Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2313/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 48, art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie oznacza zaistnienia samowoli budowlanej. Wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, choć dotknięta wadą nieważności, wywołała określone skutki, a najistotniejszy ten, że budowa prowadzona była legalnie. Inwestor bowiem w trakcie wykonywania robót budowlanych działał zgodnie z prawem i posiadanymi decyzjami pozwalającymi na prowadzenie takich prac.

TEZY

Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie oznacza zaistnienia samowoli budowlanej. Wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, choć dotknięta wadą nieważności, wywołała określone skutki, a najistotniejszy ten, że budowa prowadzona była legalnie. Inwestor bowiem w trakcie wykonywania robót budowlanych działał zgodnie z prawem i posiadanymi decyzjami pozwalającymi na prowadzenie takich prac.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Henryka M. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 czerwca 2001 r. (...) w przedmiocie rozbiórki masztu telefonii komórkowej "C." - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu W. Z. decyzją (...) z dnia 25 października 2000 r., na podstawie art. 103 ust. 2 i 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nakazał Polskiej Telefonii Komórkowej "C." Spółce z o.o. z siedzibą w W., rozbiórkę masztu - stacji telefonii komórkowej "C." wybudowanego na działce nr ew.21/2 we wsi B. gmina B.

W uzasadnieniu decyzji podał, że w wyniku wydania decyzji stwierdzających nieważność: decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej oraz decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny budowy stacji bazowej telefonii komórkowej "C."; decyzje te podlegają eliminacji z obrotu prawnego, zaś inwestor działał w złej wierze kontynuując budowę, mimo wydania w dniu 4.09. 1993 r. przez organ I instancji decyzji (...) wstrzymującej roboty budowlane.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Polska Telefonia Komórkowa Spółka z o.o., zarzucając decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7, art. 10, art. 77, art. 80-81 Kpa oraz prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Budowa bowiem została zakończona w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r. i przekazanie obiektu przez wykonawcę inwestorowi nastąpiło 14.10.1993 r. /dziennik budowy/.

Ponadto orzeczenie rozbiórki może nastąpić dopiero po ustaleniu przesłanek określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją (...) z dnia 29 czerwca 2001 r. uchylił zaskarżona, decyzję w całości i umorzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego.

Organ odwoławczy podniósł, że inwestor rozpoczął realizację przedmiotowego obiektu na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 27.04.1993 r.

Decyzją z 4.09.1993 r. (...) Burmistrza Miasta i Gminy wstrzymano roboty budowlane na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej "C." we wsi B. i nakazano wykonanie wymienionych w niej robot zabezpieczających i czynności.

Kolejną decyzją z 1.12.1993 r. (...) Burmistrz Miasta i Gminy B. zezwolił na wznowienie robót i dokończenie budowy stacji zgodnie z projektem technicznym stanowiącym integralną część decyzji. Przebieg robót budowlanych znajduje potwierdzenie we wpisach zawartych w dzienniku budowy. Z tych zapisów wynika, że przedmiotowy obiekt zrealizowany został w 1993 r.

W dacie wydania decyzji o wznowieniu robót, prace budowlano-montażowe wieży zostały zakończone, pozostały jedynie do wykonania roboty wykończeniowe tzn. montaż urządzeń odbiorczo-nadawczych stacji.

Obiekt więc był wybudowany w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, pozostałe zaś prace wykończeniowe w oparciu o decyzję o wznowieniu robót budowlanych. Wybudowanie obiektu w oparciu o ostateczne decyzje pozwalające na realizację prac budowlanych, nie może wywierać negatywnych skutków dla inwestora, mimo stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Ponadto w omawianej sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Wobec funkcjonowania w sprawie decyzji o wznowieniu robót i dokończenia w oparciu o nią budowy spornego obiektu, prowadzenie postępowania w ramach nadzoru budowlanego jest bezprzedmiotowe.

Od decyzji tej wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Henryk M. w imieniu Komitetu Protestacyjnego Przeciw Budowie Masztu Telefonii Komórkowej we wsi B. Podniósł on, że niedopuszczalna i niezgodna z prawem jest sytuacja istniejącej inwestycji, mimo stwierdzeń tak organów, jak i Sądu, że wydane decyzje na budowę rażąco naruszały prawo.

Niezrozumiałe dla skarżącego jest pojawienie się decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. o wznowieniu robót budowlanych z dnia 1.12.1993 r. Komitet takiej decyzji nie otrzymał. Oczywistym jest więc, że nawet jeśli taka decyzja została wydana to jako "integralna decyzja wcześniej wydanych decyzji - wydanych z naruszeniem prawa i decyzji, które zostały wyeliminowane z obiegu prawnego", też narusza ona prawo.

Zdaniem mieszkańców wsi B. jest to oszustwo, brak poszanowania prawa oraz prawne zabiegi, celem zalegalizowania samowoli budowlanej.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga wniesiona do Sądu administracyjnego może zostać uwzględniona jedynie w sytuacji, gdy w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdzi, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego lub procedury administracyjnej, które miało wpływ na wynik sprawy /art. 21 w zw. z art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził wymienionych naruszeń prawa, co prowadziło do uznania, że skarga jest nieuzasadniona.

