Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2848/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1, 156  par. 1,  art. 105
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. R. i A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016 r. Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane dalej: "Pr. bud."), po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] [...][...](dalej: "PINB"), nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., umarzającej w całości postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania obiektów budowlanych, zlokalizowanych na terenie działek o nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gmina [...], wszczęte na wniosek M. R. i A. R. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji, organ II instancji wyjaśnił, że sprawa użytkowania obiektów budowlanych, zlokalizowanych na terenie działek o nr ewid. [...] i [...] w [...], gmina [...] była już przedmiotem postępowania przed organem II instancji jak również podlegała badaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 576/15, WSA w Warszawie uchylił decyzję [...]WINB nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję PINB nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania obiektów budowlanych, zlokalizowanych na terenie ww. działek, wszczęte na wniosek M. R. i A. R. z dnia [...] lipca 2014 r. W/w wyrok stal się prawomocny w dniu [...] marca 2016 r.

W ramach ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego, [...]WINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. zlecił PINB przeprowadzenie w wyznaczonym terminie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie przeprowadzenia czynności kontrolnych w sprawie obiektów budowlanych, zlokalizowanych na terenie działek o nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], w celu jednoznacznego ustalenia w jaki sposób cały budynek magazynowy jest użytkowany oraz jak jest użytkowany budynek warsztatowy; przedstawienia przejrzystej dokumentacji dowodowej z przeprowadzonych czynności kontrolnych, tj. protokołu i dokumentacji zdjęciowej z dokładnym oznaczeniem usytuowania przedmiotowych obiektów względem nieruchomości M. i A. R.; przedłożenia oryginału lub kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem dokumentacji dotyczącej legalności powstania i użytkowania spornych budynków, tj. min. decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wraz z dokumentacją techniczną. Odpowiedzi na w/w postanowienie PINB udzielił 14 lipca [...] r., przesyłając jednocześnie stosowną dokumentację.

Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2016 r [...]WINB. poinformował strony - w tym M. i A. R. - o możliwości zapoznania się w wyznaczonym terminie z zebranym materiałem dowodowym sprawy i złożenia wyjaśnień. Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. zwrócono się do Wójta Gminy [...] o przekazanie informacji, jakie jest przeznaczenie działki o nr ew. [...] i [...] oraz czy przedmiotowe obiekty nie naruszają ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odpowiedzi Wójt Gminy [...] udzielił dnia [...] września 2016 r.

[...]WINB wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ww. prawomocnym wyrokiem nakazał organowi podjęcie następujących działań "Ponownie rozpatrując odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zapoznać się z dokumentacją zawartą w aktach spraw zakończonych decyzją o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie budynku magazynowego i budynku warsztatowego oraz przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, w jaki sposób cały budynek magazynowy jest użytkowany oraz jak jest użytkowany budynek warsztatowy. Należy również odnieść się do zarzutu skarżących, którzy kwestionują możliwość połączenia budynku magazynowego z warsztatowym i zarzucają prowadzenie działalności uciążliwej dla otoczenia sprzecznej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu organ nie zbadał wszystkich okoliczności faktycznych związanych z| użytkowaniem budynku magazynowego oraz warsztatowego i przedwcześnie umorzył prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe".

[...]WINB, po ponownej analizie materiału dowodowego, uznał, że M. i A.R. przysługuje przymiot strony w sprawie użytkowania obiektów budowlanych, zlokalizowanych na terenie działek o nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gmina [...].

Jak wynika akt sprawy, M. i A. R. są właścicielami nieruchomości o nr ew[...] w miejscowości [...], gmina [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką o nr ew[...] i [...], na której wybudowano sporne obiekty. Skarżący w swoich pismach oraz w odwołaniu wskazują na uciążliwości i utrudnienia, z jakimi mają do czynienia w związku z sąsiedztwem ich nieruchomości z przedmiotową inwestycją, co skutkuje niemożnością prawidłowego korzystania przez nich ze swojej działki oraz domu.

