Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 755/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81c
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi G. C.-K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 października 2010 r. G. C.-K. właścicielka budynku mieszkalnego usytułowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w G. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z wnioskiem o "wydanie opinii czy przedmiotowy budynek nadaje się do dalszego użytkowania" ze względu na fakt uszkodzenia go po obsunięciu się ziemi w maju 2010 r.

Jak wynika z akt sprawy pismem z tej samej daty G. C.-K. zwróciła się nadto do Burmistrza Miasta i Gminy L. o "wszczęcie procedur prawnych związanych z udzieleniem pomocy rządowej finansowej, która umożliwi odbudowę domu zniszczonego w wyniku obsunięcia się ziemi w maju 2010 r.". Zdaniem bowiem strony budynek grozi zawaleniem.

W związku ze skierowanym do organu nadzoru budowlanego pismem wnioskującym o wydanie opinii pracownicy Inspektoratu przeprowadzili czynności kontrolne, podczas których ustalono, że na ww. działce usytuowany jest użytkowany budynek mieszkalny parterowy z poddaszem użytkowym, murowany w technologii tradycyjnej, dach jednospadowy ze spadkiem w kierunku własnej posesji, kryty papą bitumiczną. Do budynku została dobudowana kotłownia wraz z pomieszczeniem gospodarczym. Inwestor przedłożyła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z dnia [...] r., udzielającą A. W. - poprzedniej właścicielce, pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego. Ponadto do wglądu przedłożyła decyzję Nr [...] (sygn. [...]) z dnia [...] r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na dobudowę kotłowni do istniejącego budynku mieszkalnego.

Do protokołu oględzin G. C.-K. oświadczyła, że przedmiotową nieruchomość nabyła aktem notarialnym Nr Repetytorium [...] w dniu [...] r. Oświadczyła również, że w związku z osunięciem się skarpy w maju 2010 r., od strony północno-zachodniej doszło do spękania ścian nośnych, widoczne są zarysowania, w południowej ścianie szczytowej widoczne jest wybrzuszenie, wewnątrz obiektu widoczny grzyb na ścianach. W trakcie oględzin stwierdzono również, że otwory okienne usytuowane w ścianie południowo-zachodniej nie posiadają nadproży, ściana nośna ma grubość 34 cm, na wysokości poddasza grubość ściany wynosi ok. 20 cm.

W trakcie postępowania strona przedłożyła nadto sporządzoną na potrzeby innego postępowania (w sprawie przyznania pomocy ze środków finansowych Skarbu Państwa) opinię budowlaną o budynku sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego J. O. Przedłożyła także "Raport ze szkody" opracowany przez Biuro Ekspertyz i Oceny Ryzyka dla potrzeb ubezpieczyciela "A" S.A.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nałożył na G. C.-K. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej dla przedmiotowego budynku mieszkalnego, wskazując w uzasadnieniu wątpliwości czy obiekt nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi oraz czy nadaje się do dalszego użytkowania.

W wyniku rozpoznania wniesionego przez G. C.-K. zażalenia postanowieniem z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżone doń postanowienie pierwszoinstancyjne wskazując, iż organ nie podał jakie konkretnie kwestie opinia winna wyjaśnić, nie skonkretyzował nadto wątpliwości, jakie doprowadziły do takiego rozstrzygnięcia.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego w dn. 23 lutego 2011 r., pracownicy PINB w Z. przeprowadzili ponowne szczegółowe oględziny obiektu, w wyniku których postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nałożył na G. C.-K. obowiązek przedłożenia, w terminie 60 dni od daty ostateczności postanowienia, ekspertyzy technicznej dla wskazanych elementów konstrukcyjnych przedmiotowego budynku mieszkalnego, a to ściany nośnej północno-zachodniej oraz ściany nośnej południowej tegoż budynku, która to ekspertyza określi zakres robót budowlanych mający na celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w ramach ponownych oględzin stwierdzono, iż wysokość pomieszczeń w budynku mieszkalnym wynosi 2,36 m, co jest niezgodne z wymogami co do wysokość pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, ponadto obecny stan techniczny użytkowanego budynku mieszkalnego jest spowodowany wadami technologicznymi, technicznymi i wykonaniem obiektu niezgodnie z wiedzą budowlaną, co znacznie pogorszyło walory użytkowe obiektu. Zdarzenie jakie miało miejsce w maju 2010 r., tj. osunięcie skarpy nie miało bezpośredniego wpływu na stan techniczny budynku mieszkalnego. Nie stwierdzono pęknięć, zarysowań, odspojeń tynku, brak też zarysowań i pęknięć na płytkach ściennych od wewnątrz, które mogłyby być spowodowane osunięciem się ziemi. Pęknięcia widoczne nad oknami spowodowane są brakiem nadproży. Błędy konstrukcyjne stwierdza się również w dobudowanej kotłowni wykonanej w oparciu o pozwoleniu na budowę z [...] r., których to robót zakończenia strona do dnia orzekania nie zgłosiła PINB w Z. W dniu kontroli ta część obiektu była użytkowana jako kotłownia wraz ze składem opału oraz pomieszczeniem kuchennym. Wykonana przez pracowników PINB inwentaryzacja obiektu wskazuje również, że dobudowana cześć została wykonana niezgodnie z wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzonym projektem architektonicznym. Organ I instancji podkreślił, że wskazane wady techniczne zostały również wyliczone w opinii budowlanej sporządzonej przez rzeczoznawcę J. O., który we wnioskach końcowych wskazał, że budynek nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla życia ludzi, jednak w obecnym stanie nie nadaje się do dalszego użytkowania ze względu na liczne uszkodzenia, braki i dewastacje elementów wykończeniowych obiektu. Zdaniem organu I instancji przedmiotowy budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym i wymaga przeprowadzenia robót budowlanych polegających na poprawie jego walorów estetycznych i użytkowych, natomiast nie stwarza on bezpośredniego zagrożenia dla życia ludzi. Ponadto ze względu na wskazane nieprawidłowości oraz wady technologiczne i techniczne wymagane jest określenie zakresu prac zmierzających do doprowadzenia omawianego obiektu do stanu zgodnego z prawem, a co winna zawierać ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego.

Postanowienie, jak wynika z jego części nagłówkowej, wydane zostało na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. 2006, Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.)

