Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 426/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: § 18 ust. 1 pkt 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant specjalista Teresa Tochowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2015r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości za 2014 rok - oddala skargę -


UZASADNIENIE

ISA/Rz 426/15

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...], Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. po rozpatrzeniu odwołania E.P. (dalej: beneficjent/skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok w pomniejszonej wysokości, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynika, że E.P. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. wniosek kontynuacyjny z 6 maja 2014r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013). W formularzu Deklaracja pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku 2014, beneficjent zadeklarował w czwartym roku 5-letniego zobowiązania realizację Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne i w jego ramach realizację następujących wariantów:

* Wariantu 2.5 - Uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 0,14 ha obejmującej działkę rolną A;

* Wariantu 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 2,22 ha obejmującej dwie działki rolne: B i D.

Do wniosku beneficjent załączył materiał graficzny z zaznaczeniem poszczególnych działek rolnych i wskazaniem ich na odpowiednich działkach ewidencyjnych.

W dniu 10 lipca 2014r. w gospodarstwie beneficjenta odbyła się kompleksowa kontrola na miejscu w zakresie: kwalifikowalności powierzchni oraz kontrola w zakresie programu rolnośrodowiskowego. W kontroli tej uczestniczył beneficjent. W wyniku kontroli sporządzony został raport nr [...] z czynności kontrolnych programu rolnośrodowiskowego oraz raport nr [...] z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, które zostały doręczone beneficjentowi w dniu 11 sierpnia 2014r. W dniu 18 sierpnia 2014r. do Agencji wpłynęły zastrzeżenia beneficjenta do kontroli na miejscu, w których podał, że mimo zabezpieczeń drzewek przed dziką zwierzyną, drzewka zostały uszkodzone, brakującą obsadę jabłonek zamierzał uzupełnić jesienią 2014r. Strona wskazała również, iż nie wiedziała o możliwości zgłoszenia szkody do organów ARiMR. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowych zastrzeżeń do kontroli Kierownik Biura Kontroli na Miejscu nie dopatrzył się w raporcie nr [...] z czynności kontrolnych programu rolnośrodowiskowego nieprawidłowości i podtrzymał zawarte w nim ustalenia.

Z raportu tego wynika, że podczas kontroli ujawniono nieprawidłowości na działkach B (252/1), kod nieprawidłowości DR52 (stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania) i D (259), kod nieprawidłowości DR52 (stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania), DR53 stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania lub zmianę położenia obiektu niekwalifikowanego w ramach działki referencyjnej), E2 (materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań) oraz E7 (nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów - granica błędu do 5% wymaganej obsady).

Na podstawie powyższych ustaleń, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. decyzją z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...], przyznał beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową na 2014 rok w pomniejszonej wysokości 336,00zł - do pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, w tym do:

- wariantu 2.5 - uprawy warzywne (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 0,14 ha w wysokości 182,00zł,

- wariantu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) do powierzchni 2,22 ha w wysokości 154,00zł - ze względu na zastosowanie sankcji 100% dla działki D o powierzchni 2,12 ha za nieutrzymanie minimalnej obsady drzew.

Od decyzji organu I instancji beneficjent złożył odwołanie w którym zakwestionował zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania płatności obejmującej działkę rolną D o powierzchni 2,12 ha i wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w zaskarżonej części i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez przyznanie pełnej płatności rolnośrodowiskowej.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r., Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. stwierdził, że płatność rolnośrodowiskowa na rok 2014r. została przyznana w sposób prawidłowy w pomniejszonej wysokości z uwagi na zastosowanie sankcji pakietowej do działki rolnej D.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zastosowanie sankcji było wynikiem stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli na miejscu na działce D, polegających na braku utrzymania minimalnej obsady drzew jabłoni domowej (tylko drzewka spełniające wymagania w liczbie 183 sztuk mogły zostać uwzględnione do przeliczenia obsady), tj. określonych w załączniku Nr 9 dział B, pkt II Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007r. Nr 29, poz. 189, ze zm.) – dalej: rozporządzenie z 1 lutego 2007r. Beneficjent podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w wariancie 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w dniu 15 marca 2011r., a więc na podstawie przepisów określonych w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (Dz. U. z 2009r., Nr 33, poz. 262, ze zm.) – dalej: rozporządzenie z dnia 26 lutego 2009r.