Zdaniem [...]WINB, wykonywanie działalności usługowej przez G. C., polegającej na prowadzeniu warsztatu mechaniki samochodowej oraz magazynu opon może ograniczać, a tym samym naruszać prawidłowe korzystanie z nieruchomości będącej własnością skarżących, gdyż sporne obiekty oddziałują ze względu na swoje usytuowanie na posesję M.i A. R.. Wynika to z zebranego materiału dowodowego sprawy, w tym z przedłożonej przez skarżących dokumentacji fotograficznej. Jak ocenił organ, "powyższe ustalenia wypełniają również wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia [...].02.2016r., gdzie wskazano [...]WINB na konieczność zbadania spornej inwestycji pod kątem je| uciążliwego oddziaływania dla otoczenia".

Jak wynika z dokumentacji przesłanej przez PINB dnia [...] lipca 2016 r., tj. protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2016 r. w budynku magazynowym G.C. zmieniono sposób użytkowania na magazynowo – warsztatowy, po skierowaniu stosownego zawiadomienia do właściwego organu architektoniczno budowlanego. Obecnie obiekt posiada trzy oddzielne pomieszczenia: pomieszczenie nr 1; sąsiadujące z budynkiem warsztatowym, znajduje się w nim magazyn opon; pomieszczenie nr [...] - środkowe, znajdują się w nim podnośniki kolumnowe, przeznaczone do podnoszenia samochodów i konserwacji samochodów osobowych, pomieszczenie nr 3 - od strony działki Pana R., ściana budynku w odległości 3,10 m od ogrodzenia zlokalizowanego w całości na działce Pana C., znajdują się w nim dwa samochody "auto pomoc" i dostawczy do przewozu opon oraz opony, w pomieszczeniu; znajduje się kanał. Podczas kontroli ustalono również, że część warsztatowa obiektu składa się z trzech części: pierwsza jest socjalna i pomieszczeniem sprzedaży, zaś dwie pozostałe stanowią pomieszczenia warsztatowe do konserwacji samochodów osobowych. Do protokołu z w/w kontroli dołączono szkic sytuacyjny oraz dokumentację zdjęciową.

Ponadto, PINB przesłał m.in. zaświadczenie Starosty [...] z dnia 11 lutego 2015 r., znak: [...], potwierdzające złożenie przez G. C. wymaganego prawem zgłoszenia (z dnia [...] stycznia 2015 r.) o planowanej zmianie sposobu użytkowania budynku magazynowego na magazynowo - warsztatowy na działce o nr ew. [...] i [...]. W w/w zaświadczeniu Starosta [...] poinformował, że nie wnosi zastrzeżeń do prac objętych zgłoszeniem i do zgłoszenia dołączono projekt zmiany sposobu użytkowania.

[...]WINB, kierując się ww. wyrokiem Sądu i koniecznością zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z użytkowaniem budynku magazynowego oraz warsztatowego i tym, czy jest ono sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pismem z dnia 24 sierpnia 2016 r. zwrócił się do Wójta Gminy [...] o przekazanie informacji jakie jest przeznaczenie działki o nr ew. [...] oraz, czy przedmiotowe obiekty nie naruszają ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wójt odpowiedział, że zarówno działka o nr ew. [...] jak i działka o nr ew. [...] znajdują się w większości na terenie przeznaczonym pod zabudowę usługową ([...]), a jej przeznaczenie towarzyszące to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, drogi wewnętrzne, zieleń urządzona, obiekty małej architektury, infrastruktura techniczna. Ponadto działka o nr ew[...] częściowo znajduje się także na terenie przeznaczonym pod drogę publiczną klasy dojazdowej ([...]), jako droga gminna, przeznaczenie towarzyszące to zieleń urządzona, obiekty małej architektury, infrastruktura techniczna.

W ocenie [...]WINB powyższe ustalenia wypełniają przesłankę zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, "PINB zasadnie uznał, że w obecnym stanie rzeczy brak jest podstaw do podejmowania działań w ustawowo przyznanym zakresie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w decyzji nr [...] z dnia [...].12.2014 r.".

[...]WINB wyjaśnił, że Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę hali warsztatowej na terenie działki o nr ew. [...] a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. organ powiatowy udzielił pozwolenia na użytkowanie w/w hali. Następnie ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2011 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę budynku magazynowego na terenie działki o nr ew. [...] i [...]. Ponadto PINB ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. udzielił G. C. pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowego, położnego na działce o nr ew. [...] i [...]/ Inwestor w dniu [...] stycznia 2015 r. wystąpił do Starosty [...] o zmianę sposobu użytkowania, a organ sprzeciwu nie wniósł.

Wbrew twierdzeniom M. i A. R., obiekty zrealizowane na działce o nr ew. [...] i [...], nie naruszają obecnie obowiązujących przepisów planistycznych (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla fragmentu wsi [...], zatwierdzony uchwałą nr [...] z dnia [...].08.2013r. przez Radę Gminy [...]). Przeznaczenie podstawowe dla w/w terenu to zabudowa usługowa, a zatem i obiekty warsztatowo - magazynowe, których inwestorem jest G. C., podlegają pod tę zabudowę, zaś przeznaczenie towarzyszące to m.in. zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2014 r.).

W ocenie [...]WINB, ponowne postępowanie wyjaśniające - po ww. wyroku WSA w Warszawie - wykazało, że przedmiotowe obiekty, tworzące budynek magazynowo - warsztatowy zostały wykonane legalnie oraz legalnie oddane do użytkowania, w oparciu o stosowne przepisy prawa budowlanego, w związku z tym brak jest podstaw do prawnej ingerencji ze strony organów administracyjnych. Zasadnym zatem było umorzenie postępowania.

Organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do prowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do obiektów, które powstały legalnie, legalnie zostały oddane do użytkowania - na podstawie ostatecznych decyzji PINB, jak również legalnie zmieniono ich sposób użytkowania, na podstawie zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w [...] [...] [...]. Istnienie skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest swoistym potwierdzeniem jego legalnego użytkowania. Nie można zatem prowadzić postępowania naprawczego w stosunku do obiektu, którego zgodność z prawem potwierdza inny akt administracyjny, bowiem taka sytuacja jest sprzeczna z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności, zaś organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do podważania i badania prawidłowości przyjętych bez sprzeciwu zgłoszeń w Starostwie Powiatowym.

[...]WINB wskazał też, że właściwym do rozpoznania spraw z zakresu naruszenia własności i odpowiedzialności odszkodowawczej (sporów cywilnych) są sądy powszechne.

Zdaniem [...]WINB nie istnieje przesłanka przedmiotowa do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, co obliguje organ do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Z taką decyzją nie zgodzili się M. i A. R., zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, datowana na 16 listopada 2016 r., wnosząc o "zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez nakazanie dalszego prowadzenia sprawy i rozstrzygnięcie zgodne z naszym stanowiskiem w sprawie" ewentualnie "o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do organu I lub II instancji celem ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przy uwzględnieniu naszych uprawnień jako strony przedmiotowego postępowania" i zasądzenie kosztów.

Skarżący zarzucili "organowi administracyjnemu II instancji, że dokonał utrzymania w mocy decyzji organu I instancji o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie pomimo braku jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do takiej decyzji. Nie uwzględniono w ogóle naszych twierdzeń, wyjaśnień i wniosków w tej sprawie. W toku postępowania nie zezwolono nam na przejrzenia akt sprawy z uwagi na powołanie się Inspektoratu Nadzoru Budowlanego na to, że nie mamy przymiotu strony niniejszego postępowania. Poza tym nie dokonano wszechstronnego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem naszego interesu faktycznego oraz prawnego".

Uzasadniając skargę, skarżący podkreślili, że PINB wadliwie odmówił im przymiotu strony w postępowaniu pierwszo instancyjnym. W postępowanie przed organem I i II instancji naruszono ich prawa, m.in. do zapoznania się z aktami sprawy i wiążącymi się z tym dalszymi uprawnieniami - miało to m.in. miejsce w sierpniu 2016 r. Odmawiając dostępu, wglądu do akt sprawy poinformowano skarżących, ze bada się obecnie czy mogą być strona, czy też nie. Skarżący nie byli poinformowani o planowanej inwestycji, jako właściciele sąsiedniej nieruchomości, graniczącej z nieruchomościami o numerach [...] i [...].

PINB, nie przyznając skarżącym statusu strony, postąpił niezgodnie z prawem, pozbawiając ich możliwości obrony i zapewnienia prawidłowego toku postępowania. "W tym zakresie postępowanie przed organem I instancji powinno zostać uchylone lub wręcz unieważnione i o to niniejszym wnosimy. Bowiem sprawa dotyczy nas bezpośrednio, przecież uciążliwa działalność gospodarcza, którą prowadzi sąsiad w przedmiotowym obiekcie budowlanym bezpośrednio nas dotyka". Skarżący podnieśli, że nikt - w szczególności Starostwo Powiatowe w [...] [...] [...] - ich wcześniej nie informował o warunkach zabudowy sąsiedniej nieruchomości oraz o wszelkich prowadzonych w sprawie czynnościach administracyjnych.

Skarżący stwierdzili, że "powinniśmy zostać także poinformowani o warunkach zabudowy planowanej inwestycji na sąsiednich działkach. Wówczas moglibyśmy się sprzeciwić, czego nas w tej sprawie pozbawiono. Poza tym nie byliśmy poinformowani o zmianie użytkowania obiektów, z czym zgłosił się inwestor do Starostwa, otrzymał zgodę na zmianę użytkowania. Do tej pory nie wiemy, jakie nakazano spełnić warunki, tj. dot. ochrony środowiska, przeciwpożarowe, kominiarskie, sanitarne (sanepidu), dot. pozwolenia na wjazdy i zjazdy DK - [...], itp. Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości spełnił wszelkie przedmiotowe warunki. Takich informacji niestety nie posiadamy, a jest to bardzo istotna kwestia w tej sprawie".

W ocenie skarżących, pod uwagę powinien być brany plan zagospodarowania przestrzennego aktualny w chwili wydania pozwoleń na budowę, a nie aktualnie obowiązujący, gdyż trzeba sprawdzić, czy pozwolenia na tego rodzaju obiekt i uciążliwe dla sąsiadów użytkowanie zostały wydane zgodnie z prawem. Istnieją poważne niezgodności pobudowanego obiektu budowlanego (warunki zabudowy) z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w tamtym okresie, a brak jest odniesienia się do tego przez organy I i II instancji. Organy wzięły pod uwagę jedynie aktualny plan zagospodarowania z 2013 r., nie odnosząc się do poprzednio obowiązującego z 2003 r., tak jak nie miałoby to żadnego znaczenia w tej sprawie. Jak wskazali skarżący, "Według obowiązującego w tamtym okresie (uzyskania pozwoleń, realizacji inwestycji) planu zagospodarowania była zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna z możliwością prowadzenia usług i działalności produkcyjno - usługowej. Działalność nigdy jednak nie może być działalnością uciążliwą w tak wielkim stopniu jak mamy do czynienia w tej sprawie. Natomiast stwierdzenie, że obszar oddziaływania budynku warsztatowego nie wykracza poza teren nieruchomości inwestora jest niezgodne ze stanem faktycznym sprawy. Skoro organy I i II instancji oparły się o te niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy ustalenia, to decyzja również pozostaje w niezgodności do stanu faktycznego sprawy. W ogóle to nie możemy w tym przypadku mówić o budynku magazynowym, lecz warsztatowym, co również nie zostało przez organy I i II instancji dokładnie wyjaśnione. Co więcej, zapowiadane kontrole nigdy nie przyniosą swojego skutku w postaci stwierdzenia nieprawidłowości. Dopiero te przeprowadzone bez zapowiedzi mogłyby przynieść zgodny z prawdziwym stanem rzeczy efekt".

Skarżący wyjaśnili też, że zmuszeni są znosić bardzo duże uciążliwości powodowane przez sąsiada prowadzącego działalność gospodarczą. Samochody ciężarowe blokują drogę i dojazd do posesji, często są parkowane w miejscu do tego niewłaściwym, a organy I i II instancji w ogóle nie wypowiedziały się w tej kwestii, co stanowi w ocenie skarżących uchybienie. Skarżący powołali się na składowanie różnego rodzaju opon przy granicy z ich nieruchomością lub w jej bliskim położeniu, hałasy, poważne prace naprawcze samochodów wszelkiego typu. Z tego tez powodu trudno im zaakceptować twierdzenie w zaskarżonej decyzji, że obszar oddziaływania budynku warsztatowego nie wykracza poza teren nieruchomości inwestora.

Poza tym w ocenie skarżących, organy I i II instancji nie wykonały prawidłowo zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, określonych w wyroku z dnia 3 lutego 2016 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 576/15.

