Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1046/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Izabela Bąk – Marciniak WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi H.W. na uchwałę Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 26 kwietnia 2005 r. nr LI/329/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Po 1046/13

Uzasadnienie

H.W. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 26.04.2005r. nr LI/329/2005 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w Tarnowie Podgórnym, po południowej stronie drogi krajowej nr 2 – działki nr 1248/1,1248/2, 857/2, 857/3,858,859 (zwanej dalej zaskarżoną uchwałą) wnosząc o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art.101 ustawy z dnia 08.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013r., poz.954, zwanej dalej u.s.g.) w zw. art.3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej Ppsa) art. 50 § 1 Ppsa i art.147 § 1 Ppsa.

Skarżąca zarzuciła naruszenie licznych - wymienionych w skardze - przepisów ustawy z dnia 07.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz.139 ze zm., zwanej dalej u.z.p.) oraz art.7 Konstytucji i na podstawie art.27 ust.1 u.z.p. w zw. z art.10 u.z.p. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

Nadto skarżąca podniosła, że zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny, a także narusza wskazane przez nią przepisy ustaw. Wskazała też, że pismem z dnia 22.08.2013r. wezwała Radę Gminy Tarnowo Podgórne do usunięcia naruszenia prawa na co nie otrzymała odpowiedzi. Dalej skarżąca szczegółowo opisała zarzuty merytoryczne w stosunku do zaskarżonej uchwały.

W szczególności skarżąca wskazała, że pozostaje ona właścicielką działek sąsiadujących z obszarem objętym zaskarżonym planem miejscowym i nie mogła powziąć informacji dotyczących możliwości składania wniosków do rzeczonego opracowania planistycznego i tychże wniosków nie złożyła. Ma to znaczenie w jej ocenie, gdyż uciążliwość przeznaczenia terenu objętego ustaleniami planu miejscowego kształtuje możliwość zagospodarowania działek będących własnością skarżącej. Podkreśliła, że sąsiedztwo terenu przeznaczonego pod przemysł, rzemiosło produkcyjne, składy, magazyny, parkingi dla samochodów ciężarowych niewątpliwie ograniczają możliwość gospodarowania przestrzenią działek skarżącej. (k.6 akt sądowych)

Rada Gminy Tarnowo Podgórne w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie względnie o oddalenie skargi.

Rada wskazała, że nie został spełniony przez skarżącą określony w art.101 ust.1 u.s.g. wymóg skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa lub uprawnienia. Skarżąca nie spełniła wymogu naruszenia jej interesu prawnego zaskarżoną uchwałą, gdyż nie wykazała, by zaskarżona uchwała naruszała jej interes prawny. W myśl art.101 ust.1 u.s.g. każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwała lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W ocenie organu skarżąca musi zatem dowieść, że zaskarżona uchwała naruszając prawo jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę materialnoprawną, pozbawia ją uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Konieczne jest więc wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a indywidualną sytuacją prawną skarżącego. Powołując się na judykaturę organ zauważył, że legitymacja skargowa do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia gminy wywodzona z art.101 u.s.g. oparta jest na kryterium naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Mając powyższe na uwadze organ stanął na stanowisku, że skargę jak niedopuszczalną należy odrzucić na podstawie art.58 § 1 pkt 6 Ppsa.

Z ostrożności procesowej organ podkreślił, że według jego ustaleń skarżąca nie miała żadnych praw do nieruchomości objętych zaskarżonym planem na etapie jego opracowywania, a także nie jest ich właścicielką obecnie. Wojewoda w trybie rozstrzygnięcia nadzorczego nie stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały, a ponadto opublikowano ją w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego.

Dalej organ szczegółowo odniósł się do zarzutów merytorycznych skarżącej.

Na rozprawie w dniu 11.12.2013r. pełnomocnicy organu oświadczyli, że działki skarżącej są położone w odległości [...] m od granicy obszaru objętego zaskarżonym planem. Złożyli również mapę z której wynika, że w odległości [...] m od granicy obszaru objętego planem miejscowym położone są działki stanowiące własność T.W. Natomiast ze skali mapy wynika, że działki stanowiące własność skarżącej są położone w jeszcze większej odległości niż [...] m od granicy obszaru objętego planem miejscowym – według skali mapy przypuszczalnie w odległości ok. [...] m - a ponadto pomiędzy granicą wspomnianego obszaru, a granicą działek skarżącej posadowione są liczne budynki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 Ppsa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Plan miejscowy zaś, jak stanowi art. 7 u.z.p., jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 147 § 1 Ppsa, Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 Ppsa, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 26.04.2005r. nr LI/329/2005 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w Tarnowie Podgórnym, po południowej stronie drogi krajowej nr 2 – działki nr 1248/1,1248/2, 857/2, 857/3,858,859. Uchwała ta została wydana w oparciu o ustawę z dnia 07.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz.139 ze zm., zwaną dalej u.z.p.) Wprawdzie w dacie wydania zaskarżonej uchwały (od dnia 11.07.2003r.) obowiązywała już ustawa z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p.), która na mocy art.88 uchylała u.z.p., jednak z uwagi na fakt, iż postępowanie planistyczne wszczęto wcześniej, na podstawie art.85 ust.2 u.p.z.p. uchwałę podjęto na podstawie przepisów u.z.p. Potwierdza to także treść zaskarżonej uchwały, która jako podstawę prawną jej uchwalenia wskazuje m.in. art.26 u.z.p.

Odnosząc się do stanowiska organu w ocenie Sądu orzekającego w rozpatrywanym przypadku nie zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art.58 § 1 pkt 6 Ppsa, a więc jako skargi niedopuszczalnej z innych przyczyn, w tym przypadku z uwagi na brak legitymacji skargowej skarżącej. Nie ma prostej i zawsze znajdującej zastosowanie reguły, która wykluczałaby legitymację skargową każdego bez wyjątku właściciela działki położonej poza terenem dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (dalej m.p.z.p.) Konieczne jest staranne zbadanie każdego pojedynczego przypadku dla oceny skargi na m.p.z.p. Nie można bowiem wykluczyć, że pomimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym planem miejscowym, ale w jego sąsiedztwie, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela takiej nieruchomości. Wiele zależy od tego, w jakim stopniu ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości. (tak NSA w wyroku z dnia 01.09.2009r., sygn. II OSK 900/09, oraz z dnia 02.07.2009r. o sygn. II OSK 591/09, a także wyrok z dnia 13.03.2009r. o sygn. II OSK 1360/08 publ. CBOSA )

Tak więc skargę na plan miejscowy może także wnieść właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości sąsiedniej w stosunku do obszaru objętym planem miejscowym. Nie można jednak przyjąć, że sąsiedztwo z terenem objętym zaskarżonym planem miejscowym może być automatycznym uznaniem, że zmiany wynikające z planu prowadzą do naruszenia chronionego interesu lub uprawnienia. Niezbędne jest dokonanie konkretyzacji i indywidualizacji dobra prawnego zagrożonego zmianami planu. Ocena, czy interes prawny strony skarżącej został naruszony, nie może być dokonywany abstrakcyjnie. Może zaistnieć sytuacja, że nieruchomość objęta planem może zostać przeznaczona pod tego rodzaju inwestycje, których realizacja uniemożliwi lub ograniczy możliwość zagospodarowania nieruchomości nie objętej planem w jej dotychczasowy sposób. Zaistnienie takiej sytuacji należy jednak wykazać w sposób nie budzący wątpliwości. (tak NSA w wyroku z dnia 14.12.2009r. o sygn. II OSK 1675/09, publ. CBOSA)

Podstawę prawną wniesionej w niniejszej sprawie skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej u.s.g.) Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (dwa ostatnie punkty stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi).

Nie budzi wątpliwości w świetle jednolitego stanowiska i doktryny, że uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej.

Również pozostałe wymogi formalne do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. zostały spełnione, albowiem skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które zostało przesłane do organu w dniu 22.08.2013 r. W przedmiotowej sprawie został również zachowany termin do wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu została wniesiona w dniu 27.09.2013 r., a więc z zachowaniem 60-dniowego terminu liczonego od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej skargi Sąd jest obowiązany do sprawdzenie czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego, co dawałoby mu legitymację do wniesienia skargi.

W tym miejscu wskazać należy, że legitymacja do wniesienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego do sądu administracyjnego przysługuje nie temu kto ma w tym interes prawny, ale temu czyj interes prawny został naruszony skarżonym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt. OSK 476/04, ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2). Naruszenie interesu prawnego składającego taką skargę musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Wskazać należy, iż w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą. To znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2451 nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (porównaj: wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964).

