Wyrok NSA, sygn. akt V SA 906/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Powołane przepisy: article: art. 190 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz. 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. II pkt 1
journal: Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221
law: Konwencja międzynarodowa dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego podpisana w Genewie dnia 7 listopada 1952 r.
Teza: Warunek dotyczący nieznacznej wartości importowanych próbek towaru, zawarty w art. II pkt 1 Konwencji międzynarodowej dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego podpisanej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. i ratyfikowanej przez stronę polską /Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/, powinien być poddany ocenie również przy zwolnieniu od cła towaru z mocy art. 190 par. 1 pkt 14 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117/.

TEZY

Warunek dotyczący nieznacznej wartości importowanych próbek towaru, zawarty w art. II pkt 1 Konwencji międzynarodowej dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego podpisanej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. i ratyfikowanej przez stronę polską /Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/, powinien być poddany ocenie również przy zwolnieniu od cła towaru z mocy art. 190 par. 1 pkt 14 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi "C.P." spółki z o.o. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 26 kwietnia 1999 r. w przedmiocie wymiaru cła i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także - zgodnie z art. 55 ust. 1 powyższej ustawy - zasądził od Prezesa Głównego Urzędu Ceł na rzecz skarżącej spółki jeden tysiąc złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 kwietnia 1999 r. nr (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr 1406-480-67/99 z dnia 12 lutego 1999 r. w przedmiocie określenia wysokości długu celnego.

Z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynika, że Agencja Celna R., działając w imieniu "C.P." sp. z o.o., zgłosiła na formularzu JDA nr (...) z dnia 12 lutego 1999 r. do procedury dopuszczenia do obrotu przywiezione towary w postaci szminek, konturówek /poz. 1/, lakieru do paznokci, zmywacza - płatków /poz. 2/, konturówek, cieni do oczu, tuszu do rzęs /poz. 3/, różu, pudru, fluidu /poz. 4/, wody po goleniu /poz. 5/, testerów szminek /poz. 6/, testerów cieni do oczu /poz. 7/, testerów pudru, fluidu, różu /poz. 8/ oraz testerów sztyftu korygującego /poz. 9/, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od cła towarów wymienionych w poz. 6, 7, 8 i 9 na podstawie art. 190 par. 1 pkt 14 kodeksu celnego.

Organ celny po przyjęciu zgłoszenia celnego i po weryfikacji decyzją z dnia 12 lutego 1999 r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia od cła towarów wymienionych w poz. 6, 7, 8 i 9 i określił kwotę wynikającą z długu celnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, iż znaczna ilość i wartość towarów świadczą o tym, że mają one wartość handlową i tym samym nie można wobec nich zastosować przywilejów wymienionych w art. 190 par. 1 pkt 14 kodeksu celnego.

Po rozpatrzeniu odwołania "C.P." sp. z o.o. Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał, że decyzja ta jest prawidłowa. Zdaniem organu odwoławczego, warunkiem zastosowania zwolnienia od cła wzorów, modeli, próbek i materiałów reklamowych na podstawie art. 190 par. 1 pkt 14 kodeksu celnego jest jednoczesne spełnienie następujących kryteriów: towar ma być przywieziony przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, towar musi być przeznaczony do reklamy lub akwizycji, towar nie może mieć wartości handlowej i musi być przywieziony w niewielkiej ilości.

Zdaniem organu odwoławczego, przy interpretacji art. 190 par. 1 pkt 14 kodeksu celnego należy się posiłkować postanowieniami Konwencji genewskiej z dnia 7 listopada 1952 r. dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego, ratyfikowanej przez stronę polską w sierpniu 1960 r. /Dz.U. nr 38 poz. 221/. Zgodnie z postanowieniami Konwencji, każda z układających się stron zwolni od ceł importowych przywóz wszelkiego rodzaju towarów importowanych na jej terytorium, z zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania. Pojęciem próbki określa się najmniejszą ilość towaru, pobraną z dużej partii, która zachowuje skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne lub biologiczne towaru. W przypadku próbki reklamowej jest to najmniejsza ilość towaru załączona do oferty, wysyłana w celach reklamowych lub akwizycyjnych, umożliwiająca zorientowanie się ewentualnego klienta o jakości oferowanego towaru, a w wypadku zawarcia kontraktu na podstawie próbek - zobowiązująca do dostarczenia towarów zgodnie z próbkami. Sprowadzona w niniejszej sprawie ilość testerów: cieni do oczu - 8126 szt.; pudru, fluidu, różu - 7.787 szt., sztyftu korygującego - 1168 szt. nie może być uznana za symboliczną, gdyż odpowiada warunkom hurtowym w obrocie towarowym. Tym samym strona przywiozła testery kosmetyczne w ilości, w jakiej nie spełniają one podanych warunków, a tym samym nie należą do grupy towarów wolnych od cła przywozowego.

