Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 94/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 par. 1 pkt 5 w zw. z art. 27 par. 1 i art. 127 par. 3, art. 145a, art. 156 par. 1 pkt 2 i 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 11
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art. 46a ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego J. G. kwotę 215,00 (słownie: dwieście piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia [...] listopada 2008r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. G., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] maja 2006r. sygn. akt [...] oddalającego jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2005r. nr [...] wydaną przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza S. z dnia [...] września 2002r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Zakładu Rozbioru i Przetwórstwa Drobiu z infrastrukturą techniczną na działce o nr geod. [...] położonej w K. gm. S., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna:

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza S. ustalającej warunki zabudowy dla w/w inwestycji zostało wszczęte na wniosek L. G., H. N., K. A., P. Ś. i M. J. Wnioskodawcy podnieśli, że jest ona sprzeczna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami prawa ochrony środowiska.

Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając w oparciu o treść art. 6, art.7, art. 156 §1 pkt 2 i 7, art. 158§1 i art. 157§1 kpa w zw. z art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, stwierdziło nieważność kwestionowanej decyzji Burmistrza S. Jako przyczynę podjętego rozstrzygnięcia, wskazano na brak przeprowadzenia przez organ wydający decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - oceny oddziaływania na środowisko, a także brak uzgodnień projektu decyzji z organem ochrony środowiska oraz powiatowym inspektorem sanitarnym. Powyższe, w ocenie organu, stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o treść art. 156 § 1 pkt 7 kpa w zw. z art. 11 ustawy z dn. 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska i w zw. § 2 pkt 6 lit. f rozporządzenia Ministra Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji. Organ podniósł, że decyzja jest nieważna także z uwagi na jej sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - podjętego uchwałą Rady Miejskiej w S. nr XXV/123/88 z dnia 25 maja 1988r.(Dz. Urz. Woj. Podl. nr 9, poz.99), co stanowi naruszenie treści art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym i w konsekwencji podstawę do stwierdzenia nieważności w oparciu o treść art. 156 §1 pkt 2 kpa. Organ wskazał, że w planie zagospodarowania przestrzennego teren zamierzonej inwestycji, oznaczony symbolem 9.4 RP RZ, określono jako "grunty rolne i użytki zielone" i "tereny rolne stanowiące rezerwę dla potencjalnego rozwoju zainwestowania miasta B." i przeznaczono dla zagospodarowania na cele rolne.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w trybie art. 127§3 kpa złożył J. G. i podniósł, iż wskazane we wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu moce przerobowe zakładu "w granicach 7 ton tygodniowo", nie oznaczają, iż będzie to przerób faktyczny i równoznaczny z sumą 336 ton rocznie przyjętą przez organ, gdyż jak wynika z przedłożonego raportu oddziaływania na środowisko produkcja tygodniowa będzie wynosiła średnio 3,8 tony a maksymalnie nie przekroczy 7,5 tony. Wskazana we wniosku wielkość przerobu jest orientacyjna i dlatego też stwierdzone przez organ naruszenie przepisów ochrony środowiska jest niesłuszne. Podkreślił nadto, iż obowiązek sporządzenia raportu został bezpośrednio ujęty w decyzji Burmistrza S., natomiast jego zakres określono postanowieniem Starosty B. z dnia [...] maja 2005r. W "badanej" decyzji Burmistrza S. wymieniono wszystkie załączniki, w tym uzgodnienia i opinie wymagane przepisami szczególnymi (wymagane przy wniosku o pozwolenie na budowę). Poza tym wskazał, iż problem uciążliwości inwestycji dla środowiska scedowano na etap związany z uzyskaniem pozwolenia na budowę, a zamierzona inwestycja nie mieściła się w obszarze zakreślonym rozporządzeniem Ministra Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r. W kwestii sprzeczności decyzji z planem miejscowym zarzucił organowi przeoczenie jego zmiany, jaka nastąpiła wskutek uchwały Rady Miejskiej w S. nr XIV/90/91 z dnia 22 czerwca 2001r. Przedmiotowa uchwala znosiła, zakaz realizacji budownictwa niezbędnego do prowadzenia gospodarstw rolnych na terenie wszystkich wsi gminy S. Plan miejscowy określił ograniczenie gospodarki rolnej do form szczątkowych (ze względu na przeznaczenie większości gruntów na cele budowlane), a od momentu zatwierdzenia planu zrealizowano we wsi K. i innych wsiach wiele inwestycji w postaci budowy domów, stąd budowa jego zakładu nie może zostać uznana jako sprzeczną z planem miejscowym. Dodatkowo wskazał, iż jest rolnikiem i posiada grunty rolne o pow. 8 ha, natomiast inwestycja - polegająca na skupie drobiu i późniejszym jego przetworzeniu - jest związana bezpośrednio z jego działalnością rolniczą.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] października 2005r. nr [...] w oparciu o treść art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127§3 i art. 156 §1 pkt 2 i 7 kpa w zw. z art. 46a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 11 w zw. z art. 46 ust. 1, 2, 3, 4 pkt 1, art. 48 ust. 2 pkt 1, art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska w zw. z §2 pkt 6 lit. f rozporządzenia Ministra Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji, stwierdziło, iż podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie i orzekło o utrzymaniu kwestionowanej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko powinien mieć udział nie tylko starosta ale i powiatowy inspektor sanitarny, z którymi to organami skarżona decyzja powinna być uzgodniona ( art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska), w aktach sprawy brak jest natomiast dokumentu potwierdzającego spełnienie tego wymogu. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego na środowisko powinno poprzedzać wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w niniejszej sprawie natomiast raport oddziaływania na środowisko nosi datę późniejszą od tej decyzji. Także zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego danego terenu nie ma wpływu na rozstrzygniecie, gdyż nie zmieniła przeznaczenia terenu a jedynie rozszerzyła możliwość zabudowy na inwestycje inne, niż niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, co pozwalało na budowę domów, nie zaś inwestycji o charakterze przemysłowym, do jakich zalicza się przedmiotowa inwestycja.

