Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1258/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 24, art. 27, art. 145 par. 1, art. 147, art. 150, art. 151
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia 17 czerwca 2014 r., znak: [...].


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 17 czerwca 2014r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 3, art 147, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa po rozpoznaniu sprawy z wniosku A. G. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 9 kwietnia 2014 r, znak: [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 7 września 2010 r, znak: [...], odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 9 kwietnia 2014 r, znak: [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z 12 maja 2014 r. A. G. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 9 kwietnia 2014 r, znak: [...] odmawiającą, w trybie wznowienia, uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 7 września 2010 r, znak: [...]. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. podnosząc, że w sprawie tej w składzie orzekającym brali udział członkowie: K. L. i W. W., którzy orzekali również w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją z 7 września 2010 r

Ustosunkowując się do powyższego Kolegium podało, że w orzecznictwie panuje od lat ugruntowany jednolity pogląd, iż przepis art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze k.p.a., ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 tego kodeksu - tj. wszczętym w wyniku wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2007 r, sygn. akt II GPS 2/2006). Pogląd ten Kolegium podzieliło. Wyłączenie członka Kolegium znajduje bowiem uzasadnienie w tym, że zarówno decyzja wydana przez samorządowe kolegium odwoławcze w pierwszej instancji jak i decyzja wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, są tożsame przedmiotowo i podmiotowo. Przepis ten nie ma jednak zastosowania w trybach nadzwyczajnych postępowania, jakimi są postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oraz postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. W trybie zwyczajnym (odwoławczym) kontroli decyzji oraz w trybach nadzwyczajnych, brak jest bowiem tożsamości przedmiotowej i podmiotowej rozstrzyganych spraw.

Zatem w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania - będącym postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, a zakończonym decyzją z 9 kwietnia 2014 r, nie zachodzi tożsamość przedmiotowa z postępowaniem zwyczajnym jakim było postępowanie odwoławcze prowadzone przed Kolegium, a zakończone decyzją ostateczną z 7 września 2010 r, kontrola decyzji w trybie nadzwyczajnym ograniczona jest bowiem wyłącznie do określonych w przepisach prawa przesłanek. Oznacza to, że członkowie etatowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w osobach K. L. i W. W., nie podlegali wyłączeniu na zasadzie z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z 7 września 2010 r.

Pogląd taki wynika również z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 lutego 2014 r, sygn. II SA/Kr 1300/13, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przesądził, iż w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie w przedmiocie nieważności decyzji, mogą orzekać ci sami członkowie kolegium którzy brali udział w postępowaniu odwoławczym.

A. G. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie ww. sprawy, zarzucając decyzji naruszenie art. 145 § 3 k.p.a. Wnioskodawca nie zgodził się z poglądem wyrażonym w decyzji Kolegium.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 14 lipca 2014 r, znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 145 § 1 pkt 3, art. 147, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze k.p.a., nie ma zastosowania w trybach nadzwyczajnych tj. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oraz postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania. W trybach nadzwyczajnych, brak jest bowiem przedmiotowej tożsamości sprawy z trybem zwykłym (odwoławczym). Inny jest zakres rozpatrzenia sprawy pod względem przesłanek nieważności czy wznowienia postępowania, a inny w trybie odwoławczym, w którym przedmiotem postępowania jest merytoryczne załatwienie sprawy, wynikającej z żądania strony.

Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że członkowie etatowi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w osobach K. L. i W. W., nie podlegali wyłączeniu na zasadzie z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z 7 września 2010 r. Prawidłowo Kolegium, w zaskarżonej decyzji doszło do przekonania, że w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania, zakończonym decyzją z 9 kwietnia 2014 r., nie zachodzi tożsamość z postępowaniem odwoławczym, w wyniku którego wydana została decyzja z 7 września 2010 r. Słuszny jest bowiem pogląd, że kontrola decyzji w trybie nadzwyczajnym ograniczona jest wyłącznie do wymienionych w przepisach prawa przesłanek.

Kolegium podzieliło także pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 lutego 2014 r, sygn. II SA/Kr 1300/13 .

