Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1373/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: AWSA Janusz Kasprzycki WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zniszczenie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 547,36 zł (pięćset czterdzieści siedem złotych trzydzieści sześć groszy), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2005 r. znak: [...] na podstawie art. 88 ust. 1, 3, art. 89 ust. 1 pkt. 3, ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r., Nr 92, poz. 880) oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew. (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) w związku z Obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 28 października 2004 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2005 (M.P. Nr 44, poz. 779) i art. 104 kpa, Prezydent Miasta wymierzył Z. W. administracyjną karę pieniężną za zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją drzew w kwocie 18.245,59 zł. W związku ze stwierdzonym stopniem uszkodzenia drzew lub krzewów nie wykluczającym zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa, jak również faktem iż posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności uszkodzonych drzew lub krzewów, zgodnie z art. 88 ust 3 ustawy o ochronie przyrody, termin uiszczenia powyższej administracyjnej kary pieniężnej został odroczony do dnia [...] 2008 r.

Prezydent Miasta w uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu [...] 2004 r. do Urzędu Miasta wpłynęły dokumenty z przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w dniu [...] 2004 r. interwencji dotyczącej wycinania i niszczenia drzew w rejonie posesji przy ul.[...]. Notatka Straży Miejskiej, oprócz wymienionych drzew będących przedmiotem interwencji podawała również dane personalne osoby, która dokonywała niszczenia zieleni. Po otrzymaniu w/w materiałów Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta podjął czynności w celu ustalenia stanu władania terenem w rejonie ul.[...]. Uzyskane dokumenty (wypisy z ewidencji gruntów oraz wyrys z mapy geodezyjnej w rejonie posesji przy ul.[...]) pozwoliły ustalić, że dwie działki o nr 163/6 oraz 166/12 obr. [...] przy ul. [...] w rejonie nieruchomości o numerze adresowym [...] należą do

T. W., natomiast osobą figurującą w notatce urzędowej spisanej podczas interwencji przez Funkcjonariuszy Straży Miejskiej był Z. W., zamieszkały przy ul.[..] , który jest mężem właścicielki terenu.

W dniu [...] 2004 r. przeprowadzona została wizja terenowa z udziałem właścicielki terenu oraz jej męża, podczas której ustalono iż uszkodzonymi drzewami są:

- brzoza o obw. 44 cm posiadająca w odziomku uszkodzenia od siekiery w postaci odciętego pasa korowiny na całym obwodzie. W momencie przeprowadzenia wizji terenowej korona brzozy była żywotna.

- trzypniowy dąb o obw. 13, 25, 18 cm (miejsce rozwidlenia na wysokości 15 cm). Korony na poszczególnych odnogach dęba zostały w silny sposób przycięte, co może zagrozić żywotności drzewa.

Podczas przeprowadzonej w dniu [...] 2004 r. rozprawy administracyjnej Z. W. stwierdził, iż z uwagi na uszkodzoną koronę brzozy chciał wyciąć przedmiotowe drzewo. Nie był zorientowany, iż na zamierzone działanie powinien posiadać zezwolenie administracyjne. W całkowitym usunięciu drzewa przeszkodziła mu interwencja funkcjonariuszy Straży Miejskiej. Podobnie przyznaje się iż nie posiadając żadnej wiedzy ogrodniczej przyciął gałęzie na w/w wierzbie, w celu uzyskania lepszego przejazdu na działce.

Odnośnie stwierdzonej podczas wizji terenowej, obecności pniaka po świeżo ściętej wierzbie o obw. 47 cm na wysokości ścięcia tj. 13 cm od ziemi od strony południowej i 8 cm od strony północnej (średnica pnia 12x13 cm), Z. W. stwierdził, iż drzewo to zostało posadzone w roku 2000 podczas nawożenia ziemi na działkę w latach 1999-2001. Potwierdził, iż wyciął przedmiotową wierzbę. Z uwagi na fakt iż w momencie wycięcia drzewo nie przekroczyło wieku 5 lat (osiągnięte wymiary potwierdzają powyższe stwierdzenia) - postępowanie w tej części zostanie umorzone w odrębnej decyzji.