Podnieść należy, iż mimo wezwań sądu administracyjnego Henryk M. nie przedstawił pełnomocnictw do występowania w sprawie w imieniu Komitetu Protestacyjnego Przeciw Budowie Masztu Telefonii Komórkowej we wsi B. Nie zostały również dla potrzeb tego postępowania przedstawione dokumenty dotyczące tego Komitetu i jego składu.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga została wniesiona jedynie przez Henryka M.

Na podstawie analizy materiału dowodowego organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że inwestor rozpoczynając prace budowlane dysponował dwoma ostatecznymi decyzjami Burmistrza Miasta i Gminy B.:

- (...) z 20.04.1993 r. w przedmiocie zatwierdzenia planu realizacyjnego budowy stacji bazowej telefonii komórkowej,

- (...) z 27.04.1993 r. w przedmiocie zezwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.

Na skutek protestów mieszkańców wsi B. gmina B. po wydaniu przez Wojewodę W. decyzji (...) w dniu 31.08.1993 r. uchylającej powyższe decyzje (...) i (...) Burmistrza Miasta i Gminy B., organ ten na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ wydał decyzję (...) z 4.09.1993 r. - wstrzymującą roboty budowlane na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, ze względu na brak pozwolenia na budowę oraz nakazującą wykonanie pewnych robót zabezpieczających i czynności.

Jednakże już w dniu 1.12.1993 r. Burmistrz Miasta i Gminy B. decyzją (...) zezwolił na wznowienie robót i dokończenie budowy stacji bazowej Polskiej Telefonii Komórkowej "C." z wyłączeniem montażu anteny mikrofalowej, do czasu przedstawienia uzgodnienia z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w W., dla tej wysokości zawieszenia anteny.

Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę W. decyzją (...) w dniu 16.12.1993 r.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 października 1994 r. IV SA 466/94 skargę pełnomocnika mieszkańców wsi B. na ww. decyzję, odrzucił wobec nieuzupełnienia braków skargi.

W sprawie zapadło szereg decyzji, w efekcie których stwierdzona została nieważność obu decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B. (...) i (...) [decyzja Wojewody W. (...) z 7.12.1998 r. utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25.02.1999 r.].

Postępowanie nieważnościowe zakończone zostało przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który skargę PTK "C." na decyzję z 25.02.1999 r. - oddalił.

Jednakże stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie oznacza zaistnienia samowoli budowlanej. Wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, choć dotknięta wadą nieważności, wywołała określone skutki, a najistotniejszy ten, że budowa prowadzona była legalnie. Inwestor bowiem w trakcie wykonywania robót budowlanych działał zgodnie z prawem i posiadanymi decyzjami pozwalającymi na prowadzenie takich prac.

Zważyć przy tym należy, że w momencie wydania decyzji (...) z dnia 4.09.1993 r. obiekt został zrealizowany w swojej zasadniczej części. Pozostały do wykonania jedynie prace wykończeniowe, których kontynuację dopuściła decyzja (...) Burmistrza Miasta i Gminy B. z 1.12.1993 r. zezwalające na wznowienie robót i dokończenie budowy stacji bazowej telefonii komórkowej.

W dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy zawarte są stwierdzenia, iż wszystkie prace budowlane związane z budową stacji zostały zakończone w 1993 r.

Nie można więc uznać jak przyjął to w decyzji organ I instancji, że po dniu 4.09.1993 r. inwestor kontynuując budowę działał w złej wierze, bez stosownego pozwolenia.

W orzecznictwie NSA od lat ukształtowany jest pogląd, iż inwestor który prowadzi roboty budowlane na podstawie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę lub pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej lub prowadząca roboty budowlane bez pozwolenia na budowę /wyrok z dnia 18 czerwca 1998 r. - IV SA 1399/96/.

Nie było więc podstaw do orzeczenia rozbiórki masztu stacji telefonii komórkowej z uwagi na samowolną budowę.

Ponadto organ I instancji powołał błędną podstawę prawną decyzji rozbiórkowej. Wobec zrealizowania całej budowy w 1993 roku, nie mogły mieć do niej zastosowania przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/. Stosownie do art. 103 ust. 2 tej ustawy /który organ I instancji również powołał/ do budowy tej miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/.

Organ odwoławczy rozważał również czy istnieją przesłanki do orzeczenia rozbiórki obiektu w trybie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Wobec zapisów obowiązującego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy B. oraz wykonanych ekspertyz przez Wojskową Akademię Techniczną w W. i rzeczoznawców z listy Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 16.08.1993 r. stwierdził brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 37 ust. 1 ww. ustawy.

Ocena powyższa nie budzi zastrzeżeń składu orzekającego w niniejszej sprawie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 386 ze zm./, skargę oddalił.