Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1384/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 47 ust. 1,  ust. 2,  art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 746
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Adam Lipiński, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2016 r., poz. 614 ze zm.), art. 23 ust. 1 pkt 1 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 207), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] o odmowie wypłaty [...] H. S. odprawy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Wnioskiem z dnia [...] marca 2016 r. [...] H. S. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] o wypłatę odprawy mieszkaniowej, wskazując, że został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] listopada 1986 r. z wysługą emerytalną na dzień zwolnienia: 30 lat, 2 miesiące i 21 dni.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 17 ust. 3 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego w związku z art. 23 ust. 1 pkt 1 i art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, odmówił wypłaty odprawy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że instytucja odprawy mieszkaniowej została wprowadzona do obrotu prawnego z dniem 1 lipca 2004 r. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.). Mając na uwadze datę zwolnienia [...] H. S. ze służby wojskowej, tj. [...] listopada 1986 r., organ stwierdził, że wnioskodawca nie nabył prawa do odprawy mieszkaniowej. Wskazał, iż w sytuacji, gdy regulacje prawne dotyczące przedmiotowego świadczenia obowiązują od dnia 1 lipca 2004 r., rozpatrzeniu podlegają wyłącznie wnioski żołnierzy zawodowych służby stałej zwalnianych ze służby wojskowej po dniu 30 czerwca 2004 r.

H. S. w ustawowym terminie wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego wnosząc o rzetelne i wnikliwe rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu podniósł, że rozkazem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1986 r. nr [...] został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy z wysługą emerytalną 30 lat, 2 miesiące i 21 dni. Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 1987 r. nr [...] Wojewódzki Sztab Wojskowy w [...] ustalił wysokość emerytury wojskowej. W ocenie skarżącego, powyższe fakty gwarantują mu prawo do kwatery z zasobów Agencji Mienia Wojskowego z uwzględnieniem normy 12 m2 na jedną osobę w dacie przejścia na emeryturę. Do chwili obecnej nie otrzymał jednak takiego lokalu.

Skarżący podniósł również, że w okresie służby wojskowej zamieszkiwał najpierw w koszarach na terenie [...] Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza w [...], a następnie wraz z rodziną w przydzielonym pokoju o powierzchni 23 m2 bez kuchni i łazienki. Wskazał nadto, że bardzo trudna sytuacja mieszkaniowa i przewidywany czas oczekiwania na przydział mieszkania służbowego (6 - 7 lat) zmusiły go do podjęcia decyzji o budowie własnego domu. Wybudowanie domu spowodowało natomiast, że skarżący nie ubiegał się o mieszkanie służbowe.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.

Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 207) odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi:

1) służby stałej: (a) zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy; (b) który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy;

2) służby kontraktowej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami tej służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.

W określonych sytuacjach, które nie są przedmiotem niniejszej sprawy, odprawa przysługuje członkom rodziny zmarłych żołnierzy.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Przepisy art. 23 ww. ustawy stanowią zatem, że odprawa mieszkaniowa jest świadczeniem wypłacanym żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, pod warunkiem spełniania określonych przesłanek. Przy czym, w okresie od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. przepisy regulujące wypłatę odprawy mieszkaniowej miały inne brzmienie - wypłata odprawy mieszkaniowej realizowana była bowiem na podstawie umowy zawieranej przez uprawnionego żołnierza z organem Agencji.

Dalej organ odwoławczy zauważył, iż okolicznością bezsporną jest, że H. S. pozostawał w służbie wojskowej od dnia [...] września 1961 r. do dnia [...] listopada 1986 r., kiedy to został zwolniony ze służby na własną prośbę. Poza wszelką wątpliwością pozostaje, że zarówno w dniu wejścia w życie powołanych wyżej przepisów, tj. 1 lipca 2010 r., jak i w dacie wszczęcia niniejszego postępowania w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej, skarżący nie był już żołnierzem zawodowym, lecz od ponad 23 lat emerytem wojskowym. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz członków ich rodzin (Dz. U. z 2015 r., poz. 330 ze zm.) emerytem wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma ustalone prawo do emerytury wojskowej.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ustawodawca nieprzypadkowo użył określenia "zwalniany", a nie "zwolniony". Użycie aspektu czasu niedokonanego określa czynność trwającą, niezakończoną, natomiast dokonanego - czynność zakończoną. Konstrukcji tej "żołnierz zwalniany" ustawodawca użył już w art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...), w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.) i obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 30 czerwca 2010 r.