Zażalenie na ww. postanowienie wniosła w terminie ustawowym G. C.-K. zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 35 k.p.a. poprzez wydanie skarżonego postanowienia dopiero po upływie 3 miesięcy i 2 dni od daty ponownych oględzin (w ramach których stwierdzono nieprawdę co do braku pęknięć ścian), naruszenie wytycznych zawartych w postanowieniu [...] WINB w K. albowiem nadal nie przeprowadzono dowodu umożliwiającego nałożenie na stronę obowiązku przedłożenia ekspertyzy, nieuwzględnienie raportu ze szkody oraz opinii rzeczoznawcy J. O., zdyskwalifikowanie przez PINB przygotowania zawodowego J. O. poprzez zwrot "brak stwierdzenia przygotowania zawodowego, oraz wpisu na listę Izby Inżynierów" (w kwestii tej strona, jak twierdzi, wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy w L. o dokładne sprawdzenie sprawy i ewentualne powiadomienie organów ścigania, jak również o powiadomienie organów ścigania o nieprawdziwych stwierdzeniach A. B., PINB w Z.). Strona podniosła nadto, że w dniu 19 stycznia 2011 r. Państwowy Instytut Geologiczny, Państwowy Instytut Badawczy, Zakład Geologii Środowiskowej w W. pod przewodnictwem Koordynatora Projektu Systemu Osłony Przeciwosuwiskowej dr D. G. sporządził Kartę dokumentacyjną osuwiska wraz z opinią. W konsekwencji strona domaga się "natychmiastowej decyzji" umożliwiającej uzyskanie pomocy rządowej na odbudowę domu, który zdaniem strony w każdej chwili grozi zawaleniem, wyłączenie z dalszych czynności w sprawie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., który zdaniem strony poświadczył nieprawdę twierdząc, że budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę, a nadto poprzez dopuszczenie przezeń w przeszłości do użytkowania obiektu ponosi on "pełną odpowiedzialność administracyjną i karną za obecną katastrofę budowlaną". Strona wniosła także o zbadanie na jakiej podstawie w czasie oględzin filmowano jej dobytek i czy posłużono się kamerą stanowiąca mienie państwowe czy prywatne. Jeśli kamera stanowi mienie państwowe to strona żąda numeru księgi inwentarza oraz daty zakupu, natomiast jeśli mienie prywatne to żąda jej natychmiastowego zabezpieczenia.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżone doń postanowienie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ II instancji zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie, a następnie wskazał, iż przedmiotowe postępowanie przed organami nadzoru budowlanego toczy się w celu stwierdzenia, czy zachodzą przesłanki do nałożenia na właścicieli budynku nakazu wynikającego z art. 66 ust 1 ustawy Prawo budowlane lub ewentualnie do oparcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 67 ustawy. W celu ustalenia okoliczności pozwalających na zastosowanie ww. przepisów organ nadzoru budowlanego w postępowaniu dowodowym może nałożyć na żalącą obowiązek wynikający z art. 81c ustawy Prawo budowlane. Organ powiatowy powziął informację, iż budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr [...] przy ul. [...] w G., stanowiący własność G. C.-K., może zagrażać życiu bądź zdrowiu ludzi poprzez swój stan techniczny. Organ powiatowy nie otrzymał protokołów stanu technicznego całego obiektu, co mogło potwierdzić jego uzasadnione wątpliwości, poparte oględzinami i ekspertyzami wykonanymi w ramach innych postępowań. Wątpliwości te były motywem wydania postanowienia nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r., w przedmiocie nałożenia obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Takie postępowanie ze strony organu powiatowego należy uznać za prawidłowe, a wręcz konieczne w celu podjęcia dalszych działań w prowadzonym postępowaniu dowodowym. Zdaniem organu II instancji PINB w Z. nie naruszył również przepisów art. 28 w zw. z art. 29 k.p.a., które operują pojęciem strony postępowania, w kwestii dotyczącej wyznaczenia kręgu podmiotów postępowania dotyczącego nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Przepisy art. 61 w zw. art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane wskazują, że to na właścicielu lub zarządcy spoczywają obowiązki utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywaniem tegoż obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym. Organ powiatowy w sposób prawidłowy ustalił krąg stron postępowania i zgodnie z prawem nałożył na właściciela, tj. G. C.-K. obowiązek przedłożenia stosownej ekspertyzy. Wbrew twierdzeniom żalącej, organ powiatowy prowadząc powtórnie postępowanie w sprawie doprecyzował w jakim przedmiocie toczy się postępowanie, wskazał wyraźnie zakres nakładanego obowiązku oraz wskazał przesłankę stanowiącą uzasadnioną wątpliwość co do jakości stanu technicznego obiektu budowlanego. Odnosząc się do twierdzeń żalącej, iż pracownik organu powiatowego poświadczył nieprawdę w trakcie procedury dotyczącej udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, organ odwoławczy stwierdził, że ta kwestia pozostaje poza zakresem niniejszego postępowania. Niemniej nic nie stoi na przeszkodzie, aby żaląca złożyła stosowne zawiadomienie do prokuratury, a tym samym zainicjowała postępowanie karne. Jednocześnie [...] WINB w K. poinformował żalącą, że jej wniosek o wyłączenie z dalszego prowadzenia sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. został wyłączony do odrębnego postępowania znak: [...], gdzie zapadnie osobne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Dodatkowo organ wskazał, iż organ powiatowy ustalił, iż dobudowana do budynku mieszkalnego kotłownia zrealizowana została w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] r., których to prac inwestor nie zakończył w sposób formalnoprawny. W przypadku stwierdzenia, iż rozbudowana o kotłownię część budynku jest użytkowana bez formalnoprawnego zakończenia procesu inwestycyjnego niezbędnym wydaje się wyciągnięcie stosownych konsekwencji przez pierwszoinstancyjny organ nadzoru budowlanego.

