Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 641/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 173, art. 21 ust. 3, art. 174 pkt 2, art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska(spr.) Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1220/14 w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia 28 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od T. O. na rzecz Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1220/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 lipca 2014 r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, oddalił skargę.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W dniu 16 maja 2013 r, do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynął wniosek T. O. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2013 r. w tym przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w wariantach:

2.2 Uprawy rolnicze ( w okresie przestawiania);

2.4 Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania );

2.10 Uprawy sadownicze i jagodowe ( w okresie przestawiania );

W dniu 29 sierpnia 2013 r. do biura ARiMR wpłynęło pismo rolnika, w którym poinformował organ o wystąpieniu szkód łowieckich na działkach z uprawą jabłoni domowej i wystąpieniu do Koła Łowieckiego o oszacowanie strat.

W dniu 19 września 2013 r. w gospodarstwie rolnika przeprowadzono kontrolę w związku z realizowanym Programem rolnośrodowiskowym.

Z powyższej kontroli został sporządzony raport wraz z dokumentacją fotograficzną. Rolnik podpisał ww. raport w dniu kontroli. Pismami z dnia 25 września 2013 r. i 10 listopada 2013 r. rolnik wniósł zastrzeżenia do kontroli i podał, że kwestionuje zapisy raportu, m.in. z uwagi na sposób przeprowadzenia kontroli. Pismami z dnia 17 października 2013 r. i 27 listopada 2013 r., organ poinformował rolnika, że zastrzeżenia jego nie zostały uwzględnione z uwagi na wniesienie ich po podpisaniu ww. raportu. Pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. rolnik wniósł o przesłuchanie pracowników ARiMR, którzy dokonali kontroli w jego gospodarstwie w dniu 19 września 2013 r. na okoliczność sposobu dokonania tej kontroli i zawartych w raporcie jej ustaleń. Poza powyższą kontrolą w gospodarstwie rolnika w dniu 28 listopada 2013 r. przeprowadzono kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności weryfikującą realizację działań naprawczych z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w 2012 r. w obszarze przestrzegania norm minimalnych dobrej kultury rolnej. Na działce G stwierdzono, że na obszarze 0,39 ha rolnik nie przeprowadził wymaganego koszenia i usunięcia okrywy roślinnej w terminie do dnia 31 lipca 2013 r., co skutkowało zastosowaniem kodu N.04.1 i przypisaniem określonych punktów z uwagi na stwierdzone naruszenie.

Postanowieniem z 25 lutego 2014r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR oddalił wniosek dowodowy rolnika o przesłuchania pracowników organu, którzy dokonali kontroli w dniu 19 września 2013 r., a decyzją z dnia 27 lutego 2014 r. przyznał T. O. płatność rolnośrodowiskową za 2013 r. w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie 6.507,38 zł.

W uzasadnieniu stanowiska wskazano, że ustalenia kontroli na miejscu stwierdziły nieprawidłowości w stopniu uzasadniającym nieuwzględnienie uprawy sadowniczej w płatności za wariat 2.10, a ponadto obniżenie płatności za pozostałe warianty o 20% i 9 %.

Organ przedstawił sposób wyliczenia tej płatności, sankcje i potrącenia.

Odnośnie wariantu 2.10-uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawienia), organ wskazał, że dla zadeklarowanych działek C, D i E zastosowano kody E 6, E2, E7, gdyż rolnik nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną oraz nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań i rolnik nie utrzymywał minimalnej obsady drzew. Ww. działkom przyznano także kod DR 52.

Przywołano treść § 50 ust. 1 i ust. 3 oraz § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Wskazano, że w przypadku stwierdzenia nieutrzymywania minimalnej obsady drzew lub krzewów (granica błędu 5% wymaganej obsady) w zakresie wariantu 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) płatność rolnośrodowiskowa podlega zmniejszeniu w odniesieniu do działki rolnej, na której stwierdzono dane uchybienia w wysokości 100% płatności.

Wobec stwierdzenia, że materiał szkółkarski na ww. działkach nie spełniał określonych ww. wymagań, odmówiono przyznania płatności na 2013 r. w zakresie wariantu 2.10 dla tych działek. Odnośnie zaświadczenia wydanego przez jednostkę certyfikacyjną, organ stwierdził, że zostało ono wydane w innym celu.

T. O. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym stwierdził, że organ prowadził postępowanie w sposób nieprawidłowy nie podejmując czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, tym samym naruszając art. 11 Kpa.

W uzupełnieniu odwołania rolnik podał, że na terenie jego gospodarstwa występuje roślina chroniona przez co podjął on odpowiednie działania w celu jej ochrony. Ponadto, z uwagi na nieregularny przebieg granic pomiędzy działkami F i H precyzyjne ich wyznaczenie bez specjalistycznego sprzętu, którego rolnik nie posiada, mógł on popełnić błąd w ich zaznaczeniu na szkicu we wniosku. Wskazał, że zgłaszał Agencji szkody w obsadzie jabłoni spowodowane przez dzikie zwierzęta. Stosowny protokół został sporządzony przez koło łowieckie, lecz straty zostały mu zrekompensowane jedynie w części. Podtrzymał swoje zastrzeżenia wobec pracy inspektorów terenowych w czasie kontroli. Przedłożył pismo Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Szczecinie i sprawozdanie eksperta przyrodniczego z weryfikacji występowania storczyków.

Organ odwoławczy decyzją z dnia 28 lipca 2014r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że zasadnicze znaczenie dla przyznania przedmiotowej płatności miały przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w tym § 50.

Dyrektor Oddziału podkreślił, że przedmiotowa płatność przyznawana jest na podstawie § 9 ust. 2 pkt 3 lit.a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r. do upraw sadowniczych wymienionych w zał. nr 4, które muszą spełniać określone warunki zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego. Jedynie łączne spełnienie przez rolnika ww. przesłanek stanowi podstawę przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Załącznik nr 3 do rolnośrodowiskowego rozporządzenia zawiera określone warunki dla wariantu 2.10. Wysokość zmniejszeń określa zał. nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zdaniem organu odwoławczego, rolnik nie zachował należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin, nie prowadził produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, nie zachował minimalnej obsady drzew. Odnośnie zapisów w rejestrze działań agrotechnicznych dot. uzupełnienia obsady drzew na działce C, organ odwoławczy podał, że nie stanowiło to przyczyny dla której możliwe byłoby przyznanie płatności dla tej działki. Odnośnie faktu zgłoszenia przez rolnika wystąpienia szkód łowieckich, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), strona winna przedłożyć dowody na okoliczność wystąpienia tych okoliczności, czego w tym postępowaniu rolnik nie uczynił.

Wg organu II instancji zgłoszona szkoda przez rolnika jest kategorią siły wyższej, która może być przez Agencję rozważana w ramach odrębnego postępowania o zwrot nienależnych lub nadmiernie pobranych płatności. Jednakże fakt wystąpienia szkód łowieckich nie stanowi przesłanki do przyznania ww. płatności.

Odnośnie działki G, zdaniem Dyrektora Oddziału ze zdjęć i szkicu pomiarowego, wynika, że jej część nie była koszona przez cały jeden sezon wegetacyjny.

Co do twierdzeń rolnika, o występowaniu na terenie działki G rośliny chronionej - storczyka, organ odwoławczy przyjął, że o takiej okoliczności rolnik winien zawiadomić na piśmie Kierownika Biura wraz ze złożeniem odpowiednich dokumentów.

Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo dokonane zostało zatem zmniejszenie tej płatności, a stopień jego zmniejszenia przyjęty na 9% zasadnie ustalono z uwagi na fakt wykrycia tego naruszenia (N.04.1) po raz drugi w gospodarstwie rolnika (poprzednia kontrola dotyczyła 2012 r.).

Organ II instancji nie podzielił zastrzeżeń rolnika co do sposobu kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie w zakresie sposobu obliczenia drzew, ustosunkował się również do odmowy przeprowadzenia żądanego przez rolnika dowodu.

Organ wskazał też powody zmniejszenia przedmiotowej płatności o 20% ze względu na zmniejszenia łącznej powierzchni użytków zielonych w gospodarstwie, do utrzymania których na dotychczasowym poziomie zobowiązał się rolnik i przywołał na ich uzasadnienie stosowne przepisy.

T. O. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wnosząc o jej uchylenie oraz o zwrot poniesionych kosztów postępowania, zarzucił naruszenie art. 80, art. 7, 8, 9, 11, 107 § 3 kpa. Zdaniem rolnika, postępowanie administracyjne nie było prowadzone poprawnie.

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału ARiMR w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację, zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że w gospodarstwie rolnika przeprowadzono kontrolę w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego, której ustalenia miały wpływ na przyznanie płatności. Kontrola odbyła się na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U z 2013 r., poz. 173 ze zm.). Sporządzony w jej wyniku raport z czynności kontrolnych jest - co do zasady - dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i jako dokument urzędowy, może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Zdaniem Sądu orzekającego, rolnikowi służy prawo do złożenia zastrzeżeń w terminie 14 dni również gdy był obecny w trakcie kontroli podpisał raport — co oznacza jego doręczenie. To, że rolnik może wnieść zastrzeżenia w bezpośrednio po jej zakończeniu, nie zamyka mu drogi do ich wniesienia w terminie 14 dni.

Zdaniem Sądu orzekającego, prawo skarżącego do czynnego udziału w sprawie było należycie chronione. Organ postąpił też prawidłowo, oddalając wniosek o przesłuchanie kontrolerów na okoliczność sposobu przeprowadzenia kontroli. Sąd I instancji wskazał, że dane wynikające z raportu kontroli zostały poparte zdjęciami, które stanowią załącznik do tego raportu. Stan upraw na przedmiotowych działkach jest na nim dobrze widoczny.

Powołując przepisy § 1 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211 ze zm.)

Sąd I instancji wskazał, że w sprawie bezsporne jest niewykoszenie części działki G przez rolnika, a odnosząc się do wskazanej przez rolnika przyczyny tego stanu (ochrony storczyka ) Sąd I instancji zgodził się z organem, że okoliczność taka winna być zgłoszona Agencji niezwłocznie po jej wykryciu, gdyż miała ona wpływ na przyznanie płatności.

Odnośnie faktu zgłoszenia przez rolnika wystąpienia szkód łowieckich, Sąd podzielił pogląd organu, że zgłoszona szkoda jest kategorią siły wyższej, która może być przez Agencję rozważana w ramach odrębnego postępowania o zwrot nienależnych lub nadmiernie pobranych płatności.

Ponadto, jego zdaniem organy ustosunkowały się do dokumentów pochodzących z jednostki certyfikującej, wskazując na inny zakres jej działania od organów Agencji.

Wg Sądu I instancji organy administracyjne działały prawidłowo i nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani procesowego, zebrały materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wywiodły z niego logiczne wnioski.

Skargą kasacyjną wniesioną przez T. O., skarżący domagał się uchylenia w całości wyroku oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 KPA, przez błędną ich wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego z pominięciem mającej istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności, że wadliwy sposób przeprowadzenia czynności kontrolnych oraz wadliwa weryfikacja raportu z czynności kontrolnych pozbawiają ten dowód wartości dowodowej oraz sprawiają, że nie może on decydować o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, za czym przemawiają następujące powody:

- podczas kontroli dokonano wadliwego ustalenia liczby drzew nie spełniających wymogów dotyczących kwalifikowanego materiału szkółkarskiego określonego w załączniku nr 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego, polegające na wadliwym pomiarze wysokości drzewek owocowych, których wysokość nie była określana od szyjki korzeniowej tylko od powierzchni ziemi,

- odmowy mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej, która uznała, iż skarżący dochował wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznej, w sytuacji gdy zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym z 2009 r., wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

2) przepisu art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji uzasadnienia, które nie zawiera kompletnego wyjaśnienia podstaw prawnych przyjętego rozstrzygnięcia, a w szczególności wyjaśnienia przez Sąd I instancji dlaczego uznał, za prawidłowe stanowisko organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące odmowy mocy dowodowej certyfikatowi wydanemu przez Jednostkę Certyfikującą, Sąd nie dokonał prawidłowości przeprowadzonej kontroli w kontekście podnoszonego przez skarżącego stanowiska o niemożliwości przeprowadzenia prawidłowej kontroli gospodarstwa w tak krótkim okresie.

3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 i § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b w związku z treścią załącznika nr 3 i 7 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym), polegającym na ich błędnej wykładni przejawiającej się w uznaniu przez Sąd I instancji, że z treści wskazanych przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego wymóg utrzymania minimalnej obsady w danym roku oznacza, że prawidłowe uzupełnianie uszkodzonych sadzonek w danym roku zgodnie z terminami agrotechnicznym oznacza brak utrzymania minimalnej obsady, gdy w rzeczywistości przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego wskazują, że obowiązkiem producenta rolnego jest utrzymanie obsady co oznacza, że w roku w którym wykryte zostały ubytki w ilości sadzonek dla spełnienia wymogu utrzymania obsady wystarczające jest postępowanie zgodnie z zasadami agrotechnicznymi, w zakresie uzupełnienia obsady.

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Natomiast pismem z 3 lutego 2016r. przesłał do NSA wniosek skarżącego z dnia 14 grudnia 2015r. o wznowienie postępowania administracyjnego oraz postanowienie Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2016r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z 28 lipca 2014r. w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Na rozprawie przed NSA profesjonalny pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przystąpienie do merytorycznej oceny przedmiotowego środka odwoławczego było możliwe wobec tego, iż spełniał on wymagania formalne określone w art. 175 § 1 p.p.s.a., art. 176 p.p.s.a. i art. 177 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała.

Stosownie do treści art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a.

W sprawie, w której skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego oraz na naruszeniu przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bowiem dopiero wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez sąd I instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów prawa materialnego.

W sprawie niniejszej oparcie skargi kasacyjnej na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuca naruszenie przepisów postępowania art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.

Podniesione uchybienia proceduralne w istocie sprowadzają się do nieprawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z powodu oparcia się na wadliwie przeprowadzonych czynnościach kontrolnych w dniu 19 września 2013r. oraz wadliwej weryfikacji raportu z czynności kontrolnych. Skarżący zarzuca, że dowód z raportu kontroli, nie może decydować o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej bowiem podczas kontroli, która ,jego zdaniem, nie mogła zostać prawidłowo przeprowadzona w gospodarstwie w krótkim czasie - jednego dnia, dokonano wadliwego ustalenia liczby drzew nie spełniających wymogów dotyczących kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, polegające na wadliwym pomiarze wysokości drzewek owocowych. Ponadto zarzucono odmowę przyjęcia mocy dowodowej wykazowi Jednostki certyfikującej, która uznała, że skarżący dochował wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznego.

Takie działanie autor skargi kasacyjnej uznał za niezgodne z zasadami dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania materiału w sposób wyczerpujący i dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Ustosunkowując się do tak sformułowanego zarzutu należy w pierwszej kolejności zauważyć, że zakres niezbędnych ustaleń w sprawie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007- 2013. wyznaczają przepisy prawa materialnego wymienione w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie należało stosować ustawę z dnia 7 marca 2007 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) i wydane na jej podstawie - art. 29 ust. 1 pkt 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007 – 2013 (Dz.U z 2013 poz. 361 ze zm.), zaś na podstawie § 50 tego aktu, przepisy § 2, § 9 ust 2 i § 27 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007 – 2013 (PRŚ 2009) ( Dz. U z 2009 nr 33 poz. 262 ze zm. ) wraz załącznikami nr 3 i nr 7.

Przechodząc do analizy zgłoszonych zarzutów należy podkreślić, że w dniu 19 września 2013 r. została przeprowadzona kontrola w gospodarstwie skarżącego, którego o zamiarze jej przeprowadzenia poinformowano telefonicznie 16 września 2013r. Inspektorzy Terenowi Biura Kontroli na Miejscu Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdzili, w zakresie kontroli realizacji wariantu 2.10 ( uprawy sadownicze i jagodowe w okresie przestawiania) na działkach rolnych zagospodarowanych uprawą jabłoni, iż część sadzonek nie spełnia warunków określonych w § 9 ust 2 pkt 3 rozporządzenia PRS 2009, a całe działki rolne wymogu, o którym mowa w załączniku nr 3 do w.w. rozporządzenia dotyczącego utrzymywania minimalnej obsady drzew. Wskazane ilości, jako minimalna obsada drzew, która winna znajdować się na działkach ustalona została w ilości 125 sztuk / ha powierzchni określonej w załączniku nr 3 rozporządzenia PRS 2009, z uwzględnieniem granicy błędu 5 % wymaganej obsady określonej w załączniku nr 7. Łączne ilości drzewek jabłoniowych stwierdzone w czasie kontroli (z uwzględnieniem niekwalifikowanych jabłonek) okazały się niewystarczające dla spełnienia minimalnej obsady na poszczególnych działkach rolnych. Jednocześnie wskazano, że część z nich, obejmująca drzewka suche (martwe) nie wykazujące cech żywotności i dalszego rozwoju stanowiły największą część składową spośród drzewek istniejących na plantacji. Ponadto w liczbie stwierdzonych drzewek ustalono, iż część z nich nie spełniała wymagań dotyczących wysokości (80 cm) i średnicy pnia ( 8 mm).

