Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 640/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
article: art. 7,8,77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. NSA Anna Żak ( spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 446/16 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

II OSK 640/17

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 446/16, oddalił skargę K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. [...] decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz.1409 ze zm. - dalej powoływanej jako ustawa Prawo budowlane) nakazał K. K. właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...], zamurowanie otworu okiennego o wymiarach 0,85 m x 1,45 m, wykonanego w ścianie wschodniej oficyny tylnej na wysokości II piętra (w lokalu mieszkalnym nr [...]) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ul. [...] w [...] w celu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Po rozpatrzeniu odwołania K. K. od w/w decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał , że w dniu [...] 2012 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo Parafii [...] w [...] informujące o prawdopodobnej samowoli budowlanej polegającej na wybiciu trzech okien w ścianie budynku przy ul. [...] w [...]. W związku z powyższym w dniach [...] 2012r. r. i [...] 2013r. powiatowy organ nadzoru przeprowadził oględziny elewacji budynku przy ul. [...] w [...] i stwierdził, że otwór okienny o wymiarach 85 x 145 cm usytuowany jest w ścianie konstrukcyjnej grubości 60 cm, okno znajduje się w pokoju przechodnim lokalu mieszkalnego, w ścianie usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ul. [...] w [...]. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. [...] decyzją z [...] 2013 r. nakazał K. K. właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] obowiązek likwidacji otworu okiennego wykonanego w ścianie szczytowej oficyny wschodniej na wysokości II piętra (w lokalu mieszkalnym nr [...]) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ul. [...] w [...]. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Także kolejna decyzja organu pierwszej instancji z [...] 2014r, została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] 2014 r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Odnosząc się do wydanej w tej sprawie kolejnej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 2015 r., powołanej na wstępie, organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń organu powiatowego wynika, że otwór okienny o wymiarach 85 x 145 cm usytuowany jest w ścianie konstrukcyjnej grubości 60 cm, okno znajduje się w pokoju przechodnim lokalu mieszkalnego nr [...], w ścianie usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ul. [...] w [...]. Podczas prowadzonego postępowania dowodowego nie udało się załączyć do akt sprawy dokumentów świadczących o legalności przedmiotowego budynku mieszkalnego, w którego ścianie usytuowanej w ostrej granicy z działką sąsiednią, znajduje się przedmiotowy otwór okienny. Powiatowy organ nadzoru budowlanego podjął wszelkie możliwe działania, jednak nie udało się uzyskać dokumentacji świadczącej o legalności budowy przedmiotowego budynku, w tym dokumentacji projektowej. Z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z dnia [...] 2015 r. wynika, że w archiwum tego wydziału brak jest dokumentacji architektoniczno-budowlanej ww. budynku. Przy ww. piśmie przekazano dokumentację dotyczącą robót budowlanych dotyczących elewacji budynku. W aktach sprawy znajduje się kserokopia decyzji nr [...] Urzędu Dzielnicowego z dnia [...] 1989 r. zezwalająca na ocieplenie ściany lewej oficyny, uporządkowanie otworów okiennych i remont elewacji na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] według załączonego projektu. Decyzja Prezydenta m.st. [...] z dnia [...] 2006 r., nr [...], obejmuje swym zakresem jedynie pozwolenie na wykonanie robót budowlanych związanych ze wzmocnieniem ścian budynku przy ul. [...] w [...]. Dalej, organ II instancji zauważył, że w aktach sprawy organu powiatowego znajduje się Inwentaryzacja budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] z 1973 r., sporządzona przez inż. Z. M., której rzut II piętra nie zawiera naniesienia przedmiotowego otworu okiennego w ścianie. Ponadto oryginał egzemplarza archiwalnego opracowania dotyczącego kolorystyki elewacji budynku (bez daty sporządzenia), stanowiącego załącznik do decyzji [...] z dnia [...]1989 r., na rzucie przedmiotowej elewacji uwzględnia jedynie okno na wysokości 5 kondygnacji, natomiast brak jest otworu okiennego naniesionego na wysokości drugiego piętra. Z powyższej dokumentacji wynika jednoznacznie, że przedmiotowe okno zostało wykonane po dacie [...] 