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r. w spr. II SA/2637/02, Lex nr 80699).

Podsumowując stwierdzić należy, iż przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kpa. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną jest fakt, że skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Tarnowo Podgórne w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. wywiodła H.W. legitymująca się prawem własności bliżej nieokreślonych działek gruntu położonych w odległości około [...] m od granicy obszaru objętego zaskarżonym planem miejscowym. (k.6 i 52 akt sądowych)

Jak wynika z akt sprawy, co jest również kwestią bezsporną i nie budzi wątpliwości Sądu, działki, których właścicielem jest skarżąca, znajdują się na obszarze nieobjętym planem miejscowym przyjętym uchwałą Rady Gminy.

Skarżąca uzasadniając swój interes prawny w zaskarżeniu niniejszej uchwały wskazała, że "uciążliwość przeznaczenia terenu objętego ustaleniami planu miejscowego kształtuje możliwość zagospodarowania działek będących własnością skarżącej. Podkreśliła, że sąsiedztwo terenu przeznaczonego pod przemysł, rzemiosło produkcyjne, składy, magazyny, parkingi dla samochodów ciężarowych niewątpliwie ogranicza możliwość gospodarowania przestrzenią działek skarżącej. Skarżąca nie wskazała jednak konkretnie jakiego rodzaju ograniczenia prawne w gospodarowaniu jej działkami wynikają uchwalenia zaskarżonego planu miejscowego, a w szczególności nie wskazała przepisów prawa z których te ograniczenia mają wynikać.

W tym miejscu wskazać należy, iż - jak już wcześniej wspomniano - w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się, iż nie można wykluczyć, że mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym zmianą, ale w jego sąsiedztwie, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela (użytkownika wieczystego) takiej nieruchomości. Wiele zależy od tego, w jakim stopniu ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości." (wyrok NSA z 1 września 2009 r., II OSK 900/09; por. też wyrok NSA z 2 lipca 2009 r., II OSK 591/09; wyrok NSA z 13 marca 2009 r., II OSK 1360/08).

Powyższe oznacza odejście od wcześniejszego restrykcyjnego ujęcia, dającego się streścić w lapidarnym werdykcie: nie ma legitymacji właściciel działki, położonej poza granicami terenu, dla którego plan został uchwalony.

Zwrócić należy uwagę, że znaczenie ustaleń planu miejscowego dla wykonywania prawa własności, czy prawa użytkowania wieczystego, jest oczywiste. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Nie bez powodu, jak się wydaje, ustawodawca w tym samym artykule zamieścił przepis mówiący o tym, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.z.p.). Jest to wyraźna wskazówka, że właściciel nieruchomości, czy jej użytkownik wieczysty, może bronić swego interesu prawnego związanego z własnością tej nieruchomości przy zagospodarowaniu innej nieruchomości innego właściciela. Przy czym zagospodarowania nieruchomości nie należy rozumieć jedynie jako czynności faktycznych. Skoro ustawodawca w jednym przepisie (art. 6 u.z.p.) mówi o znaczeniu ustaleń planu miejscowego dla sposobu wykonywania prawa własności (prawa użytkowania wieczystego) oraz o ochronie interesu prawnego przy zagospodarowaniu nieruchomości, to oznacza, że chodzi tu także o akt prawa miejscowego mający istotne znaczenie dla zagospodarowania terenów, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z powołanego przepisu wynika więc, że ustawodawca elementy służące ochronie praw, zawarte w procedurze uchwalania planu miejscowego nie przewidział tylko dla właścicieli nieruchomości bezpośrednio objętych ustaleniami planu miejscowego, ale także dla właścicieli nieruchomości leżącej poza terenem objętym bezpośrednimi ustaleniami planu.

Przy czym zauważyć należy, że interesu prawnego w zaskarżeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można opierać wyłącznie na treści art. 6 ust. 2 pkt 2 u.z.p. Przepis ten nie jest przepisem prawa materialnego, kształtującym sytuację prawną strony, nie przyznaje on jej bowiem żadnych konkretnych uprawnień, które mogłyby zostać naruszone na skutek uchwalenia przez gminę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten konstytuuje ogólną zasadę ochrony interesu prawnego danego podmiotu przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Zasada ta dotyczy zwłaszcza naruszenia interesu prawnego osoby trzeciej na skutek ustalenia warunków zabudowy lub warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego na rzecz innych osób lub jednostek organizacyjnych. Jej realizację zapewniają m.in. przepisy 63 ust. 3 i art. 58 ust. 2 ustawy, które przewidują odpowiednie stosowanie art. 36 i 37 w sytuacji, gdy decyzja o warunkach zabudowy lub decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego uniemożliwia lub istotnie utrudnia dotychczasowe korzystanie z nieruchomości przez osobę trzecią lub obniża jej wartość ("Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. pod red. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 66 powołany na zasadzie analogii z uwagi na analogiczną treść przywołanych wyżej przepisów w obu ustawach, tj. u.z.p. oraz u.z.p.).

Osoba, która domaga się ochrony swojego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych powinna jednak również w pierwszej kolejności wykazać istnienie po swojej stronie konkretnego interesu prawnego, który ma podlegać tej ochronie.(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1749/0, LEX nr 470930).

Skarżąca swój interes prawny w kwestionowaniu przedmiotowej uchwały wywodzi – jak już wspomniano - z faktu uciążliwości przeznaczenia terenu objętego planem miejscowym na kształtowanie możliwości zagospodarowania działek będących własnością skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że sąsiedztwo terenu przeznaczonego pod przemysł, rzemiosło produkcyjne, składy magazyny, parkingi dla samochodów ciężarowych niewątpliwie ogranicza możliwości gospodarowania przestrzenią działek skarżącej. Wskazać należy, że powyższe sformułowanie zawarte w skardze wskazuje, iż skarżąca wywodzi swój interes prawny błędnie powołując się przede wszystkim na okoliczności faktyczne, a nie prawne. Skarżąca nie wskazuje żadnej okoliczności natury prawnej dotyczącej wpływu zaskarżonej uchwały na regulowany przez obowiązujące prawo sposób zagospodarowania jej nieruchomości. Tym bardziej skarżąca nie wskazuje przepisu prawa, który miałby zostać naruszony zaskarżonym planem w zakresie zagospodarowania działek stanowiących własność skarżącej. W konsekwencji Sąd orzekający doszedł do wniosku, że zarzuty skarżącej dotyczą ewentualnego wpływu faktycznego nieruchomości objętych zaskarżonym planem miejscowym na nieruchomości stanowiące własność skarżącej. Nic natomiast nie wskazuje na to, by zarzuty te dotyczyły naruszenia interesu prawnego skarżącej.

Dlatego też Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż interes prawny skarżącej w przedmiotowej sprawie nie został naruszony zaskarżoną uchwałą, a okoliczności podnoszone przez skarżącą wskazują na interes faktyczny, a nie prawny.

Wskazać należy, że w sytuacji, w której skarżąca kwestionuje postanowienia planu w odniesieniu do nieruchomości, których właścicielem nie jest (i w stosunku do których nie przysługuje jej żadne prawo o charakterze rzeczowym), a które ponadto nie graniczą bezpośrednio z nieruchomościami skarżącej, uznać należy, iż postanowienia te co do zasady nie mogą naruszać interesu prawnego skarżącej. Postanowienia te nie ingerują bowiem bezpośrednio w sposób wykonywania praw rzeczowych przysługujących skarżącej. W powołanym już wyroku z dnia 14 grudnia 2009 r., II OSK 1675/09, LEX nr 582854 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym "może zaistnieć sytuacja, w której przeznaczenie określonej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego będzie miało wpływ na możliwość zagospodarowania nieruchomości nie objętej tym planem. Nieruchomość objęta planem może zostać przeznaczona pod tego rodzaju inwestycje, których realizacja uniemożliwi lub ograniczy możliwość zagospodarowania nieruchomości nie objętej planem w jej dotychczasowy sposób. Zaistnienie takiej sytuacji należy jednak wykazać w sposób nie budzący wątpliwości".

