Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3505/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 i 3, art. 7 ust. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty oddala skargę


UZASADNIENIE

B. M. (dalej też jako "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] października 2013 roku nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za użytkowanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 5 035, 50 złotych.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, z późn. zm.) – zwanej dalej "ustawą o opłatach abonamentowych" lub "u.o.a." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 267.) – zwanej dalej "k.p.a.".

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] maja 2013 r. przeprowadzona została przez pracowników Poczty Polskiej S.A. kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu położonym w S. przy ul. [...] zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności przez skarżącego. Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika recepcji – B. M. W wyniku przeprowadzonej kontroli ujawniono w lokalu 9 sztuk odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

W związku z powyższymi ustaleniami pismem z dnia [...] czerwca 2013 roku Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. (dalej też jako "organ I instancji") zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Skarżący otrzymał zawiadomienie [...] lipca 2013 r. (jak wynika z datowników pocztowych, przystawiona przez osobę odbierającą za skarżącego przesyłkę pieczątka z datą nie miała zaktualizowanego miesiąca). Skarżący nie zajął stanowiska w sprawie.

W dniu [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...] nakazującą rejestrację dziewięciu niezrejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za używanie dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 5 035, 50 zł.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o umorzenie ustalonej opłaty lub jej obniżenie. W uzasadnieniu nie odnosił się do ustaleń faktycznych poczynionych przez organ. Podnosił natomiast, że kara jest niewspółmiernie wysoka do winy, tym bardziej, że niezarejestrowanie odbiorników jest wynikiem nieświadomego działania, gdyż nie wiedział, ile ma czasu na dokonanie rejestracji posiadanych odbiorników. Jednocześnie wyjaśnił, że prowadzi mały hotel, którego dochody nie są stałe, a posiadane środki nie pozwalają na uregulowanie naliczonej opłaty.

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] października 2013 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzje pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący nie zakwestionował okresu używania odbiorników, który zgodnie z ustaleniami protokołu wynosi trzy miesiące. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków' i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 poz. 1342), odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. Odnosząc się do kwestii braku świadomości skarżącego co do obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych organ odwoławczy wskazał, że powszechnie znany jest obowiązek uiszczania abonamentu. Odnosząc się do zarzutu nałożenia niewspółmiernie wysokiej kary stwierdził, że organ nie ma możliwości miarkowania opłaty, która jest w istocie naturalną konsekwencją stwierdzenia niezarejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego. W momencie ustalenia używania przez stronę niezarejestrowanych odbiorników, organ nie ma podstaw prawnych do odstąpienia od ustalenia opłaty abonamentowej. Powołał się też na treść art. 10 § 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym w wyjątkowych sytuacjach, jeśli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe istnieje możliwość umorzenia lub rozłożenia na raty przedmiotowej opłaty, a wniosek o umorzenie lub rozłożenie na raty należności należy złożyć do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, organu właściwego w tej materii.

Na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] października 2013 roku nr [...] B. M. (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

1. rażące naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.:

- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez bezpodstawne uznanie za prawidłowe domniemania istnienia odbiorników telewizyjnych oraz ich stanu technicznego,

- art. 80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie kontrolowanego,

- art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie,

2. naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 2 ust. 2 i ust. 4 oraz art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez uznanie domniemania faktycznego za prawidłowe.

