Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 782/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 121, art. 122, art. 123, art. 187 i art. 200 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2005 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Prezydent Miasta W. ("Prezydent Miasta") ustalił G. B. i W. B. (Skarżący) podatek od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 2.240 zł, należny od nieruchomości położonej w W. przy ul. S. [...] lokal użytkowy nr [...].

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazał na art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.o.l." Wyjaśnił, że na podstawie aktu notarialnego z dnia 22 lipca 1997 r. G. B., W. B. i H. B. nabyli prawo własności w/w lokalu o powierzchni użytkowej 125,24 m2 wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu, wynoszącym 12524/325800. Zgodnie zaś z uzyskaną w dniu 24 listopada 2008 r. informacją z ewidencji gruntów wydaną przez Urząd m. W. Biuro Geodezji i Katastru Delegatury Dzielnicy P., współużytkownikami wieczystymi części gruntu są G. B. i W. B..

Prezydent Miasta przytoczył treść art. 3 ust. 5 u.p.o.l., stosownie do którego, w przypadku wyodrębnienia własności lokali, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntu i części budynku stanowiących współwłasność, ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym, wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku.

Wskazał również, że decyzję wydano nie uchybiając terminowi określonemu w art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, polegające na niezastosowaniu art. 121, art. 122, art. 123, art. 187 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej oraz na błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez uznanie, że opodatkowany lokal stanowi jeden samodzielny lokal użytkowy.

Skarżący podniósł, że przedmiotowy lokal składa się z dwóch samodzielnych lokali użytkowych w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, z późn. zm.). Jeden z nich, oznaczony nr [...], o pow. 84,10 m2, użytkowany był przez G. B., która od 2000 r. nie prowadziła w nim działalności gospodarczej. Od ponad 8 lat nie przebywa ona w Polsce i miejsce jej pobytu nie jest znane. Skarżący ustanowiony został jej kuratorem jako dla osoby nieobecnej (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia 5 maja 2008 r.). Lokal ten nie jest wykorzystywany na działalność gospodarczą.

Natomiast Skarżący z żoną H. prowadzą działalność gospodarczą w drugim wyodrębnionym lokalu użytkowym, oznaczonym nr 2B, o pow. 41,14 m2.

Skarżący przedłożył dwa zaświadczenia Prezydenta Miasta z dnia 16 maja 2003 r. o wyodrębnieniu powyższych lokali jako samodzielnych lokali użytkowych. Zdaniem Skarżącego, jedynie lokal oznaczony nr [...], mógł stanowić przedmiot opodatkowania. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził w tej kwestii żadnego postępowania podatkowego, zaskakując podatnika treścią wydanej decyzji.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 121 Ordynacji podatkowej Skarżący podniósł, iż o toczącym się postępowaniu w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości dowiedział się dopiero w dniu doręczenia mu decyzji. Tymczasem z przepisu tego wynika zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz obowiązek udzielania stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania. Powołując się na orzecznictwo Skarżący wywiódł, że zasada zaufania do organów podatkowych oznacza, iż uchybienia organu nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela działającego w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej decyzji. Ponadto wszelkie niejasności, czy też wątpliwości co do stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika. Wobec Skarżącego zasady tej nie zachowano, ponieważ obciążono go zobowiązaniem podatkowym, bez jego udziału w postępowaniu.

Skarżący wskazał na istotne znaczenie zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) wywodząc, iż główny ciężar dowodzenia obciąża organ podatkowy, jako że w postępowaniu podatkowym nie obowiązuje wprost reguła z art. 6 Kodeksu cywilnego, w myśl której ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie z faktu tego wywodzącej skutki prawne. Stanowisko swoje Skarżący poparł orzecznictwem oraz treścią art. 187 Ordynacji podatkowej, nakładającego na organy podatkowe obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W jego ocenie, organ pierwszej instancji nie podjął żadnych działań w celu wyjaśnienia sprawy.

