Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 92/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6334 Stypendia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 1-3, ust. 4, art. 76 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1482
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium I. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w której utrzymuje w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]. nr [...] orzekającą o pozbawieniu A. K. prawa do stypendium od dnia 18 marca 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r., II. uchyla decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] w części orzekającej o pozbawieniu skarżącej A. K. prawa do stypendium w okresie od dnia 18 marca 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. i umarza w tym zakresie postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 t.j. ze zm., dalej przywoływanej jako "k.p.a.") oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 78 ust. 1-4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1482 ze zm. dalej przywoływanej jako "u.p.z."), po rozpatrzeniu odwołania A. K., zwanej dalej "skarżącą", od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2019 r., nr [...], pozbawiającej odwołującą się statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] marca 2019 r. oraz prawa do stypendium od dnia 18 marca 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r., Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja została wydana w wyniku ustalenia następującego stanu faktycznego sprawy.

A. K. zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu 7 stycznia 2019 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, co znajduje potwierdzenie w treści decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] W dniu rejestracji strona otrzymała "Informację dla osób rejestrujących się w PUP", w której wyszczególniono prawa i obowiązki wiążące się z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej.

W dniu 18 marca 2019 r. A. K. rozpoczęła staż w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie na stanowisku pracownika kancelaryjnego. W związku z powyższym zostało przyznane stronie stypendium stażowe w wysokości [...] zł miesięczne w okresie odbywania stażu na mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] marca 2019 r., nr [...].

W dniu 27 września 2019 r. strona dostarczyła do urzędu pracy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2019 r., nr [...] o przyznaniu renty socjalnej od dnia 1 marca 2019 r. do dnia 30 września 2021 r. W związku z powyższym w dniu 1 października 2019 r. organ I instancji wystosował do strony pismo, w którym poinformował o toczącym się postępowaniu w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej od dnia 1 marca 2019 r. oraz prawa do stypendium w okresie od dnia 18 marca 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r., a także o możliwości wzięcia udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

W dniu 10 października 2019 r. do organu niższego stopnia wpłynęło pismo wyjaśniające strony, w którym wskazała ona, że w okresie rejestracji jako osoba bezrobotna nie pobierała żadnych świadczeń z jakiegokolwiek innego organu. Informowała również, że podczas rejestracji w urzędzie pracy pracownicy PUP byli poinformowani o jej chorobie oraz mieli wgląd do jej dokumentów medycznych. Podała, że lekarz medycyny pracy, do którego została skierowana orzekł, iż jest zdolna do odbywania stażu przy komputerze jako pomoc administracyjna. Staż ukończyła, stawiła się na wcześniej umówioną wizytę w PUP oraz przedłożyła dokumenty stażowe. Przedstawiła wówczas decyzję ZUS z dnia [...] września 2019 r. o przyznaniu jej renty socjalnej. Dodała, że za trwający 6 miesięcy staż, podczas którego "skrupulatnie pracowała i poświęciła na niego dużo czasu" przysługiwały jej ekwiwalentnie świadczenia pieniężne i ubezpieczenie zdrowotne, pomocne jako osobie m.in. wymagającej ciągłej opieki. (pismo z dnia 9 października 2019 r.).

Organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2019 r. orzekł o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] marca 2019 r. oraz prawa do stypendium od dnia 18 marca 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. r. na podstawie art. 78 ust. 4 u.p.z. W uzasadnieniu organ ten przywołał treść powyższego przepisu.

W odwołaniu z dnia 9 października 2019 r. A. K., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji argumentowała, że w dniu rejestracji w urzędzie pracy poinformowała pracowników PUP o swojej chorobie oraz że uzyskała informację u lekarza medycyny pracy, do którego skierował ją urząd o możliwości uzyskania stopnia niepełnosprawności w ZUS. Stwierdziła, że organ błędnie przyjął, że utraciła prawo do stypendium z dniem 18 marca 2019 r. z powodu przyznania renty socjalnej, bowiem decyzja ZUS o przyznaniu renty socjalnej została wydana później tj. w dniu 5 września 2019 r. Zdaniem odwołującej się niedopuszczalna jest wsteczna utrata stypendium stażowego na podstawie art. 78 ust. 4 u.p.z., albowiem przywołany przepis daje podstawę jedynie do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Brak jest podstaw do tego, aby z treści art. 78 ust. 4 cyt. ustawy wywieść podstawę do wydania decyzji o pozbawieniu prawa do stypendium stażowego. Strona stoi na stanowisku, że ustawodawca wskazał jasno, że konsekwencją przyznania renty socjalnej za okres, w którym dana osoba posiadała status osoby bezrobotnej może być pozbawienie tego statusu, a także prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przedstawiając powyższe zarzuty wniosła o orzeczenie nieważności decyzji organu I instancji lub o umorzenie postępowania w sprawie utraty prawa do stypendium stażowego.

W wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r., utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, Wojewoda Zachodniopomorski podał, że decyzją ZUS z dnia [...] września 2019 r. stronie zostało przyznane prawo do renty socjalnej na okres od dnia 1 marca 2019 r. do dnia 30 września 2021 r. Zatem w przedmiotowej sprawie, zdaniem tego organu, bezsporne jest, iż z dniem 1 marca 2019 r. strona przestała spełniać przesłanki pozwalające na uznanie jej za osobę bezrobotną. Jak bowiem wynika z przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c u.p.z., nabycie prawa do renty socjalnej stanowi negatywną przesłankę uznania strony za osobę bezrobotną. Natomiast w przypadku przyznania bezrobotnemu wstecznie prawa do renty socjalnej, podstawę pozbawienia statusu osoby bezrobotnej za okres, za który przyznano tą rentę stanowi powołany wyżej przepis art. 78 ust. 4 u.p.z. W ocenie organu odwoławczego brzmienie ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości, że daje on podstawę jedynie do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na tej podstawie Wojewoda uznał, że organ I instancji prawidłowo pozbawił stronę statusu osoby bezrobotnej od dnia, w którym otrzymała ona prawo do renty socjalnej tj. od dnia 1 marca 2019 r.

Natomiast jeśli chodzi o kwestię wypłaconego stypendium stażowego w okresie, w którym stronie przysługiwała renta socjalna, to w tym zakresie organ odwoławczy wskazał na przepis art. 78 ust. 1-3 u.p.z. i orzecznictwo (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt. IV SA/Po 130/16 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Po 285/17).

Organ wyższego stopnia stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie, organ I instancji w swojej decyzji nie powołał wprawdzie powyższych przepisów, jednakże to uchybienie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem świadczenia pieniężne ściśle związane ze statusem osoby bezrobotnej (np. stypendium) pobrane za okres, za który przyznano prawo do renty socjalnej, podlegają zaliczeniu na poczet świadczenia rentowego, w myśl przepisu art. 78 ust. 1 cyt. ustawy. W przypadku, jeżeli organ rentowy nie dokonał powyższego rozliczenia niezwłocznie po przyznaniu świadczenia z ubezpieczeń społecznych, to świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy za okres równoległy ze świadczeniem z ubezpieczeń społecznych staje się świadczeniem nienależnym. Nie ma bowiem możliwości jednoczesnego pobierania dwóch różnych świadczeń, tj. wypłacanych przez organ rentowy i organ zatrudnienia.

Odnosząc się zaś do odwołania w pozostałej części, organ drugiej instancji podkreślił, że staż u pracodawcy jest formą aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych zmierzającą do poprawienia sytuacji tych osób na rynku pracy poprzez zdobycie nowych doświadczeń i nowych umiejętności. Osoba bezrobotna odbywająca staż nie otrzymuje wynagrodzenia, lecz stypendium, które ściśle wiąże się, ze statusem osoby bezrobotnej. Skoro stronie zostało przyznane prawo do renty socjalnej od dnia 1 marca 2019 r., to z tym dniem przestała spełniać warunki do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Zatem prawo do stypendium (które jest pochodną uzyskania statusu osoby bezrobotnej) na okres od dnia 18 marca 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. również jej nie przysługiwało. Ponadto, organ ten wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że strona o powyższym została pouczona, bowiem otrzymała informację na temat praw i obowiązków osoby bezrobotnej zarejestrowanej w PUP, co potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych oświadczenie z dnia 7 stycznia 2020 r.