W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że w trakcie przeprowadzonej kontroli kontrolujący domniemali fakt istnienia stanu umożliwiającego natychmiastowy odbiór programu przez posiadane skarżącego odbiorniki na podstawie samego ich istnienia. Telewizor znajdujący się w restauracji jest podłączony do telewizji satelitarnej w związku z czym odbiór programu na tym urządzeniu był możliwy, jednakże odbiorniki znajdujące się w pokojach hotelowych nie umożliwiały natychmiastowego odbioru programu. Po pierwsze z uwagi na to, że przewidziano ich podłączenie do zwykłej anteny, która w momencie przeprowadzenia kontroli nie była jeszcze zainstalowana. Po drugie, ich stan techniczny uniemożliwiał natychmiastowy odbiór programu nawet w przypadku dokonania takiego podłączenia. Podniósł, że w dniach 22 - 23 kwietnia 2013 roku na terenach byłych województw: wrocławskiego, wałbrzyskiego, legnickiego i jeleniogórskiego nastąpiło wyłączenie sygnału naziemnej telewizji analogowej. Od tej pory, aby mieć możliwość odbioru programu, należało posiadać telewizor wyposażony we wbudowany dekoder, lub zakupić odpowiedni dekoder i podłączyć go do telewizora. Skarżący podniósł, że odbiorniki znajdujące się w pokojach hotelowych nie były jeszcze w takie dekodery wyposażone. Ich zakup, z uwagi na brak środków, był dopiero planowany, a do tego czasu odbiorniki były wykorzystywane jedynie jako monitory. Skarżący zarzucił, że kontrolujący nie dokonali kontroli tych odbiorników pod kątem ich stanu technicznego, a stan umożliwiający natychmiastowy odbiór programu błędnie domniemali na podstawie ich samego istnienia oraz oświadczenia pracownicy recepcji. Jego zdaniem, skoro ustawa uzależnia opłatę od ilości odbiorników, to zadaniem kontrolujących było ustalenie ich ilości i stanu technicznego w sposób precyzyjny i nie budzący żadnych wątpliwości. Zarzucił, że takie ustalenie nie zostało dokonane, zatem nałożenie kary za niezarejestrowane odbiorniki, których kontrolujący nawet nie widzieli jest pozbawione podstaw. Dodatkowo podniósł, że brak obecności skarżącego jako strony podczas kontroli, nie upoważniał pracownicy recepcji do reprezentowania skarżącego. Nie jest ona bowiem osobą upoważnioną do podpisywania jakichkolwiek oświadczeń czy protokołów w jego imieniu. W konsekwencji, w ocenie skarżącego, oświadczenie złożone przez pracownicę recepcji dotyczące ilości odbiorników i ich stanu technicznego jest nieważne.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a.").

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a także nie można przyznać racji zarzutom w niej podniesionym. W niniejszej sprawie Minister Administracji i Cyfryzacji miał bowiem uzasadnione podstawy do tego, aby decyzją z dnia [...] października 2013 roku nr [...] utrzymać w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. nakazującą rejestrację 9 odbiorników telewizyjnych i ustalającą opłatę za użytkowanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 5 035, 50 złotych. Powyższe znajduje oparcie zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym badanej sprawy.

Nie ulega wątpliwości, że powołana w skardze wyrażona w art. 6 k.p.a. konstytucyjna zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art.7 Konstytucji RP) oznacza, że kompetencja do działania organu musi mieć wyraźne oparcie w obowiązujących normach prawnych i nie można jej domniemywać. Wydanie decyzji może więc nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje przepis stanowiący podstawę do podjęcia takiego działania przez organ administracji.

Taką podstawę stanowił w niniejszej sprawie art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, o czym stanowi ust. 4 art. 2 u.o.a. Jedyne ograniczenie tej zasady ustawodawca wprowadził w ust. 5 art. 2 u.o.a określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Wykładnia literalna i funkcjonalna powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że adresatem normy prawnej jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej, przy czym wyraz "używanie" stanowi domniemanie zakładające, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza.

W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.

Z treści przepisów ww. ustawy wynika także, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 u.o.a., przeprowadzający kontrolę wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3 tej ustawy. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności, zgodnie z ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.

W niniejszej sprawie organ kontrolujący (operator publiczny), działając w oparciu o przepisy u.o.a., w toku przeprowadzonej kontroli wypełniania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w dniu [...] maja 2013 r. - w miejscu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej w lokalu znajdującym się w S. przy ul. [...] ustalił, że w jego użytkowaniu znajduje się 9 odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ustaleń tych organ dokonał na podstawie protokołu kontroli i oświadczenia wiedzy złożonego przez pracownika skarżącego.

W ocenie Sądu, nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione przez organ w toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, na podstawie materiałów zgromadzonych w toku przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r. kontroli w lokalu znajdującym się w S. przy ul. [...], zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności przez skarżącego B. M. Kontrola została prawidłowo przeprowadzona w obecności pracownika hotelu – B. M., która złożyła kontrolującym oświadczenie wiedzy. Ustalenia dokonane przez kontrolujących zostały przez nią bez zastrzeżeń podpisane w protokole kontroli, jak i odrębnie złożyła własne oświadczenie w przedmiocie ilości odbiorników telewizyjnych (jeden w restauracji i osiem w pokojach zajętych przez gości hotelu) - będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Odbiornik znajdujący się w restauracji był włączony i odbierał program "Turbo". Do protokołu podała także okres używania ww. odbiorników - trzy miesiące.

Co istotne na gruncie sprawy niniejszej – zarówno w toku postępowania wyjaśniającego, ale i nawet w odwołaniu B. M. nie kwestionował tych informacji, jak i poczynionych w toku kontroli ustaleń. Nie podnosił w toku postepowania administracyjnego, by odbiorniki telewizyjne znajdujące się w zajętych przez gości pokojach, nie były podłączone do anteny i nie odbierały programu, a służyły jako monitory.

Oznacza to, że przyjęcie przez organ I instancji jak i organ odwoławczy wypełnienie domniemania wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych - było w pełni uzasadnione. W podpisanym przez pracownika skarżącego protokole kontroli zawarte stwierdzenie, że ww. odbiorniki telewizyjne są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ponadto zaprotokołowane oświadczenie, że ujawnione odbiorniki są wykorzystywane od około 3 miesięcy nie zostało obalone żadnymi innymi dowodami – nawet oświadczeniem strony złożonym w toku postepowania administracyjnego. Na tej podstawie organ prawidłowo uznał, że u skarżącego powstał obowiązek rejestracji posiadanych odbiorników telewizyjnych oraz, że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Za prawidłową organ uznał także ilość posiadanych przez skarżącego odbiorników telewizyjnych opierając się na ustaleniach dokonanych w trakcie przeprowadzonej kontroli.

Wskazać należy, że protokół kontroli zalicza się do tej kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Protokół kontroli ma także szczególną moc dowodową stwierdzonych w nim niekwestionowanych faktów.

W przedmiotowej sprawie protokół został sporządzony i podpisany bez zastrzeżeń przez obecnego w kontrolowanym lokalu pracownika skarżącego (posługującego się także jego pieczątką prowadzonej działalności) oraz kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co pod względem formalnym uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Jednocześnie brak jest przeszkód prawnych, by w kontroli uczestniczyła inna niż kontrolowany przedsiębiorca osoba. Podpis B. M. na protokole kontroli należy uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała ona udział w kontroli, a po drugie, że potwierdza dokonane przez kontrolujących ustalenia i ich nie kwestionuje, skoro nie składa zastrzeżeń. Oznacza to, że jednoznaczne i szczegółowe oświadczenie wiedzy w tym zakresie powoduje, iż stanowi ono wiarygodne źródło dowodowe. Wartość tego dowodu nie tylko nie została podważona w toku postępowania administracyjnego, ale strona nie podjęła nawet takiej próby. Należy na marginesie dodać, że z załącznika nr 1 (lp. 17 i lp. 28 pkt 1, 2) rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (j.t. Dz. U. z 2006 r., nr 22, poz. 169 ze zm.) wynika nałożony na właściciela hotelu obowiązek posiadania instalacji umożliwiającej odbiór programów radiowych i telewizyjnych w każdym pokoju. Skarżący nie wskazywał także na brak po jego stronie ww. obowiązku.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił jako wiarygodne oświadczenie B. M., że także odbiorniki telewizyjne w liczbie 8 w dniu kontroli tj. [...] maja 2013 r. znajdujące się w nieudostępnionych kontrolującym zajętych przez gości hotelowych pokojach - były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Dlatego też nie można, jak to w skardze wywodzi skarżący, uznać tych okoliczności za nieudowodnione z tego względu, że "w dniach 22 - 23 kwietnia 2013 roku na terenach byłych województw: wrocławskiego, wałbrzyskiego, legnickiego i jeleniogórskiego nastąpiło wyłączenie sygnału naziemnej telewizji analogowej". Okoliczność ta – podniesiona dopiero na etapie skargi do sądu - nie może mieć żadnego znaczenia dla sprawy.

Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń faktycznych, dlatego może jedynie wskazać, że powszechnie jest wiadome, że proces cyfryzacji telewizji w Polsce przewidywał wyłączenia sygnałów telewizji analogowej zgodnie z przyjętym przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji harmonogramem (w tym także 22 i 23 kwietnia 2013 r. wyłączenia nadajników w Częstochowie, Gorlicach, Kłodzku, Opolu, Rabce, Szczawnicy, Tarnowie, Wrocławiu i Zakopanem). Fakt ten nie może mieć żadnego znaczenia dla ustalonego przez organ stanu faktycznego, ponieważ kontrola odbyła się miesiąc później – [...] maja 2013 r. Natomiast ani w toku postępowania administracyjnego skarżący nie dowodził, ani nawet przed Sądem nie podnosił, by zakup dekoderów dla tych ośmiu jego odbiorników telewizyjnych miał miejsce po [...] maja 2013 roku.

Oznacza to, że organy administracji prawidłowo ustaliły i oceniły, że osiem odbiorników telewizyjnych znajdujących się w nieudostępnionych kontrolującym pokojach hotelowych także umożliwiało natychmiastowy odbiór programu - tak jak odbiornik w restauracji. Na tym etapie nie ma zatem znaczenia, czy możliwość taka wynikała z podłączenia do telewizji satelitarnej, co – jak wskazuje skarżący w skardze odnosi się do odbiornika w restauracji, czy były wyposażone w odpowiedni dekoder. Podniesiony zatem dopiero na etapie skargi zarzut niezbadania przez organ, czy 8 odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach hotelowych zarezerwowanych przez gości hotelowych odbiera program telewizyjny, jest zatem spóźniony. Dowiedzenie takich okoliczności należy bowiem do strony skarżącej, gdyż przepisy ustawy o opłatach abonamentowych wiążą obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej jedynie z faktem samego posiadania i możliwością użytkowania odbiornika radiowego lub telewizyjnego, w oderwaniu od kwestii celowościowych i własnościowych.

Zdaniem Sądu, zebrany przez organy materiał dowodowy sprawy jest spójny i potwierdza, że w dniu kontroli tj. [...] maja 2013 r. ujawniono w hotelu (Zajazd "Pod Wierzbą") prowadzonego przez skarżącego 9 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy wskazać, że przepisy u.o.a. nie wprowadzają wymogu aby w czynnościach kontrolnych uczestniczył podmiot kontrolowany, w postaci osób uprawnionych do jego reprezentacji, ani też by ważność protokołu zależała od podpisu takich osób, względnie osoby przez ten podmiot upoważnionej. W toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli, zatem ustalenia kontroli oparte na oświadczeniu przebywającej w kontrolowanym lokalu pracownicy skarżącego, przy uniemożliwieniu kontrolującym dostępu do pokoi hotelowych, w których zlokalizowane były odbiorniki telewizyjne, w ocenie Sądu, należy uznać za prawidłowe. Tym bardziej, że skarżący stawiając dopiero na etapie skargi zarzuty wobec udzielonych informacji przez obecną podczas kontroli pracownicę, nie podważył ustaleń organu dokonanych w trakcie tej kontroli. Należy zauważyć, że mając zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym miał możliwość przedstawienia przeciwdowodów na okoliczności objęte jej oświadczeniem. Podkreślić przy tym należy, że oświadczenie to nie zostało odwołane.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 77 k.p.a. uznać zatem należy, że nie mają podstaw. W mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. To protokół kontroli obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. W protokole kontroli utrwala się bowiem przebieg i wyniki kontroli. Sporządzony jest on przez kontrolującego, a w sytuacji, gdy w czynnościach kontrolnych bierze udział przedstawiciel podmiotu kontrolowanego – przedstawia się go do podpisu tej osobie.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 80 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez jego niezastosowanie należy wskazać, że jest on bezpodstawny.