Sama instytucja odprawy mieszkaniowej została wprowadzona dopiero powyższą nowelizacją w dniu 1 lipca 2004 r., a więc 17 lat po zwolnieniu H. S. z zawodowej służby wojskowej. Wcześniej osoby uprawnione mogły ubiegać się o realizację innych świadczeń pieniężnych, tj. do dnia 31 grudnia 1995 r. o pomoc finansową wypłacaną w formie zaliczkowej bezzwrotnej, natomiast od dnia 1 stycznia 1996 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. o ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery.

Organ odwoławczy zauważył, że dokonując interpretacji art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd Najwyższy - Izba Cywilna w wyroku z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt Il CSK 22/2008 (publ. Lex Polonica nr 2134318) stwierdził, iż wymieniony wyżej przepis w brzmieniu ustalonym ustawą nowelizującą ma zastosowanie do żołnierzy służby stałej zwalnianych z zawodowej służby wojskowej poczynając od dnia 1 lipca 2004 r. Zdaniem Sądu Najwyższego, decydujące znaczenie dla uprawnień żołnierza do odprawy mieszkaniowej ma stan istniejący w chwili zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. Uzasadnia to stosowanie w odnośnym zakresie przepisów ustawy obowiązujących w chwili zwolnienia żołnierza ze służby. Za taką wykładnią przemawia również wyrażona w art. 3 Kodeksu cywilnego reguła lex retro non agit, w myśl której skutki zdarzeń prawnych, jakie miały miejsce pod rządem dawnej ustawy, określa się według dawnej ustawy. Ustawa dawna jest przy tym wyłącznie miarodajna do kwalifikacji zdarzeń prawnych dotyczących zakończonych pod jej rządem stosunków prawnych.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w ślad za powyższym warunkiem - koniecznym, choć niewystarczającym - do uzyskania uprawnień do odprawy mieszkaniowej zgodnie z obowiązującą ustawą o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, jest zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej po dniu 30 czerwca 2004 r. Natomiast żołnierze zwolnieni przed dniem 1 lipca 2004r. nie nabywają prawa do odprawy mieszkaniowej, za wyjątkiem sytuacji, o których mowa w art. 17 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Zgodnie z ustępem 1 tego artykułu osoby, które złożyły wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery stałej, na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., który do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2010 r. nie został zakończony zawarciem umowy, zachowują prawo do wypłaty tego ekwiwalentu w terminie roku od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2010 r., tj. do dnia 30 czerwca 2011 r. Natomiast zgodnie z ustępem 3 powyższego artykułu w przypadku upływu ww. terminu, prawo do wypłaty ekwiwalentu w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery stałej staje się prawem do odprawy mieszkaniowej, o której mowa w art. 47 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Z powołanych przepisów wynika, że niezbędną przesłanką do uzyskania prawa do odprawy mieszkaniowej przez emeryta wojskowego było złożenie do dnia 30 czerwca 2004 r. wniosku o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego. Przy czym wniosek taki osoba uprawniona mogła złożyć w okresie od dnia 1 stycznia 1996 r. do dnia 30 czerwca 2004 r.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie występuje. H. S. nie złożył do dnia 30 czerwca 2004 r. wniosku o ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej. W sprawie nie został spełniony także warunek określony w powołanym wyżej przepisie art. 17 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (...). Nie ma zatem podstaw do wypłaty zainteresowanemu odprawy mieszkaniowej.