W skardze z dnia 10 stycznia 2020 r. A. K. powyższej decyzji Wojewody zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz wniosła o: uchylenie w części decyzji orzekającej o pozbawieniu prawa do stypendium w okresie odbywania stażu i umorzenia w tym zakresie postępowania administracyjnego, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi niższego stopnia naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 41 ust. 1 u.p.z. oraz art. 11, a także art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ błędnie przyjął, iż utraciła ona stypendium stażowe z dniem 18 marca 2019 r. z powodu przyznania renty socjalnej, ponieważ decyzja o przyznaniu renty socjalnej nosi datę [...] września 2019 r., a zatem w okresie od 18 marca 2019 r. do dnia 13 września 2019 r. przyznanie renty socjalnej z datą wsteczną nie powinno mieć wpływu na uzyskane stypendium. Odwołała się również do zasady nieretroaktywności prawa, w kontekście niepogarszania sytuacji prawnej określonego podmiotu. Ze względu na te okoliczności, zdaniem skarżącej niedopuszczalnym jest stwierdzenie, iż utraciła prawo do stypendium szkoleniowego. Powołując się natomiast na judykaturę strona wskazała, że nabycie prawa rentowego wstecz względem uprzedniego skutecznego nabycia statusu osoby bezrobotnej, nie może tego przywileju pozbawić, a późniejsze wyjście na jaw okoliczności prawnych nie mogło nabytych uprawnień i ewentualnych wcześniej ukształtowanych stosunków prawnych unicestwić (podobnie WSA w Warszawie, wyrok z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 852/11 oraz NSA w wyroku dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK172/12, WSA w Bydgoszczy, wyrok z 2 lutego 2016 r., sygn. akt ll SA/Bd 900/16, Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt ll SA/Po 285/17 i Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 130/16).

Strona podkreśliła, że w jej ocenie krzywdzące jest oddanie ciężko zapracowanych pieniędzy, bowiem nie mogła przewidzieć, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyda decyzję ze skutkiem wstecznym, a w trakcie pobierania stypendium i posiadania statusu osoby bezrobotnej miała do nich prawo, nie zachodziły bowiem wówczas żadne okoliczności, które wyłączałyby to prawo. W tym okresie nie miała ustalonego prawa do renty socjalnej, zatem w dacie wypłacania stypendium była, jej zdaniem, uprawniona do jego otrzymania.

Skarżąca stoi na stanowisku, że rozstrzygnięcie o pozbawieniu jej prawa do stypendium szkoleniowego nie jest prawidłowe .W wyniku błędnej wykładni przepisu art. 78 ust. 4 u.p.z., Wojewoda doszedł do przekonania, że przepis ten pozwala na wydanie decyzji o pozbawieniu prawa do stypendium szkoleniowego za okres pobierania renty socjalnej. Brzmienie art. 78 ust. 4 u.p.z., nie pozostawia wątpliwości, iż daje on podstawę jedynie do pozbawienia statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Brak jest natomiast podstaw do tego, aby z treści art. 78 ust. 4 u.p.z., wywieść podstawę do wydania decyzji o pozbawieniu prawa do stypendium szkoleniowego. Ustawodawca wskazał bowiem jasno, że konsekwencją przyznania renty socjalnej za okres, w którym dana osoba posiadała status osoby bezrobotnej może być jedynie pozbawienie tego statusu, a także pozbawianie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Odnośnie kwestii wypłaconego stypendium w okresie, w którym bezrobotnemu przysługiwała renta socjalna, w ocenie skarżącej, kwestie te zostały w sposób szczegółowy uregulowane w art. 78 ust. 1-3 u.p.z. Przepis art. 78 ust. 1 ww. ustawy, stanowi, że w przypadku przyznania bezrobotnemu (...) renty socjalnej (...), za okres, za który pobierał stypendium (...), pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W myśl art. 78 ust. 3 u.p.z., organ rentowy przekazuje kwotę zaliczoną na poczet przyznanego świadczenia, o której mowa w ust. 1, na rachunek bankowy Funduszu Pracy powiatowego urzędu pracy, który wypłacił stypendium.

Podsumowując strona skarżąca wskazała, że rozliczenie pobranego stypendium za okres pobierania renty socjalnej powinno nastąpić w trybie art. 78 ust. 1-3 u.p.z., ewentualnie w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 3 u.p.z.

Pismem z dnia 6 października 2020 r., ustanowiony z urzędu pełnomocnik będący radcą prawnym, w uzupełnieniu skargi, w pełni podzielając stanowisko wyrażone przez skarżącą w skardze oraz wnosząc o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wskazał, że nie można pominąć treści art. 78 ust. 1 u.p.z., zgodnie z którym w przypadku przyznania bezrobotnemu lub osobie, o której mowa w art. 43, prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który pobierali zasiłek, stypendium, dodatek aktywizacyjny albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Tym samym, w ocenie pełnomocnika strony, zgodnie z art. 78 ust. 1 u.p.z. stypendium stażowe zalicza się co do zasady na poczet przyznanej renty socjalnej. Kwoty te traktuje się jako świadczenie wypłacone w kwocie zaliczkowej. Ma to jednak miejsce w sytuacji, gdy renta socjalna jest wyższa od połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę w okresie, w którym otrzymano stypendium stażowe.