Stwierdzony podczas wizji terenowej stan żywotności drzew uszkodzonych nie wyklucza możliwości zachowania ich żywotności po upływie 3 lat.

Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:

1) zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności;

2) usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia;

3) zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją terenów zieleni, zadrzewień, drzew lub krzewów.

Zgodnie natomiast z art. 88 ust 3 ustawy o ochronie przyrody termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 odracza się na okres 3 lat, jeżeli stopień uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa i jeżeli posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności tych drzew lub krzewów.

W myśl przepisów art. 88 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody kara jest umarzana po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o odroczeniu kary i po stwierdzeniu zachowania żywotności drzewa lub krzewu albo odtworzeniu korony drzewa. W razie stwierdzenia braku żywotności drzewa lub krzewu albo nieodtworzenia korony drzewa karę uiszcza się w pełnej wysokości, chyba że drzewa lub krzewy nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 5 w/w ustawy). Administracyjną karę pieniężną, ustalono się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek opłat za 1 cm obwodu. Organ administracyjny w preliminarzu administracyjnej kary pieniężnej podał szczegółowe jej ustalenie.

Mając zatem na uwadze powyższe organ I instancji orzekł, jak w sentencji decyzji.

W dniu [...] 2005 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. W. Odwołujący podniósł szereg zarzutów "legislacyjnych i merytorycznych". Jeśli chodzi o te pierwsze, to zarzucił, iż w jego sprawie zastosowano przepisy, które nie dotyczą spraw zaistniałych przed 16 kwietnia 2004 r. tj. przed uchwaleniem ustawy o ochronie przyrody. Jak również rozporządzenia wykonawczego dotyczącego wysokości opłat za usunięcie drzew. Wskazał poza tym, iż interwencja Straży Miejskiej nastąpiła na skutek "donosu sąsiada", przedmiotowa działka ma charakter rolny, ale ze względu na wiek i stan zdrowia właścicieli nieuprawiana, a przedmiotowe drzewa (z wyjątkiem dębu) są samosiejkami o znikomej wartości ekologicznej i krajobrazowej. Odwołujący się dodał, iż stan dębu "nie budzi niepokoju, natomiast brzoza przejawia oznaki zamierania, co budzi podejrzenia o złe intencje sąsiadów". Odwołujący zwrócił się o "realne" wymierzenie kary dla człowieka w starszym wieku, chorego i będącego emerytem.

Decyzją z dnia [...] 2005 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 kpa oraz art. 88 ust. 1 i ust. 3, art. 89 ust. 1 pkt. 3 i ust. 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w uzasadnieniu podało, że zaskarżoną decyzję uznać należy za zgodną z obowiązującymi przepisami, w ich świetle argumenty powołane w odwołaniu nie mogą być przez organy administracji uwzględnione.

Kolegium podkreśliło, że w sposób jednoznaczny ustalono, że odwołujący dokonał podcięcia lub przycięcia gałęzi przedmiotowych drzew (wyjaśnienia strony - k. 18 akt sprawy, notatka urzędowa - k. 3 akt sprawy). Poprzez to doprowadził on do uszkodzenia tych drzew za pomocą urządzeń technicznych w stopniu tak poważnym, iż zagrożona została ich żywotność, a przez to można mówić o zniszczeniu terenów zieleni. Działanie takie zgodnie z ustawą o ochronie przyrody jest niedozwolone, niezależnie od zamiarów sprawcy i charakteru nieruchomości, na której drzewa rosną i zagrożone administracyjną karą pieniężną podobnie jak usuwanie drzew lub krzewów bez zezwolenia (art. 88 ust. 1 ustawy). W przypadku usunięcia lub zniszczenia drzewa ustawa nie uzależnia nałożenia kary administracyjnej od sposobu użytkowania działki oraz sposobu ich zasadzenia.

