Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 524/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski ( spr ) as.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2005 r. sprawy ze skargi R.G. B. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu określającego wysokość stawek 1. uchyla rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...] 2. zasądza od Wojewody na rzecz R. G. B. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 3. określa, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie może być wykonane. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski JF


UZASADNIENIE

R. G. B. dnia [...]marca 2005 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym ( j.t. Dz.U. 142/01/1591 ze zm. – dalej usg) w zw. z art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( j.t. Dz.U. 118/03/1112 ze zm. – dalej KN) podjęła uchwałę nr [...]w sprawie regulaminu określającego wysokość stawek: dodatków za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, a także niektórych innych składników wynagrodzenia nauczycieli zatrudnionych w placówkach oświatowych prowadzonych przez G. B. na rok 2005– dalej Uchwała.

Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( j.t. Dz.U. 142/01/1591 ze zm.) orzekł nieważność § 15 ust. 1 i 2 Załącznika nr 1 do Uchwały nr [...]R. G. B.

Uzasadniając Wojewoda wyjaśnił, iż rozdział IV Załącznika nr 1 do Uchwały zatytułowano "Inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy". W § 15 ust. 1 ustalono dodatkowe wynagrodzenie dla nauczycieli języka polskiego zatrudnionych w szkołach podstawowych i gimnazjum, za analizę i ocenę prac uczniowskich, począwszy od czwartej klasy szkoły podstawowej; w § 15 ust. 2 określono termin i sposób obliczania wypłaty owego dodatkowego wynagrodzenia. Zgodnie z art. 30 ust. 6 KN, organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając strukturę zatrudnienia, określa corocznie dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu wysokość stawek dodatków za wysługę lat, funkcyjnego oraz za warunki pracy, szczegółowe warunki obliczania i wypłacania składników wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw oraz wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia tj. nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy o ile nie zostały one określone w ustawie lub przepisach odrębnych. W ramach owej delegacji ustawowej nie mieści się dodatkowe wynagrodzenie za analizę i ocenę uczniowskich prac z języka polskiego; ustawodawca nie przewiduje jakichkolwiek możliwości kreowania dodatkowych składników wynagrodzenia, nie przewidzianych w KN.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. B. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego, zarzucając mu naruszenie: art. 30 ust. 6 KN przez stwierdzenie braku delegacji ustawowej do przyznania nauczycielom dodatkowego wynagrodzenia, mimo istnienia takiej możliwości; art. 40 ust. 1 usg przez stwierdzenie braku możliwości kreowania dodatkowych składników wynagrodzenia dla nauczycieli; art. 85 i art. 91 ust. 1 usg przez uchylenie § 15 ust. 1 i 2 Załącznika do Uchwały ze względu na istotne naruszenie prawa i niekwestionowanie analogicznych zapisów dotyczących przyznania nauczycielom dodatkowego wynagrodzenia za analizę i ocenę prac z języka polskiego w uchwałach podjętych przez inne gminy, opublikowanych przez Wojewodę w Dzienniku Urzędowym Województwa w 2005 r., a przez to nierówne traktowanie gmin podlegających nadzorowi Wojewody. Gmina wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego w całości i zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Do skargi Gmina dołączyła kserokopie Dziennika Urzędowego Województwa: [...];[...];[...];[...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym. Organ nadzoru wskazał, że w sprawach dotyczących przyznawania dodatków za sprawdzanie prac z języka polskiego wydano dotychczas 18 rozstrzygnięć nadzorczych; uchwały te w pozostałym zakresie nie budziły wątpliwości, zatem opublikowano je w dzienniku urzędowym ze wzmianką o częściowym ich unieważnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

I. Po krótkim okresie sporów co do prawnego charakteru regulaminów wydanych

na podstawie art. 30 ust. 6 KN, utrwalił się w orzecznictwie pogląd, że taka uchwała rady gminy jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP z 2.4.1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319 ( uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14.4.2003- sygn. K 34/02- OTK-A 4/03/30 cz. III pkt 5 zd. ostatnie; wyrok NSA z: 20.3.2001- sygn. II SA 109/01 z aprobującą w tej części glosą S. Kani- Sam. Teryt. 12/01/61; 10.07.2001 r.- sygn. SA/Wr 2729/00- OSS 1/02/19; 1.03.2001 r. sygn. SA/Bk 1532/00 z aprobującą glosą W. Chróścielewskiego i J.P. Tarno- OSP 11/02/138; uchwała 7 Sędziów NSA z 24.9.2001- OPS 7/01- ONSA 1/02/8 z aprobującą glosą J. Homplewicza- OSP 2/02/33; wyrok SN z 14.10.2004 r. sygn. I PZP 7/04). Pogląd ów Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela. Stanowisko takie zaprezentował także Minister Edukacji Narodowej i Sportu w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie K 34/02 ( OTK-A 4/03/30- cz. I in fine uzasadnienia).

