Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 737/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody z dnia 31 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego zmiany decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

H. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 31 lipca 2020 r., nr [..], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 27 kwietnia 2020 r., nr [..], o zmianie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zaskarżoną decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia 21 sierpnia 2018 r., nr [..], Prezydent Miasta udzielił A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu w granicach działek [..]-[..] położonych przy ulicy P. w G.

Wnioskiem z dnia 26 listopada 2019 r. inwestor wystąpił o zmianę pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [..] i [..].

Zawiadomieniem z dnia 9 grudnia 2019 r. organ wszczął postępowanie a postanowieniem z dnia 23 grudnia 2019 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym, które uzupełniono przedkładając uzgodnienie z B., uzgodnienie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, postanowienie Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej oraz uzupełniony projekt branży sanitarnej.

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2020 r. Prezydent Miasta zmienił decyzję własną z dnia 21 sierpnia 2018 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę w zakresie objętym projektem zamiennym stanowiącym załącznik do tej decyzji, zatwierdził zamienny projekt budowlany oraz udzielił A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w granicach działek nr [..] i [..] położonych przy ul. P. w G., zgodnie z projektem budowlanym zamiennym. W decyzji tej wskazano, że warunki decyzji z dnia 21 sierpnia 2018 r. pozostają bez zmian. W uzasadnieniu wyjaśniono, że rozwiązania zamienne obejmują zmianę zagospodarowania terenu polegającą na rezygnacji ze schodów terenowych w granicach działki nr [..] obr. [..] (obecnie po podziale działki nr [..]), zmieniono parametry budynku (wymiary zewnętrzne, kubaturę), zmieniono przebieg drogi pożarowej, zrezygnowano z części murów oporowych, zmieniono sposób odprowadzenia wód opadowych. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że projekt budowlany spełnia wymagania decyzji o warunkach zabudowy z dnia 24 sierpnia 2011 r. wydanej na rzecz C., przeniesionej decyzją z dnia 21 sierpnia 2012 r., zmienionej decyzją z dnia 13 grudnia 2016 r. i przeniesionej decyzją z dnia 7 marca 2017 r., a ponadto w wyniku dokonanego uzupełnienia jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Pismem z dnia 4 maja 2020 r. inwestor, a pismem z dnia 5 maja 2020 r. D. złożyli oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania.

W dniu 5 czerwca 2020 r. do organu wpłynęło odwołanie podpisane przez H. W., która wskazała, że składa je jako "członek [..]. Do odwołania załączono kserokopię tabeli z podpisami mieszkańców ul. P. popierających odwołanie z dnia 21 maja 2020 r. W odwołaniu H. W. wyjaśniła, że składa je, by mieć pewność, że działka nr [..] wróci do jej prawowitych właścicieli, tj. spółdzielców D. oraz że popiera sprzeciw wobec faktu, że działka nr [..] (należąca do Gminy Miasta, pozostająca w użytkowaniu wieczystym D.") została podzielona na mocy decyzji Prezydenta Miasta z dnia 28 listopada 2018 r. na działki nr [..] i [..]. Podniesiono również, że bez wiedzy i zgody prawowitych właścicieli – członków Spółdzielni, a nie Zarządu, działka nr [..] została wpisana do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 21 sierpnia 2018 r. Skoro więc Spółdzielnia nie sprzedała swojego gruntu, to jakim prawem deweloper dysponował nie swoją nieruchomością. Ponadto, obawy skarżącej wzbudziło, że w uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że inwestycja nie obejmuje swoim zakresem działki nr [..] (obecnie po podziale działki nr [..]), natomiast nie odniósł się do drugiej z wydzielonych działek o nr [..]. Skarżąca zakwestionowała również cel podziału działki nr [..].

Decyzją z dnia 31 lipca 2020 r. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w przypadku postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę materialnoprawną podstawą uznania podmiotu za stronę postępowania jest art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Natomiast definicja obszaru oddziaływania obiektu znajduje się w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z orzecznictwem stroną postępowania jest osoba, której nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji i która posiada interes prawny lub obowiązek do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym jako strona tego postępowania. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika zaś, że skarżąca jest właścicielem lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość (KW [..]) z udziałem w nieruchomości wspólnej, tj. działki nr [..] (KW [..]) w wysokości 344/10000, na której usytuowany jest budynek przy ul. P. Jednakże działka ta w żaden sposób nie graniczny z terenem inwestycji. Organ przypomniał, że zamienny projekt budowlany zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta z dnia 27 kwietnia 2020 r. dotyczy wyłącznie działek o numerach [..] i [..]. Zgodnie z opisem zmian zawartym w projekcie zamiennym w projekcie zagospodarowania terenu nastąpiła m.in. rezygnacja z zaliczenia działki nr [..] (obręb [..]) do obszaru inwestycji (pkt 1.1. opisu) oraz rezygnacja ze schodów zewnętrznych prowadzących z działki nr [..] na teren inwestycji oraz do wyjścia z projektowanego budynku (pkt 1.2. opisu). Jak wynika z akt sprawy organu I instancji, obecnie po podziale geodezyjnym działki nr [..] powstały nowe działki o numerach [..] i [..], które znajdują się w użytkowaniu wieczystym D. (KW [..]). Organ wskazał, że według skarżącej teren ten stanowi własność spółdzielni, przez co członkowie spółdzielni mają prawo do decydowania o stanie jego zagospodarowania. Wojewoda wyjaśnił jednak, że stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z wyjątkiem art. 22 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Na mocy powyższego przepisu w prowadzonych postępowaniach administracyjnych do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego co do zasady legitymację posiada spółdzielnia mieszkaniowa, nie zaś poszczególni członkowie czy właściciele lokali. Natomiast podniesiono, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można pominąć, że za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 21 sierpnia 2018 r. została uznana D., sprawująca na mocy art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd powierzony nieruchomością wspólną obejmującą działkę nr [..] (przed podziałem działka nr [..]).

Tym samym, w świetle utrwalonego orzecznictwa, członkowie spółdzielni i właściciele odrębnych lokali nie mają przymiotu strony i nie mając interesu prawnego nie mogą występować o wydanie decyzji administracyjnych, ani podważać decyzji nieadresowanych do nich jako stron w znaczeniu materialnoprawnym, gdyż w postępowaniu administracyjnym podmioty te są reprezentowane przez statutowo właściwe organy spółdzielni. Wojewoda zaznaczył także, że istnieje możliwość udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę właściciela konkretnego lokalu mieszkalnego, lecz może to nastąpić tylko w wyjątkowych przypadkach, w sytuacji, gdy właściciel lokalu wskaże swój własny, indywidualny interes prawny, odrębny od interesu spółdzielni mieszkaniowej, wykazując przy tym, że określona decyzja administracyjna rozstrzyga o kwestiach mających istotny wpływ na prawa tego członka spółdzielni do korzystania z lokalu mieszkalnego, które są chronione przepisami prawa materialnego. W tym kontekście organ wyjaśnił, że interes prawny uzasadniający udział H. W. w postępowaniu o pozwolenie na budowę musiałby być odrębny od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej. Innymi słowy własny, indywidualny, odrębny od spółdzielni mieszkaniowej interes prawny skarżącej, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, powinien odnosić się do takich okoliczności, które wyróżniają jej sytuację prawną od sytuacji prawnej pozostałych właścicieli lokali, a których interesy prawne są chronione przez zapewnienie udziału w postępowaniu D.". W trakcie kontrolowanego postępowania administracyjnego skarżąca nie wskazała na takie okoliczności, które powodowałyby, że po zrealizowaniu zabudowy objętej decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 27 kwietnia 2020 r. jej lokal znalazłby się w szczególnej sytuacji na tle wszystkich innych mieszkań, a skarżąca zostałaby narażona na naruszenia jej prawa do korzystania z nieruchomości w większym stopniu aniżeli pozostali właściciele lokali w budynku. Nadto, działka nr [..] (współwłasność skarżącej) znajduje się w odległości około 60 m od terenu inwestycji i nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. W konsekwencji, wobec stwierdzenia braku posiadania przez skarżącą interesu prawnego należało uznać, że nie jest ona stroną niniejszego postępowania.

