Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 412/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2008-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Inne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, , art. 46, art. 31, art. 24
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 77, art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51, art. 55
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek i odsetek za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J. Ś. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres [...]w łącznej kwocie [...]zł oraz odsetek za zwłokę od powyższych składek naliczonych na dzień [...] marca 2008r. w kwocie [...]zł.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2008r. J. Ś. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności. Wskazał przy tym, że jest on osobą schorowaną, będącą w trudnej sytuacji finansowej. Podniósł, że nie znał przepisów prawa związanych z opłacaniem składek przez rencistów. Do wniosku dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2008r. oraz zaświadczenie z banku o stanie konta małżonki – I. Ś.

Decyzją z dnia [...] września 2008r. (Nr [...]) , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74), Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. - działający z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - ponownie rozpatrzył sprawę i utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2008r. odmawiającą J. Ś. umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a., który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Organ zaznaczył, że na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) określił przypadki, w których Zakład może umorzyć należności z tytułu składek. Wynika z nich, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na sytuację rodzinną i stan majątkowy nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Są to w szczególności sytuacje, w których należności z tytułu składek pozbawiłyby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W świetle powołanych przepisów umorzenie należności z tytułu składek może nastąpić jedynie w przypadku braku możliwości dochodzenia należności, bądź w sytuacji wykazania, że ze względu na stan majątkowy i rodzinny zobowiązany nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Rozpatrując wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnikliwej analizie poddane zostały dokumenty zgromadzone w przedmiotowej sprawie, przedłożone przez wnioskodawcę w dniach [...]kwietnia 2008r. oraz [...] lipca 2008r. oraz uzyskane z MOPS w K. (z [...] kwietna 2008r.) i Starostwa Powiatowego (z dnia [...] kwietnia 2008r.).

Stronę pouczono o przysługującym jej prawie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do kompletności zebranego materiału dowodowego oraz zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji. W dniu [...] sierpnia 2008r. strona nie wniosła zastrzeżeń do zgromadzonego materiału dowodowego.

Organ stwierdził, że ponowna analiza tego materiału nie wskazuje, aby w rozpoznawanym przypadku został spełniony warunek całkowitej nieściągalności należności. Strona pobiera świadczenie emerytalne, co wskazuje na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego poprzez zajęcie części ww. świadczenia i przekazania jej na poczet spłaty zadłużenia z tytułu zaległych składek. Wraz z żoną strona jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...]m2, dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr KW [...]. Wartość mieszkania strona oszacowała na kwotę [...]zł. Ponadto zadłużenie, o którego umorzenie strona wnioskuje zostało zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej - kaucyjnej dokonanym w dniu [...] lipca 2008r. przez Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych.

Trudnej sytuacji finansowej oraz złego stanu zdrowia strony nie można uznawać i utożsamiać z przesłankami przesądzającymi o umorzeniu zadłużenia.

Podniesiona we wniosku trudna sytuacja finansowa w jakiej strona oraz jej małżonka się znajduje (w tym również posiadanie i spłata zobowiązań wobec banku - zgodnie z zaświadczeniami z dnia [...] kwietnia .2008r. i [...] lipca 2008r.) nie jest przyczyną zasługującą na uwzględnienie ze względu na jej powszechny i skutkowy charakter oraz nie stanowi wystarczającej przesłanki do umorzenia należności. Trudna sytuacja materialna nie może stanowić podstawy do umorzenia powstałego zadłużenia, z uwagi na to, że oznaczałoby to uprzywilejowanie w stosunku do innych przedsiębiorców, którzy są zobowiązani do terminowego regulowania należnych składek.

Analiza akt sprawy wskazuje, że strona ma problemy ze zdrowiem ([...]). Jednakże stan zdrowia, a co za tym idzie ponoszenie określonych nakładów związanych z leczeniem nie wykluczają w tym przypadku możliwości uregulowania zadłużenia w dłuższym okresie czasu, np. w formie rat, podobnie jak regulowana jest pożyczka gotówkowa w banku PEKAO S.A.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona zarzuca Zakładowi, że ten nie poinformował go o przepisach dotyczących zasad opłacania składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przez rencistów oraz dochodzi zaległych składek po 9-ciu latach.