Zdaniem Skarżącego, Prezydent Miasta nie wypełnił również obowiązków wynikających z art. 123 Ordynacji podatkowej (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu) oraz z art. 200 tej ustawy, nakazującego przed wydaniem decyzji wyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Skarżący wskazał, iż nie wystąpiły żadne przewidziane przepisami okoliczności uzasadniające odstąpienie od realizacji powyższych obowiązków. Podkreślił, że bezpośrednim skutkiem prawnym naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu jest istotna wadliwość postępowania, która może być podstawą uchylenia decyzji. Powołał się przy tym na orzecznictwo, w tym uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04 (ONSAiWSA 2005/4/66).

Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego Skarżący stwierdził, iż na skutek uchybień proceduralnych organ pierwszej instancji nie ustalił przedmiotu opodatkowania, a w rezultacie nie zastosował w sposób prawidłowy art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Powołał się także na art. 3 ust. 5 tej ustawy.

W opinii Skarżącego, ponieważ w lokalu nr [...] od dawna nie jest prowadzona działalność gospodarcza, nie powinien on być objęty podatkiem od nieruchomości według stawek dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Stawką właściwą była stawka dla budynków lub ich części pozostałych. Lokale użytkowe, które wyodrębniono jako lokale samodzielne, powinny stanowić odrębny przedmiot opodatkowania. Dlatego też organ pierwszej instancji powinien był przed wydaniem decyzji zbadać, czy oba lokale spełniają przesłanki opodatkowania taką samą stawką. Skarżący wyjaśnił, że współwłaściciele lokali nie złożyli informacji podatkowej, a organ nie żądał od nich jej wypełnienia. Postępowanie wyjaśniające i dowodowe było zatem konieczne.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ("S.K.O.") zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

Stwierdziło, że w aktach sprawy znajdują się dwa postanowienia z dnia 5 grudnia 2008 r., tj. o wszczęciu postępowania oraz wyznaczające termin do zapoznania się z materiałem dowodowym. Postanowienie o wszczęciu postępowania powinno być wydane wcześniej, tj. wraz z pierwszą czynnością podjętą przez organ (24 listopada 2008 r.), ale okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na wynik postępowania. Po dniu 5 grudnia 2008 r., do dnia wydania decyzji, organ nie prowadził już żadnego postępowania dowodowego. Czas między tymi czynnościami a wydaniem decyzji był wystarczający na zapoznanie się z materiałem dowodowym i wypowiedź co do niego.

W ocenie organu odwoławczego, zebrane dowody były kompletne i wystarczające. Zarówno umowa ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu, jak i wypis z ewidencji gruntów z dnia 24 listopada 2008 r. świadczą jednoznacznie, że współwłaścicielami przedmiotowego lokalu użytkowego są W. B. i G. B.. W części lokalu Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Zdaniem S.K.O., jest to okoliczność wystarczająca, aby ustalić podatek od współwłaścicieli lokalu według stawki właściwej dla obiektów, w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Fakt, że lokal został przez Skarżącego i G. B. faktycznie, a nie formalnie, podzielony na dwa lokale nie ma znaczenia dla sprawy. Nie są to bowiem lokale wyodrębnione prawnie i nie stanowią odrębnych nieruchomości.

Organ odwoławczy wskazał piśmiennictwo oraz orzeczenia sądów, w świetle których fakt nieprowadzenia działalności w danym budynku (lokalu) lub jego części nie powoduje, że właścicieli nie obciąża podatek taki, jak od lokali, w jakich jest prowadzona działalność gospodarcza. W ocenie organu odwoławczego, dla wymiaru podatku od nieruchomości oraz dla określenia podatników nie ma znaczenia, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą tylko w części nieruchomości, zaś w drugiej części działalność taka w ogóle nie jest prowadzona.

W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121, art. 122, art. 123, art. 187 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przez błędne uznanie, że strony brały czynny udział w postępowaniu podatkowym i w postępowaniu dowodowym oraz były skutecznie informowane o prawie zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Skarżący zarzucił również błędną wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 u.p.o.l. przez uznanie, że przedmiotowy lokal stanowi jeden samodzielny lokal użytkowy, z tytułu którego strony ponoszą solidarny obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości z uwagi na działalność gospodarczą.