1989 r. (data akceptacji projektu elewacji pod względem konserwatorskim). Brak naniesienia przedmiotowego otworu okiennego na wskazanych powyżej oryginalnych opracowaniach z 1973 r. i z 1989r. świadczy jednoznacznie o jego wykonaniu w okresie późniejszym. Z informacji uzyskanej od organu architektoniczno- budowlanego wynika, że organ ten nie wydawał zgody na wykonanie tego otworu, co z kolei świadczy o jego wykonaniu w warunkach samowoli budowlanej. Organ podkreślił, że ściana z przedmiotowym oknem znajduje się w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią - ul. [...]. Brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność wykonanego okna oraz jego niezgodność z wcześniejszymi jak i obecnymi przepisami techniczno-budowlanymi powoduje po stronie organu obowiązek obligatoryjnego wszczęcia i przeprowadzenia prowadzenia postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy przywołał treść § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i stwierdził, że budynek można sytuować ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią lub 3 metrów od granicy w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przepis § 12 dopuszcza szereg wyjątków od ogólnych zasad określonych w ust. 1, jednakże żadne z tych wyjątków nie dotyczą projektowania i budowy ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi w granicy nieruchomości. W związku z powyższym nie jest dopuszczalne zlokalizowanie ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, a tym bardziej na jej granicy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Nadmienił także, iż poprzednie przepisy dotyczące warunków technicznych tj. rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiskowej z dnia [...] 1980 r., jak i wcześniejsze akty wykonawcze wydane w tym zakresie, także nie sankcjonowały sytuacji sytuowania otworu okiennego lub drzwiowego w ostrej granicy z działką sąsiednią. Co więcej art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli wprost wskazywał, że "Budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach." Organ odwoławczy stwierdził, że brak możliwości sytuowania ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m ma na celu nie tylko zapewnienie ochrony przeciwpożarowej, ale także zapewnienie ochrony interesów osób trzecich. Powyższe stanowisko wynika wprost z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekt budowlany należy projektować i budować w taki sposób, aby zapewnić poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W niniejszej sprawie sporny otwór okienny znajduje się w ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego w ostrej granicy z działką sąsiednią przy ul. [...], czym ewidentnie, w ocenie organu, narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, jak i przepisy wcześniejszych rozporządzeń w sprawie warunków technicznych dotyczących budynków i ich usytuowania. Ponadto, organ podniósł, że z treści pisma pełnomocnika skarżącej z dnia [...] 2015 r. wynika, iż przedmiotowe okno znajduje się pokoju na ścianie wschodniej budynku, na ścianie zachodniej tego samego pomieszczenia znajdują się dwa okna. W związku z powyższym zamurowanie przedmiotowego okna nie naruszy przepisów techniczno-budowlanych w zakresie doświetlenia pomieszczenia, które doświetlane jest dwoma oknami usytuowanymi w ścianie zachodniej tego pomieszczenia. Dodatkowo organ wskazał, że stan naruszenia przepisów budowlanych występujący w niniejszej sprawie, w sposób oczywisty ogranicza możliwość zabudowy nieruchomości przy ul. [...]. Występuje bowiem sytuacja, w której właściciel działki sąsiedniej będzie miał ograniczone możliwości w rozpoczęciu jakiegokolwiek procesu inwestycyjnego z uwagi na istniejące w ścianie w granicy okno budynku położonego przy ul. [...]. Zdaniem organu w demokratycznym państwie prawa nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której ogranicza się prawo władania własnym gruntem w sposób inny niż ograniczenia wynikające z ustawy. W niniejszej zaś sprawie prawo władania gruntem sąsiednim (nieruchomość przy ul. [...]) zostało ograniczone poprzez nieposzanowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i lat następnych. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, w sposób niebudzący wątpliwości uzasadnia podjęcie przez organy nadzoru budowlanego działań kompetencyjnych i przeprowadzenie postępowania w trybie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, które to postępowanie winno zostać zakończone jedną z decyzji merytorycznych określonych w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Obowiązek zaś zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane powinien być nałożony na obecnego właściciela lokalu. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania w zakresie naruszenia przepisów dotyczących wentylacji pomieszczeń, ze względu na bardzo źle działające piony wentylacyjne w budynku przy ul. [...] w [...], organ zauważył, że stan techniczny przewodów kominowych może być przedmiotem sprawdzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Ponadto budynek przy ul. [...] projektowany był jako budynek usytuowany w granicy nieruchomości i ściana ta była ścianą pełną. Ze znajdującej się w aktach sprawy inwentaryzacji wynika, że lokal ten posiada projektowane okno w dalszej części korytarza wychodzące na stronę wschodnią.

Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. K. zarzucając naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. oraz art. 107 K.p.a. Zdaniem skarżącej, sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, ponieważ organ I instancji wbrew zaleceniom organu odwoławczego wynikającym z decyzji z dnia [...] 2014r. nie poczynił żadnych nowych ustaleń, aby uzyskać odpowiedź na pytanie kiedy przedmiotowe okno zostało wykonane. Okna (zarówno na II jak i V piętrze budynku) mogły być wybite w czasach PRL przez ówczesne władze, by zakwaterować w lokalach ludzi. Świadczy o tym choćby fakt, że okno stanowiące przedmiot niniejszej sprawy nie jest jedyne w ścianie szczytowej budynku - okno na V piętrze budynku znajduje się w mieszkaniu należącym do zasobów m.st. [...] od czasów powojennych. Przyjmując, że okna powstały na granicy działki (nieruchomości) - w ścianie szczytowej nielegalnie, organ nadzoru budowlanego w ogóle nie podjął się wyjaśnienia kwestii, czy faktycznie można przyjąć, że naruszono obowiązujące w dacie budowy przepisy zakazujące budowy otworów w prawnej granicy nieruchomości w sytuacji, gdy to Państwo dysponowało kamienicą doprowadzając do wykonania wyodrębnionych lokali z otworami w ścianie szczytowej, przydzielając nowopowstałe lokale na podstawie decyzji tzw. kwaterunkowej. Pominięto podstawową kwestię - w czyich rękach w czasie przekształcania lokali w kamienicy i wykonania otworów w ścianie szczytowej znajdowała się działka sąsiednia, jak i czy działka przy ul. [...] była zabudowana. W dalszej części skargi podniesiono, że nie wzięto pod uwagę okoliczności, że zamurowanie okna będzie naruszało § 91 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym mieszkanie, z wyjątkiem jedno- i dwupokojowego, powinno być przewietrzane na przestrzał lub narożnikowo. Nadto, organ powiatowy w decyzji z dnia [...] 2015 r. nadal nie ustalił czy decyzja nr [...] Urzędu Dzielnicowego z dnia [...] 1989 r. zezwalająca na ocieplenie ściany lewej oficyny, uporządkowanie otworów okiennych i remont elewacji według załączonego projektu, obejmowała ingerencję w ścianę wschodnią budynku i w jakim zakresie. W zaskarżonej decyzji organ pomija fakt nie wykonania powyższego obowiązku całkowitym milczeniem. Strona skarżąca stwierdziła, nadto, że integralną częścią wniosku Wspólnoty, jak i uzyskanej na jego skutek decyzji Prezydenta m.st. [...] z dnia [...] 2006 r., nr [...], dotyczącej pozwolenia dla Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na wykonanie robót budowlanych związanych ze wzmocnieniem ścian budynku przy ul. [...], był załącznik graficzny do projektu, sporządzony w październiku 2005 r. przez mgr inż. L. A., w którym uwidocznione były dwa okna w ścianie szczytowej budynku (elewacja wschodnia oficyny), a co najistotniejsze okna te zostały uwzględnione do dalszej eksploatacji. Przedmiotowa decyzja nadal pozostaje w obrocie prawnym i w oparciu o nią prowadzone są roboty budowlane związane ze wzmocnieniem ścian budynku. W ocenie skarżącej, zalegalizowanie okna potwierdził również sam Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia [...] 2012 r. skierowanym do J. G. z Parafii [...] w [...], w którym wskazał, że "byt prawny otworu okiennego został usankcjonowany decyzją Prezydenta m.st. [...] nr [...]" i odmówił w tym piśmie podjęcia jakichkolwiek działań w sprawie spornego okna. Skarżąca zwróciła również uwagę, że na stronie 2 zaskarżonej decyzji (ostatni akapit) organ odwoławczy błędnie wskazał, że inwentaryzacja budynku z 1973 r. została wykonana przez inż. Z. M., podczas gdy inwentaryzacja budynku przy ul. [...] wykonana została w 1973 r. przez A. P. Dodatkowo decyzja z dnia [...] 1989 r., zatwierdzająca kolorystykę elewacji budynku ma numer [...], a nie jak wskazuje organ - [...]. Zachodzi więc obawa, że organ, wydając zaskarżoną decyzję dysponował aktami, w których znalazły się dokumenty nie mające ze sprawą nic wspólnego, a być może brak było w nich dokumentów istotnych dla sprawy, co mogło wpłynąć na wydanie decyzji nie odpowiadającej prawu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Parafia [...] w [...] wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej jako P.p.s.a.) wskazując, że organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowych ustaleń i prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust.7 ustawy Prawo budowlane,