Z faktu, że trafnie odrzucono pogląd, że regulaminy wydane na podstawie art. 30 ust. 6 KN nie stanowiły regulaminów wynagradzania w rozumieniu art. 77 [2] § 1 kp i nie wymagały uzgadniania z zakładową organizacją związkową na podstawie art. 77 [2] § 4 kp

( w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2004 r.; uchwała 7 Sędziów NSA z 24.9.2001- OPS 7/01- ONSA 1/02/8 z aprobującą glosą J. Homplewicza- OSP 2/02/33), nie sposób wyprowadzać wniosku (zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę- k. 32), że normy korzystniejsze niż wynikające z ustawy i aktów wykonawczych, a więc i regulaminu wynagradzania wydanego w ramach podstawy prawnej Uchwały, mogą być zawarte tylko w układach zbiorowych pracy, zawieranych zgodnie z art. 36 KN na zasadach określonych w kp.

Zgodnie z art. 9 § 1 kp, źródłami prawa pracy są: przepisy kp, przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ( przykładowo- uchwała 7 Sędziów SN z 23.5.2001 r.- III ZP 25/00, z akceptującymi co do istoty rozstrzygnięcia- choć z różnymi motywacjami glosami: A. Świątkowskiego, J. Steliny i A. Tomanka- OSP 9/02/115) trafnie wskazuje się, że do katalogu źródeł prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP z 2.4.1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319, należą także inne źródła prawa, niźli wyłącznie ustawy, rozporządzenia, umowy międzynarodowe i układy zbiorowe pracy- w szczególności inne oparte na ustawie porozumienia zbiorowe, regulaminy i statuty określające prawa i obowiązki stron stosunku pracy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego mianem statutów określa się umowy spółek ( M. Barzycka- Banaszczyk "Kodeks pracy. Komentarz" CH BECK 2004 s. 21 nb 1;A.Świątkowski "Komentarz do kodeksu pracy" Kraków 2002 t. 1 s. 38-39).

W doktrynie zwraca się też uwagę na "swoiste" źródła prawa pracy, stwarzające różnego rodzaje uprawnienia i obowiązki w stosunkach prawa pracy ( T. Zieliński "Prawo pracy. Zarys systemu" PWN 1986 t. I s. 126).

Nie ulega wątpliwości, że regulamin ustanowiony na podstawie art. 30 ust. 6 KN jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP oraz art. 40 ust. 1 usg. Jest także źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 kp, bowiem zawiera normy określające prawa i obowiązki stron stosunku pracy ( S. Kania- op. cit. s. 67).

Nawet gdyby przyjąć tok rozumowania Wojewody i uznać, że "normy korzystniejsze niż wynikające z ustawy i aktów wykonawczych" mogą zawierać wyłącznie układy zbiorowe pracy zawarte zgodnie z art. 36 KN ( a czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podziela), to wskazać należy, że zgodnie z hierarchią źródeł prawa pracy i semiimperatywnym charakterem norm ustawowych prawa pracy, nawet postanowienia regulaminu "innego opartego na ustawie" w rozumieniu art. 9 § 3 kp, zawsze mogą być korzystniejsze dla pracowników niż postanowienia układu zbiorowego pracy bądź kp i innych ustaw i aktów wykonawczych ( art. 9 § 2 i 3 kp).

II. Akty prawa miejscowego są aktami normatywnymi, a zatem zawierającymi

normy w zasadzie generalne (czyli nie odnoszące się do indywidualnie oznaczonego podmiotu, lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów) i abstrakcyjne (czyli nie "konsumowane" poprzez jednokrotne zastosowanie, lecz mogące zostać wykorzystane w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości). Akty prawa miejscowego mogą być stanowione wyłącznie "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie" (S. Wronkowska w: S. Wronkowska, M.Zieliński "Komentarz do zasad techniki prawodawczej" Wydawnictwo Sejmowe 2004, s. 274 uw. 1 i 2 lit. b). Zadania i kompetencje organu prowadzącego szkołę w odniesieniu do art. 30 ust. 6 KN wykonuje- odpowiednio- rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego ( art. 87 § 2 i art. 94 Konstytucji RP). Organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają je i są one obowiązujące na obszarze działania tych organów (A. Klawenek "Karta Nauczyciela-komentarz" Gdańsk 2005, s.125).

III. Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów ( art. 6 ust. 1 usg). Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy- w szczególności w zakresie edukacji publicznej (art. 7 ust. 1 p. 8 usg). Jeśli ustawodawca w drodze reformy oświaty- realizowanej etapami- powierzył status organów prowadzących szkoły jednostkom samorządu terytorialnego, czyniąc je odpowiedzialnymi za uzyskiwanie środków na prowadzenie szkół (ponad część oświatową subwencji ogólnej) w postaci dochodów ( art. 30 ust. 8 KN w zw. z art. 5a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty- j.t. Dz.U. 256/04/2572 ze zm.- dalej uso; wyrok NSA z 6.2.1997- SA/Bk 275/96- Wokanda 11/98/40), to nie sposób przyjąć, by wolą ustawodawcy było, by pozbawić jednostki samorządu terytorialnego wpływu na różnicowanie wynagrodzeń nauczycieli, w zależności od celów, które organy samorządu terytorialnego pragną realizować, oraz środków, jakie z dochodów własnych pozyskały ( art. 30 ust. 10b KN). Przykładowo można podać, że jeśli organ prowadzący szkołę stawia na edukację językową uczniów- przy powszechnie znanym niedostatku ilości nauczycieli języków obcych i finansowej atrakcyjności pracy poza szkołą- jednostka samorządu terytorialnego, będąca organem prowadzącym szkołę, ma prawo podjąć wszelkie działania zgodne z prawem, by cel ów osiągnąć ( art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r.- Dz.U. 124/94/607- dalej EKST), w tym przez ustanowienie dodatku dla nauczycieli języków obcych. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podziela poglądu prawnego, zaprezentowanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9.6.2005- IV SA/Po 358/05. Przykładowo- organ samorządu terytorialnego wprowadził w regulaminie wydanym na podstawie art. 30 ust. 6 KN dodatek za pracę w trudnych warunkach dla nauczycieli prowadzących zajęcia dydaktyczne w języku obcym; Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność owej uchwały wyłącznie z innych przyczyn- naruszenia art. 18 p. 1 i art. 89 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa- Dz.U. 91/98/576 ze zm. i art. 19 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych- Dz.U. 55/91/234 ze zm.- wyrok NSA z 1.3.2001- SA/Bk 1532/00 z akceptującą glosą W. Chróścielewskiego i J.P. Tarno- OSP 11/02/138. Podobnie w granicach swobody działania samorządu mieściłby się dodatek- przykładowo- dla nauczycieli biologii, którzy w gminie stawiającej na rozwój turystyki, zakładaliby np. ścieżki przyrodnicze ( w wyroku z dnia 6.12.2000 r.- I SA/Gd 2038/99- OSP 11/01/158- aprobowanym przez A. Szewca w: "Samorząd gminny. Komentarz" DW ABC 2005 s. 83 uw. 6 p. 5- Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że promocję miasta jako centrum turystycznego można uznać za zadanie własne gminy w rozumieniu art. 7 ust. 1 usg).

IV. W granicach chronionej konstytucyjnie zasadzie samodzielności jednostek

samorządu terytorialnego mieści się również swoboda kształtowania wynagrodzeń nauczycieli- np. z uwagi na nakład pracy- w granicach semiimperatywnych uregulowań Karty Nauczyciela ( art. 9 § 1-3 kp).

Zgodnie z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP, samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej. Trybunał Konstytucyjny w szeregu orzeczeniach- w tym zapadłych jeszcze pod rządem ustawy z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz.U. 84/92/426 ze zm.) wskazał na potrzebę ochrony samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. W szczególności w orzeczeniu z 24.1.1995- K 5/94 i w orzeczeniu z 23.X.1996-K 1/96- Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że istotą samorządu terytorialnego jest samodzielne wykonywanie powierzonych mu ustawowo zadań; ograniczenia samodzielności jednostek samorządu terytorialnego zawarte w ustawach traktować należy jako wyjątek i w żadnym razie nie można ich domniemywać. Podobne stanowisko aprobuje doktryna ( A. Agopszowicz "Zarys prawa samorządu terytorialnego" Katowice 1991 s. 9 i n.; J. Oniszczuk "Samorząd terytorialny w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego" DW ABC 2002 s. 306- 307).

