Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 262/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 61 par. 3, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 16a ust. 1, art. 24 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 25 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2021 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - w skrócie: "p.p.s.a." - oraz art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) - powoływanej jako: "u.ś.r." - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...]r., nr [...], o odmowie przyznania A. B. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Kolegium wyjaśniło, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji A.B.zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 7 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego

wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy tj. wydanie przedmiotowej decyzji w dniu 2 grudnia 2020 r. - przed dniem otrzymania wywiadu przeprowadzonego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł., a tym samym nieustalenie stanu faktycznego w sprawie;

2. art. 8 § 1 i 2 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników

postępowania do organów władzy publicznej oraz poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym tj. mając na uwadze utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych zgodnie, z którym zawieszenie działalności gospodarczej wywiera taki sam skutek jak jej wykreślenie, a tym samym błędne przyjęcie przez organ I instancji braku tożsamości tych pojęć wbrew funkcjonującemu orzecznictwu;

3. art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ, że wniosek został złożony 1 października 2020 r., natomiast w rzeczywistości został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 30 września 2020 r. - dowód - koperta nadania wniosku w aktach sprawy, co ma istotne znaczenie ze względu na okres, od którego należy liczyć prawo do zasiłku opiekuńczego.

A. B. zarzucił ponadto naruszenie prawa materialnego, tj. art. 16a ust. 1 pkt 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że warunkiem

koniecznym do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z

dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej i zarobkowej, co stoi w jawnej

sprzeczności z ww. artykułem, zgodnie z którym specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W związku z powyższym A. B., na podstawie art. 138 k.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy przyznając mu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego alternatywnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uznając, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nadto na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. odwołujący się wniósł o uzupełnienie dowodów poprzez załączenie do niniejszej sprawy wywiadu przeprowadzonego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. w miejscu zamieszkania opiekuna A. B. 9 grudnia 2020 r. siedem dni po dacie wydania zaskarżonej decyzji i uwzględnienie niniejszego wywiadu przy wydaniu ponownej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania A. B. podniósł, że po śmierci ojca zaopiekował się mamą, która przeprowadziła się z P. i zamieszkała razem z nim. Było to podyktowane koniecznością zapewnienia całodobowej opieki matce w związku ze stanem jej zdrowia i stopniem inwalidztwa, a także komfortem psychicznym po śmieci męża. Ponownie wskazuje, że wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego złożył w dniu 30 września 2020 r., a nie jak błędnie wskazano w decyzji 1 października 2020 r. Podnosi ponownie także argumenty dotyczące wywiadu środowiskowego. Kwestionuje ustalenia organu w zakresie zawieszenia działalności gospodarczej powołując się na wyrok WSA w Poznaniu IV SA/Po 971/14, wyrok WSA w Gliwicach z 14 listopada 2011 r., sygn. akt SA/G1106/11.

Po dokonaniu oceny materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, że postępowanie o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego zostało wszczęte wnioskiem A. B. 1 października 2020r. (data wpływu wniosku do organu), a nie jak twierdzi wnioskodawca 30 września 2020 r. wraz z datą nadania w placówce pocztowej.

Kolegium wskazało, że organ I instancji załączył do akt sprawy:

- "Weryfikację informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne" – A.

B.;

- "Weryfikację danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów" za 2018 r. A. B.;

- wypis z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, z której wynika, że A. B. z dniem 31 lipca 2018 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą;

- "Weryfikację informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne" – B.

B.;

- "Weryfikację danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów" za 2018 r. B. B.;

- "Weryfikację informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne" K. B.;

- "Weryfikację danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów" za 2018 r. K. B..

Kolegium wyjaśniło ponadto, że organ I instancji pismem z 21 października 2020 r., nr [...], zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania i sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym wskazanego przez wnioskodawcę.

W odpowiedzi na powyższe Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. pismem z 24 listopada 2020 r., nr [...], poinformował, że nie jest możliwe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w związku z tym, że B. B. przebywa w szpitalu.

Ponadto organ I instancji pismem z 28 października 2020 r., nr [...], wystąpił z wnioskiem o przesłanie informacji o wysokości składki zdrowotnej za 2018 r. i 2019 r. B. B..

W odpowiedzi na powyższe Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. pismem z 4 listopada 2020 r., nr [...], poinformował, że B. B. jest zgłoszona do ubezpieczeń zdrowotnych jako emeryt lub rencista od 1 listopada 2010 r. do nadal. Jednocześnie wskazał wysokość odprowadzonych składek za 2018 r. i 2019 r.

Dodatkowo organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o wypis z "Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności", z którego wynika, że B. B. została zaliczona orzeczeniem z 8 sierpnia 2013 r. na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Na podstawie wskazanych powyżej dokumentów organ I instancji ustalił, że dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi 763,55 zł, zatem wnioskodawca spełnia zatem kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 u.ś.r.

Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że wnioskodawca nie zrezygnował z aktywności zawodowej bo prowadzona przez niego działalność została zawieszona, a warunkiem uzyskania prawa do specjalnego zasiłku jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 22) u.ś.r., ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Z kolei zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 162) działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Powołana powyżej ustawa określa zasady podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym prawa i obowiązki przedsiębiorców oraz zadania organów władzy publicznej w tym zakresie. W myśl art. 17 ust. 1 ww. ustawy działalność gospodarczą można podjąć w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po dokonaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Zgodnie z art. 26 ww. ustawy z chwilą wykreślenia z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej przedsiębiorca będący osobą fizyczną nie może wykonywać działalności gospodarczej. Odwołując się do poglądów doktryny organ odwoławczy wskazał, że treść komentowanego przepisu jest konsekwencją wyrażonej w art. 17 ustawy Prawo przedsiębiorców zasady, zgodnie z którą warunkiem legalnego wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną jest złożenie wniosku o wpis do CEIDG. Po złożeniu wniosku przedsiębiorca może legalnie wykonywać działalność gospodarczą tak długo, jak długo pozostaje wpisany do CEIDG. Wykreślenie z CEIDG skutkuje utratą tej możliwości.

Kolegium podniosło, że jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, A. B. z dniem 31 lipca 2018 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Wnioskodawca zatem okresowo zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a warunkiem przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie organu odwoławczego, tak jak nie można uznać za rezygnację z zatrudnienia udzielenie urlopu bezpłatnego pracownikowi przez pracodawcę tak nie można uznać zawieszenia działalności gospodarczej za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Na poparcie swojego stanowiska Kolegium przytoczyło wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 11 czerwca 2019 r., o sygn. akt IV SA/Wr 121/19, w którym Sąd stwierdził, że: "Prowadzenie działalności gospodarczej związane jest z uzyskaniem i posiadaniem wpisu do stosownej ewidencji. Z postanowień ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wynika, aby za rezygnację z prowadzenia działalności gospodarczej uznać tylko sytuację, w której przedsiębiorca w sposób faktyczny zaprzestaje jej prowadzenia i nie uzyskuje z tego tytułu żadnych przychodów. Ustawodawca nie przewiduje faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast dla sytuacji przejściowych, uniemożliwiających prowadzenie takiej działalności, przewiduje instytucję zawieszenia jej wykonywania. Ustawodawca w sposób jednoznaczny wiąże zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej z jej wykonywaniem, zatem skarżący, który w dalszym ciągu figuruje w takiej ewidencji musi być uznany za osobę prowadzącą działalność gospodarczą niezależnie od tego, czy z tytułu tej działalności uzyskuje jakieś przychody, czy też takowych nie osiąga".

Organ II instancji wyjaśnił ponadto, że wywiad środowiskowy wpłynął do organu I instancji 30 grudnia 2020 r. Okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy bowiem powodem odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego wnioskodawcy jest wystąpienie przesłanki negatywnej określonej w art. 16a ust. 1 u.ś.r. tj. brak rezygnacji z innej pracy zarobkowej. Powyższe przesądza, że w sytuacji gdy wnioskodawca faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny - tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje bowiem wnioskodawca nie zrezygnował z innej pracy zarobkowej.

Kolegium dodało także, że przyznanie świadczeń w oparciu o normy zawarte w ustawie o świadczeniach rodzinnych, nie jest pozostawione uznaniu organów administracji, a wyłącznie uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w tejże ustawie. Ustawodawca wyraźnie określił warunki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasady jego wypłaty. Normy prawne zawarte w powołanej powyżej ustawie są normami bezwzględnie obowiązującymi i organ administracji nie może stosować ich inaczej, niż to wynika wprost z ich literalnego brzmienia.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. B., który oświadczył, że podtrzymuje wszelkie wnioski i zarzuty zawarte w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji i w związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżanej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z [...]r. i jednocześnie wniósł o wydanie decyzji w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego od złożenia pierwotnego wniosku, a także o zasadzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie ma usprawiedliwionej podstawy prawnej. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego organy obu instancji nie naruszyły przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych jak i nie naruszyły prawa procesowego w istotny sposób, a zwłaszcza przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy zasadnie organy uznały, że skarżący nie spełnia wszystkich przesłanek uprawniających do przyznania mu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką.