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy właściwy organ w drodze decyzji nakazuje doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego ustalił, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] o pięciu kondygnacjach nadziemnych i jednej piwnicznej został wniesiony w latach 30-tych ubiegłego stulecia. Budynek został uszkodzony pod koniec II wojny światowej i odbudowany w 1947 r. Podczas prowadzonego postępowania dowodowego nie udało się załączyć do akt sprawy dokumentów świadczących o legalności przedmiotowego budynku mieszkalnego, w którego ścianie usytuowanej w ostrej granicy z działką sąsiednią, znajduje się przedmiotowy otwór okienny i legalności spornego otworu okiennego. Organ pierwszej instancji podjął wszelkie możliwe działania, jednak nie udało się uzyskać dokumentacji świadczącej o legalności budowy przedmiotowego budynku, w tym dokumentacji projektowej. W tym celu dwukrotnie wystąpił do Archiwum Państwowego w [...]: 1) pismem z dnia [...] 2015 r. z zapytaniem, czy w zasobach archiwalnych znajduje się dokumentacja architektoniczno-budowlana (projekt pierwotny) bądź inne opracowania (w tym dokumentacja fotograficzna) dotycząca budynku przy ul. [...] z okresu jego budowy tj. sprzed 1945 r., bądź lat późniejszych, uwzględniająca wizerunek ściany wschodniej oficyny tylnej budynku [...] od strony ul. [...]; 2) pismem z dnia [...] 2015 r. ograniczając swoje zainteresowanie do okresu zmian w strukturze budynku przy ul. [...] do lat 1989-2005. Organ uzyskał natomiast inwentaryzację budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] z 1973 r., opracowaną przez A. P. (inż. Z. M. – kierownik pracowni), której rzut II piętra nie zawiera naniesienia przedmiotowego otworu okiennego w ścianie. W aktach sprawy znajduje się kserokopia decyzji nr [...], znak: [...], Urzędu Dzielnicowego z dnia [...]1989r. zezwalająca na ocieplenie ściany lewej oficyny, uporządkowanie otworów okiennych i remont elewacji na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] według załączonego projektu. Oryginał egzemplarza archiwalnego opracowania dotyczącego kolorystyki elewacji budynku (projektant arch. A. .), stanowiącego załącznik do decyzji znak: [...] z dnia [...]1989 r., na rzucie przedmiotowej elewacji uwzględnia jedynie okno na wysokości 5 kondygnacji, natomiast brak jest otworu okiennego naniesionego na wysokości drugiego piętra. Decyzja Prezydenta m.st. [...] z dnia [...] 2006 r., nr [...], obejmuje swym zakresem jedynie pozwolenie na wykonanie robót budowlanych związanych ze wzmocnieniem ścian budynku przy ul. [...] w [...]. W ocenie Sądu, zgodzić należy się z organem nadzoru budowlanego, że brak naniesienia przedmiotowego otworu okiennego na wskazanych powyżej oryginalnych opracowaniach z 1973 r. i 1989 r. świadczy, może nie jednoznacznie, ale z dużym prawdopodobieństwem, o jego wykonaniu w okresie późniejszym. Mając na uwadze brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność wykonanego okna oraz że ściana z przedmiotowym oknem znajduje się w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią - ul. [...], koniecznym była ocena zgodności jego posadowienia z obowiązującymi przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi. Podzielając ustalenia organ nadzoru budowlanego Sąd wskazał, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym budynek można sytuować ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią lub 3 metrów od granicy w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przepis ten dopuszcza szereg wyjątków od ogólnych zasad określonych w ust. 1, jednak żaden z wyjątków opisanych w dalszej części przepisu § 12 nie dotyczy ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi. W związku z powyższym nie jest dopuszczalne zlokalizowanie ściany z otworem okiennym lub drzwiowym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, a tym bardziej na jej granicy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto, tak jak to organ stwierdził, poprzednie przepisy dotyczące warunków technicznych tj. rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiskowej z dnia 3 lipca 1980 r., jak i wcześniejsze akty wykonawcze wydane w tym zakresie, także nie dopuszczały sytuowania otworu okiennego lub drzwiowego w ostrej granicy z działką sąsiednią. Chodzi tu o przepisy rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Także przepisy z daty budowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] również nie przewidywały posadowienia otworu okiennego w granicy z sąsiednią nieruchomością. Art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli wprost bowiem wskazywał, że "Budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach." Analiza ww. przepisów prawidłowo doprowadziła organ do wniosku, że w żadnym okresie nie było dopuszczalne z punktu widzenia prawa budowlanego sytuowanie budynku w ostrej granicy, w sytuacji, gdy ściana posiadła otwór okienny. Zdaniem Sądu, bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje kwestia, czy przedmiotowy otwór okienny został odtworzony w miejscu wcześniej istniejącego, jak również w jakiej konkretnie dacie powstał, bowiem takie usytuowanie otworu okiennego było niezgodne z warunkami technicznymi w każdym z dotychczas obowiązujących reżimów prawnych. Nie oznacza to, że organ nadzoru budowlanego nie powinien się starać ustalić konkretnej daty wykonania otworu okiennego będącego przedmiotem postępowania. W sytuacji zatem, gdy sporny otwór okienny wykonano bezprawnie, tj. samowolnie i brak jest możliwości legalizacji wykonanych w tym zakresie robót budowlanych, właściwym rozwiązaniem jest usunięcie skutków wynikłych z tej samowoli niezależnie od tego kto ją popełnił. Może to być zaś możliwe na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i w sposób określony w decyzji organu nadzoru budowlanego (wyrok NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1365/10, z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1515/14). Sąd zgodził się także z organem odwoławczym, że brak możliwości sytuowania ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m ma na celu nie tylko zapewnienie ochrony przeciwpożarowej, ale także zapewnienie ochrony interesów osób trzecich. Podkreślił, że ocena dopuszczalności posadowienia otworu okiennego w ścianie granicznej budynku względem działki sąsiedniej nie może ograniczać się wyłącznie do kwestii zachowania wymogów ściany oddzielenia pożarowego, lecz powinna obejmować cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem obiektu na otoczenie. Tych zagadnień nie można pominąć podczas wykładni przepisów rozporządzenia, w szczególności tych, które na zasadzie wyjątku dopuszczają odstępstwo od innych określonych w nim warunków techniczno-budowlanych, co oznacza potrzebę rozważenia interesu zainteresowanych stron, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego obiekt budowlany należy projektować i budować w taki sposób, aby zapewnić poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich i z uwzględnieniem regulacji art.144 k.c., mogących usprawiedliwiać takie nadzwyczajne rozwiązanie. Stosownie do art. 144 k.c. właściciel gruntu powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jeżeli przyczyną tych zakłóceń miałoby być naruszenie zasad określonych w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ochrona właściciela nieruchomości sąsiedniej, polegająca na umożliwieniu mu prawidłowego zabudowania jego działki lub innego jej zagospodarowania, powinna być zapewniona podczas rozstrzygania o pozwoleniu na budowę, a z pewnością przy badaniu możliwości legalizacji samowolnie wykonanych robót. Obligatoryjne jest uwzględnienie interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości w kontekście dotychczasowego sposobu, w jaki korzysta on ze swojej nieruchomości oraz ewentualnych zamiarów, jakie żywi w tej materii, szczególnie w sytuacji, gdy działka nie jest zabudowana, lub częściowo zabudowana. Stan naruszenia przepisów budowlanych występujący w niniejszej sprawie, w sposób oczywisty ogranicza możliwość zabudowy nieruchomości przy ul. [...]. Występuje bowiem sytuacja, w której właściciel działki sąsiedniej będzie miał ograniczone możliwości w rozpoczęciu jakiegokolwiek procesu inwestycyjnego z uwagi na istniejące w ścianie w granicy okno budynku położonego przy ul. [...]. Jak słusznie wskazał organ, w demokratycznym państwie prawa nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której ogranicza się prawo władania własnym gruntem w sposób inny niż ograniczenia wynikające z ustawy. Bez znaczenia jest, czy inwestor na sąsiedniej działce legitymuje się już prawomocną decyzją o warunkach zabudowy, czy też dopiero ma zamiar inwestycyjny zrealizować w przyszłości. Niewątpliwie interes osób trzecich został naruszony poprzez istnienie spornego okna. Sąd wskazał, że organ nadzoru budowlanego ustalił, że zamurowanie przedmiotowego okna nie naruszy przepisów techniczno-budowlanych w zakresie doświetlenia pomieszczenia, w którym się ono znajduje, ponieważ pomieszczenie to doświetlane jest dwoma oknami usytuowanymi w ścianie zachodniej. Dalej Sąd wskazał, że strona nie może oczekiwać, iż ciężar całego postępowania administracyjnego zostanie przerzucony na organ administracji publicznej. Prawidłowo podkreślił organ, odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie naruszenia przepisów dotyczących wentylacji pomieszczeń ze względu na bardzo źle działające piony wentylacyjne w budynku przy ul. [...] w [...], że stan techniczny przewodów kominowych może być przedmiotem sprawdzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje kwestia czy przedmiotowy otwór okienny został odtworzony w miejscu wcześniej istniejącego, jak również w jakiej konkretnie dacie i przez kogo został wykonany, bowiem takie usytuowanie otworu okiennego było niezgodne z warunkami technicznymi w każdym z dotychczas obowiązujących reżimów prawnych, od zawsze był on nielegalny. Żadna zaś ze wskazanych wyżej decyzji pozwalających na wykonywanie robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] nie legalizowała spornego otworu okiennego, jak również nie pozwalała na jego posadowienie. W dalszej części uzasadnienia Sąd podsumowując stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a., a zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. K. zarzucając naruszenie prawa procesowego tj :