Pismem opatrzonym datą 8 września 2010 r., wniesionym do [...] WINB w K. w dniu 20 września 2011 r., G. C.-K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie organu II instancji domagając się jego odrzucenia w całości, nakazania wydania organom postanowienia o wyłączeniu budynku z eksploatacji i jego rozbiórce zgodnie z decyzją Państwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie z dnia [...] r. zawartą w Karcie dokumentacyjnej osuwiska, rozpatrzenia zasadności wydania w dniu [...] r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, który już wówczas nie spełniał warunków budynku mieszkalnego i naruszał przepisy Prawa budowlanego i Prawa karnego", rozpatrzenia przyczyn opieszałości i bezczynności urzędniczej w załatwieniu sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a tym samym narażenia strony na utratę zdrowia a nawet życia.

W obszernym uzasadnieniu G. C.-K. podniosła, iż jest osobą poszkodowaną w wyniku osuwisk. Osuwisko miało miejsce w nocy z 16 na 17 maja 2010 r., w wyniku czego dom został kompletnie zniszczony. O fakcie tym strona natychmiast poinformowała ubezpieczyciela. Powstałe straty bardzo rzeczowo, robiąc dokładną dokumentację fotograficzną opisał w protokołach z dnia 21 maja 2010 r. i 31 maja 2010 r. likwidator ubezpieczyciela. Ponieważ istniały symptomy uzasadniające podejrzenie naruszenia konstrukcji budynku, na które uwagę zwrócił likwidator szkody, wystąpiła do ubezpieczyciela o ocenę stanu faktycznego budynku przez inspektora budowlanego. W dniu 30 sierpnia 2010 r. z ramienia ubezpieczyciela taką ekspertyzę przeprowadził mgr inż. P. M. z Biura Ekspertyz i Ryzyka w W. Potwierdził fakt naruszenia konstrukcji budynku, stwierdził, że budynek w każdej chwili może się zawalić. Strona podkreśliła w tym miejscu, że nieruchomość w G. przy ul. [...] wraz z mężem kupili poprzez biuro nieruchomości od A. W. w dniu [...] r. Budynek miał być jednostką nową, jeszcze nie odebraną. Na potwierdzenie tego A. W. przedstawiła zaświadczenie wystawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., inż. A. B., o fakcie wszczętego postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku. Faktycznie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. pozwolenie na użytkowanie budynku wydał w dniu [...] r. Zdaniem strony PINB, jako funkcjonariusz publiczny, poświadczył w decyzji tej nieprawdę (strona opisała przebieg budowy). G. C.-K. podkreśliła nadto, że gdyby nie kłopoty z ubezpieczycielem, który do dnia dzisiejszego nie wypłacił odszkodowania, nie wiedziałaby, że jest objęta pomocą rządową dla osób poszkodowanych w wyniku osuwisk. Taką wiedzę uzyskała dopiero we wrześniu 2010 r. W piśmie z dnia 11 października 2010 r. skierowanym do Burmistrza Miasta L. wniosła zatem o rozpoczęcie procedur prawnych związanych z udzieleniem rządowej pomocy finansowej, która umożliwi odbudowę domu. Stosownie do reguł przyznawania pomocy nie może ona przekroczyć kwoty 300 tyś. zł., jednak warunkiem jej przyznania jest ostateczna decyzja właściwego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 1-3 ustawy Prawo budowlane, nakazująca usunięcie nieprawidłowości związanych z osunięciem ziemi. W dalszej kolejności strona zarzuciła Burmistrzowi L. upublicznienie dokumentacji ubezpieczyciela poprzez przekazanie jej m.in. do PINB w Z. Opisała nadto naganne, jej zdaniem, traktowanie jej przez PINB w Z., które to zachowanie, zdaniem strony, przyczyniło się do śmierci jej męża. Strona podkreśliła nadto, że w pełni podziela twierdzenia likwidatora ubezpieczyciela o nieprawidłowości w budowie domu mieszkalnego, a także twierdzenia zawarte w ekspertyzie J. O. i Karcie osuwiska. Zdaniem strony opinie te są wystarczające w sprawie, organ II instancji dysponował zatem wystarczającym materiałem dowodowym. G. C.-K. wskazała w zakończeniu, że złożyła doniesienie do Wojewódzkiej Komendy Policji w K. z powiadomieniem Prokuratora Okręgowego o popełnieniu przestępstwa przez urzędników [...] WINB w K., PINB w Z. i Burmistrza Miasta L..

