Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 179/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-06-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 260 par. 1, art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. A. od punktu II postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 179/16, odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia 27 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: zmienić punkt II postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 179/16 i przyznać stronie skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. – przyznał wnioskodawcy M. A. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata ( pkt I) oraz odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ( pkt II ).

W uzasadnieniu wydanego postanowienia referendarz sądowy wskazał, że wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata. Według oświadczenia wnioskodawca zamieszkuje wraz z matką i małoletnia siostrą. Łączny dochód rodziny wynosi 3.488,07 zł netto miesięcznie. Stałe koszty związane z utrzymaniem lokalu wynoszą miesięcznie średnio 1.846,63 zł. Natomiast inne wydatki m.in. na wyżywienie, zakup lekarstw, odzieży i obuwia, przejazdów komunikacją miejską wynoszą miesięcznie 1.675,62 zł. Wnioskodawca ani jego matka nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych, zaś na dwóch rachunkach bankowych matka wnioskodawcy posiadała na dzień 31 marca 2016 r. kwoty: 500 zł i 752,53 zł.

W ocenie referendarza wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem nie ma możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należało natomiast oddalić wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Matka wnioskodawcy uzyskuje stały comiesięczny dochód, w związku z tym nie można przyjąć, że ww. nie będzie w stanie uiścić jakichkolwiek kwot tytułem kosztów sądowych, które we wstępnym etapie postępowania zamykają się kwotą 100 zł tytułem wpisu od skargi. Ponadto koszty sądowe stanowią w istocie wydatki bieżące we własnym budżecie, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami ( w tym opłatami).

W ustawowym terminie M. A. wniósł od ww. postanowienia sprzeciw, w którym zaskarżył pkt II postanowienia.

We wniesionym sprzeciwie zakwestionował odmowę przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarzucił referendarzowi błąd w ustaleniach faktycznych. Twierdził, że nie jest w stanie ponieść części kosztów postępowania. Zarzucił, że referendarz podjął rozstrzygnięcie na podstawie nieaktualnych na dzień 5 maja 2016 r. danych, bo te pochodziły z dnia 14 marca 2016 r.

Nie zgodził się z twierdzeniem referendarza, że gospodarstwo domowe powinno w swych wydatkach uwzględniać konieczność ponoszenia ewentualnych kosztów sądowych potencjalnych postępowań sądowych. Referendarz nie uwzględnił też deficytu pomiędzy dochodami miesięcznymi netto,

a średniomiesięcznymi wydatkami, który wynosi minus 34,18 zł. Ponadto referendarz nie uwzględnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami do dochodu nie wlicza się m.in. zasiłku pielęgnacyjnego (w kwocie netto 153 zł) i dodatku mieszkaniowego (w kwocie 182,81 zł). W związku z tym na dzień 14 marca 2016 r. dochód gospodarstwa domowego wnioskodawczyni wynosił 3.152,26 zł , co zwiększa deficyt między dochodami a średniomiesięcznymi stałymi wydatkami do kwoty minus 369,99 zł.

Nadto podano, że powyższa analiza nie uwzględnia aktualnej sytuacji rodziny wnioskodawcy, bowiem od dnia 5 stycznia 2016 r. do chwili obecnej jego matka przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim ( od 5 do 18 stycznia 2016 r. na zasiłku opiekuńczym z tytułu sprawowania opieki na małoletnią córką i od 19 stycznia 2016 do 2 czerwca 2016 r.) na własnym zwolnieniu lekarskim i osiąga mniejszy dochód – z tytułu wynagrodzenia o 20% miesięcznie i o premię w wysokości 400 zł miesięcznie. Natomiast w związku ze zwolnieniem i jej obecną sytuacją rodzinną będzie zmuszona wypowiedzieć umowę o pracę i przejść na świadczenie pielęgnacyjne na córkę. Ponadto decyzją z dnia 11 maja 2016 r. odmówiono matce wnioskodawcy przyznania dodatku mieszkaniowego. Wskazano, że na rachunkach bankowych zawsze pod koniec miesiąca jest dodatnie saldo, gdyż wszelkich płatności zobowiązań dokonuje się w pierwszej połowie każdego miesiąca.