Ponadto, organ uznał za bezzasadne żądanie skarżącej zatwierdzenia decyzji zamiennego projektu inwestycji, który nie obejmuje swoim zakresem działki nr [..] ani żadnej z dwóch powstałych w wyniku jej podziału, bowiem projektowana budowa nie obejmuje swoim zakresem działek nr [..] i [..] (przed podziałem stanowiących działkę [..]).

Natomiast w kwestii dołączenia do odwołania kserokopii pn. "Tabela z podpisami Mieszkańców ul. P., popierających odwołanie z dn. 21.05.2020 r." organ stwierdził, że skarżąca nie posiadała pełnomocnictwa do reprezentowania innych osób widniejących na przedłożonej liście. Jak wynika z samej treści załącznika, przedłożona tabela z podpisami jest jedynie wyrazem poparcia odwołania (dodatkowo ze wskazaniem innej daty, niż data złożonego przez skarżącą pisma), czego nie można uznać za skuteczne złożenie wniosku przez osoby na niej widniejące.

W skardze na powyższą decyzję H. W. wskazała, że wydanymi w sprawie decyzjami zarówno skarżąca, jak i pozostali użytkownicy wieczyści Spółdzielni oraz jej zarząd zostali pozbawieni praw do bycia stroną we własnej sprawie oraz do zarządzania swoim majątkiem, tj. działkami nr [..] i [..]. Zdaniem skarżącej, w sprawie chodzi o przekazanie deweloperowi działki nr [..] bez uregulowania stanu posiadania i jej zwrotu prawowitym właścicielom. Skarżąca wskazała na związek niniejszej sprawy ze sprawą zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Gd 592/20 i obszernie odniosła się do kwestii budowy schodów na działce [..] i [..] stwierdzając m.in., że D. jest jedynie informowana o sposobie rozporządzania jej gruntami przez inne strony. W ocenie skarżącej, w projekcie zamiennym deweloper zrezygnował ze schodów, lecz nie z działki nr [..].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 29 października 2020 r. skarżąca ponownie wskazała na związek niniejszej sprawy ze sprawą zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Gd 592/20 a następnie przedstawiła chronologię sprawy. Ponadto, skarżąca wyjaśniła, że zarówno ona, jak i pozostali mieszkańcy są bezpośrednio złączeni ze sprawą. Zdaniem skarżącej, w sprawie ujawnione jest jedynie oddziaływanie inwestycji na budynek nr [..], podczas gdy statut Spółdzielni gwarantuje takie same uprawnienia wszystkim członkom. Natomiast ustosunkowując się do odpowiedzi Wojewody na skargę skarżąca wskazała, że przeglądając akta sprawy nie znalazła dowodu, że zarząd Spółdzielni był stroną postępowania. W ocenie skarżącej, to deweloper powinien wykazać prawo do dysponowania nieruchomością, tj. działką nr [..].

Pismami z dnia 2 listopada 2020 r. skarżąca odniosła się do kwestii listy podpisów osób popierających odwołanie wyrażając pogląd, że wystarczy by jedna skarżąca reprezentowała interes zbiorowy przed sądem. Ponadto, wniosła o dopuszczenie do sprawy Prokuratora, o ile Prokuratura zgłosi taki wniosek. W drugim piśmie skarżąca odniosła się do kwestii decyzji o warunkach zabudowy z dnia 7 marca 2017 r. i ponownie zajęła stanowisko w sprawie zwrotu nieruchomości nr [..]. W trzecim piśmie skarżąca zobowiązała dewelopera do przesłania akt sprawy, na podstawie których działka nr [..] przeszła i została wymieniona w decyzji z dnia 21 sierpnia 2018 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Natomiast w czwartym piśmie skarżąca przedłożyła oryginał tabeli z podpisami mieszkańców ulicy P. popierających odwołanie z dnia 21 maja 2020 r.

W odpowiedzi na zawiadomienie o skierowaniu niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z uwagi na stan epidemiczny, pismem z dnia 18 marca 2021 r. skarżąca przedłożyła zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej z dnia 25 lutego 2021 r. o wszczęciu postępowania w sprawie przekroczenia uprawnień przez pracowników Urzędu Miasta polegającego na wydaniu decyzji z dnia 21 sierpnia 2018 r. bez zgody D." będącej właścicielem działki nr [..]. Ponadto, skarżąca ponownie odniosła się do kwestii dysponowania przez dewelopera działką nr [..].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie akt sprawy. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody, którą umorzono postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem H. W. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 27 kwietnia 2020 r. o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego i udzieleniu A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego w granicach działek nr [..] i [..] położonych przy ul. P. w G.

Przeprowadzona przez Sąd, w wyżej określonych granicach kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wykazała, że nie narusza ona prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organu odwoławczego nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, że Sąd kontrolował orzeczenie organu drugiej instancji, umarzające postępowanie odwoławcze, zainicjowane odwołaniem pochodzącym od podmiotu, któremu, w ocenie organu, nie przysługuje przymiot strony tego postępowania. Tym samym jedyną okolicznością, którą może badać Sąd jest to czy prawidłowo oceniono, że odwołanie nie pochodzi od strony postępowania. Poza sądową kontrolą pozostać musi merytoryczna ocena prawidłowości udzielonego przez organ pierwszej instancji pozwolenia na budowę.

W ocenie Sądu, Wojewoda prawidłowo uznał, że odwołanie wniosła skarżąca H. W., a nie grupa mieszkańców ul. P. popierających odwołanie, których skopiowaną listę podpisów załączono do odwołania. Żadna z podpisanych na liście poparcia osób nie podpisała odwołania, a skarżąca nie legitymowała się pełnomocnictwami upoważaniającym ją do reprezentowania któregokolwiek z podpisanych mieszkańców. Na żadnym również etapie postępowania żadna inna osoba oprócz skarżącej nie notyfikowała swoich uwag i nie dążyła do ustronnienia, a także nie wniosła skargi. Zgodnie natomiast z art. 127 § 1 k.p.a. prawo do wniesienia odwołania służy stronie, którą jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Natomiast stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, rozumianego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

Ze wskazanych przepisów wynika, że interes prawny legitymizujący udział strony w postępowaniu administracyjnym musi być jej własny, indywidulany, a nie zbiorowy wynikający z członkostwa w spółdzielni i wspólnego dążenia do zachowania majątku spółdzielni, jak oczekiwałaby tego skarżąca.

Materialnoprawną podstawą decyzji Prezydenta Miasta z dnia 27 kwietnia 2020 r. był przepis art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, który stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Z wnioskiem o zmianę pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 21 sierpnia 2018 r. wystąpił inwestor - A., przedkładając projekt budowlany zamienny. W stosunku do zatwierdzonego pierwotnego pozwolenia na budowę projekt zamienny obejmował następujące zmiany w zakresie zagospodarowania terenu: rezygnację z zaliczenia działki nr [..] do obszaru inwestycji, rezygnację ze schodów terenowych w granicach działki nr [..] obr. [..] (obecnie po podziale działki nr [..]) prowadzących z działki nr [..] na teren inwestycji oraz do wyjścia z projektowanego budynku, zmianę parametrów budynku (powierzchnia zabudowy wymiary zewnętrzne, kubaturę), zmianę przebiegu drogi pożarowej, rezygnację z części murów oporowych na rzecz skarpowania terenu i zmiana geometrii murów, zmianę sposobu odprowadzenia wód opadowych. Wprowadzono również zmiany w obrębie budynku. Stroną postępowania przed organem I instancji była D. Na tym etapie postępowania stroną nie była skarżąca, która wniosła jednak odwołanie od decyzji organu I instancji.