Powyższe, w ocenie organu, czyniło z racji niezachowania wymogu dla realizacji wariantu 2.10, brak możliwości przyznania wsparcia do uprawy sadowniczej. Z wykonanej kontroli sporządzono raport o nr [...], do którego dołączono szkice działek rolnych oraz dokumentację fotograficzną. Skarżący zgodził się w z wynikami kontroli i podpisał raport w dniu jego sporządzenia. Następnie w terminie złożył zastrzeżenia co do sposobu przeprowadzenia kontroli ( z samochodu i znacznej odległości od drzewek przy trudnych warunkach pogodowych), które nie zostały rozpatrzone przez Biuro Kontroli na Miejscu. W oczach ARiMRu nie znalazł też uznania wniosek dowodowy strony z 9 grudnia 2013r. o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków pracowników dokonujących kontroli metodą inspekcji terenowej w gospodarstwie strony.

W tym stanie sprawy, należy zaakceptować stanowisko Sądu I instancji, iż organ nie popełnił nieprawidłowości w swoim działaniu.

Wskazać w tym miejscu należy, że na okoliczność ustalenia czy producenci spełniają warunki do przyznania wnioskowanej pomocy ustawodawca przewidział kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, stanowiąc jednocześnie, że z czynności kontrolnych osoba je przeprowadzająca sporządza raport. Świadczą o tym przepisy art. 30 ust. 1 i art. 31 ustawy z 7 marca 2007 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...). Natomiast, zgodnie z art. 30 ust. 2 tej ustawy, Agencja płatnicza może powierzyć przeprowadzanie kontroli jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Do określenia w drodze rozporządzenia tych warunków ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (art. 32 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy).

Wydane na tej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 r., w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 101, poz. 685) szczegółowo określa warunki organizacyjne, kadrowe i techniczne jednostek organizacyjnych, którym przeprowadzanie kontroli może być powierzone.

Z powyższych przepisów wynika, że kontrole na miejscu w niniejszej sprawie były nie tylko prawnie możliwe, ale także, że musiały być przeprowadzona przez osoby do tego fachowo przygotowane - tj. posiadające nie tylko odpowiedni sprzęt, ale również niezbędną wiedzę. Raport z kontroli z 19 września 2013 r., nie spotkał się z zastrzeżeniami biorącego udział w kontroli skarżącego i został przez niego podpisany. Przepis art. 31 ust. 8 ww. ustawy przewiduje, że w przypadku, gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport. W wyroku z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 492/07 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. Wskazał, iż o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności.