Organ odwoławczy podał, że istotne dane dla określenia wysokości kary tj. gatunek i obwód pnia przedmiotowych drzew zostały ustalone w drodze oględzin miejsca, które odbyły się z udziałem odwołującego się i których przebieg został protokolarnie utrwalony (k. 14 akt sprawy). Istotne w świetle ustawy o ochronie przyrody okoliczności faktyczne nie budzą więc wątpliwości.

W odniesieniu do zarzutu "legislacyjnego" odwołującego organ odwoławczy stwierdził, iż tak jak to przyjął organ I instancji istotnie w sprawie znajduje zastosowanie zasada zgodnie z którą zarówno co do procedury, jak i co do określenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie lub zniszczenie drzew stosować należy obecnie "przepisy nowe" tj. ustawę o ochronie przyrody, jak i przepisy wykonawcze do tej ustawy niezależnie od tego, kiedy nastąpiło usunięcie lub zniszczenia. Ustawa o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 r. uchyliła bowiem poprzednio obowiązujące przepisy, a jedynie w sytuacjach opisanych w art. 158 czyli w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jej wejściem w życie stosować należy dotychczasowe przepisy. Tymczasem - jak słusznie stwierdził organ I instancji - postępowanie administracyjne w sprawie wszczęto po 1 maja 2004 r. Działania Straży Miejskiej nie są bowiem częścią postępowania administracyjnego, Straż Miejska nie działa w sposób określony w kodeksie postępowania administracyjnego, ale całkowicie na podstawie przepisów odrębnych. W tej sytuacji organy administracji zobowiązane są do stosowania obowiązujących przepisów, niezależnie od oceny, czy doszło do naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. Organ odwoławczy dodał, iż poprzednio obowiązujące przepisy również przewidywały kary administracyjne za zniszczenie drzew i były dla odwołującego o tyle mniej korzystne, iż nie było wówczas możliwości odroczenia kary i jej umorzenia jeżeli drzewo zachowało żywotność.

Kolegium podało, że kwestia, w wyniku jakich czynności doszło do interwencji Straży Miejskiej nie ma dla niniejszej sprawy żadnego istotnego znaczenia. Oczywistym jest bowiem, że obywatele mają prawo zwracania się do organów porządku publicznego w sytuacji dostrzeżonego naruszenia prawa. Kwestia motywów ich działania nie ma znaczenia dla wagi poczynionych przez te organy ustaleń.

Jeśli chodzi o stan przedmiotowych drzew organ odwoławczy podał, że zgodnie z ustawą o ochronie przyrody, osoba, wobec której odroczono karę za zniszczenie drzew, nie jest zobowiązana do jej uiszczenia pomimo niezachowania żywotności przez drzewa, jeżeli drzewa nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Taką "niezależną przyczyną" może być również działalność osób trzecich podejmowana bez zgody posiadacza. Organ II instancji podkreślił, iż działania te i ich skutki muszą być skonkretyzowane co do osoby dokonującej, czasu i sposobu oraz potwierdzone stosownymi dowodami. Ustalenie w tej kwestii dokonywane są jednak w odrębnym postępowaniu i nie mogą opierać się wyłącznie na ogólnikowych stwierdzeniach osób zainteresowanych.

