Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 38/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi H. K., J. K. i H. N. na postanowienie Wojewody z dnia 7 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia 21 września 2021 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących H. K., J. K. i H. N. kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia 2 lipca 2021 r. Starosta (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") zatwierdził projekt zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielił P.K. (dalej: "Inwestor") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działek nr [..] i [..] obręb O., gmina S.

W dniu 15 lipca 2021 r. H. i W. N. oraz H. i J. K. (dalej: "Wnioskodawcy", "Skarżący"), na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) - dalej: "k.p.a.", wystąpili do Wójta Gminy (dalej: "Wójt") z wnioskiem

o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy [..], wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a.

Wnioskodawcy wskazali, że podstawą ich wniosku jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli pominięcie w postępowaniu stron mających interes prawny i faktyczny, zaś o fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę dowiedzieli się w dniu

13 lipca 2021 r. od pracowników rozpoczynających roboty budowlane.

Wniosek skierowano również do Starosty Powiatu - Wydziału Budownictwa i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W dniu 16 sierpnia 2021 r. Wnioskodawcy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wystąpili do Starosty z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie decyzji

o pozwoleniu na budowę na działce nr [..] i [..] we wsi O. na podstawie decyzji o warunkach zabudowy [..] wydanej przez Wójta, wnosząc

o wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. Wnioskodawcy wskazali,

że o fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę dowiedzieli się "w dniu dzisiejszym od pracowników rozpoczynających roboty budowlane".

Postanowieniem z dnia 21 września 2021 r. Starosta, na podstawie art. 148 § 1 i 2, art. 149 § 3 i 4, art. 150 § 1 k.p.a., odmówił Wnioskodawcom wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę

z dnia 2 lipca 2021 r. zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym oraz zezwalającą Inwestorowi na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działek nr [..] i [..] obręb O., gmina S.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji zaznaczył, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, zaś warunkiem jego skutecznego wszczęcia jest powołanie się na jedną z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a lub art. 145b k.p.a. oraz złożenie przez stronę wniosku o wznowienie postępowania w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 lub 2 k.p.a. Podkreślono, że organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku

o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa i godzi

w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Uchybienie terminu do złożenia podania

o wznowienie postępowania jest zatem podstawą do wydania przez organ postanowienia

o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.), lub - jeśli zostanie wykryte już

w toku postępowania wznowieniowego - umorzenia postępowania.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji uznał, że termin jednego miesiąca na złożenie podania o wznowienie postępowania od dnia, kiedy Wnioskodawcy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (tj. od dnia, w którym dowiedzieli się o decyzji), nie został zachowany. Zdaniem Starosty Wnioskodawcy dowiedzieli się o wydanej decyzji

w dniu 13 lipca 2021 r., o czym wyraźnie napisali w swym wniosku skierowanym do Wójta o wznowienie postępowania dotyczącego wydanej decyzji o warunkach zabudowy na sporną inwestycję. Organ pierwszej instancji przyznał, że kopia tego pisma wpłynęła do Starostwa Powiatowego w dniu 15 lipca 2021 r., natomiast z wnioskiem

o wznowienie postępowania dotyczącego wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę Wnioskodawcy wystąpili do Starosty w dniu 16 sierpnia 2021 r., czyli po upływie terminu na skuteczne złożenie wniosku.

Organ pierwszej instancji powtórzył, że w dniu 15 lipca 2021 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło "do wiadomości" pismo Wnioskodawców z dnia

13 lipca 2021 r. skierowane do Wójta dotyczące wniosku o wznowienie postępowania

w sprawie decyzji o warunkach zabudowy nr [..] oraz wstrzymania wykonania tej decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. W piśmie tym Wnioskodawcy jednoznacznie wskazali, że w dniu jego sporządzenia, tj. w dniu 13 lipca 2021 r., dowiedzieli się o fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę na terenie działek nr [..] i [..] w miejscowości O. od pracowników rozpoczynających roboty budowlane.