W tym miejscu wskazać należy, iż przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich (...) nieco inaczej aniżeli zasady procedury administracyjnej określone w k.p.a. statuują pozycję strony w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem. Art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Jednakże w myśl pkt 3 powyższego przepisu organ administracyjny udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, jak również (pkt 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W tym postępowaniu Agencja nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W toku postępowania kontrolnego wykonane zostały szczegółowe szkice z zaznaczeniem granic poszczególnych działek rolnych i gatunki upraw, wykonano zdjęcia działek. Powyższe pozwoliło na zliczenie i opisanie sadzonek oraz potwierdzenie, że nie utrzymywano wymaganej obsady drzew, a w ilości stwierdzonej część drzew uschła bądź nie spełniała wymogów co do ich wysokości ( minimum 80 cm). Wyliczone łączne ilości drzewek, stwierdzone w czasie kontroli nawet z uwzględnieniem niekwalifikowanych jabłonek były niewystarczające dla spełnienia wymogu minimalnej obsady. W tej sytuacji zarzuty autora skargi kasacyjnej zawarte w jej uzasadnieniu, wskazujące na wadliwe ustalenie okoliczności faktycznych co do wysokości drzewek nie mają zasadniczego znaczenia dla stwierdzenia braku spełnienia wymogów realizacji wariantu 2.10 Skarżący miał do raportu wgląd oraz możliwość złożenia zastrzeżeń. Nawet jeżeli nie uczestniczył trakcie całej kontroli to zapoznał się z jego ostatecznymi wynikami. Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały w nim szczegółowo opisane, a następnie udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych i dokumentacji fotograficznej. Weryfikacja wyniku kontroli przeprowadzona przez jednostki kontrolne ARiMR w listopadzie 2013r. nie stwierdziła nieprawidłowo przeprowadzonych czynności kontrolnych.

W tej sytuacji skorzystanie przez rolnika z prawa wniesienia zastrzeżeń, jak trafnie uznał Sąd orzekający, w rezultacie nie podważyło skutecznie ustaleń kontroli w zakresie ubytków upraw. Trafnie Sąd I instancji uznał za bezzasadny wniosek dowodowy strony przesłuchania kontrolerów na okoliczność sporządzenia raportu skoro producent nie wyjaśnił dlaczego, jego zdaniem uznaje, że wyniki kontroli są błędne, zaś główne zastrzeżenie co do samej kontroli dotyczyły sposobu jej przeprowadzenia. Rolnik nie kwestionował faktu wystąpienia ubytków, nie wskazał jednakże ich rozmiaru, natomiast uzasadnił je siłą wyższą ( szkodą dokonaną przez zwierzynę leśną), na dowód czego pismem z 26 sierpnia 2013r. poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Siemyślu o wystąpieniu szkód łowieckich w plantacji jabłoni domowej.

Odnosząc się do tej kwestii Sąd I prawidłowo uznał, iż przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w tym mający zastosowanie w sprawie § 9 ust 2 pkt 3 lit a i § 27 ust 1 pkt 1 rozporządzenia PRŚ 2009r. nie przewidują możliwości zastosowania pomniejszeń w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie upraw objętych programem i uznania ich jako niezgodności w zakresie wymogów podstawowych. Przepis art. 75 rozporządzenia nr 1122/2009 nie ma zastosowania w zakresie płatności rolnośrodowiskowych, gdyż obowiązujące w sprawie przepisy prawa nie zawierają odesłań pozwalających na zastosowanie przepisów dotyczących siły wyższej zawartych w art. 75 rozporządzenia nr 1122/2009. Innymi słowy, rozporządzenia: Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.) oraz Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25 z 28.1.2011, str. 8, ze zm., ) i Komisji nr 1974/2006, a także przepisy krajowe i rozporządzenie nr 1122/2009 w zakresie stosowanym do płatności rolnośrodowiskowych nie zawierają przepisów pozwalających przyznać płatności w wypadku wystąpienia siły wyższej. Załącznik nr 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 26 lutego 2009 r. określa bowiem wymogi dla poszczególnych wariantów i pakietów i nie należą one do wymogów podstawowych, o których mowa w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia. Tym samym wymóg minimalnej obsady drzew i krzewów stanowi o dotrzymaniu 5-letniego okresu zobowiązania rolnośrodowiskowego. Jeżeli zatem zobowiązania w danym roku nie mogą być spełnione, pomoc nie jest wypłacana, ale zobowiązanie nadal powinno być kontynuowane. Przypadek działania siły wyższej czy nadzwyczajnych okoliczności ma znaczenie, jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji wyłącznie w kwestii ewentualnego zwrotu płatności już wypłaconych.

Należy wyjaśnić, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 (...), jeżeli m.in.: spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Brak natomiast przestrzegania wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów skutkuje przyznaniem w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono uchybienie (§ 58 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r.).

Jak już wyżej wspomniano, wysokość zmniejszeń określa załącznik Nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r., zgodnie z którym nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew lub krzewów oraz wymogów co do materiału szkółkarskiego m.in. w wariancie 2.10 skutkuje 100% zmniejszeniem płatności w stosunku do działek rolnych, na których stwierdzono uchybienie.