Wnioskodawca wskazał, że łączny dochód jego rodziny to 2907,06 zł netto, na który składa się średnie miesięczne wynagrodzenie matki za okres od stycznia 2016r. do kwietnia 2016 r. ( cztery miesiące) w wysokości wynosi 1597,70 zł, zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego 309,36 zł netto, alimenty 1000 zł netto. Wyszczególnił też średniomiesięczne wydatki rodziny, które wynoszą: edukacja dzieci – 170 zł; wyżywienie - 650/800 zł; odzież – 120/150 zł; obuwie - 100/120 zł; lekarstwa - 200 zł; kosmetyki, środki czystości, chemia gospodarcza i przybory gospodarstwa domowego– 200/300 zł; kultura – 50/100 zł; komunikacja miejska – 136 zł; polisa ubezpieczeniowa – 68,52 zł do kwietnia, od maja 71,95 zł; abonament telefoniczny – 90/100 zł. Wszyscy członkowie rodziny pozostają pod stałą opieką lekarzy. Wyjaśniono, że koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania oraz wydatki rodziny przewyższają uzyskiwane przez matkę wnioskodawcy dochody. W związku z tym, wnioskodawca nie jest w stanie ( w chwili obecnej) ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie,

w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 245 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny( art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Ocenie podlega , czy złożone przez wnioskodawcę oświadczenie jest wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest instytucją, stanowiącą wyjątek od zasady, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania.

Z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów i złożonych oświadczeń wynika, że jego matka nie posiada żadnych nieruchomości. Matka wnioskodawcy ma na utrzymaniu dwoje dzieci. Wnioskodawca wraz z matką i siostrą zamieszkują w wynajmowanym lokalu mieszkalnym i z tego tytułu matka ponosi opłaty w wysokości od 1852,10 zł ( w maju 2016 r. ) do 2.007, 70 zł ( we wcześniejszym okresie). Z przedłożonych do akt sprawy zaświadczeń wynika zaś, że matka wnioskodawcy pracując na stanowisku pracownika sklepu uzyskuje miesięczny dochód brutto w różnej wysokości tj. od 1976, 87 zł brutto w miesiącu marcu 2016 r. do 1342,17 zł brutto w miesiącu kwietniu 2016 r. Na dochód rodziny, poza wynagrodzeniem A. A., składają się zasiłki rodzinne na dzieci wraz dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 309,36 zł netto, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz alimenty z funduszu alimentacyjnego w wysokości 1000 zł.

Wnioskodawca ani jego matka nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych, zaś na dwóch rachunkach bankowych matka wnioskodawcy posiadała na dzień 31 marca 2016 r. kwoty: 500 zł i 752,53 zł.

Mając na uwadze powyższe regulacje normatywne, okoliczności faktyczne ustalone w toku prowadzonego postępowania a odnoszące się do stanu rodzinnego, majątku i dochodów matki wnioskodawcy, jak i uwzględniając wysokość kosztów sądowych, które w przedmiotowej sprawie mogą obciążać wnioskodawcę w jej wstępnej fazie jak i w jej dalszych etapach (tj. wysokość wpisu od skargi, wysokość opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz wysokość ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej) uznano, że wnioskodawca wykazał dostatecznie, że na dzień wydania niniejszego postanowienia nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Za powyższą oceną przemawia zwłaszcza zestawienie wysokości oraz rodzaju uzyskiwanych dochodów (wynagrodzenie A. A., zasiłki rodzinne na dzieci wraz dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, zasiłek pielęgnacyjny, alimenty z funduszu alimentacyjnego) z comiesięcznymi, udokumentowanymi oraz przyjętymi z oświadczenia kosztami utrzymania trzyosobowej rodziny wnioskodawcy.

Wobec powyższego, Sąd postanowił zmienić pkt II postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 maja 2016 r. i przyznać stronie prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.