Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1041/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-11-20 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2010 nr 234 poz 1536
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - tekst jednolity
article: art. 239, art. 240, art. 214 par. 1, art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia M. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2008 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie M. z siedzibą w [...], złożyło, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w kwocie [...] zł, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku, oświadczeniu o majątku i dochodach wnioskodawca wykazał, co następuje.

Stowarzyszenie prowadzi "działalność pozostałych organizacji" gdzie indziej niesklasyfikowanych; doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej

i zarządzania; pozostałą działalność związaną ze sportem, działalność związaną

z organizacją targów i wystaw. Wyjaśniono w uzasadnieniu wniosku, że stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego, w latach 2004-2009 prowadziło inwestycję w postaci budowy [...] w [...]. W wyniku rozwiązania umowy dzierżawy przez Wójta Gminy, a następnie przegranego procesu o zwrot poniesionych nakładów (wyrok sygn. akt [...]), Stowarzyszenie straciło swój majątek trwały.

Według oświadczenia Prezesa Stowarzyszenia, złożyło ono w dniu [...] r. wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu (sygn. akt [...]).

Z uzasadnienia wniosku wynika, że stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, członkowie zarządu nie otrzymują żadnego wynagrodzenia z tytułu pełnionych funkcji.

W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, że Stowarzyszenie posiada fundusze własne o wartości [...] zł, inwestycje w budowie o wartości [...] zł; które na podstawie wyroku Sądu zostały spisane w straty; stowarzyszenie nie posiada żadnych nieruchomości. Ostatni rok obrotowy Stowarzyszenie zakończyło stratą o wartości [...] zł. Przedstawiając dane dotyczące trzech rachunków bankowych, Stowarzyszenie wykazało, że na koniec września 2013 r. na rachunkach bankowych posiadało następujące wielkości środków pieniężnych: [...] zł, [...] zł, [...] zł.

Rozpoznając wniosek o prawo pomocy wskazać należy, co następuje.

Na wstępie, odnosząc się do posiadanego przez skarżące stowarzyszenie statusu organizacji pożytku publicznego, co potwierdza przedłożony do akt sprawy odpis aktualny z rejestru stowarzyszeń, wyjaśnić należy, co następuje.

Przepis art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536 ze zm.) stanowi, że organizacji pożytku publicznego, w odniesieniu do prowadzonej przez nią działalności pożytku publicznego, przysługuje zwolnienie od opłat sądowych - na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wśród podmiotów, które są zwolnione z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych (art. 239), nie wymienia organizacji pożytku publicznego. Wprawdzie w art. 240 p.p.s.a. znajduje się delegacja, upoważniająca Radę Ministrów do udzielenia organizacjom społecznym zwolnienia od wpisu, jednakże do tej pory nie zostało wydane przedmiotowe rozporządzenie. Nie ma zatem przepisów odrębnych, które regulowałyby zasady zwalniania organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych.

W tej sytuacji zwolnienie Stowarzyszenia od kosztów sądowych może nastąpić wyłącznie na zasadach ogólnych, tj. po spełnieniu warunków określonych w art. 246 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego

i stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Prawo pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i zastosowanie tej instytucji ogranicza się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej i innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o jaki wnioskuje Stowarzyszenie, następuje w przypadku wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504).

Wniosek skarżącego Stowarzyszenia nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie wykazało ono, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Aktualnie Stowarzyszenie jest zobowiązane do uiszczenia w ośmiu zawisłych przed WSA w Szczecinie sprawach z jego skarg, kwoty łącznie [...] zł (w sprawach

o sygn. akt I SA/Sz 1037-1044/13).

W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie M. nie wykazało, że podjęło jakiekolwiek czynności zmierzającej do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Za niewystarczające uznać bowiem należy twierdzenie, że Stowarzyszenie utraciło składnik majątku trwałego, nie prowadzi działalności gospodarczej, członkowie zarządu nie otrzymują żadnych wynagrodzeń, a w dniu [...] r. złożyło wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu.

Wskazać należy, że jeżeli działalność stowarzyszenia związana jest z realizacją jego praw przed sądem, to wiąże się ona także z obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Stowarzyszenie M. powinno więc wziąć pod uwagę swój udział w postępowaniach sądowych i zgromadzić na ten cel odpowiednie środki czy to w formie składek członkowskich, czy też podjęcia działalności zarobkowej.

Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że Stowarzyszenie uiściło w maju b.r. tytułem wpisów od skarg, w pozostałych zawisłych przed WSA w Szczecinie, siedmiu sprawach (sygn. akt I SA/Sz 485-491/13) kwotę [...] zł.

Strona podnosi, że jest organizacją pożytku publicznego, nie prowadzi działalności gospodarczej, jednak okoliczności te same przez się nie mogą stanowić przesłanki uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził, iż fakt że stowarzyszenie jest organizacją non profit nie zwalnia go od obowiązku zapewnienia środków – chociażby w drodze obowiązkowych składek członkowskich – na prowadzenie działalności statutowej, w zakres której wchodzą również sprawy sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 317/06, postanowienie NSA z 6 czerwca 2006 r. sygn. akt II OZ 588/06, niepublikowane). Strona skarżąca inicjująca postępowanie sądowe powinna zatem przewidzieć możliwość ponoszenia związanych z tym kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1090/07, postanowienie NSA z 12 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 80/08, opublikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA).

Podkreślić też należy, że w znajdującym się w aktach odpisie aktualnym

z Rejestru Stowarzyszeń z dnia 14 sierpnia 2013 r. brak jest wpisów dotyczących postępowania upadłościowego, czy postępowania układowego. Takie dane nie wynikają również z danych dostępnych na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (KRS online) w dniu wydania niniejszego postanowienia.

Dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., mając na uwadze wszystko powyższe, należało orzec jak w sentencji.