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które podniósł był w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do szczegółowych rozważań odnoszących się do meritum sprawy wskazać należy, iż w myśl art. 81c ust. 1 pkt 1 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego. Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. Otrzymane informacje oraz dokumenty mogą jednak okazać się niewystarczające dla prawidłowego ocenienia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego stanu sprawy. Z tego też względu, stosownie do ust. 2 przywołanego artykułu w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego organ może nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w określonym terminie. Obowiązek ten jest nakładany w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W myśl natomiast ust. 4 cytowanego przepisu w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

Stosownie do literalnego brzmienia przepisu przyznane organom uprawnienie do nałożenia na wskazane wyżej podmioty obowiązku przedłożenia ocen i ekspertyz odnosi się jedynie do sytuacji, w której organ nie jest w stanie samodzielnie dokonać wyczerpujących ustaleń co do rodzącego wątpliwości stanu technicznego budynku, a przedłożona dokumentacja i przeprowadzone przez organ czynności kontrolne nie zezwalają w tej mierze na sformułowanie niezbędnych ocen, od których uzależnione jest wydanie przez organ np. rozstrzygnięć przewidzianych w art. 66 lub 67 Prawa budowlanego (decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości – art. 66 ust. 1, bądź decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu – art. 67 ust. 1 ustawy). Wątpliwości uprawniające organ do nałożenia obowiązku przedłożenia ocen i ekspertyz muszą być uzasadnione. Podkreśla się bowiem w doktrynie, że jeżeli z treści ocen lub ekspertyz będzie wynikała zbędność ich sporządzenia (stan obiektu w sposób oczywisty nie budzi żadnych zastrzeżeń, bądź stan obiektu i konieczne w związku z nim działania wynikały jednoznacznie już z wcześniej zgromadzonych dokumentów), osoba zobowiązana do ich dostarczenia będzie mogła dochodzić zwrotu poniesionych wydatków – por. R. Dziwiński, P. Ziemski: Prawo budowlane. Komentarz. ABC, 2006 – komentarz do art. 81c.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy zdaniem Sądu niewątpliwym jest, iż takie uzasadnione wątpliwości co do stanu należącego do G. C.-K. budynku i możliwości podjęcia w tej mierze stosownych robót istniały i uprawniały organ do żądania dodatkowej ekspertyzy. Wbrew bowiem twierdzeniom G. C.-K. zgromadzone dokumenty w postaci karty osuwiska, raportu szkody i opinii mgr inż. J. O. nie zezwalają na dokonanie jednoznacznych ocen. W pierwszej kolejności wskazać w tym miejscu należy, że choć we wniosku z dnia 11 października 2010 r. G. C.-K. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z wnioskiem o "wydanie opinii czy przedmiotowy budynek nadaje się do dalszego użytkowania" jednak jak jednoznacznie wskazała w skardze w istocie domaga się ona wydania przez organ cyt. "postanowienia o wyłączeniu budynku z eksploatacji i jego rozbiórce". Zdaniem bowiem strony budynek grozi zawaleniem, a jedynie takie rozstrzygnięcie umożliwi skarżącej uzyskanie pomocy rządowej na jego odbudowę. Nadto zdaniem strony o takim stanie obiektu jednoznacznie świadczą wyliczone wyżej dokumenty. Wbrew twierdzeniom G. C.-K. żaden ze zgormadzonych w sprawie dokumentów o tak poważnym zagrożeniu jednak nie świadczy. Sporządzona w dniu 19 stycznia 2011 r. "Karta dokumentacyjna osuwiska wraz z opinią" stwierdza bowiem w konkluzji, że budynek mieszkalny położony poniżej osuwiska powinien zostać objęty "obserwacyjnym monitoringiem budowlanym". Natomiast obszar wyznaczonego osuwiska i przylegający doń teren winien wprawdzie istotnie zostać wyłączony z zabudowy jednak wskazanie to dotyczy w myśl Karty planu zagospodarowania przestrzennego, nie odnosząc się do istniejących obiektów. Z kolei sporządzona w dniu 18 listopada 2010 r. na użytek postępowania w sprawie pomocy ze środków Skarbu Państwa, wielokrotnie przywoływana przez skarżącą opinia rzeczoznawcy J. O. stwierdza we "wnioskach końcowych", że na dzień sporządzenia opinii "nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia dla życia ludzi". Jednakowoż ze względu na liczne uszkodzenia budynek nie nadaje się do użytkowania, a jego stan rzeczoznawca określił jako "mierny". Zdaniem autora opinii po wykonaniu remontu poszczególnych elementów budynku (nie wskazano jakich) może on spełniać warunki przydatności do użytkowania. W przypadku prowadzenia remontu rzeczoznawca zaleca sporządzenie opinii geologiczno-technicznej skarpy. Z kolei znajdujący się w aktach "Raport ze szkody" sporządzony 13 września 2010 r. dla potrzeb ubezpieczyciela zawiera opis stwierdzonych uszkodzeń, ich wycenę i ogólne wskazanie robót, które zdaniem autora winny być zrealizowane, takich jak zabezpieczenie ściągami stalowymi ścian zewnętrznych, czy przemurowanie ściany szczytowej bliżej nie wskazanej "części wyższej budynku".