Po pierwsze, o ważności kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie decyduje przeprowadzenie jej w obecności osoby prowadzącej daną działalność gospodarczą, czy też osoby kierującej danym przedsięwzięciem, bowiem kontrola ta nie jest kontrolą działalności gospodarczej. W związku z tym nie jest konieczne, aby brała w niej udział osoba uprawniona do reprezentowania strony albo osoba przez nią upoważniona. Wystarczy, aby w kontroli uczestniczyła osoba posiadająca wiedzę na temat ilości używanych przez stronę odbiorników RTV oraz okresu w jakim były one używane. Skoro, jak wyżej wskazano, B. M. jako osoba obecna uczestniczyła w kontroli i złożyła do protokołu kontroli precyzyjne i wyraźne oświadczenia wiedzy w zakresie niezbędnym do nałożenia przewidzianych przez ustawę o opłatach abonamentowych obowiązków, stosownie do art. 75 § 1 k.p.a.

Po drugie, także w orzecznictwie dotyczącym opłat abonamentowych utrwalony jest pogląd, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mają zastosowania.

W wyroku z dnia 9 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 92/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny powołał się w tej mierze na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 9 września 2004 r. (sygn. akt K 2/03 opubl. OTK-A 2004/8/83), wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny - abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zrazem abonament mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega w zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej. Ponadto, jak wskazał NSA, dodatkowym argumentem świadczącym, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest treść ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97; dalej: ustawa o zmianie), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli ( art. 79 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej). W art. 2-63 tej ustawy dokonano zmian w 62 ustawach regulujących określone rodzaje działalności gospodarczej. W 52 ustawach zawarto przepisy nakazujące wprost stosowanie rozdziału 5 u.s.d.g., zatytułowanego "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy", w przypadku poszczególnych rodzajów kontroli. Świadczy to o kompleksowym charakterze tej regulacji. Pośród wymienionych w ustawie o zmianie ustaw, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie z rozdziałem 5 u.s.d.g. nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Należy więc uznać, że nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej odbywała się w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Wskazać także należy, że obowiązek zarejestrowania odbiorników telewizyjnych i radiowych oraz uiszczenia za nie opłaty wynika z ustawy o opłatach abonamentowych i dotyczy zarówno osób fizycznych posiadających odbiorniki w gospodarstwach domowych, jak i przedsiębiorców. Unormowania zawarte w w/w ustawie, w szczególności art. 7, nie dotyczą zatem kontroli działalności gospodarczej, a kontroli używania odbiorników i tym samym powołane w skardze przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie mają do niej zastosowania.

Podstawą prowadzenia kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV jest art. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2008 r. (Dz. U. nr 178, poz. 1100) w sprawie określania jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonania obowiązków rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień.

Powołane przepisy nie regulują w sposób kompleksowy zasad i trybu przeprowadzania kontroli tego rodzaju, co nie oznacza, że w zakresie nieuregulowanym winny być stosowane przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przyjęcie takiego rozwiązania bezpodstawnie różnicowałoby sytuację prawną osób używających niezarejestrowanych odbiorników RTV w zależności od tego, czy prowadzą działalność gospodarczą, czy też nie, a jednocześnie uniemożliwiałoby sprawdzenie, czy określony podmiot respektuje swoje obowiązki ustawowe.

Należy także podnieść, że kontrola realizacji obowiązków ciążących na podmiotach prowadzących działalność gospodarczą, ze swej istoty nie jest poprzedzona czynnościami podejmowanymi przez organ administracji publicznej już w toku postępowania. W przeciwnym razie nie byłoby wręcz możliwe sprawdzenie, czy taki podmiot w zwykłych warunkach, bez zapowiedzianej kontroli, respektuje wymogi np. z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej czy w sprawach do tej podobnych.

Ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r. w obecności pracownicy skarżącego, która dodatkowo swoim podpisem potwierdziła sprawność odbiorników telewizyjnych i czasokres ich używania, mimo pouczenia zamieszczonego także w protokole nie zostały przez skarżącego podważone, ani w terminie przewidzianym na wypowiedzenie się co do tych ustaleń, ani po wszczęciu postępowania, ani w odwołaniu. Takiej reakcji nie może zastąpić gołosłowne kwestionowanie legalności wyników kontroli dokonane dopiero w skardze - po zakończeniu postępowania administracyjnego w obu instancjach. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że zastane w lokalu odbiorniki znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów. Należy uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Pojęcie "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza. Sąd nie stwierdził zatem naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, w tym podnoszonego w skardze art. 2 u.o.a.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.