Dokonując oceny podjętych przez organy administracji rozstrzygnięć należy w pierwszej kolejności odwołać się do istoty specjalnego zasiłku opiekuńczego, a więc celu w jakim to świadczenie jest przyznawane. Stosownie bowiem do art. 16a ust. 1 u.ś.r. warunkiem przyznania świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że istotą specjalnego zasiłku opiekuńczego jest udzielenie rekompensaty osobom, które rezygnują z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny, niezdolnym do samodzielnego funkcjonowania z uwagi na niepełnosprawność. Przyznanie tej rekompensaty jest wynagrodzeniem przez Państwo osób opiekujących się, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby wywiązać się z obowiązku opieki nad swoimi niepełnosprawnymi obywatelami. Rezygnacja z zatrudnienia musi być powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Niezbędne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Aby można było przyznać stronie specjalny zasiłek opiekuńczy, w rezultacie kluczowe znaczenie ma zbadanie okoliczności i powodów tej rezygnacji. Nadto należy ustalić, że zachodzi wyraźny i bezpośredni związek czasowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad osobą najbliższą (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1332/14 – dostępny w CBOSA).

Z punktu widzenia celu specjalnego zasiłku opiekuńczego nie jest istotne, czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia, czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą. W świetle art. 16a ust. 1 u.ś.r. okoliczność, że dana osoba rezygnuje z zatrudnienia albo nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie stanowi więc sama w sobie wystarczającej przesłanki nabycia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Koniecznym jest bowiem, aby rezygnacja z zatrudnienia była powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Przez rezygnację z zatrudnienia, w znaczeniu art. 16a ust. 1 u.ś.r. należy zatem rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania, a więc powołany wyżej przepis należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Innymi słowy chodzi tu o sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W sytuacji zatem, gdy sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną nie koliduje z wykonywaniem pracy lub potencjalnym podjęciem zatrudnienia, a także w sytuacji, gdy rezygnacja z zatrudnienia nie ma faktycznego związku ze sprawowaniem opieki, bądź osoba sprawująca opiekę nie podejmowała zatrudnienia z innych przyczyn, jak np. trudności na rynku pracy czy swój stan zdrowia, świadczenie takie nie będzie przysługiwało. Nie każda bowiem rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia pracy będzie podstawą do przyznania świadczenia, lecz wyłącznie takie, których celem jest sprawowanie opieki.

Wobec powyższego, rozpoznając wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, każdorazowo organy właściwe są obowiązane zbadać, czy w odniesieniu do danego stanu faktycznego ziścił się ów związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a celem sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowany fakt, że skarżący należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do alimentacji wskazanych w art. 16a ust. 1 u.ś.r. i sprawuje obecnie opiekę nad matką, która legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Nie ma również większego znaczenia spór między skarżącym a organami administracji, czy zawieszenie działalności gospodarczej jest równoznaczne z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Istotny jest natomiast moment, w którym skarżący zawiesił swoją działalność gospodarczą i czy miało to bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad matką.

W ocenie Sądu w analizowanej sprawie nie ma bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zawieszeniem działalności gospodarczej przez skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Jak wynika bowiem z akt sprawy A. B. z dniem 31 lipca 2018 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, a więc zrezygnował z zatrudnienia nie z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką, tylko z innych powodów i to na długo przed zamieszkaniem razem z matką. Nadto skarżący wskazał, że jednym z powodów zamieszkania z matką było m.in. zapewnienie jej komfortu psychicznego po śmierci męża. Natomiast opieka, o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. musi polegać na wyręczaniu osoby niepełnosprawnej w podstawowych czynnościach życia codziennego. Musi ona mieć charakter stały lub długotrwały i musi cechować się tak znaczną intensywnością, która eliminuje opiekunowi jakąkolwiek możliwość podjęcia pracy zarobkowej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy opieka nad niepełnosprawnym członkiem rodziny nie wymusiła rezygnacji z pracy (prowadzenia działalności gospodarczej) lub odstąpienia od zamiaru jej podjęcia (wznowienia).

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie brak jest więc bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaną przez nią opieką nad matką. W konsekwencji nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego (art. 16a ust. 1 u.ś.r.). Zatem odmowa przyznania skarżącemu wnioskowanego przez niego świadczenia w związku z opieką nad matką jest w pełni uzasadniona.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji i podtrzymanych w skardze wskazać należy, że są one bezzasadne.

Po pierwsze nie ma racji skarżący, że organ winien był uznać, że wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego został złożony 30 września 2020 r. Jak wynika bowiem wprost z art. 24 ust. 2 u.ś.r. świadczenia przysługują od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Również w myśl art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Skoro zatem wniosek wpłynął do organu 1 października 2020 r., to organ prawidłowo uznał, że jest do data złożenia wniosku, a więc i data wszczęcia postępowania.

Również, w o ocenie Sądu, nie ma większego znaczenia fakt, że decyzja organu I instancji była wydana jeszcze przed otrzymaniem wywiadu środowiskowego. Dokumentem takim dysponował już bowiem organ odwoławczy, któremu przysługuje w świetle zasady dwuinstancyjności kompetencja do rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Wspomniany wywiad środowiskowy był przedmiotem oceny organu II instancji.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 oraz art. 120 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.

B.A.