Mając powyższe na uwadze Starosta stwierdził niezachowanie przez Wnioskodawców terminu, który uprawniałby ich do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W wyniku wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie zażalenia Wojewoda (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia 7 grudnia 2021 r. utrzymał je w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, że dniem, w którym Wnioskodawcy dowiedzieli się o wydanej decyzji był dzień 13 lipca 2021 r. Wojewoda wskazał, że we wniosku z tego dnia skierowanym do Wójta Wnioskodawcy wskazali:

"o fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę dowiedzieliśmy się w dniu dzisiejszym od pracowników rozpoczynających roboty budowlane". Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że identyczne sformułowanie znajduje się także we wniosku do Starosty z dnia 16 sierpnia 2021 r. W ocenie Wojewody oświadczenie to jest zatem niewiarygodne, skoro powtarza się w obydwu wnioskach w takim samym brzmieniu. Ponadto z treści późniejszego dokumentu nie wynika, aby w międzyczasie Wnioskodawcy powzięli dodatkową, nową wiedzę na temat wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę na działkach nr [..] i [..] w O., nie podali bowiem żadnych nowych faktów ani okoliczności dotyczących tej kwestii. Nic zatem nie wskazuje, aby dopiero po dniu 13 lipca 2021 r. uzyskali informacje, które dopiero pozwoliłyby im złożyć wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do właściwego organu.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji (jak np. określony w art. 129 § 1 k.p.a. termin do wniesienia odwołania, czy termin z art. 111 § 1 k.p.a. do żądania uzupełnienia decyzji), lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość

o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Zaznaczono, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga bowiem dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 tej ustawy dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona poznała dokładnie treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Wojewoda podkreślił, że ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa na stronie. Wskazano, że w sprawie o pozwolenie na budowę momentem dowiedzenia się o decyzji

w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. będzie uzyskanie wiadomości, że wydano (bądź odmówiono) pozwolenia na budowę danego obiektu budowlanego. Nie jest przy tym istotne, w jaki sposób żądający wznowienia postępowania podmiot pozyskał wiedzę

o wydaniu pozwolenia na budowę. W związku z tym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że Wnioskodawcy nie dochowali terminu miesięcznego na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, licząc od dnia, w którym dowiedzieli się o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych z zażaleniu Wojewoda wyjaśnił, że ani

art. 148 § 2 k.p.a. ani żaden inny przepis nie wskazuje, iż termin, kiedy strona dowiedziała się o wydanej decyzji, dotyczy jedynie decyzji prawomocnej. Przyznano, że postępowanie można wznowić jedynie w przypadku, gdy decyzja jest ostateczna, bowiem wcześniej wniosek taki należałoby potraktować jako odwołanie, natomiast fakt, czy decyzja była ostateczna czy nie, w dniu, w którym Wnioskodawcy dowiedzieli się o jej wydaniu, nie ma wpływu na liczenie terminu jednomiesięcznego. Zdaniem organu odwoławczego

z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że wiedzę

o wydanym pozwoleniu na budowę Wnioskodawcy mieli już w dniu 13 lipca 2021 r., zatem nie dochowali ustawowego terminu, składając wniosek 16 sierpnia 2021 r. Podniesione

w zażaleniu zarzuty Wojewoda uznał za tym bardziej niezrozumiałe, skoro środek zaskarżenia wniósł profesjonalny pełnomocnik, który z założenia powinien posiadać wiedzę na temat przepisów dotyczących wznowienia postępowania.

W ocenie organu odwoławczego nie ma podstaw do przyjęcia, że wniosek skierowany do Wójta, a przekazany do wiadomości Starosty, obligował go do wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W treści tego wniosku nie ma bowiem mowy o żądaniu Wnioskodawców dotyczących decyzji Starosty. Wskazano, że sam tytuł wniosku brzmi: "wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o Warunkach zabudowy [..] z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a.". W treści również nie ma odniesienia do wznowienia postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem, zdaniem Wojewody, Starosta postąpił prawidłowo nie rozpoznając tego wniosku,

a jedynie przyjmując go do wiadomości.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie art. 150 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo że z treści wniosku Skarżących wynika jednoznacznie, że przyczyną złożenia wniosku było niewłaściwe określenie stron postępowania przez Starostę, w związku z art. 25 § 1 k.p.a., ponieważ na skutek wznowienia postępowania mogą powstać roszczenia majątkowe wobec organu;

2. naruszenie przepisów art. 61 § 1 i 3, art. 61a, art. 65, art. 66 § 1, 2 i 3, art. 7, art. 9,

art. 10, art. 77, art. 79a, art. 80, art. 81 i art. 81a k.p.a.;

3. błędną ocenę stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, że wniosek Skarżących

o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. wyłącznie na podstawie wybiórczo wybranych dowodów z pominięciem dowodów i okoliczności znajdujących się lub które powinny znajdować się w aktach sprawy;

4. oparcie rozstrzygnięcia na domniemaniach nie znajdujących uzasadnienia w aktach sprawy;

5. nie ustalenia okoliczności prawnie istotnych dla rozstrzygnięcia i swobodne ustalenie, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie miesiąca od daty dowiedzenia się przez Skarżących o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania - dowiedzenia się o decyzji.

