Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 659/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par 2. par 3 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 5 i 8
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 13, art. 15 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 32 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 14 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. przyznaje adwokat K. B. – S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych wraz z podatkiem od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat K. B.– S. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 z późn. zm.), art. 21, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), § 2, § 3, § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r. Nr 40 poz. 329 z późn. zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 215 z późn. zm.), art. 4, art. 7, art. 11-15, art. 16 ust. 3 i 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.2011.L.25.8.), art. 6, art. 25, art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.2009.L.316.65), art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 200 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE.2009.L.30.16.), art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.2005.L.277.1.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Z. R. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] Z. R. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013. Do wniosku strona dołączyła załączniki graficzne, na których wskazała położenie działek rolnych oraz kartę informacyjną.

W dniu [...] Z. R. złożył korektę wniosku.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił przyznania Z. R. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013.

Od powyższej decyzji Z. R. złożył odwołanie, w którym podniósł, że należycie dba o podnoszenie kultury ziemi, poprzez prace polowe, nawożenie, wysiewanie wapna nawozowego, celem odkwaszenia gleby, zasiewy zbóż oraz prace pielęgnacyjne na użytkowanej łące — sadzie od Nadleśnictwa R.. Wskazał, że samosiejki, na które wskazuje mapa są sukcesywnie usuwane, także już w roku bieżącym.

W wyniku odwołania, dokonano weryfikacji powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) działki ewidencyjnej o nr [...].

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm. zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE. L. 277 z 21.10.2005, str. 1 z późn. zm.), zwanego rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonaniu rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośrednio przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) w 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE. L. 316. 65.) zwanych dalej "działkami rolnymi", części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym: złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L.277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.)".

Stosownie do treści § 3 rozporządzenia ONW, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r., określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne, o których mowa w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 (...).

Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 , na potrzeby systemu płatności jednolitej lub system jednolitej płatności obszarowej odnośnie każdej działki referencyjnej określa się wymagalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych.

W myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, w zakresie określonym w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, agencja rolnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu (...). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, system kontroli zapewnia przeprowadzenie wszystkich niezbędnych kontroli w celu skutecznego sprawdzania zgodności z warunkami przyznawania pomocy. Zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe tam, gdzie jest to możliwe i stosowne m.in. względem danych z ZSZiK. Aby zapobiec wszelkim nienależnym wypłatom pomocy, kontrole krzyżowe odnoszą się przynajmniej do działek i zwierząt gospodarskich objętych danym środkiem wsparcia.

Obszar działki kwalifikowany do pomocy ONW ustala się w oparciu o ortofotomapy cyfrowe zaimplementowane do posiadanego przez ARiMR systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS). Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych (art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009). Ortofotomapa cyfrowa - jest to mapa opracowana na podstawie zdjęć powierzchni ziemi wykonanych z samolotu lub satelity, przetworzonych do postaci metrycznej zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi przy wykonywaniu prac z dziedziny geodezji i kartografii. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są do systemu ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli) w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm.) tj. wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych, w tym wykonawca zdjęć lotniczych i cyfrowej ortofotomapy, przed przystąpieniem do ich wykonania, zgłasza prace do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (CODGiK). Po zakończeniu prac geodezyjnych, materiały stanowią własność Skarbu Państwa (art. 40 ust. 2 w/w ustawy pgik) podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i gromadzone są w CODGiK. Ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych. Pomiar odległości i powierzchni na ortofotomapie cyfrowej jest wykonywany analogicznie jak na mapie np. zasadniczej lub mapie ewidencji gruntów i budynków. Ortofotomapa na podstawie której są w systemie ZSZiK wykonywane pomiary ma dwa standardy: Ortofotomapa w skali 1:5000 z pikselem 0,5 m oraz w skali 1:2000 z pikselem 0,25 m. Na potrzeby oceny powierzchni kwalifikowanej jest to dokładność wystarczająca i zgodna z przepisami Komisji Europejskiej, która wymaga systemu LPIS w skali nie gorszej niż 1: 10 000 (Polska posiada LPIS w skali co najmniej 1: 5000). ARiMR posiada dla każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Wszystkie zlecone przez ARiMR prace wykonywane na potrzeby LPIS są nadzorowane i zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, ARiMR przeprowadza kontrolę administracyjne dotyczące zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku, a działkami referencyjnymi w systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności. Obowiązkiem rolnika jest wskazanie położenia działek rolnych na załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację. Od roku 2005 rolnicy otrzymują tzw. załącznik graficzny, na którym została zamieszczona podziałka liniowa oraz skala mapy, które umożliwiają rolnikowi dokonanie pomiaru odległości i tym samym powierzchni deklarowanych działek. Załącznik graficzny drukowany jest w przedziale skali od 1: 500 do 1:25 000.