Skarżący podniósł, iż S.K.O. nie wzięło pod uwagę, że lokal ten został podzielony na dwa odrębne lokale nr 2a i nr 2b, a przy tym w lokalu nr [...] w roku objętym zaskarżoną decyzją G. B. nie prowadziła już działalności gospodarczej. Podatek od nieruchomości ustalono według stawki przewidzianej dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz udziału w gruncie według stawki dla gruntów pozostałych. Organ pierwszej instancji powołał się na akt notarialny z dnia 22 lipca 1997 r., dokumentujący nabycie lokalu użytkowego wraz z udziałem w gruncie oraz informację z ewidencji gruntów. Jednak nie ustalił, iż lokal ten składa się z dwóch samodzielnych lokali użytkowych w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Skarżący ponownie opisał sposób wykorzystywania obu lokali oraz nieobecność G. B., a także powołał się na zaświadczenia Prezydenta Miasta z dnia 16 maja 2003 r. o podziale lokalu nr [...].

Skarżący dosłownie powtórzył argumentację odwołania uzasadniającą zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego. Stwierdził, iż S.K.O. nie zajęło stanowiska w kwestii tych naruszeń, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Wyjaśnił, że wprawdzie w aktach sprawy znajduje się postanowienie z dnia 5 grudnia 2008 r. o wyznaczeniu terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, ale brak jest dowodu doręczenia mu tego postanowienia. Organ próbował doręczyć postanowienie G. B., o czym świadczy dwukrotnie awizowana przesyłka pocztowa, skierowana na adres jej ostatniego miejsca zamieszkania, a nie na adres, pod którym ostatnio prowadziła działalność gospodarczą. Tym samym Skarżący, jako kurator G. B., nie miał szansy zapoznania się z treścią postanowienia. Skarżący stwierdził, że osobiście zapoznał się z materiałem dowodowym badanym przez S.K.O. i nie ujawnił postanowienia o wszczęciu postępowania. Dlatego też nie mogło być ono skutecznie doręczone żadnej ze stron.

Skarżący powtórzył również przedstawione w odwołaniu uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Reasumując stwierdził, że S.K.O. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną z naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnych. W jego ocenie, na uwzględnienie zasługują zwłaszcza takie wady postępowania, jak brak dowodów doręczenia postanowień o wszczęciu postępowania oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Skarżący podkreślił przy tym, że do odwołania dołączył postanowienie Sądu Rejonowego ustanawiające go kuratorem G. B.. Stanowiło ono materiał dowodowy w sprawie, ale w zaskarżonej decyzji zostało pominięte. Zdaniem Skarżącego, postanowienie to było istotne, jako że powinien on brać czynny udział w postępowaniu zarówno jako jego strona, jak też jako kurator drugiej strony. Tymczasem nie doręczono mu żadnych postanowień.

W odpowiedzi na skargę S.K.O. wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Zdaniem organu odwoławczego kwestia adresu, na który skierowano decyzję do G. B. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ wyznaczony przez sąd kurator - Skarżący otrzymywał korespondencję.

Przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania do zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres nie uległ zmianie. Oznacza to, że nie ma zastosowania do podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargę należało uwzględnić, gdyż zasadne są podniesione w niej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, zwłaszcza tych odnoszących się do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązku zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu jego stronom.

Skarżący domagał się uwzględnienia przy stosowaniu stawek podatkowych okoliczności, polegającej na tym, iż lokal użytkowy nr [...] położony w W. przy ul. S. nr [...] podzielony został na dwa odrębne lokale użytkowe oznaczone jako [...] i [...]. Na dowód zaistnienia powyższej okoliczności Skarżący w toku postępowania przedłożył dwa zaświadczenia z dnia 16 maja 2003 r., wydane przez Prezydenta Miasta na wniosek G. B. oraz W. B. i H. B., z których to zaświadczeń wynikało, iż w wyniku zrealizowania budynku mieszkalnego z lokalami usługowymi zlokalizowanego w W. przy ul. S. [...] (...) powstały lokale nr [...] i [...], które w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, są samodzielnymi lokalami użytkowymi. Jak podano dalej w tym zaświadczeniu, lokale te (wskazano ich powierzchnię) powstały z podziału lokalu użytkowego o pow. 125,24 m2, który stanowi własność G. i W. B. (...).