1. art.145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak zastosowania i oddalenie skargi pomimo naruszenia:

- art.7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. i nieustalenie czasu wykonania otworu okiennego, niedokonanie ustaleń w zakresie podlegania budynku reżimowi dekretu z dnia 21 grudnia 1945r. o publicznej gospodarce lokalami, braku ustalenia ilości lokali we wskazanym budynku w czasie jego powstania do stanu obecnego w oparciu o dokumenty archiwalne, co dałoby odpowiedź na pytanie czy przedmiotowe okno mogło służyć jako jedyne doświetlenie części pomieszczeń na II piętrze budynku i być wykute na podstawie decyzji, nakazu lub pozwolenia ówczesnych władz państwowych;

- art.107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie decyzji polegające na braku wyjaśnienia na jakiej zasadzie organ uznał za prawdopodobna datę wybicia okien po 1989r roku,

- art.8 K.p.a. przez niezachowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i uwzględnienie interesu tylko jednej ze stron do swobodnego korzystania z własności nieruchomości przy ul [...], jej zabudowy i przebudowy oraz nakazanie skarżącej wykonania prac budowlanych, które w sposób oczywisty obniżą zarówno komfort korzystania z jej własności jak i wartość rynkową lokalu;

2. art.141 § 4 P.p.s.a. przez wybiórcze i sprzeczne z materiałem dowodowym przedstawienie stanu sprawy polegające na pobieżnym odniesieniu się do zarzutów skarżącej odnośnie zaniechania uzyskania projektu pierwotnego budynku z Archiwum Państwowego w [...], a nadto niewzięcie pod uwagę, że lokal stanowiący własność skarżącej był w latach powojennych we władaniu władz państwowych, które mogły na podstawie art. 9 dekretu z dnia 21 grudnia 1945r. o publicznej gospodarce lokalami zezwolić najemcom na wybicie przedmiotowego okna, a tym samym braku przyjęcia, że powstało ono legalnie.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że pod rządem art.2 ust.1 dekretu z dnia 21 grudnia 1945r o publicznej gospodarce lokalami stosowało się w Warszawie publiczną gospodarkę lokalami. Z przydziałem lokali w ramach publicznej gospodarki lokalami związane były nakazywane przez organy administracji lokalowej przeróbki lokali, tak więc wykonanie otworu okiennego zarówno na II piętrze jak i na V piętrze mogło wynikać z decyzji, nakazu lub zezwolenia właściwego organu administracyjnego. W ocenie skarżącej powyższe ma istotne znaczenie, ponieważ pozwoliłoby ocenić, czy wykonanie otworu okiennego było legalne, tymczasem organy orzekające w tej sprawie nie poszukiwały dowodów w tym zakresie, a Sąd nie odniósł się w zaskarżonym wyroku do tych zarzutów. Gdyby decyzja zezwalająca na wybicie okna była wydana przez władze kwaterunkowe PRL i znalazła się w obrocie stanowiąc podstawę do wykonania otworów w ścianie szczytowej budynku oznaczałoby to, że otwory te wykonane zostały na podstawie ważnej ówczas decyzji ostatecznej i nie byłoby podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej.

Parafia [...] wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej podnosząc m.in., że żaden z dotychczas obowiązujących reżimów prawnych dotyczący warunków technicznych budynków nie pozwalał na usytuowanie otworu okiennego w miejscu, w jakim został wykonany w przedmiotowym lokalu. Także w obecnym stanie prawnym istnieje zakaz sytuowania budynku wraz z otworami okiennymi w granicy z działką sąsiednią. Wskazał, że okno skarżącej oraz okno znajdujące się na V piętrze tej kamienicy, co do którego także wydano nakaz zamurowania są jedynymi oknami w "ślepej" ścianie budynku, a ponieważ znajdują się ścianie będącej w ostrej granicy z działką sąsiednią są to po prostu samowole budowlane. Zamurowanie spornego okna doprowadzi do stanu zgodnego z prawem i umożliwi Parafii podjęcie działań inwestycyjnych przywracając równość w wykonywaniu prawa własności nieruchomości przez strony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlega oddaleniu.

Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej "Ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Przedmiotem niniejszej sprawy było wyjaśnienie legalności wykonania otworu okiennego w ścianie wschodniej oficyny tylnej na wysokości II piętra, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul [...] w [...], usytuowanej w granicy z nieruchomością położoną przy ul. [...], który to otwór okienny znajduje się w lokalu mieszkalnym skarżącej nr [...]. Powiatowy organ nadzoru budowlanego na podstawie art.51 ust.1 pkt 1 w zw. z art.51 ust.7 ustawy Prawo budowlane zobowiązał skarżącą, jako właścicielkę lokalu mieszkalnego do jego zamurowania.