W granicach chronionych art. 165 ust. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319), art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 2 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, sporządzonej w Strasburgu dnia 15 października 1985 r.( Dz.U. 124/94/607), art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 p. 8 ustawy o samorządzie gminnym ( j.t. Dz.U. 142/01/1591 ze zm.), art. 9 §1- 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( j.t. Dz.U. 21/98/94 ze zm.), art. 30 ust. 6 i ust. 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela ( j.t. Dz.U. 118/03/1112 ze zm.), rada gminy może podwyższać wynagrodzenie nauczycieli zarówno w części dotyczącej wynagrodzenia zasadniczego, jak i dodatków, i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy ( z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i dodatków socjalnych określonych w art. 54 KN)- przy zachowaniu wymogu, że średnie wynagrodzenia nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1 art. 30 KN, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa odpowiednio w ust. 3 i 4 art. 30 KN oraz przy uwzględnieniu zasady, że zwiększenie środków na poszczególne składniki wynagrodzenia dla nauczycieli ponad poziom określony w ust. 3 i 4 może odbywać się wyłącznie z dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego (art. 30 ust. 8 KN i art. 30 ust. 10b w zw. z art. 5a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( j.t. Dz.U. 256/04/2572 ze zm.).

W wyroku z dnia 4.5.1998 r.- K 38/97- OTK 3/98/31 Trybunał Konstytucyjny wskazał na szczególne ograniczenia ustawodawcy w sytuacji naruszenia zasady samodzielności gminy, w zakresie wykonywania zadania własnego gminy. Z takowymi ograniczenia- zwłaszcza z punktu widzenia zasady proporcjonalności- winien liczyć się organ, przy wykonywaniu nadzoru ( art. 171 ust. 1 i 2 Konstytucji; art. 91 ust. 1 usg; uzasadnienie wyroku NSA z 6.12.2000- I SA/Gd 2038/99- OSP 11/01/158).

V. Ustawodawca powierzył jednostkom samorządu terytorialnego jako organom prowadzącym szkoły, obowiązek prowadzenia szkół (art. 3 pkt 5 uso). Do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 19/00/239 ze zm.), określanie wysokości wynagrodzeń nauczycieli spoczywało w całości na Ministrze Edukacji Narodowej, który na podstawie delegacji ustawowej wydawał rozporządzenia ( art. 31 i art. 33 KN w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 kwietnia 2000 r.; rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 marca 1997 r. w sprawie wynagradzania nauczycieli- Dz.U. 29/97/160 ze zm.).

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami KN, wynagrodzenie nauczycieli składa się z: 1) wynagrodzenia zasadniczego ( określonego na podstawie art. 30 ust. 5 KN rozporządzeniem MENiS); 2)dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy; 3) wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw; nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy ( z wyłączeniem świadczeń z ZFŚS i dodatków socjalnych).

Ustawodawca ustala kwotę bazową; kwota ta podlega corocznemu podwyższeniu kolejnymi ustawami budżetowymi. W doktrynie trafnie wskazuje się, że dla zgodności z ustawą w zakresie wysokości wynagrodzenia kluczowe znaczenie mają dwa podmioty- minister właściwy do spraw oświaty i wychowania oraz organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego- każdemu z nich ustawa nakazała wydanie aktu wykonawczego, regulującego wybrane składniki wynagrodzenia (odpowiednio- art. 30 ust. 5 i 7 oraz art. 30 ust. 6 KN). Wynagrodzenie zasadnicze jest składnikiem powszechnie obowiązującym, o charakterze otwartym. Stawki wynikające z załącznika do rozporządzenia są stawkami minimalnymi. Może je podwyższyć dyrektor szkoły- po uzyskaniu pisemnej zgody organu prowadzącego. Organ prowadzący odpowiada bowiem za wysokość wypłacanych średnich wynagrodzeń nauczycieli w danej jednostce samorządu i za wysokość możliwych wydatków budżetu gminy.

