Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 522/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2021 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga T. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 kwietnia 2020 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając z urzędu, w dniu 6 marca 2019 r. przeprowadził kontrolę utrzymania budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [..] obręb [.] w R. przy ul. L., którego współwłaścicielem jest, jak ustalił, T. K. – W. Podczas kontroli tej, przeprowadzonej z udziałem skarżącej, organ ustalił, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest nieodpowiedni i budzi wątpliwości organu nadzoru, gdyż: konstrukcja dachu - krokwie, słupy, deskowanie – są silnie zawilgocone, noszą ślady grzyba; dach dwuspadowy kryty papą – posiada liczne ubytki papy na obu połaciach; opierzenie – rynny – nie mają pasów nadrynnowych, nie mają rynien od strony południowej i północnej; na ścianach zewnętrznych od strony północnej widoczne są ubytki muru, występują zlasowane pustaki żużlobetonowe i z betonu komórkowego; kominy ponad dachem nadają się do przemurowania; wewnątrz budynku na parterze, części zamieszkałej przez skarżącą, występuje silne zawilgocenie ścian w 3 pokojach, kuchni i łazience; brak jest wentylacji we wszystkich pomieszczeniach; nieodpowiedni jest stan techniczny okien zespolonych (drewnianych). Ponadto, organ ustalił, że budynek wyposażony jest w instalację elektryczną, wodociągową z sieci, kanalizacyjną z sieci, gaz sieciowy (kuchenka gazowa), ogrzewanie etażowe (paliwo stałe - węgiel) a poddasze budynku jest nieużytkowane. Według oświadczenia skarżącej pierwotny budynek mieszkalny jednorodzinny był budynkiem parterowym, który został wzniesiony w latach 60. XX wieku jako samowola budowlana. Po jego zalegalizowaniu, Naczelnik Miasta udzielił w 1976 r. pozwolenia na jego rozbudowę od strony południowej o 2 pokoje i korytarz, zaś w 1979 r. udzielił pozwolenia na budowę poddasza. Podczas kontroli skarżąca przedłożyła odpis aktu zgonu (tłumaczony z języka [..]) J. P., drugiej współwłaścicielki nieruchomości, która zmarła w kwietniu 1988 r. w T. Skarżąca podpisała protokół kontroli bez dodatkowych uwag.

W konsekwencji dokonanych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2019 r. nakazał T. K. – W. dostarczyć, w terminie do dnia 31 października 2019 r., ocenę stanu technicznego instalacji i urządzeń gazowych, elektrycznych i przewodów kominowych w tym budynku. Postanowienie to zostało jednakże uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2019 r. a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 października 2019 r. nakazał przeprowadzenie, w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r., kontroli w przedmiotowym budynku oraz dostarczenie do siedziby organu, w terminie do dnia 15 stycznia 2020 r., protokołów pokontrolnych z wyżej wymienionych kontroli. Następnie, działając w trybie art. 154 k.p.a., organ I instancji decyzją z dnia 4 listopada 2019 r. zmienił swoją decyzję z dnia 25 października 2019 r. i nakazał T. K. – W. przeprowadzenie kontroli, w terminie do dnia 31 grudnia 2019 r., w przedmiotowym budynku oraz dostarczenie do siedziby organu, w terminie do dnia 15 stycznia 2020 r., protokołów pokontrolnych z wyżej wymienionych kontroli. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 stycznia 2020 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia 25 października 2019 r., z uwagi na to, że decyzja ta była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność miała charakter trwały, ponieważ w decyzji tej (sentencji) nie została wskazana osoba, która powinna wykonać nałożony tą decyzją obowiązek. Dalej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 lutego 2020 r. uchylił w całości decyzję z dnia 4 listopada 2019 r. i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 28 lutego 2020 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1133) oraz art. 62 ust. 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 2170), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T. K. – W. przeprowadzić w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [..] obręb [..] w R. przy ul. L.:

1. kontrolę elementów budynku i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,

2. kontrolę stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia (kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów),

3. kontrolę instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych);

oraz dostarczyć do siedziby organu, w terminie do dnia 29 maja 2020 r., protokoły pokontrolne z wyżej wymienionych kontroli.

Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że decyzja ta ma charakter dowodowy, ponieważ jej celem jest wyłącznie przedstawienie materiału dowodowego, który w następstwie i w zależności od ujawnionych okoliczności może posłużyć do kolejnych działań w celu doprowadzenia obiektu do właściwego stanu technicznego. Z kolei, przedłożony do wykorzystania wyciąg opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. M. Z. w zakresie stanu techniczno - użytkowego zabudowy przy ul. L. w R. przygotowany na potrzeby Sądu Okręgowego, sporządzony w nieokreślonym czasie, składa się ze zwięzłego opisu elementów budynku bez ich oceny stanu technicznego oraz orzeczenia, że budynek jest w średnim stanie technicznym, wymaga podjęcia dalszych prac remontowych, a jakość materiałów budowlanych oraz standard prac budowlanych jest na niskim poziomie - nie jest adekwatny do zakresu i przedmiotu postępowania w trybie nadzoru budowlanego. Ponadto, do przedłożonego wyciągu opinii biegłego nie załączono uprawnień budowlanych autora opinii, zatem nie można stwierdzić w jakim zakresie autor opinii posiada uprawnienia budowlane, a co więcej na dzień sporządzania niniejszej decyzji mgr inż. M. Z. nie jest członkiem żadnej z izb inżynierów budownictwa.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając jej naruszenie art. 123 § 1, art. 62 ust. 3 i art. 83 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, poprzez niewłaściwe zastosowanie i domagając się jej uchylenia, ewentualnie przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wskazała, że organ I instancji nie ustalił, kto jest właścicielem spornej nieruchomości i decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną postępowania. Ponadto, ustalenia organu I instancji nie opierają się na zbadaniu obecnego stanu obiektu oraz nie odnoszą się do sytuacji finansowej strony postępowania. Organ nie wyjaśnił przy tym, czy w sprawie występują uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku i instalacji oraz urządzeń gazowych, elektrycznych i przewodów kominowych.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 29 kwietnia 2020 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) a także art. 62 ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z poźn. zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego:

1. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lutego 2020 r. w całości;

2. nakazał skarżącej, w terminie do dnia 31 lipca 2020 r., przeprowadzić w przedmiotowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym:

a) kontrolę elementów budynku i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,

b) kontrolę stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia (kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów),

c) kontrole instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych

i wentylacyjnych)

oraz dostarczyć do siedziby organu I instancji, w terminie do dnia 31 sierpnia 2020 r., protokoły pokontrolne z wyżej wymienionych kontroli.

Uzasadniając wydaną decyzję, organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki dające podstawy do zastosowania przepisu art. 62 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje bowiem, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest nieodpowiedni, co potwierdzają m.in. silnie zawilgocona konstrukcja dachu (krokwie, słupy, deskowanie), liczne ubytki papy na obu połaciach dachu, widoczne ubytki muru (ściany zewnętrzne od strony północnej), kominy ponad dachem do przemurowania, czy też brak wentylacji we wszystkich pomieszczeniach. Organ odwoławczy zaznaczył również, że właścicielem przedmiotowego budynku jest obecnie T.K. – W. a współwłaścicielka nieruchomości J. P. nie żyje. W konsekwencji, nałożenie na skarżącą obowiązku przeprowadzenia kontroli w trybie przepisu art. 62 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane oraz obowiązku dostarczenia protokołów pokontrolnych było prawnie uzasadnione. Ponadto, organ odwoławczy zgodził się z oceną organu I instancji, że przedłożony do akt wyciąg opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. M. Z. w zakresie stanu techniczno-użytkowego zabudowy przy ul. L. w R. nie jest adekwatny do zakresu i przedmiotu postępowania w trybie nadzoru budowlanego.

Jednocześnie, organ odwoławczy zauważył, że w aktach sprawy strona zobowiązana występuje jako "T. K. – W." i jako "T. W.". W sentencji decyzji z dnia 28 lutego 2020 r. organ I instancji wskazał jako stronę zobowiązaną T. K. - W. Tymczasem, w ocenie organu odwoławczego, jako strona zobowiązana powinna zostać wskazana T. W., co znajduje potwierdzenie w zapisach księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości, treści zażalenia i odwołań, czy też pism Sądu Okręgowego. Wobec powyższego oraz mając na uwadze fakt, że w toku postępowania w trybie odwoławczym upłynął częściowo termin przewidziany na przeprowadzenie kontroli w trybie przepisu art. 62 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane oraz na dostarczenie protokołów pokontrolnych organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w decyzji.

Organ odwoławczy wskazał przy tym, że wydana przez niego decyzja nie narusza przepisu art. 139 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy zmodyfikował rozstrzygnięcie jedynie w zakresie terminów wykonania nałożonych obowiązków oraz doprecyzował dane strony zobowiązanej.

