Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2920/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10, 12 § 1, 78 § 1i § 2, 138 § 2, 145 § 1 pkt 4 i 5, 146 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 § 1, 134 § 1, 135, 145 § 1 pkt 1 lit. b, 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...]października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Rada do Spraw Uchodźców, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2012 r. o odmowie nadania p. A. T. – obywatelowi K. - statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

W uzasadnieniu decyzji, po zreferowaniu przebiegu sprawy, wskazano m.in., że:

- 31 lipca 2012 r. Cudzoziemiec przesłał wniosek dowodowy na okoliczność zagrożenia w kraju pochodzenia; Strona przesłała trzy skany wezwań do MSW RK (kwiecień - maj 2012 roku),

- postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. Rada wyznaczyła nowy termin rozpatrzenia odwołania Cudzoziemca; Rada umożliwiła Stronie przekazanie informacji na temat gen. mjr A. M.,

- strona przekazała do Rady kolejny wniosek dowodowy; skan wezwań do MSW RK (czerwiec - sierpień 2012 r.),

- wobec nieprzekazania przez Stronę wskazanych informacji ponownie wydano postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia odwołania,

- do dnia wydania decyzji w przedmiotowej sprawie Strona nie przekazała wymaganych wyjaśnień, ani nawet nie podjęła wskazanego wątku w licznych uzupełnieniach odwołania.

Dalej organ odwoławczy wskazał, jakie są przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej i udzielenie zgody na pobyt tolerowany wskazując kolejno, że w świetle ustalonych okoliczności sprawy nie zachodzą przesłanki objęcia Cudzoziemca jedną z form ochrony spośród wskazanych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r., poz. 680), zwanej dalej "ustawą o udzielaniu ochrony". Referując przesłanki orzeczenia w danej sprawie wskazano m.in.:

- postępowanie w sprawach o nadanie statusu uchodźcy toczy się zgodnie z przepisami K.p.a., ale z uwagi na jego specyfikę szczególną rolę i znaczenie ma w tym postępowaniu dowód z przesłuchania strony, a wiarygodność wnioskodawcy nabiera szczególnego znaczenia tym bardziej, że weryfikacja przytaczanych w trakcie przesłuchań okoliczności jest praktycznie bardzo trudna, a w wielu wypadkach niemożliwa,

- zreferowano, jakie formy prześladowania wskazywał Cudzoziemiec – twierdził, że był dwukrotnie zatrzymany w 2003 i 2009 roku, doświadczył przemocy psychicznej i fizycznej (w 2008 roku odwiedziło go w domu dwóch mężczyzn, zabrali, pobili i doradzili, żeby nie zajmował się cudzymi sprawami),

- Strona jednoznacznie zadeklarowała, że wyemigrowała z przyczyn politycznych; problemy zaczęły się po śmierci M. S.; żona cudzoziemca rozpoczęła pracę w sztabie wyborczym prezydenta B.; formalnie pracowała w piśmie "25 kadr"; Wnioskodawca podjął pracę w sztabach wyborczych (wspólnym sztabie) trzech ugrupowań, był "modelem" prezentującym program partii - zmieniał m.in. wygląd zewnętrzny, żeby trudniej było go rozpoznać; problemy wyniknęły w związku z pracą małżonków; żona Cudzoziemca dowiedziała się, że miało miejsce nieformalne spotkanie, na którym dokonano ustaleń politycznych; w późniejszym czasie rozpoczęła pracę w Centrum Podwyższania Kwalifikacji przy rządzie, ale ze względu na współpracę z B. zwolniono ją; w 2010 roku doszły do władzy nowe ugrupowania, a problemem dla Cudzoziemca jest fakt, że ich działacze wiedzą, że on wie, w jaki sposób sięgnęli po władzę - wyniki wyborów zostały sfałszowane. Wnioskodawca twierdził również, że w 2009 roku ubrani w garnitury mężczyźni poruszający się czarnym mercedesem uprowadzili go do starej fabryki lub bazy wojskowej; zażądali bliżej nieokreślonych dokumentów; gdy Cudzoziemiec odparł, że ich nie posiada (spalił, ponieważ podpisał oświadczenie o zachowaniu tajemnicy) został pobity (jako ostrzeżenie) i pozostawiony na miejscu; w grudniu 2010 roku Cudzoziemiec odebrał wezwanie do [...] w B.; po stawieniu się został zabrany przez śledczego i umieszczono go w celi z przestępcami; po upływie paru godzin został zwolniony; później wielokrotnie telefonowano do niego, pytano go o dokumenty i kierowano wobec niego groźby; na kolejne wezwania nie stawił się; zmieniał miejsce pobytu,

- Cudzoziemiec nie posiadał żadnych dokumentów mogących poświadczyć jego pracę w sztabie wyborczym; nie posiadał też wezwań, ponieważ je spalił. (tak twierdził),

- Cudzoziemiec twierdził, że należał do ugrupowania politycznego [...] , nie posiada legitymacji, bowiem ją spalił; nikt z jego otoczenia także nie wiedział o tym fakcie,

- Cudzoziemiec zapytany o posiadany dokument - wezwanie z 2009 roku, bowiem wcześniej zadeklarował, że wszystko spalił - wyjaśnił, że wiele materiałów spalił, ale ten akurat się ostał (przypadkowo),

- Cudzoziemiec zadeklarował, że jego gospodarstwo domowe znajdowało się w krytycznej sytuacji życiowej - brakowało pieniędzy, utrzymywał się ze zwrotu długów, żonie pomagała rodzina, opisał też fakt skreślenia dzieci z listy uczniów w renomowanej szkole,

- Cudzoziemiec został poproszony o szczegółowe opisanie okoliczności zatrzymań; na podstawie wypowiedzi Cudzoziemca stwierdzono niespójności, które skwitował określeniem: widocznie pomyliło mi się (...),

- przyjęto, że celowym będzie uwzględnienie także oświadczeń złożonych przez żonę cudzoziemca; wskazała ona m.in., że w październiku 2010 roku została zwolniona z pracy; w poprzedzającym okresie nastąpiły zatrzymania osób, z którymi współpracowała; wkrótce i ona na ulicy została zatrzymana - przetrzymywano ją przez całą dobę, nie przesłuchiwano; rano została zwolniona do domu; została zatrzymana powtórnie; na początku października 2010 roku - podczas przesłuchania wówczas prowadzonego - spotkała się z groźbami, nakazano przynieść paszporty (zostały zatrzymane); w dniu 5 października przełożona podczas bezpośredniej rozmowy poinformowała ją o rozwiązaniu umowy o pracę; następnie miały miejsce rozmowy telefoniczne, podczas których starano się ją zastraszyć; groźby te dotyczyły także dzieci Cudzoziemki; obawia się o swe bezpieczeństwo; uważa, że przyczyną działań skierowanych przeciw jej bezpieczeństwu są zgromadzone przez nią informacje o różnych osobach z życia publicznego; zadeklarowała także pokrewieństwo z A. M. - ex-dyrektorem akademii milicji, współcześnie przebywającym w areszcie domowym;

- art.13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP wskazuje, że warunkiem nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy w RP jest wykazanie przez niego uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, cudzoziemiec zaś nie może lub też nie chce korzystać z ochrony tego kraju; kluczowym elementem oceny, czy cudzoziemiec spełnia przesłanki materialno-prawne warunkujące nadanie statusu uchodźcy jest ocena jego oświadczeń nie tylko z punktu widzenia subiektywnego (stan jego umysłu), ale wskazanie, czy stan ten jest uzasadniony przez sytuację obiektywną; zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i powszechnie akceptowanym poglądem, ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń Wnioskodawcy, a nie oceny sytuacji panującej w kraju pochodzenia,

- wzięto pod uwagę pełny materiał dowodowy, w tym przede wszystkim oświadczenia Strony, dochodząc do wniosku, że powody, dla których Strona obawia się powrotu do kraju pochodzenia nie mogą być uznane za "uzasadnioną obawę" i nie stanowią podstawy do nadania jej statusu uchodźcy; wnioskodawca nie udowodnił, jak też nie uprawdopodobnił, że władze K., bądź inne podmioty podejmowały i mogłyby podejmować w przyszłości wobec niego jakiekolwiek działania krzywdzące na tle jej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, czy poglądów politycznych; zakwestionowano wiarygodność oświadczenia Strony, związanego z uwarunkowaniami migracji do Polski; w ocenie organu zasadniczą przesłanką wyjazdu z kraju pochodzenia były uwarunkowania osobiste i materialne, co Strona pośrednio wykazała opisując warunki życia w okresie przed wyjazdem do Polski,

- deklarowane zatrzymania budzą rozliczne wątpliwości; na podstawie stenogramu powtórnego wywiadu wyraźnie można stwierdzić, że Cudzoziemiec wypowiada się w sposób niespójny i myli poszczególne sekwencje oraz miejsce zdarzeń,

- Cudzoziemiec nie udokumentował w wiarygodny sposób mających miejsce zatrzymań oraz wezwań; zdarzenia nie znajdują żadnego odbicia w wiarygodnych dokumentach (brakuje oryginałów dokumentów potwierdzających te zdarzenia) - stąd Rada odmawia mocy dowodowej deklarowanym zdarzeniom; znajdujący się w aktach sprawy blankiet wezwania nie posiada wypełnionego pola na datę wystawienia; fragment pieczęci pozwala stwierdzić napisy w języku [...] i [...] , brak sygnatury; nie określono celu wezwania; dokument zachowany jest w idealnym, stanie; co istotne pozostałe skany dokumentów Cudzoziemca i jego żony opatrzone są pieczęcią wyłącznie w języku [...] ; jest mało prawdopodobne, aby organy K. posługiwały się tak w istocie różniącymi się pieczęciami w zbliżonym okresie,

- wbrew wcześniejszym deklaracjom Strona - pomimo wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy - nie przedstawiła oryginałów dokumentów z kraju pochodzenia; przesłane kopie - skany wezwań - są sporządzone w języku [...] ; nie jest to jedyny język K. - od 1989 roku językiem państwowym jest [...] ; [...] ma status języka oficjalnego, zaś w latach 1989- 2000 miał status języka komunikacji międzyetnicznej; Rada umożliwiła Cudzoziemcowi zgromadzenie wszystkich istotnych dokumentów; do przeprowadzenia przesyłki drogą elektroniczną (via e-mail) wystarczy znacznie mniej czasu; Strona celowo wprowadziła organ w błąd deklarując posiadanie oryginałów, w rzeczywistości ich nie posiadając; przesłanym kopiom - skanom - Rada odmawia wiarygodności; nie posiadają one żadnych cech potwierdzających ich oficjalny charakter (m.in. sygnatura}, nie mają także określonego celu stawiennictwa w MSW RK. Wobec powyższego Rada nie może uznać, iż przedstawione przez Cudzoziemca kopie - skany wezwań zostały wytworzone przez organa państwowe; w ocenie Rady Strona nie posiadała, nie posiada i nie będzie posiadała wskazanych dokumentów, tym samym moc dowodowa przekazanych kopii/ czy skanów jest wątpliwa.

- deklarowana sytuacja Cudzoziemca jest oparta wyłącznie na oświadczeniach Strony; nie istnieją żadne wiarygodne materiały, potwierdzające deklarowane zdarzenia; nie istnieją materiały, które w niepodważalny sposób dokumentują prześladowanie, dyskryminację lub szykany wobec Cudzoziemca,

- mając na uwadze określone ustalenia faktyczne Rada uznała także, że nie zachodzą przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany, bądź ochrony uzupełniającej.

W skardze sformułowano zarzuty naruszenia przepisów:

- prawa materialnego:

- art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 4. w zw. z art. 14 ust. 3 ustawy o udzielaniu ochrony,

- art. 15 pkt 2 ustawy o udzielaniu ochrony,

- art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu ochrony,

- postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 K.p.a..

- art. 8 w zw. z art. 11. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a..

Uzasadniając skargę przywołano następującą sekwencję zdarzeń:

13 lipca 2012 r. - Strona skierowała do organu administracji obszerne uzupełnienie do złożonego odwołania, wskazując m.in., że nasilenie się wobec Cudzoziemca represji było związane z pozbawieniem pełnionych funkcji i umieszczeniem w areszcie domowym bliskiego krewnego jego małżonki - gen. mjr. spraw wewnętrznych K. A. M.; okoliczność ta została następnie (postanowienie z [...] sierpnia 2012 r. – uzasadnienie) uznana przez organ odwoławczy za istotną dla sprawy,

31 lipca 2012 r. - Strona wystąpiła do organu II. instancji z wnioskiem dowodowym obejmującym przesłane mu z kraju pochodzenia skany wezwań do stawiennictwa w Głównym Urzędzie Śledczym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych K., wnosząc jednocześnie o wstrzymanie się przez Radę z wydaniem decyzji do czasu nadesłania przez niego oryginałów rzeczonych dokumentów,

[...] sierpnia 2012 r. - organ wydał postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu rozpatrzenia sprawy na 20 września 2012 r., informując jednocześnie Stronę, że przedłużenie toczącego się postępowania ma na celu, m.in. umożliwienie udzielenia dodatkowej informacji pisemnej na temat gen. mjr. A. M.,

5 września 2012 r. – Skarżący skierował do organu kolejne uzupełnienie do odwołania poświęcone w szczególności - uznanemu przez Radę za istotny - wątkowi działalności gen. mjr. A. M., (załączył kopie potwierdzenia nadania w Urzędzie Pocztowym K.; wydruk wersji elektronicznej skierowanego pisma),

12 września 2012 r. - nieświadomy, że poprzednie pismo nie dotarło do organu II instancji Skarżący złożył wniosek dowodowy obejmujący skany kolejnych - nadesłanych mu pocztą elektroniczną - wezwań do stawiennictwa w Głównym Urzędzie Śledczym,

[...] października 2012 r. - organ odwoławczy wydał decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i o wydaleniu z Polski w związku ze stwierdzeniem braku przesłanek do wyrażenia zgody na pobyt tolerowany,

29 października 2012 r. - Skarżący otrzymał drogą pocztową oryginały dokumentów, których skany dołączył uprzednio do postępowania toczącego się przed Radą, które to oryginały - nie wiedząc o wydaniu przez ten organ decyzji ostatecznej w sprawie - niezwłocznie wysłał - jako środek dowodowy - na adres korespondencyjny organu odwoławczego (potwierdzenie nadania z 31 października 2012 r.).

W skardze odnotowano, że niedotarcie do Rady pisma z 3 września 2012 r. (wysłanego listem poleconym 5 września 2012 r.), a dotyczącego. gen. mjr A. M. nie było w żaden sposób zawinione przez Stronę. Organ odwoławczy - postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r. - wyznaczył nowy termin do rozpatrzenia sprawy na 20 września. Pragnąc skierować do organu odwoławczego stosowne wyjaśnienia wraz z uzyskanymi z K. oryginałami dokumentów, poświadczających utrzymywanie się nasilonego zainteresowania osobą Skarżącego (oraz jego małżonki) ze stron k. sił bezpieczeństwa wstrzymał się on z wysłaniem tychże wyjaśnień na adres organu do początku września uznając, że dalsza zwłoka mogłaby się przyczynić do wydania decyzji przez organ II instancji wyłącznie na podstawie informacji i dokumentów będących w jego posiadaniu, z pominięciem zatem istotnego - również w ocenie Rady - wątku gen. mjr. A. M. Przedmiotowe pismo zostało wysłane listem poleconym, Skarżący mógł zasadnie sądzić - zwłaszcza wobec nieodniesienia się przez organ (w drugim postanowieniu o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy) do ewentualnego nieotrzymania przez organ odwoławczy informacji, o które prosił (dotyczącej gen. mjr. A. M.) - że Rada nie tylko pismo z. 3 września 2012 r. otrzymała, ale że okoliczności w nim wskazane są przedmiotem jej oceny.

Jeszcze 12 września 2012 r. Skarżący skierował do Rady obszerny wniosek dowodowy. Oczywistym jest zatem, że jeżeli wiedziałby, o nie dotarciu jego odpowiedzi na zapytanie organu bezzwłocznie uzupełniłby ten brak, wysyłając ją po raz kolejny. Zarówno niedotarcie przedmiotowego pisma do organu odwoławczego, jak i nieświadomość Skrzącego, co do tego faktu należy uznać za niezawiniony brak udziału w bardzo ważnej części toczącego się postępowania, tj. za okoliczność odpowiadającą art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Równocześnie podkreślił, że w toku postępowania odwoławczego dwukrotnie Skarżący przesyłał do Rady - jako środki dowodowe - przekazywane mu skany wezwań do stawiennictwa w Głównym Urzędzie Śledczym. Organ II instancji, m.in. w celu umożliwienia mi przedłożenia ich oryginałów, dwukrotnie przesunął termin do wydania decyzji. Rzeczone dokumenty zostały nadesłane do Polski dopiero 29 października 2012 r. Skarżący skierował je, jako wniosek dowodowy do Rady - znajdują się obecnie w aktach sprawy. Przeprowadzenie dowodu miałoby istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, chociażby tylko z tego względu, że organ II. instancji poddał w wątpliwość wiarygodność przekazanych mu skanów, zastrzegając jednocześnie, że nie jest w stanie jednoznacznie zweryfikować ich prawdziwości, a zatem - również prawdziwości faktów, które miały potwierdzać, a które miałyby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności żywionej przez Skarżącego i jego małżonkę obawy przed prześladowaniem.

Wskazane okoliczności - nieotrzymanie przez organ odpowiedzi na skierowane zapytanie o osobę A. M. i nienadesłanie oryginałów wezwań, miało duże znaczenia dla wydania takiej, a nie innej decyzji administracyjnej - rozstrzygnięcia o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i odmowie wyrażenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Okoliczności te - niezawinione przez Stronę - stały się powodem przyjęcia przez organ, że Cudzoziemiec jest osobą niewiarygodną, instrumentalnie traktującą toczące się postępowanie o nadanie statusu uchodźcy, zmierzającą do wprowadzenia w błąd polskich organów publicznych i maksymalnego wydłużenia postępowania, co nie jest zgodne z prawdą.

W związku z wskazanymi okolicznościami wywodzono, że zaskarżona decyzja została oparta na niepełnym materialne dowodowym, Obarczona jest zatem wadami natury procesowej, które nie pozwoliły na ustalenie przez organy obu instancji prawdy materialnej (art. 7 oraz 77 § 1 K.p.a.) oraz dokonanie właściwej oceny wszystkich zebranych dowodów (art. 80 K.p.a.), co z kolei doprowadziło do odmowy przyznania waloru wiarygodności zeznaniom cudzoziemca i podnoszonym w toku postępowania okolicznościom faktycznym, a w konsekwencji - do wydania decyzji o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej w Polsce.

Wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentacje. Nie odniesiono się do okoliczności faktycznych podnoszonych w skardze (kwestia dodatkowej korespondencji), nie zakwestionowano przytaczanych w skardze faktów.

W trakcie rozprawy Pełnomocnik organu, odnosząc się do kwestii nadesłanych przez skarżącego dokumentów, wyraził pogląd, że skoro wcześniej przedstawiane dowody były niewiarygodne, to dodatkowo dosłane także raczej nie mogły mieć znaczenia dla sprawy. Nie miałoby uzasadnienia przedłużanie postępowania w celu dosyłania różnych nowych dokumentów przez Cudzoziemca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w sprawie w istocie wystąpiły okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania, choć nie zostały one precyzyjnie określone w skardze. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

Bezsporne są okoliczności faktyczne przytoczone w skardze – nie zostały one zakwestionowane także przez organ administracji w odpowiedzi na skargę. Jednoczesne trafne są w pełni dalsze wywody skargi. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jednoznacznie, że dokonując określonej oceny sytuacji – zarówno kwestii wiarygodności skarżącego, jako źródła informacji, co do podawanych przez niego faktów represji, jakie miały go spotykać, jak i występowania faktycznych zagrożeń dla skarżącego w kontekście zasadności objęcia go którąkolwiek z przewidywanych form ochrony – organ wskazywał, jak istotne, okoliczności związane z nie przedłożeniem przez Skarżącego oryginałów wezwań do Głównego Urzędu Śledczego. Jak wynika z części uzasadnienia decyzji, gdzie referowano przebieg wydarzeń, organ miał także na względzie nie dosyłanie przez Skarżącego informacji o gen. mjr. A. M., a czynności w trakcie postępowania – wyznaczenie terminu na przedłożenie dowodu - potwierdzają, że nie wykluczono ich znaczenia w sprawie (a contrario art. 78 § 1 in fine i § 2 K.p.a.).

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności organ, wydając zaskarżoną decyzję, dokonał określonej oceny. Uznał twierdzenia Strony za niewiarygodne i zakwalifikował ostatecznie wyjazd z kraju ojczystego przez Cudzoziemca, jako wynikający z racji ekonomicznych.

Wobec tego ujawnienie nowych okoliczności (faktu, że Skarżący w istocie próbował udzielić określonych informacji) oraz dowodów (oryginały wezwań), należy zakwalifikować, jako wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Ujawnione okoliczności i dowody mają istotne znaczenie dla sprawy bowiem dotyczą zagadnień, które wśród innych bezpośrednio stanowiły - przywoływane wprost w uzasadnieniu - przesłanki orzekania. Obiektywnie wiążą się równocześnie z kwestią istotną w sprawie w kontekście przedmiotu postępowania – wystąpienia bądź nie przesłanek udzielenia którejkolwiek z form ochrony.

Powyższe konstatacje nie oznaczają, że ocena ujawnionych okoliczności bądź dowodów musi prowadzić do wydania odmiennego rozstrzygnięcia, co wynika wprost z treści art. 146 § 2 K.p.a. Konieczne jest jednak ponownie rozważenie, co do meritum, czy przywołane okoliczności lub dowody mogą wpływać na zmianę dokonanej wcześniej oceny, wobec innych przytaczanych już w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia okoliczności faktycznych sprawy. Nie może zastąpić obowiązku ponownego orzeczenia w sprawie (w związku z ujawnieniem przed Sądem przesłanek wznowienia postępowania) złożone na rozprawie oświadczenie Pełnomocnika organu, że w jego ocenie nie będą mogły raczej mieć znaczenia dla sprawy.