W ocenie Sądu taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła, zaistnienia powyższej okoliczności. Dodatkowo należy wskazać, iż skarżąca nawet nie skonkretyzowała działek (nie podała ich numerów) w stosunku do których miało dojść do rzekomego naruszenia interesu prawnego skarżącej. Ograniczyła się jedynie do ogólnikowego i enigmatycznego stwierdzenia, że skarga dotyczy jej działek sąsiadujących z obszarem objętym zaskarżonym m.p.z.p. Nie ma dowodu naruszenia prawa mającego bezpośredni wpływ na indywidualną sytuację prawną skarżącej. Sam fakt sąsiedztwa – i to pośredniego - z terenami przeznaczonymi pod przemysł, rzemiosło produkcyjne, składy, magazyny, parkingi dla samochodów ciężarowych nie oznacza, że zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej chroniony konkretną normą prawa materialnego. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art.101 ust.1 u.s.g. ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącej, a zaskarżonym aktem. Przy czym związek ten musi być aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Tak więc legitymowanym do zaskarżenia planu miejscowego jest podmiot, który wykaże, iż ukształtowanie sposobu wykonywania prawa własności jest takie, że narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Do naruszenia takiego dochodzi wtedy, gdy ukształtowanie prawa własności prowadzi do zawężenia sfery wolności związanej z prawem własności. Toteż nie można przyjąć, że każde oddziaływanie na prawo własności stanowi naruszenie interesu prawnego. Narusza interes prawny podmiotu uchwała nakładająca nań nowy obowiązek, zwiększająca zakres obowiązku już istniejącego, pomniejszająca uprawnienie przysługujące podmiotowi lub całkowicie to uprawnienie odejmująca. Dla stwierdzenia legitymacji skarżącej konieczne jest pogorszenie jej praw na skutek podjęcia uchwały. Przy ocenie legitymacji procesowej w sprawach ze skarg na uchwały w przedmiocie m.p.z.p. istotna jest moc oddziaływania planu miejscowego na prawo własności, gdyż planie miejscowym następuje – zgodnie z art.4 ust.1 u.z.p. – następuje uregulowanie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu.

Przedmiotowa uchwała w ocenie Sądu nie będzie wpływać na możliwość korzystania przez skarżącą z przysługujących jej praw do nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki objętej planem. Jak również nie będzie wpływać na prawny sposób zagospodarowania tej nieruchomości. Ponadto zaskarżona uchwała nie zawiera żadnych zakazów czy nakazów, których adresatem byłaby skarżąca. W konsekwencji skarżąca nie posiada legitymacji skargowej do kwestionowania zaskarżonej uchwały.

Położenie działek skarżącej w sąsiedztwie terenów objętych planem nie skutkuje naruszeniem jej interesu prawnego, tym bardziej, iż sąsiedztwo to nie jest bezpośrednie, a nawet dość dalekie, gdyż działki skarżącej położone są w odległości ok. [...] m od granicy obszaru objętego planem. Postanowienia zaskarżonego planu nie ingerują bezpośrednio w sposób wykonywania przez skarżącą przysługujących jej praw rzeczowych. Przeprowadzona ocena prowadzi do wniosku, że lokalizacja terenów aktywizacji gospodarczej nie będzie oddziaływała w sposób prowadzący do zawężenia sfery wolności związanej z przysługującym skarżącej prawem własności nieruchomości, a tym samym do ograniczenia prawa do dysponowania nieruchomością. Podnoszone przez skarżącą okoliczności sąsiedztwa z terenami przeznaczonymi pod przemysł, rzemiosło produkcyjne, składy, magazyny, parkingi dla samochodów ciężarowych uzasadniają interes faktyczny skarżącej, a nie jej interes prawny,

Ochrona interesów faktycznych pozostaje jednakże poza zakresem ochrony jaki gwarantuje instytucja przewidziana w art. 101 u.s.g." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2008 r., IV SA/Wa 624/08, LEX nr 5150240.

Skoro skarżąca nie wykazała, by nastąpiło naruszenie jej interesu prawnego - poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały w chwili jej zaskarżenia - nie mogła ona skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego z braku legitymacji skargowej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Konsekwencją tego było oddalenie skargi. Jak podnosi się w orzecznictwie brak legitymacji procesowej stanowi podstawę do oddalenia skargi, a nie do jej odrzucenia z przyczyn określonych w art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1342/04, LEX nr 169312, wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA z 2005 r., nr 1, poz. 2, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, Lex nr 192482).

Skoro skarżący nie ma legitymacji skargowej - sąd administracyjny nie mógł badać merytorycznych zarzutów skargi. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1765/07, LEX nr 437511, a także wyrok NSA z dnia 29.06.2011r., sygn. II OSK 618/11, publ. CBOSA).

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa w związku z art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeczono jak w sentencji.