Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 556/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg P. W., A. N. i H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 14 sierpnia 2014r, skierowanym pierwotnie do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, uzupełnionym następnie pismem z 12 lipca 2016r., P. W. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z 3 października 2011r. nr [..] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych [..] wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Wnioskodawca wskazał, że podstawą wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego powinien być przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Swoje zarzuty wnioskodawca uszczegółowił w piśmie z 14 października 2016r. oraz w piśmie z 7 grudnia 2016r.

W dniu 26 października 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dwóch odrębnych obwieszczeniach poinformowało strony i społeczeństwo o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 3 października 2011r. nr [..].

Na mocy decyzji z 25 stycznia 2017r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 3 października 2011r. nr [..]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż nie doszukało się wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., które powodowałyby konieczność wyeliminowania decyzji w trybie nadzwyczajnym.

Od decyzji tej P. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzji tej zarzucił:

- obrazę postępowania administracyjnego poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 k.p.a.;

- obrazę bezpośrednio ustawy zasadniczej, w szczególności zaś art. 51 ust. 3, art. 39 i art. 64 pkt 2;

- naruszenie art. 9, 10 w zw. z art. 28 k.p.a., co jest wyraźnym naruszeniem prawa, a czego Kolegium nie zauważyło mimo podania definicji rażącego naruszenia prawa.

W uzasadnieniu swego wniosku P. W. wyjaśnił, iż oparciem dla jego wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji Wójta Gminy był przede wszystkim art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Zaskarżona decyzja opiera się na raporcie oddziaływania na środowisko, w którym jasno jest stwierdzony zakaz usytuowania jakichkolwiek inwestycji w odległości od 350 do 500 metrów od osi każdej z planowanych turbin. W ocenie wnioskodawcy tego typu urządzenia oddziałują znacznie dalej. Nadto wskazał, iż w raporcie nie prowadzono badań dotyczących nietoperzy, ponieważ stwierdzono, że we wsi P. i okolicznych nie ma miejsc, które mogą stanowić ich siedlisko, tzn. studnie, wilgotne piwnice i stodoły. Wnioskodawca zauważył, że mowa tu o tzw. "krainie w kratę", czyli skupisku siedlisk ludzkich, pochodzących sprzed II wojny światowej, których konstrukcja opiera się właśnie na zabudowie zagrodowej, w której każdy z tych "nie stwierdzonych obiektów" występuje.

W dniu 22 marca 2017 r. Kolegium wystosowało do P. W. wezwanie o uszczegółowienie jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy poprzez dookreślenie, który z siedmiu punktów przepisu art. 156 § 1 k.p.a. został niewłaściwe zastosowany oraz poprzez dokładne podanie nazwy aktu prawnego, określonego przez wnioskodawcę jako "ustawa zasadnicza" - w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania sprawy w oparciu o posiadane akta oraz w oparciu o argumentację przedstawioną przez niego dotychczas. Powyższe wezwanie, mimo doręczenia go w dniu 7 kwietnia 2017r., pozostało bez odpowiedzi.

Decyzją z 10 maja 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje własną o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 3 października 2011r. nr 13/2008.

Przystępując do rozpoznania sprawy Kolegium wyjaśniło, iż przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest ustalenie istnienia uchybień, które pozwalają na stwierdzenie nieważności decyzji z powodu jej wad istniejących od dnia jej wydania, a więc ze skutkiem ex tunc. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny, jak i prawny, z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.

Dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji w Kodeksie postępowania administracyjnego oparta jest na przesłance pozytywnej, którą stanowi wystąpienie jednej z podstaw zawartych w art. 156 § 1 i dwóch przesłankach nieodwracalnych skutków prawnych ( art. 156 § 2). Oznacza to, że podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stanowi 6 wad wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1 - 6 oraz wady decyzji określone w przepisach szczególnych (odrębnych art. 156 § 1 pkt 7). Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce w przypadku, gdy badane rozstrzygnięcie dotknięte jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych " właśnie w art. 156 § 1 k.p.a..

W sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązuje zasada, że organ administracyjny orzeka wyłącznie kasacyjnie, co oznacza, że nie może orzekać co do istoty sprawy rozstrzygniętej wadliwą decyzją. Może jedynie albo stwierdzić nieważność decyzji, albo jej niezgodność z prawem, a w braku przesłanek do takiego orzekania - odmówić stwierdzenia nieważności decyzji.

Mając na uwadze zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium stwierdziło, że zakwestionowana decyzja Wójta Gminy nie zawiera żadnej z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności zaś nie została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, co sugeruje wnioskodawca.

Po podaniu definicji rażącego naruszenia prawa Kolegium uznało, że nie można decyzji postawić takiego zarzutu. Decyzja ta bowiem odpowiada wymogom stawianym jej przez przepisy prawa materialnego i proceduralnego. Decyzja ta wydana została zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tj. - Dz. U. z 2008r., nr 25, poz. 150), zwanej dalej "ustawa Pos", które stanowiły podstawę prawną decyzji. Przepisy te, na mocy art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2016, poz. 353), zwanej dalej "ustawą o środowisku", miały zastosowanie do przedmiotowej sprawy mimo, że w chwili jej wydawania, tj. w dniu 3 października 2011r., obowiązywała już właśnie ustawa o środowisku. Sprawa dotycząca wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia obejmującego budowę zespołu elektrowni wiatrowych [..] wszczęta została przed dniem 15 listopada 2008r., tj. przed wejściem w życie ustawy o środowisku. Inwestor złożył wniosek we wrześniu 2008 r., natomiast wskazana ustawa weszła w życie 15 listopada 2008 r. Bezspornie sprawa ta nie została też do tej daty załatwiona decyzją ostateczną.

Planowane przedsięwzięcie polegające na budowie zespołu 31 elektrowni wiatrowych [..] (każda o mocy 2,3 MW), stosownie do § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573 ze zm.), obowiązującego w dniu wydania kontrolowanej decyzji, zakwalifikowane zostało do przedsięwzięć, dla których sporządzenie raportu może być wymagane. Z uwagi na powyższe oraz uwzględniając opinie złożone w sprawie przez Starostę i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, Wójt Gminy postanowieniem z 3 lipca 2008r. nałożył na wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla planowanego zadania inwestycyjnego.

Raport taki został przedłożony przez wnioskodawcę wraz z wnioskiem o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji. Kolegium uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że raport z maja 2008r. oraz jego uzupełnienie z marca 2009r. jest niekompletny w stopniu uzasadniającym stwierdzenie naruszenia art. 52 ustawa Pos. Przeciwnie, zawiera on elementy wynikające ze wskazanego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 ustawa Pos raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać, z zastrzeżeniem ust. 1a: opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji (pkt 1), opis elementów przyrodniczych środowiska, objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięci (pkt 2); opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (pkt 2a); opis analizowanych wariantów wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 3); określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w wypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko (pkt 4); uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko (pkt 5); opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko oraz opis metod prognozowania, zastosowanych przez wnioskodawcę (6); opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko (pkt 7); wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich (pkt 9); przedstawienie zagadnień w formie graficznej (pkt 10); analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem (pkt 11); przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji (pkt 12); wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport (pkt 13); streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie (pkt 14); nazwisko osoby lub osób sporządzających raport (pkt 15); źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu (pkt 16).

Podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uwagi wnioskodawcy odnośnie zakresu oddziaływania turbin wiatrowych, czy też braku przeprowadzenia w raporcie badań dotyczących nietoperzy i ich występowania w okolicach wsi P. były już przedmiotem analizy w toku postępowania przed Wójtem Gminy. W sprawie niniejszej rozstrzygnięcie Kolegium zostało wydane w postępowaniu nieważnościowymw którym organ nie rozpatruje po raz kolejny sprawy, nie dokonuje ponownej, wszechstronnej oceny prawnej i nie gromadzi materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia, ale ma obowiązek sprawdzić, czy poddana jego ocenie decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.. Jeśli to badanie wypada pozytywnie, wówczas organ stwierdza nieważność decyzji, a jeśli nie - odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzorczy nie jest upoważniony do rozstrzygania co do meritum zagadnień stanowiących przedmiot postępowania w trybie zwykłym. Zatem weryfikacja zarzutu dotyczącego braku ustalenia przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach faktycznego oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko, łączyłaby się z koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w tym gromadzenia dowodów, do czego nie jest uprawniony organ orzekający w trybie nieważnościowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło dokonać oceny legalności decyzji ostatecznej tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Zatem podnoszone zarzuty dotyczące nieustalenia faktycznego oddziaływania elektrowni, czyli zarzuty wskazujące na naruszenie przez organ środowiskowy przepisów postępowania administracyjnego w zakresie nieprzeprowadzenia prawidłowego, wyczerpującego postępowania dowodowego, są niezasadne, bowiem te kwestie nie mogą być skutecznie podnoszone we wskazanym trybie postępowania (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 września 2015r., sygn. akt II SA/Łd 173/15).

Kolegium celem wyjaśnienia wskazało wnioskodawcy, iż Wójt Gminy, wykonując wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w wyroku z dnia 31 stycznia 2011r. (sygn. akt II SA/Gd 331/10), zlecił przeprowadzenie analizy raportu dr Z.C., który potwierdził prawidłowość sporządzenia raportu. W "Odpowiedzi na wnioski i uwagi do opinii dot. raportu o oddziaływaniu na środowisko projektowanego zespołu elektrowni wiatrowych [..]" Z. C. wyjaśnił, iż w wielu krajach (tak jak i w Polsce) elementem decydującym o odległości turbin wiatrowych od zabudowań są ustalone normy hałasu dla danej kategorii w terenie. Spełnienie tych norm jednoznacznie określa możliwość lokalizacji siłowni. Przyjęcie zaś dystansu 1500 m, który daleko wykracza poza zasięg ponadnormatywnej izofony nawet największych - o największej mocy akustycznej, w Polsce oznaczałoby praktycznie brak możliwości lokalizacji farm wiatrowych gdziekolwiek. W odniesieniu natomiast do kwestii nietoperzy - autor analizy wskazał, iż w nietoperze z pewnością występują w rejonie lokalizacji projektowanego zespołu elektrowni wiatrowych. Jednakże rejon ten jest znacznie uboższy w chiropterofaunę w porównaniu z innymi regionami Polski, zwłaszcza południowymi (mniejsza liczba gatunków oraz liczebności populacji). Podkreślił także, iż przy ocenie raportu uwzględniono uwarunkowania, jakie występowały w okresie jego sporządzania (w szczególności stosowane metody i zalecane wówczas wytyczne). Stwierdził, iż przyjęte w raporcie metody i przesłanki do dokonania oceny oddziaływania na środowisko były zasadne, gdyż dopiero po 2008r. wdrożono m.in. "Tymczasowe wytyczne dotyczące oceny oddziaływania elektrowni wiatrowych na nietoperze." Z tego też względu - wychodząc naprzeciw obawom mieszkańców - w kwestionowanej decyzji Wójta Gminy zawarto w fazie eksploatacji warunek prowadzenia trzyletniego monitoringu oddziaływania inwestycji na stan środowiska (głównie ornitofauny, nietoperzy i ssaków związanych z polami od momentu uruchomienia siłowni wiatrowych, a w przypadku stwierdzenia ewentualnych negatywnych oddziaływań, podjęcie działań w celu ich eliminacji). W kwestii zaś poziomu hałasu i oddziaływania elektrowni na pobliskie zabudowania, zawarto w decyzji warunek, iż w przypadku stwierdzenia w wykonanej analizie porealizacyjnej niedotrzymania standardów emisyjnych w zakresie hałasu, należy ograniczyć poziom mocy akustycznej elektrowni w celu wyeliminowania ponadnormatywnej emisji.