Podkreślili, że w trakcie oględzin na nieruchomości urzędnicy nie byli na ich nieruchomości i nie wykonali stosownych zdjęć od tej strony, co było zaleceniem Sądu. Jakt ponadto wyjaśnili, "Protokołu z tak stronniczo przeprowadzonej kontroli nie mogliśmy niestety podpisać. Brak m.in. odniesienia się do wysokości obiektu, który zasłania nam okno i daje cień na nasz budynek. Sąsiedzi zatrudniają pracowników, czyli jest to zakład pracy i usługi te czynne są 24 h".

Skarżący zarzucili, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niepełne. Nie wyjaśniono w nim wielu istotnych kwestii poruszonych w odwołaniu.

Co istotne, budynek magazynowy po oddaniu do użytkowania nie był budynkiem magazynowym, ponieważ jedno pomieszczenie od jego powstania miało wybudowany kanał najazdowy, w drugim pomieszczeniu zainstalowano podnośniki ramowe do podnoszenia samochodów. PINB odbierając budynek, wydając pozwolenie na użytkowanie nie zauważył, że wybudowane obiekty są niezgodne zwłaszcza z planem zagospodarowania przestrzennego z 2003 r. oraz z 2013 r.

Skarżący zarzucili również, że [...]WINB nie wziął pod uwagę wysokości wybudowanej hali (5,70 m), co stwarza zaciemnienie względem budynku, usytuowane jest okno na ścianę hali, zaś przed wydaniem pozwoleń na budowę nie otrzymali informacji o warunkach zabudowy, tym samym nie mogli odnieść się do planowanej inwestycji przez sąsiada.

Skarżący przywołali art. 53 ust. 4, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podkreślając, że jednym z tych warunków jest zachowanie przez planowaną inwestycję kontynuacji funkcji, czyli tzw. zasada dobrego sąsiedztwa – w tym zaś wypadku naruszono układ zabudowy urbanistycznej. W dostępie do tej samej drogi wiejskiej nr [...] istniała przed 2003 r. zabudowa domów jednorodzinnych, innych niż nowa inwestycja uciążliwa tj. warsztat samochodowy wszelkie naprawy, wulkanizacja. Skarżący wyjaśnili też, że "Zabudowa domów jednorodzinnych od nr [...] w jednej linii z działkami inwestora [...] usługowe bez zabudowy mieszkaniowej. W tym stanie rzeczy Starosta w [...] złamał prawo wydając pozwolenie na budowę warsztatu samochodowego i wulkanizacji, tj. usługi uciążliwe. Nie zostaliśmy poinformowani o zmianie sposobu użytkowania zgłoszenia złożonego przez inwestora dnia 19 stycznia 2015 r., które zatwierdził Starosta [...] bez zastrzeżeń. Starosta [...] oraz PINB wydali zgodę na zmianę sposobu użytkowania - działalności uciążliwej posiadając wiedzę, dokumenty, iż nie zostało zakończone postępowanie wniesione przez nas do Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd wydał wyrok z dnia 3 lutego 2016 r. uchylając wydane decyzje o umorzeniu postępowania przez WINB do dalszego wyjaśnienia. Dnia [...] sierpnia 2016 r. w WINB w [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrująca postępowanie po uchylonym wyroku p. [...] nie udostępniła nam akt, tj. pozwoleń na budowę, wydanych pozwoleń na użytkowanie, twierdząc, że badane jest czy jesteśmy stroną. Dnia 10 listopada 2016 r. chcieliśmy ponownie zapoznać się z aktami po umorzeniu postępowania decyzji nr [...] p. Inspektor [...] wcześniej odesłała dokumentację do PINB w [...] nie dając nam możliwości zapoznania się z dokumentami".

W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o oddalenie skargi.

Pismem z dnia 6 października 2017 r., zatytułowanym "wniosek", do którego załączone zostały zdjęcia obrazujące składowanie opon przy granicy z działką skarżących i zalewanie ich nieruchomości przez wody opadowe, skarżący dodatkowo wyjaśnili, że kominy i wentylacja w przedmiotowym obiekcie są nieprawidłowe i grożą pożarem, zaś 95% działki sąsiedniej jest utwardzone kostką Bauma. Brak jest odstojników i separatorów nieczystości, które wydostają się z terenu sąsiedniej nieruchomości na drogę publiczną. Wody opadowe spływają na działkę skarżących, zalewając ją. Ponownie też podkreślili uciążliwość sąsiadującego obiektu [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja [...]WINB, jak również decyzja ją poprzedzająca nie narusza ani prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Skarga nie jest zasadna, a to z przyczyn wskazanych poniżej.