Niezasadny też pozostaje, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut skarżącego odmowy mocy dowodowej wykazowi Jednostki Certyfikującej, która uznała, iż skarżący dochował wymogów związanych ze spełnieniem norm dotyczących gospodarstwa ekologicznej.

Sąd I instancji, odnosząc się do dokumentów pochodzących z Jednostki certyfikującej co prawda lakonicznie, nie mniej prawidłowo wskazał na inny zakres jej działania od organów Agencji. Ułomność uzasadnienia Sądu I instancji w tym względzie, będąca uchybieniem przepisu art. 141 §4 p.p.s.a nie miała jednakże istotnego wpływu na wynik sprawy zatem nie prowadzi do uznania racji autora skargi i uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Fakt, iż gospodarstwo skarżącego zostało uznane przez Jednostkę Certyfikującą A. Sp. z o.o. w Warszawie za spełniające wymogi gospodarstwa ekologicznego i skarżący T. O. przedstawiony został do wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013 dla wariantu 2.10 na powierzchni 21,30 ha, nie uzasadnia uznania, że w ten sposób spełnił wymogi dla uzyskania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu podjętego zobowiązania w pakiecie 2. rolnictwa ekologicznego wariantu 2.10. za rok 2013. Podkreślić należy, że kontrole jednostki certyfikującej przeprowadzane na podstawie przepisów wspólnotowych: rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 i rozporządzenia Komisji WE nr 889/2008 oraz krajowych: ustawy z dnia 25 czerwca 2009r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 116 poz. 975) dotyczą, najogólniej rzecz ujmując prawidłowości stosowania zasad jakie powinny być spełnione dla uznania, że produkt powstał przy wykorzystaniu produkcji ekologicznej. Przepisy ustawy o rolnictwie ekologicznym i rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 nie zawierają żadnych regulacji dotyczących udzielania pomocy finansowej dla podmiotów realizujących przedsięwzięcia w ramach produkcji ekologicznej produktów rolnych. Akty te nie zawierają też żadnych regulacji dotyczących kontroli w zakresie innym, niż kwestie dotyczące produkcji ekologicznej, oraz znakowania produktów ekologicznych. Także tylko w tym zakresie jednostki certyfikujące przeprowadzają kontrole, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym .

Tym samym zakres kontroli przez poszczególne podmioty: upoważnione przez organy agencji płatniczej i jednostki certyfikujące jest, jak zasadnie uznał Sąd I instancji, zasadniczo inny. Jednostka certyfikująca wykonując działania kontrolne nie weryfikuje prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów programu rolnośrodowiskowego, nie ustala kwalifikowalności powierzchni działek uprawnionych do płatności, tym samym nie odnosi się do liczenia ani pomiarów upraw. Natomiast zgodnie z przepisami art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (..) to Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest podmiotem uprawnionym do przeprowadzania kontroli na miejscu w zakresie płatności w ramach PROW na lata 2007- 2013, w tym programów rolnośrodowiskowych i weryfikowania prowadzonej przez beneficjentów pomocy działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów programu rolnośrodowiskowego, określonych w rozporządzeniach rolnośrodowiskowych. Ustawodawca rozgraniczył zatem i poddał odrębnym regulacjom kwestie udzielania pomocy finansowej w zakresie wspierania obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji EFOiGR od problematyki oceny spełniania przez producentów rolnych warunków produkcji ekologicznej oraz certyfikowania produktów rolnych. W odrębnych aktach regulujących powyższe kwestie zawarł także przepisy dotyczące kontroli podmiotów prowadzących produkcję ekologiczną lub wprowadzających do obrotu produkty ekologiczne, lub środki do produkcji ekologicznej. Z przepisów tych, w szczególności z art. 7 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym wynika w sposób oczywisty, że jednostki certyfikujące przeprowadzają kontrolę podmiotów tylko i wyłącznie w ramach systemu kontroli, o którym mowa w art. 27 rozporządzenia 834/2007, czyli w zakresie spełniania warunków określonych w przepisach dotyczących rolnictwa ekologicznego. Wynika to także z art. 2 pkt 5 powyższej ustawy, który wymienia rozporządzenie nr 834/2007 i przepisy UE wydane w trybie tego rozporządzenia, oraz przepisy ustawy i wykonawcze do ustawy, jako "przepisy dotyczące rolnictwa ekologicznego". Odnosząc się zatem do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu nieuwzględnienia dowodu umieszczenia skarżącego w wykazie przekazanym przez jednostkę certyfikującą ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa i Prezesowi ARiMR do dnia 31 października 2013r. jako producenta, który spełnił określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu za ten rok, a który to wykaz zgodnie art. 17 ust 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów kpa dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, podzielić należy stanowisko, że z zestawienia treści art. 17 ust. 1 i 3 ustawy z 2009 r. o rolnictwie ekologicznym z art. 76 § 1 i § 2 k.p.a. wynika, że wykaz sporządzany przez jednostkę certyfikującą stanowi dowód tylko i wyłącznie tego, że wymienieni w nim producenci spełnili wymagania dotyczące produkcji ekologicznej. Nie stanowi on natomiast dowodu, na podstawie którego organ przyznający płatność dokonuje ustaleń dotyczących powierzchni działek uprawnionych do płatności rolnośrodowiskowej ( por. wyrok z 9 października 2013r. w sprawie sygn. akt III SA/Kr 17/13 WSA w Krakowie).