W niniejszej sprawie wysokość przyznanej skarżącej renty socjalnej wynosiła

[...] zł brutto, a tym samym kwota ta była niższa niż połowa minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2019 r. (które wynosiło 2 250 zł brutto), co prowadzi do wniosku, iż zgodnie z art. 78 ust. 1 u.p.z. kwota przyznanego jej stypendium nie powinna być traktowana jako świadczenie nienależne.

Pełnomocnik strony przywołał w tej materii stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który wskazał w odniesieniu do art. 78 u.p.z., że: "Ze wskazanej regulacji wynika wprost, że jeśli za ten okres zostało przyznane bezrobotnemu lub poszukującemu pracy prawo do reny z tytułu niezdolności do pracy w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, to otrzymane świadczenia z tytułu bezrobocia i pozostawania bez pracy są zaliczane na poczet świadczenia przyznanego przez organ rentowy i traktowane jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej" (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 listopada 2012 r., III AU 487/12). Jak podkreślono wyrok ten przytoczony został przez wzgląd na to, iż wskazano w nim istotną z perspektywy niniejszego stanu faktycznego okoliczność, iż w art. 78 rzeczonej ustawy nie ma mowy o uznaniu za świadczenie wypłacone w kwocie zaliczkowej każdego świadczenia tam wskazanego (w niniejszej sprawie stypendium stażowego), które pobrane zostało za okres, za który przyznana została renta socjalna, a mowa tu tylko o takim świadczeniu, które przekracza połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

W myśl przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. 2019 r., poz. 2167 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Wniesiona skarga okazała się zasadna co do zaskarżonej części decyzji.

Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności decyzji Wojewody Z. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2019 r. o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium stażowego od dnia 18 marca 2029 r. do 31 sierpnia 2019 r.

Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy ustawy dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2019, poz. 1482) - zwana dalej: "ustawa o promocji zatrudnienia (...)".

Z przepisu z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...) wynika, że starosta pozbawia statusu osoby bezrobotnej bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotnym jest m.in. osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, jeżeli nie nabyła prawa do renty socjalnej. Zwrócić przy tym należy uwagę na przepis art. 78 ust. 4 powołanej ustawy, zgodnie z którym w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do renty socjalnej na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano rentę socjalną.

Analiza brzmienia art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia (...) prowadzi do wniosku, iż ma on zastosowanie do sytuacji, gdy dana osoba nabyła status bezrobotnego, a następnie osobie tej przyznano prawo do renty, przy czym przepis ten stosuje się również wówczas, gdy renta socjalna zostanie przyznana za okres wsteczny, obejmujący okres, w którym osobie przysługiwał status bezrobotnego.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Prezydent Miasta S. uznał skarżącą za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Następnie organ ten decyzją z [...] marca 2019 r. przyznał skarżącej prawo do stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie, w okresie odbywania stażu od dnia 18 marca 2019 r.

Z kolei decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2019 r. nr [...] skarżącej została przyznana renta socjalna od dnia [...] marca 2019 r. do 30 września 2021 r.

Powyższe wskazuje jednoznacznie, że już od 1 marca 2019 r. skarżąca przestała spełniać przesłanki pozwalające na uznanie jej za osobę bezrobotną. Jak bowiem wynika z powołanego już wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia (...), przyznanie renty socjalnej stanowi negatywną przesłankę uznania osoby za osobę bezrobotną. Natomiast w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do renty socjalnej, art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia stanowił podstawę pozbawienia statusu osoby bezrobotnej za okres, za który przyznano tą rentę. Tym samym jako prawidłowe należy ocenić stanowisko wyrażone przez organy obu instancji w zakresie wystąpienia przesłanek do pozbawiania skarżącej statusu osoby bezrobotnej, od dnia w którym otrzymała ona prawo do renty socjalnej, tj. od dnia 1 marca 2019 r.

