Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1415/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 179 art. 174 art. 173 art. 199
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Protokolant Paulina Okrój, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] (dalej także: "OKSS" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust. 3, art. 179 ust. 1 i 9 oraz art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm. - dalej także: "p.s.w.") oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz w związku z § 19, § 22, § 23, § 24, § 37 i § 39 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...], wprowadzonego Zarządzeniem Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2011 r. (tekst jednolity Monitor [...] z 2013 r., poz. [...] ze zm.) - po rozpoznaniu odwołania M. O. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów Instytutu [...] (dalej także: "Komisja Stypendialna" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] marca 2018 r. odmawiającej przyznania skarżącemu stypendium socjalnego na rok akademicki 2017/2018 - uchyliła w/w decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów Instytutu [...] i orzekła o nieprzyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego na rok akademicki 2017/2018.

Zaskarżona decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] wydana została w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] października 2017 r. M.O., studiujący na 2. roku studiów II stopnia na kierunku [...] w ramach Instytutu [...] Uniwersytetu [...] (nr indeksu: [...]), złożył do Komisji Stypendialnej dla Studentów Instytut [...] wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2017/2018.

W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący student oświadczył, że z uwagi na nieposiadanie dochodów, w rozumieniu art. 179 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Do wniosku skarżący student załączył oświadczenie o nieuzyskaniu w 2016 r. dochodów niepodlegających opodatkowaniu oraz zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezłożeniu zeznania podatkowego za 2016 r. Skarżący wskazał jednocześnie, że ubiega się o stypendium bez wykazywania dochodów osób, o których mowa w art. 179 ust. 4 pkt 3 p.s.w., ponieważ ukończył 26 rok życia i nie prowadzi gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców.

W dniu [...] października 2017 r. Komisja Stypendialna, działając na podstawie art. 179 ust. 8 p.s.w., wezwała pisemnie skarżącego studenta do usunięcia braków, tj. dostarczenia przez niego zaświadczenia o dochodach z Urzędu Skarbowego i zaświadczenia o odprowadzaniu składek z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wezwanie to zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej w dniu [...] października 2017 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie organu pierwszej instancji, skarżący w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. przekazał Komisji Stypendialnej: zaświadczenie z dnia [...] października 2017 r. uzyskane w Biurze Spraw Studenckich [...] potwierdzające opłacanie składek zdrowotnych przez Uniwersytet [...], odpis wniosku o wydanie zaświadczenia skierowanego do organu podatkowego z dnia [...] września 2017 r., a także odpis wniosku do ZUS o wydanie zaświadczenia.

W dniu [...] listopada 2017 r. do Komisji Stypendialnej wpłynęło zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z informacją o kwocie składek na ubezpieczenie zdrowotne skarżącego studenta.

W dniu [...] listopada 2017 r. Komisja Stypendialna, działając na podstawie art. 179 ust. 8 p.s.w., wezwała pisemnie skarżącego studenta do doręczenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Przedmiotowe wezwanie zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej w dniu [...] listopada 2017 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie organu pierwszej instancji, w dniu [...] stycznia 2018 r. wpłynęło do Komisji Stypendialnej pisemne wyjaśnienie z dnia [...] grudnia 2017 r., do którego załączone zostało zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...], z którego wynikało, że skarżący nie korzystał i nie korzysta z pomocy społecznej i jego dane nie figurują w bazie danych Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...].

W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego, Komisja Stypendialna dla Studentów Instytutu [...] - działając na podstawie art. 104 i 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust. 1 i 4, art. 179 ust. 9 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z § 39 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] - decyzją z dnia [...] marca 2018 r. orzekła o odmowie przyznania skarżącemu stypendium socjalnego na rok akademicki 2017/2018.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Komisja Stypendialna dla Studentów Instytutu [...] wskazała na wstępie na przepis art. 179 ust. 8 p.s.w., zgodnie z treścią którego w uzasadnionych przypadkach rektor, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej albo komisja stypendialna lub Odwoławcza komisja stypendialna, o których mowa w art. 175 ust. 4 i art. 176 ust. 3, mogą zażądać doręczenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i rodziny studenta i uwzględnić tę sytuację przy ocenie spełnienia przez studenta kryterium, o którym mowa w ust. 1.

Mając na względzie powyższy przepis, Komisja Stypendialna stwierdziła, że zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej, które dostarczył skarżący student (o tym, "że nie figuruje on w bazie danych Ośrodka") nie można uznać dostarczenie zaświadczenia, o którym mowa w art. 179 ust. 8 p.s.w. i do przedłożenia którego Komisja Stypendialna wezwała stronę skarżącą. Zdaniem organu pierwszej instancji, skoro z zaświadczenia wystawionego przez ośrodek pomocy społecznej nie wynika, jaka jest sytuacja majątkowa i dochodowa w rodzinie skarżącego studenta, to w sposób oczywisty nie jest to zaświadczenie, o którym stanowi art. 179 ust. 8 p.s.w. Należy zatem stwierdzić, jak stwierdziła Komisja Stypendialna, że skarżący nie dostarczył zaświadczenia, o jakie poprosiła go Komisja Stypendialna.

Organ pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z art. 179 ust. 9 p.s.w., w przypadku niedostarczenia przez studenta zaświadczenia, o którym mowa w ust. 8, rektor, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej albo komisja stypendialna lub Odwoławcza komisja stypendialna, o których mowa w art. 175 ust. 4 i art. 176 ust. 3, może wezwać studenta do przedstawienia wyjaśnień. Niezłożenie wyjaśnień w wyznaczonym terminie skutkuje odmową przyznania stypendium socjalnego.

Organ pierwszej instancji podniósł, iż w dniu [...] marca 2018 r. skarżący student złożył pismo z dnia [...] lutego 2018 r., w którym poinformował Komisję Stypendialną o uzyskanej zgodzie Dyrektora d/s Studenckich Instytutu [...] na urlop dziekański w semestrze letnim roku akademickiego 2017/2018. W związku z tym faktem, skarżący ograniczył swój pierwotny wniosek o stypendium socjalne do okresu pierwszych pięciu miesięcy roku akademickiego 2017/2018: od października 2017 r. do końca lutego 2018 r.

Mając na uwadze fakt otrzymania zgody na urlop dziekański, Komisja Stypendialna stwierdziła, że odmawia przyznania skarżącemu studentowi stypendium socjalnego na rok akademicki 2017/2018 w okresie 01.10.2017 r. - 28.02.2018 r.

W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. skarżący wniósł do Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] odwołanie od w/w decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów Instytutu [...] z dnia [...] marca 2018 r., zaskarżając ją w całości.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o przekazanie Komisji Stypendialnej sprawy do ponownego rozpatrzenia, skarżący zarzucił:

1) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niekompletne i niejasne przestawienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów rozstrzygnięcia, a także nienależyte wyjaśnienie jego podstawy prawnej oraz brak powiązania uzasadnienia z rozstrzygnięciem, co uczyniło wydane rozstrzygnięcie niezrozumiałym;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 179 ust. 1-7 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym - poprzez ich niezastosowanie oraz nieustalenie, jaka jest wysokość miesięcznego dochodu w rodzinie skarżącego studenta, czy uprawnia ona do ubiegania się o stypendium socjalne i czy kryterium, o którym mowa w art. 179 ust. 1 p.s.w., uprawniające do otrzymywania stypendium socjalnego, jest w przypadku skarżącego spełnione - wskutek czego stypendium socjalne, o które wnioskował, nie zostało mu przyznane.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...]- działając na podstawie art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust. 3, art. 179 ust. 1 i 9 oraz art. art. 207 ust. 1 p.s.w. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w związku z § 19, § 22, § 23, § 24, § 37 i § 39 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] - decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], uchyliła zaskarżoną decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów Instytutu [...] w całości i orzekła o nieprzyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego na rok akademicki 2017/2018.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał na wstępie, że jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, że - w świetle art. 207 ust. 1 p.s.w. - do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. W tej sytuacji, jak wskazała OKSS, obowiązek odpowiedniego stosowania w postępowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony.