W przedmiotowej sprawie załączniki graficzne dotyczące spornych działek ewidencyjnych wykonane są w skali 1: 6 000. Na załącznikach zamieszczona została także stosowna podziałka. Zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej JRC IPSC/G03/P/WDE/wde D(2009)(11164) z 2009 roku, w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy.

Definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do pomocy ONW na podstawie, której wyznaczana jest powierzchnia PEG, różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454 ze zm.), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w ewidencji gruntów i budynków (egib) prowadzonej przez starostów. Powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla pomocy ONW.

Ortofotomapa jest więc środkiem dowodowym, który w postępowaniu o przyznanie pomocy decyduje o kwalifikowalności deklarowanych przez wnioskodawców powierzchni upraw.

W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola administracyjna wykazała błąd polegający na zadeklarowaniu przez wnioskodawcę do pomocy ONW w ramach działki ewidencyjnej nr 632/5 powierzchni większej od powierzchni uprawnionej do uzyskania tej pomocy. Błąd przedeklarowania powierzchni dla ww. działki został wyjaśniony w oparciu o dane pochodzące z systemu informacji geograficznej oraz oznaczenia działki na załączniku graficznym. Działka ewidencyjna o nr 632/5 została zadeklarowana do płatności przez innego producenta rolnego (powierzchnia deklarowana 16,66 ha - nie zachodzi konflikt pod względem położenia działek rolnych deklarowanych do płatności). Powierzchnia deklarowana przez Z. R. na działce ewidencyjnej nr 632/5 wynosiła 1,60 ha (powierzchnia deklarowana przez drugiego producent wynosiła 16,66 ha), natomiast powierzchnia PEG wyniosła 17,29 ha. W związku z powyższym powierzchnia deklarowana na ww. działce została zredukowana do powierzchni PEG, czyli po uwzględnieniu położenia działek rolnych deklarowanych przez obu producentów, wykluczono z płatności część powierzchni działki rolnej F, tj. 1,00 ha, deklarowanej przez Z. R.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne organ odwoławczy wskazał, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie pomocy ONW jest zależne od samej strony (§ 6 ust. 2 rozporządzenia ONW), a jej podstawowym obowiązkiem jest staranne i rzetelne wykazanie okoliczności warunkujących spełnienie wszystkich przesłanek do przyznania takiej pomocy. We wniosku rolnik wskazuje m. in. powierzchnię działki rolnej; ponadto wnioski zawierają m. in. oświadczenia i zobowiązania związane z pomocą, której dotyczą - podpisując wniosek producent oświadcza, że zna zasady ich przyznawania, zobowiązuje się do niezwłocznego informowania ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależnie lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Stosownie do treści art. 21 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W toku prowadzonego postępowania Z. R. nie przedstawił żadnego dowodu, który potwierdzałaby, że powierzchnia gruntów rolnych w ramach działki ewidencyjnej nr 632/5 odpowiada deklaracji z wniosku. Zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Podane przez rolnika informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy do faktycznej sytuacji.

W ocenie organu odwoławczego nie zostały spełnione warunki do odstąpienia od odmowy przyznania płatności. Wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, zaś strona nie wykazała, że nieprawidłowości nie wynikają z jej winy. Ponadto producent nie informował ARiMR na piśmie o nieprawidłowościach we wniosku. Z. R. przed przeprowadzeniem kontroli nie skorzystał z prawa do złożenia zmiany wniosku, stosownie do brzmienia art. 14 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, polegającej na wskazaniu powierzchni działek rolnych E i F zgodnej ze stanem faktycznym. Z powyższych względów brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji.

Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku do płatności ONW do gruntów w I strefie nizinnej wynosiła 3,75 ha. Wykluczono z płatności całą powierzchnię działki rolnej F (1,00 ha) oraz część powierzchni działki rolnej E (0,02 ha). Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 2,73 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wynosi 1,02 ha, co stanowi 37,3623%. W związku z powyższym, że zawyżenie procentowe pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wynosi 37,3626%, czyli przekracza 20%, lecz nie przekracza 50%, stanowi to podstawę do odmowy przyznania pomocy ONW na rok 2013. Organ wyjaśnił, że powierzchnia działek rolnych ustalona na etapie postępowania odwoławczego wynosi 2,73 ha, różni się zatem od powierzchni określonej w zaskarżonej decyzji, która wynosi 2,75 ha, niemniej jednak różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną w obu przypadkach przekracza 20%, lecz nie przekracza 50%, co stanowi podstawę do odmowy przyznania pomocy ONW na rok 2013, a tym samym różnica ta, zdaniem organu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja jest niego bardzo krzywdząca. Podał, że nie został zawiadomiony o dacie i godzinie ponownej weryfikacji na gruncie. Podniósł, że mieszka w odległości około 10 km od działki o nr ewidencyjnym 632/5 i nie jest prawdą, że dniu 6 maja 2014r. dokonano weryfikacji na gruncie. Wyjaśnił, że w dniach od 6 do 9 maja 2014r. przeprowadzał wspólnie z żoną i zatrudnionym pracownikiem zabiegi pielęgnacyjne użytków zielonych, a subiektywnej weryfikacji działki dokonano przez wejście na podwórko sąsiada, z którego z powodu zadrzewienia w okresie wiosennym nie jest dokładnie widoczna działka o nr 632/5.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wniósł o dopuszczenie dowodu z wydruku z krajowego systemu producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności na okoliczność udzielenia pełnomocnictwa i jego zakresu H. R., dopuszczenie dowodu z odpisu pełnomocnictwa i dokumentacji fotograficznej i akt weryfikacji terenowej z dnia 25 kwietnia 2014r. na okoliczność prawidłowości ustaleń faktycznych, w oparciu o które wydana została zaskarżona decyzja. Dodatkowo organ podkreślił, że ustalenia organu odwoławczego zostały oparte na weryfikacji terenowej przeprowadzonej przez Wydział Systemu Informacji Geograficznej (Wydział GIS - Geografie Information System). W oparciu o czynności kontroli metodą teledetekcji, w tym dane z wizytacji terenowej dokument "Metryka działki referencyjnej dla PEG" został sporządzony w dniu 6 maja 2014r., natomiast wizytacja terenowa, w oparciu o którą m.in. dokument ten został sporządzony, miała miejsce w dniu 25 kwietnia 2014r.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze organ podniósł, że w celu zweryfikowania prawidłowości powierzchni zgłoszonej przez stronę przeprowadzona została w stosunku do działki 632/5 kontrola na miejscu, metodą teledetekcji – stosownie do treści art. 33 zdanie drugie rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Polega ona na wykonaniu fotointerpretacji obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku, w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni, a także na przeprowadzeniu fizycznych inspekcji terenowych (weryfikacji terenowych) na działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy. Inspekcja terenowa (weryfikacja terenowa) miała miejsce w dniu 25 kwietnia 2014r. Zgodnie z zasadami ogólnymi dotyczącymi kontroli, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Zasadą jest, iż kontrole na miejsce są niezapowiedziane. Kontrole te mogą być zapowiadane, gdy nie zagraża to celowi kontroli. (art. 25 i art. 27 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009). Biorąc pod uwagę powyższe, zarzuty dotyczące przeprowadzenia niezapowiedzianej wizytacji terenowej są nieuzasadnione.

Sporządzona podczas weryfikacji terenowej dokumentacja fotograficzna, a także wykonana fotointerpretacja obrazów satelitarnych i zdjęć lotniczych działki rolnej nr 632/5, wskazuje zdaniem organu, że ustalenia faktyczne są prawidłowe. Skarżący natomiast sam w skardze przyznał że "nie zawinił celowo i przez niedbalstwo, a tylko przyroda." Rozważając natomiast zasadność zastosowania art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 organ stwierdził jednak, że nie zostały spełnione warunki do odstąpienia od zastosowania zmniejszeń i wykluczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 1c.) p.p.s.a.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r. Nr 40 poz. 329 z późn. zm.), rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.2011.L nr 25 poz. 8.) i rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.2009.L nr 316 poz. 65).

Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia z 11 marca 2011r. płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

W myśl § 3 ust.1 wymienionego rozporządzenia wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Zgodnie z treścią § 3 ust.2 cytowanego rozporządzenia płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne, o których mowa w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, w wysokości:

1) 179 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej I,

2) 264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu nizinnego strefy nizinnej II,

3) 264 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu ze specyficznymi utrudnieniami,

4) 320 zł na 1 ha - na obszarze ONW typu górskiego

- stanowiących stawki podstawowe.

W myśl art.30 ust.1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. Czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji w miejscu, zwane dalej "czynnościami kontrolnymi", są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego.

Zgodnie z treścią art.31 ust.5 wymienionej ustawy osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport.

W myśl art.31 ust.8 cytowanej ustawy W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport.

Zgodnie z treścią art.21 ust.1 ustawy z 7 marca 2007r. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W myśl art.21 ust.2 wymienionej ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Zgodnie z treścią art.21 ust.3 cytowanej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W myśl art.13 rozporządzenia nr 65/2011 kontrole na miejscu na mocy niniejszej podsekcji są przedmiotem sprawozdania z kontroli, które sporządza się zgodnie z art. 32 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009.

Zgodnie z treścią art.15 ust.5 wymienionego rozporządzenia określanie obszarów i teledetekcję przeprowadza się zgodnie z art. 34 ust. 1-5 oraz art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009.

Zgodnie z treścią art.32 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu wskazuje się w szczególności:

a) poddane kontroli systemy pomocy i wnioski o przyznanie pomocy;

b) obecne osoby;

c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru;

d) liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono oraz, w stosownych przypadkach, numery kolczyków, wpisy do rejestru i do skomputeryzowanych baz danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów uzupełniających, wyniki kontroli, oraz, w stosownych przypadkach, uwagi szczególne odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kodów identyfikacyjnych;

e) czy rolnik został uprzedzony o wizycie, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;

f) informacje o wszelkich szczególnych środkach kontroli, jakie należy zastosować w ramach poszczególnych systemów pomocy;

g) informacje o wszelkich dodatkowych środkach kontroli zastosowanych później.

W myśl art.32 ust.2 wymienionego rozporządzenia rolnik może podpisać sprawozdanie w celu potwierdzenia swojej obecności przy kontroli oraz dodać do niego swoje uwagi. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania z kontroli. Jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń.

Podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowych ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania tej pomocy. Podanie przez wnioskodawcę dane podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. W celu weryfikacji zgodności deklarowanej przez rolników powierzchni działek rolnych z kryteriami warunkującymi przyznanie płatności w rozporządzeniu nr 1122/2009 przewidziano dwa rodzaje weryfikacji zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności tj. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. O ile kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, to przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest już regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych. W art. 32 ww. rozporządzenia wskazano, że z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli, wskazując wszelkie elementy jakie powinno zawierać sprawozdanie z kontroli. Z przepisu tego wynika również, że jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń. Nadto z art. 35 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni (a) przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy (b). Z powyższego jednoznacznie wynika, iż organ przeprowadzający kontrole za pomocą teledetekcji lub też fizycznej kontroli na miejscu nie ma obowiązku umożliwienia rolnikowi podpisania sprawozdania z przeprowadzonej kontroli, o ile kontrola ta nie wykaże nieprawidłowości. W sytuacji natomiast gdy kontrola na miejscu wykaże jakiekolwiek nieprawidłowości organ za każdym razem obowiązany jest umożliwić rolnikowi zapoznanie się z tym sprawozdaniem, jego podpisanie oraz powinien umożliwić mu ustosunkowanie się do dokonanych przez organ ustaleń, zanim ten wyciągnie z niej wnioski.

W rozpoznawanej sprawie Z. R. ubiega się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013r. Do płatności ONW zadeklarował on działki rolne o powierzchni 3,75 ha w tym działki rolne położone na działce ewidencyjnej 632/5: E o powierzchni 0,60 ha i F o powierzchni 1,00 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku oraz weryfikacji terenowej przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2014r. organy stwierdziły przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do płatności względem powierzchni uprawnionej do płatności. Ze zgłoszonych działek rolnych wykluczono powierzchnię działki rolnej F – 1,00 ha ze względu na zakrzaczenia oraz część powierzchni działki rolnej E – 0,02 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności (3,75 ha) a powierzchnią stwierdzoną (2,73 ha) wynosiła 1.02 ha co stanowi 37,3623 % powierzchni stwierdzonej. Organy powołały się na treść art.13 rozporządzenia nr 65/2011, który wyklucza przyznanie pomocy gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%. Wobec tego, że różnica ta wynosiła 37,3623 % odmówiono przyznania płatności ONW.

Należy zaznaczyć, że Z. R. w toku całego postępowania nie zgadzał się z odmową przyznania mu płatności obszarowych. W odwołaniu podnosił, że dba o dobrą kulturę rolną posiadanych działek zaś w skardze nie zgodził się z wynikami weryfikacji terenowej. Kwestionował wyniki tej weryfikacji, o której nie został zawiadomiony. W odpowiedzi na skargę organ podniósł natomiast, że zasadą jest, iż kontrole na miejscu są niezapowiedziane i nie miał obowiązku zawiadamiać skarżącego o zamiarze jej przeprowadzenia.

Podnieść należy, że kwestia przeprowadzenia weryfikacji terenowej została omówiona dopiero w odpowiedzi na skargę. Dopiero w wymienionej odpowiedzi wyjaśniono kiedy miała miejsce weryfikacja, jak ona wyglądała oraz załączono dokumentację z jej przebiegu w tym raport i dokumentację fotograficzną. Skarżący nie miał zatem możliwości zapoznania się z nią w postępowaniu administracyjnym ani zgłoszenia do niej swoich uwag czy zastrzeżeń. Należy podnieść, że w odpowiedzi na skargę organ administracji różnie określa wizytację terenową jaka miała miejsce w dniu 25 kwietnia 2014r. Raz określa, że była to "kontrola na miejscu metodą teledetekcji" a w innym miejscu, że była to "weryfikacja terenowa". Pojęcia te są używane zamiennie. W ocenie sądu nie jest istotna nazwa lecz to jakie czynności wykonano w dniu 25 kwietnia 2014r. Z materiałów załączonych do odpowiedzi na skargę wynika, że tego dnia pracownicy Agencji przyprowadzili oględziny działki nr 632/5, wykonali jej zdjęcia, dokonali pomiaru działki i sporządzili szkice a następnie sporządzili raport z wykonanej czynności. Bez względu na nazwę wizytacji jaka miała miejsce w dniu 25 kwietnia 2014r., w ocenie sądu, skarżącemu winno umożliwić się zapoznanie z materiałami sporządzonymi z tej czynności. Organ administracji jednak tego nie uczynił.

Należy zaznaczyć, że w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzonej metodą teledetekcji organ jest zwolniony z obowiązku przedłożenia rolnikowi sprawozdania z kontroli tylko wówczas gdy nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli natomiast kontrola wykazała nieprawidłowości należy umożliwić rolnikowi zapoznanie się ze sprawozdaniem z jej przebiegu (art.32 ust.2 akapit 2 rozporządzenia nr 1122/2009). W przekonaniu sądu obowiązek organu w tym zakresie dotyczy także weryfikacji terenowej. Przyjęcie takiego rozwiązania ma swoje racjonalne uzasadnienie. Wyniki kontroli na miejscu (weryfikacji terenowej) mają kluczowe znaczenie dla kwestii przyznania płatności obszarowych. W sytuacji gdy kontrola na miejscu (weryfikacja terenowa) wykaże konkretne nieprawidłowości rolnik winien się z nimi zapoznać a następnie mieć możliwość zgłoszenia swoich wniosków, uwag czy zastrzeżeń, które mogą się okazać zasadne.

W niniejszej sprawie Z. R. nie umożliwiono zapoznania się ze sprawozdaniem z weryfikacji terenowej z 25 kwietnia 2014r. a więc nie miał on możliwości zapoznania się z nim mimo, że jego wyniki miały zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W oparciu wyniki tej wizytacji skarżącemu odmówiono bowiem przyznania płatności.