Zauważyć jednak trzeba, że utrzymana w całości przez Wojewodę Z. decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2019 r., zwiera również orzeczenie o pozbawieniu skarżącej prawa do stypendium stażowego na okres od dnia 18 marca 2019 r.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że z istoty świadczeń jakimi są stypendium stażowe i renta socjalna wynika niewątpliwie niemożność jednoczesnego pobierania obydwu z nich. Stypendium stażowe to kwota wypłacana z Funduszu Pracy bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie w okresie odbywania stażu (por. art. 2 ust. 1 pkt 35 ustawy o promocji zatrudnienia), tym samym osobie zdolnej do podjęcia pracy zarobkowej. Z kolei renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu - art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej ( Dz.U. z 2018 r. poz. 1340 ze zm.).

Pomimo powyższych uregulowań, zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie o pozbawieniu skarżącej prawa do stypendium stażowego nie jest prawidłowe. Analiza w tej części treści zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji prowadzi do wniosku, iż organy wydając swoje rozstrzygnięcia pominęły treść przepisu art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia (...), względnie dokonały jego błędnej wykładni uznając, iż przepis ten pozwala na wydanie decyzji o pozbawieniu prawa do stypendium stażowego za okres pobierania renty socjalnej. Zwrócić należy uwagę, że brzmienie art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia (...) nie pozostawia wątpliwości, iż daje on podstawę jedynie do pozbawienia statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Brak jest natomiast podstaw do tego, aby z treści art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia wywieść podstawę do wydania decyzji o pozbawieniu prawa do stypendium stażowego. Ustawodawca wskazał bowiem jasno, że konsekwencją przyznania renty socjalnej za okres, w którym dana osoba posiadała status osoby bezrobotnej może być jedynie pozbawienie tego statusu, a także pozbawianie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Jeśli natomiast chodzi o kwestię wypłaconego stypendium stażowego w okresie, w którym bezrobotnemu przysługiwała renta socjalna, to w tym zakresie szczegółową regulację zawiera przepis art. 78 ust. 1-3 ustawy o promocji zatrudnienia. Przepis art. 78 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi, że w przypadku przyznania bezrobotnemu (...) renty socjalnej (...), za okres, za który pobierał stypendium (...), pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W myśl art. 78 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia organ rentowy przekazuje kwotę zaliczoną na poczet przyznanego świadczenia, o której mowa w ust. 1, na rachunek bankowy Funduszu Pracy powiatowego urzędu pracy, który wypłacił stypendium.

Zatem co do zasady, w przypadku przyznania renty socjalnej w czasie pobierania stypendium stażowego, organ rentowy stosownie do treści art. 78 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia powinien kwotę pobranego stypendium za okres, w którym przysługiwała renta socjalna, zaliczyć na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. W takiej sytuacji organ rentowy przekazuje kwotę zaliczoną na poczet przyznanego świadczenia na rachunek bankowy Funduszu Pracy powiatowego urzędu pracy, który wypłacił stypendium. Niedokonanie stosownego potrącenia przez organ rentowy nie oznacza jednak, że organ który wypłacił stypendium nie ma możliwości dochodzenia zwrotu kwoty wypłaconej tytułem stypendium stażowego za okres w którym bezrobotnemu przysługiwała renta socjalna. Zgodnie bowiem z art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia (...) stypendium finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który osoba ta nabyła prawo renty socjalnej, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78, stanowi świadczenie nienależnie pobrane. Natomiast stosownie do art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Tym samym, jeżeli organ rentowy nie dokonał rozliczenia, o którym mowa w art. 78 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia, niezwłocznie po przyznaniu świadczenia z ubezpieczeń społecznych, to świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy za okres równoległy ze świadczeniem z ubezpieczeń społecznych staje się świadczeniem nienależnym (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt III AUa 487/12; publ. Legalis).

Podsumowując, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania sankcji wynikającej z art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, tj. pozbawienia Skarżącej statusu osoby bezrobotnej, za okres, w którym pobierała rentę socjalną. Niemniej jednak z tego przepisu nie wynika podstawa prawna do orzekania o pozbawieniu stypendium stażowego za okres pobierania renty socjalnej. Rozliczenie pobranego stypendium za okres pobierania renty socjalnej powinno nastąpić w trybie art. 78 ust. 1-3 ustawy o promocji zatrudnienia (...), ewentualnie w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 3 tej ustawy.

Z uwagi na wskazane wyżej uchybienia niezbędnym było uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody w zakresie w jakim utrzymuje ona rozstrzygniecie decyzji Prezydenta Miasta S. [...] października 2019 r. w zakresie pozbawienia skarżącej prawa do stypendium stażowego, a także uchylenie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2019 r. w zakresie pozbawienia skarżącej prawa do stypendium stażowego i umorzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II wyroku.