Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 120/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 151, art 149
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus (spr.), Sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2009 sprawy ze skargi A. I. sp. z o.o. na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II. uchyla decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] nr [...], III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej spółki kwotę 457 złotych ( czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] – wydaną po uprzednim uchyleniu przez Wojewodę decyzji podjętej w tej sprawie i przekazaniu jej do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji – Starosta Powiatu W. stosując przepis art. 149 § 3 i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Powiatu W. z dnia [...] Nr[...], którą zatwierdzono projekt budowlany i wydano "A.. I." Spółce z o.o. pozwolenie na budowę domu wielorodzinnego pod nazwą Rezydencja P. B., w miejscowości B. W., na działkach [...],[...].

W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wyjaśnił, że w dniu [...] A. S., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego S. K., złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej opisaną powyżej decyzją ostateczną, powołując się w nim na przesłankę określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W podaniu zamieszczony został również wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji. Zawarto w nim również żądanie uchylenia tej decyzji po wznowieniu postępowania i wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Wniosek został umotywowany stosowną argumentacją.

Z dalszej części uzasadnienia wynika, że pierwotnie wydana po rozpatrzeniu tego wniosku decyzja S. P. W. z dnia [...] Nr [...] odmawiająca wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie została uchylona przez Wojewodę decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika wnioskodawczyni, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Starosta Powiatu W. wskazał również, że organ odwoławczy w uzasadnieniu tego kasacyjnego orzeczenia za konieczne uznał ustalenie przede wszystkim "czy składająca wniosek o wznowienie postępowania jest stroną w sprawie", zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Stosując się do tego zalecenia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji przywołał w uzasadnieniu przepisy: art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, określające – odpowiednio – stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę i obszar oddziaływania obiektu. Wyjaśnił jednocześnie, że obszar ten wyznacza się na podstawie przepisów odrębnych, które mogą wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu terenu i wskazał te przepisy, konkretyzując w przedstawionym wyliczeniu stosowne akty prawne – ustawowe i wykonawcze. W tym kontekście Starosta Powiatu W. wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie przepisy te jako podstawowe do ustalenia, czy wnioskodawczyni mogła być stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego na działkach nr[...]– [...] i [...] w B. W. nie mają zastosowania, wobec czego ustalenie, czy A. S. mogła uzyskać status strony w tym postępowaniu następuje przy uwzględnieniu wykazu właścicieli i władających działkami nr [...]-[...] i [...] w B. W., na których realizowana jest inwestycja, zawartego w ewidencji gruntów i budynków, pozwalającego ustalić osoby uprawnione z tego tytułu do udziału w postępowaniu oraz przedłożonego projektu budowlanego, podlegającego sprawdzeniu zgodnie z art. 35 ust. 1 w zakresie jego zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, albowiem stwierdzenie nieprawidłowości w projekcie budowlanym w zakresie powodującym naruszenie obowiązujących przepisów w stosunku do sąsiedniej działki nr [...], należącej do A. S. przesądzi o jej prawie do udziału w charakterze strony. Organ orzekający podkreślił, że w prowadzonym postępowaniu uwzględniono również przepisy art. 4 i art. 5 ust. 1 ustawy – prawo budowlane, które określają granice swobody działań inwestorskich. Następnie dokonał analizy ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu wsi B. W. oraz oceny rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym zatwierdzonym kwestionowaną decyzją w odniesieniu do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a przede wszystkim jego § 13 i § 271, dotyczącego norm odległościowych. Na tej podstawie Starosta Powiatu W. uznał, że A. S. nie ma legitymacji do występowania jako strona w przedmiotowej sprawie, gdyż ze wskazanych przepisów prawo to nie wynika. Ta sytuacja – zdaniem organu orzekającego – obliguje do odmowy wznowienia postępowania. Zasadność tego stwierdzenia wynika – jak wskazał organ – z treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 1987r. /sygn. akt SA/Kr 1121/86, GAP 1987 nr 20, str. 43/, którego teza została przywołana w zakończeniu uzasadnienia.

W odwołaniu złożonym od opisanej powyżej decyzji pełnomocnik A. S. wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z jednoczesnym zabezpieczeniem odwołania poprzez wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.

Powołując się na przepis art. 127 kpa pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie wnioskodawcy udziału w postępowaniu w zakresie umożliwienia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji,

2. art. 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nie przedstawienie i wyjaśnienie w uzasadnieniu stanu faktycznego oraz prawnego sprawy,

3. art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm., dalej pb/ poprzez jego niezastosowanie, odmowę przyznania wnioskodawcy statusu strony w następstwie wadliwej oceny i wykładni pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu" w zw. z art. 3 pkt 20 pb,

4. art. 28 ust. 2 pb w zw. art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pb i §§§§ 14, 16, 25 ust. 3 pkt 1 i 34 ust. 3 pkt 1 planu zagospodarowania przestrzennego wsi B. W., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] z dnia 27.03.2003r. w zw. z § 3 pkt 15-19, § 12, § 13 i § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm./ w zakresie sprzecznej z prawem oceny przedłożonego projektu w zakresie liczby kondygnacji /w tym definicji antresoli/, przeznaczeniem działek, nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz rozgraniczenia terenów o różnej funkcji, usytuowania projektowanego budynku na działce, dostępu działki wnioskodawczyni do światła,

5. art. 152 kpa poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu odwołaniu pełnomocnik wnioskodawczyni przedstawił obszerną i szczegółową argumentację, mającą wykazać zasadność sformułowanych w petitum odwołania zarzutów oraz zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania kwestionowanej wnioskiem wznowieniowym decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy, uwzględniając w nim podjęte dotychczas w sprawie czynności orzecznicze, a następnie wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 147 kodeksu postępowania administracyjnego wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.

W przedmiotowej sprawie A. S. właścicielka działki nr [...] graniczącej z nieruchomością objętą zamiarem inwestorskim wniosła na podstawie art. 145 § 1 kpa 4 kodeksu postępowania administracyjnego o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę domu wielorodzinnego pod nazwą R. P. B. zlokalizowanego na B. W., gmina K., na działkach [...]-[...]i [...]. W ocenie organu odwoławczego w tej sprawie istotne jest przede wszystkim ustalenie, czy składająca wniosek o wznowienie postępowania jest stroną w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, rozumianego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu /art. 3 pkt 20 cytowanej ustawy/. Analogicznie w tym zakresie będzie przedstawiała się kwestia posiadania przez jednostkę statusu strony w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wojewoda wskazał następnie, że analizując akta przedmiotowej sprawy pod kątem posiadania przez A. S. przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym w odniesieniu do postępowania o pozwolenie na budowę omawianej inwestycji, nie można zgodzić się ze stwierdzeniami organu pierwszej instancji, zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jak wynika z dokumentacji projektowej (opisu i rysunku), zatwierdzeniu podlegał projekt zagospodarowania terenu obejmujący lokalizację:

- istniejącego pałacu, przeznaczonego na adaptację na budynek mieszkalny /II kondygnacje+poddasze/,

- projektowanego budynku wielorodzinnego /II kondygnacje+poddasze/, obejmującego 74 mieszkania /wraz z projektowanymi ogródkami lokatorskimi przy budynku/ i 37 miejsc postojowych w garażu zamkniętym, w części parterowej budynku,

- projektowanego pawilonu parkowego - klub fitness /I kondygnacja/,

- 63 miejsc postojowych na terenie zainwestowania wraz z drogami wewnętrznymi z kostki betonowej, obsługującymi budynki oraz miejsca postojowe,

- istniejącego parku z projektowaną zielenią, projektowanymi placami zabaw dla dzieci, miejscem na grilla i ognisko oraz placyk rekreacyjny, a także rezerwą terenu. Teren dawnego przypałacowego folwarku został zaznaczony na planie zagospodarowania terenu jako obszar objęty granicą opracowania, do której inwestor nie posiada prawa własności. Z mapy wynika, że teren ten pozostawiony jest bez zmian. Przedmiotowe postępowanie nie objęło zatwierdzenia projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - adaptacji istniejącego pałacu przeznaczonego na mieszkania oraz projektowanego pawilonu parkowego - klubu fitness.

Usytuowanie zasadniczej kubatury projektowanego, atrialnego budynku wielorodzinnego o zewnętrznych wymiarach w parterze 55,4mx43,7m, zaplanowano w odległości 6,5m od granicy z działką skarżącej, na całej jej długości. W części kondygnacji wyższych odległość od granicy działki wyniesie 4,88m /6,5m-1,62m=4,88m/. Przy tej granicy planowany jest również 4 metrowy wjazd z ul. Ś. na teren objęty zainwestowaniem oraz ok. 14 metrowy odcinek drogi z kostki betonowej, stanowiący dojazd do 37 stanowiskowego garażu w poziomie parteru. Na pozostałym odcinku do granicy działki wnioskodawczyni przylegać będą projektowane ogródki lokatorskie.