W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7,77 § 1 oraz art.80 K.p.a. , art.107 § 3 K.p.a., art.8 K.p.a., art.141 § 4 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że w sprawie nie wyjaśniono w jakich okolicznościach doszło do wykonania przedmiotowego otworu okiennego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że pod rządem art.2 ust.1 dekretu z dnia 21 grudnia 1945r o publicznej gospodarce lokalami stosowało się w [...] publiczną gospodarkę lokalami. Z przydziałem lokali w ramach publicznej gospodarki lokalami związane były nakazywane przez organy administracji lokalowej przeróbki lokali, tak więc wykonanie otworu okiennego zarówno na II piętrze jak i na V piętrze mogło wynikać z decyzji ,nakazu lub zezwolenia właściwego organu administracyjnego. W ocenie skarżącej powyższe ma istotne znaczenie, ponieważ pozwoliłoby ocenić, czy wykonanie otworu okiennego było legalne, tymczasem organy orzekające w tej sprawie nie poszukiwały dowodów w tym zakresie, a Sąd nie odniósł się w zaskarżonym wyroku do tych zarzutów.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, ustalenia faktyczne dokonane przez organy nadzoru budowlanego w toku postępowania, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, pozwalają na przyjęcie, że sporny otwór okienny został wykonany niezgodnie z prawem i zasadne było zastosowanie w tej sprawie art.51 ust.1 pkt 1 w zw. z art.51 ust.7 ustawy Prawo budowlane

Jak wynika z akt sprawy, organom nadzoru budowlanego nie udało się uzyskać dokumentacji projektowej przedmiotowego budynku wybudowanego w latach 30 - tych dwudziestego wieku. Z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z dnia [...] 2015r. wynika bowiem, że w archiwum tego Wydziału brak jest dokumentacji architektoniczno – budowlanej budynku. W aktach organu pierwszej instancji znajduje się inwentaryzacja budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] z 1973r. opracowana przez A. P., z analizy której wynika, a dokładnie z analizy rzutu II piętra, że w mieszkaniu będącym aktualnie własnością skarżącej, nie uwidoczniono spornego otworu okiennego, także z oryginału opracowania dotyczącego kolorystyki przedmiotowej elewacji budynku stanowiącego załącznik do decyzji [...] z dnia [...] 1989r., zaakceptowanego pod względem konserwatorskim w dniu [...] 1989r. wynika, że w elewacji tej nie ma otworu okiennego na II piętrze.

Z porównania tych dokumentacji wynika zatem, że sporne okno zostało wykonane później - po 26 września 1989r. Równocześnie nie ma żadnych dowodów w sprawie świadczących o tym, że sporny otwór okienny w mieszkaniu skarżącej został wykonany legalnie na podstawie decyzji właściwego organu. W tych okolicznościach trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na usytuowanie okna w ścianie budynku znajdującej się w tzw. "ostrej" granicy z nieruchomością sąsiednią położoną przy ul. [...], koniecznym było zbadanie przez organy nadzoru budowlanego zgodności usytuowania tego okna z przepisami prawa budowlanego.

Odnosząc się do tej kwestii stwierdzić należy, że nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącej przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej o wadliwym działaniu organów nadzoru budowlanego, które zaniechały poszukiwania istnienia ewentualnej zgody organów lokalizacyjnych, na wykonanie przedmiotowego okna, wydanej na podstawie dekretu z dnia 21 grudnia 1945r o publicznej gospodarce lokalami (Dz.U. z 1950r.,nr 36, poz.343). Pomijając już, że są to tylko dywagacje skarżącej - to po pierwsze z powyższych dokumentów w sposób oczywisty wynika, że okno zostało wykonane po 26 września 1989r. Po drugie, co jest istotne, strona wnosząca skargę kasacyjną nie wzięła pod uwagę, że w/w dekret z dnia 21 grudnia 1945r. o publicznej gospodarce lokalami został uchylony z dniem 12 lutego 1959r.

Nie ma zatem żadnych podstaw prawnych do jego stosowania w niniejszej sprawie, ponieważ gdyby nawet okno wcześniej istniało, a następnie zostało zlikwidowane, to ponownie jego wykonanie po utracie mocy obowiązującej w/w dekretu tj. po 26 września 1989r., co wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w tej sprawie, obliguje organ nadzoru budowlanego do zastosowania obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, a te nie pozwalają na sytuowanie otworu okiennego w ścianie budynku usytuowanej w granicy z nieruchomością sąsiednią.