Na wstępie wyjaśnić należy, że w ocenie tut. Sądu organ II instancji w sposób należyty uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do sposobu postępowania, wyrażone w wyroku WSA z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 576/15. Organ II instancji prawidłowo uznał skarżących za stronę postępowania i umożliwił im udział w tym postępowaniu – czego wyrazem jest choćby skarga do tut. Sądu.

W ww. wyroku Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zapadła bez dostatecznego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy i wskazał na istotne braki w zebranym materiale dowodowym. W związku z takim stanem sprawy, Sąd nakazał [...]WINB zapoznać się z dokumentacją zawartą w aktach spraw zakończonych decyzją o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie budynku magazynowego i budynku warsztatowego oraz przeprowadzić uzupełniające postępowanie wyjaśniające celem ustalenia, w jaki sposób cały budynek magazynowy jest użytkowany oraz jak jest użytkowany budynek warsztatowy. Uchylając decyzję [...]WINB, Sąd wskazał też, że należy również odnieść się do zarzutu skarżących, którzy kwestionują możliwość połączenia budynku magazynowego z warsztatowym i zarzucają prowadzenie działalności uciążliwej dla otoczenia sprzecznej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

[...]WINB, postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., poprawnie zlecił PINB przeprowadzenie w wyznaczonym terminie uzupełniającego postępowania dowodowego w ww. zakresie. W wyniku tego postępowania i przeprowadzonych przez PINB oględzin nieruchomości [...], organ ustalił, że w budynku magazynowym [...] legalnie zmieniono sposób użytkowania na magazynowo – warsztatowy. Obiekt posiada trzy oddzielne pomieszczenia: sąsiadujące z budynkiem warsztatowym, z magazynem opon, środkowe, w którym są podnośniki kolumnowe do podnoszenia i konserwacji samochodów osobowych, oraz pomieszczenie od strony działki skarżących. Organ ustalił również, że ściana budynku znajduje się w odległości 3,10 m od ogrodzenia zlokalizowanego w całości na działce [...]. Podczas kontroli ustalono również, że część warsztatowa obiektu składa się z trzech części: pierwsza jest socjalna i pomieszczeniem sprzedaży, zaś dwie pozostałe stanowią pomieszczenia warsztatowe do konserwacji samochodów osobowych.

W wyniku postępowania, zleconego PINB przez organ II instancji ustalono legalność budowy i sposobu użytkowania obiektu, w tym również zmiany przeznaczenia budynków na działce sąsiadującej z nieruchomością skarżących i zebrano stosowne dokumenty, stan taki potwierdzające. Pozwala to Sądowi na dokonanie stosownej kontroli prawidłowości wydanych decyzji.

Wójt Gminy [...] udzielił dnia 23 września 2016 r. odpowiedzi na pytanie [...]WINB odnośnie zgodności budowy na nieruchomości [...] z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z której wynika, że jest ona zgodna z prawem miejscowym.

Z uwagi na powyższe, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można skutecznie zarzucić [...]WINB naruszenia art. 153 p.p.s.a. Skoro więc organ ustalił stan faktyczny i zebrał dowody, pozwalające na dokonanie przez Sąd kontroli prawidłowości treści rozstrzygnięcia, zawartego w zaskarżonej decyzji w zakresie poprawności zastosowania przez organ I instancji art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania, to należy stwierdzić, że w takim stanie faktycznym PINB prawidłowo umorzył postępowanie.

W sprawie niniejszej mamy bowiem do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, wynikającą z przyczyn przedmiotowych. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy bowiem, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyrok NSA z 21.2.2006 r., I OSK 967/05). Skoro inwestor postępuje zgodnie z prawem i poddaje sposób użytkowania legalnie wybudowanego budynku właściwemu organowi, jak również zmianę takiego sposobu użytkowania kontroli właściwego organu, a organa uznają to użytkowanie i jego zmianę za zgodne z prawem – to sprawa tylko wówczas nie byłaby bezprzedmiotowa, gdyby strona wprowadziła organ w błąd, a użytkowanie odbywało się w inny, niż w poddany kontroli sposób.