Podobnie oceniło Kolegium kolejne zarzuty wnioskodawcy dotyczące obrazy przepisów art. 39 (brak zgody na poddawanie eksperymentom) i art. 64 pkt 2 (ochrona własności) ustawy zasadniczej (z uwagi na brak uszczegółowienia powyższego określenia, Kolegium przyjęło, iż wnioskodawca wskazał na naruszenie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Zarzuty te w swej istocie odnosiły się bowiem po raz kolejny do kwestii nieustalenia przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach faktycznego oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko. A powyższe nie może być skutecznie podnoszone w postępowaniu nieważnościom.

Analizując pozostałe zarzuty wnioskodawcy, Kolegium uznało, iż wnioskodawca zarzuca decyzji Wójta rażące naruszenie prawa poprzez nie uwzględnienie go i nie wysłuchanie go jako strony. Zarzut ten uznano za nietrafny.

W przepisie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. zawarto przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Ta wada decyzji w swej istocie polega na skierowaniu przez organ decyzji administracyjnej do osoby, która wprawdzie fizycznie mogła być stroną postępowania, ale w istocie nią nie była (nie miała interesu prawnego), a mimo to organ błędnie tę osobę jako stronę zakwalifikował i prowadził w stosunku do niej czy też z jej udziałem postępowanie, a następnie skierował w stosunku do niej decyzję. Podmiot zatem nie miał przymiotu strony, a mimo to został jako strona postępowania potraktowany (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Kraków 2005, s. 974-975). W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że powyższa wada miała miejsce. Strony natomiast z uwagi na ich liczebność zostały poinformowane o wydaniu kwestionowanej decyzji Wójta Gminy w trybie publicznego ogłoszenia uregulowanego w art. 49 k.p.a. Zgodnie z treścią tego artykułu strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, w takich przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Takim przepisem szczególnym jest w niniejszej sprawie art. 46a ustawy Pos, w brzmieniu aktualnym na datę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Na mocy powyższego przepisu, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zawiadomienie w drodze obwieszczenia o wydaniu przez Wójta Gminy decyzji nastąpiło zgodnie z wyżej wskazaną regulacją, albowiem zostało umieszczone m.in. na tablicy ogłoszeń miejscowości D. i P. (obszar planowanej inwestycji) oraz na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w dniach od 4 października 2011 r. do 19 października 2011r. Ewentualne zaś uznanie, iż zarzut wnioskodawcy dotyczył pozbawienia go jako strony możliwości wzięcia udziału w danym postępowaniu administracyjnym może stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Nie można go zaś uznać za przesłankę wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a zatem zarzut strony w tym zakresie również jest niezasadny.

Dokonując oceny kwestionowanej decyzji Wójta Gminy Kolegium stwierdziło, iż została ona wydana zgodnie z przepisem art. 56 ustawa Pos. Warunkiem bowiem możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest uwzględnienie: 1) uzgodnienia organów, o których mowa w art. 48 ust. 2 (w postępowaniu uzyskano uzgodnienia Starosty i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, których treść uwzględniono w kwestionowanej decyzji); 2) ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak również 3) wyników przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, o którym mowa w art. 53 (w decyzji zawarto szeroko ustosunkowanie się do wszelkich uwag i wniosków składanych przez strony i społeczeństwo w toku postępowania, nadto w uwzględniono żądania co do rezygnacji z jednej turbiny wiatrowej).

W dalszej kolejności Kolegium oceniło, iż decyzja Wójta Gminy zawiera wszystkie elementy, które wymagane są przez przepisy art. 56 ust. 2 i 3 ustawa Pos. Zgodnie ze wskazanym przepisem w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa: 1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; 2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; 3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym; 4) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii; 5) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko; 6) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 - stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Do decyzji załączono jako załącznik charakterystykę przedsięwzięcia (art. 56 ust 3 ustawa Pos).