Jednocześnie wskazało, że przeprowadzona w sprawie analiza materiałów dowodowych nie wykazała, że w sprawie zachodzą inne przesłanki wznowienia postępowania określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do podniesionej we wniosku A. G. z 12 maja 2014 r. kwestii zastosowania nieprawidłowej podstawy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z 9 kwietnia 2014 r, znak: [...], Kolegium zauważyło, iż postanowieniem z 10 lutego 2014 r. ([...]) wezwało A. G. do sprecyzowania wniosku poprzez podanie, która z przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania. Kolegium w postanowieniu tym poinformowało, że z wniosku z 3 lutego 2014 r. o wznowienie postępowania wynikają podstawy wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. A. G. jednakże nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie, przeto jako podstawy wznowienia wskazane we wniosku przyjęto przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Kolegium zauważyło również, że w decyzji z 9 kwietnia 2014 r. wskazało jednoznacznie, że analiza zgromadzonych w sprawie materiałów pozwoliła stwierdzić, że nie zachodzi żadna z przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1, art. 145a oraz art. 145b k.p.a.

A. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], domagając się jej uchylenia jak i poprzedzającej ją decyzji z 17 czerwca 2014 r. Wniósł o dopuszczenie dowodów znajdujących się w aktach sprawy znak:

[...] tj. postanowienia Sądu Rejonowego w T. z [...] grudnia 2013 r. sygn. akt II [...] oraz zeznań rzeczoznawcy majątkowego w tej sprawie J. W. z 30 lipca 2013 r. który wykonał operat szacunkowy.

W uzasadnieniu skarżący podał, że ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 7 września 2010 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z 27 lipca 2010 r. [...] została ustalona opłata od wzrostu nieruchomości w kwocie 7 602,60 zł. Wyrokiem z 21 grudnia 2010 r, sygn. akt II SA/Kr 1173/10 WSA w Krakowie oddalił skargę. Skarżący wskazał, że mając wątpliwości co do rzetelności w ustaleniu renty planistycznej i zaniedbań organu l instancji i rzeczoznawcy majątkowego zgłosił wniosek do Prokuratury Rejonowej w T. o ściganie osób które nie dopełniły obowiązku w rzetelnym ustaleniu opłaty planistycznej. Postanowieniem Sądu Rejonowego w T. Wydział II Karny z [...] grudnia 2013 r., sygn. akt: [...] Sąd odmówił wszczęcia śledztwa motywując, że czyny karalne można dopuścić się wyłącznie umyślnie. Jednocześnie stwierdził,, że pracownik Urzędu Gminy w [...] J. K. który prowadził postępowanie w ustaleniu renty planistycznej i rzeczoznawca majątkowy J. W. dopuścili się błędu. Rzeczoznawca majątkowy w operacie szacunkowym stan faktyczny obszaru 1 .KDW podał fałszywy czyli 20 m/2, a rzeczywisty obszar to 200m/2. Potwierdził to w zeznaniu z 30 lipca 2013 r. Rzeczoznawca majątkowy stwierdził że operat szacunkowy jest błędny, a opłata planistyczna powinna być niższa.

Opierając się na w/w dowodach w dniu 3 lutego 2014 r. skarżący wniósł wniosek o wznowienie postępowania z art 145 § 1 k.p.a. zakończonego decyzją ostateczną SKO w [...] z 7 września 2010 r, znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 27 lipca 2010 r. Po rozpatrzeniu wniosku, SKO decyzją z 9 kwietnia 2014 r, znak: [...] odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 7 września 2010 r. SKO rozpatrzyło wniosek pod katem art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., a nie zgodnie z podstawą wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Skład orzekający SKO rozpoznając wniosek z 3 lutego 2014 r. w osobach: K. L., W. W. nie dostrzegł, że na podstawie art. 24 § 1 pkt. 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 27 § 1a k.p.a. są wyłączeni w orzekaniu przedmiotowego wniosku ponieważ brali udział w wydaniu ostatecznej decyzji z 7 września 2010 r. sygn.: [...]. W ocenie skarżącego takie postępowanie orzekających K. L. i W. W. można postrzegać jako chęć bycia "sędzią we własnej sprawie", co w rezultacie może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. Dla poparcia swojego poglądu o zasadności wyłączenia ww. osób od rozpoznania sprawy i zaistnienia w związku z tym przesłanki wznowieniowej skarżący odwołał się do wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 21 listopada 2013, sygn. akt SA/Go 662/13, wyroku WSA w Gliwicach z 7 marca 2013 r, sygn. akt II SA/GI 17/13, wyroku WSA w Poznaniu z 22 marca 2012 r, sygn. akt IV SA/Po 1222/11 i innych. Natomiast stanowisko WSA w Krakowie zaprezentowane w wyroku, na które powołał się organ jest odosobnione. Skarżący podkreślił, że nowelizacja procedury administracyjnej miała na celu wzmocnienie gwarancji obiektywizmu i ochrony przed stronniczością w orzekaniu przez organy administracyjne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, póz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a).