Organ II instancji wskazał, że wymogi pakietowe dla wariantu 2.9 zostały określone w załączniku nr 3 dział II ust. 1 pkt 2 do w/w rozporządzenia i stanowią, iż w ww. wariancie wymogi dodatkowe to m.in. utrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów - gdzie dla jabłoni domowej minimalna obsada wynosi 125 sztuk/ha, z dopuszczalną tolerancją 5%, co stanowi 119 sztuk/ha. Stosownie do § 27 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r., jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie. Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej, w przypadku o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia. Współczynnik zmniejszenia płatności za nieutrzymanie minimalnej obsady drzew wynosi 100% przysługującej do działki rolnej D płatności rolnośrodowiskowej.

Zgodnie natomiast z § 18 ust. 1 pkt 1, ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) – dalej: rozporządzenie z dnia 13 marca 2013r., wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych - po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Wysokość stawek płatności dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo, w oparciu o powyższe przepisy uznał, że kwota przyznanej beneficjentowi płatności rolnośrodowiskowej na rok gospodarczy 2014 wyniosła łącznie 336,00zł i stanowiła sumę płatności do wariantu 2.5 w wysokości 182,00zł oraz płatności do wariantu 2.9 w wysokości 154,00zł - po zastosowaniu sankcji pakietowej do działki rolnej D.

W świetle zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że w sprawie zastosowanie ma art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L Nr 368 z 2006r., str.15, ze zm.) – dalej: rozporządzenie nr 1974/2006. Stosownie do tego przepisu, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Odnosząc się do twierdzeń beneficjenta, że uszkodzenia drzewek dokonały dzikie zwierzęta w okresie od 12 czerwca 2014r. do dnia kontroli, tj. 10 lipca 2014r. oraz że beneficjent nie był w stanie dokonać wcześniej niezbędnych czynności zgłoszeniowych, a więc nie uchylał się od obowiązku o którym mówi art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006, organ II instancji stwierdził, że nie mają one odniesienia do stanu faktycznego, gdyż beneficjent nie zgłosił wystąpienia siły wyższej właściwemu organowi, którym w tym przypadku był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J..

Odnośnie zarzutów dotyczących zastosowania błędnego przepisu wskazującego wartość współczynnika zmniejszenia płatności, organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom beneficjenta, organ prawidłowo zastosował zmniejszenie 100% do działki rolnej D w wariancie 2.9 na której stwierdzono niezachowanie minimalnej obsady drzew jabłoni domowej. W myśl bowiem § 50 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013r. - obowiązującego po zmianie z dnia 12 marca 2014r. - dla zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie wariantu 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) podjętego na podstawie rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009r. - czyli zobowiązania beneficjenta, zarówno wymogi pakietowe, stawki płatności jak też zmniejszenia z tytułu niedotrzymania wymogów w roku gospodarczym 2014 obowiązują w brzmieniu nadanym rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009r.

Zdaniem organu odwoławczego, niezasadne są zarzuty naruszenia art. 64 § 2 i art. 50 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267) – dalej: k.p.a., gdyż przepisy te nie nakładały na organ obowiązku wezwania beneficjenta do złożenia wyjaśnień w momencie stwierdzenia przez ten organ braku przestrzegania przez rolnika obligatoryjnych wymogów pakietowych w podjętym dobrowolnie zobowiązaniu rolnośrodowiskowym. W ocenie tego organu, kontrola w gospodarstwie beneficjenta przeprowadzona została w sposób prawidłowy i rzetelny, w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy, w związku z czym brak jest podstaw do podważenia raportów z czynności kontrolnych wiarygodności.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013r., poz. 173) – dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ II instancji stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy. Wskazał również na specyfikę postępowania przed organami Agencji i jej szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a., który wyraża się m.in. w odejściu od zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., oraz przeniesieniu ciężaru dowodu na stronę, a także ograniczeniu zasad czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., stwierdzając, że decyzja organu I instancji zawiera wszystkie niezbędne składniki prawidłowo wydanej decyzji, w tym uzasadnienie, w którym wyjaśniono wszystkie okoliczności faktyczne i prawne mające wpływ na przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.

Organ II instancji podkreślił, że beneficjent składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej swoim podpisem potwierdził, że dane podane we wniosku są prawdziwe, że znane są mu zasady przyznawania tej pomocy finansowej oraz że jest świadomy konsekwencji niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego. Zobowiązał się także do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem i o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości i powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Organ II instancji uznał, że beneficjent nie przedstawił wystarczających dowodów na poparcie swoich racji, które skutecznie zanegowałyby określony przez organy obu instancji stan faktyczny na działce rolnej D, deklarowanej do płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności), zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Na decyzję organu odwoławczego E.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

1) Przepisów prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, polegające na pominięciu rozważenia przypadku drobnej niezgodności w rozumieniu tych przepisów mimo, że okoliczności powstania stwierdzonych nieprawidłowości i niezwłoczna ich likwidacja przemawiały za uwzględnieniem takiego przypadku,

2) Przepisów postępowania, które miały wpływ na treść rozstrzygnięcia:

a) art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 9, art. 64 § 2 i art. 50 § 1 k.p.a., polegającego na nie uznaniu ewidentnego przypadku siły wyższej wyłącznie z powodu nieprawidłowego zawiadomienia o tym organu administracyjnego mimo, że to organ zaniedbał podstawowych obowiązków w tym przedmiocie,

b) art.6, art.8, art.75 art. 80 k.p.a., polegające na naruszeniu zasady praworządności w toku postępowania, oparcie się na jednostronnej ocenie ustaleń faktycznych z pominięciem uzasadnionego interesu indywidualnego i zaniechaniu dopuszczenia dowodów, które przyczyniłyby się do usunięcia wszelkich niejasności.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że organy niesłusznie pominęły przepis art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 upoważniający do niestosowania zmniejszenia płatności z uwagi na wystąpienie drobnej niezgodności oraz przepis art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009 stwierdzający, że w przypadku niezawinionej niezgodności nie stosuje się zmniejszenia płatności. Skarżący podniósł, że nie miał żadnego wpływu (siła wyższa) na powstanie niezgodności w obsadzie drzew na działce "D", a jego niezwłoczne działania przyczyniły się do uzupełnienia obsady jabłoni i pełnego zabezpieczenia plantacji przed tego rodzaju przypadkami na przyszłość.

Zdaniem skarżącego, organ błędnie uznał, że wymóg utrzymania minimalnej obsady drzew w wariancie 2.9 to tzw. wymóg pakietowy i jako taki nie stanowi drobnej niezgodności. Skarżący stwierdził, że przepisy nie różnicują rangi zasad, które mogą być brane pod uwagę przy rozważaniu przypadków drobnej niezgodności.

W ocenie skarżącego, organ ustalając, że minimalna obsada na działce D winna wynosić 253 szt. jabłoni, a w wyniku kontroli stwierdzono, że wymogi jakościowe spełnia tylko 183 szt. jabłoni, a pozostałe 189 szt. nie spełnia wymogów z powodu zniszczenia przez dziką zwierzynę, nieprawidłowo zakwalifikował tą niezgodność jako jednocześnie brak ilościowy (E7) i brak jakościowy (E2). Według skarżącego, w przypadku wystąpienia braku ilościowego, nie można jednocześnie mówić o niespełnianiu warunków jakościowych. Zdaniem skarżącego należało przyjąć kwalifikację opartą na przepisach rozporządzenia z dnia 1 lutego 2007r., wyrażającego się w kodzie E2 - drzewka nie spełniają w części wymogów jakościowych.