W uzasadnieniu skargi zarzucono m.in., że stwierdzając, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony z naruszeniem miesięcznego terminu, organy oparły się wyłącznie na błędnych ustaleniach, ignorując istnienie wyraźnej procedury określonej

w Dziale II Rozdziału I k.p.a., w szczególności wyraźnie określonej w art. 65 i 66. Skarżący zwrócili uwagę, że procedura postępowania administracyjnego nie zna pojęcia "przyjęcia podania do wiadomości", którym posłużył się Wojewoda, lecz literalnie wymaga w razie wątpliwości podjęcia działań, o których stanowi art. 65 k.p.a., czyli zawiadomienia wnoszącego podanie o swoich wątpliwościach co do treści wniosku.

Za naruszające prawo, zasady doświadczenia życiowego i logiki uznano stwierdzenie Wojewody, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż wniosek skierowany do Starosty obligował go do wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie decyzji

o pozwoleniu na budowę.

Zdaniem strony skarżącej zasady doświadczenia życiowego i logiki narusza także uznanie przez organy, że na terenie, dla którego nie uchwalono planu zagospodarowania przestrzennego można prowadzić wyłącznie legalnie roboty budowlane, w sytuacji powszechnie znanych faktów, często występującej na terenie powiatu praktyki, prowadzenia robót w warunkach samowoli budowlanej. Strona podkreśliła, że jej zachowanie było logiczne i zasadne, gdyż równocześnie jednym pismem zawiadomiła wszystkie organy, tj. Wójta, który wobec braku planu zagospodarowania powinien przed rozpoczęciem robót wydać decyzje o warunkach zabudowy, powiadamiając o tym sąsiadów, jak i Starostę, który powinien przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę otrzymać decyzję Wójta i także dopuścić do udziału w postępowaniu strony, których prawnie określone interesy budowa może naruszać. A zatem, logiczne i zgodne

z zasadami k.p.a. było sprawdzenie, czy wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę i weryfikacja prawa Skarżących do udziału w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie.

Zarzucono, że organy obu instancji z sobie tylko wiadomych powodów zignorowały przepisy art. 66 § 1 i 2 k.p.a., które wyraźnie nakazują podjęcie działania na skutek wniesienia przez Skarżących wniosku o wznowienie postępowania. Zaznaczono,

że niezbędnym warunkiem zastosowania art. 65 § 1 k.p.a. jest precyzyjne ustalenie treści wniosku inicjującego wstępowanie. Organ, do którego taki wniosek wpłynął, zobowiązany jest w możliwie precyzyjny sposób ustalić przedmiot żądania. Dopiero tak wyjaśnione okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistych intencji wnioskodawcy pozwalają określić treść żądania, a następnie, po ustaleniu organu właściwego rzeczowo, miejscowo

i instancyjnie, przekazać temu organowi złożony wniosek.

Zdaniem strony skarżącej organy obu instancji nie przeprowadziły jakichkolwiek ustaleń w zakresie treści i celu złożonego wniosku, lecz wdrożyły niezgodne z prawem procedury wyłączenia pracownika (Starosta) i wydłużyły ustawowe terminy przeprowadzenia postępowania zażaleniowego (Wojewoda). Oba organy zauważając,

że podanie dotyczy prowadzenie zaobserwowanych przez Skarżących prac budowlanych (tylko Starosta mógł wydać decyzję na ich prowadzenie), zignorowały swoje obowiązki,

o czym wyraźnie napisały, ignorując jednoznaczną dyspozycję zawartą w art. 65 i art. 66 k.p.a. W ocenie Strony nawet gdyby Starosta uznał się za organ niewłaściwy, powinien zawiadomić o tym stronę lub po ustaleniu, że wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, na podstawie której prowadzone są roboty budowlane, wszcząć postępowanie wznowieniowe. Jednoznacznie o takim obowiązku stanowią przepisy art. 65 i 66 k.p.a. i orzecznictwo sądów administracyjnych.