Z uwagi na powyższe Kolegium stwierdziło, iż żaden z mających zastosowanie przepisów nie został naruszony w sposób rażący, co stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję wniósł P. W. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postepowania w postaci art. 6 , 7, 8, 9, 10, 77, i 81 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazał skarżący, że w jego odczuciu decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów zasad ogólnych postępowania administracyjnego i procesowego, zaś jej uzasadnienie nie spełnia przesłanek uzasadnienia faktycznego i prawnego. W dniu 3 października 2011 r. obowiązywała nowa ustawa o środowisku, zaś inwestor złożył wniosek we wrześniu 2008 r. , oczywistym jest, że postępowanie wyjaśniające i dowodowe nie mogło odbyć się z pełnym poszanowaniem prawa, gdyż tempo postępowania temu nie sprzyjało. Trudno oprzeć się wrażeniu, że organ nie był w sprawie arbitrem, lecz rzecznikiem interesów inwestora. Stwierdzenie zawarte w inkryminowanej decyzji dotyczące niemożności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, która rażąco naruszała prawo procesowe i stosowała przepisy materialnego prawa administracyjnego "wybiórczo" nie odpowiadają prawu.

Skargę tożsamej treści wnieśli także A.N.i H. B.

W piśmie z 6 grudnia 2017 r. P. W. wskazał, że decyzja z 3 października 2011 r. została wydana po publicznym udostepnieniu jej przez czas 7 dni na publicznej wiadomości zamiast przez 14 dni co odczytywać należy jako rażące naruszenie art. 49 k.p.a. Dodatkowo wskazał, że na obszarze planowanej realizacji nastąpi kumulacja oddziaływań przedsięwzięć, co pominięte zostało w sporządzonym raporcie. Raport powinien zostać sporządzony oddzielnie dla każdej turbiny, a nie zbiorczo dla wszystkich. Zdaniem skarżącego rażące naruszenie prawa polega na sprzeczności pomiędzy treścią raportu oddziaływania na środowisko a realizowaną inwestycją, której ta decyzja dotyczy. Nie uwzględniono istnienia na terenie obiektów typu: stare dworki, ruiny, studnie, zawilgocone piwnice. W wydanej decyzji opuszczono hałas o sile o ograniczonej tylko dla niektórych elektrowni, co wiąże się z zakazem zabudowy z uwagi na istnienie strefy ochrony akustycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr z 2016 r., poz. 2062) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, co wynika z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a.". Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych, zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy, sprawowana jest przy tym w granicach danej sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Kierując się tymi przesłankami i oceniając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 10 maja 2017 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w zakresie wyżej omówionym, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

Zarzuty skargi w znacznej mierze koncentrują się na kwestii naruszenia przez organ orzekający w trybie nadzorczym szeregu przepisów o postępowaniu administracyjnym. Trzeba w związku z tym wskazać, że naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo też błędnej wykładni tych przepisów. Sąd uchyla decyzję tylko wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji (postanowienia), a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk "Postępowanie sądowo – administracyjne", Wyd. Prawnicze Lexix Nexis, W – wa 2004 r., str. 305). Postępowanie sądowe nie dostarczyło podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ orzekający naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

W ocenie Sądu, w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji respektowana była reguła wyrażona w art. 7 k.p.a., przy uwzględnieniu art. 77 § 1 k.p.a., co oznacza, że organ nadzoru dokonał prawidłowej oceny istotnego dla ustalenia legalności decyzji środowiskowej materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy i dostatecznie klarowny wskazuje motywy, jakimi kierował się organ w postępowaniu nadzorczym, utrzymując w mocy własną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 3 października 2011 r. Wójta Gminy, wypełniając tym samym warunki określone przepisami art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (odnoszące się do uzasadnienia faktycznego i prawnego).

Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej dotkniętej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Wprowadzając sankcję nieważności decyzji w razie jej wydania z rażącym naruszeniem prawa – taka właśnie przyczyna została wskazana przez stronę skarżącą – ustawodawca nie zdefiniował pojęcia rażącego naruszenia praw. Przy ustaleniu cech rażącego naruszenia prawa, jak podkreśla się w orzecznictwie, należy uwzględnić obowiązującą zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę zastosowania sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Zatem nie każde naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej, nie budzącej wątpliwości interpretacyjnych. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., II OSK 1046/10 – Lex Polonica 2581824 i z dnia 28 czerwca 2011 r. , II GSK 725/10 – Lex Polonica 2573445). Tak więc stwierdzone naruszenie prawa powinno mieć znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 11.05.1994 r., III SA 1705/93 – "Wspólnota" 1994/42/16).