Art. 30 ust. 6 KN zawiera szczegółową wytyczną, w myśl której organ prowadzący ustala wysokość składników wynagrodzeń, które ma określić, w takiej wysokości, by średnie wynagrodzenie nauczycieli, składające się z wynagrodzenia zasadniczego oraz innych składników, określonych w art. 30 ust. 6 KN, odpowiadały każdorazowo na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa odpowiednio w art. 30 ust. 3 i 4 KN.

Uwagi Wojewody uszło, że w art. 30 ust.: 10, 10a i 10b KN ustawodawca upoważnił organy prowadzące szkoły będące jednostkami samorządu terytorialnego do zwiększania środków na wynagrodzenia nauczycieli, w t y m podwyższanie minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego, o których mowa w ust. 5. Skoro wynagrodzenie nauczyciela składa się nie tylko z wynagrodzenia zasadniczego, lecz także z dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy; wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw; nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy ( z wyłączeniem świadczeń z ZFŚS i dodatków socjalnych), to tym bardziej organ prowadzący szkoły ma upoważnienie ustawowe do takiego kształtowania dodatków i ich wysokości ( jak i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy), by wynagrodzenia nauczycieli były odpowiednio wyższe, niż przy zastosowaniu minimalnych stawek i dodatków. W doktrynie wskazuje się, że w pojęciu "nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy" mieszczą się również: dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej; nagrody jubileuszowe; dodatkowe wynagrodzenie roczne; zasiłek na zagospodarowanie; dodatki specjalistyczne; odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz odprawy z tytułu przejścia na emeryturę i rentę; nagrody ze specjalnego funduszu nagród ( A.Klawenek- op. cit. s. 119 uw. 2). Ustawodawca nie wprowadza zatem wymogu, by wszystkie składniki wynagrodzenia nauczyciela były wyraźnie określone w ustawach bądź w przepisach rozporządzeń- muszą one wynikać ze stosunku pracy. Ustawodawca nie ogranicza możliwości podwyższania wysokości wynagrodzenia nauczyciela ( ani w części zasadniczej, ani pozostałych jego składników) i formułuje jedynie zasadę, że wynagrodzenie zasadnicze nie może być niższe od określonego w rozporządzeniu Ministra oraz że średnie wynagrodzenie nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1 art. 30 KN, odpowiadałoby na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa odpowiednio w ust. 3 i 4

( art. 30 ust. 6 KN); wymaga także, by organ prowadzący szkołę wyłącznie w dochodach własnych znalazł źródło zwiększenia środków na poszczególne składniki nauczycieli ponad poziom określony w ust. 3 i 4 ( art. 30 ust. 8 i 10b KN).

Z tychże regulacji, mając na uwadze zasadę racjonalności ustawodawcy i cel, przyświecający ustawie, wnosić należy, że ustawodawca dał możliwość wprowadzenia w drodze regulaminu dodatkowych składników wynagrodzenia oraz podwyższania wysokości składników owych wynagrodzeń. Za taką wykładnią ostatecznie opowiada się sam Wojewoda, wskazując na możliwość ujęcia regulacji, z którymi opowiada się R. G. B., w ustalonych przesłankach stanowiących o przyznaniu dodatku motywacyjnego w określonej wysokości ( k. 32). Nie ulega wątpliwości, że organ prowadzący szkołę może w trybie art. 30 ust. 6 KN tak ukształtować dodatki bądź inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, by uposażyć nauczycieli, którzy z uwagi na specyfikę ich pracy zasługują na dodatkowe świadczenia ( art. 165 ust. 2 Konstytucji).

Zakres kognicji Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi jednostki samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcie nadzorcze, wyznacza treść rozstrzygnięcia nadzorczego.

Umieszczenie przepisów prawa miejscowego w załączniku do Uchwały jest niezgodne z § 29 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. 100/02/908), stanowiące nieistotne- w tej materii- naruszenie prawa ( art. 91 ust. 4 usg; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13.9.2005 r.- IV SA/Po 519/05; P.Mijal "Szczegóły miejscowego prawa mogą być w załączniku" Rp 27.9.2005- C4; G. Jyż w: "Samorząd gminny- komentarz" DW ABC 2005 s. 553).

Wobec przekroczenia granic dopuszczalnej ingerencji nadzorczej, wyznaczonej art. 165 ust. 2 Konstytucji i art. 91 ust. 1 usg, należało na podstawie art. 148 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/ 1270 ze zm.) i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu- Dz.U. 163/02/1349 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. O niemożności wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego orzeczono na podstawie art. 152 upsa.

/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ M.Dybowski

jf