Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2548/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 1, art. 42a, art. 39 , art. 39j, art. 4 pkt 6 a
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: par. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 86 poz 721
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Waldemar Śledzik Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] o nałożeniu na A. A. (zwany dalej "skarżącym") kary pieniężnej w wysokości 3500 (trzy tysiące pięćset) złotych.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dnia [...] czerwca 2010 r. w T., na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował osobiście przedsiębiorca A. A.. W momencie kontroli przedsiębiorca wracał z miejscowości B. po uprzednim rozładowaniu paszy do miejscowości N. Do kontroli kierowca okazał nieprzedziurkowaną samoprzylepną winietę oraz nieprzedziurkowany odcinek kontrolny nr i seria [...] dobowej karty opłaty. Ponadto odcinek kontrolny nie był wypełniony w rubryce nr rejestracyjny pojazdu. Na przedniej szybie pojazdu znajdowały się nieważne w dniu kontroli winiety samoprzylepne. W toku kontroli skarżący nie okazał żadnego dokumentu potwierdzającego odbycie wymaganych do pracy na stanowisku kierowcy badań lekarskich i psychologicznych. Nie przedstawił ich także po wszczęciu postępowania.

W związku ze stwierdzonymi naruszeniami organ I instancji nałożył karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji czasu pracy kierowców w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.

Od decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, że uiścił opłatę za przejazd po drogach krajowych poprzez zakup karty opłaty nr i seria [...]. Powołał się przy tym na oświadczenie prowadzącego stacje paliw w O. z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz na poświadczoną za zgodność z oryginałem kartę opłaty nr i seria [...], dołączoną do odwołania. Skarżący podkreślił, że jest rolnikiem, a nie kierowcą w związku z czym przeprowadzenie badań lekarskich i psychologicznych nie powinno go dotyczyć. Na podstawie powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W wyniku rozpoznania odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie przywołał w szczególności brzmienie art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, 39j, 39k, 42 ust. 1, 87 i 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy zważył, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych, a także doszło do naruszenia warunków dotyczących dokumentacji czasu pracy kierowców w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Organ wskazał, że w sprawie niniejszej bezsporne jest, że skarżący będący jednocześnie kierowcą kontrolowanego pojazdu nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych. W toku postępowania nie okazał on dokumentów potwierdzających odbycie takich badań, zaś w przedstawionego świadectwa kwalifikacji, wynika, że termin badań lekarskich upłynął w dniu [...] sierpnia 2008 r. Zdaniem organu II instancji, jak wynika natomiast z literalnego brzmienia przepisów ustawy o transporcie drogowym kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Brak takich badań stanowi naruszenie określone w lp. 1.8.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. W ocenie organu odwoławczego, nie można uznać argumentu skarżącego, którego zdaniem bycie rolnikiem zwalnia go z obowiązku posiadania takiej dokumentacji. Prowadzący pojazd jest kierowcą bez względu na to czy jest też rolnikiem, czy innym przedsiębiorcą. Przepisy ustawy o transporcie drogowym wprowadzają wymóg odbycia badań lekarskich i psychologicznych nie konkretyzując, że chodzi o kierowców zawodowych, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Oznacza to, że przepis wprowadzający powyższy wymóg odnosi się do wszystkich osób prowadzących pojazd, wykonujących transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne. Tak wiec, skarżący podlega, zgodnie z art. 39j ustawy o transporcie drogowym badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.

W ocenie organu odwoławczego, w sprawie niniejszej miało miejsce również wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ przywołał ustalenia kontroli i wskazał, że skarżący nie był w stanie okazać ważnej na dzień kontroli karty opłaty drogowej. Kierowca okazał niewypełniony w rubryce nr rejestracyjny pojazdu odcinek kontrolny nr i seria [...] dobowej karty opłaty i nienaklejoną ną przednia szybę winietę samoprzylepną o tym samym nr seryjnym. Tym samym winieta ta nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. Dowodem na uiszczenie opłaty nie może stanowić również oświadczenie prowadzącego stację paliw, bowiem okoliczność ta stanowi jedynie dowód jej zakupu. Niewypełnienie odpowiednich rubryk - dzień, miesiąc, rok, nr rejestracyjny pojazdu stwarza możliwość wykorzystania takiej winiety w inny dzień. Organ podkreślił również że z obowiązku uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych zwolnione są podmioty i przewozy wskazane wprost w art. 42 ust. 1 i art. 42a ustawy o transporcie drogowym. Producenci rolni nie zostali wymienieni w tym przepisie, wobec powyższego są zobowiązani do uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i sformułował następujące zarzuty:

1) błąd w ustaleniach faktycznych sprawy polegający na przyjęciu, że w dniu [...] czerwca 2010 r. w miejscowości T., droga krajowa nr [...] pojazd ciężarowy prowadzony przez skarżącego nie posiadał wniesionej opłaty za przejazd po drogach krajowych, mimo że w dniu [...] czerwca 2010 r. na stacji paliw w O. k. T. została przez w/w osobę zakupiona winieta dobowa nr [...] (przez skarżącego, posiadającego NIP: [...]), na potrzeby w/w przejazdu w dniu [...] czerwca br. Zatem organ winien przyjąć, że opłata o której mowa w Rozdziale 8 ustawy o transporcie drogowym, została uiszczoną przez skarżącego zgodnie z treścią przepisów art. 42 ust. 3b i 4 w/w ustawy,

ewentualnie

2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. w szczególności przepisów ustawy o transporcie drogowym polegające na błędnym wymaganiu przez organ uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych przez skarżącego mimo, że przedmiotowy przewóz drogowy wykonywany był w ramach prowadzonej przez kontrolowanego kierowcę jego działalności rolniczej (przewóz na potrzeby własne i w odległości do 100 km od miejsca - siedziby prowadzonej przez skarżącego działalności rolniczej). Błędnie zatem organ zakwalifikował ów przewóz pod kątem opłat, gdyż w świetle tego że skarżący jest zarazem rolnikiem należało stwierdzić, iż jego przewóz rzeczy w w/w dacie podlega wyłączeniu po myśli art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym.

Zdaniem skarżącego w dniu kontroli w ogóle nie musiał posiadać uiszczonej/ wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem przejazd ten był wykonywany na potrzeby własne skarżącego (działalność rolnicza) oraz pojazd ciężarowy skarżącego był w odległości do 100 km od siedziby przedsiębiorcy skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słuszności.

Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga A. A. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W toku jednego zdarzenia, jakim była kontrola pojazdu kierowanego przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2010 r. w T., na drodze krajowej nr [...] stwierdzone zostało, iż dopuścił się on dwóch naruszeń ustawy o transporcie drogowym tj. wykonywał przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz nie posiadał wymaganych do pracy na stanowisku kierowcy badań lekarskich i psychologicznych. Wobec powyższego organy obu instancji nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3500 złotych na podstawie art. 92 ust. 1, ust. 4 i na podstawie lp. 4.1 i lp. 1.8 pkt 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Argumentacja skargi sprowadza się do wykazania, że skarżący uiścił opłatę za przejazd po drogach krajowych, albowiem w dniu [...] czerwca 2010 r. na stacji paliw zakupił winietę dobową nr [...] na potrzeby przejazdu w tymże dniu aczkolwiek jako rolnik nie ma obowiązku takiej opłaty uiszczać oraz że nie będąc kierowcą zawodowym nie był zobowiązany wykazać się dokumentem potwierdzającym odbycie wymaganych do pracy na stanowisku kierowcy badań lekarskich i psychologicznych.

Z tym stanowiskiem skarżącego nie sposób jest się zgodzić. Według oceny Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie oraz właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego.

Wbrew twierdzeniom skargi, A. A., jako rolnik był obowiązany uiścić należną opłatę za przejazd po drodze krajowej w dniu [...] czerwca 2010 r.

Niesporne jest, że skarżący w dacie kontroli nie prowadził żadnej działalności gospodarczej tylko zajmował się działalnością rolniczą.

W myśl natomiast art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.) jak słusznie podniosły organy, producent rolny, jeśli nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest przedsiębiorcą w świetle powyższej ustawy.

Do takiego podmiotu, który nie jest przedsiębiorcą, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, należy odpowiednio stosować przepisy o niezarobkowym przewozie drogowym. Niezarobkowy przewóz drogowy mieści się w definicji przewozu drogowego sformułowanej w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Wyjątek od tej zasady dotyczy podmiotów, wyszczególnionych w pkt od 1 do 5 ust. 1 tego artykułu, wśród których nie ma producentów rolnych. Ponadto z art. 42a ustawy o transporcie drogowym wynika, że przepisu art. 42 nie stosuje się do podmiotów niebędących przedsiębiorcami a zaliczonych do sektora finansów publicznych. A zatem wyłączenie z art. 42a nie dotyczy skarżącego, który nie jest przedsiębiorcą, ale działa w rolnictwie a nie w sektorze finansów publicznych.

W powyższych stanie prawnym organy obu instancji prawidłowo uznały, iż A. A. jako prowadzący działalność rolniczą, wykonując przejazd po drogach krajowych był zobowiązany uiścić stosowną opłatę.

Przechodząc do dalszej kwestii zakupu przez skarżącego na stacji paliw winiety dobowej bez przedziurkowania jej i wpisania do odcinka kontrolnego numeru rejestracyjnego pojazdu należy podzielić stanowisko organów, iż w tym stanie faktycznym nie można uznać, iż A. A. uiścił wymaganą opłatę po drogach krajowych. Niedokonanie bowiem czynności o których mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2009 r., nr 86, poz. 721 z późn. zm.) powoduje, iż zakupionej karty opłaty dobowej nie można wiązać z konkretnym przewozem drogowym w danej dacie i może być ona wykorzystana w przyszłości dopóki nie upłynie 7-dniowy termin, wynikający z art. 42 ust. 3b ustawy o transporcie drogowym. Tak więc legalność nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia wymaganej opłaty nie budzi wątpliwości.

Nietrafne są również wywody skargi, iż A. A. nie miał obowiązku posiadać wymaganych na stanowisku kierowcy aktualnych badań lekarskich i psychologicznych, o których mowa w art. 39j i 39k, ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem z art. 39m ustawy o transporcie drogowym wymagania o których mowa w art. 39a – 39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Wymagania w tym zakresie muszą więc spełniać nie tylko kierowcy etatowi, jak wywodzi nietrafnie skarżący.

W tym stanie rzeczy skoro zarzuty skargi okazały się nieskuteczne, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o ich oddaleniu.