Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3074/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1a, art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Bk 113/19 w sprawie ze skargi Z. K. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w K. w sprawie załatwienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 7 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Bk 113/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi Z. K.

na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w K.

w sprawie załatwienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w przedmiocie informacji publicznej: 1. zobowiązał Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w K. do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, wniosku skarżącego Z. K. z dnia 8 sierpnia 2019 roku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi; 2. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierzył organowi kwotę 200 zł grzywny; 5. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 31 stycznia 2019 r. Z. K. zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w K. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej realizowanych zajęć z różnych przedmiotów w ww. szkole (dane statystyczne, daty, frekwencja itp.). Wnioskodawca zwrócił się o przesłanie mu odpowiedzi na zapytania pocztą elektroniczną pod wskazany we wniosku adres e-mail. Wniosek powyższy wpłynął do organu 1 lutego 2019 r.

Pismem z 12 lutego 2019 r. organ wezwał wnioskodawcę do wskazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia informacji publicznej. Stwierdził, że szkoła nie posiada gotowych zestawień ze wszystkimi podanymi we wniosku informacjami, w związku z czym rozstrzygnięcie wniosku wymaga przetworzenia informacji publicznej.

Decyzją doręczoną wnioskodawcy 24 maja 2019 r. Dyrektor odmówił udostępnienia informacji publicznej, bowiem jej zakres obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176; zwanej dalej "u.d.i.p."), a wnioskodawcy wezwany do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego nie wykazał jej. Decyzja ta nie zawiera pouczenia o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.d.i.p.

Odwołaniem z 8 sierpnia 2019 r. wnioskodawca zwrócił się do Wójta Gminy K. o uchylenie ww. decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Pismem z 21 sierpnia 2019 r. Wójt przekazał ww. odwołanie do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora, wskazując że jest on organem właściwym do ponownego rozpatrzenia sprawy w myśl art. 17 ust. 2 w zw. z art. 16 u.d.i.p. Pismo to wraz z odwołaniem wnioskodawcy wpłynęło do organu 21 sierpnia 2019 r.

W dniu 29 listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęła skarga Z. K. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w K. w zakresie braku rozpatrzenia przez ww. organ wniosku z 8 sierpnia 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, o orzeczenie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a jeśli tak, to o wymierzenie organowi grzywny z przeznaczeniem na cel społeczny.

W odpowiedzi na skargę organ opisał przyczyny wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej oraz wskazał, że kierując do niego liczne wnioski o udostępnienie informacji publicznej, skarżący nadużywa przysługującego mu prawa oraz dezorganizuje pracę organu.

Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 16 i 17 u.d.i.p. Wskazał, że do decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (z modyfikacjami określonymi w art. 16 ust. 2 ustawy). Obowiązek stosowania ww. regulacji proceduralnych dotyczy również decyzji wydawanych po załatwieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym jednak przypadku przepisy dotyczące odwołań znajdują zastosowanie ze skutkiem odpowiedniego zastosowania przepisów k.p.a.

Zdaniem tego Sądu w sprawie niniejszej bezsporne jest, że Dyrektor Szkoły Podstawowej w K. decyzją bez daty oraz numeru, doręczoną skarżącemu w dniu 24 maja 2019 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej żądanej na wniosek z 1 lutego 2019 r. Od tej decyzji w dniu 8 sierpnia 2019 r. skarżący za pośrednictwem Dyrektora Szkoły złożył "odwołanie" do Wójta Gminy K..