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W ramach swej kognicji sąd bada zatem, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu.

Skarga jest zasadna, jakkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione podlegają uwzględnieniu.

W sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 14 lipca 2014 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję własną z 17 czerwca 2014 r., wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 3, art. 147, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa po rozpoznaniu sprawy z wniosku A. G. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 9 kwietnia 2014 r, znak: [...], odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 7 września 2010 r, znak: [...] - którą organ odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 9 kwietnia 2014 r, znak: [...]. Jak wskazano wyżej ostateczną decyzją z 7 września 2010 r. SKO w [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z 7 lipca 2010 r. którą ustalono dla A. G. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.

W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest dopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w ramach postępowania zwykłego oraz sprawy w postępowaniu nadzwyczajnym - w tym przypadku dotyczącej ustalenia jednorazowej cpłaty dla A. G. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji SKO w [...] z 7 września 2010 r. oraz w postępowaniu wszczętym z wniosku A. G. z 3 lutego 2014 r. o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty za wzrost wartości nieruchomości - w którym decyzje zostały wydane przez tych samych pracowników Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Jak bowiem wynika z przedłożonych akt administracyjnych sprawy zarówno decyzja SKO w [...] z 7 września 2010 r. kończąca postępowanie zwykłe jak i decyzja SKO w [...] z 9 kwietnia 2014 r., którą organ odmówił wznowienia postępowania zwykłego - zostały wydane w składzie, w którym brali udział etatowi członkowie SKO w [...] w osobach: K. L. i W. W..

W ocenie organu jest to dopuszczalne w świetle obowiązującego prawa, natomiast w ocenie Skarżącego wydanie decyzji przez pracownika, podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 1 kpa jako naruszające zasady praworządności i zaufania do organów państwa jest nieprawidłowe i daje podstawy do wznowienia postępowania.

Odnosząc się do powyższego trzeba wskazać, że ten zarzut skargi A. G. jest zasadny gdyż instytucja wyłączenia ma podstawowe znaczenie dla gwarancji prawnych prawidłowości decyzji administracyjnych. Jest także jednym z podstawowych składników gwarantujących prawidłowe tj. praworządne i spełniające standardy sprawiedliwości działanie organów administracji publicznej, w którym brany jest pod zarówno interes społeczny i słuszny interes indywidualny, a nadto realizowana jest zasada pogłębiania zaufania do organów państwa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całej pełni podziela pogląd wyrażony w tym zakresie w wyroku WSA W Krakowie z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1375/13, w którym wskazano, że instytucja wyłączenia sędziego jest: elementem sprawiedliwości społecznej i standardu sprawiedliwej procedury w postępowaniu przed organami, w szczególności przed organami powołanymi w celu rozstrzygania sytuacji prawnej jednostki, a jej celem jest zapewnienie szeroko rozumianej niezależności tych organów. Trzeba wskazać, ze powyższy pogląd jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Białymstoku z 30 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 288/11; wyrok WSA w Warszawie z 4 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1489/11; wyrok WSA w Białymstoku z 13 października 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 469/11).

Zgodnie z treścią art. 24 § 1 pkt 5 kpa pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 27 § 1 kpa członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1.

W konsekwencji wskazać należy, że w sytuacji gdy członkowie SKO w [...]: K. L. i W. W. brali udział w wydaniu decyzji z 7 września 2010 r, podlegali oni wyłączeniu od rozpoznawania i wydania decyzji w postępowaniu wznowieniowym toczącym się podstawie art. 145 § 1 art. 147, 150 § 1 i 151 § pkt 1 kpa, a zatem nie powinni być w składzie, który wydał decyzję z 9 kwietnia 2014 r.

Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 3 kpa., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i to bez względu na to czy okoliczność ta mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Konkludując, ponieważ w ocenie Sądu w sprawie niniejszej wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, należało uznać iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja tego samego organu, w których zaprezentowano pogląd dopuszczający rozpoznanie i rozstrzyganie w sprawie toczącej się w postępowaniu zwykłym i wznowieniowym przez tych samych pracowników SKO - podlegają uchyleniu.

Na końcu trzeba wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd nie rozpoznawał zarzutów merytorycznych sprawy, a jedynie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie zarzutów odnoszących się do wyłączenia pracownika.

Z wyżej wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.