Uznając tym samym za wiążące wyniki kontroli 19 września 2013r., wobec braku uzasadnionych zastrzeżeń Sąd I instancji zasadnie zaaprobował stanowisko organu odwoławczego o przyjęciu ich jako wiarygodne i nie podważone skutecznie.

Organy dopełniły powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji i jest ona prawidłowa. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego spełnia wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego, bowiem w uzasadnieniu faktycznym powołano się na raport z kontroli na miejscu, zaś w uzasadnieniu prawnym wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa unijnego i krajowego. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji odpowiada zasadniczo wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a.

W takiej sytuacji brak jest jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wymienionych w skardze kasacyjnej.

Nietrafne, zdaniem NSA okazały się również zarzuty naruszenia prawa materialnego § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 i § 9 ust. 2 pkt 3 lit. b, w związku z treścią załącznika nr 3 i 7 rozporządzenia rolnośrodowiskowego PRŚ 2009, polegające na ich błędnej wykładni. Ze wskazanych przepisów, jak zasadnie zostało w sprawie przyjęte wymóg utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów określony w załączniku nr 3 dla pakietu 2. rolnictwo ekologiczne wariantów 2.9 i 2.10 oznacza, że minimalna obsada drzew i krzewów ma być utrzymywana przez cały okres trwającego zobowiązania. Nie jest zatem możliwa sytuacja, w której można byłoby przyznać płatność pomimo ustalenia, że obsada jabłoni domowej o określonej ilości 125 sztuk/hektar powierzchni nie została zachowana.

Prawidłowe uzupełnianie uszkodzonych sadzonek w danym roku, zgodnie z terminami agrotechnicznym nie oznacza braku utrzymywania minimalnej obsady tylko w sytuacji zachowania jej każdorazowo w określonej wyżej ilości 125 sztuk na hektar. Przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego wskazują, że obowiązkiem producenta rolnego jest utrzymywanie obsady, co oznacza, że w roku w którym wykryte zostały ubytki w ilości sadzonek dla spełnienia wymogu utrzymywania obsady niezbędne jest postępowanie, zgodnie z zasadami agrotechnicznymi, w zakresie uzupełnienia obsady nie mniej tak by każdorazowo obsada ta została zachowana na poziomie obsady minimalnej. W innym przypadku wymóg dla przedmiotowego wariantu nie będzie zachowany, co wpływa na brak możliwości przyznania wsparcia. Również nadzwyczajne i niezależne od producenta nieutrzymywanie minimalnej obsady, jak już wyżej wskazano, uzasadnia brak możliwości przyznania płatności rolnośrodowiskowej za dany rok, nie mniej z uznaniem prawa kontynuowania tego zobowiązania i brakiem podstaw do żądania zwrotu otrzymanej za poprzednie lata pomocy.

Biorąc powyższe pod uwagę, uznając podniesione w skardze zarzuty za nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego zasądzonych od skarżącego na rzecz organu orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 490 ze zm ).

.