Budynek wnioskodawczyni usytuowany jest w odległości ok. 16,5 m-17m od granicy działki objętej zainwestowaniem, a zatem w odległości ok. 23m-23,5m od zaplanowanej lokalizacji budynku wielorodzinnego.

Rozważając kwestię obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działkę skarżącej należy przywołać, § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm./. Przepis ten dotyczy wymogu naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Jego spełnienie równoznaczne jest ze spełnieniem wymagań odległościowych budynku z takim pomieszczeniami od innych obiektów. Analiza treści tego przepisu oraz zrealizowanie kwestionowanego budynku wielorodzinnego w zaplanowanej wysokości na sąsiedniej działce /12m/, wskazują na powstanie ograniczenia w zagospodarowaniu terenu działki wnioskodawczyni.

Potencjalny budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi na działce wnioskodawczyni mógłby bowiem powstać z uwzględnieniem wymogu odległościowego /tzw. odległości przesłaniania/ od zrealizowanego budynku wielorodzinnego.

Organ odwoławczy uznał, że z tych względów należy stwierdzić, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, a zatem właścicielka nieruchomości – Al. S. jest stroną przedmiotowego postępowania.

W zakończeniu uzasadnienia Wojewoda wskazał, jakie okoliczności powinien wziąć pod uwagę organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Na decyzję wydaną w postępowaniu odwoławczym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła w imieniu A. I. Spółki z o.o. z siedzibą we W., pełnomocnik adw. M. K. z Kancelarii Prawnej P. s.c. we W..

W petitum skargi pełnomocnik zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm./ w zw. z art. 3 pkt 20 tej ustawy poprzez błędne przyjęcie, że nieruchomość należąca do A. S. znajduje się w strefie oddziaływania obiektu realizowanego na podstawie decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] Nr [...] . Powołując się na tak sformułowany zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki wskazała m.in., że organ odwoławczy nie uwzględnił zróżnicowania wysokościowego w obrębie powierzchni zabudowy realizowanej inwestycji, a ponadto w dokonywanej analizie projektu budowlanego posłużył się jedną wysokością budynku tj. 12 m. Pominął również to, że zgodnie z ustaleniami planu miejscowego na działce nr [...] należącej do A. S. ustanowiono strefę 10 m pasa zieleni wewnętrznej, w której nie mógłby zostać posadowiony budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. W ocenie pełnomocnika te okoliczności powodują, że budynek, jaki mógłby zostać posadowiony na działce wnioskodawczyni miałby naturalne oświetlenie w rozumieniu § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm./.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki stwierdziła również, że organ odwoławczy nie mógł dokonywać żadnych ustaleń co do położenia nieruchomości A. S. w obszarze oddziaływania realizowanego obiektu bez uzyskania opinii biegłego.

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu nieuzyskania w postępowaniu odwoławczym opinii biegłego w kwestii zbadania obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość A. S. Wojewoda wskazał, że do oceny tej uprawniony jest organ administracji architektoniczo-budowlanej prowadzący dane postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień [...] pełnomocnik uczestniczki postępowania A. S. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność uwzględnienia skargi z powodu naruszenia prawa, opisanego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm ./ przy jednoczesnym zastosowaniu jej art. 134 § 1, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu nie jest związany wnioskami i zarzutami skargi, ani powołaną podstawą prawną oraz skorzystaniu z dyspozycji art. 135 tej samej regulacji, stanowiącego, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla kończącego jej załatwienia.

Ponadto poprzedzając wyjaśnienie motywów wyroku Sąd uznał na konieczne wyjaśnić, że kwalifikując stwierdzone w tej sprawie, a opisane w dalszej części uzasadnienia naruszenia przepisów postępowania jako takie, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przyjął, iż pojęcia "wynik sprawy" nie można ograniczać do rozstrzygnięcia w rozumieniu przepisu art. 107 § 1 kpa tzn. do sformułowania stanowiącego ten element strukturalny orzeczenia administracyjnego.

Rozważając tą kwestię Sąd zaakceptował pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1997r. /sygn. akt V SA 1512/96/ i aprobującej go glosie J. Zimermanna /OSP 1998, Nr 2, poz. 29/, zgodnie z którym wynik sprawy to również zawarte w uzasadnieniu wyjaśnienie toku myślenia prowadzącego do zastosowania w danym stanie faktycznym konkretnego przepisu prawa materialnego lub prawa procesowego.