Ponadto skarżący zarzucił, że w postępowaniu nieprawidłowo odrzucono możliwość uznania, że w przedmiotowej sprawie wystąpił przypadek siły wyższej w rozumieniu § 45 pkt 7a rozporządzenia z 2013r. z powodu niezgłoszenia tego faktu przez skarżącego. W ocenie skarżącego, organ ujawniając fakt uszkodzenia drzewek podczas kontroli, powinien wezwać go na przesłuchanie i do wypełnienia stosownego formularza, czy dostarczenia dokumentacji w trybie art. 50 § 1 k.p.a., bądź art. 64 § 2 k.p.a. Skarżący podkreślił, że organy mają stać na straży praworządności i ich obowiązkiem jest wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz udzielanie stronom, na ich żądanie, niezbędnych informacji.

W ocenie skarżącego, organy w niniejszej sprawie naruszyły również zasadę zaufania obywateli do organów państwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W jednym z zarzutów skarżący podniósł, iż organy niesłusznie pominęły treść art. 24 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników. W ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 Dz.Urz. UEL 30/, upoważniający do niezastosowania zmniejszenia płatności z uwagi na wystąpienie drobnej niezgodności, oraz art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrożenia rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, przewidujący, że w przypadku niezawinionej niezgodności nie stosuje się zmniejszenia płatności.

Art. 24 ust. 2 wyżej cyt. Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 stanowi, iż w przypadku zaniedbania wielkość procentowa zmniejszenia nie przekracza 5%, a w przypadku powtarzających się niezgodności 15%. W należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niestosowaniu zmniejszenia, gdy z uwagi na swój rozmiar, zasięg i trwałość, przypadek niezgodności może być uznany za drobny. Przypadki niezgodności stanowiące bezpośrednie ryzyko dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt nie są jednak uznawane za drobne o ile rolnik nie podjął natychmiastowego działania naprawczego usuwającego stwierdzoną niezgodność, właściwy organ podejmuje niezbędne działania, które mogą w stosownych przypadkach, ograniczyć się do kontroli administracyjnej w celu zapewnienia aby rolnik usunął stwierdzoną niezgodność. Rolnik jest powiadamiany o stwierdzeniu drobnej niezgodności i o obowiązku podjęcia działania naprawczego.

Natomiast art. 79 ust. 1 wyżej cyt. Rozporządzenia komisji (WE) Nr 1122/2009, stanowi, że zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodnie ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.

Treść art. 73 ust. 2 powyższego rozporządzenia stanowi, że zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Podane przez rolnika informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, powoduje dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy do faktycznej sytuacji.

W niniejszej sprawie w dniu 10 lipca 2014r. przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie programu rolnośrodowiskowego, która miała na celu sprawdzenie kwalifikowalności pomocy, podczas której na działce rolnej D z deklaracją jabłoni domowej, stwierdzono sad jabłoniowy na powierzchni 2,12 ha, jednakże stwierdzono brak utrzymania minimalnej obsady drzew jabłoni domowej, gdyż tylko 183 sztuki drzewek spełniało wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określonych w załączniku Nr 9 dział B, pkt 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz.U. z 2007r. Nr 29, poz. 189 ze zm.) tj. dla drzewek owocowych wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80cm mierząc od szyjki korzeniowej, średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8mm, mierząc na wysokości 10cm powyżej miejsca uszlachetnienia.

