Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 811/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 205 poz 1212
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
article: art. 16 ust. 5, art. 30 ust. 2,  art. 32
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 145 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 19 maja 2015 r. nr [...], 2) umarza postępowanie administracyjne.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 19 maja 2015 r. nr [...] Wójt Gminy uchylił decyzję Burmistrza Miasta z dnia 30 czerwca 2010 r. nr [...] zmienioną decyzją z dnia 16 lutego 2011 r. nr [...], dotyczącą przyznanego T. P. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, w kwocie 153 zł miesięcznie, na okres od 1 czerwca 2010 r. do 31 grudnia 2013 r. W punkcie 2 sentencji odmówił wyżej wymienionemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, na okres od 1 marca 2012 r. do 31 grudnia 2013 r.

Jako postawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 104, art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", w związku z art. 16, art. 20, art. 23 ust. 1 i ust. 2, art. 25, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 114) oraz w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r. poz. 3) oraz w związku z § 2 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 959).

W uzasadnieniu organ wskazał, że dla T. P. (zwanego dalej: "stroną", "skarżącym") umieszczonego w Domu Pomocy Społecznej w R. złożono wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku dołączono orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z dnia 13 sierpnia 2008 r. stwierdzające, że jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 sierpnia 2011 r.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r. nr [...] Burmistrz Miasta przyznał stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, w kwocie 153 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2010 r. do 31 sierpnia 2011 r.

W dniu 17 grudnia 2010 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. dostarczono orzeczenie o stopniu niepełnosprawności strony z dnia 9 grudnia 2010 r. nr [...] wystawione przez Powiatowy Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. Z orzeczenia wynika, że strona została zaliczona do osób legitymujących się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności - do 31 grudnia 2013 r. Z tego powodu dokonano zmiany decyzji przyznającej świadczenie z dnia 30 czerwca 2010 r. w ten sposób, że określono czas wypłacania zasiłku pielęgnacyjnego od 1 czerwca 2010 r. do 31 grudnia 2013 r.

W odpowiedzi na zapytanie MOPS z dnia 14 kwietnia 2015 r. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w K. poinformowało, że decyzją z dnia 27 maja 2013 r. strona została całkowicie zwolniona z ponoszenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w R. od 1 marca 2012 r. na czas nieokreślony.

Z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Pojęcie "instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 7 tej ustawy i obejmuje; "dom pomocy społecznej, placówkę opiekuńczo-wychowawczą młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, szkolę wojskową lub inną szkolę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie ".

Całkowite zwolnienie z ponoszenia odpłatności za pobyt strony w domu pomocy społecznej od dnia 1 marca 2012 r. spowodowało, że zmieniła się jej sytuacja rodzinna i dochodowa mająca wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Należało zatem uchylić decyzję przyznającą stronie to świadczenie.

Strona – za pośrednictwem kuratora - odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że nie ma podstaw prawnych do odebrania zasiłku pielęgnacyjnego. Została umieszczona w domu pomocy społecznej, jednak ponosi odpłatność za pobyt, w dodatku przebywając od kilku lat w szpitalu na leczeniu psychiatrycznym. Kupuje owoce, papierosy, środki higieny i bieliznę osobistą, dlatego zasiłek pielęgnacyjny jest jej potrzebny. Zwolnienie z odpłatności za pobyt nie ma żadnego znaczenia, bowiem wskazany dom pomocy społecznej nie zapewnia bezpłatnego utrzymania. Przywołała wyrok NSA sygn. akt I OSK 1352/08, w którym wskazano, że dom pomocy społecznej nie jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie, bowiem osoby w nim przebywające zobowiązane są do ponoszenia części kosztów pobytu w tym domu i taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 września 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 7 i pkt 11, art. 16 ust. 5 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych orzekło o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji oraz o zmianie decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta z dnia 30 czerwca 2010 r. nr [...], zmienionej decyzją ostateczną z dnia 16 lutego 2011 r. o przyznaniu strony zasiłku pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. poprzez ustalenie końcowej daty okresu zasiłkowego na dzień 29 lutego 2012 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że Starosta decyzją z dnia 14 czerwca 2012 r. zwolnił całkowicie stronę z ponoszenia opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w R. w okresie od 22 marca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. W dniu 9 lipca 2012 r. DPS w R. powiadomił Burmistrza Miasta o ustanowieniu W. K. kuratorem częściowo ubezwłasnowolnionego T. P. przekazując zarówno zaświadczenie o ustanowieniu kuratora, jak i decyzję Starosty o zwolnieniu strony z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

Decyzją z dnia 9 lipca 2012 r. Burmistrz Miasta orzekł o uchyleniu z dniem 1 lipca 2012 r. własnej decyzji ostatecznej z dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego stronie. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 października 2014 r. stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta z dnia 9 lipca 2012 r. jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że T. P., będący osobą uprawnioną do zasiłku pielęgnacyjnego nie jest już osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie i nie ma opiekuna prawnego, a jedynie kuratora, wobec czego o właściwości organu decyduje miejsce zamieszkania strony, a nie miejsce zamieszkania jego opiekuna prawnego.

Po wydaniu ww. decyzji Burmistrz Miasta przekazał sprawę według właściwości Wójtowi Gminy.

W dalszej kolejności Wójt Gminy wydał ww. decyzję z dnia 19 maja 2015 r. nr [...].

Zdaniem organ odwoławczego Wójt Gminy prawidłowo uznał, że całkowite zwolnienie strony z obowiązku odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej stanowi zmianę sytuacji osobistej strony mającą wpływ na uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.

Co do zasady osoba umieszczona w domu pomocy społecznej ponosi odpłatność za pobyt w tym domu w wysokości 70 % swojego dochodu (art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Pozostała część opłaty wnoszona jest przez gminę, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (art. 61 ust. 2 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej). Osoby wnoszące opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, w tym mieszkańca domu, można zwolnić całkowicie lub częściowo z przypadającej na niego opłaty w trybie art. 64 powoływanej ustawy.

W rozpatrywanej sprawie - na mocy decyzji ostatecznej Starosty z dnia 27 maja 2013 r. – strona została zwolniona całkowicie z ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej od dnia 1 marca 2012 r. Tym samym od dnia 1 marca 2012 r. obowiązek wnoszenia całości opłaty za pobyt strony spoczywa wyłącznie na podmiocie publicznym, pobyt jest finansowany w całości ze środków publicznych. Decyzja Starosty zwalniająca stronę całkowicie z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej ma skutek polegający na tym, że wraz z przerzuceniem całości obowiązku finansowego ponoszenia opłaty za pobyt w DPS na podmiot publiczny. Domu Pomocy Społecznej w R. od dnia 1 marca 2012 r. zapewnia stronie nieodpłatnie pełne utrzymanie, a to oznacz, że strona nie ponosi jakichkolwiek opłatności za pobyt, w tym kosztów swojego utrzymania. Wniesione przed wydaniem decyzji z dnia 27 maja 2013 r. opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej zostały stronie zwrócone. Tym samym od dnia 1 marca 2012 r. – zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych - zasiłek pielęgnacyjny stronie nie przysługuje.

Ustalenie przez organ pierwszej instancji, że w sytuacji strony uprawnionej do zasiłku pielęgnacyjnego doszło do zmian mających wpływ na jej prawo do świadczenia, uprawniało ten organ do dokonania weryfikacji decyzji przyznającej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, jednak orzekając o zmianach w prawie do zasiłku pielęgnacyjnego organ ten naruszył przepisy art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego rozstrzygając jedynie o części sprawy. Uzasadnia to uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i wydanie decyzji orzekającej co do istoty w sposób prawidłowy.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Stosownie do tego przepisu należało zmienić jedynie datę końca okresu zasiłkowego z dnia 31 grudnia 2013 r. na dzień 29 lutego 2012 r., to jest na ostatni dzień miesiąca, w którym jeszcze strona była zobowiązana do ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Tymczasem sentencja decyzji organu pierwszej instancji została skonstruowana w taki sposób, że uchylono całą decyzję ustalającą prawo do zasiłku od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. oraz odmówiono przyznania zasiłku na okres do dnia 1 marca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Organ nie orzekł natomiast o prawie do zasiłku za okres od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 29 lutego 2012 r., czym w istocie pozbawił stronę prawa do zasiłku za cały okres wynikający z decyzji Burmistrza Miasta.

Organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty odwołania. W szczególności umieszczenie strony od dnia 12 grudnia 2011 r. w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w S. nie ma znaczenia dla kwestii uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego. Pobyt strony w szpitalu, nawet długotrwały i przymusowy, nie wpływa na fakt, że strona nadal jest umieszczona w DPS w R., zaś za jej pobyt wnoszone są opłaty ze środków publicznych, co potwierdza kierownictwo ośrodka. Gdyby strona nie została zwolniona całkowicie z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, to nadal byłaby zobowiązana do wnoszenia opłat, mimo pobytu w szpitalu. Nadto, powołany przez nią wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadł w odmiennym stanie faktycznym i nie mógł przesądzić o sposobie rozstrzygnięcia sprawy.

Odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, w którym strona jest nadal umieszczony i ponoszone są koszty przypadające na jej pobyt, obejmuje odpłatność za wykonanie usług bytowych, w tym zapewnienie miejsca zamieszkania, wyżywienia, odzieży i obuwia oraz utrzymania czystości, jak również usług opiekuńczych i wspomagających (§ 5 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej). Szpital zapewnia również nieodpłatne utrzymanie, zatem zakupy dodatkowej żywności, papierosów czy odzieży wynikają wyłącznie z woli strony. Natomiast stosownie do powołanych przepisów DPS w R. zapewnia stronie od dnia 1 marca 2012 r. nieodpłatny pobyt i zaspokojenie potrzeb bytowych i opiekuńczych wymienionych w § 5 powołanego rozporządzenia. Od tego dnia dom pomocy społecznej jest dla strony instytucją zapewniającą pełne nieodpłatne utrzymanie.

T. P. - reprezentowany przez kuratora - zaskarżył opisaną wyżej decyzję organ odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się uchylenia decyzji obu instancji i wypłaty bezpodstawnie zatrzymanego zasiłku opiekuńczego.

W uzasadnieniu twierdził, że Wójt Gminy nie miał kompetencji do wstrzymywania wypłaty zasiłku opiekuńczego, czy też określania terminu niepełnosprawności. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa poprzez wadliwą wykładnię art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem przepis ten nakłada na kuratora konieczność zapewnienie opieki i pomocy osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji. Organ orzekający nie ma prawa zmieniać końcowego okresu zasiłkowego przyznanego kuratorowi strony ustalonego decyzją z dnia 16 lutego 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., ponieważ podstawę prawną do wypłaty zasiłku jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez inny podmiot.

Skarżący utrzymywał również, że Dom Pomocy Społecznej w R. nie zapewniał mu pełnego nieodpłatnego utrzymania, bowiem od dnia 12 grudnia 2011 r. do dnia 13 sierpnia 2015 r. nie przebywał w tej placówce, ale był w szpitalu psychiatrycznym. Szpital jest placówką leczniczą i koszty pobytu tam były pokrywane z NFZ. Dodał, ze buty i odzież kupował kurator z jego renty i zasiłku pielęgnacyjnego.

Poinformował, że orzeczeniem z dnia 27 stycznia 2014 r. nr [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzekł o znacznym stopniu niepełnosprawności strony na stałe i w związku z tym Burmistrz Miasta decyzją z dnia 14 lutego 2014 r. przyznał mu zasiłek pielęgnacyjnie w wysokości 153 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 30 września 2028 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Skarżącemu przyznano prawo do świadczeń rodzinnych decyzją z dnia 30 czerwca 2010r., zmienioną decyzją z dnia 16 lutego 2011r., na okres od 1 czerwca 2010r. do dnia 31 grudnia 2013r.

W myśl art. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. nr 205, poz.1212 ) , która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012r., sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. W tej sytuacji zastosowanie w sprawie miały przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz.U. z 2006 r. , nr 139, poz.992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Wójt Gminy decyzją z dnia 19 maja 2015 r. orzekł o uchyleniu decyzji z dnia 30 czerwca 2010 r. i odmówił przyznania skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1 marca 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. Decyzja została wydana m.in. w oparciu o art. 32 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławczego zaskarżoną decyzją orzekło o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i zmianie decyzji z dnia 30 czerwca 2010r. poprzez ustalenie końcowej daty okresu zasiłkowego na dzień 29 lutego 2012r. Również Kolegium powołało się w postawie prawnej i uzasadnieniu decyzji na art. 32 ust. 1 i 2 ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1208/09 ( publ. LEX 591223) wyraził pogląd, że na mocy art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie rodzinne nie może nastąpić z mocą wsteczną, za wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 32 ust. 1 in fine. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 stycznia 2013 r. w sprawie IV SA/GL 414/12 stwierdził, że uchylenie decyzji przyznającej świadczenia rodzinne ze skutkiem ex tunc może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie spełnione są przesłanki uznania, że świadczenia rodzinne zostały nienależnie pobrane, a co się z tym wiąże, strona zobowiązana jest do ich zwrotu."(LEX nr 1296377).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądy te podziela.

Na podstawie powołanego przepisu nie można zatem zmienić czasu przyznania świadczenia, o ile już ten czas upłynął, czyli ponownie orzec o świadczeniu, przyznając je na okres krótszy niż ten, który upłynął przed wydaniem decyzji w trybie art. 32 ustawy.

Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy organ odwoławczy zmienił wydaną wcześniej decyzję przyznającą świadczenie w części dotyczącej okresu. Co istotne decyzję z dnia 30 czerwca 2010 r. przyznającą zasiłek pielęgnacyjny od 1 marca 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. zmieniono z datą wsteczną. Decyzja organu wydana została bowiem w dniu 7 września 2015 r. i zmieniła czas przyznania zasiłku pielęgnacyjnego poprzez ustalenie końcowej daty okresu zasiłkowego na dzień 29 lutego 2012 r.

W stanie faktycznym, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie, czyli w sytuacji upływu okresu, na jaki świadczenia zostały skarżącemu przyznane, możliwe było uchylenie bądź zmiana - na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy - decyzji przyznającej świadczenie w przypadku uznania, że świadczenia zostały pobrane nienależnie (przy czym Sąd kwestii tej nie przesądza), nie była natomiast możliwa zmiana tej decyzji z powodu zmiany sytuacji skarżącego, mającej wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.

Dodać należy, że kwestia orzekania o tym, czy zasiłek pielęgnacyjny został przez skarżącego pobrany nienależnie nie była w ogóle rozważana przez organy rozpoznające sprawę. Organy powołując się na treść art. 16 ust. 5 ustawy stwierdziły, że skarżący z dniem 1 marca 2012 r. został całkowicie zwolniony z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej i od tego dnia skarżącemu zasiłek nie przysługiwał. Należy jednak zauważyć, że jeśli organ uznaje, że konieczność zmiany decyzji wynikała z przesłanki pobrania świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 30 ust. 2 ustawy, winien wskazać ją w decyzji ( zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 maja 2014 r., sygn.. akt IV SA/Po 1271/13, nr 1465921). Powyższe wynika z faktu, że treść art. 32 ust. 1 ustawy winna być w zakresie użytego w nim pojęcia " nienależnie pobranego świadczenia" interpretowana w związku z art. 30 ust. 2 ustawy, który taką definicję zawiera.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest wadliwa i nie znajduje uzasadnienia prawnego wobec przywołanej wykładni art. 32 ust. 1 ustawy.

Również decyzja organu pierwszej była wadliwa, na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium orzekając o jej uchyleniu i orzekając ponownie co do istoty sprawy. Organ pierwszej instancji wadliwie skonstruował sentencję swojej decyzji orzekając o uchyleniu całej decyzji ustalającej prawo do zasiłku od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. oraz odmówił przyznania zasiłku na okres do dnia 1 marca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Organ nie orzekł natomiast o prawie do zasiłku za okres od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 29 lutego 2012 r., czym w istocie pozbawił stronę prawa do zasiłku za cały okres wynikający z decyzji Burmistrza Miasta.

Z podanych wyżej powodów Sąd stwierdził, że obie wydane w sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o ich uchyleniu.

Z uwagi na wady, jakimi dotknięte są ww. decyzje, nie było konieczne odnoszenie się zarzutów skargi.

Na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a. sąd umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu przez organ pierwszej instancji, który zawiadomieniu z dnia 4 maja 2015 r. stwierdził, że przedmiotem postępowanie jest sprawa zmiany decyzji z dnia 30 czerwca 2010 r. przyznającej skarżącemu świadczenie. Z prezentowanego wyżej stanowiska Sądu wynika, że brak było podstaw do wydania decyzji, na mocy której zmieniono, ze skutkiem ex tunc, decyzję przyznającą świadczenie w części dotyczącej okresu. Tym samym brak było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania z urzędu. W takim stanie sprawy Sąd stwierdził, że istnieje wyrażona w art. 105 § 1 k.p.a. podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.