Skargę na powyższą decyzję wniósł J. G. kwestionując przyjęcie, że wystąpiły warunki do uznania, że kontrolowana decyzja rażąco narusza prawo - art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uznał, że skarga jest niezasadna i podkreślił, że w niniejszej sprawie decydujące znaczenie miało ustalenie charakteru inwestycji i w konsekwencji wyjaśnienie, czy mogła być ona zaliczona do szczególnie szkodliwych dla środowiska, bądź mogących pogorszyć stan środowiska w rozumieniu zastosowanego w sprawie rozporządzenia, które w § 2 ust. 6 lit. f wymienia zakłady przetwórstwa mięsa o produkcji powyżej 200 ton rocznie jako inwestycje w przemyśle spożywczym i zalicza je do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. W ocenie Sądu prawidłowo w sprawie przyjęto wielkość podaną we wniosku wszczynającym sprawę administracyjną w trybie ogólnym co do mocy przerobowej zamierzenia inwestycyjnego. Sąd uznał również za słuszne, stanowisko organu wydającego zaskarżoną decyzję, co do tego, że zostały naruszone wymogi odnoszące się do procedury w sprawie, skoro z brzmienia §4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wynika, że dla tego typu inwestycji ocena oddziaływania na środowisko powinna być sporządzona na etapie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jednakże wymagany tryb uzgodnieniowy przed wydaniem kontrolowanej decyzji nie został przeprowadzony. Nie został spełniony wymóg art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska dotyczący udziału starosty i powiatowego inspektora sanitarnego i dokonania uzgodnień przez te organy. Stosownie do art. 46 ust. 3 tej ustawy postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stanowi część postępowania zmierzającego do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Regulacja art. 46 ust. 4 pkt 1, art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 w/w ustawy w zależności od rodzaju planowanego przedsięwzięcia, wymagała sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko po zasięgnięciu opinii starosty i powiatowego inspektora sanitarnego, przed wydaniem decyzji. W niniejszej sprawie raport oddziaływania na środowisko wprawdzie został sporządzony, jednakże już po wydaniu kwestionowanej decyzji, dla celów pozwolenia na budowę i jego późniejsze wydanie nie może w ocenie Sądu sanować wady decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ponadto, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z powyższymi wadami stanowiło o wyczerpaniu hipotezy normy prawnej art. 11 Prawo ochrony środowiska, stosownie do której decyzja jest nieważna z mocy prawa - art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Spełnione zostały również przesłanki z art. 156 §1 pkt 2 kpa. Niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego powodowała również nieważność tej decyzji z mocy art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Plan został wprawdzie zmieniony, jednakże zawierał warunek zachowania wymogów ochrony środowiska.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. G. i zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że kwestionowana decyzja:

- została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez niezachowanie trybu przewidzianego ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na mocy art. 156 ( 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 11 Prawa ochrony środowiska,