Organ odwoławczy wskazał, iż podstawą funkcjonowania systemu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów jest art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, który jednocześnie wskazuje cel przeznaczenia środków publicznych przewidzianych na pomoc materialną dla studentów, jakim jest zapewnienie powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. Organ odwoławczy stwierdził, że artykuł ten stanowi, iż warunki udzielania pomocy określa ustawa.

Organ odwoławczy wskazał, że jedną z form pomocy materialnej jest - zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 1 p.s.w. - stypendium socjalne, które ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z art. 173 ust. 2 cyt. ustawy, rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne.

Organ odwoławczy zauważył, że zdaniem skarżącego studenta, jedynym wyznacznikiem sytuacji materialnej studenta, w rozumieniu art. 179 ust. 1 p.s.w., ma być dla organu stypendialnego wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta, o której mowa w ust. 2. Na poparcie takiej wykładni skarżący przywołał stanowiska doktryny i orzecznictwa (np. komentarz do art. 179 p.s.w. autorstwa Moniki Kubiak zamieszczony /w:/ Prawo o szkolnictwie wyższym. Komentarz, red. W. Sanetra, M. Wierzbowski, Warszawa 2013, czy też wyrok WSA w Warszawie wydany w sprawie sygn. II SA/Wa 579/13).

OKSS stwierdziła, iż nie podziela przytoczonych przez skarżącego poglądów. Zdaniem organu odwoławczego, funkcjonalna i systemowa wykładnia art. 179 ust. 1 w zw. art. 179 ust. 8 i 9 p.s.w. oraz (wspierająco) art. 183 ust. 1 p.s.w. prowadzić musi do wniosku, że otrzymanie przez studenta stypendium socjalnego uwarunkowane jest łącznym spełnieniem dwóch kryteriów: znajdowania się w trudnej sytuacji materialnej i posiadania dochodu na osobę w rodzinie nie wyższego, niż ten ustalony przez rektora. Organ odwoławczy stwierdził, że jakkolwiek pojęcie "trudnej sytuacji materialnej" nie jest równoznaczne pojęciu "wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta" (nie wyższej od tej ustalonej przez rektora na podstawie art. 179 ust. 2 p.s.w.), to zarazem - co do zasady - znajdowanie się przez studenta w trudnej sytuacji materialnej uznaje się za udowodnione, gdy odpowiednio udokumentowany i obliczony zgodnie z przepisami p.s.w. i ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dalej jako: "u.ś.r.") dochód na osobę w rodzinie nie przekracza wysokości ustalonej przez rektora, a stan faktyczny nie budzi wątpliwości organu przyznającego świadczenie. Zdaniem organu odwoławczego, przyjęcie przeciwnej interpretacji oznaczałoby, że celem ustawodawcy było wprowadzenie takich przepisów, które zobowiązywałyby organy do przyznawania stypendiów socjalnych osobom, które wprawdzie za dany rok kalendarzowy wykazują dochód (obliczony zgodnie z przepisami p.s.w. i u.ś.r.) w wysokości np. 0 złotych, ale posiadają oszczędności w wysokości np. 3 milionów złotych pochodzące z wygranej na loterii w tym samym roku kalendarzowym (ale nie będące dochodem w rozumieniu u.ś.r.). Według OKSS, taka wykładnia stanowiłaby przykład nadmiernego skupiania się na wykładni gramatyczno-językowej i zatrzymywania się [pic]w procesie interpretacji w imię opacznie pojmowanej zasady clara non sunt interpretanda; przypominałaby wyżymanie resztek treści z werbalnego brzmienia przepisu, a nie operację logiczną na całym systemie prawnym (zob. E. Łętowska, Timeo Danaos et Dona ferentes. Pamflet o myśleniu prawniczym /w:/ Wykładnia Konstytucji. Aktualne problemy i tendencje, red. M. Smolak, s. 104 i 107).

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] uznała, że powyższą interpretację pojęcia "trudna sytuacja materialna" wspiera wykładnia art. 183 ust. 1 p.s.w., w którym również pojawia się to pojęcie (vide: "Zapomoga może być przyznana studentowi, który z przyczyn losowych znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej").

OKSS stwierdziła, że gdyby przyjąć, iż w wypadku ubiegania się o przyznanie zapomogi znalezienie się w trudnej sytuacji materialnej oznaczało posiadanie określonego dochodu, to w konsekwencji trzeba by też uznać, że przesłanka ta w wypadku zapomogi jest spełniona w zasadzie tylko wtedy, gdy zmienił się skład osobowy rodziny studenta (np. w wyniku śmierci członka rodziny - wówczas osoby tej nie zalicza się do rodziny, więc jej dochodu już się nie uwzględnia) albo nastąpiła utrata dochodu (precyzyjnie, co rozumieć przez utratę dochodu, reguluje art. 3 pkt 23 u.ś.r.). W zasadzie bowiem tylko w tych wypadkach dochód członka rodziny za dany rok kalendarzowy można następczo "zaktualizować" i uwzględnić jego "pomniejszenie". Co więcej, OKSS zauważyła, że trzeba by też konsekwentnie uznać, że dochód na osobę w rodzinie studenta musiałby być mniejszy niż (lub równy) progowi ustalonemu przez uczelnię - inaczej zapomogi nie można byłoby przyznać, ponieważ student nie znajdowałby się w trudnej sytuacji materialnej. W ocenie organu odwoławczego, prowadziłoby to jednak do absurdalnych wniosków i pozostawało w sprzeczności z wykładnią celowościową art. 182 ust. 1 p.s.w. Jednocześnie, jak wskazał organ odwoławczy, przeczyłoby to celowi zapomogi, jako formy bezzwrotnej pomocy przyznawanej, gdy z powodów losowych student znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej. Przy takiej interpretacji (utożsamianiu trudnej sytuacji materialnej z dochodem) w bardzo wielu przypadkach, zapomoga byłaby też w zasadzie nieodróżnialna od stypendium socjalnego. W tej sytuacji, OKSS uznała, że wnioski wypływające z takiego rozumowania mogą być dwa: pojęcie "trudna sytuacja materialna" w wypadku art. 179 ust. 1 p.s.w. (stypendium socjalne) ma inne znaczenie, niż w wypadku art. 183 ust. 1 p.s.w. (zapomoga), albo że pojęcia zastosowane w tych przepisach mają takie samo znaczenie. W ocenie OKSS, brak jest jednak przekonujących argumentów, że to samo pojęcie, umieszczone w sąsiadujących przepisach (dotyczących pomocy materialnej dla studentów), miałoby mieć inne znaczenia, gdyż nie wskazują na to ani treść i konstrukcja przepisów, ani też ich funkcjonalna wykładnia.

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] uznała, że za wykładnią pojęcia "trudna sytuacja materialna", dokonaną przez OKSS, przemawia jednak przede wszystkim interpretacja art. 179 ust. 8 i 9 p.s.w.

Organ odwoławczy zauważył bowiem, że zgodnie z art. 179 ust. 8 p.s.w., w uzasadnionych przypadkach rektor, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej albo komisja stypendialna lub odwoławcza komisja stypendialna, o których mowa w art. 175 ust. 4 i art. 176 ust. 3, mogą zażądać doręczenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i rodziny studenta i uwzględnić tę sytuację przy ocenie spełnienia przez studenta kryterium, o którym mowa w ust. 1. Zdaniem organu odwoławczego, ustawodawca wprowadzając ten przepis dał organom przyznającym stypendia socjalne możliwość żądania (w uzasadnionych przypadkach) od studenta dostarczenia zaświadczenia o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i jego rodziny oraz uwzględnianiu tej sytuacji przy ocenie spełniania przez studenta kryterium znajdowania się w trudnej sytuacji materialnej (a nie tego, czy student posiada taki dochód, jaki został obliczony zgodnie z obowiązującymi przepisami na podstawie przedłożonych przez studenta dokumentów).

Odwołując się z kolei do treści art. 179 ust. 9 p.s.w., organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie tego przepisu, jeśli student nie dostarczy zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej jego i jego rodziny, komisja możne wezwać go do złożenia wyjaśnień, zaś gdy nie nastąpi to w wyznaczonym terminie, komisja zobowiązana jest do wydania decyzji negatywnej, odmawiającej przyznania stypendium socjalnego.

Organ odwoławczy zauważył ponadto, że dla prawidłowej wykładni art. 179 ust. 8 i ust. 9 p.s.w. przydatne jest również przypomnienie historii wprowadzania do p.s.w. tych przepisów. Wskazując na kolejne nowelizacje cyt. ustawy, OKSS stwierdziła, że logika i treść zmian przepisów p.s.w. jasno wskazują na intencje ustawodawcy w tym zakresie - poszerzanie uprawnień właściwych organów do dokładniejszego badania (w uzasadnionych przypadkach) sytuacji materialnej studentów, przy założeniu, że nadal podstawowym sposobem udowodnienia sytuacji materialnej jest odpowiednio obliczony i udokumentowany dochód. Według organu odwoławczego, tak zrekonstruowany kontekst interpretacyjny wzmacnia wykładnię art. 179 ust. 8 p.s.w., zgodnie z którą wezwanie organu na podstawie tego przepisu zostanie spełnione jedynie wtedy, gdy student dostarczy zaświadczenie o sytuacji dochodowej i majątkowej jego i jego rodziny wystawione przez ośrodek pomocy społecznej - taka wykładnia nie powinna budzić wątpliwości. Zdaniem organu odwoławczego, w cyt. przepisie p.s.w. nie ma bowiem mowy o zaświadczeniu stwierdzającym, czy dane osoby korzystają z pomocy właściwego ośrodka, czy też nie - bardzo precyzyjnie określa się, że przedmiotem zaświadczenia ma być sytuacja dochodowa i majątkowa. W konsekwencji, według OKSS, przypadkami niezrealizowania wezwania będą więc zarówno zignorowanie wezwania i niedostarczenie żadnego dokumentu, jak i dostarczenie do organu postanowienia o odmowie wydania przedmiotowego zaświadczenia, czy też zaświadczenia, w którym ośrodek pomocy społecznej stwierdza, że nie zna sytuacji majątkowej i dochodowej studenta oraz jego rodziny (ponieważ osoby te nie korzystały i nie korzystają z pomocy ośrodka). Zdaniem organu odwoławczego, odmienna interpretacja tego przepisu przyjęta przez skarżącego, niezgodna jest z jego językową, jak i przede wszystkim funkcjonalną wykładnią.

W ocenie OKSS, systemowa, jak i funkcjonalna wykładnia art. 179 ust. 9 p.s.w. prowadzi do wniosku, że wyjaśnienia, o których mowa w ust. 9, mają dotyczyć sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i jego rodziny (ich sytuacji materialnej), a nie okoliczności niedostarczenia wezwania, o którym mowa w ust. 8 (za czym opowiada się skarżący student). To też, zdaniem OKSS, jasno wskazuje, że znaczenie pojęcia "trudnej sytuacji materialnej" nie wyczerpuje się w pojęciu "wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta".

Zdaniem organu odwoławczego, gdyby intencją ustawodawcy rzeczywiście było przyznanie każdemu studentowi prawa do otrzymania przez niego stypendium socjalnego zawsze, gdy dochód na osobę w rodzinie studenta (udokumentowany i obliczony zgodnie z przepisami p.s.w. i u.ś.r.) nie jest wyższy, niż ten ustalony przez uczelnię, organy przyznające stypendia nie otrzymałyby dodatkowego ustawowego uprawnienia do badania sytuacji dochodowej i majątkowej studenta. Według OKSS, skoro ustawodawca na mocy kolejnych zmian precyzował i rozszerzał te uprawnienia, z pewnością jego celem nie było stworzenie przepisu, zgodnie z którym właściwy organ poprzestaje w badaniu sytuacji materialnej studenta na wezwaniu go do złożenia wyjaśnień dotyczących li tylko kwestii niedostarczenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej. Zrozumiałe i uzasadnione jest zaś to, by organ wobec braku stosownego zaświadczenia - dążył do wszechstronnej analizy stanu faktycznego i ustalenia prawdy obiektywnej poprzez wezwanie studenta do złożenia wyjaśnień dotyczących jego sytuacji dochodowej i majątkowej.

Zdaniem OKSS, kluczową sprawą jest to, kiedy należy uznać, że student wezwany na podstawie art. 179 ust. 9 p.s.w., nie złożył wyjaśnień dotyczących jego i jego sytuacji dochodowej i majątkowej. Według organu odwoławczego, skoro więc wyjaśnienia mają dotyczyć sytuacji dochodowej i majątkowej, zaś ustawodawca wprowadził "sankcję" za ich niezłożenie (dając w ten sposób organom instrument do nieprzyznawania stypendium socjalnego osobom, które nie chcą przedstawić pełnego obrazu swojej sytuacji materialnej), to za niezłożenie wyjaśnień uznać trzeba przypadki, gdy student składa takie "wyjaśnienia", które uniemożliwiają organowi osiągnięcia jasności w odniesieniu do stanu faktycznego (zdaniem OKSS, szczególnym przypadkiem złożenia takich nic niewyjaśniających "wyjaśnień" jest odmowa złożenia jakichkolwiek wyjaśnień i wskazanie, że wszystkie istotne dla sprawy okoliczności wynikają z załączonych dokumentów).

Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie wyjaśniające w sprawach stypendium socjalnego nie może zawsze ograniczać się do środków dowodowych wymienionych expressis verbis w przepisach p.s.w. lub u.ś.r., albowiem takie działanie, ignorujące zasadę otwartego systemu dowodów w postępowaniu administracyjnym (zob. art. 75 § 1 k.p.a.), stałoby w sprzeczności z obowiązkiem organu polegającym na wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego (tak również: M. Ganczar, Uzasadnienie decyzji stypendialnej - problemy praktyczne, /w:/ Specyfika postępowań administracyjnych w sprawach z zakresu szkolnictwa wyższego i nauki, red. J.P. Tarno et al., Lublin 2016, s. 320). W tej sytuacji, zdaniem OKSS, o tym, czy w danym wypadku stan faktyczny został należycie wyjaśniony i czy student znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, musi każdorazowo - mając na względzie zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) - ocenić organ prowadzący postępowanie. W ustaleniu i wyjaśnieniu stanu faktycznego mają również pomóc przywołane już przepisy art. 179 ust. 8 i 9 p.s.w. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, w obliczu uzasadnionych wątpliwości, po przejściu procedury wyznaczonej przez art. 179 ust. 8 i ust. 9 p.s.w., zakończonej niezłożeniem przez studenta wyjaśnień, organ zobowiązany jest do wydania decyzji odmownej.

Przechodząc do kwestii możliwości nieuwzględniania dochodów rodziców studenta, organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 179 ust. 6 p.s.w., student może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez osoby, o których mowa w ust. 4 pkt 3.

Zdaniem organu odwoławczego, w świetle przywołanych przepisów, nie ulega wątpliwości, że skarżący student spełnił kryteria do ubiegania się o przyznanie stypendium bez wykazywania dochodów rodziców, zaś jego miesięczny dochód za rok 2016 obliczony zgodnie z zasadami p.s.w., i u.ś.r. wyniósł 0 złotych.

OKSS wskazała, że Komisja Stypendialna dla Studentów Instytutu [...], kierowana uzasadnionymi wątpliwościami w odniesieniu do takiego stanu sytuacji materialnej skarżącego studenta, wezwała go - na podstawie art. 179 ust. 8 p.s.w. - do dostarczenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o jego sytuacji majątkowej i dochodowej. W określonym wezwaniem terminie skarżący doręczył organowi pierwszej instancji zaświadczenie wystawione przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...], w którym stwierdzono, że skarżący nie figuruje w bazie danych Ośrodka, a jego sytuacja dochodowa nie jest znana pracownikom tego Ośrodka, ponieważ skarżący student nie korzystał i nie korzysta z pomocy społecznej.

W tym miejscu, organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 179 ust. 9 p.s.w., w sytuacji niedostarczenia przez studenta zaświadczenia o sytuacji dochodowej i majątkowej jego i jego rodziny, komisja może wezwać wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie pod rygorem wydania decyzji o nieprzyznaniu stypendium. OKSS stwierdziła, że Komisja Stypendialna dla Studentów Instytutu [...] nie wezwała jednak skarżącego studenta do złożenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie i wydała - na podstawie art. 179 ust. 9 p.s.w. - decyzję odmowną.

Mając na względzie powyższe, OKSS uznała, że skoro organ pierwszej instancji nie wezwał skarżącego studenta do złożenia wyjaśnień, to decyzja odmowna wydana na podstawie ww. przepisu była pozbawiona podstaw, co w konsekwencji spowodowało, że OKSS uchyliła sporną decyzję Komisji Stypendialnej.

W związku z powyższym, OKSS wskazała, że po zapoznaniu się z aktami sprawy, działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. i art. 179 ust. 9 p.s.w., w dniu 27 kwietnia 2018 r. wezwała skarżącego studenta do złożenia wyjaśnień. OKSS zauważyła, że w wezwaniu wskazała m.in., iż skoro minimum egzystencji obliczone za 2016 r. dla jednoosobowego gospodarstwa wynosi 555,02 złotych, to w oparciu o przedstawione dowody trzeba więc stwierdzić, że dochody wykazywane przez skarżącego nie wystarczają na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb. Jednocześnie, organ odwoławczy w wezwaniu wskazał, że skoro minimum egzystencji wynosi ok. 500 złotych, to nie jest możliwe prowadzenie gospodarstwa domowego bez żadnych dochodów. W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził, że sytuacja materialna skarżącego taka, jak ją ustalił na podstawie przedstawionych dokumentów - jest więc niewiarygodna. Ponadto, organ odwoławczy w wezwaniu wskazał, że wprawdzie skarżący stwierdził we wniosku o stypendium socjalne, iż nie dysponuje dochodami, jakie brane są pod uwagę do obliczenia dochodu na osobę w rodzinie zgodnie z zasadami określonymi w p.s.w. i u.ś.r., nie stwierdził jednak, że nie ma innych źródeł dochodu, czy też nie zgromadził takiego majątku, który pozwala mu na utrzymanie się mimo braku pracy. W konsekwencji, OKSS w wezwaniu wskazała, że na podstawie załączonych dokumentów nie można ustalić, czy skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie mu stypendium socjalnego. W związku z tym, OKSS zauważyła, że z uwagi na niedostarczenie zaświadczenia z Ośrodka Pomocy Społecznej o sytuacji majątkowej i dochodowej skarżącego, zwróciła się w przedmiotowym wezwaniu o złożenie przez skarżącego wyjaśnień odnośnie jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Jednocześnie, OKSS poinformowała skarżącego w treści wezwania, że przez sytuację majątkową rozumie się należące do skarżącego pieniądze, nieruchomości, znacznej wartości dzieła sztuki, itp., a więc wszystko, co składa się na jego majątek. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że skarżący winien też określić, jak kształtują się jego koszty życia. Z kolei, informując skarżącego, co należy rozumieć przez sytuację dochodową, OKSS wskazała w wezwaniu, że chodzi w tym przypadku o wszelkie - a więc również te nieobjęte przepisami u.ś.r. i p.s.w. - dochody, jakie skarżący osiągał od 1 stycznia 2016 r. i osiąga nadal.

OKSS zauważyła, że odpowiadając na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. skupił się na wykazaniu, że jedynym wyznacznikiem sytuacji materialnej studenta, w rozumieniu art. 179 ust. 1 p.s.w., ma być dla organu stypendialnego wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta, o której mowa w ust. 2, podnosząc, że jest to jedyna relewantna okoliczność dla ustalenia, czy powinien on otrzymać stypendium. Jednocześnie, skarżący zarzucić miał, iż OKSS błędnie przyjęła, że nie dostarczył zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o jego sytuacji dochodowej i majątkowej, w związku z czym wezwanie go do złożenia wyjaśnień było pozbawione podstaw. OKSS zauważyła ponadto, że odpowiadając na powyższe wezwanie, skarżący wskazał ogólnie, że posiada (zachowane z okresu przed podjęciem studiów) oszczędności, w jego ocenie skromne, z których uzyskuje niewielkie przychody (opodatkowane na zasadach art. 30a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych), dodając, że jego zdaniem, dochody z oszczędności żadną miarą nie wystarczają na nawet skromne utrzymanie.

Mając powyższe na względzie, Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] uznała, że nie budzi wątpliwości, iż zawartych w odpowiedzi na wezwanie uwag ogólnych dotyczących tego, że skarżący student posiada (skromne w jego ocenie) oszczędności, które nie wystarczają nawet na zachowanie realnej wartości zaoszczędzonych w poprzednich latach środków, nie można uznać za wyjaśnienia w przyjętym wcześniej znaczeniu, albowiem skarżący nie ustosunkował się do żądania OKSS w taki sposób, by ustalenie okoliczności, które mają być udowodnione i które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (czy znajduje się w trudnej sytuacji materialnej), okazało się możliwe. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie ujawnił źródeł i środków dowodowych w taki sposób, by umożliwiło to wykazanie istnienia lub nieistnienia tych okoliczności. Organ odwoławczy zauważył, że skarżący student w odpowiedzi na wezwanie polemizował przede wszystkim z dokonaną przez OKSS wykładnią przepisów p.s.w. oraz sposobem ich stosowania.

W konsekwencji, Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] uznała, że w związku z tym, iż po wezwaniu strony skarżącej do złożenia wyjaśnień odnośnie do jej sytuacji dochodowej i majątkowej skarżący nie spełnił żądania organu w wyznaczonym terminie, OKSS zobowiązana była - stosownie do art. 179 ust. 9 p.s.w. - do wydania decyzji odmawiającej przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2017/2018.

Na marginesie, organ odwoławczy zauważył, że o słuszności i zgodności z prawem wydawanej decyzji utwierdza go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1246/17, w którym sąd ten oddalił skargę skarżącego studenta na decyzję OKSS z roku akademickiego 2016/2017. Organ podniósł, iż przedmiotem skargi M.O. w przywołanej sprawie była wykładnia i zastosowanie tych samym przepisów p.s.w., które stanowią podstawę wydania niniejszej decyzji.

W piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący M.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...].

W petitum skargi skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie art. 179 ust. 1 w zw. z ust. 2 - 7 p.s.w. i § 22 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wpłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] (wprowadzony zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia v września 2011 r. - tekst jednolity opublikowany w "Monitorze Uniwersytetu [...]" z 2013 r., poz. 178 ze zm.) - przez błędną wykładnię,

a) co polegało na nietrafnym przyjęciu, że w postępowaniu o przyznanie stypendium socjalnego - na uczelniach wyższych w ogóle, a na Uniwersytecie [...] w szczególności - sytuacja materialna studenta powinna być oceniana podług dwóch, względnie niezależnych od siebie kryteriów:

(i) kryterium ścisłego,

- które odwołuje się do kategorii dochodu na osobę w rodzinie studenta i do ustalanego przez rektora progu dochodowego,

- które stosowane jest obligatoryjnie, bez różnicowania, do wszystkich wnioskodawców,

- a które opiera się na podstawie faktycznej - co do zasady ograniczonej w swym zakresie potrzebami wyliczenia miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta - stosownie do szczegółowych przepisów określających, czyje i jakie dochody uwzględnione są w takim wyliczeniu;

(ii) oraz kryterium uznaniowego,

- które polegałoby na czysto dyskrecjonalnej ocenie, czy sytuacja materialna i życiowa studenta, tak jak ją zdefiniuje, zobaczy i zrozumie organ stypendialny, wyda się organowi rzeczywiście trudna - na podobieństwo kryterium uznaniowego, jakie jest stosowane w postępowaniu o przyznanie zapomogi,

- które to kryterium organ stypendialny mógłby stosować fakultatywnie, tylko w stosunku do wybranych, na zasadzie własnego uznania, wnioskodawców,