W trafnej ocenie Kolegium, brak jest podstaw do stwierdzenia, iżby decyzja z 3 października 2011 r. wspomniana wyżej dotknięta była kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażącym naruszeniem prawa. Mocą tej decyzji Wójt Gminy ustalił na rzecz A., środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia p.n. "budowa zespołu elektrowni wiatrowych [..] wraz z infrastrukturą towarzyszącą". Decyzja ta posiada wszystkie elementy wymagane przepisami POŚ (art. 56 ust. 2), uwzględniając uzgodnienia organów, o których mowa w art. 48 ust. 2 oraz ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zawiera także odniesienie się do zastrzeżeń wniesionych przez H. B., A. N. i J. M. W formie pisemnej autor opinii dr Z. C. ustosunkował się do wniesionych zastrzeżeń. W decyzji zamieszczono m.in. szczegółowe warunki (zalecenia) bezpośrednio odnoszące się do ochrony przed hałasem, a także odnoszące się do ochrony chiropterofauny. Charakterystyka przedmiotowego przedsięwzięcia stanowi, zgodnie z art. 56 ust. 3 ustawy, załącznik do decyzji z 3 października 2011 r.

Sąd nie znajduje żadnych podstaw, po analizie materiału zebranego w sprawie niniejszej i wniosków wyciągniętych przez Kolegium, do przypisania mu zarzutu sformułowanego w skardze, najogólniej go ujmując jako wadliwe przyzwolenie na realizacje zespołu elektrowni wiatrowych pomimo bezspornego zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości skarżących". Zagadnienie możliwości zrealizowania przedmiotowego przedsięwzięcia, jak wynika z lektury zaskarżonej decyzji i decyzji z 25 stycznia 2017 r., było wnikliwie analizowane w postępowaniu nadzorczym. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że zawarte w decyzji z 3 października 2011 r. Wójta Gminy warunki (zalecenia) odnoszące się do ochrony okolicznych mieszkańców uzgodnione z PPIS i Starostą, respektują ustalenia w tym zakresie zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Kwestionowanie natomiast w postępowaniu nadzorczym sposobu i zakresu przeprowadzenia dowodów w tym względzie nie jest możliwe, jak również ich ocena przez organ orzekający w sprawie, gdyż może to podlegać ocenie jedynie w postępowaniu zwykłym. Stąd też nie mogło być skuteczne.

Ponadto strona skarżąca w żadnym zakresie nie podważyła skutecznie ustaleń raportu dotyczących oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko jako całości, jak i jego poszczególnych elementów. Należy także podkreślić, że to decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w swojej osnowie określa środowiskowe wymagania, które inwestor musi spełnić, jeżeli zamierza podjąć planowaną działalność gospodarczą. Nadto następnie muszą one być uwzględnione w decyzji o warunkach zabudowy, jeśli nie obowiązuje na tym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w przeciwnym wypadku w pozwoleniu na budowę.

Kolegium, jak wynika z lektury zaskarżonej decyzji przeanalizowało również decyzję z 3 października 2011 r. pod kątem ewentualnego wystąpienia pozostałych przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i słusznie, zdaniem Sądu, nie stwierdziło ich istnienia.

Sformułowany w piśmie z 5 grudnia 2017 r. zarzut, że publiczne udostępnienie decyzji z 3 października 2011 r. na okres jedynie 7 dni, zamiast zgodnie z przepisem art. 49 k.p.a. na okres 14 dni nie może być kwalifikowany, jako rażące naruszenie prawa. Chociaż jest to oczywiście niedopełnienie przez organ okresu na jaki decyzja powinna być podana do publicznej wiadomości. Niezgodność warunków realizacji przedsięwzięcia z warunkami określonym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia nie stanowi o wadliwości decyzji, a wadliwości realizacji. Realizacja podlega weryfikacji przez odpowiednie organy. Nadmierny hałas ponad ten dopuszczony w decyzji podlega sprawdzeniu przez organy inspekcji sanitarnej.

W rezultacie więc Sąd, nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, oddalił skargę jako nieuzasadnioną, w myśl art. 151 P.p.s.a.