W uzasadnieniu skierowania powyższego odwołania do Wójta Gminy K. skarżący wskazał, że zaskarżona przez niego decyzja nie zawiera pouczenia, do którego organu należy złożyć odwołanie. Dlatego też skarżący wniósł o rozpoznanie tego odwołania przez Wójta bądź skierowanie go do odpowiedniego organu władnego do jego rozpatrzenia. Wójt na podstawie art. 17 u.d.i.p przekazał odwołanie do Dyrektora Szkoły Podstawowej w K., jako organu właściwego do jego załatwienia w ramach u.d.i.p. Pismo to wpłynęło do Dyrektora Szkoły w dniu 21 sierpnia 2019 r.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po wpłynięciu do organu wniosku z 8 sierpnia 2019 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, co miało miejsce 21 sierpnia 2019 r., obowiązkiem Dyrektora było ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją doręczoną skarżącemu w dniu 24 maja 2019 r. i rozstrzygnięcie jej w trybie u.d.i.p. poprzez wydanie stosownej decyzji, co wymagało z kolei zastosowania przepisów k.p.a. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że to na skarżonym organie ciążył obowiązek podjęcia stosownego aktu.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w dacie orzekania przez Sąd skarżony organ pozostawał w bezczynności w zakresie załatwienia wniosku skarżącego z

8 sierpnia 2019 r. Uznanie w niniejszej sprawie, że wniosek skarżącego winien być rozpoznany w trybie u.d.i.p. oznaczało, że organ zobowiązany był do rozstrzygnięcie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w oparciu o k.p.a. Sąd ten przytoczył art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.").

W świetle okoliczności sprawy Sąd zobowiązał skarżony organ do załatwienia, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi, wniosku skarżącego z dnia 8 sierpnia 2019 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu doręczoną skarżącemu w dniu 24 maja 2019 r. Stwierdzając bezczynność i zobowiązując organ do załatwienia wniosku, Sąd nie był jednak władny do wskazania sposobu jego załatwienia.

Jednocześnie Sąd pierwszej instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić przekroczenie przez organ terminów ustawowych obowiązków, które musi być znaczne i niezaprzeczalne, pozbawione racjonalnego (prawnego) uzasadnienia, powiązane z niezastosowaniem trybu informowania strony o powodach niezałatwienia sprawy w terminie oraz wyznaczeniem nowego terminu rozpatrzenia sprawy, jak też przy braku okoliczności wyłączających możliwość przypisania organowi zawinienia za bezczynność. W niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się w działaniu organu nie tylko naruszeń prawa w postaci nieprawidłowej wykładni analizowanych przepisów, ale także miał na uwadze okoliczność, że organ nie respektował przekazanego mu do jego właściwości wniosku przez Wójta, który wskazał w sposób jednoznaczny podstawy prawne oraz orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzające właściwość skarżonego organu. Pomimo otrzymania wniosku w dniu 21 sierpnia 2019 r. organ do chwili obecnej, a więc przez okres już prawie 6 miesięcy, pozostaje w bezczynności w jego załatwieniu. Tymczasem w myśl art. 16 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 17 u.d.i.p. wniosek z dnia 8 sierpnia 2019 r. powinien podlegać rozpoznaniu w terminie 14 dni. Termin ten, licząc od dnia otrzymania wniosku przez organ, upłynął 4 września 2019 r.

Analizując złożony w sprawie materiał dowodowy, Sąd ten doszedł do przekonania, że Dyrektor nie dostrzegł w ogóle, że do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej należy odpowiednio zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że o wadliwości rozumienia przepisów w konkretnej sprawie świadczy też brak pouczenia od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, w zakresie rodzaju środka zaskarżenia przysługującego od tej decyzji, terminu jego złożenia oraz organu władnego do jego rozpoznania. Okoliczności przesądzające o rażącym charakterze bezczynności uzasadniają nałożenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Jest ona dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji w sprawie niniejszej powyższe okoliczności wystąpiły, zaś fakt nie działania organu przez okres sześciu miesięcy od otrzymania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uzasadnia obawę o nierespektowanie obowiązków wynikających z przepisów prawa. Orzeczona grzywna w kwocie 200 zł spełni przy tym rolę proporcjonalnej represji za niezgodne z prawem działanie i jest wystarczającym środkiem dyscyplinującym do podjęcia stosownych działań.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w części dotyczącej pkt. 3 i 4. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części. Nadto zrzekł się rozprawy oraz wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że stwierdzona przez Sąd bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy zajęcie stanowiska przez Dyrektora nie było możliwe przede wszystkim z uwagi na brak odpowiedzi ze strony skarżącego w zakresie wyjaśnienia szczególnej istotności dla interesu publicznego oczekiwanych informacji oraz skierowanie do organu wielu innych wniosków o udzielenie informacji publicznej, które organ zrealizował, pomimo poważnych problemów organizacyjnych wywołanych przez wnioskodawcę;