Końcowo podniesiono, że organ administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie, powinien był wszcząć postępowanie w sprawie, w której jest właściwy.

W sprawach pozostałych powinien był zawiadomić stronę, że powinna wnieść do właściwych organów administracji publicznej odrębne podania. Organ nie ma więc obowiązku sporządzenia np. odpisu podania i przekazania go do organów właściwych do rozpatrzenia w pozostałym zakresie spraw objętych podaniem. Obowiązki organu niewłaściwego ograniczone są zatem do zawiadomienia, że w innych sprawach wnoszący podanie powinien złożyć odrębne podanie do właściwego organu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie,

a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został

w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia 7 grudnia 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z dnia

21 września 2021 r., którym organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania

w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia 2 lipca 2021 r. zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym

i udzielającą Inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działek nr [..] i [..] obręb O., gmina S.

Zdaniem orzekających w sprawie organów wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją został złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148

§ 2 k.p.a., gdyż o decyzji Starosty z dnia 2 lipca 2021 r. Skarżący dowiedzieli się w dniu

13 lipca 2021 r., zaś wniosek złożyli w dniu 16 sierpnia 2021 r.

Ze stanowiskiem powyższym nie można się zgodzić.

Tytułem wstępu należy wskazać, że składając zarówno w dniu 15 lipca 2021 r. do Wójta, jak i w dniu 16 sierpnia 2021 r. do Starosty wniosek o wznowienie postępowania Skarżący wskazali na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Z regulacji zawartych w art. 148 k.p.a. wynika, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

Odmowa wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., następuje

w drodze postanowienia. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, przesłanki odmowy wznowienia postępowania dzielą się na podmiotowe i przedmiotowe. Do podmiotowych przesłanek zalicza się m.in. złożenie wniosku przez osobę w sposób oczywisty niebędącą stroną, gdy jednostka wnosząca żądanie nie powołuje się na własny interes prawny, ale na obiektywne naruszenie interesu prawnego. Z kolei do przedmiotowych przesłanek odmowy wznowienia zalicza się m.in. złożenie żądania po upływie terminu (zob.: M. Jaśkowska,

M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2020 i powołane tam wyroki).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania

z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji, niezależnie od źródła, z którego ta informacja pochodzi

(por. wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt I OSK 1663/16, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się również, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, iż strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania (zob. wyroki NSA: z dnia 12 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2083/17, czy z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt II OSK 674/13). Chodzi tu o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest przy tym konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, za wystarczające uznaje się, że posiadła ona informację, czego dana decyzja dotyczy. Tym samym, powzięcie wiadomości

o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem strony o pełnej treści decyzji

(zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 lutego 2022r. sygn. akt II SA/Łd 686/21).

Należy podkreślić, że przedstawiony powyżej sposób rozumienia sformułowanego

w art. 148 § 2 k.p.a. zwrotu "strona dowiedziała się o decyzji" akceptuje również Wojewoda, o czym świadczą rozważania zawarte na s. 3 zaskarżonego postanowienia,

w których odwołano się m.in. do wskazanych wyżej judykatów.

W związku z powyższym Sąd za prawidłowe uznaje stanowisko organów,

że o decyzji Starosty z dnia 2 lipca 2021 r. Skarżący dowiedzieli się w dniu 13 lipca 2021 r., o czym informowali we wniosku złożonym do Wójta w dniu 15 lipca 2021 r.

W tym miejscu należy zauważyć, że zawarcie we wniosku złożonym do Starosty

w dniu 16 sierpnia 2021 r. sformułowania: "o fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę dowiedzieliśmy się w dniu dzisiejszym od pracowników rozpoczynających roboty budowlane", było najprawdopodobniej efektem przeoczenia Skarżących, którzy zdecydowaną część treści wniosku z dnia 13 lipca 2021 r. przenieśli do wniosku z dnia 16 sierpnia 2021 r. Okoliczność ta, mocno akcentowana przez Wojewodę, nie miała jednak istotnego znaczenia w sprawie.

Okolicznością, która przesądziła o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie rozstrzygnięć, było zignorowanie przez orzekające w sprawie organy regulacji zawartych w art. 65 k.p.a., który stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie (§ 1). Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione

z zachowaniem terminu (§ 2).