Odnosząc się do argumentów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że nie mogły one mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. W świetle bowiem całokształtu przepisów art. 61 i następne ustawy - Prawo budowlane (rozdział 6 - Utrzymanie obiektów budowlanych) trudna sytuacja życiowa lub finansowa nie zwalnia właściciela obiektu budowlanego (w tym budynku mieszkalnego jednorodzinnego) z obowiązku dbania o stan techniczny tego obiektu. Właściciel obiektu budowlanego musi mieć świadomość, że w przypadku nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu organ nadzoru budowlanego ma podstawy do interwencji w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane. W przeciwieństwie do przepisu art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego przepisu art. 62 ust. 3 tej ustawy nie jest uzależnione od wykazania, że w sprawie występują "uzasadnione wątpliwości" co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Dla zastosowania przepisu art. 62 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane wystarczające jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego (w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy), że stan techniczny obiektu budowlanego lub jego części jest nieodpowiedni, mogący spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.

We wniesionej do Sądu skardze skarżąca zaskarżyła punkt 2 decyzji organu odwoławczego, domagając się jego uchylenia. W ocenie skarżącej, decyzja organu odwoławczego w tym zakresie wydana została bowiem z naruszeniem:

- art. 62 ust. 3 w zw. z art. 61 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nałożeniu obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej wyłącznie na skarżącą, podczas gdy obowiązkiem organu było nałożenie tegoż obowiązku na wszystkich współwłaścicieli budynku;

- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 62 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, objawiające się błędnym przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie - w ocenie organu - z uwagi na wystąpienie stanu technicznego obiektu budowlanego, mogącego spowodować zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia niezbędnym jest przedstawienie przez skarżącą ekspertyzy stanu technicznego obiektu, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że bezzasadnym jest nakładanie obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku przy ulicy L., bowiem organ administracji publicznej dysponuje dowodowo relewantnymi dokumentami.

Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy nie wykazał w jaki sposób stwierdzone przez organ nieprawidłowości, niekwestionowane przez skarżącą, mogą spowodować potencjalne niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia oraz pozostają w hipotetycznym związku kauzalnym. Skarżąca podkreśliła ponadto, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej.

W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację, przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 kwietnia 2020 r. nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit a – c p.p.s.a., a więc z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji stanowił przepis art. 62 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.

Przepis art. 62 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane stanowi zaś, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli:

1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego:

a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,

b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska,

c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych);

2) okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;

3) okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m2; osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić organ nadzoru budowlanego o przeprowadzonej kontroli;

4) bezpiecznego użytkowania obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 pkt 2;

4a) w przypadku zgłoszenia przez osoby zamieszkujące lokal mieszkalny znajdujący się w obiekcie budowlanym o dokonaniu nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszeń, powodujących, że nie są spełnione warunki określone w art. 5 ust. 2.

Przepis art. 62 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane zawiera katalog możliwych reakcji organu na stwierdzony zły stan techniczny obiektu.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że w Rozdziale 6 ustawy - Prawo budowlane (Utrzymanie obiektów budowlanych) ustawodawca w art. 61 sformułował generalną zasadę, zgodnie z którą to na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego spoczywa ciężar należytej dbałości o jego stan techniczny i wizualny. Wskazane podmioty mają zatem prawnie określony obowiązek po pierwsze, utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy, po drugie zapewniania, dochowując należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Zgodnie ze wskazanymi przepisami to właściciel lub zarządca nieruchomości ma sam, bez potrzeby stosowania przymusu państwowego, dbać o należący do niego (lub przez niego zarządzany) obiekt budowlany, tak aby nie powodował on - ogólnie mówiąc - zagrożeń dla otoczenia i osób korzystających. Nad prawidłowym wykonaniem obowiązków ciążących na zobowiązanych podmiotach państwo sprawuje kontrolę poprzez organy nadzoru budowlanego. I choć ustawodawca kładzie nacisk przede wszystkim na dobrowolność wykonywania obowiązków przez właścicieli/zarządców obiektów budowlanych, licząc na ich rozwagę i odpowiedzialność w tym zakresie, to jednak możliwość władczego działania organów jest dopełnieniem całego systemu nadzoru nad stanem technicznym obiektu, czyniąc go kompletnym poprzez umożliwienie organom przymuszenia danego podmiotu do działań zgodnych z prawem w celu wyeliminowania powstałych uchybień, mogących powodować określone zagrożenia dla dóbr chronionych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1250/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Władcze działanie organu w tym zakresie reguluje właśnie przepis art. 62 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, który przyznaje organowi nadzoru budowlanego zarówno uprawnienie do nakazania przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1, jak i uprawnienie do nakazania przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. W orzecznictwie sądowoadministarcyjnym wskazuje się przy tym, że dopuszczalne jest określenie w decyzji obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego jednocześnie rozstrzyga o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia kontroli. Jeżeli zaś zachodzi potrzeba dostarczenia samej ekspertyzy, to organ orzeka o tym w drodze postanowienia. Natomiast, orzeczenie wyłącznie o nakazie przeprowadzenia kontroli powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1657/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Z kolei, przesłanką do skorzystania przez organ nadzoru budowlanego z uprawnienia wynikającego z art. 62 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane jest – stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.

