjującej ostateczną cenę zakupu, jest pozbawione podstaw i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie...".

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie, spełniające wskazane wyżej uwagi, dokonując subsumcji prawa materialnego z art. 30 ust. 2 lit b WKC i art. 151 RWKC zgodnego z zaprezentowanym przez Sąd poglądem.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. a i c P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, a na postawie art. 200 orzekł o kosztach postępowania.

/-/ J. Niedzielski /-/ D. Skupień /-/ A. Rzepecka