Zarówno PINB, jak i [...]WINB dokonały takich ustaleń, które nie pozwalają na podważenie legalności użytkowania obiektów przez [...]. Nie potwierdziła tego ani kontrola PINB na gruncie, ani Wójt Gminy [...] w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z akt sprawy wynika, że Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu od dokonanego przez [...] zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu.

W rzeczywistości, zdaniem tut. Sądu, intencją skarżących jest kwestionowanie nie tyle zgodności sposobu użytkowania przedmiotowych obiektów z wydanymi decyzjami lub prawem miejscowym, ale dopuszczalności usytuowania takiej inwestycji w ich sąsiedztwie, co do zasady. Zrozumiałym jest, że bezpośrednie sąsiedztwo obiektu warsztatowo – magazynowego może być uciążliwe. Tym niemniej, kwestionowanie budowy takiego obiektu lub sposobu jego legalnego użytkowania w sytuacji, kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, jak również dopuszczenie do użytkowania stały się ostateczne dopuszczalne byłoby wyłącznie w postępowaniu nadzwyczajnym, nawiązującym do tego postępowania, które w chwili obecnej przesądza o legalności użytkowania. Skarżący nie zainicjowali jednak postępowania zmierzającego do kontroli (nadzwyczajnej) wydanego pozwolenia na budowę lub dopuszczenia do użytkowania (zmiany sposobu takiego użytkowania) w trybie art. 156 § 1 k.p.a., ani w trybie art. 145 § 1 k.p.a., a jedynie postępowanie w sprawie legalności użytkowania obiektów [...].

Dlatego też, skoro – co poprawnie ustalił organ II instancji – [...] nie użytkuje obiektu w sposób odbiegający od poddanego w toku właściwego postępowania administracyjnego kontroli organów, to dalsze prowadzenie postępowania w sprawie legalności użytkowania było bezprzedmiotowe i organ prawidłowo zastosował art. 105 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia ponadto, ze co do zasady podejmowanie działań właściwych ochronie interesów osób trzecich dokonywane jest na etapie pozwolenia na budowę; ta ochrona jest właśnie szczegółowo określona w pozwoleniu na budowę. Takie kwestie jak np. przesłanianie, zaciemnianie czy brak przewiewu itp. podlegają bowiem ocenie organu architektoniczno budowlanego na etapie postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. W sytuacji, kiedy po pierwsze strona nie podejmuje działań w celu wszczęcia postępowania nadzwyczajnego dla stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę lub zmierzających do wznowienia takiego postępowania, a po drugie jeśli nie można zasadnie twierdzić, że podnoszone przez skarżących kwestie tzw. immisji pośrednich, a więc uciążliwości w postaci hałasu, zalewania nieruchomości woda opadową, składowania opon przy granicy wynikają z nielegalnego sposobu użytkowania, to wskazać należy, że problematyka immisji uregulowana jest również w art. 144 kodeksu cywilnego. Zgodnie z hipotezą art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Oznacza to, że skarżącym przysługuje roszczenie w postępowaniu cywilnym, przed sądem powszechnym, o ochronę prawa własności przed immisjami.

Poszukując na drodze cywilnoprawnej ochrony przed immisjami należy pamiętać, że co do zasady udzielenie pozwolenia na budowę oznacza, że wybudowanie obiektu zgodnie z tym pozwoleniem nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich i wiąże sąd w postępowaniu cywilnym. Związanie dotyczy jednak bezpośredniego przedmiotu rozstrzygnięcia decyzji, którym w wypadku pozwolenia na budowę jest przyznanie inwestorowi uprawnienia do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych i w tym tylko zakresie sąd związany jest pozwoleniem na budowę i nie może poczynić ustaleń odmiennych. Nie wiąże go natomiast ustalenie, że wybudowanie obiektu zgodnie z pozwoleniem nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich i w tym zakresie może poczynić ustalenia, nie może jednak ich uczynić podstawą orzeczenia nakazującego rozebranie obiektu zabudowanego zgodnie z pozwoleniem na budowę, gdyż wówczas kwestionowałoby zasadność tej decyzji administracyjnej, nie będąc powołanym do jej kontroli i wzruszenia. Nie jest natomiast wykluczone nakazanie podjęcia innego działania (zaniechania), jeżeli w konkretnych okolicznościach może ono prowadzić do niezakłóconego korzystania z nieruchomości sąsiedniej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt V CSK 190/16, publik.: www.sn.pl).

W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.