Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 127/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Katarzyna Wolna –Kubicka As.sąd Szymon Widłak (spr.) Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007r. przy udziale sprawy ze skargi A. i M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji Starosty T. z dnia [...]r. dotyczącego wykonania zabezpieczenia wyrobiska przed stwarzaniem zagrożenia dla zdrowia i życia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę [...],- ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/ Sz. Widłak /-/ M. Ławniczak K. Wolna-Kubicka WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] 2005r. Wojewoda działając na zasadzie art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 103a ust. 4 ustawy z dnia 04 lutego 1994r. -Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. nr 21 poz. 96 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Starosty T. z dnia [...] 2005r. (sygn. [...]) w sprawie wyjaśnienia wątpliwości co do treści punktu 2 decyzji Starosty T. z dnia [...] 2005 r. (sygn. [...]) dotyczącego wykonania zabezpieczenia wyrobiska przed stwarzaniem zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi i zwierząt poprzez jego ogrodzenie, oznakowanie tablicami informującym i o głębokich wykopach i zakazie wstępu oraz poprzez złagodzenie nachylenia skarp wyrobiska minimum do kąta naturalnego zsypu - do czasu przystąpienia do prac rekultywacyjnych przez właścicieli działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w miejscowości R.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, iż postanowieniem tym Starosta T. wyjaśnił, na podstawie art. 113 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wątpliwości co do treści punktu 2 jego decyzji z dnia [...] 2005 roku (sygn. [...])

Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła strona, tj. A. i M. P., podnosząc, że wyrobisko pożwirowe, którego są właścicielami, wykracza poza obszar działki stanowiącej ich własność jak również, że część skarp położona jest poza granicą działek.

Wojewoda wskazał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało na żądanie A. i M. P., zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2005r. W piśmie tym podnieśli oni bowiem, iż treść pkt. 2 decyzji Starosty T. z dnia [...] r. ([...]) jest dla nich niejasna i nie został określony sposób wykonania wskazanych w tym orzeczeniu prac. W punkcie tym - zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 z późniejszymi zmianami) - właściciele działek zostali zobowiązani do zabezpieczenia wyrobiska poprzez jego ogrodzenie, oznakowanie tablicami informującymi o głębokich wykopach i zakazie wstępu oraz poprzez złagodzenie nachylenia skarp wyrobiska do kąta naturalnego zsypu. W treści w/w decyzji został wyznaczony termin wykonania powyższych zobowiązań do dnia [...] maja 2005 roku. Od wydanej decyzji A. i M. P. nie wnieśli odwołania.

W dniu [...] czerwca 2005 roku została przeprowadzona kontrola w terenie, z której sporządzono protokół. Celem było sprawdzenie wykonania zobowiązań wyznaczonych w decyzji Starosty T. z dnia [...] 2005 roku, sygn. [...]. W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono tylko częściowe wykonanie nałożonych na Państwo A. i M. P. zobowiązań.

Zgodnie z art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2000 roku Nr 110, poz. 468 z późniejszymi zmianami), Starosta T. upomnieniem z dnia [...] czerwca 2005 roku wezwał Państwo A. i M. P. do wykonania obowiązku nałożonego w decyzji z dnia [...] r., w terminie do dnia [...] lipca 2005 roku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na powyższe upomnienie A. i M. P. wnieśli pismo w dniu [...] lipca 2005 roku, które stanowiło podstawę faktyczną wydania zaskarżonego postanowienia. W opinii organu odwoławczego zaskarżone postanowienie znajduje oparcie w przepisach powołanych w jego podstawie prawnej i wyjaśnia wątpliwości wyrażone w tym piśmie.

W skardze na powyższą decyzję A. i M. P. zarzucili postanowieniu Starosty T. z dnia [...]r., iż zaniżenie skarp do wskazanego kąta nachylenia (33-37%) nie jest stosowane w praktyce na terenie na którym zlokalizowane są przedmiotowe działki. Nadto argumentowali, iż nie jest możliwe wykonanie żądanego przez Starostę ogrodzenia całego żwirowiska, albowiem zasięgiem przekracza ono teren działek należących do skarżących. Wyrazili także pogląd, iż niesłusznie odstąpiono od wyłączenia ze sprawy P. W., którego zdaniem skarżących zachowanie i decyzje nie były obiektywne. W konsekwencji wnieśli o uchylenie postanowienia Starosty T. z dnia [...]r. nr [...].

Z uwagi na zmianę przepisów o właściwości organów (Art. 103a ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze uchylony z dniem 1 stycznia 2006r. przez art. 8 pkt 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej -Dz.U.05.175.1462) odpowiedzi na skargę udzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Argumentowało w niej, iż postanowieniem z dnia [...]r. wyjaśniono jedynie pojęcie kąta naturalnego zsypu w oparciu o literaturę techniczną, natomiast sam obowiązek złagodzenia skarp został nałożony decyzją ostateczną Starosty T. z dnia [...] r. Natomiast odnosząc się do punktu 2 tej decyzji organ wskazał, iż zarówno z decyzji jak i z uzasadnienia wynika, iż skarżących zobowiązano do ogrodzenia wyrobiska znajdującego się na nieruchomości będących własnością A. i M. P., zatem treść punktu 2 postanowienia Starosty T. z dnia [...]r. - zdanie: "ogrodzenie musi obejmować cały teren wyrobiska" należy odnosić do tej decyzji. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga w części okazała się zasadna.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Prawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) Z treści tego przepisu wynika, iż organ administracji publicznej, który wydał decyzję na żądanie strony wyjaśnia w drodze postanowienia wątpliwości co do treści decyzji. Podkreślenia wymaga jednak, iż wykładnia decyzji dokonana w trybie art. 113 § 2 k.p.a. nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji (NSA wyrok z dnia 24 września 1999 r. -1 SA 14/99, LEX nr 48 752). Organ nie może też składać wyjaśnień co do tego, jak ma być rozumiana wydana przez niego decyzja, gdy z jej treści, a w szczególności z jej rozstrzygnięcia, da się w sposób niebudzący wątpliwości wywieść inne jej znaczenie (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005.). Nie ulega także wątpliwości zatem, iż zażalenie na postanowienie w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości nie może skutecznie kwestionować obowiązków nałożonych w pierwotnej decyzji, której tyczy się postanowienie wyjaśniające jej treść. W konsekwencji zatem skoro decyzja Starosty T. nr [...] z dnia [...]r. jest ostateczna i nie została wzruszona także w trybie środków nadzwyczajnych poza rozważaniami sądu w niniejszej sprawie jest merytoryczna ocena nałożonych tą decyzją obowiązków. Kontrola Sądu może być w tej sytuacji jedynie dotyczyć oceny zgodności z prawem postanowienia Starosty T. z dnia [...]r. oraz decyzji Wojewody w świetle treści art. 113§ 2 Kpa.

Zgodnie z dyspozycją tego przepisu w niniejszej sprawie organ winien wyjaśnić A. i M. P. wątpliwości przez nich wyrażone co do sposobu wykonania obowiązków nałożonych pierwotną decyzją z [...]. W swym wniosku z dnia [...] lipca 2005r. wyrazili oni bowiem wątpliwości co do sposobu wykonania ogrodzenia, zaznaczając, iż powierzchnia żwirowiska jest większa niż powierzchnia ich działek, oraz zwrócili się o wyjaśnienie pojęcia "kąta naturalnego zsypu". Wydane w wyniku tego postanowienie Starosty T. z [...]r. w punkcie pierwszym w sposób jednoznaczny i wyczerpujący wyjaśnia pojęcie "kąta naturalnego zsypu", czego z resztą w odwołaniu jak też w późniejszej skardze A. i M. P. nie kwestionowali. Natomiast w punkcie drugim postanowienia Starosta T. określił sposób wykonania ogrodzenia wyrobiska, zaznaczając, iż musi ono obejmować cały jego teren. W tym zakresie należy uznać rację skarżących, iż postanowienie to nie rozwiązuje w sposób jednoznaczny wątpliwości wyrażonych we wniosku A i M P. z dnia [...] lipca 2005r., albowiem nie wyjaśnia w jaki sposób należy dokonać ogrodzenia terenu, którego wnioskodawcy nie są wyłącznymi właścicielami. Decyzja Wojewody z dnia [...]r. nie odnosi się natomiast w ogóle do tej kwestii, przy czym organ II-ej instancji całkowicie pominął argumenty wyrażone w odwołaniu strony. Faktyczne wyjaśnienie nastąpiło dopiero w odpowiedzi na skargę udzielonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Oczywiste jest jednak, iż pismo to nie może zastępować orzeczenia administracyjnego czy też go uzupełniać.

Warunki jakim powinna odpowiadać prawidłowo sporządzona decyzja administracyjna zawarte zostały w art. 107 Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Decyzja taka winna zatem zawierać miedzy innymi uzasadnienie faktyczne. Przy czym podkreślenia wymaga, iż Wojewoda jako organ II-ej instancji rozpatrywał sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Musi zatem odnieść się do żądań i argumentów strony zawartym we wniosku jak i w odwołaniu a następnie dać temu odpowiedni wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji. Pominięcie w zaskarżonym orzeczeniu zasadniczych elementów istotnych dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego w trybie art. 113 §2 Kpa - tj faktyczny brak wyczerpującego wyjaśnienia wskazanej przez stronę wątpliwości -stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym (art. 107 §3 Kpa) w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy decyzja Wojewody w przedmiotowej sprawie jako wydana z takim naruszeniem prawa nie mogła ostać się w obrocie prawnym.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II - ej instancji w sposób wnikliwy odniesie się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu na postanowienie Starosty T. z dnia [...]r.

Sąd za nieuzasadnione uznał natomiast pozostałe zarzuty wyrażone w skardze. Jak wskazano już wyżej poza oceną sądu pozostaje sam fakt nałożenia określonych obowiązków decyzją ostateczną Starosty T. z dnia [...]r., a więc argumenty zmierzające do wykazania niecelowości zaniżania skarp jako polemika z merytorycznym rozstrzygnięciem decyzji nie mogły zasługiwać na uwzględnienie. Bez wpływu na wynik niniejszego postępowania sądowo - administracyjnego pozostały także zarzuty związane z udziałem w sprawie P. W. Należy w tym miejscu zauważyć, iż przyczyny wyłączenia pracownika określone zostały w art. 24 Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Słusznie orzekł organ II instancji, iż nie wykazano zaistnienia okoliczności stwarzających konieczność wyłączenia tego pracownika z postępowania. Skarżący przy tym przekonująco również nie uprawdopodobnili istnienia innych niż wskazane w art. 24 §1 Kpa okoliczności stwarzających wątpliwości co do bezstronności tego pracownika.

Reasumując oceniając, iż zaskarżona decyzja narusza prawo z przyczyn wyżej wskazanych, Sąd uchylił w konsekwencji zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), orzekając jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 powołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

W przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono z

mocy art. 152 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi.

/-/ Sz. Widłak /-/ M. Ławniczak -/ K. Wolna-Kubicka