W tej sytuacji zadaniem organu odwoławczego była ocena, czy skarżąca ma interes prawny w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę. Odwołanie może bowiem pochodzić wyłącznie od strony w rozumieniu materialnoprawnym, czyli analizowanym w kontekście przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że status skarżącej należało zweryfikować kierując się treścią art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wymagało to ustalenia sytuacji prawnej skarżącej i wpływu inwestycji objętej projektem budowlanym zamiennym na sferę interesów prawnych skarżącej.

Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę czy też zmiany pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany przez inwestora. W rezultacie przy określeniu kręgu stron w sprawach pozwolenia na budowę, prowadzonych w trybie zwykłym bądź nadzwyczajnym, zagadnieniem kluczowym jest właśnie ustalenie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego, stanowiącego według art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, w tym zabudowy.

W związku z tym, że skarżącej przysługuje odrębne prawo własności do lokalu mieszkalnego w budynku położonym przy ul. P. w G. wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej (działka nr [..]) to w sprawie istotne były ustalenia organu odwoławczego w zakresie oddziaływania spornej inwestycji na budynek, w którym znajduje się lokal skarżącej. Przedstawiona w kontrolowanej decyzji analiza dotycząca wzajemnego usytuowania inwestycji na działkach nr [..] i [..] oraz budynku na działce nr [..] doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego nie wprowadza żadnych ograniczeń w zakresie zagospodarowania działki nr [..] oraz korzystania przez skarżącą z jej własności. Według ustaleń organu nieruchomość ta zlokalizowana jest w odległości około 60 m od działek zainwestowanych. Analiza dokumentacji projektowej zamiennej przedmiotowej inwestycji, w tym projektu zagospodarowania terenu, potwierdza, że obszar zajęty pod inwestycję nie sąsiaduje bezpośrednio z działką nr [..], albowiem oddziela je dodatkowo działka nr [..] i nr [..], na której zlokalizowany jest budynek przy ul. P. Z projektu budowlanego nie wynika, aby obszar oddziaływania inwestycji obejmował działkę nr [..]. Z analizy dokumentacji projektowej nie da się wywieść żadnych argumentów, z których wynikałoby jakiekolwiek ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej w związku z projektowaną zmianą. Również skarżąca takich argumentów nie dostarczyła.

Natomiast z faktu bycia członkiem spółdzielni, w której użytkowaniu wieczystym znajdują się działki o aktualnych numerach nr [..] i [..], powstałe po podziale działki nr [..], z których żadna nie jest objęta projektowaną zmianą, skarżąca nie może skutecznie wywodzić interesu prawnego do bycia stroną postępowania o zmianę pozwolenia na budowę dla inwestycji zlokalizowanej na działkach sąsiadujących z działkami spółdzielni, do których skarżąca nie ma żadnego tytułu prawnego. Źródłem tego interesu nie może być również stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że z zakresu inwestycji wykluczono "działkę nr [..] (obecnie po podziale nr [..])", co - według skarżącej - sugeruje, że w dyspozycji inwestora nadal pozostawiono działkę nr [..]. Poza tym, że przypuszczenie takie nie znajduje żadnego uzasadnienia w przedłożonej w postępowaniu dokumentacji projektowej, z której wynika jednoznacznie wykluczenie całej byłej działki nr [..] z projektu inwestycji, to nie rodzi ono również żadnych uprawnień procesowych dla skarżącej.