- a które opierałoby się na poszerzonej podstawie faktycznej, dającej "pełny obraz sytuacji materialnej studenta" (przy czym ów "pełny obraz sytuacji" miałby się wyłonić albo z dostarczonego przez studenta zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej, albo z samodzielnie sporządzonych przez studenta i dostarczonych organowi zeznań); a obejmować miałby ów obraz, w szczególności – zestawienie cenniejszych składników rzeczowych studenckiego mienia, ruchomych i nieruchomych; pieniądze tudzież inne składniki finansowe studenckiego mienia; koszty życia; wszelkie przysporzenia faktycznie uzyskane, ale z woli ustawodawcy nieuznawane za dochód, itp.;

b) podczas gdy na Uniwersytecie [...] - zgodnie z poprawną wykładnią przepisów - w postępowaniu o przyznanie stypendium socjalnego sytuację materialną wnioskodawców należy oceniać bez różnicowania, podług jednolitego kryterium, którym jest miesięczny dochód na osobę w rodzinie studenta - ustalany stosownie do zapisów art. 179 ust.4 - 7 p.s.w. i § 22 - 25 wraz z załącznikiem nr 2 do cyt. Regulaminu, a następnie porównywany z progiem dochodowym, o którym mowa w art. 179 ust. 2 i 3 p.s.w.;

- natomiast zakres ustaleń faktycznych powinien być co do zasady taki sam dla wszystkich wnioskodawców (z zastrzeżeniem art. 179 ust. 8 p.s.w.), dostosowany do szczegółowych reguł ustalania miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta i powinien być zgodny z ustalonym przez Rektora (w załączniku nr I w zw. z § 19 ust. 2 i 3 Regulaminu) sposobem udokumentowania sytuacji materialnej studenta ubiegającego się o stypendium socjalne;

- co w konsekwencji oznacza, że zasady ustalania oraz oceny sytuacji materialnej studenta są zgoła odmienne w postępowaniu o przyznanie stypendium socjalnego w stosunku do zasad, jakim podlega ustalanie oraz ocena sytuacji materialnej studenta w postępowaniu o przyznanie zapomogi;

c) naruszenie prawa materialnego wskazane pod lit. a powyżej miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ:

(i) przyczyniło się wydatnie do błędów wykładni oraz subsumpcji art. 179 ust. 9 p.s.w. - skutkujących niezasadną odmową przyznania skarżącemu stypendium w trybie art. 179 ust. 9 zdanie drugie p.s.w.,

(ii) przyczyniło się wydatnie do tego, że sytuacja materialna skarżącego nie została oceniona i sklasyfikowana jako trudna, pomimo spełnienia warunku dochodowego, określonego w art. 179 ust. 2 - 7 p.s.w., a także w § 22-25 Regulaminu;

(iii) wynikowo przyczyniło się także do nieprzyznania skarżącemu stypendium socjalnego na zasadach art. 179 ust. 1 w zw. z ust. 2 -7 p.s.w. i w zw. z § 22 Regulaminu;

2) naruszenie art. 179 ust. 9 zdanie pierwsze p.s.w. - przez błędną wykładnię tego przepisu,

a) polegające na przyjęciu praeter legem szeregu nietrafnych założeń:

(i) że celem art. 179 ust. 9 zdanie pierwsze p.s.w. jest uzyskanie przez organ stypendialny uczelni bezpośrednio od studenta szczegółowych danych o jego sytuacji majątkowej i dochodowej w zakresie znacznie szerszym, niż to jest konieczne, dla ustalenia dochodu na osobę w rodzinie studenta, w rozumieniu art. 179 ust. 4 - 7 p.s.w., i niż to przewidują szczegółowe przepisy prawa zakładowego wydane przez rektora na podstawie delegacji z art. 186 ust. 1 p.s.w., określające sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta w postępowaniu o przyznanie stypendium socjalnego;

(ii) że przesłanką dla wezwania studenta do przedstawienia wyjaśnień w szczególnym trybie tego przepisu (art. I79 ust. 9 zdanie pierwsze p.s.w.) może być, w szczególności, dostarczenie przez studenta takiego zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej, które wskutek braku wiedzy po stronie ośrodka nie zawiera szczegółowych danych o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i jego rodziny;

(iii) że przedstawianie wyjaśnień powinno być w tym wypadku rozumiane jako "wyjawienie pełnego obrazu sytuacji", zwłaszcza w tych jej zakresach, co do których organ nie ma wiedzy;

(iv) że przedmiotem wyjaśnień, które student miałby przedłożyć w trybie 179 ust. 9 zdanie pierwsze p.s.w. (pod rygorem, określonym w zdaniu drugim, odmowy przyznania stypendium w razie niezłożenia wyjaśnień), powinna być sytuacja majątkowa i dochodowa studenta ze szczególnym uwzględnieniem tych jej aspektów i uwarunkowań, które z woli ustawodawcy nie są brane pod uwagę przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie studenta i których udokumentowania nie wymagają odnośne przepisy prawa zakładowego;

b) podczas gdy - zgodnie z poprawną wykładnią przepisu:

(i) jedynym ratio legis przepisu jest zobowiązanie studenta, który nie zastosował się do żądania o dostarczenie zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej, do przedstawienia swoich usprawiedliwień, motywów bądź powodów, dla których nie chciał bądź nie mógł zastosować się do tego żądania,

(ii) przesłanką konieczną zastosowania art. 179 ust. 9 zdanie pierwsze p.s.w. jest niezastosowanie się przez studenta do wezwania wystosowanego w trybie art. 179 ust. 8 p.s.w., i niedostarczenie zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej,

(iii) przez przedstawienie wyjaśnień należy w tym wypadku rozumieć "usprawiedliwienie, podanie motywów lub powodów",

(iv) natomiast przedmiotem wyjaśnień, przedkładanych w trybie art. 179 ust. 9 zdanie pierwsze p.s.w., powinno być tylko ewentualne niezastosowanie się przez studenta do żądania, o którym mowa w ust. 8. i niedostarczenie zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej;

c) wskazane naruszenie przepisu postępowania (tzn. art. I79 ust. 9 zdanie pierwsze p.s.w.) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ mogło się wydatnie przyczynić:

(i) do niewłaściwego zastosowania art. 179 ust. 9 zdanie drugie p.s.w. i następczego wydania odmownej decyzji w niniejszej sprawie,

(ii) do niezastosowania art. 179 ust. 1 w zw. z ust. 2 - 7 p.s.w. i § 22 ust. 1 Regulaminu oraz do nieprzyznawania skarżącemu stypendium socjalnego na podstawie prawidłowo i niespornie ustalonego miesięcznego dochodu na osobę w jego rodzinie;

3) naruszenie art. 179 ust. 9 zdanie drugie p.s.w. - przez niewłaściwe jego zastosowanie (do czego przyczynić się mogła błędna wykładnia pozostałych przepisów art. 179 p.s.w. i nieuwzględnienia § 19 ust. 2 - 3, § 22 - 25 wraz z załącznikami nr 1 i 2 do Regulaminu,

a) polegające na nieadekwatnym do faktów i zdarzeń uznaniu:

(i) iż pismem z dnia 27 kwietnia 2018 r. skarżący został zasadnie i należycie wezwany, w trybie art. 179 ust. 9 zdanie pierwsze p.s.w. - zgodnie z ratio legis i po zaistnieniu wystarczającej po temu przesłanki - do przedstawienia wyjaśnień w sensie, przedmiocie i zakresie, które są dopuszczalne w tym trybie (czyli, że ziściła się jakoby przesłanka konieczna do zastosowania art. 179 ust. 9 zdanie drugie p.s.w.);

(ii) oraz iż odpowiedź skarżącego z dnia 11 maja 2018 r., na gruncie art. 179 ust. 9 p.s.w., była równoważna odmowie wyjaśnień, ponieważ w odpowiedzi tej, zdaniem organu stypendialnego, skarżący nie przedstawił "pełnego obrazu swojej sytuacji materialnej" - w takim rozumieniu, zakresie i stopniu szczegółowości, jakiego oczekiwał organ (czyli, że ziściła się jakoby również przesłanka wystarczająca do odmowy przyznania stypendium);

b) podczas gdy - zgodnie z poprawną subsumpcją stanu faktycznego:

(i) po dostarczeniu organom stypendialnym Uniwersytetu [...] zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2017 r. wydanego przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] oraz pisma skarżącego z dnia [...] grudnia 2017 r. pt. Wyjaśnienia odnośnie dostarczanego zaświadczenia - wzywanie skarżącego do przedstawienia wyjaśnień, w trybie art. 179 ust. 9 zdanie pierwsze p.s.w., należy uznać za niezasadne i nieuprawnione ze względu na motyw, który ustawodawca miał na uwadze, wprowadzając do artykułu 179 ust. 9 p.s.w. (wyjaśnienie, dlaczego student nie dostarczył zaświadczenia),

(ii) przedmiot wskazany w wezwaniu z dnia [...] kwietnia 2018 r. (sytuacja majątkowa i dochodowa skarżącego) należy uznać za nieuprawniony z uwagi na ratio legis;

(iii) w swoim wezwaniu organ w istocie żądał wyjawienia tego, co nie było mu znane, a nie wyjaśnienia rzeczy, co do której wzywający ma wiedzę, ale wiedzę niejednoznaczna lub niejasną; to dodatkowy powód semantyczny, aby odrzucić tezę, iż w efekcie wezwania skarżącego pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. ziściła się jakoby przesłanka konieczna zastosowania art. 179 ust. 9 zdanie drugie p.s.w.,

(iv) niezależnie od kwestii podniesionych powyżej, tj. w podpunktach (i), (ii) oraz (iii), żądany zakres "wyjaśnień" nie mieścił się w granicach, o jakich mowa w art. 50 § 1 k.p.a., tzn. w granicach niezbędnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i rozpatrzenia wniosku o stypendium socjalne,

(v) pomimo zastrzeżeń co do trybu, przedmiotu i zakresu wezwania z dnia [...] kwietnia 2018 r., w swej odpowiedzi z dnia [...] maja 2018 r. skarżący wyjaśnił, z jakich zasobów utrzymuję się w okresie studiów (z oszczędności);

c) wskazane naruszenie prawa materialnego (tzn. naruszenie art. 179 ust. 9 zdanie drugie p.s.w.) miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało bezpośrednio odmową przyznania skarżącemu stypendium;

4) niezastosowanie art. 179 ust. 1 w zw. z ust. 2 - 7 p.s.w. i § 7 oraz § 22 - 25 Regulaminu – polegające na:

a) niezastosowaniu przepisów prawa materialnego, które to przepisy - wobec nieistnienia przesłanek negatywnych przyznania stypendium socjalnego - powinny być zastosowane w przedmiotowej sprawie, tzn. naruszenie prawa polegające na:

(i) zaniechaniu oceny sytuacji materialnej skarżącego i niesklasyfikowaniu jej jako trudnej lub nie, pomimo prawidłowego ustalenia miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącego, w rozumieniu art 179 ust.2 - 7 p.s.w.,

(ii) nieprzyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego na zasadach art. 179 ust. 1 w zw. z ust. 2 - 7 p.s.w. w zw. z § 22 Regulaminu;

b) wskazane naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, albowiem w efekcie tego naruszenia stypendium socjalne nie zostało przyznane skarżącemu, mimo spełnienia przez niego warunku dochodowego, określonego w art. 179 ust. 2 - 7 p.s.w. w zw. z § 22 - 25 Regulaminu,

- mimo, że odpowiednio zastosowany § 7 Regulaminu nie ograniczał prawa skarżącego do pobierania stypendium w odniesieniu do okresu od początku października 2017 r. do końca lutego 2018 r.;

5) naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i art. 50 § 1 k.p.a. i w zw. z odnośnymi przepisami o ochronie danych osobowych (którymi w dacie wezwania z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz w dacie wydania zaskarżanej decyzji z dnia [...] maja 2018 r. był art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - dalej także jako: "u.o.d.o.", a w dacie sporządzenia niniejszej skargi są art.5 ust. 1 lit. a - c i art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 - dalej jako: "r.o.d.o.") - polegające na:

a) wydaniu niekorzystnej dla skarżącego, jako strony postępowania, decyzji w faktycznym związku z niezastosowaniem się do nieuzasadnionego żądania organu stypendialnego Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.:

- o dostarczenie danych osobowych o sytuacji życiowej skarżącego, a w szczególności majątkowej oraz dochodowej,

- których zebranie, utrwalenie w piśmie, ani dalsze przetwarzanie przez organ stypendialny nie było konieczne dla rozpatrzenia wniosku skarżącego o przyznanie stypendium socjalnego,

- bądź których dostarczenie było zbędne, ponieważ powielałoby dane, którymi w dacie wezwania organ już dysponował, a ich poprawność ani ścisłość nie nastręczały jakichkolwiek wątpliwości,

- w następstwie zakwalifikowania skarżącego bez podstawy prawnej do grupy studentów, których sytuacja materialna miałaby być oceniana na odmiennych, uznaniowych zasadach niż sytuacja reszty zainteresowanych otrzymaniem stypendium socjalnego;

b) wskazane naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w następstwie niezastosowania się przez skarżącego do żądania z dnia [...] kwietnia 2018 r. (w tej mierze, w jakiej było ono nieuzasadnione) OKSS odmówiła skarżącemu przyznania świadczenia, o które wnioskował.

W związku z podniesionymi wyżej zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., a także o zobowiązanie organu, stosownie do art. 145a § 1 p.p.s.a., do wydania w terminie 14 dni od otrzymania akt sprawy decyzji o przyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego za okres od początku października 2017 r. (początek roku akademickiego 2017/18) do końca lutego 2018 r. (koniec miesiąca, w którym skarżący uzyskał zgodę na urlop dziekański) na podstawie niespornie ustalonego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącego - i stosownie do odpowiednio zastosowanego § 7 Regulaminu. Ponadto, skarżący wniósł o zasądzenie na nie jego rzecz od organu, który wydał zaskarżany akt, kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stosownie do art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w szczególności dotyczące wykładni i zastosowania art. 179 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, które to przepisy były podstawą odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego stypendium socjalnego. Jednocześnie, organ odwoławczy wskazał, że prawidłowość dokonanej przez OKSS wykładni i zasadność takiego stosowania powołanych przepisów potwierdził w swoich wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, czego przykładem są orzeczenia wydane w sprawach: sygn. akt II SA/Wa 1147/17, II SA/Wa 1464/17, II SA/Wa 1904/17, oraz II SA/Wa 1246/17, przy czym - jak zauważył organ odwoławczy - ostatni ze wskazanych wyroków zapadł w sprawie ze skargi M.O. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów [...] o nieprzyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M.O. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...], wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], nie dopuściła się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Zdaniem Sądu, uznać należy, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - OKSS w sposób prawidłowy wyjaśniła w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, dlaczego uznała, że w przypadku skarżącego nie zachodzi przesłanka do przyznania mu stypendium socjalnego na rok akademicki 2017/2018.

Sąd uznał jednocześnie, że Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...], uchylając sporną decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów Instytutu [...] z dnia [...] marca 2018 r. i orzekając o nieprzyznaniu skarżącemu wskazanego wyżej stypendium socjalnego - dokonała prawidłowych ustaleń w zakresie interpretacji przepisu art. 179 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Tym samym, Sąd uznał, że OKSS, wydając zaskarżoną decyzję o nieprzyznaniu skarżącemu wspomnianego stypendium socjalnego - nie dopuściła się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

W ocenie Sądu, nie można również zarzucić organowi odwoławczemu, że orzekając o nieprzyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego, pominął on w swych rozważaniach podstawowy cel oraz istotę rozwiązań prawnych dotyczących stypendiów studenckich zawartych w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Zdaniem Sądu, zarówno brak naruszenia powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, jak i właściwa ocena ustalonego stanu faktycznego, a w konsekwencji prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego zawierających rozwiązania dotyczące stypendiów studenckich zawarte w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowią o tym, iż OKSS, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2018 r., zasadnie stwierdziła brak podstaw do przyznania skarżącemu stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017.