Organy podatkowe powinny odnieść się bezpośrednio do powyższego dowodu i wyjaśnić, zwłaszcza w świetle przepisów u.p.o.l. (art. 2 pkt 2 i art. 3 ust. 5 u.p.o.l.) oraz w kontekście wskazanych przepisów ustawy o własności lokali - jego znaczenie lub podać powody i uzasadnienie braku znaczenia dla rozpoznawanej sprawy. Dla ścisłości należy tu jeszcze zaznaczyć, iż informacja (wypis) z ewidencji gruntów z dnia 24 listopada 2008 r., na którą powołuje się organ odwoławczy dotyczy zasadniczo gruntów, na których znajduje się budynek z lokalami użytkowymi, nie zaś samego lokalu użytkowego, o którym znajduje się jedynie wzmianka "Nr [...]uż. Udział 1/1" z podaniem numeru księgi wieczystej i adresu. Natomiast bezpośrednio do stanowiącego przedmiot opodatkowania lokalu użytkowego odnosi się znajdujący się w aktach sprawy i nie omówiony przez organ odwoławczy, jako że organ ten twierdził, iż po dniu 5 grudnia 2008 r. Prezydent Miasta nie prowadził już żadnego postępowania dowodowego, wypis z rejestru lokali z dnia 12 lutego 2009 r., a więc z dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.

Chociaż sam Skarżący tego nie podnosi, w świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w ocenie Sądu, istnieją także niewyjaśnione przez organy podatkowe wątpliwości, co do "podmiotowej strony" opodatkowania. W wydanych decyzjach jako współwłaściciele lokalu użytkowego i współużytkownicy wieczyści gruntu, na którym znajduje się budynek z lokalami użytkowymi, wskazani zostali Skarżący (ojciec) i G. B. (córka). Jednakże wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, nie wynika to jednoznacznie z powołanego w uzasadnieniu decyzji i znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia 22 lipca 1997 r. Wręcz przeciwnie, z aktu tego wynika, iż współwłaścicielką nabytego na jego mocy lokalu użytkowego jest także H. B. - małżonka Skarżącego. Oświadczył on bowiem (w § 3), iż przypadający mu udział w rzeczonym lokalu użytkowym nabywa na zasadach wspólności ustawowej wraz z żoną H. B..

Wskazać również należy, iż w znajdujących się w aktach sprawy, sporządzonych przez komornika sądowego i skierowanych do wiadomości Urzędu m. W. obwieszczeniach o I i II licytacji z dnia 31 października 2008 r. oraz z dnia 6 stycznia 2009 r. r., tego właśnie lokalu użytkowego (podano także numer księgi wieczystej), jako jego współwłaściciele wymienieni zostali G. B. w ½ części oraz W. i H. małżonkowie B., także w ½ części.

Trudno jest zakładać, iż komornik sądowy prowadząc egzekucję, podaje nieadekwatne do stanu prawnego dane odnoszące się do właścicieli licytowanej nieruchomości.

Chociaż więc organy podatkowe słusznie co do zasady, powołały się dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, z późn. zm.), a tam jako współwłaściciele wymienieni zostali jedynie Skarżący i jego córka G. B., to jednak w tym przypadku, więc gdy z innych dokumentów wynikało w tym zakresie coś odmiennego, nie powinny one na danych tych bezkrytycznie poprzestać. Sporządzony w prawidłowej formie wypis z ewidencji gruntów i budynków jest wprawdzie dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, jednakże wynikające stąd domniemanie prawdziwości tych danych nie jest absolutne i może zostać podważone, poprzez przeprowadzenie stosownego przeciwdowodu (art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej).

W każdym razie w niniejszej sprawie organy podatkowe dysponując dokumentami zawierającym w powyższym zakresie sprzeczne dane, powinny tę kwestię wyjaśnić, albowiem ma ona znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czego jednak nie uczyniły. Wynikający z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. solidarny obowiązek podatkowy dla wszystkich współwłaścicieli będącej przedmiotem opodatkowania nieruchomości nie oznacza, iż organ podatkowy ustalając wymiar podatku ma swobodę w określeniu kręgu podatników i wyboru tylko niektórych z nich, jako zobowiązanych do zapłaty podatku. Obowiązkiem organu podatkowego jest bowiem wskazanie jako adresatów decyzji ustalającej podatek od nieruchomości wszystkich współwłaścicieli jako podatników tego podatku.

Wskazane wyżej uchybienia stanowiły naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasadne są także zastrzeżenia Skarżącego odnośnie braku zapewnienia mu w toku całego postępowania możliwości czynnego w nim udziału. Dotyczy to zwłaszcza postępowania przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uznając za niezasadne podnoszone w tej mierze zarzuty odwołania stwierdził, iż w aktach sprawy znajdują się zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania, skierowane do Skarżącego oraz G. B., jak i postanowienie wyznaczające siedmiodniowy termin do zapoznania się z materiałem dowodowym - oba wydane 5 grudnia 2008 r.

Jednakże organ odwoławczy nie wskazał już, iż w aktach tych brak jest dowodów na podjęcie przez organ podatkowy próby doręczenia tych postanowień Skarżącemu. Tak więc istotnie, "pierwszym kontaktem" Skarżącego z postępowaniem prowadzonym przez Prezydenta Miasta było otrzymanie przez niego decyzji dotyczących poszczególnych lat podatkowych. Nie miał on zatem w postępowaniu przed tym organem jakichkolwiek możliwości dowodzenia swoich racji i w istocie rzeczy, jeżeli chodzi o jego udział, było to dla niego postępowanie jednoinstancyjne. Uchybienie to było tym bardziej istotne, iż były w tym postępowaniu kwestie, które powinny zostać ustalone i wyjaśnione, a powinien się tym zająć przede wszystkim organ podatkowy pierwszej instancji. Naruszenie to dotyczy nie tylko wyrażonej w art. 123 Ordynacji podatkowej, zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, ale również art. 200 Ordynacji podatkowej i to także w postępowaniu odwoławczym.

W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy nie jest zasadne wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko organu odwoławczego, co do braku obowiązku stosowania art. 200 Ordynacji podatkowej, wywodzone jak można przyjąć z art. 200 § 2 pkt 1 w związku z art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wynikający z powyższych przepisów brak obowiązku wydania postanowienia o wszczęciu postępowania oraz postanowienia w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej informującego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie może dotyczyć niniejszej sprawy, która była jedną z wielu rozstrzyganych w równolegle toczących się w tym samym czasie postępowaniach, w wyniku których ustalono Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości, dotychczas mu nie ustalane. Trudno zatem byłoby przyjąć, aby w takim przypadku nie było konieczne wszczęcie postępowania przez organ podatkowy w formie postanowienia, czy też stworzenie stronie możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (skądinąd tak daleko idącego poglądu w tej kwestii, nie prezentował nawet organ pierwszej instancji, który sporządził zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania, jak i postanowienie w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej, a uchybieniem z jego strony było to, iż postanowień tych Skarżącemu nie doręczył).

W tym stanie rzeczy, wobec wskazanych wyżej uchybień proceduralnych, nie jest możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy w sposób prawidłowy zastosowane zostały przez organy podatkowe powołane w decyzjach przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną dokonanego w nich wymiaru podatku od nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe rozważania i wnioski, Sąd na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

W ponownym postępowaniu organy podatkowe, powinny przy zapewnieniu stronom możliwości czynnego w nim udziału, ustalić i wyjaśnić zasygnalizowane wyżej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, zarówno co do przedmiotu opodatkowania, jak i podmiotów zobowiązanych do zapłaty podatku.