Odnosząc się do tego zarzutu organ zauważył, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Prowadzenie działalności wiąże się więc z obowiązkiem znajomości prawa z tym zakresie. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, wobec powyższego okres dochodzenia zobowiązania nie upłynął·

Decyzje w sprawach umorzenia, wydane na podstawie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), oparte są na uznaniu administracyjnym, tj. na konstrukcji prawnej pozwalającej organowi uprawnionemu do podjęcia decyzji na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do której odnosi się dyspozycja normy prawnej.

Oznacza to, że nawet zaistnienie przesłanki "całkowitej nieściągalności", jak również "ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek", do których odwołują się przepisy zawarte w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 1999r. sygn. akt III SA 7849/98, Lex nr 40704).

W świetle powołanych przepisów zasadą jest opłacanie należności z tytułu składek, natomiast umorzenie należności - wyjątkiem. Z tego też względu, okoliczności uzasadniające umorzenie choćby części zadłużenia muszą być wyjątkowe, czego w niniejszej sprawie nie wykazano.

Analizując istnienie przesłanek ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności, należy zauważyć, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie stanowi dostatecznej argumentacji do skierowania należności do umorzenia. Uznanie takiej argumentacji, w świetle zasady równego traktowania dłużników, obligowałaby bowiem wierzyciela do uwzględnienia wszystkich wniosków, w których zobowiązani podnoszą kłopoty finansowe. Powyższe powodowałoby bowiem konieczność ponoszenia przez fundusze obsługiwane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych skutków finansowych podejmowanych przez płatników błędnych działań. Stanowisko oparte jest także na ustawowym obowiązku dysponenta w/w funduszów dbania o stan finansów ubezpieczeń społecznych. Trudna sytuacja finansowa strony nie stanowi zatem wystarczającej przesłanki do umorzenia.

W tych okolicznościach organ nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w przedmiotowej sprawie i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy skarżoną decyzję.

W skardze sądowej na powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych J. Ś. zarzucił naruszenie:

- art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, poprzez niezastosowanie tych przepisów i wydanie decyzji odmawiającej umorzenia zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne, w sytuacji gdy ze względu na sytuację osobistą i majątkową oraz stan zdrowia skarżącego istniały przesłanki ich zastosowania i umorzenia zaległości,

- art. 24 ust. 4 cyt. ustawy, poprzez przyjęcie, że do należności z tytułu zaległych składek i odsetek ma on zastosowanie w obecnym brzmieniu, przewidującym dziesięcioletni okres przedawnienia, w sytuacji gdy w czasie kiedy należności te stały się wymagalne obowiązywał pięcioletni okres przedawnienia tych należności,

- art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., polegające na nierozpatrzeniu w wyczerpujący sposób, przez organ rentowy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dotyczącego stanu zdrowia skarżącego oraz jego możliwości finansowych wskazujących na niewypłacalność skarżącego, nie uwzględnieniu w sposób należyty okoliczności w jakich doszło do powstania zaległości, w szczególności tego, że działalność gospodarcza wykonywana przez skarżącego , ze względu na jej rozmiary, nie przynosiła dochodów.

We wnioskach skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008r. oraz umorzenia należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz odsetek za zwłokę, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi administracji II instancji celem ponownego rozpoznania sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74), należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z zastrzeżeniem ust. 2 – 4. Przepis ten w ust. 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3 a. Przepis art. 28 ust. 3 cyt. ustawy określa w pkt 1 – 6 kiedy zachodzi całkowita nieściągalność należności.