2. art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. wobec ich zastosowania, w sytuacji gdy nie zaszły okoliczności wymagające zastosowania środków dyscyplinujących

w postaci grzywny lub sankcja została zastosowana przedwcześnie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ odniósł się do powyższych zarzutów. Jego zdaniem postępowanie skarżącego w znacznym stopniu wywołało zaistniałą sytuację i nie można za nią winić wyłącznie organu. Obiektywne przyczyny stanu rzeczy powinny wpływać na ocenę charakteru bezczynności, która nie jest zaniechaniem celowym, związanym z zamierzonym brakiem respektowania norm prawa lub unikaniem podjęcia rozstrzygnięcia. Kierując do Dyrektora liczne wnioski o udostępnienie informacji publicznej, skarżący nie tylko nadużywał przysługującego mu prawa, ale również dezorganizował w znacznym stopniu pracę Szkoły, niepotrzebnie angażując personel placówki do przetwarzania i udzielania informacji nieistotnych z punktu widzenia interesu publicznego. Wskazał, że postępowanie skarżącego wywołuje także dezaprobatę wśród nauczycieli oraz rodziców uczniów Szkoły i jest podyktowane interesem prywatnym – kieruje się on bowiem poczuciem krzywdy związanej z niezatrudnieniem przez Dyrektora Szkoły jego córki. Bezczynność organu wywołana nadmiarem żądanych informacji powinna być oceniana przez pryzmat okoliczności, które ją wywołały.

Organ wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu

w postaci pisma z 28 lutego 2020 r. wystosowanego przez nauczycieli Szkoły Podstawowej w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku w niniejszej sprawie, na okoliczność wykazania sposobu, celu i konsekwencji działania Z. K.. Pismo w dniu 20 marca 2020 r. skierowano także do wiadomości Dyrektora placówki, o czym świadczy pieczęć wpływu dokumentu opatrzona datą.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

W tej sytuacji sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., gdyż autor skargi kasacyjnej zrzekł się rozprawy

a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zażądała przeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Z kolei przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. zobowiązuje sąd do jednoczesnej oceny czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Na wstępie wskazać należy, iż w wyniku rozpoznawania skargi na przewlekłość lub bezczynność postępowania sąd bada, czy postępowanie organu prowadzone było w sposób nieprawidłowy z punktu widzenia wymogów efektywności. Sąd dokonuje oceny postępowania przed organem administracji pod kątem prawidłowego zastosowania przepisów postępowania. Bezczynność

w prowadzeniu postępowania może zostać stwierdzone jedynie w przypadku, gdy organ, mając kompetencje do wydania konkretnego aktu bądź podjęcia określonej czynności, nie realizuje tych kompetencji w zgodzie z prawnymi standardami szybkości i efektywności postępowania określonymi w konkretnych przepisach prawa, tj. w przepisach k.p.a. lub w przepisach szczególnych. Zarzut błędnego stwierdzenia przez sąd bezczynności postępowania w sprawie musi obejmować łączne wskazanie tych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które stanowiły podstawę do orzekania przez sąd w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ oraz przepisów, które naruszył organ, a których prawidłowe zastosowanie uwalniałoby go z zarzutu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, odnosząc się łącznie do obu zarzutów, że zacytowane powyżej przepisy art. 149 § 1a i 2 p.p.s.a. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż regulują one sposób rozstrzygana spraw przez sąd administracyjny. Rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny jest zaś efektem postępowania przed tym sądem, natomiast przepisy określające sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd nie są przepisami regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Tak więc przepisy zawarte w art. 149 § 1a lub 2 p.p.s.a. są przepisami regulującymi sposób rozstrzygnięcia sprawy, czyli wynik, a nie sposób postępowania sądu przed określeniem wyniku tego postępowania. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepisy regulujące samo rozstrzygnięcie. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 stycznia 2005 r., FSK 1369/04; z 16 lutego 2005 r., FSK 1471/04; z 8 lutego 2007 r., FSK 1412/06). Już tylko z tych względów oba zarzuty nie mogły okazać się skuteczne.

W pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. podjęto próbę podważenia dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny charakteru stwierdzonej bezczynności w prowadzeniu postępowania, jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić należy, iż skarżący kasacyjnie organ, chcąc powołać się na zarzut naruszenia powyższego przepisu, w sytuacji gdy zarzuca błędną ocenę stopnia bezczynności przekładającą się na treść rozstrzygnięcia w kwestii przewlekłości w prowadzeniu postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jest zobowiązany bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów (w niniejszej sprawie przepisy art. 16 ust. 2 w zw. z art. 17 ust. 2 u.d.i.p., które określają terminy załatwienia sprawy), aby następnie wykazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Białymstoku nieprawidłowo przyjął, że bezczynność w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skoro w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Białymstoku na gruncie powołanych w uzasadnieniu wyroku przepisów art. 16 ust. 2 u.d.i.p. ocenił bezczynność postępowania, jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to nie można Sądowi stwierdzającemu, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zarzucić naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a., gdyż takie rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją zastosowanej normy prawnej wynikającej z tego przepisu. Naruszenie powołanego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym, których w skardze kasacyjnej bezpośrednio w powiązaniu ze stawianym zarzutem naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. w ogóle nie powołano (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z: 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14; z 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15; z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14; z 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1595/14; z12 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 296/16; z 19 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1649/17).

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak wskazanych wyżej odniesień oznacza, że zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 149 § 1a p.p.s.a. jest nieskuteczny. Sąd drugiej instancji nie jest bowiem uprawniony do przypisywania autorowi skargi kasacyjnej zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej, ani też poszukiwania takiej podstawy, która byłaby najbardziej skuteczna i adekwatna do prawdopodobnego zamysłu strony. Orzekanie w granicach skargi kasacyjnej wyklucza możliwość merytorycznej oceny tak wadliwie skonstruowanego zarzutu naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1329/14).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił nadto zasadności zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., za pomocą którego zakwestionowano wymierzenie organowi grzywny. Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. jedyną przesłanką warunkującą wymierzenie organowi grzywny (jak również przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej) jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu przewlekłości w postępowaniu. Podstawowe znaczenie ma zastosowanie grzywny, która pełni względem organu funkcje prewencyjno-represyjne. Jeżeli sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może również przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty itd.) jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje przesłanek, aby zakwestionować wysokość zasądzonej od organu grzywny, gdyż Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, jakie motywy skłoniły go do zasądzenia tego świadczenia w przyjętej wysokości, a ustalenia te znajdują podstawy w przyjętym przez organ sposobie prowadzenia postępowania w sprawie oraz w braku merytorycznych argumentów przemawiających za takim sposobem prowadzenia tego postępowania, które, co należy podkreślić, stanowi nie tylko rażące naruszenie przepisów u.d.i.p. przewidujących terminy rozpatrzenia spraw przez organ administracji publicznej, ale także konstytucyjnej zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasądzenie od organu grzywny

w wysokości 200 złotych wypełnia funkcję prewencyjno-represyjną i odpowiada poczuciu sprawiedliwości za niewłaściwe działanie organu. Jest to usprawiedliwione także specyfiką rozpoznawanej sprawy. Skarżący realizuje bowiem jedno z podstawowych praw obywatelskich. Nie został również naruszony przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., gdyż grzywna została ustalona w granicach wyznaczonych tym przepisem.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.