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miało to, że zaskarżona czynność orzecznicza i czynności ją poprzedzające, objęte wyrokiem kasacyjnym, podjęte zostały z uwzględnieniem przepisów regulujących jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikowania orzeczeń administracyjnych tj. wznowienia postępowania. Tryb ten umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia dotkniętego kwalifikowaną wadą o charakterze formalnych, a jego skuteczność uzależniona jest od wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w sposób taksatywny w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa, typowanej przez podmiot, który inicjuje czynności procesowe. Ustalenie tej okoliczności następuje w toku postępowania, którego przeprowadzenia musi być poprzedzone postanowieniem o wznowieniu postępowania, wydanym na podstawie art. 149 § 1 kpa i stanowiącym szczególną formę czynności wszczęcia postępowania, wymaganą przepisami procesowymi, odmiennie od innych administracyjnym postępowań zwykłych lub nadzwyczajnych. Inicjatywą w zakresie wszczęcia postępowania wznowieniowego ustawodawca – generalnie – przyznał organowi administracji publicznej, który orzekał w sprawie oraz stronie postępowania czyli podmiotowi legitymowanemu wg kryteriów wskazanych w art. 28 kpa. Zgodnie z poglądami doktryny uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania ma zatem każda jednostka, która twierdzi, że decyzja wydana w postępowaniu jurysdykcyjnym /zwykłym/ dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, niezależnie od tego, czy umożliwiono jej uczestniczenie w tym postępowaniu w charakterze strony, czy też nie /por. B. Adamiak, J. Borkowski : KPA, Komentarz, Warszawa 2006; M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Witkowska: Postępowanie administracyjne – ogólne, podatkowe i egzekucyjne, Warszawa 1996/.

Podanie /wniosek/ o wznowienie postępowania stanowi podstawę dla dokonania przez właściwy organ oceny w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku.

Ocenę tę organ formalizuje w orzeczeniu podjętym albo w trybie art. 149 § 1 kpa, albo w trybie art. 149 § 3 kpa. Istotne przy tym jest, że wydając decyzję o odmowie wznowienia postępowania /art. 149 § 3 kpa/ właściwy organ stwierdza poprzez to wyłącznie niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych albo uchybienie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nie może natomiast przyjąć za podstawę takiego orzeczenia negatywnego wyniku ustaleń co do przyczyny wznowienia wskazanej we wniosku /np. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1991r., sygn. akt IV SA 487/91, ONSA 1991, Nr 2, poz. 50/.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzających wynika w sposób jednoznaczny, że organy orzekające dokonały oceny w zakresie, jaki jest zastrzeżony dla wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, a zatem wskazanej w art. 151 kpa.

Argumentacja organów orzekających koncentruje się przede wszystkim na elementach pojęcia strony postępowania, wynikającego z art. 28 ust. 2 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo budowlane i analizie treści art. 3 pkt 20 tego aktu, zawierającego definicję określenia "obszaru oddziaływania obiektu", które stanowi pośrednie kryterium kwalifikowania danego podmiotu jako stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz rozważeniu możliwości przyznania wnioskodawczyni takiego statusu przy jednoczesnym autorytatywnym stwierdzeniu przez organ pierwszej instancji braku naruszenia jej interesu prawnego przez inwestycję realizowaną w miejscowości B.W., na działkach [...]-[...]i [...]

Zważyć natomiast należy – co stanowczo jest podkreślone w doktrynie i orzecznictwie, że w przypadku wskazywania we wniosku o wznowienie postępowania jako podstawy wznowienia okoliczności uwzględnionej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, kwestie z tym związane muszą być rozważone w postępowaniu merytorycznym, następującym po wydaniu postanowienia w trybie art. 149 § 1 kpa. Z tej racji obowiązuje w postępowaniu wznowieniowym subiektywna koncepcja legitymacji procesowej strony, a oceny organu co do procesowego statusu jednostki wnoszącej o wznowienie postępowania i dopuszczalności tego wniosku pod względem podmiotowym nie może w żadnym razie determinować fakt nieuczestniczenia przez nią w prowadzonym w sprawie postępowaniu jurysdykcyjnym.