Jak już była o tym mowa we wcześniejszej części rozważań przebieg i wyniki wizytacji terenowej z dnia 25 kwietnia 2014r. zostały omówione dopiero w odpowiedzi na skargę i dopiero do tej odpowiedzi załączono materiały z przeprowadzonej wizytacji. Podkreślić należy, iż odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Pismo to ma w zasadzie zawierać ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu decyzji a także załączenie dopiero do tej odpowiedzi dowodów, które winny się znajdować w aktach z postępowania administracyjnego, jest wadą postępowania pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności i do tych dowodów. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Skoro organ odwoławczy dopiero w odpowiedzi na skargę opisał przebieg i wyniki wizytacji terenowej z 25 kwietnia 2014r. i dopiero do tej odpowiedzi załączył materiały z tej wizytacji to tym, samym pozbawił skarżącego możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności i do tych dowodów.

Sąd nie podzielił poglądu organu odwoławczego wyrażonego w odpowiedzi na skargę, iż skarżący mimo kwestionowania ustaleń faktycznych nie przedłożył żadnych dowodów na poodnoszone przez siebie okoliczności.

Faktem jest, że przepis art.21 ustawy z 7 marca 2007r. wprowadza istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przewidziano bowiem, że jedynie na żądanie strony zapewnia się jej czynny udział w każdym stadium postępowania oraz poucza o okolicznościach faktycznych i prawnych. Sama strona jest także zobowiązana przedstawiać dowody zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Modyfikacje te osłabiają pozycję procesową stron postępowania jednak wprowadzone szczególne zasady nie zwalniają zupełnie organu z obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału. Organ administracji jest zobowiązany stać na straży praworządności a w ramach realizacji tej zasady ma obowiązek umożliwienia rolnikowi zapoznanie się ze sprawozdaniem z kontroli na miejscu (weryfikacji terenowej) jeżeli wykazała ona określone nieprawidłowości. W niniejszej sprawie organ odwoławczy tego nie uczynił i nie do przyjęcia jest teza organu wyrażona w odpowiedzi na skargę, że Z. R. nie przedłożył żadnych dowodów na podnoszone przez siebie okoliczności. Jak skarżący miał przedstawić takie dowody jeżeli nie umożliwiono mu nawet zapoznanie się ze sprawozdaniem z wizytacji terenowej w dniu 25 kwietnia 2014r. a o przeprowadzeniu takiej wizytacji w tym dniu dowiedział dopiero z odpowiedzi na skargę. Teza organu w tym zakresie byłaby uzasadniona gdyby skarżącemu umożliwiono zapoznanie się ze sprawozdaniem z weryfikacji terenowej w czasie postępowania administracyjnego zaś Z.R. mimo to nie zgłosił żadnych dowodów. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Sąd nie kwestionuje prawa organu do przeprowadzenia kontroli na miejscu (weryfikacji terenowej) metodą teledetekcji i oparcie swojego rozstrzygnięcia na wynikach tej czynności ale tylko wówczas gdy zachowane zostaną wymogi określone w art.32 ust.2 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz w art.31 ustawy z 7 marca 2007r. Wymogi te sprowadzają się do tego, że w razie stwierdzenia określonych nieprawidłowości rolnikowi winno się umożliwić zapoznanie ze sprawozdaniem z kontroli (weryfikacji) aby mógł on zgłosić swoje wnioski, uwagi lub zastrzeżenia. W niniejszej sprawie takie wymogi nie zostały zachowane.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organ odwoławczy nie umożliwił skarżącemu zapoznanie się ze sprawozdaniem z kontroli na miejscu (weryfikacji terenowej) przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2014r. mimo wykazania przez nią konkretnych nieprawidłowości. Naruszył tym przepisy art.21 ust.2 pkt 1 i 2, art.31 ustawy z 7 marca 2007r. oraz art.32 ust.2 rozporządzenia nr 1122/2009 co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na p[odstawie art.145 § 1 pkt 1 c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Na podstawie art.250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust.1 pkt 1c. i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokat K. B. – S. kwotę 292,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy umożliwić skarżącemu zapoznanie się z wynikami kontroli na miejscu (weryfikacji terenowej) przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2014r. oraz umożliwić zgłoszenie w określonym terminie ewentualnych wniosków, uwag lub zastrzeżeń. Należy także odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Po zgromadzeniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

b.a.