Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1586/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś Beata Sokołowska ( spr.) Protokolant: ref. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zameldowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Z. G. decyzją z dnia [...] roku- [...] na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 9 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 87 poz. 960 z 2001 roku) oraz art. 104 kpa - po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek R.Z. o zameldowanie na pobyt czasowy w lokalu przy ul. [...] w Z.G. orzekł o odmowie zameldowania wnioskodawcy pod wskazanym wyżej adresem.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że R. Z., który wraz z żoną M. wynajmował mieszkanie od M. K. od dnia 1 stycznia 1999 roku, pismem z dnia 4 lutego 2002 roku wystąpił z wnioskiem o zameldowanie go na pobyt czasowy do dnia 10 sierpnia 2002 roku w tym lokalu położonym przy ul. [...] w Z.G. Na zgłoszeniu meldunkowym brak było podpisu właściciela budynku, a na rozprawie administracyjnej- 30 kwietnia 2002 roku M.K. doręczył R. Z. wypowiedzenie umowy najmu.

W związku z powyższym Prezydent Miasta ustalił, że wnioskodawca nie posiada uprawnień do przebywania w lokalu przy ul. [...].

W odwołaniu R. Z. wskazał, że przedmiotowa decyzja i jej uzasadnienie są oczywiście sprzeczne ze stanem faktycznym i prawnym.

Następstwem zaś błędnej decyzji są bezprawne czyny wynajmującego lokal mające na celu szykanowanie najemcy.

Odwołujący wniósł o wydanie decyzji zgodnej z prawem i naprawienie szkód.

Wojewoda decyzją z dnia [...] roku –[...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa i art. 47 ust 2 w zw. z art. 9 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że R.Z. zgłosił fakt pobytu czasowego w spornym lokalu, ponieważ właściciel przebywał za granicą. M.K. w dniu 30 kwietnia 2002 roku wypowiedział jednak umowę najmu tego mieszkania z 3- miesięcznym okresem wypowiedzenia tj. do dnia 31 lipca 2002 roku, albowiem powrócił z zagranicy i chce zamieszkać w powyższym lokalu. Dlatego też nie wyraził zgody na zameldowanie odwołującego na pobyt czasowy.

W tej sytuacji Wojewoda uznając decyzję Prezydenta Miasta za słuszną i zgodną z przepisami prawa nie znalazł podstaw do jej zmiany.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wniósł R.Z.

Skarżący domagał się:

- uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem

- stwierdzenia naruszenia praworządności i nienależytego wykonania zadań przez pracowników organu decyzyjnego

- uznania, że mógł w następstwie niezgodnej z prawem decyzji ponieść szkody i dodatkowe koszty i zobowiązania strony przeciwnej do ich naprawienia.

W uzasadnieniu skargi R.Z. zarzucił naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów art. 6, 7, 8 i 9 kpa. Podniósł również, że istnieją błędy w ustaleniu stanu faktycznego. W szczególności, ponieważ wynajmujący nie zapewnia lokalu zamiennego okres wypowiedzenia, zgodnie z prawem upływa dnia 30 kwietnia 2005 roku. Ponadto skarżący podał, że wynajmujący kontynuuje "nękanie, szykany i czyny karalne...".

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Jednocześnie powołał się na treść pisma Urzędu Miasta w Z. G. z dnia 15 lipca 2002 roku, z którego wynika, że R.Z. w dniu 2 lipca 2002 roku został zameldowany przy ul. [...] w Z.G. do dnia 30 września 2002r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna. Podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 9 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. nr 87 poz. 960 z 2001 roku ze zmianami), zgodnie z którym przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu ( pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie.

W stosunku do stanu prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji nastąpiła istotna zmiana. Od dnia 19 czerwca 2002 roku wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku- sygn. akt K 20/01 (Dz.U. Nr 78 poz. 716 z 2002 roku) cytowany przepis art. 9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc wobec niezgodności z art. 52 ust 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej .

W tym stanie rzeczy do zameldowania określonej osoby pod danym adresem konieczne jest jedynie faktyczne przebywanie w danym lokalu bez konieczności przedstawienia uprawnienia do przebywania w tym lokalu

( pomieszczeniu).

Uzależnienie zameldowania od przedstawienia uprawnienia do przebywania w lokalu narusza bowiem istotę ewidencji ludności, która służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu.

Wobec powyższego w niniejszej sprawie niezbędna jest restytucja stanu zgodnego z Konstytucją, do czego obliguje art. 190 ust 4 Konstytucji RP wskazując na wyraźna wolę ustawodawcy, aby sprawa już rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją była załatwiana bez niekonstytucyjnego przepisu.

Na tle cytowanego przepisu Konstytucji autonomiczne i reglamentowane wypadki wznowienia postępowania nie mogą być uznane za wyczerpujące możliwości dokonania takiej restytucji. Sądy mogą przecież wykorzystywać w tym celu wszelkie instrumenty proceduralne stojące w dyspozycji organów stosujących prawo - art. 8 § 2 Konstytucji. Art. 145 a kpa określa konsekwencje stwierdzenia niezgodności przepisu z Konstytucją stanowiąc, iż w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucja, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, można żądać wznowienia postępowania. Jest to również przesłanka do uchylenia przez Sąd administracyjny decyzji wydanej w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją- na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 litera b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W tej sytuacji, skoro w zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej za decydujący uznał brak przedstawienia przez R.Z. potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu przy ul. [...] w Z.G., Sąd mając na względzie powyższe, na podstawie powołanego przepisu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Z uwagi na treść decyzji Wojewody oraz fakt późniejszego zameldowania skarżącego w spornym mieszkaniu Sąd nie znalazł podstaw do wydania orzeczenia w trybie art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

/-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś