Wyrok NSA, sygn. akt I SA 1914/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1-8, art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Przesłanką decyzji o odmowie wznowienia postępowania, wydanej na podstawie art. 149 par. 3 Kpa, nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia.

Należy przyjąć, iż przesłanką odmowy wznowienia postępowania na gruncie art. 149 par. 3 Kpa może być żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż określone w art. 145 par. 1 pkt 1-8 Kpa. Katalog bowiem przyczyn wymienionych w tym przepisie został ustalony enumeratywnie.

TEZY

Przesłanką decyzji o odmowie wznowienia postępowania, wydanej na podstawie art. 149 par. 3 Kpa, nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia.

Należy przyjąć, iż przesłanką odmowy wznowienia postępowania na gruncie art. 149 par. 3 Kpa może być żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż określone w art. 145 par. 1 pkt 1-8 Kpa. Katalog bowiem przyczyn wymienionych w tym przepisie został ustalony enumeratywnie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Henryki M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 26 czerwca 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 8 maja 2002 r. (...);


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 26 czerwca 2002 r. (...) utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 8 maja 2002 r. (...), którą na podstawie art. 149 par. 3 Kpa odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 21 marca 2002 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy W.-B. z dnia 14 lutego 2002 r. (...) przyznającą Henryce M. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy w wysokości 34,74 zł. w tym 1,47 zł. ryczałtu na zakup opału.

W uzasadnieniu decyzji podano, że we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Henryka M. wskazała na jej zdaniem niepodważalne przesłanki do wznowienia, takie jak:

1/ Kolegium zawyżyło dochód rodziny odwołującej bezpodstawnie wliczając zasiłek pielęgnacyjny i ubezpieczenie zdrowotne, a do czynszu nie doliczono zwiększonych dopłat za wodę, ciepło i wywóz śmieci - co stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 145 par. 1 pkt 1 Kpa - oparcie decyzji na fałszywych danych,

2/ Kolegium dopuściło się przestępstwa urzędniczego poprzez podanie nieprawdziwych danych, co wyczerpuje przesłankę z art. 145 par. 1 pkt 2 Kpa,

3/ Odwołująca nie brała udziału w postępowaniu, gdyż decyzja zapadła na posiedzeniu niejawnym - art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa,

4/ Wyszły na jaw okoliczności, że urzędnicy nie znają dobrze ustawy o dodatkach mieszkaniowych - art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa.

Odnosząc się do wymienionych wyżej przesłanek uzasadniających - zdaniem skarżącej wznowienie postępowania organ stwierdził, że;

Ad. 1/ Zgodnie z treścią art. 145 par. 1 pkt 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Spełnienie tej przesłanki oznacza, iż w postępowaniu dowodowym, prowadzonym w danej sprawie administracyjnej, miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu /fałszywe zeznania świadków, fałszywa opinia biegłego, fałszywy dokument - podrobiony, przerobiony/. Zarzut odwołującej, iż Kolegium bezpodstawnie wliczyło do dochodu rodziny zasiłek pielęgnacyjny i ubezpieczenie zdrowotne, a do czynszu nie doliczyło zwiększonych dopłat za wodę, ciepło i wywóz śmieci, nie spełnia ww. przesłanki. Zarzut taki świadczy o ew. naruszeniu przepisów prawa materialnego - art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734/.

Ad. 2/ Zarzut, iż Kolegium dopuściło się przestępstwa urzędniczego poprzez podanie nieprawdziwych danych, nie stanowi przesłanki z art. 145 par. 1 pkt 2 Kpa,

Wznowienie postępowania na tej podstawie dopuszczalne jest jeżeli: 1/ popełniono przestępstwo, 2/ przestępstwo jest stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, 3/ pomiędzy wydaniem decyzji a popełnieniem przestępstwa zachodzi związek przyczynowy.

Ad. 3/ Odwołująca nie brała udziału w postępowaniu, gdyż decyzja zapadła na posiedzeniu niejawnym - art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa, również nie stanowi przesłanki z art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa.

Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593/, który określa zasady działania kolegium orzeczenia Kolegium zapadają na posiedzeniu niejawnym. Kolegium wydaje orzeczenia po odbyciu niejawnej narady składu orzekającego, obejmującej dyskusję oraz głosowanie nad orzeczeniem i zasadniczymi motywami rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym nieobecność strony nie stanowi uchybienia prawnego. W przedmiotowej sprawie nie zachodziła również konieczność zastosowania przez Kolegium art. 89 Kpa tj. przeprowadzenia rozprawy z udziałem stron.

Ad. 4/ Okoliczność, że urzędnicy nie znają dobrze ustawy o dodatkach mieszkaniowych również nie stanowi przesłanki przewidzianej w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

Przesłanką z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Nowe okoliczności i dowody muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji /danych/ i dokumentów, na podstawie których ustalony jest dodatek/.

Podnoszona przez skarżącą okoliczność zawyżenia dochodu rodziny /wliczenie do dochodu rodziny zasiłku pielęgnacyjnego i ubezpieczenia zdrowotnego/, fakt nie doliczenia do czynszu zwiększonych dopłat za wodę, ciepło i wywóz śmieci, to przesłanki przemawiające za ewentualnym stwierdzeniem nieważności decyzji, przewidziane w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa zachodzi wówczas gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem.

Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 26 czerwca 2002 r. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Henryka M. wnosząc o jej uchylenie, podnosząc, iż organ rozpoznając sprawę o przyznanie dodatku mieszkaniowego naruszył przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734/.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd powołany jest do oceny zgodności decyzji administracyjnych z przepisami prawa procesowego i materialnego, nie będąc przy tym związanym zakresem skargi /art. 51 cyt. ustawy o NSA/. Wychodząc z tych przesłanek, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie może się ostać z powodu naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny legalności decyzji, należało przede wszystkim rozważyć, w jakich okolicznościach organ orzekający władny jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 par. 3 Kpa.

Z brzmienia tego przepisu: "Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji" wynika tylko forma rozstrzygnięcia, natomiast nie wynikają jego przesłanki. W związku z powyższym odpowiedzi na to pytanie należy szukać w obrębie innych przepisów tego samego artykułu. Wynika ona pośrednio z treści par. 2 w art. 149 Kpa, który stanowi, iż organ orzekający zobligowany jest do przeprowadzenia dwojakiego rodzaju postępowania: w fazie pierwszej - co do przyczyn wznowienia oraz w fazie drugiej - co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Należy mieć przy tym na względzie, że wszczęcie postępowania w takiej sprawie następuje na zasadzie ogólnej, ustalonej w art. 61 par. 1 Kpa, to jest na żądanie strony lub z urzędu.

Na gruncie art. 149 par. 2 Kpa należy mieć na względzie, iż przeprowadzenie postępowania w fazie pierwszej, to jest co do przyczyn wznowienia, następuje na podstawie postanowienia o wznowieniu postępowania. Taka konstrukcja przepisu prowadzi do wniosku, że postanowienie o wznowieniu postępowania musi poprzedzać ocenę przyczyn wznowienia, a to z kolei implikuje, iż ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna. Jeżeli tak, to przesłanką decyzji o odmowie wznowienia postępowania, wydanej na podstawie art. 149 par. 3 Kpa, nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia. W związku z powyższym należy przyjąć, iż przesłanką odmowy wznowienia postępowania na gruncie art. 149 par. 3 Kpa może być żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż określone w art. 145 par. 1 pkt 1-8 Kpa. Katalog bowiem przyczyn wymienionych w tym przepisie został ustalony enumeratywnie.

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. oparło swoją decyzję o odmowie wznowienia postępowania na dokonanej przez siebie ocenie przyczyn wznowienia, przeprowadzonej przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc sprzecznie z par. 3 w związku z par. 2 w art. 149 Kpa. Powyższe naruszenie prawa procesowego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Przesyłając akta administracyjne do sądu wraz z odpowiedzią na skargę organ nie dołączył wniosku o wznowienie postępowania z dnia 3 kwietnia 2002 r. - uczyniła to skarżąca na rozprawie w dniu 24 lutego 2003 r. Nie dołączono również wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy po wydaniu decyzji z dnia 8 maja 2002 r.

Ocena zaskarżonej decyzji oparta została nie tylko na przytoczonych wyżej przepisach, ale i na stanie akt /art. 52 ust. 1 cyt. ustawy o NSA/.

W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA.