Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1346/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1 , art 107 par   1 i par 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 3 ust 1 pkt 1 , art 5 ust 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator NSA Anna Szkodzińska Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2017 r. przy uczestnictwie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Sp. z o.o. w K. z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 lipca 2017 r., znak [...], reprezentowana przez zarząd spółka "[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K., na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), art. 16 ust. 1 i ust. 2 i art. 17 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1764) oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. P., odmówiła udzielenia J. P. informacji publicznej dotyczącej podania kwot jednostkowych, za jakie wykonywane są usługi odfekalniania i wodowania elektrycznych zespołów trakcyjnych.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca J. P. wniósł w dniu 18 lipca 2017 r. w formie wiadomości e-mail wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej podania nazwy firmy, która została wybrana w N. S. do wykonania usług odfekalniania elektrycznych zespołów trakcyjnych oraz wodowania elektrycznych zespołów trakcyjnych wraz z podaniem kwot jednostkowych, za jakie wyżej wymienione usługi są wykonywane. Powyższe informacje winny być zgodnie z żądaniem wnioskodawcy przesłane w formie elektronicznej na adres e-mail: [...]

Odrębnym pismem została udostępniona J. P. informacja publiczna w zakresie nazwy firmy, która została wybrana w N. S. do wykonywania usług odfekalniania i wodowania elektrycznych zespołów trakcyjnych.

Spółka "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wskazała, że nie może udzielić wnioskodawcy pozostałych żądanych informacji, tj. "podania kwot jednostkowych za jakie w.w. usługi są wykonywane", ponieważ strony podjęły stosowne działania mające na celu ochronę danych finansowych z przedmiotowej umowy, tj. zawarły stosowne zapisy w umowie, cyt.: "Strony umowy zobowiązują się do zachowania w poufności postanowień Umowy, jak również wszelkich informacji powziętych w związku z realizacją Umowy udostępnionych przez strony, w tym informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa strony, przez co rozumie się wszelkie informacje przekazane przez strony wzajemnie, niezależnie od formy ich przekazania, a nieujawnione do wiadomości publicznej, informacje techniczne, technologiczne, ekonomiczne, finansowe, handlowe, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, których nieuprawnione ujawnienie może narazić na szkodę interes Strony."

Cena usług realizowanych przez firmę [...] stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że jej udostępnienie stanowiłoby naruszenie interesów spółki, umożliwiając dostęp do wrażliwych danych spółki jej konkurentom, mogącym je wykorzystać w celu polepszenia własnej sytuacji gospodarczej, z pokrzywdzeniem interesu spółki.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. 2016 r. poz. 1764) prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom ze względu na prywatność osoby fizycznej oraz tajemnicę przedsiębiorcy. Przytoczony przepis w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki umożliwiające ograniczenie dostępu do informacji publicznej, wymienia jako jedną z nich uznanie informacji za tajemnicę przedsiębiorcy. Definicję tajemnicy przedsiębiorcy można oprzeć na definicji legalnej zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), który mówi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Mając na uwadze powyższe, z uwagi na dobro podmiotu tj. Firmy [...], którego dotyczą wnioskowane informacje, a stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przytaczanych powyżej przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji.

J. P. wniósł w dniu 8 sierpnia 2017 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, iż [...] sp. z o.o., odmawiając udzielenia informacji publicznej, ograniczyła się jedynie do przywołania zapisu umowy oraz stwierdzenia, że cena usług stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że jej udostępnienie stanowiłoby naruszenie interesów spółki, umożliwiając dostęp do wrażliwych danych spółki jej kontrahentom, mogącym je wykorzystać w celu polepszenia własnej sytuacji gospodarczej, z pokrzywdzeniem interesów spółki.

"[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. decyzją z 23 sierpnia 2017 r. znak [...], na podstawie art. art. 104, 107 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 16 ust. 1 i ust. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), utrzymała w mocy decyzję "[...]" sp. z o.o. z dnia 26 lipca 2017 r., którą odmówiono udzielenia J. P. informacji publicznej dotyczącej podania kwot jednostkowych za jakie wykonywane są usługi odfekalniania i wodowania elektrycznych zespołów trakcyjnych.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stanowisko wnioskodawcy nie jest zasadne z uwagi na uznanie wnioskowanej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa kontrahenta spółki oraz podjęcie stosownych działań mających na celu zachowanie jej poufności, tj.:

1. Wiążące zapisy umowy nr [...]

2. Obowiązujący w Spółce Regulamin Ochrony Tajemnicy Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. z dnia 4 grudnia 2014 r.

3. Podjęcie działań przez strony umowy celem zachowania wnioskowanej informacji w tajemnicy, tj:

a. Umowa nie jest przez strony publikowana, udostępniana publicznie

b. Umowa nie jest przez strony udostępniana osobom trzecim

c. Zapisy umowy udostępniane są wyłącznie osobom uprawnionym i odpowiedzialnym za jej realizację.

Spółka "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w związku z wiążącymi zapisami umowy nr [...] [...], tj. 7 ust. 1 pkt 2 umowy "poufność", który obliguje strony umowy do zachowania w poufności postanowień Umowy, jak również wszelkich informacji powziętych w związku z realizacją Umowy udostępnionych przez strony, w tym: "informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa strony, przez co rozumie się wszelkie informacje przekazane przez strony wzajemnie, niezależnie od formy ich przekazania, a nieujawnione do wiadomości publicznej, informacje techniczne, technologiczne, ekonomiczne, finansowe, handlowe, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, których nieuprawnione ujawnienie może narazić na szkodę interes strony", wystąpiła do [...], pismem nr [...] z dnia 11 sierpnia 2017 r., o wyrażenie zgody na udostępnienie omawianych stawek jednostkowych. W dniu 18 sierpnia 2017 r. wpłynęła odpowiedź, w której [...] B. J. nie wyraził zgody na ujawnienie kwot zawartych w umowie, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, kopia pisma stanowi załącznik nr [...] do decyzji.

Ponadto Uchwałą nr [...] został wdrożony do stosowania w spółce Regulamin Ochrony Tajemnicy Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o., gdzie w załączniku nr [...] do Uchwały [...] Zarządu "[...]" sp. z o.o. z dnia 4 grudnia 2014r. "Ramowy wykaz dokumentów zawierających informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa "[...]" sp. z o.o., które należy oznaczać klauzulą "Tajemnica przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o." w ust. V pkt 2 wskazane jest, iż chronione są "Wybrane informacje dotyczące podpisanych umów z kontrahentami w zakresie chronionej tajemnicy przedsiębiorstwa stron umowy". Umowa nie jest przez strony publikowana, udostępniana publicznie, jak również podmiotom trzecim, zapisy umowy udostępniane są wyłącznie uprawnionym osobom odpowiedzialnym za jej realizację. Jak wynika z powyższego, strony podpisujące umowę zawierającą wnioskowaną informację, podjęły wszelkie niezbędne działania mające na celu zachowanie informacji w tajemnicy, ochronę jej poufności. Wyczerpana została przesłanka działań zabezpieczających informacje, jako element współkształtujący stan jej poufności.

Zgodnie z art. 5 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W ocenie "[...]" sp. z o.o. w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka uznania informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na jej wartość gospodarczą dla kontrahenta spółki.

Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 roku, Nr 153, poz. 1503 t.j. z późn. zm.): przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, w technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Wnioskowana informacja posiada dla kontrahenta spółki "[...]" sp. z o.o. wartość gospodarczą, ekonomiczną, co oznacza, że jej ujawnienie i wykorzystanie przez innego konkurencyjnego przedsiębiorcę mogłoby spowodować niekorzystne konsekwencje gospodarcze w sferze zysków lub strat.

W doktrynie podnoszone jest stanowisko za liberalną wykładnią pojęcia wartości gospodarczej, które zakłada, iż chodzi o minimalną aktualną lub potencjalną wartość gospodarczą informacji. Istnieje realna możliwość, że udzielenie wnioskowanej informacji wpłynie negatywnie na pozycje kontrahenta spółki "[...]" sp. z o.o. na rynku świadczonych przez niego usług. Uzyskanie przedmiotowej informacji przez konkurentów Firmy [...] może doprowadzić do działań i sytuacji gospodarczo niekorzystnych w obecnie prowadzonych rozmowach i zawieranych kontraktach, jak również w przyszłych potencjalnych zamówieniach, których realizacji mógłby podjąć się kontrahent Spółki "[...]" sp. z o.o..

Ustawa o dostępie do informacji publicznych obejmuje dostęp do informacji będącej informacją publiczną. Nie zapewnia jednak publicznego dostępu do wszystkich informacji. Przekazanie takich informacji może zostać wykorzystane do uzyskania informacji wrażliwych dotyczących działalności prowadzonej przez przedsiębiorców, oni zaś byliby pozbawieni ochrony przed nieuprawnionym wykorzystaniem takich informacji.

Mając na uwadze powyższe, z uwagi na dobro podmiotu tj. Firmy [...], którego dotyczą wnioskowane informacje, a stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przytaczanych powyżej przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji, utrzymując tym samym w mocy wydaną w dniu 26 lipca 2017 r. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

J. P. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wskazując, ze zaskarżona decyzja narusza interes prawny skarżącego poprzez odmowę udostępnienia informacji publicznej. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 u.d.i.p..

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu zarzutów skargi podniesiono, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych "1. Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" jest pojęciem użytym przez ustawodawcę wyłącznie w unormowaniach ustawy o dostępie do informacji publicznej i w kontekście przesłanek ograniczenia prawa do informacji publicznej. Tego rodzaju zabieg legislacyjny determinuje zawężającą w stosunku do prawa dostępu do informacji publicznej wykładnię ustawowego zwrotu "tajemnica przedsiębiorcy" oraz obliguje podmiot odmawiający udostępnienia informacji publicznej ze względu na "tajemnicę przedsiębiorcy" do szczegółowego przedstawienia motywów odmowy w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.

2. Nie każda tajemnica przedsiębiorstwa automatycznie wyłącza jawność gospodarowania środkami publicznymi. Konieczne jest zatem w każdym indywidualnym przypadku badanie m.in., czy w sytuacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci zawartej umowy przez podmiot, do którego kierowany jest wniosek, wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, a stwierdzenie tego stanu rzeczy obliguje nie tylko do ustalania faktu istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, lecz również badania, czy informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa z jednoczesnym uwzględnieniem ustawowej regulacji, z której wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku, którym dysponują podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej" (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 2017 r. I OSK 2314/15).

W tymże wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że na podstawie art. 61 Konstytucji RP ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej jest dopuszczalne jedynie przy spełnieniu dwóch łącznie występujących przesłanek, tj. 1) "ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych" określonych w akcie rangi ustawowej oraz 2) "ze względu na ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". Powyższe regulacje konstytucyjne są adresowane zarówno do ustawodawcy, jak i innych do podmiotów realizujących porządek prawny. W sytuacji, gdy ustawodawca wprowadza ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej, należy przyjąć, że w zgodzie z Konstytucją czyni to "ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych" oraz "ze względu na ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". W konsekwencji należy przyjąć, że takimi właśnie kryteriami kierował się ustawodawca wprowadzając w ustawowej regulacji art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej kategorię "tajemnicy przedsiębiorcy" jako wartości uzasadniającej ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej. Tajemnica przedsiębiorcy to zatem kategoria uzasadniająca ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej jako określona w ustawie wartość wynikająca z "ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". W sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dokonuje wykładni użytego w art. 5 ust. 2 o dostępie do informacji publicznej pojęcia niedookreślonego "tajemnicy przedsiębiorcy" powinien odczytywać jego treść przez pryzmat wskazanej wyżej regulacji konstytucyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w polskim porządku prawnym jawność w zakresie gospodarowania środkami publicznymi traktowana jest jako nadrzędna w stosunku do zbliżonej do kategorii "tajemnicy przedsiębiorcy" kategorii "tajemnicy przedsiębiorstwa" zdefiniowanej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz.1503 ze zm.).

W związku z powyższym należy stwierdzić, że [...] Spółka z o.o. w sposób arbitralny uznała, że informacja o cenie stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i nie wskazała, w jaki sposób ujawnienie takiej informacji obiektywnie mogłoby wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy.

Nie każda tajemnica przedsiębiorcy uzasadnia odmowę jej udostępnienia . Każdorazowo należy zbadać, jaka jest relacja pomiędzy potrzebą ochrony tajemnicy, a obywatelskim prawem do informacji i czy konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy jest większa, niż racje przemawiające za jej udostępnieniem.

Podstawowym prawem obywatela jest prawo do informacji, w jaki sposób wydatkowane są środki publiczne i temu służy właśnie informacja o cenie usługi realizowanej ze środków publicznych.

Skarżący również zwrócił uwagę, że w spółce [...] Spółka z o.o. obowiązuje regulamin udzielania zamówień [...]) dotyczący zamówień publicznych udzielanych w celu wykonywania działalności sektorowej, których wartość jest niższa od równowartości w złotych polskich kwot określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych lub w celu wykonywania działalności niesektorowej, których wartość nie przekracza 30.000 Eur.

W § 4 pkt 4 tego Regulaminu zapisano, że wykonawca nie może objąć klauzulą poufności, w tym zastrzec tajemnicy przedsiębiorstwa, informacji dotyczącej m.in. ceny."

"[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując i rozwijając dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2017 r., Prokurator, który zgłosił udział w postępowaniu, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), dalej "P.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764), dalej "u.d.i.p", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny ustawodawca wyznaczył tylko jedno kryterium – legalności, czyli zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Jednocześnie, uwzględniając wskazane kryterium, prawodawca upoważnił sąd administracyjny do dwojakiego rodzaju rozstrzygnięć: kasatoryjnych (eliminujących z obrotu prawnego) lub oddalających skargę - zastrzegając, że wyroki kasatoryjne może wydać wyłącznie, gdy stwierdzi: naruszenie prawa procesowego (które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub stanowiące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 1 lit. b P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa materialnego (które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że do eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego prowadzą tylko takie uchybienia, które miały wpływ na wynik sprawy, tzn. bez których popełnienia decyzja ta miałaby inną treść (zawierałaby inne rozstrzygnięcie), niż jej kontrolowane brzmienie.

Ponadto kontrola sprawowana przez sąd administracyjny, w tym możliwość wzruszenia zaskarżonej decyzji, nie może pozostawać w oderwaniu od specyfiki postępowania, w której decyzja jest wydawana i specyfiki przedmiotu tej decyzji. Należy wskazać, że zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, tzn. nie tylko są zobligowane stosować obowiązujące w dacie orzekania przepisy (zasada legalności, sformułowana również w art. 6 K.p.a.), ale też powinny uwzględniać cel, z jakim ustawodawca wprowadza do porządku prawnego określone regulacje (zasada praworządności). Powyższe wywołuje określone konsekwencje w przypadku kontrolowania przez sąd administracyjny decyzji w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej.

Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów, a także okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt, należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

U.d.i.p. stanowiąc generalną zasadę udostępnienia informacji publicznej, przewiduje jednocześnie różne sposoby udostępniania, wymienione w art. 7 ust. 1 u.d.i.p. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek (art. 10 u.d.i.p.).

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje to, że informacja, której udostępnienia odmówił organ w zaskarżonej decyzji, ma charakter informacji publicznej, w rozumienie art. 6 u.d.i.p., a spółka "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p..

Sąd zwraca uwagę, że szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, które oparte są na uznaniu administracyjnym oraz – jak w niniejszej sprawie – na pojęciach niedookreślonych, a takim jest pojęcie "tajemnica przedsiębiorstwa". Przyczyny, z powodu których organ odmawia udzielenia informacji, muszą być obiektywne, zatem uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, jakie wysoce prawdopodobnie zaistniałyby na skutek udzielenia żądanej wnioskiem informacji publicznej oraz związanych z nimi negatywnych konsekwencji dla spółki i jej kontrahenta – przedsiębiorcy.

Tajemnica przedsiębiorcy nie jest bowiem wartością samą w sobie, ma chronić przedsiębiorcę przed negatywnymi skutkami, jakie by mogło dla prowadzonej działalności wywołać udzielenie określonych informacji publicznych. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia należy wskazać na przeprowadzenie przez wydającego decyzję o odmowie udostepnienia informacji publicznej testu proporcjonalności między potrzebą ochrony interesu publicznego i tajemnicy przedsiębiorstwa, a obywatelskim prawem do informacji.

Nadto, biorąc pod uwagę, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co wynika z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885), dla zweryfikowania powodu odmowy konieczne jest zatem wykazanie wskazanego wyżej związku, gdyż – co do zasady – informacja o majątku, którym dysponują władze publiczne oraz podmioty realizujące w ich imieniu zadania publiczne, podlega udostępnieniu podmiotowi zainteresowanemu. Również art. 35 ww. ustawy to potwierdza, stanowiąc, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy lub w przypadku, gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes Państwa.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K., rozpoznając wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, nie uchybił wymienionemu przepisowi i zastosował się do wszystkich wskazanych wyżej kwestii. Potwierdza to okoliczność, że organ dokonał weryfikacji posiadanych informacji pod kątem występowania przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy i odrębnym pismem udzielił wnioskodawcy informacji publicznej w zakresie nazwy firmy, która została wybrana w N. S. do wykonywania usług odfekalniania i wodowania elektrycznych zespołów trakcyjnych, natomiast co do informacji publicznej dotyczącej podania kwot jednostkowych, za jakie wykonywane są usługi odfekalniania i wodowania elektrycznych zespołów trakcyjnych – decyzją odmówił jej udostępnienia.

Podkreślenia wymaga, iż prawo do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnie obowiązującym i absolutnym, ale podlega ograniczeniom. Stanowi o tym w pierwszej kolejności norma konstytucyjna zawarta w przepisie art. 61 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2 może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

Ograniczenie takie zostało wprowadzone przez ustawodawcę m.in. w art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. stanowiącym, iż prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

"[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. uwzględniła w swoich rozstrzygnięciach test proporcjonalności przeprowadzony przez ustawodawcę w ww. przepisie. Korzystając z możliwości przewidzianej w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, to właśnie ustawodawca w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyważył proporcje między prawem do informacji, a ochroną informacji ze względu na interesy indywidualne, przewidując dla osoby fizycznej ochronę jej prywatności, zaś dla przedsiębiorcy – ochronę jego tajemnicy.

Dla adresata normy prawnej z treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wynika obowiązek, a nie możliwość, zastosowania ograniczenia, jeżeli zostaną spełnione warunki w nim określone, co w niniejszej sprawie ma miejsce. W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie występuje skierowany do podmiotu zobowiązanego (adresata normy), obowiązek ważenia ograniczenia prawa do informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy z ewentualnym interesem przemawiającym za udostępnieniem informacji. Wskazać przy tym trzeba, że w u.d.i.p. jedyna taka sytuacja występuje na tle przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, w którym ustawodawca uzależnił udostępnienie informacji publicznej przetworzonej od istnienia po stronie wnioskodawcy szczególnie istotnego interesu publicznego w jej uzyskaniu.

Powołana w przedmiotowej sprawie tajemnica przedsiębiorcy została wyprowadzona z definicji tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zgodnie z którym tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane są z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi rzeczywistą wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

Sąd podziela stanowisko organu, że przesłanka tajemnicy przedsiębiorcy została w niniejszej sprawie spełniona. Przedsiębiorca B. J., prowadzący Firmę [...], którego działalności dotyczą wnioskowane informacje, podjął szereg działań w celu zachowania określonych informacji w poufności, zarówno na etapie zawierania umowy i jej realizacji, jak i w trakcie postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek. W umowie z dnia 26 lipca 2017 r., [...] [...], zawartej między ww. przedsiębiorcą, a spółką "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K., znajdują się wiążące stron postanowienia (§ 7 – klauzula poufności), w których przewidziano obowiązek poufności informacji związanych z zawarciem, wykonaniem i realizacją umowy. Okoliczność tę potwierdza Sąd na podstawie analizy treści samej utajnionej umowy, przekazanej Sądowi przez spółkę.

Również w trakcie trwania postępowania w sprawie udostępnienia informacji na wniosek skarżącego (spółka wystąpiła do FHUP B. J. pismem nr [...] z dnia 11 sierpnia 2017 r. o wyrażenie zgody na udostępnienie omawianych stawek jednostkowych) przedsiębiorca B. J., prowadzący Firmę [...], złożył oświadczenie w przedmiocie swojego prawa do tajemnicy przedsiębiorcy i nie wyraził zgody na ujawnienie kwot zawartych w umowie (kopia pisma stanowi załącznik nr 1 do zaskarżonej decyzji).

Lektura utajnionej umowy wskazuje, że jednostkowa cena realizacji usług obejmuje więcej czynności i obowiązków niż jedynie sama czynność odfeklaniania i wodowania i stanowi pewną wynikową, jako istotny etap prowadzenia rachunku i rozliczenia kosztów. Poszczególne skalkulowane koszty jednostkowych czynności prowadzą do wyliczenia kosztów całkowitych opisanego w umowie jej przedmiotu i dopiero w dalszej kolejności ustalenia ceny za dane usługi - jest to pewien układ kalkulacyjny kosztów, który stanowi niewątpliwie informacje poufne dla podmiotu przeprowadzającego przedmiotową analizę kosztową, a tym samym stanowi tajemnicę przedsiębiorcy.

Wnioskowane przez skarżącego jednostkowe kwoty odfekalniania i wodowania, jak również cena jednostkowa usługi, stanowią istotny element całego procesu kalkulacji i, jak słusznie stwierdziła spółka w zaskarżonej decyzji, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, co do której podlega ograniczeniu prawo dostępu do informacji publicznej.

Zdaniem Sądu trafne jest stanowisko spółki, że zadaniem kalkulacji, której istotnym elementem są ceny jednostkowe świadczonych usług, jest uzyskanie danych, na podstawie których można ocenić ekonomiczną efektywność - rzeczywistą lub zamierzoną - realizacji określonych usług. Kalkulacja kosztu zawiera pozycje kalkulacyjne kosztu każdej usługi jako całości, jak również poszczególnych jej składowych, zawiera też ustalenie struktury kosztu jednostkowego danej usługi celem określenia poziomu kosztów, kontroli kosztów i na tej podstawie ustalania cen jednostkowych. Cena jednostkowa jest pewnym wynikiem kalkulacyjnym obliczenia kosztu usługi przypisanego do jednostki kalkulacyjnej danej usługi. Tym samym, jako element oferty i umowy, kalkulacja ceny jednostkowej podlega ochronie jako informacja stanowiąca tajemnicę przedsiębiorcy.

Należy więc stwierdzić, że poszczególne koszty jednostkowe, ich kalkulacja i wynikowe ustalenie ceny jednostkowej usługi określonej zawartą pomiędzy stronami umową stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Dzięki tym informacjom można poznać sposób kalkulacji ceny przez dane przedsiębiorstwo w zakresie, który zwyczajowo nie jest ujawniany do wiadomości konkurencji w danej branży. Poznanie przez konkurencję sposobu kalkulacji oraz wartości kosztów poszczególnych usług przyjętych do kalkulacji ceny, narażałoby spółkę na ujawnienie informacji dotyczących stawek i cen oferowanych przez realizujący usługę podmiot. Ujawnienie przedmiotowych informacji może skutkować wykorzystaniem ich przez firmy konkurencyjne w przyszłych zamówieniach w celu uzyskania przewagi konkurencyjnej lub w celu osłabienia pozycji danego podmiotu na rynku.

Trzeba więc przyznać rację spółce, że wnioskowane przez skarżącego informacje posiadają charakter handlowy, nacechowany wartością gospodarczą, ponieważ jest to wynik pewnych wypracowanych metod kalkulacyjnych, a wejście w posiadanie wnioskowanych informacji przez inne podmioty mogłoby doprowadzić do ich wykorzystania przy realizacji ich celów. Spowodowałoby to również umożliwienie, potencjalnym kontrahentom spółki, jak również konkurentom podmiotu realizującego na jej rzecz usługi, prognozowania poziomu cen ofert końcowych w przyszłych zamówieniach. Ponadto ujawnienie wnioskowanych informacji doprowadziłoby do przekazania i uzyskania przez podmioty trzecie wiedzy o tym gdzie uzyskiwane są przykładowo oszczędności. Z uwagi na powyższe nie może więc budzić wątpliwości możliwość zastrzegania poufności elementów ceny oferty.

Nie ulega wątpliwości, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, że ustalenie, kalkulacja ceny jednostkowej, jako ten wypracowany sposób wyceny stanowi istotną wartość gospodarczą, albowiem pozwala na utrzymywanie przewagi konkurencyjnej nad innymi podmiotami, działającymi w tej samej branży. Kalkulacja jednostkowej ceny ofertowej obrazuje sposób działania, organizację pracy i stosowane metody oraz sposób kalkulacji, który po pierwsze pozwalał na zaoferowanie ceny najkorzystniejszej, a po drugie pozwala na prawidłowe zrealizowanie zamówienia za zaoferowane wynagrodzenie i osiągnięcie zysku, stanowiąc podstawy rentowności przedsiębiorstwa.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacja stanowi wartość gospodarczą, a jej ujawnienie w sposób istotny mogłoby wpłynąć na sytuację gospodarczą spółki i jej kontrahenta na rynku przedmiotowych usług. Spółka "[...]" spółka z ograniczona odpowiedzialnością zachowała wszelkie przesłanki formalne celem zachowania informacji w poufności (także i kontrahent spółki). Spółka trafnie też podniosła, że zgodnie z Regulaminem udzielania zamówień w Spółce "[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wykonawca nie może objąć klauzulą poufności informacji dotyczących: nazwy (firmy), siedziby, adresu, ceny, terminu wykonania zamówienia, okresu gwarancji lub rękojmi i warunków płatności, ale nie ma w nim mowy o cenie jednostkowej danej usługi czy też usług.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się łącznie dwa elementy: formalny i materialny (tak np. NSA w wyrokach z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 193/12 i z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13). Ogólnie ujmując, element formalny odnosi się do woli przedsiębiorcy utajnienia informacji i jego działań w celu zachowania określonych informacji w poufności, natomiast element materialny związany jest zwartością gospodarczą informacji i z negatywnymi konsekwencjami jej ujawnienia w konkurencyjnym obrocie gospodarczym.

Z przedstawionych powyżej rozważań, w ocenie Sądu, niewątpliwie wynika, że w przypadku przedmiotowych danych, żądanych przez skarżącego, a dotyczących podania kwot jednostkowych, za jakie wykonywane są usługi odfekalniania i wodowania elektrycznych zespołów trakcyjnych, zostały spełnione dwa elementy, które zgodnie z ugruntowanymi poglądami judykatury, składają się na tajemnicę przedsiębiorcy: materialny – związany z wartością gospodarczą informacji i konsekwencjami, jakie ma jej ujawnienie w konkurencyjnym obrocie gospodarczym oraz formalny – wola utajnienia informacji i szereg działań podjętych w celu zachowania określonych informacji w poufności, zarówno na etapie negocjowania i zawierania umowy, jak i w trakcie postępowania o udostępnienie informacji, a spółka wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo wykonała test proporcjonalności dóbr po obu stronach.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.