Natomiast 189 drzewek było żywych, lecz zniszczonych i nie spełniających wymagań, a 21 drzewek uschniętych. Skarżący E.P. podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w wariancie 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w dniu 15 marca 2011r. a więc na podstawie przepisów zawartych w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. Wymogi pakietowe dla wariantu 2.9 zostały określone w załączniku nr 3 dział 4 ust. 1 pkt 2 do powyższego rozporządzenia i stanowią, iż w wariancie 2.9 wymogi dodatkowe to: a) wykonywanie na plantacji zabiegów uprawnych i pielęgnacyjnych oraz przeznaczenie uzyskanego plonu na pasze, do bezpośredniego spożycia przez ludzi lub do przetwórstwa, b) utrzymanie minimalnej obsady drzew i krzewów – gdzie dla jabłoni domowej minimalna obsada wynosi 125 sztuk/ha z dopuszczalną tolerancją 5%, co stanowi 119 sztuk/ha.

Zgodnie z § 50 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r., do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1 (dla wariantu 2.9 dla zobowiązań podjętych przed 15 marca 2013r.) stosuje się przepisy tegoż rozporządzenia, z tym że płatności są przyznawane w wysokości ustalonej zgodnie z art. 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r.

Ponadto § 50 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. stanowi, iż jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu wymogów, o których mowa w ust. 1, płatności te przysługują w wysokości zmniejszonej zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. Zgodnie z § 27 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r., jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie.

Wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej, w przypadku o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia – zwana dalej sankcją pakietową. Współczynnik zmniejszenia płatności za nieutrzymanie minimalnej obsady drzew wynosi 100% przysługującej do działki rolnej D płatności rolnośrodowiskowej. § 42 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r., stanowi, iż przypadki które uznaje się za drobną niezgodność o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, w zakresie podstawowych wymagań wskazanych w § 3 pkt 1 są określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Za drobną niezgodność, o której stanowi art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr o73/2009, nie uznaje się niezgodności w zakresie podstawowych wymagań określonych w § 3 pkt 2. Wymóg utrzymania minimalnej obsady drzew w wariancie 2.9, to tzw. wymóg pakietowy, wymóg dodatkowy o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 3. Naruszenie wymogu pakietowego, określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia, którym jest wymóg zachowania minimalnej obsady drzew w wariancie 2.9 nie stanowi w rozumieniu przedstawionych wyżej przepisów drobnej niezgodności. Skarżący nie wykazał też, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy.

W niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia nr 1974/2006 określające kategorie siły wyższej lub wyjątkowe okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta.

Art. 47 ust. 1 powyższego rozporządzenia stanowi: Państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006 stanowi: Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

W niniejszej sprawie, sam skarżący przyznał, iż nie zgłosił siły wyższej organowi, gdyż nie wiedział o takiej konieczności.

Tak więc zarzut skarżącego, iż do przedstawionej wyżej niezgodności doszło na skutek siły wyższej jest nieuzasadniony.

Nie można uznać za zasadne stanowiska skarżącego, że to organ powinien podjąć czynności w trybie art. 65 § 2 k.p.a., czy art. 50 § 1 k.p.a. i wezwać rolnika na przesłuchanie i zlecić mu wypełnienie stosownego formularza, ewentualnie zobowiązać do dostarczenia stosownej dokumentacji.

Analizując treść art. 21 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów miejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (tj. Dz.U. z 2013r., poz. 173), zauważyć należy, że specyfika postępowania przed organami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostało w sposób szczególny zmodyfikowana, w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w przepisach k.p.a. Należy tutaj zaliczyć odejście od zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., a mianowicie organy zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w miejsce obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wprowadzono zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Skarżący nie wykazał, aby organy naruszyły zasadę praworządności w toku postępowania.

Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, swoim podpisem potwierdził, że dane podane we wniosku są prawdziwe, że znane są mu zasady przyznawania tej pomocy, oraz że jest świadomy konsekwencji niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego. Ponadto zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności, jak i każdej zmianie, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego.

Mając powyższe na względzie, należało przyjąć, że organy nie naruszyły prawa procesowego jak i materialnego, wobec czego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 P.p.s.a.