Osoby posiadające prawo odrębnej własności lokalu w budynkach znajdujących się w zasobach spółdzielni, w postępowaniu dotyczącym inwestycji na działce lub działkach sąsiadujących z nieruchomościami spółdzielni, są co do zasady reprezentowane przez spółdzielnię. Działania związane bowiem z utrzymaniem nieruchomości wspólnej mieszczą się w pojęciu zarządu nieruchomością wspólną, stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1465), zwanej dalej u.s.m. (tak uchwała NSA z 19 października 2015 r., II OPS 2/15, ONSAiWSA 2016/2/16). W postępowaniu administracyjnym o pozwolenie na budowę na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą zarządem, o którym mowa w art. 27 ust. 2 u.s.m., ochrona interesów związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej objętej tym zarządem, należy do spółdzielni mieszkaniowej. W sprawach z zakresu prawa budowlanego mających związek z nieruchomością wspólną, stroną postępowania jest spółdzielnia mieszkaniowa lub wspólnota mieszkaniowa. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której D." była stroną postępowania o zmianę pozwolenia na budowę na działkach sąsiadujących z nieruchomościami będącymi w zarządzie Spółdzielni. Uznanie właściciela lokalu za stronę jest wyjątkiem. Może mieć miejsce w sytuacji, gdy wykaże on, że planowana inwestycja będzie miała - w powiązaniu z odpowiednimi przepisami prawa materialnego - bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, że będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do lokalu. Stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nieruchomości sąsiedniej jest co do zasady spółdzielnia reprezentowana przez zarząd. Właściciel lokalu dopiero w sytuacji, kiedy wylegitymuje się indywidualnym interesem prawnym, odrębnym od interesu prawnego spółdzielni może występować obok niej w charakterze strony. W takiej sytuacji winien on wskazać konkretną zindywidualizowaną okoliczność, która godzi w jego interes oraz przepis prawa, który upoważnia go do działania. Skarżąca takiego indywidualnego interesu nie wykazała.

Przepis art. 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 648), zwanej dalej p.s., który stanowi, że majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków, nie jest źródłem interesu prawnego poszczególnych członków spółdzielni w postępowaniu o pozwolenie na budowę dla inwestycji planowanej na działce pozostającej w użytkowaniu wieczystym spółdzielni bądź obejmującej teren sąsiadujący z nieruchomościami spółdzielni. Przepis ten bowiem nie statuuje zasady, że członkowie są współwłaścicielami nieruchomości spółdzielczych czy też innych praw, a zawiera jedynie określenie majątku spółdzielczego, traktowanego jako mienie prywatne, z ekonomicznego punktu widzenia (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1996 r., III CZP 4/96, OSNC 1996/4, poz. 58). Własność taka w rozumieniu przepisów prawa pozostaje jednak własnością cudzą, a jej przedmiot jest cudzym mieniem, także dla członka tej spółdzielni (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 stycznia 2009 r., I SA/Ol 505/08, M.Spół. 2009/2/41-45). Podmiotem własności w znaczeniu cywilnoprawnym jest bowiem spółdzielnia jako osoba prawna, nie zaś poszczególni jej członkowie.

W konsekwencji na podstawie art. 3 p.s. członek spółdzielni mieszkaniowej nie ma tytułu prawnego do tego, aby w stosunkach zewnętrznych (niewynikających z członkostwa w spółdzielni i spółdzielczego prawa do lokalu) mógł występować o wydanie decyzji administracyjnej i podważać decyzję nieadresowaną do niego jako do strony (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r., IV SA 629/97, LEX nr 47855).

W rezultacie organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżąca nie wykazała zindywidualizowanego interesu prawnego do kwestionowania decyzji Prezydenta Miasta z dnia 27 kwietnia 2020 r., a tym samym zasadnie, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze, które stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu przyjętym w art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość wyznaczona jest przesłankami podmiotowymi i przedmiotowymi. Do przesłanek podmiotowych zalicza się ustalenie w trakcie postępowania odwoławczego m.in., że wnoszący odwołanie nie jest stroną, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu bowiem, skarżąca nie spełnia podstawowej przesłanki uznania za stronę postępowania administracyjnego w sprawie, albowiem żadna z nieruchomości, do których skarżąca posiada tytuł prawny, odpowiedni w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając jej zarzuty w całości za niezasadne.

Podkreślić przy tym należy, że poza zakresem rozpoznania niniejszej sprawy pozostawały kwestie związane z zasadnością podziału działki nr [..] oraz prawidłowością przekazania inwestorowi prawa do dysponowania działką nr [..] na cele budowlane.

Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nadto, w dniu 19 października 2020 r. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz niemożność przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały powiadomione. Ze względu na zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie doprowadziło do uszczuplenia praw procesowych stron. Ponadto, dopuszczalność rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie powołanego wyżej przepisu potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).