Prawidłowo wobec tego Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organu nadzoru budowlanego podnosząc, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w myśl którego budynek można sytuować ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią lub 3 metrów od granicy w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przepis ten jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji ,dopuszcza szereg wyjątków od ogólnych zasad określonych w ust. 1, jednak żaden z wyjątków opisanych w dalszej części przepisu § 12 nie dotyczy ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi, dlatego nie jest dopuszczalne zlokalizowanie ściany z otworem okiennym lub drzwiowym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, ani w samej granicy jak w tej sprawie. Także przepisy poprzednio obowiązującego (od 1 kwietnia 1995r. do 16 grudnia 2002r.) rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U z 1999r., nr 15, poz. 140 z póź.zm.) nie dopuszczały sytuowania ścian budynków z otworami okiennymi i drzwiowymi w granicy z nieruchomością sąsiednią. Sąd pierwszej instancji słusznie także zaakceptował stanowisko organu nadzoru budowlanego, że przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązujące od 1 stycznia 1980r., a uchylone z dniem 2 kwietnia 1995r.(Dz.U. z 1980r.,nr 17, poz.62)

nie dopuszczały sytuowania otworu okiennego lub drzwiowego w "ostrej granicy" z działką sąsiednią.

Z powyższego wynika, że obowiązujące w okresie wykonania spornego otworu okiennego przepisy techniczno-budowlane nie dopuszczały sytuowania budynków mieszkalnych ze ścianą z otworami okiennymi w granicy nieruchomości. Wykonanie takiego okna samowolnie i wbrew obowiązującym przepisom techniczno-budowlanym zobowiązywało organy nadzoru budowlanego do nakazania w oparciu o art.51 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego usunięcia skutków takiego naruszenia przepisów prawa. Nieistotne dla wyniku sprawy jest w tym przypadku, jak trafnie stwierdził to Sąd pierwszej instancji dokładne ustalenie daty wykonania otworu okiennego, skoro od daty jego wykonania, był świetle obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych zawsze nielegalny.

Z powyższych względów nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art.80 K.p.a., art.107 § 3 K.p.a., art.141 § 4 P.p.s.a., ponieważ brak było podstaw do uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji. Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. za art.8 K.p.a.

Zgodnie z treścią art.8 K.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Brzmienie tej zasady zostało wprowadzone ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2011r.,nr 6, poz.18 ze zm.).W poprzednio obowiązującym rozwiązaniu prawnym, na który powołała się strona skarżąca kasacyjnie ustawodawca stanowił o prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

Po tych porządkujących uwagach stwierdzić należy, że zasada zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej jest mocno powiązana z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 K.p.a. wymaga zatem prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby rozstrzygnięcie zapadło w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, gwarantującego równość stosowania prawa wobec wszystkich stron i zapewniającego czynny udział w toczącym się postępowaniu. Podstawą rozstrzygnięcia winny być przesłanki wynikające z przepisów prawa materialnego przeanalizowane w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i aby zapadające w sprawie decyzje były ostatecznie zgodne z prawem. Ponadto w razie występowania w sprawie stron o przeciwstawnych interesach, stosowanie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej nie może służyć ochronie interesu jednego uczestnika kosztem innego. W niniejszej sprawie wymogi art.8 K.pa. zostały spełnione. Skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia tego przepisu w uwzględnieniu interesu tylko jednej ze stron tj. Parafii [...] w [...] do swobodnego korzystania z własności sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul [...] przez możliwość jej zabudowy, co w sposób oczywisty obniży zarówno komfort korzystania z jej własności jak i wartość rynkową lokalu mieszkalnego. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić.

Postępowanie administracyjne zostało w tej sprawie przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja jak trafnie uznał Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa.

Nie można upatrywać naruszenia art.8 K.p.a. w wydaniu niekorzystnej dla siebie decyzji, w sytuacji gdy organy administracji publicznej orzekające w sprawie działały na podstawie przepisów prawa z poszanowaniem interesu prawnego każdej ze stron. Nakazanie likwidacji spornego okna, przywróci stan zgodny z prawem i umożliwi Parafii [...] w [...] zagospodarowanie swojej nieruchomości. Należy zgodzić się z twierdzeniem tego uczestnika reprezentowanym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że zakaz sytuowania okien w ścianie budynku znajdującego się w granicy nieruchomości (wynikający z przepisów prawa budowlanego) służy ochronie własności nieruchomości sąsiedniej. Pozostawienie spornego otworu okiennego prowadziłoby do ograniczenia wykonywania prawa własności w sposób sprzeczny z prawem.

Z drugiej zaś strony zamurowanie tego okna nie spowoduje naruszenia przepisów techniczno- budowlanych przez brak doświetlenia, ponieważ jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów nadzoru budowlanego, pomieszczenie to posiada dwa okna usytuowane w ścianie zachodniej.

Biorąc powyższe pod uwagę, zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.