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje w art. 28 ust. 3 a/, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

Na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 28 ust. 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 31 lipca 2003r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Określa ono przypadki, w których Zakład może umorzyć należności z tytułu składek. Z § 3 cyt. rozporządzenia wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na sytuację rodzinną i stan majątkowy nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku :

1/ opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych życiowych;

2/ poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3/ przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z akt sprawy wynika, że skarżący był rencistą, prowadził działalność gospodarczą w zakresie [...] i w dniu [...] marca 2008 r. wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] 1999 r. do [...] 2001 r. Należności te wynosiły : z tytułu składek za ten okres – [...] zł oraz [...]zł tytułem odsetek naliczonych za zwłokę na dzień złożenia wniosku ( to jest na dzień [...] marca 2008 r.).

Z poczynionych przez organ ustaleń wynikało, że skarżący pobiera z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenie w postaci emerytury i istnieje możliwość dochodzenia należności w drodze postępowania egzekucyjnego, poprzez zajęcie części tego świadczenia. Poza tym należność ZUS została zabezpieczona hipoteką przymusową kaucyjną do kwoty [...]zł (wpisaną do księgi wieczystej Kw Nr [...]).

W ocenie Sądu, w tych okolicznościach organ słusznie uznał, że nie może być mowy o całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych i w grę wchodzi kwestia ewentualnego umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a/ ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że organ może umorzyć należności, co oznacza, że decyzja organu w tym przedmiocie (pozytywna bądź negatywna dla wnioskodawcy) jest decyzją uznaniową. W orzecznictwie sądowym ugruntowanym jest pogląd, że uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności przy podejmowaniu decyzji przez organ.

Zaskarżona decyzja – zdaniem Sądu – nie jest rozstrzygnięciem dowolnym i wbrew stanowisku skarżącego, zastosowanie w stosunku do niego dobrodziejstwa przewidzianego w art. 28 ust 3 a/ ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych nie uzasadnia zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zaś analiza dowodów dotyczących źródeł utrzymania skarżącego oraz jego małżonki oraz ponoszonych przez nich wydatków.

Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Organ uczynił zadość wymaganiom, jakie stawia powyższy przepis i prawidłowo ustalił, że źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny skarżącego są świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący i jego żona uzyskują świadczenia brutto wynoszące odpowiednio [...]zł oraz [...] zł miesięcznie. W oświadczeniu o możliwościach płatniczych z dnia [...] kwietnia 2008 r. (k.14 akt adm.) skarżący podał, że stałe miesięczne wydatki z tytułu opłat za czynsz, energie, gaz i telefon wynoszą [...] zł. Wskazał przy tym, że ponosi wydatki na ochronę zdrowia w wysokości [...] zł (na zakup leków). Z pisemnej informacji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nadesłanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (k. 26 – 27 akt adm.) wynika, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie skarżącego wynosi [...]zł miesięcznie, ponoszone zaś wydatki wynoszą łącznie [...] zł, w tym za czynsz - [...] zł , za energię elektryczna i gaz – [...]zł, na leki [...] zł i telefon – [...] zł. Z informacji tej wynika ponadto, że skarżący nie korzystał i nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej.

Żona skarżącego posiada rachunek Eurokonto w Banku PEKAO SA Oddział i korzysta z przyznanego jej w dniu [...] października 2007 r. limitu kredytowego odnawialnego w wysokości [...]zł . Na dzień [...] lipca 2008 r. jej zadłużenie wynosi [...]zł. Poza tym uzyskała pożyczkę gotówkową udzieloną w dniu [...] maja 2007 r. w wysokości [...]zł. Zadłużenie z tytułu tej pożyczki na dzień [...] lipca 2008 r. wynosi [...]zł, zaś miesięczna rata pożyczki - [...]zł. Wynika to z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia bankowego z dnia [...] lipca 2008 r. (k. 52 akt adm.).

Wraz z żoną skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...]m2. Skarżący podał, że według jego szacunku, wartość mieszkania wynosi [...] tys.zł.

Z akt sprawy wynika, że skarżący jest osobą schorowaną. Zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2008 r. (k. 53 akt adm.) potwierdza, że skarżący cierpi na wiele chorób ( stan po zawale mięśnia sercowego, niedokrwienie serca, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, żylaki).