Wprawdzie, zdaniem organu odwoławczego, nietrafne jest stwierdzenie organu I instancji, że znaczna ilość i wartość towaru wskazują na jego wartość handlową, niemniej jednak ocena, że towar nie może być uznany za wolny od cła ze względu na sprowadzoną ilość, jest zasadna.

Powyższą decyzję zaskarżyła "C.P." spółka z o.o., wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucono naruszenie art. 190 par. 1 pkt 14 kodeksu celnego. Skarżąca sprowadziła z Niemiec kosmetyki, które spełniały warunki zwolnienia od cła. Testery są trwale i obiektywnie pozbawione wartości handlowej, o czym świadczy: sposób zapakowania w nietypowe zbiorcze opakowania tekturowe, które mają jedynie zabezpieczyć je w czasie transportu, brak jednostkowych opakowań, jakie mają towary przeznaczone do sprzedaży, opakowanie testerów szminek i sztyftu korygującego, typowe tylko dla testerów, które są w połowie koloru złotego, a w połowie w kolorze sztyftu szminki, opakowanie testerów pudru, różu i cieni do powiek w płaskie pudełeczka, które są wklejane do ekspozycji wystawowej, opakowanie testerów fluidu w szklane butelki, podczas gdy towar handlowy znajduje się w plastikowych tubkach, oraz fakt, iż w odróżnieniu od testerów towar handlowy znajduje się w kolorowych opakowaniach z nazwą firmy.

Skarżąca spółka podaje, że wyłącznym przeznaczeniem testerów jest reklama lub akwizycja. W branży kosmetycznej stosowanie testerów w punktach sprzedaży jest standardowo przyjętą praktyką i wszystkie firmy, aby być obecne na rynku, muszą eksponować i reklamować produkowane przez siebie kosmetyki, umożliwiając klientom zapoznanie się z właściwościami oferowanych produktów. Sprowadzone testery należą do środków reklamujących towar, pozwalają bowiem potencjalnemu nabywcy na bezpośrednie zbadanie przedstawionego w testerze wzoru - próbki towaru i ocenę produktu pod względem jego cech, zalet i przydatności. Testery są przeznaczone do użycia w celach prezentacji towaru potencjalnym nabywcom, natomiast nie są sprzedawane, wręcz przeciwnie - są rozdawane bezpłatnie sklepom, dystrybutorom i punktom sprzedaży. Zdaniem skarżącej, organy celne niesłusznie zakwestionowały ilość sprowadzonych testerów, ilość ta bowiem w ogólnej ilości importowanych kosmetyków stanowi w dwóch rodzajach tylko ponad 4 procent , a w jednym rodzaju mniej niż 1 procent. Jest to więc ilość niewielka. Odniesienie ilości importowanych testerów do ilości wszystkich importowanych kosmetyków i podany w wyniku tego procentowy udział tego importu stanowi wartość obiektywną i niezależną od woli czy też przekonania strony. Warunki art. II ust. 1 Konwencji, na którą powołuje się w swoim uzasadnieniu Prezes GUC, zdaniem skarżącej zostały spełnione.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie i wytoczył argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Konwencja międzynarodowa dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego podpisana w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. i ratyfikowana przez stronę polską /Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/, stanowi w art. II ust. 1, że każda układająca się strona zwolni od ceł importowych próbki wszelkiego rodzaju towarów importowane na jej terytorium, z zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania. W celu określenia, czy próbki mają wartość nieznaczną, Konwencja zaleca, aby władze celne terytorium importującego brały pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek, stanowiących część tej samej przesyłki.

Należy stwierdzić, że według omawianego przepisu zwolnieniu od cła podlegają: próbki wszelkiego rodzaju towarów o nieznacznej wartości - przy ocenie tej okoliczności należy brać pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek - jeżeli będą one użyte do reklamowania towaru w celu uzyskania na niego zamówienia i w związku z tym w celu jego importu.

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 ze zm./ w art. 190 par. 1 pkt 14 opiera zwolnienie od cła na innej przesłance. Według tego przepisu zwolnieniu od cła podlegają wzory, modele, próbki i materiały nie mające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywożone w niewielkich ilościach przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Konwencja mówi o nieznacznej wartości sprowadzonego towaru i podaje sposób jej oceny; kodeks celny wymaga, aby towar w postaci wzorów, modeli i próbek był pozbawiony wartości handlowej i przywożony był w niewielkich ilościach. Są to dwie różne przesłanki, którym powinien odpowiadać towar, aby uzyskać zwolnienie od cła, wynikające z dwóch różnych aktów prawnych.

Wykładni tych przepisów należy dokonać zgodnie z brzmieniem art. 9 i art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli więc przepisy te stanowią, że Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego, a ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, to należy uznać, że przesłanka określona w Konwencji, dotycząca nieznacznej wartości sprowadzonego w celach reklamowych towaru, stanowi uzupełnienie wymagań, jakie powinien spełniać towar ubiegający się o zwolnienie od cła na podstawie art. 190 par. 1 pkt 14 kodeksu celnego. Wprawdzie takie uregulowanie prawne zaostrza wymagania, jednakże ustawodawca może rozszerzyć warunki, jakim powinien odpowiadać importowany towar, aby korzystać ze zwolnienia od cła. Jest to prawo Państwa do regulowania obrotu towarowego z zagranicą, oczywiście w sposób niesprzeczny z prawem międzynarodowym, ratyfikowanym przez Polskę.

W związku z powyższym warunek dotyczący nieznacznej wartości importowanych próbek towaru, zawarty art. II ust. 1 Konwencji międzynarodowej dla ułatwienia importu próbek handlowych i materiału reklamowego, podpisanej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. i ratyfikowanej przez stronę polską /Dz.U. 1960 nr 38 poz. 221/, powinien być poddany ocenie również przy zwolnieniu od cła towaru z mocy art. 190 par. 1 pkt 14 ustawy - Kodeks celny. Sposób dokonania tej oceny został wskazany w art. II ust 1 Konwencji.

W sprawie niniejszej organ odwoławczy wprawdzie powołał omawianą Konwencję na poparcie swego rozstrzygnięcia, lecz w uzasadnieniu decyzji pominął omówienie tej kwestii, co jest niewątpliwym uchybieniem w sprawie. Organy celne uznały, że towar został sprowadzony wręcz w hurtowych ilościach, podczas gdy kodeks celny zapewnia zwolnienie od cła tylko niewielkim ilościom. Importowane próbki w postaci testerów miały za zadanie reklamę tego towaru lub akwizycję, a według Konwencji próbki takie służą do ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania. Wobec tego ich ilość musi odpowiadać ilości i rodzajom importowanego towaru do sprzedaży. Jeżeli bowiem testery te mają przekonać potencjalnego nabywcę do zakupu towarów, a w wypadku kosmetyków - do wyboru produktu ze względu na jego zapach, kolor czy inne wymagane cechy, to ich ilość musi być porównywalna z ilością importowanego towaru przeznaczonego do sprzedaży /wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r. V SA 893/97/.

Organy celne nie kwestionują, że sprowadzone towary służą do reklamy i nie mają wartości handlowej, ale oceny ich ilości dokonały w sposób oderwany od celu, jakiemu mają służyć, ocena ta bowiem nie uwzględnia ilości towaru przeznaczonego do sprzedaży, który ma być w ten sposób reklamowany lub poddany akwizycji. Jest to istotne uchybienie postępowania wyjaśniającego. W myśl art. 190 par. 1 pkt 14 kodeksu celnego ocena ilości sprowadzonych próbek powinna być dokonana w odniesieniu do ilości sprowadzonego towaru, z uwzględnieniem rodzaju towaru, jaki ma być reklamowany lub poddany akwizycji.

W związku z powyższym, ponieważ organy celne pominęły ocenę wartości i nie dokonały w sposób prawidłowy oceny ilości sprowadzonego towaru w postaci testerów, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego należało uchylić na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.