- była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co na mocy art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym powoduje uznanie jej za nieważną.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd pierwszej instancji niesłusznie uznał, że zaliczenie inwestycji do mogących pogorszyć stan środowiska w związku z §2 pkt 6 lit. f wymienionego rozporządzenia nie budzi wątpliwości, jak też że należało się w tym zakresie oprzeć na treści wniosku strony. Kwestionowana decyzja wyraźnie także wskazywała, że kwestie oddziaływania na środowisko będą przedmiotem postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Przepisy prawa ochrony środowiska i ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym według strony mają zapewnić ochronę środowiska, a ten cel został spełniony kwestionowaną decyzją. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podnosi się, że stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej powinno następować wówczas, gdy nie ma innych możliwości doprowadzenia do stanu zgodności z prawem. W kwestii niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono pewną niekonsekwencję, skoro bowiem uznaje się, że zmiana planu dopuściła realizację innych inwestycji od bezpośrednio związanych z gospodarstwem rolnym, to zamierzenie strony jest właśnie tą inną inwestycją, która po zmianie planu mogła być realizowana. Skarżący jest rolnikiem, ma 8 ha gruntów rolnych, a planowany zakład jest związany z działalnością rolniczą.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach i uchylił wyrok sądu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd kasacyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie w podstawach skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, a więc w istocie dokonanie błędnej wykładni prawa materialnego, prowadzącej do uznania, że niesporny fakt sporządzenia raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę powoduje skutek, w postaci stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ze względu na rażące naruszenie prawa - art. 153 §1 pkt 2 kpa oraz niezachowanie trybu przewidzianego ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - art. 11 Prawa ochrony środowiska. Sąd podniósł, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że kwalifikując charakter przedmiotowej inwestycji w świetle przepisów ochrony środowiska, przyjęto że raport oddziaływania na środowisko ma być sporządzony po wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i tak też się stało, gdyż pozwolenie na budowę zostało już wydane na podstawie raportu sporządzonego przed wystąpieniem z wnioskiem o to pozwolenie. Taka sytuacja w ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może stanowić podstawy przyjęcia, że zachodzi przesłanka określona w art. 156 §1 pkt 2 kpa, a więc, że miało miejsce rażące naruszenie prawa kontrolowaną decyzją, jak to przyjął organ administracji publicznej a następnie Sąd pierwszej instancji. Nie można także zasadnie twierdzić, iż zaistniała hipoteza określona w art. 11 Prawa ochrony środowiska. Zarzucany brak uzgodnień w kwestii raportu oddziaływania na środowisko mógłby mieć znaczenie jako przesłanka wznowieniowa - art. 145 §1 pkt 6 kpa, gdyby nie zachodziły żadne wątpliwości co do etapu, na którym raport ten musiał być sporządzony. Tym samym Sąd uznał, że w skardze kasacyjnej słusznie podniesiono, że nie wystąpiła niezgodność z przepisami o ochronie środowiska uprawniająca do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Sąd kasacyjny nie zgodził się także ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji akceptującym pogląd organu wydającego zaskarżoną decyzję, co do tego, że kwestionowana decyzja była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co na mocy art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym dawało podstawę do uznania jej za nieważną. Zarzut podnoszony w skardze kasacyjnej w tej kwestii należy również uznać za usprawiedliwiony, gdyż zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu jednoznacznie określiła ten teren jako budowlany. A ponadto z treści planu odnoszącego się do przedmiotowego terenu (znajdującego się w aktach sprawy) wynika, że jest to wprawdzie w dacie wejścia w życie uchwały ustalającej plan, teren rolny, jednakże z woli organu gminy przewidziany został jako rezerwa pod rozbudowę Miasta B. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że co do zasady nie powinno się określać terenów jako "rezerwy" pod różnego rodzaju funkcje. Tego rodzaju określenia, jeżeli zostały użyte, należy rozumieć jako wskazanie, że są to tereny w istocie już tym planem przeznaczone funkcjonalnie pod wskazany rodzaj działalności. Jeżeli więc postanowiono, że na danym terenie ma być rozbudowywane miasto, uzyskuje on zatem funkcję budowlaną. Wobec braku zastrzeżeń co do rodzaju zabudowy, nie można zasadnie twierdzić, że w sposób rażąco naruszył postanowienia planu organ wykonawczy gminy, który wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, bowiem nie może budzić wątpliwości, że w mieście, na terenach budowlanych bez ograniczeń w przepisach dotyczących planowania i zagospodarowania, może powstać zakład rozbioru drobiu. Końcowo Sąd zaznaczył, że formalistyczne podejście do rozumienia art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie wydaje się być zgodne zarówno ze standardami konstytucyjnymi jak i wspólnotowymi. Decydujące powinno być podejście racjonalne, celowościowe, funkcjonalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że Sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (wyrok NSA z 2 sierpnia 2007r., I OSK 1816/06, LEX nr 360239). Sąd ponownie rozpoznając skargę dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

W szczególności zaskarżona decyzja została uchylona, albowiem Sąd stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 §1 pkt 1 lit. "b" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Sąd stwierdził fakt, iż w postępowaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. prowadzonego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uczestniczył członek Kolegium, który brał udział w wydaniu pierwszej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (pan D. M.). Kwestia wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego była już przedmiotem uchwały 7 sędziów NSA, który w orzeczeniu z dnia 22 lutego 2007r. (sygn. akt IIGPS 2/06) sformułował tezę: "Artykuł 24 §1 pkt 5 w związku z art. 27 §1 zdanie pierwsze Kodeksu postępowania administracyjnego ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127§3 tego Kodeksu". Ostatnio Trybunał Konstytucyjny odpowiadając na pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekł, że art. 24 §1 pkt 5 w związku z art. 27§1 i art. 127§3 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji RP (wyrok TK z dnia 15 grudnia 2008r., sygn. P 57/07).

Rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego wywiera bezpośrednie skutki dla oceny legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 145 "a" K.p.a., w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. A zatem strony mogłyby w terminie jednego miesiąca, od dnia wejścia w życie orzeczenia TK, żądać wznowienia postępowania administracyjnego prowadzonego przez skład orzekający kolegium w niewłaściwym składzie. W przypadku prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego, a taką sytuację mamy w niniejszej sprawie, przepis art. 145 §1 pkt 1 lit. "b" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje Sądowi, bez oczekiwania na reakcję stron, uchylenie zaskarżonej decyzji obciążonej taką wadliwością, stanowiąc, że Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wyjaśnić ponadto należy, że zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd także wówczas, gdy podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji ( wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2004r., IISA/Gd 430/01, LEX nr 299433). Jak się bowiem przyjmuje (np. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z 6 stycznia 1999r., IISA 4728/97, OSP nr 1/2000, poz. 16), mimo że podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 "a" §1 K.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez Sąd administracyjny.

Dlatego też Sąd orzekający w niniejszej sprawie uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ w jej wydaniu uczestniczył członek kolegium który uczestniczył również w rozpoznaniu sprawy po raz pierwszy. W konsekwencji SKO w B. winno rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w składzie orzekającym, zgodnym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Gdy chodzi o merytoryczną stronę rozpoznanej sprawy stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że po pierwsze wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe, po wtóre Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268). Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu wykładni prawa istnieje jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowego ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny.

Mając nadto na uwadze dyspozycję przepisu art. 153 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego związany jest również organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd administracyjny I instancji.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, Sąd kasacyjny uchylając wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przesądził, że kwestionowana decyzja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy. I tą oceną związany jest zarówno skład orzekający WSA, jak i organ, który na skutek uchylenia decyzji będzie ponownie rozpoznawał sprawę. Upada zatem twierdzenie organu, iż decyzja z dnia [...] września 2002r. ustalająca warunki zabudowy dla projektowanej inwestycji jest nieważna, ponieważ na skutek niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 §1 pkt 2 K.p.a.).

Również w przedmiocie braku raportu oddziaływania na środowisko Sąd kasacyjny dokonał oceny – ale zgodnie z zarzutem skargi kasacyjnej – wyłącznie "pod kątem" przesłanki nieważności z art. 156 §1 pkt 2 K.p.a.

Zauważyć bowiem należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze podając podstawę prawną rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji (tzn. podstawę prawną jej nieważności), powołało nie tylko art. 156 §1 pkt 2 K.p.a., ale również art. 156 §1 pkt 7 K.p.a. Zdaniem Kolegium ostatnio powołana podstawa nieważności ("decyzja zawiera wadę powodującą nieważność z mocy prawa") znajduje swoje uzasadnienie w braku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, co powoduje naruszenie art. 11 ustawy – Prawo ochrony środowiska, a tym samym podlega sankcji określonej w przepisie art. 156 §1 pkt 7 K.p.a. (vide uzasadnienie zaskarżonej decyzji). Pogląd o podwójnej podstawie nieważności decyzji zaakceptował Sąd administracyjny przy pierwszym rozpoznaniu skargi.

Gdy chodzi o stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii, stwierdzić należy, iż NSA w istocie nie wyraził swojej precyzyjnej oceny prawnej co do skutków braku raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, pod kątem przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 7 K.p.a.

Stało się być może tak dlatego, że – zgodnie z art. 183 §1 K.p.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a skarga ta zawierała zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego interpretację, polegająca na przyjęciu, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, poprzez niezachowanie trybu przewidzianego ustawą – Prawo ochrony środowiska, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na mocy art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 11 Prawa ochrony środowiska. Skarga kasacyjna nie podnosiła natomiast zarzutu naruszenia art. 156 §1 pkt 7 K.p.a.

Reasumując, na skutek niniejszego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpozna ponownie sprawę, we właściwym składzie i z uwzględnieniem powyższych rozważań.

W świetle powyższych rozważań Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "b" ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm). Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 152 i art. 200 w zw. z art. 210 § 1 w/w ustawy.-