Na wstępie, warto zauważyć, iż podstawą funkcjonowania systemu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów jest norma prawna zawarta w art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, który jednocześnie wskazuje cel przeznaczenia środków publicznych przewidzianych na pomoc materialną dla studentów, jakim jest zapewnienie powszechnego i równego dostępu do wykształcenia.

W tym celu tworzy się i wspiera systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów. Warunki udzielania pomocy określa ustawa. Powołany przepis nakazuje władzy publicznej zapewnić obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia w ramach poszczególnych szczebli nauczania, zaś instrumentem wspierającym urzeczywistnienie tego zadania jest, obok innych rozwiązań, pomoc finansowa dla uczniów i studentów w postaci systemu stypendialnego. Jednocześnie, Konstytucja RP pozostawia ustawodawcy szeroki margines swobody regulacyjnej w zakresie tworzenia i wspierania systemu indywidualnej pomocy finansowej dla studentów oraz nie precyzuje bliżej, jakie warunki udzielania tej pomocy powinny zostać określone w ustawie.

Zgodnie z art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, a zatem wszystkie świadczenia poza stypendium ministra, przyznaje się ze środków funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów, który jest obligatoryjnie tworzony przez uczelnie publiczne i niepubliczne na podstawie art. 103 p.s.w. Podstawowym źródłem zasilenia funduszu jest dotacja z budżetu państwa na zadania związane z bezzwrotną pomocą materialną dla studentów w zakresie określonym w art. 173 ust. 1 p.s.w. oraz dla doktorantów w zakresie określonym w art. 199 ust. 1 p.s.w.

Jedną z form pomocy materialnej jest stypendium socjalne, które zgodnie z art. 179 ust. 1 p.s.w., ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.

Rektor uczelni w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne (art. 179 ust. 2 p.s.w.).

Wysokość dochodu, o której mowa w ust. 2, nie może być niższa niż 1,30 kwoty, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.) oraz wyższa niż 1,30 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (art. 179 ust. 3 p.s.w.).

Zgodnie z art. 179 ust. 4 p.s.w., przy ustalaniu wysokości dochodu uprawniającego studenta do ubiegania się o stypendium socjalne uwzględnia się dochody osiągane przez: (1) studenta; (2) małżonka studenta, a także będące na utrzymaniu studenta lub jego małżonka dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek; (3) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta i będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek.

Na podstawie art. 179 ust. 6 p.s.w. student może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez osoby, o których mowa w ust. 4 pkt 3: (1) w przypadku gdy nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców i potwierdził ten fakt w złożonym oświadczeniu oraz spełnia jedną z następujących przesłanek: (a) ukończył 26. rok życia, (b) pozostaje w związku małżeńskim, (c) ma na utrzymaniu dzieci, o których mowa w ust. 4 pkt 2, (d) osiągnął pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej, lub (2) jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: (a) posiadał stałe źródło dochodów w ostatnim roku podatkowym, (b) posiada stałe źródło dochodów w roku bieżącym, (c) jego miesięczny dochód w okresach, o których mowa w lit. a i b, jest wyższy lub równy 1,15 sumy kwoty określonej w art. 5 ust. 1 i kwoty określonej w art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, (d) nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców i potwierdził ten fakt w złożonym oświadczeniu.

Stosownie do art. 179 ust. 8 p.s.w., w uzasadnionych przypadkach rektor, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej albo komisja stypendialna lub odwoławcza komisja stypendialna, o których mowa w art. 175 ust. 4 i art. 176 ust. 3, mogą zażądać doręczenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i rodziny studenta i uwzględnić tę sytuację przy ocenie spełnienia przez studenta kryterium, o którym mowa w ust. 1.

Natomiast, zgodnie z art. 179 ust. 9 p.s.w., w przypadku niedostarczenia przez studenta zaświadczenia, o którym mowa w ust. 8, rektor, kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej albo komisja stypendialna lub odwoławcza komisja stypendialna, może wezwać studenta do przedstawienia wyjaśnień. Niezłożenie wyjaśnień w wyznaczonym terminie skutkuje odmową przyznania stypendium socjalnego.

W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący M.O. złożył do Komisji Stypendialnej dla Studentów Instytutu [...] wniosek o przyznanie stypendium socjalnego bez wykazywania dochodów osiąganych przez osoby, o których mowa w art. 179 ust. 4 pkt 3, ze względu na okoliczność, że ukończył 26 rok życia oraz nie prowadzi z żadnym z rodziców wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący oświadczył jednocześnie, że ze względu na nieposiadanie dochodu, w rozumieniu art. 179 ust. 4 i 5 p.s.w., znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Do wniosku skarżący załączył oświadczenie o nieuzyskaniu w 2016 r. dochodów niepodlegających opodatkowaniu oraz zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezłożeniu zeznania podatkowego za 2016 r.

W tym miejscu, odnosząc się argumentacji skargi, wskazać należy, że przyznanie stypendium socjalnego przez właściwy organ uczelni jest uzależnione od spełnienia podstawowego warunku, określonego w art. 179 ust. 1 p.s.w., w postaci "trudnej sytuacji materialnej". Jest to pojęcie niedookreślone, ocenne, a jego doprecyzowanie jest zadaniem uczelni, bowiem stosownie do art. 179 ust. 2 cyt. ustawy, rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne (próg dochodu). Co do zasady więc osoby, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza określonego progu, mają zagwarantowane prawo do stypendium socjalnego. Jeżeli jednak, z jakichkolwiek względów właściwe organy powezmą wątpliwości co do zasadności przyznania studentowi stypendium socjalnego ze środków budżetowych, mogą skorzystać z uprawnienia, o którym mowa w art. 179 ust. 8 p.s.w. Wprowadzając do omawianej ustawy ww. przepis z dniem 1 października 2014 r. (ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym - Dz. U. z 2014 r., poz. 1198), ustawodawca powierzył uczelniom nowe narzędzie służące ustaleniu rzeczywistej sytuacji materialnej studenta w przypadku wątpliwości co do tego stanu rzeczy. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że w przypadku złożenia oświadczenia o nieuzyskaniu w 2016 r. dochodów niepodlegających opodatkowaniu oraz zaświadczenia z urzędu skarbowego o niezłożeniu zeznania podatkowego za 2016 r., powinien on otrzymać wnioskowane stypendium socjalne, bowiem jedynym kryterium oceny "trudnej sytuacji materialnej" jest wysokość dochodu ustalona przez Rektora Uczelni na zasadzie art. 179 ust. 2 i 3 p.s.w.

Podkreślić należy, że stosownie do art. 7 k.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 p.s.w., właściwy organ uczelni przyznający stypendium socjalne ma obowiązek podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dążąc do ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej studenta ubiegającego się o stypendium socjalne, organ może zażądać doręczenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i rodziny studenta i uwzględnić tę sytuację przy ocenie spełnienia przez studenta kryterium "trudnej sytuacji materialnej". Takie zaświadczenie - zawierające informacje o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta - stanowi element materiału dowodowego w postępowaniu prowadzonym przez organ uczelni i podlega swobodnej jego ocenie - stosownie do art. 80 k.p.a.

W niniejszej sprawie Komisja Stypendialna dla Studentów Instytutu [...], jako organ pierwszej instancji, powzięła wątpliwości do co sytuacji materialnej skarżącego i korzystając z uprawnienia, o którym mowa w art. 179 ust. 8 p.s.w., wezwała go do złożenia zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] w przesłanym do organu przy piśmie skarżącego z dnia [...] grudnia 2017 r. zaświadczeniu - wskazał, że skarżący nie figuruje w bazie danych Ośrodka, zaś sytuacja dochodowa skarżącego nie jest znana pracownikom tego Ośrodka, albowiem skarżący nie korzystał i nie korzysta z pomocy społecznej.

W tej sytuacji, uznać należy zatem, że przedmiotowe zaświadczenie nie przedstawiało żadnych informacji na temat sytuacji dochodowej i majątkowej skarżącego.