Gwarancja, jaką dla uprawnień procesowych strony, zapewnionych w art. 10 § 1 kpa ustawodawca skonstruował poprzez przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa wymaga, aby zasadność zarzutu naruszenia prawa strony oceniać wyłącznie w postępowaniu wznowieniowym /prawidłowo wszczętym i prowadzonym zgodnie z zasadami przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego/, a nie w ramach kompetencji ograniczonej do badania dopuszczalności wznowienia postępowania. Wyjaśnić przy tym należy, że przyjmowanie w postępowaniu wznowieniowym subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej nie oznacza w konsekwencji dowolnego, czy też "wymuszonego" na organach administracji publicznej przyznawania statusu strony postępowania administracyjnego, bowiem status taki zawsze wynikać musi z obowiązujących przepisów prawa materialnego. Teoretyczna różnica bowiem między tą, a obiektywną koncepcją legitymacji procesowej strony sprowadza się wyłącznie do momentu, w którym właściwy organ orzeka o istnieniu interesu prawnego lub obowiązku, o jakich mowa w art. 28 kpa, rozumianego jako spełnienie przez dany podmiot konkretnego kryterium wymaganego przez przepis prawa materialnego dla uzyskania przymiotu strony. Według koncepcji obiektywnej organ jest do tego uprawniony przed wszczęciem postępowania, a według koncepcji subiektywnej po przeprowadzeniu postępowania w sprawie /por. B. Adamiak, J. Borkowski: op. cit.; E. Iserzon, J. Starościak : Kpa, Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970/.

Tak określonym warunkom prawnym nie odpowiada treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, mimo, zastosowania przez Wojewodę prawidłowego typu decyzji odwoławczej. W uzasadnieniu przedstawiona została ocena dotycząca procesowego statusu wnioskodawczyni i zamieszczono w nim – niedopuszczalne na tym etapie czynności procesowych – stwierdzenie, że A. S. jest stroną prowadzonego postępowania. Są to elementy treści uzasadnienia właściwe dla decyzji wydanej w warunkach art. 151 kpa.

Z tych samych powodów nieprawidłowe jest również uzasadnienie decyzji Starosty Powiatu W. poprzedzającej decyzję zaskarżoną i wydane po wcześniejszym kasacyjnym rozstrzygnięciu organu odwoławczego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wadliwość uzasadnienia tej decyzji /tj. decyzji Wojewody z dnia [...] nr [...]/ wynikająca przede wszystkim ze wskazań kierowanych do Starosty Powiatu, dotyczących konieczności ustalenia "w pierwszej kolejności czy składająca wniosek o wznowienie postępowania jest stroną w sprawie" i odwołanie się do kontekstu stworzonego przez przepisy art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej, skutkowała – zdaniem Sądu – kolejną nieprawidłową decyzją organu pierwszej instancji, który kontynuując czynności procesowe zastosował się do zaleceń i sugestii organu odwoławczego. Te okoliczności uwzględnił Sąd przyjmując zakres przedmiotowy kasacyjnego orzeczenia i uznał, że wskazana wcześniej nieprawidłowość uzasadnienia, traktowanego jako element składający się na wyniki sprawy, spowoduje wydanie po raz kolejny niezgodnej z prawem decyzji organu pierwszej instancji.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja zaskarżona oraz poprzedzające ją decyzje objęte pkt I i II wyroku wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, wskazanym w art. 145 § 1 lit. c powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i zgodnie z tym przepisem orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt III wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej regulacji, stanowiącego, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę należną z tytułu wpisu od skargi oraz taryfowo określoną kwotę z tytułu zastępstwa procesowego i opłatę od pełnomocnictwa.

Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ oceni w sposób wymagany prawem dopuszczalność wznowienia postępowania, w tym zachowanie terminu do złożenia wniosku w tym przedmiocie przez A. S.., stosując prawidłową interpretację przepisu art. 148 § 2 kpa, a następnie – stosownie do dokonanej oceny – podejmie czynności orzecznicze w trybie art. 149 kpa, uwzględniając przy tym uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu i zapewni bezstronność i obiektywizm przy podejmowaniu czynności procesowych.

Dodatkowo Sąd uznał za konieczne zwrócić uwagę, że Starosta Powiatu jest zobligowany do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] o wstrzymanie wykonania decyzji własnej z dnia [...] Nr [...] kwestionowanej wnioskiem wznowieniowym, a zaniechanie w tym zakresie może być kwalifikowane jako niewykonanie wyroku Sądu, które jest sankcjonowane przez ustawodawcę.

H.B. 20.03.2009r.