Stwierdzić zatem należy, że żaden z wyliczonych powyżej zgromadzonych w sprawie dokumentów, jak również dokonane przez organ I instancji oględziny, nie dają ani pełnego obrazu stanu technicznego budynku, ani nie zawierają konkretnych informacji czy jego remont zezwoliłby na dalsze użytkowanie i jakie ewentualnie roboty winny zostać w tym celu wykonane. W konsekwencji organ I instancji uprawniony był do nałożenia na właścicielkę budynku obowiązku sporządzenia stosownej ekspertyzy. Sąd wyjaśnia w tym miejscu skarżącej, że w postępowaniu opartym na wskazanych wyżej przepisach nie jest istotnym z jakich przyczyn (powodzi czy błędów konstrukcyjnych) budynek znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym. Koniecznym jest natomiast jednoznaczne ustalenie czy stan obiektu wymaga wydania rozstrzygnięcia z art. 66 lub 67 Prawa budowlanego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd podkreśla, że przedmiotem zaskarżenia było postanowienie drugoinstancyjne utrzymujące w mocy akt nakładający na stronę obowiązek przedłożenia stosownej ekspertyzy. Tym samym Sąd, związany przedmiotem zaskarżenia, nie mógł w niniejszym postępowaniu odnieść się do wydanej w [...] r. ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku. Także personalne zarzuty wobec działań urzędników nadzoru budowlanego nie mogą podlegać rozpoznaniu, wykraczają bowiem poza zakres kognicji sądu administracyjnego. Jak zresztą wskazała strona w skardze w kwestii popełnionych jej zdaniem przestępstw przez urzędników PINB w Z., [...] WINB w K. i Burmistrza Miasta L. złożyła już doniesienie do Wojewódzkiej Komendy Policji w K.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.