W konsekwencji, w ocenie Sądu, Komisja Stypendialna dla Studentów Instytutu [...] zasadnie uznała, że w istocie skarżący nie dostarczył zaświadczenia, w rozumieniu art. 179 ust. 8 p.s.w., które można byłoby uwzględnić w rozpatrywanej sprawie przy ocenie kryterium trudnej sytuacji materialnej.

W tym stanie rzeczy, organ pierwszej instancji miał wszelkie podstawy do tego, aby - na zasadzie art. 179 ust. 9 p.s.w. - wezwać skarżącego do przedstawienia wyjaśnień w zakreślonym terminie.

Niemniej, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, Komisja Stypendialna dla Studentów Instytutu [...] nie wezwała jednak skarżącego studenta do złożenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie, a mimo to wydała - na podstawie art. 179 ust. 9 p.s.w. - decyzję odmowną.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że skoro organ pierwszej instancji nie wezwał skarżącego studenta do złożenia powyższych wyjaśnień, Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...] zasadnie zarzuciła w zaskarżonej decyzji, iż sporna decyzja odmowna, wydana przez organ pierwszej instancji, na podstawie art. 179 ust. 9 p.s.w., była pozbawiona podstaw, co w konsekwencji oznacza, że OKSS słusznie uchyliła sporną decyzję Komisji Stypendialnej z dnia [...] marca 2018 r.

W związku z powyższym, stwierdzić należy, że po zapoznaniu się z aktami sprawy, OKSS - powołując się na przepisy art. 50 § 1 k.p.a. i art. 179 ust. 9 p.s.w., zasadnie wystąpiła - w ramach prowadzonego postepowania odwoławczego - z pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r., w którym wezwała skarżącego studenta do złożenia stosownych wyjaśnień odnośnie jego sytuacji majątkowej i dochodowej - uznając, że w świetle dotychczas przedstawionych przez skarżącego dokumentów - jest ona niewiarygodna.

W ocenie Sądu, przyjąć należy, że skarżący - pomimo wezwania - nie udzielił jednak dostatecznych wyjaśnień, które pozwoliłyby organowi odwoławczemu na ocenę jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Zauważyć trzeba bowiem, iż skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. wyjaśnił jedynie bardzo ogólnie, że ma - zachowane z okresu przed podjęciem studiów, oszczędności - w jego ocenie skromne - i uzyskuje z tego tytułu niewielkie przychody, przede wszystkim odsetkowe, które jednak, jak zauważył skarżący, przy obecnym poziomie inflacji oraz oprocentowania depozytów, nie wystarczają nawet na zachowanie realnej wartości zaoszczędzonych w latach ubiegłych środków i skromne utrzymanie. Jednocześnie, skarżący wyraził stanowisko, że jedynym wyznacznikiem sytuacji materialnej studenta, w rozumieniu art. 179 ust. 1 p.s.w., może być dla organu stypendialnego wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta, o której mowa w ust. 2, podnosząc, że jest to jedyna relewantna okoliczność dla ustalenia, czy powinien on otrzymać wnioskowane stypendium. Ponadto, skarżący w swych wyjaśnieniach zarzucił, iż OKSS błędnie przyjęła, że nie dostarczył on zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o jego sytuacji dochodowej i majątkowej, co w konsekwencji - jego zdaniem - świadczy o tym, iż wezwanie go do złożenia dodatkowych wyjaśnień było pozbawione podstaw.

W konsekwencji, Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że w okolicznościach niniejszej sprawy niedostarczenie przez skarżącego zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej, a następnie udzielenie niedostatecznych wyjaśnień w tym zakresie, skutkowało podstawą do wydania decyzji odmawiającej przyznania stypendium socjalnego.

Nie ulega wątpliwości, że uregulowania zawarte w art. 179 ust. 8 i 9 p.s.w. mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Oznacza to, że wystąpienie okoliczności przewidzianych powołanymi przepisami obliguje właściwy organ do wydania decyzji o odmowie przyznania stypendium socjalnego.

Sąd uznał, że przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2018 r. funkcjonalna i systemowa wykładnia art. 179 ust. 1 w zw. art. 179 ust. 8 i 9 p.s.w. oraz w związku z art. 183 ust. 1 p.s.w., zasadnie doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że otrzymanie przez studenta stypendium socjalnego uwarunkowane jest łącznym spełnieniem dwóch kryteriów: znajdowanie się przez studenta w trudnej sytuacji materialnej i posiadanie dochodu na osobę w rodzinie nie wyższego niż ten ustalony przez rektora. W konsekwencji, OKSS prawidłowo wskazała, że - co do zasady - znajdowanie się przez studenta w trudnej sytuacji materialnej uznaje się za udowodnione, gdy odpowiednio udokumentowany i obliczony zgodnie z przepisami p.s.w. i ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dochód na osobę w rodzinie nie przekracza wysokości ustalonej przez rektora, a stan faktyczny - co kluczowe w sprawie - nie budzi wątpliwości organu przyznającego wspomniane świadczenie.

OKSS prawidłowo stwierdziła, że ustawodawca wprowadzając przepis art. 179 ust. 8 p.s.w., dał organom przyznającym stypendia socjalne możliwość żądania (w uzasadnionych przypadkach) od studenta dostarczenia zaświadczenia o sytuacji dochodowej i majątkowej studenta i jego rodziny. Jednocześnie, OKSS - powołując się na art. 179 ust. 9 p.s.w. - w sposób zasadny wskazała, że jeśli student nie dostarczy zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o sytuacji dochodowej i majątkowej jego i jego rodziny, komisja możne wezwać go do złożenia wyjaśnień, a gdy nie nastąpi to w wyznaczonym terminie, komisja zobowiązana jest do wydania decyzji negatywnej.

Sąd zgodził się również ze stanowiskiem OKSS, iż przypadkami niezrealizowania wspomnianego wyżej wezwania o dostarczenie zaświadczenia będą nie tylko sytuacje, w których wezwany student całkowicie zignoruje owo wezwanie i nie dostarczy żadnego dokumentu, ale także sytuacje, w których student dostarczy do organu postanowienie o odmowie wydania przedmiotowego zaświadczenia, czy też - jak w niniejszej sprawie - dostarczy zaświadczenie, w którym ośrodek pomocy społecznej stwierdzi, że nie zna sytuacji majątkowej i dochodowej studenta oraz jego rodziny z uwagi na fakt, iż osoby te nie korzystały i nie korzystają z pomocy ośrodka. W ocenie Sądu, uznać należy bowiem, że odmienna interpretacja przepisu art. 179 ust. 8 p.s.w., niezgodna jest z jego językową, jak i przede wszystkim funkcjonalną wykładnią.

W świetle powyższych rozważań, uznać należy, że zarzuty i argumenty podniesione w skardze nie mogą odnieść zamierzonego skutku, albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zarówno powołanych przez skarżącego przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał bowiem, że organy odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, dokonał prawidłowej wykładni normy prawnej wyrażonej w przepisach art. 179 ust. 8 i ust. 9 p.s.w.

Odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez OKSS przepisów o ochronie danych osobowych, wskazać należy jedynie, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu nie jest ochrona, czy też przetwarzanie danych osobowych skarżącego przez organ stypendialny, albowiem w istocie kluczowe w sprawie pozostaje jednak to, że skarżący nie udzielił organowi odwoławczemu takich wyjaśnień na temat swojej sytuacji materialnej, które byłyby adekwatne do dokonania przez ten organ rzetelnej oceny jego sytuacji materialnej.

W tej sytuacji, Sąd uznał, że Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu [...], uchylając sporną decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów Instytutu [...] z dnia [...] marca 2018 r. i orzekając o nieprzyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego na rok akademicki 2017/2018, nie dopuściła się - mogącego mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 p.s.w.

Jednocześnie, Sąd stwierdził, iż OKSS dokonała prawidłowych ustaleń w zakresie analizy przesłanek zastosowania w szczególności przepisów art. 179 ust. 8 i ust. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, działając w sposób zgodny zarówno z zasadą praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak i zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa i stosowanego przez nie prawa, o której mowa w art. 8 k.p.a.

Organ odwoławczy wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanych wyżej przepisów art. 179 ust. 8 i 9 p.s.w. - brak było podstaw do przyznania wnioskowanego stypendium.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.