Odnosząc się natomiast do zawartego w odwołaniu stwierdzenia H. S., że fakt wysługi emerytalnej (30 lat, 2 miesiące i 21 dni) oraz uzyskanie uprawnień do emerytury wojskowej, gwarantują prawo do kwatery z zasobów Agencji Mienia Wojskowego według normy 12 m2 na jedną osobę, której to kwatery do chwili obecnej wymieniony nie otrzymał, organ odwoławczy wskazał na istotną okoliczność ustaloną na podstawie dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie. Mianowicie, w dniu [...] maja 1968 r. H. S. wystąpił z wnioskiem do Szefa Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego [...] Okręgu Wojskowego w [...] o przyznanie ulgi dodatkowej w formie zwrotnej pomocy finansowej na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego w Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] - osiedle [...]. Decyzją z dnia [...] maja 1968 r. nr [...] przyznano H. S. ulgę dodatkową w formie zwrotnej pomocy finansowej na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 1969 r. nr [...] zamieniono przyznaną ulgę dodatkową w formie pomocy finansowej na pomoc bezzwrotną. Uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że przysługujące wymienionemu prawo do kwatery zostało zrealizowane na podstawie uregulowań prawnych obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji o odmowie wypłaty H. S. odprawy mieszkaniowej jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] czerwca 2016 r. H. S. ponownie podniósł, iż posiada gwarancję i prawo do kwatery z zasobów Agencji Mienia Wojskowego według normy 12 m2 na jedną osobę w dacie przejścia na emeryturę (przy uwzględnieniu żony B. - 1 norma, syna J. - 1 norma i posiadanego stopnia wojskowego - 2 normy, tj. 4 x 12 m2). Jest to prawo nabyte, wynikające z dokumentów zgromadzonych przez organ w toku postępowania. Podkreślił, że uprawnienie to nie zostało zrealizowane na podstawie uregulowań obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący wskazał, że służąc w [...] Brygadzie WOP w [...], w dniu [...] maja 1968 r. wystąpił do Szefa Zarządu Kwaterunkowo - Budowlanego [...] Okręgu Wojskowego w [...] o przyznanie ulgi dodatkowej w formie zwrotnej pomocy finansowej na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego w Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] - osiedle [...]. Decyzją z dnia [...] maja 1968 r. nr [...] przyznano mu ulgę dodatkową w formie zwrotnej pomocy finansowej na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego. Otrzymał również bonifikatę przysługującą w chwili nabycia mieszkania od [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Przyznaną ulgę finansową - decyzją z dnia [...] czerwca 1969 r. nr [...] - [...] Okręg Wojskowy w [...] zamienił na pomoc mieszkaniową w formie bezzwrotnej.

Skarżący podał również, że w dniu [...] grudnia 1974 r. został przeniesiony służbowo z [...] Brygady WOP w [...] do [...] Brygady WOP w [...]. Przeniesienie służbowe gwarantowało drogę awansu w grupie oficerów technicznych i otrzymanie stanowiska wykładowcy w Ośrodku Podoficerów [...] Brygady WOP. Po przybyciu do [...] skarżący, jak wskazał, zastał bardzo trudną sytuację mieszkaniową. Zgłosił więc chęć zamiany mieszkania w [...] na mieszkanie w [...] przez Biuro Zamiany Mieszkań przy Urzędzie Miejskim w [...], a także przez Centralny Związek Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego Oddział w [...]. Przez okres ok. 1,5 roku nie otrzymał jednak żadnej oferty zamiany mieszkania. W związku z powyższym zdecydował się zbyć ww. mieszkanie na rzecz członka Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] za zgodą Zarządu Spółdzielni. Jednocześnie wpłacił do kasy ww. Spółdzielni 40% bonifikatę przysługującą mu w chwili nabycia ww. mieszkania. Zwrócił również przyznaną ulgę mieszkaniową na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego. Potwierdzają to: dowód wpłaty z dnia [...] września 1976 r. na kwotę 11.600 zł na rzecz Międzyzakładowej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej (zwrot bonifikaty) oraz dowód wpłaty z dnia [...] lutego 1981 r. na kwotę 15.980 zł na rzecz Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo - Budowlanego w [...] (zwrot ulgi w formie bezzwrotnej pomocy na mieszkanie w [...]). Wskazane dowody wpłat, jak wskazał skarżący - znajdują się w Archiwum Straży Granicznej w [...]. Skarżący stwierdził, że w świetle powyższych okoliczności prawo do kwatery służbowej nie zostało zrealizowane na podstawie przepisów obowiązujących przed datą wejścia w życie ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący zauważył jednocześnie, że ma świadomość, iż wniosek do Dyrektora Oddziału Agencji Mienia Wojskowego w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej złożył zbyt późno. Jednak usprawiedliwiając ten stan rzeczy wskazał, że jako emeryt wojskowy nigdy nie był informowany przez Wojskowe Biuro Emerytalne o zmianach w obowiązujących przepisach.

Skarżący podkreślił, że mając na względzie ówczesną trudną sytuację mieszkaniową sam podjął się budowy domu angażując środki własne oraz zaciągając kredyt. Od czasu wybudowania domu minęło 36 lat, obecnie dom wymaga remontu i bieżących napraw. Zwrócił również uwagę na rosnące z upływem lat koszty leczenia jego osoby. Wniósł o rzetelne i wnikliwe rozpatrzenie przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący, obecny na rozprawie w dniu 21 lutego 2017 r., stwierdził, że nie dysponuje kopiami dowodów wpłat z dnia [...] września 1976 r. oraz z dnia [...] lutego 1981 r. potwierdzających zwrot bonifikaty oraz zwrot ulgi mieszkaniowej. Zaznaczył, że swoje żądanie wypłaty odprawy mieszkaniowej opiera na zadośćuczynieniu za długoletnią służbę wojskową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego, zaś argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego – H. S., skierowanym w dniu [...] marca 2016 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...], o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Treść żądania wniosku nie budzi żadnych wątpliwości i jako taka wyznacza zakres przedmiotowy sprawy rozstrzygniętej decyzją administracyjną ww. organu. Z tego względu wszelkie inne argumenty skarżącego, nie mieszczące się w zakresie niniejszej sprawy, a dotyczące w szczególności "zadośćuczynienia za długoletnią służbę wojskową", nie mogą być poddane ocenie Sądu. Wykraczają one bowiem poza przedmiot sprawy zakreślony ww. wnioskiem skarżącego, sprowadzający się wyłącznie do oceny stanowiska organów orzekających w kwestii zaistnienia przesłanek faktycznych i prawnych warunkujących otrzymanie przez skarżącego odprawy mieszkaniowej.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016, poz. 207 ze zm.), odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Odprawę oblicza się według zasad określnych w art. 47 ust. 1 pkt 1 - 3 ww. ustawy. Mianowicie, żołnierzowi zawodowemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje odprawa obliczona z uwzględnieniem okresu służby liczonego w pełnych latach, z tym że rozpoczęty rok, w którym następuje zwolnienie ze służby, przyjmuje się jako rok pełny (pkt 1). Żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, jeżeli nie nabył prawa do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy lub któremu przyznano wojskową rentę inwalidzką przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej, przysługuje odprawa w wysokości 45% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego (pkt 2). Wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1 (12 m2), ilości norm należnych żołnierzowi w dniu wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (pkt 3).

Natomiast zgodnie z art. 47 ust. 2 ww. ustawy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Wydanie decyzji następuje po złożeniu wniosku, oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i przedstawieniu co najmniej jednego z dokumentów określonych w pkt 1 - 4. Zaznaczenia przy tym wymaga, że w okresie od dnia 1 lipca 2004 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. przepisy regulujące wypłatę odprawy mieszkaniowej miały inne brzmienie - wypłata odprawy mieszkaniowej realizowana była bowiem na podstawie umowy zawieranej przez uprawnionego żołnierza z organem Agencji.

Z kolei w myśl art. 23 ust. 1 ww. ustawy, odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi:

(1) służby stałej: (a) zwalnianemu ze służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy; (b) który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy,

(2) służby kontraktowej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, jeżeli inwalidztwo powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą wojskową lub wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami tej służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze.

Z powyższego wynika, że odprawa mieszkaniowa jest świadczeniem wypłacanym żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej. Powołany przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy posługuje się bowiem bądź formą czasownika niedokonanego "zwalniany", bądź też używa zwrotu "do dnia zwolnienia". Taki zabieg ma, w ocenie Sądu, swoje konsekwencje w postaci wyraźnego wskazania, że uprawnienie do odprawy mieszkaniowej powstaje w dacie zwalniania żołnierza ze służby. Gdyby miało być inaczej, ustawodawca posłużyłby się zwrotem "żołnierzowi zwolnionemu".

Z tego względu rację ma organ odwoławczy wskazując, że art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu ustalonym ustawą nowelizującą z dnia 16 kwietnia 2004 r., która wprowadziła do obrotu prawnego świadczenie w postaci odprawy mieszkaniowej, ma zastosowanie do żołnierzy służby stałej zwalnianych z zawodowej służby wojskowej poczynając od dnia 1 lipca 2004 r. Powołany przepis, który wszedł w życie z dniem 1 lipca 2004 r., w swej treści odwołuje się bowiem do stanu istniejącego w chwili zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Takie stanowisko wyraził też Sąd Najwyższy w powołanym przez organ wyroku z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II CSK 22/08 (publ. LEX nr 494145).