Należy również wskazać na wynikający z art. 19 k.p.a. obowiązek organów administracji publicznej do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej

i miejscowej. Organy te są zatem obowiązane dokonać oceny każdego podania strony również pod kątem swojej właściwości w sprawie będącej przedmiotem żądania.

W judykaturze akcentuje się, że na etapie otrzymania jakiejkolwiek korespondencji bądź wniosku (podania) jego adresat powinien dokładnie rozważyć swoją właściwość, mając na uwadze zasadę praworządności określoną w art. 6 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt I GSK 160/18, czy z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 332/18).

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 15 lipca 2021 r. Skarżący złożyli do Wójta wniosek z dnia 13 lipca 2021 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 2 lipca 2021 r. Nie ulega wątpliwości, że Wójt nie był organem właściwym do rozpoznania tego wniosku, gdyż zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji. Organem właściwym do rozpoznania wniosku Skarżących z dnia 13 lipca 2021 r. był zatem Starosta. Jednakże pomimo tego, że Wójt nie był organem właściwym

w sprawie, spoczywały na nim obowiązki wynikające z art. 65 § 1 k.p.a. Z akt sprawy (na podstawie których, zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., orzeka sąd administracyjny) nie wynika, aby Wójt niezwłocznie przekazał wniosek Skarżących do organu właściwego zawiadamiając jednocześnie o tym Wnioskodawców.

Niezależnie od powyższego należy również zwrócić uwagę, że na 2. stronie wniosku Skarżących z dnia 13 lipca 2021 r. wskazano, iż otrzymują go również Starosta Powiatu - Wydział Budownictwa oraz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Okoliczność tę potwierdził zresztą zarówno Starosta (s. 2 postanowienia

z dnia 21 września 2021 r.), jak i Wojewoda (s. 2 postanowienia z dnia 7 grudnia 2021 r.), jednakże całkowicie ją zbagatelizowano wskazując, że pismo to Starosta otrzymał jedynie "do wiadomości".

W ocenie Sądu opisane powyżej postępowanie organów administracji publicznej narusza nie tylko wskazane wcześniej regulacje art. 19 i art. 65 k.p.a., ale również zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.), zasadę pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) i zasadę informowania (art. 9 k.p.a.).

Odnosząc się do argumentacji Wojewody, że wniosek skierowany do Wójta,

a przekazany do wiadomości Starosty nie obligował tego drugiego organu do wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż w jego treści nie ma mowy o żądaniu dotyczących decyzji Starosty, należy zwrócić uwagę na pewną niekonsekwencję organu odwoławczego. Z jednej bowiem strony Wojewoda przyznaje, że przy interpretacji zwrotu "strona dowiedziała się o decyzji" nie jest konieczne, aby strona poznała dokładnie treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy (s. 3 postanowienia), by z drugiej strony zarzucać Skarżącym, że w treści ich wniosku nie ma odniesienia do wznowienia postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę (s. 4 postanowienie).

Powyższe niekonsekwentne stanowisko organu odwoławczego jest również nieprawdziwe.

Należy bowiem zauważyć, że we wniosku skierowanym do Wójta w dniu 15 lipca 2021 r. Skarżący wskazali co prawda, że wnoszą o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy [..], jednakże z dalszej części wniosku wynika bezsprzecznie, iż intencją Wnioskodawców było wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 2 lipca 2021 r., w którym to postępowaniu Skarżący nie brali udziału, przez co ich zdaniem została wypełniona dyspozycja art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. We wniosku wskazano, że o fakcie wydania decyzji "o pozwoleniu na budowę"

(s. 2 wniosku) Skarżący dowiedzieli się od pracowników rozpoczynających roboty budowlane, wskazano również numery działek, których dotyczy decyzja z dnia 2 lipca

2021 r. ([..] i [..]).

Podsumowując, w ocenie Sądu Skarżący nie uchybili terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 2 lipca 2021 r.

z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż podanie złożyli w dniu 15 lipca 2021 r. (co prawda do organu niewłaściwego, który jednak nie przekazał go do organu właściwego), zaś o decyzji dowiedzieli się w dniu 13 lipca 2021 r.

Przyjmując, że wniosek o wznowienie postępowania Skarżący złożyli dopiero w dniu 16 sierpnia 2021 r., orzekające w sprawie organy naruszyły art. 65 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135

w zw. z art. 120 P.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu.

Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.[pic]