W ocenie Sądu, okoliczności te wskazują, że organ zgromadził niezbędny materiał dowodowy, prawidłowo go ocenił oraz wyciągnął logiczny wniosek, uzasadniony w świetle zebranych dowodów, że uregulowanie należności wobec ZUS nie spowoduje dla skarżącego i jego rodziny - ze względu na tak udokumentowany stan majątkowy i rodzinny - zbyt ciężkich skutków.

Rzeczą skarżącego było wykazać, że w myśl § 3 ust. 1 pkt 1 omawianego rozporządzenia, opłacenie należności pozbawiłoby go oraz jego żonę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Skarżący tego nie wykazał. W tej sytuacji niezasadnie zarzuca naruszenie art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wypada tylko zaznaczyć, że skarżący jest osobą schorowaną, co nie oznacza, że może skutecznie powoływać się na § 3 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia, gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, kiedy przewlekła choroba zobowiązanego pozbawia możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na opłacenie należności.

Jak ustalono skarżący uzyskuje stałe dochody niezależne od stanu zdrowia. Uzyskuje je również jego żona, posiadająca zdolność kredytową. Dlatego nie można zgodzić się z zamieszczoną w skardze oceną, że możliwości finansowe skarżącego wskazują na jego niewypłacalność.

Bez znaczenia jest zarzut, że składki na ubezpieczenie zdrowotne związane są z okresem, w którym skarżący prowadził działalność gospodarczą przynoszącą niewielkie dochody. W świetle dołączonych do akt sprawy zaświadczeń z Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2008 r. skarżący uzyskał z pozarolniczej działalności gospodarczej dochód brutto wynoszący – [...] zł za rok 1999, [...]zł za rok 2000, - [...] zł za rok 2001. Prowadził ją również w następnych latach (2002 – 2006), co wynika z figurujących w aktach zaświadczeń (k. 17 – 24 akt adm.).

Nie ma tu znaczenia również fakt, że skarżący nie wiedział o obowiązku odprowadzania składek z tytułu prowadzenia takiej działalności. Wobec tego nieusprawiedliwiony jest formułowany na tym tle zarzut naruszenia przez organ art. 77 § 1 k.p.a., że nie wyjaśniono okoliczności, w jakich doszło do powstania zaległości.

Podobnie trzeba ocenić zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Wynikająca z tego przepisu zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa odnosi się i określa obowiązki organów w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w konkretnej sprawie. Zasada ta nie może być rozumiana w ten sposób, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych z urzędu powinien informować osoby prowadzące działalność gospodarczą o obowiązkach z tym związanych.

Stosownie bowiem do art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to płatnik składek jest obowiązany obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Do należności z tytułu składek – w myśl art. 31 cyt. ustawy - stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, w tym jej art. 51 § 1 i art. 55. Pierwszy z tych przepisów określa, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności, drugi z nich przewiduje, że odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Przepis art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w powiązaniu z treścią art. 51 § 1 oraz art. 55 Ordynacji podatkowej oznacza, że niezapłacone w terminie składki na ubezpieczenie zdrowotne stają się zaległością, zaś odsetki za zwłokę w regulowaniu składek płatne są bez wezwania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Odnosząc się do zarzutu, że zaległości powstały w okresie od [...] 1999r. do [...] 2001 r. i uległy one przedawnieniu należy wyjaśnić, iż wydłużenie terminu przedawnienia do 10 lat, nastąpiło w wyniku zmiany art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wprowadzonej od dnia 1 stycznia 2003r. na mocy ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074). Pięcioletni okres przedawnienia obowiązywał do dnia 31 grudnia 2002r. i bezspornym jest, że na ten dzień należności nie były przedawnione. Wobec tego brak jest podstaw, aby twierdzić, że uległy one przedawnieniu po 1 stycznia 2003 r. na mocy art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu tego przepisu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. skoro od dnia 1 stycznia 2003 r. nie obowiązywał już powyższy przepis, określający 5 – letni okres przedawnienia. Obowiązywał natomiast i zastosowanie miał przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w nowym brzmieniu, przewidujący, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

Skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L podziela w całości wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II UZP 5/08 (publ. LEX 396253) pogląd prawny, że dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).