Jak podkreślił natomiast Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. K 16/05 ( publ. OTK-A 2006, nr 6, poz. 69), ustawa nowelizująca ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z 2004 r. gruntownie zmieniła zasady realizacji, służącego żołnierzom służby stałej, prawa do kwatery. Wprowadziła bowiem regułę, że uprawnienie przysługujące żołnierzom to prawo do zamieszkiwania w kwaterze w miejscu i na czas pełnienia służby, co jest warunkiem zapewnienia siłom zbrojnym mobilności koniecznej dla prawidłowego wykonywania ich funkcji. Odstępując w ustawie nowelizującej od zasady realizacji prawa do kwatery w formie wypłaty ekwiwalentu, ustawodawca wprowadził równocześnie regulację intertemporalną umożliwiającą realizację wcześniej złożonych, niezakończonych zawarciem umowy wniosków o wypłatę ekwiwalentu. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 3 ustawy nowelizującej, w sprawach wypłaty ekwiwalentu za rezygnację z kwatery dyrektor oddziału regionalnego Agencji Mieszkaniowej rozpatrując wniosek osoby uprawnionej o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, złożony do dnia 30 czerwca 2004 r., a niezakończony zawarciem umowy, stosuje przepisy ustawy obowiązujące do dnia 30 czerwca 2004 r.

Należy jednoczenie zwrócić uwagę, że z przepisów przejściowych zawartych w ustawie nowelizującej z 2004 r., nie wynika aby przepis art. 23 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. miał charakter retroaktywny, a tym samym nie ma on zastosowania do zdarzeń mających miejsce w przeszłości.

Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że z dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania wynika, iż H. S. pozostawał w służbie wojskowej od dnia [...] września 1961 r. do dnia [...] listopada 1986r. Rozkazem personalnym Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1986 r. nr [...], na podstawie art. 49 ust. 1, art. 80 ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134 ze zm.), skarżący został zwolniony ze służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy na własną prośbę z wysługą emerytalną 30 lat, 2 miesiące i 21 dni. Następnie, decyzją z dnia [...] stycznia 1987 r. nr [...] Wojewódzki Sztab Wojskowy w [...] ustalił skarżącemu wysokość emerytury wojskowej.

Z powyższego bezspornie wynika, że w dacie złożenia wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej skarżący posiadał status emeryta wojskowego. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz członków ich rodzin (Dz. U. z 2015 r., poz. 330 ze zm.) emerytem wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma ustalone prawo do emerytury wojskowej.

Prezes Agencji Mienia Wojskowego w zaskarżonej decyzji dokonał zatem prawidłowej wykładni art. 23 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Podzielić należy stanowisko organu, że powołany przepis, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203), ma zastosowanie do żołnierzy służby stałej zwalnianych z zawodowej służby wojskowej poczynając od dnia 1 lipca 2004 r. Żołnierze zwolnieni ze służby przed dniem 1 lipca 2004 r. nie nabywają natomiast prawa do odprawy mieszkaniowej z zastrzeżeniem sytuacji, o których mowa w art. 19 ust. 3 ww. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. oraz w art. 17 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). W niniejszej sprawie, taka sytuacja nie występuje. Jak bowiem zasadnie wskazał organ, skarżący do dnia 30 czerwca 2004r. nie złożył wniosku o ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery stałej. Przy czym zaznaczyć należy, że wniosek taki uprawniona osoba mogła złożyć od dnia 1 stycznia 1996 r., od tej bowiem daty wprowadzone zostało do ustawy świadczenie pieniężne w postaci ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery stałej.

Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Organy zasadnie uznały, że w świetle powołanych przepisów, brak jest podstaw do realizacji wniosku skarżącego o wypłatę odprawy mieszkaniowej.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają twierdzenia skarżącego, że uprawnienia emerytalne gwarantują mu prawo do kwatery z zasobów Agencji Mienia Wojskowego jako "prawo nabyte". Jak bowiem zasadnie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, upływ czasu oraz fakt zaniechania starania się o realizację przedmiotowych uprawnień w przeszłości spowodował, że na datę wydania zaskarżonej decyzji przepisy ustawy nie przewidują możliwości realizacji "prawa do kwatery" byłym żołnierzom, którzy zostali zwolnieni ze służby przed dniem 1 lipca 2004 r. za wyjątkiem przewidzianym w art. 17 ww. ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw.

Podkreślić przy tym należy, że uprawnienia z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej są realizowane na wniosek. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący złożył stosowny wniosek o realizację świadczenia, co sam potwierdził w treści skargi.

Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącego kwestii uzyskania pomocy finansowej w postaci bonifikaty i pożyczki bezzwrotnej, która - według oświadczenia skarżącego - została zwrócona właściwym instytucjom, ponownie wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja wydana w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej, nie zaś kwestia realizacji innych świadczeń pieniężnych, o które skarżący mógł się ubiegać w przeszłości, pod rządami przepisów obowiązujących w okresie pełnienia przez niego służby wojskowej.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.