Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 861/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej K. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r., w sprawie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...].

Decyzja niniejsza wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. K. M. złożyła wniosek o rozpoznanie wniosku o przywrócenie posiadania majątku opuszczonego (nieruchomości położonej w W. os. [...] wsi S.), złożonego dnia [...] września 1948 r. przez M. F. do Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w W.

Przedmiotowa nieruchomość objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279). Grunt ten został objęty w posiadanie przez Gminę W. w dniu [...] sierpnia 1948 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] Prezydent W. po rozpatrzeniu wniosku K. M. z dnia [...] grudnia 2005 r. odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] ozn. jako [...] wsi [...], działka nr [...], w części wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie Prezydent wskazał, że w trakcie postępowania wyjaśniającego nie odnaleziono wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do powyższego gruntu, ani innych dokumentów potwierdzających złożenie takiego wniosku. Jednocześnie wskazał, że aktach sprawy znajduje się wniosek M. F. z dnia [...] września 1948 r. o przywrócenie posiadania przedmiotowej nieruchomości. Wniosek ten został oddalony decyzją Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1951 r. Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Uzasadniając odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium, Minister podkreślił, że organ prawidłowo oddalił wniosek M. F. o przywrócenie posiadania przedmiotowej nieruchomości, gdyż dotyczy on nieruchomości przejętej na podstawie dekretu warszawskiego z 1945 r. Prezydent wskazał, że wobec takiego rozstrzygnięcia Ministra, decyzja Prezydium pozostaje w obrocie prawnym, a organy administracji są związane tym orzeczeniem. Wobec powyższego Prezydent W. stanął na stanowisku, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nie został złożony w terminie.

Od decyzji Prezydenta z dnia [...] listopada 2011 r. odwołanie do organu wyższego stopnia złożyła K. M. (następca prawny wnioskodawczyni M. F.), reprezentowana przez pełnomocnika L. Z. W odwołaniu podniosła, że wniosek z dnia [...] września 1948 r. złożony został w terminie wskazanym przez dekret z 1945 r. Jednocześnie wskazała, że składając wniosek M. F. nie miała rozeznania czym różni się przyznanie prawa własności od przywrócenia posiadania, a zatem - jej zdaniem – wniosek powinien być przekazany do właściwego organu zamiast oddalony przez Prezydium Rady Narodowej.

Po rozpatrzeniu odwołania K. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r. uznając ustalony w sprawie stan faktyczny za bezsporny i przyjmując stanowisko prawne wyrażone w uzasadnieniu organu pierwszej instancji.

Na decyzję powyższą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. M. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata L. Z. W skardze zarzuciła organowi naruszenie:

- naruszenie art. 7 w związku z art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych;

- naruszenie art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Z uwagi na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) Sąd administracyjny, sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna przesądza , że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd administracyjny nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy też, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy czym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy, kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wniosek z dnia [...] września 1948r. złożony przez poprzedniczkę prawną skarżącej – M. F. do Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w W., nie zawiera treści, która w sposób jednoznaczny przesądza czy stanowi on żądanie zgłoszone w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W. czy też dotyczy dekretu z dnia [...] marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

Podkreślić należy, że matka K. M. nie miała obowiązku wskazania podstawy prawnej swojego żądania którego faktycznym celem było "odzyskanie nieruchomości" .

Organ administracji publicznej, zgodnie z przepisami zarówno obecnie obowiązującego kodeksu postępowania administracyjnego jak i przepisami wówczas obowiązującego Rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 22 marca1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. z 1928r nr 36 poz. 341), miały obowiązek jego rozpoznania zgodnie z intencją wnioskodawcy.

To oznacza, że jeżeli pismo zostało wniesione w sposób niewłaściwy, organ powinien skierować je do prawidłowej jednostki, zawiadamiając jednocześnie o tym fakcie zainteresowanego.

Pomijając prawidłowo zasygnalizowane i omówione w treści skargi nieprawidłowości związane z podmiotem rozstrzygającym sprawę oraz trybem jej rozpoznania, wskazany wniosek został potraktowany jako żądanie oparte na przepisach dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich negatywnie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż jego przedmiotem jest grunt dekretowy. Tym samym organ ocenił, że utracenie przez M. F. nieruchomości we wsi [...] nie było konsekwencją wybuchu wojny 1 września 1939r. stosownie do treści art. 15 ust.1 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, lecz wynikiem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W.

Skoro zatem organ uznał, że dawna właścicielka nieruchomości nie ma roszczenia o przywrócenie jej posiadania tej nieruchomości, gdyż nie jest ona ani majątkiem opuszczonym ani poniemieckim, powinien uznać jej pismo jako wniosek o przyznanie własności czasowej w trybie art. 7 dekretu warszawskiego. Mając na uwadze, że zaniechał powyższego, uznać należy, że tak sformułowany wniosek M. F. nigdy nie został skierowany do właściwego organu ani też rozpoznany.

Tym samym istnienie w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] sierpnia 1951r. oraz decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1951r. pozostaje bez wpływu na okoliczności niniejszej sprawy. Decyzja ta rozstrzyga bowiem, że pismo poprzedniczki prawnej skarżącej z dnia [...] września 1948r. nie stanowi wniosku o przywrócenie posiadania nieruchomości w trybie regulacji dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, gdyż opisana w nim nieruchomość nigdy nie była majątkiem poniemieckim ani opuszczonym. Przeciwnie objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1946r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta Warszawy, a tym samym złożone podanie odczytać należy jako wniosek znajdujący oparcie w treści art. 7 cyt. dekretu. Argumentacja organu i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., że w aktach brak jest wniosku dekretowego złożonego przed dniem [...] grudnia 2005 r. jest zatem chybiona, wniosek ten nie został bowiem skierowany do właściwego organu zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Nie zasługuje także na aprobatę pogląd, że pismo z dnia [...].09.1948r. nie może inicjować postępowania jednocześnie w dwóch postępowaniach tj. w trybie dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich oraz dekretu z dnia 26.10.1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W. Organy powinny bowiem rozpoznać żądanie strony zgodnie z intencją, która towarzyszyła jego złożeniu. Przeprowadzone postępowanie jednoznacznie wykazało, że będąca przedmiotem zainteresowania nieruchomość nigdy nie była majątkiem poniemieckim ani opuszczonym. Z okoliczności faktycznych wynikało zatem, że nie mogła podlegać regulacji dekretu z dnia 8 marca 1946r., a co za tym idzie wniosek nie został oparty o jego unormowania.

Powyższe przesądza, że rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie rozpoznało jej istoty i nie przeprowadziło prawidłowej kontroli decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] listopada 2010r., którą rozpoznano wniosek skarżącej z dnia [...].12.2005r. o rozpoznanie wniosku jej matki złożonego w dniu [...] września 1948r. z pominięciem uznania tego pisma za wniosek złożony w trybie art. 7 dekretu z dnia 26.10.1946r, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 7 i 77 k.p.a.

W świetle własnych orzeczeń z dnia [...] listopada 2005r.oraz [...] stycznia 2006r., w których SKO wskazało skarżącej, że właściwą drogą postępowania jest żądanie rozpoznania wniosku jej poprzedniczki prawnej z dnia [...] września 1948r. jako wniosku o przyznanie własności czasowej w trybie przepisów dekretu warszawskiego, organ uchybił ponadto dyspozycji art. 8 k.p.a. w związku z treścią art. 19 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych naruszając zasadę zobowiązującą do pogłębiania zaufania obywatela do działania organów administracji.

Mając powyższe na uwadze Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.