Zauważyć przy tym trzeba, że w celu zastosowania tej normy organy mają zatem ustalić nieodpowiedni stan techniczny (nieodpowiedni a więc niezgodny z przepisami prawa, normami budowlanymi, technicznymi, itd.) i powiązać go z zagrożeniem dla co najmniej jednego z dóbr chronionych wymienionych w tym przepisie. Nie jest zaś w tym przypadku wymagane wykazanie i udowodnienie złego stanu budynku (w rozumieniu wskazania przyczyny jego powstania) a wyłącznie stwierdzenie złego stanu technicznego mogącego zagrażać dobrom chronionym. Nie jest wymagane wykazanie, że dobro chronione jest już zagrożone, a że zagrożone być może (nawet potencjalnie) (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 346/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 62 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane ma charakter prewencyjny, gdyż stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, o jakim w nim mowa, jest stanem hipotetycznym, na co wyraźnie wskazuje użyty w przepisie termin "mogącego spowodować" a nie "powodującego". Dodać należy, że nie ma znaczenia, czy już zaistniał bezpośredni stan zagrożenia ze strony znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym obiektu budowlanego. Na wydanym nakazie wystarczające jest stwierdzenie organu nadzoru budowlanego, że stan obiektu może stworzyć takie zagrożenie chociaż jednego z wymienionych, powyższych dóbr (zob. E. Janiszewska-Kuropatwa, Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2013, str. 640). Dopiero dalsze ewentualne postępowanie oparte o wiedzę specjalistyczną powinno wykazać czy takie niebezpieczeństwo faktycznie zachodzi (stanowiłoby to podstawę do zakazu użytkowania obiektu) czy też po wykonaniu określonych prac, obiekt ten może być bezpiecznie użytkowany (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1431/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie, podzielić należy stanowisko orzekających w sprawie organów, że stan techniczny budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [..] obręb [..] w R. przy ul. L., może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Wnioski takie wynikają z protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 6 marca 2019 r. i potwierdza je załączona do niego dokumentacja. W protokole tym wskazano bowiem, że stan techniczny przedmiotowego budynku jest nieodpowiedni i budzi wątpliwości organu nadzoru, gdyż: konstrukcja dachu - krokwie, słupy, deskowanie – są silnie zawilgocone, noszą ślady grzyba; dach dwuspadowy kryty papą – posiada liczne ubytki papy na obu połaciach; opierzenie – rynny – nie mają pasów nadrynnowych, nie mają rynien od strony południowej i północnej; na ścianach zewnętrznych od strony północnej widoczne są ubytki muru, występują zlasowane pustaki żużlobetonowe i z betonu komórkowego; kominy ponad dachem nadają się do przemurowania; wewnątrz budynku na parterze, części zamieszkałej przez skarżącą, występują silne zawilgocenie ścian w 3 pokojach, kuchni i łazience; brak jest wentylacji we wszystkich pomieszczeniach; występuje nieodpowiedni stan techniczny okien zespolonych (drewnianych).

Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organów, uznając jednocześnie, że wykazały one w sposób wystarczająco przekonujący związek pomiędzy niewątpliwie nieodpowiednim stanem technicznym obiektu a wynikającym z niego możliwym zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzi. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że stwierdzone w niniejszej sprawie wady obiektu budowlanego mogą takie zagrożenie spowodować. Ponadto, stan techniczny obiektu został ustalony podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji przy udziale skarżącej i nie był przez nią kwestionowany. W tym miejscu podkreślić należy, że, jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgromadzony w aktach sprawy protokół oględzin oraz zdjęcia obiektu w zupełności wystarczają do uznania, że zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, z uwagi na stan obiektu budowalnego występuje (por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2675/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei, jak słusznie wskazały orzekające w sprawie organy, przedłożony do akt wyciąg opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego mgr inż. M. Z. w zakresie stanu techniczno - użytkowego zabudowy przy ul. L. w R. przygotowany na potrzeby Sądu Okręgowego nie mógł stanowić dowodu na ustalenie stanu technicznego obiektu w niniejszej sprawie. Przede wszystkim bowiem sporządzony on został w nieokreślonym czasie. Ponadto, składa się ze zwięzłego opisu elementów budynku bez ich oceny stanu technicznego oraz orzeczenia, że budynek jest w średnim stanie technicznym, wymagający podjęcia dalszych prac remontowych, a jakość materiałów budowlanych oraz standard prac budowlanych jest na niskim poziomie. Co więcej, do przedłożonego wyciągu opinii biegłego nie załączono uprawnień budowlanych autora opinii, a na dzień wydawania przez orzekające w niniejszej sprawie organy decyzji, mgr inż. M. Z. nie jest członkiem żadnej z izb inżynierów budownictwa.

Tym samym, wbrew twierdzeniom skargi, organy administracji zebrały w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, dokonały jego wszechstronnej oceny i ustaliły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności a stwierdzony stan faktyczny uprawniał do zastosowania dyspozycji art. 62 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane.

Jednocześnie, wszystkie nałożone przez organ odwoławczy decyzją z dnia 29 kwietnia 2020 r. obowiązki znajdują swoje odbicie w treści art. 62 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, co potwierdza przywołana powyżej treść tego przepisu.

Ponadto, obowiązki te prawidłowo nałożone zostały decyzją organu odwoławczego na skarżącą. Z protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 6 marca 2019 r. wynika bowiem, że skarżąca jest współwłaścicielką przedmiotowego obiektu a druga z współwłaścicielek J. P. zmarła w kwietniu 1988 r. w T. Odpowiedni nakaz w zakresie przeprowadzenie kontroli musi być skierowany do podmiotu określonego w art. 61 ustawy – Prawo budowlane (zob. Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), LEX 2019). Zgodnie zaś z tym przepisem adresatem decyzji dotyczących prawidłowego utrzymania obiektów budowlanych może być właściciel obiektu budowlanego lub zarządca obiektu. Obowiązek określony w decyzji winien być nałożony na ten podmiot, który w chwili rozstrzygania sprawy sprawuje zarząd obiektem i na mocy przepisów lub umowy zobowiązany jest do utrzymywania przedmiotowego obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 720/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Adresatem obowiązków z art. 62 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane w przypadku istniejącego obiektu, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 439/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotnie, w orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku współwłasności obowiązki powinny być nakładane na wszystkich współwłaścicieli i wymóg ten dotyczy z całą pewnością decyzji wydawanych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Natomiast zaskarżona decyzja, wydana na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, ma w istocie charakter dowodowy, jako że dopiero po jej wykonaniu i dostarczeniu wyników stosownych kontroli organ oceni rzeczywisty stan techniczny obiektu. W takim przypadku możliwe jest, w ocenie Sądu, skierowanie decyzji wyłącznie do jednego współwłaściciela, jeżeli zachodzą szczególne okoliczności, a taką jest w niniejszej sprawie śmierć drugiej współwłaścicielki, która miała miejsce wiele lat temu. Wyjaśnić przy tym należy, że w takiej sytuacji współwłaściciel nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzania kontroli wynikającego z art. 62 Prawa budowlanego.

Z kolei, wskazywana przez skarżącą zła sytuacja finansowa nie może stanowić podstawy do zwolnienia jej z nałożonego na nią na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane obowiązku. Skarżąca, wskazując na obciążenia finansowe związane z potrzebą przeprowadzenia zleconej kontroli, nie dostrzega potrzeby udzielenia odpowiedzi na pytanie, kto weźmie odpowiedzialność w razie ewentualnego zaistnienia zdarzenia zagrażającego zdrowiu lub życiu ludzi, jaki może choć nie musi wyniknąć z niewłaściwego stanu technicznego obiektu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 346/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., wniesioną w niniejszej sprawie skargę jako bezzasadną, oddalił.

Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) stanowi zaś, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nadto, w dniu 19 października 2020 r. Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydał zarządzenia nr 49/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz niemożność przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.