Podkreślić wypada, że uchylenie przez Sąd zaskarżonego orzeczenia nie wynika z oceny, jakoby organ administracji nie dołożył wystarczającej staranności przy gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego bądź wyciągnął z niego błędne wnioski, według stan wiedzy na dzień orzekania. W okolicznościach jednak przedmiotowej sprawy, bez winy organu (jak i być może Strony), nie były znane, na etapie orzekania, istotne w sprawie okoliczności faktyczne i istniejące dowody (w skardze wywodzono, że na dzień orzekania oryginały dokumentów nie były nawet w posiadaniu Cudzoziemca). W okolicznościach faktycznych sprawy organ był uprawniony do wydania orzeczenia bez potrzeby oczekiwania na dalsze uzupełnienie materiału dowodowego. Wobec niedotarcia z niewiadomych przyczyn, jednej z przesyłek nie mógł wiedzieć, że Strona podjęła czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego (dodatkowe informacje o gen. mjr. A. M.). Wobec zwłoki w dostarczeniu oryginałów wezwań z Głównego Urzędu Śledczego a nawet nie zakreślenia przez Stronę prawdopodobnej ostatecznej daty ich przekazania, uprawnione było orzeczenie w sprawie. Trafnie zauważył Pełnomocnik organu, że bezterminowe przedłużanie postępowań nie jest zasadne. Prowadziłoby również do naruszenia art. 12 § 1 K.p.a.

Jednocześnie realizowanie w polskim procesie administracyjnym zasady prawdy obiektywnej urzeczywistniane m.in. poprzez obowiązek wznowienia postępowania w razie ujawnienia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji a nie znanych organowi, przesadzają o konieczności rozważenia wszelkich nowych uwarunkowań, nawet po wydaniu ostatecznego orzeczenia. Kwestia ta jest dodatkowo istotna z uwagi na fakt, że ostateczne orzeczenie w tego rodzaju sprawach może mieć w pewnych przypadkach kluczowe znaczenie dla spraw życiowych Cudzoziemca, ubiegającego się o ochronę.

Zagadnienie z kolei, czy nowe istotne okoliczności i dowody istniejące, lecz nieznane organowi na dzień orzekania, będą miały w istocie wpływ na wynik sprawy, będzie przedmiotem rozważań organu administracji, rozpatrującego ponownie sprawę. Ostateczne rozstrzygnięcie w tym zakresie będzie mogło dopiero podlegać ocenie przez sąd administracyjny, badający legalność działania organów administracji, nie zaś orzekający, co do meritum w ich zastępstwie (art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Sąd nie uwzględnił wniosku o uchylenie decyzji organu I. instancji. Kwestia, czy ujawnione okoliczności oraz przedłożone dowody mają na tyle istotne znaczenie, że konieczne jest wydanie decyzji kasatoryjnej (w myśl art. 138 §. 2 K.p.a.) należy w kontekście przedmiotowej sprawy do zagadnień stanowiących element merytorycznej oceny nowego ujawnionego stanu faktycznego. Oceny dokonać musi w pierwszym rzędzie organ administracji a wydane rozstrzygnięcie, także w tym zakresie, będzie mogło być poddane kontroli sądu administracyjnego. W tej sytuacji, w realiach rozpoznawanej sprawy, przedwczesne byłoby rozważanie przez Sąd, czy zachodzą przesłanki dla zastosowania środków wskazanych w art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tzn. czy uchylenie decyzji organu I. instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Wobec wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, nie byłoby celowe rozważnie, czy doszło do naruszania przepisów postępowania w kontekście właściwego wyjaśnienia sprawy (oceny ówczesne znanych faktów), a przedwczesne ustalanie, czy doszło do naruszania przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego, zakreślających przesłanki udzielania ochrony cudzoziemcom.

Nie trafne są natomiast wywody skargi, co wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ nie naruszył praw Strony do czynnego udziału w postępowaniu (w myśl art. 10 K.p.a.), a wady postępowania (niezawinione przez organ) należy zaliczyć do wskazanych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Uchybieniem organu, gdy chodzi o sporządzenie prawidłowego uzasadnienia, niemającym jednak żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy, jest przywołanie treści kolejnych szerokich wyjaśnień Strony z bezpośrednią konstatacją o ich wewnętrznej niespójności i niekonsekwencji, bez precyzyjnego zestawienia, które informacje dotyczące, jakich zdarzeń w taki sposób organ ocenił.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.