W odniesieniu natomiast do "apelu" odwołującego się do "poczucia sprawiedliwości urzędników", organ odwoławczy stwierdził, iż przepisy ustawy o ochronie przyrody są rygorystyczne i przewidują jednoznaczny obowiązek orzeczenia kary administracyjnej w przypadku zniszczenia drzewa, inne rozstrzygnięcie stanowiłoby naruszenie prawa. Przepisy tej ustawy nie przewidują natomiast umorzenia czy też obniżenia kary z uwagi na sytuację życiową i materialną osoby odpowiedzialnej. Organy administracji powołane są do stosowania obowiązujących ustaw i nie do nich należy ocena prawidłowości przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań prawnych. Ewentualne umorzenie części czy całości kary administracyjnej z uwagi na trudną sytuację życiową lub materialną jest zagadnieniem, które wykracza z przyczyn formalno-proceduralnych poza ramy niniejszego postępowania, a będzie mogło być w ogóle rozpatrywane, gdy kara administracyjna nie zostanie umorzona z przyczyn opisanych w art. 88 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy orzekł, jak w sentencji decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] 2005 r. wniósł Z. W. podnosząc, iż narusza ona art. 6 kpa poprzez niezastosowanie w sprawie art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący nie kwestionuje ustaleń faktycznych dotyczących popełnienia przez niego czynu. W szczególności nie zaprzeczył, iż dokonał zniszczenia drzew, co stanowiło podstawę nałożenia kary, ale jego zdaniem w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu popełnienia tego czynu, a nie w dniu orzekania przez organy administracji. Przede wszystkim podkreślił, iż administracyjna kara pieniężna stanowi w istocie formę odpowiedzialności quasi-karnej, a zatem winien tu znaleźć zastosowanie art. 42 ust. 1 Konstytucji RP i zasada niedziałania prawa wstecz. Poza tym wskazał, iż datą wszczęcia postępowania winna być data sporządzenia notatki urzędowej przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 158 w zw. z art. 161 i 162 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, póz. 880), w zakresie, w jakim nakazuje stosować przepisy tej ustawy również do orzekania o administracyjnych karach pieniężnych za czyny (działania) popełnione przed jej wejściem w życie z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą niedziałania prawa wstecz. W zależności od rozstrzygnięcia wniosku wskazanego w punkcie 1 oraz odpowiedzi Trybunału Konstytucyjnego na pytanie prawne Kolegium wniosło o oddalenie skargi - w przypadku stwierdzenia zgodności z Konstytucją RP przepisu wskazanego w punkcie l, a względnie - w przypadku stwierdzenia jego niezgodności z Konstytucją - o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło na stanowisku, że w sprawie zachodzi konieczność wyjaśnienia kwestii zgodności z Konstytucją RP regulacji intertemporalnej wynikającej z art. 158 w zw. z art. 161 i 162 w związku 158 i art. 161 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, póz. 880 ze zm.). Jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji regulacja ta oznacza, iż do czynów popełnionych przed wejściem w życie tej ustawy należy stosować jej przepisy i przepisy wykonawcze do nich, chyba że postępowanie w danej sprawie zostało wszczęte wcześniej. Nie można bowiem przyjąć, iż brzmienie powołanych przepisów pozwala w takiej sytuacji na orzekanie na podstawie przepisów, obowiązujących w dacie czynu, które utraciły moc obowiązującą. Również nie do przyjęcia byłoby stwierdzenie, iż zniszczenie drzew popełnione przed 1 maja 2004 r. nie podlega karze administracyjnej o ile postępowania w sprawie nie wszczęto do tego dnia. Byłoby to zresztą niezgodne z zasadą równości wobec prawa, ponieważ uzależniałoby poniesienie odpowiedzialności od niezależnej od sprawcy i przypadkowej z tego punktu widzenia dacie wszczęcia postępowania, nie mówiąc o tym, że prowadziłoby faktycznie do "bezkarności" zniszczeń drzew dokonanych w ostatnich dniach kwietnia 2004 r. Poza tym byłoby niezgodne z intencją ustawodawcy wyrażoną w art. 158 ustawy z 2004 r. o ochronie przyrody.

Kolegium podało, że skarżący nie kwestionuje zgodności przyjętej przez organy administracji wykładni przepisów ustawy o ochronie środowiska z przepisami ustawy o ochronie przyrody. Jednakże stwierdzić należy, iż rozwiązanie to powoduje, że możliwa jest sytuacja, w której kwalifikacja i skutki prawne określonych czynów oceniane będą przez pryzmat przepisów, które w dacie popełnienia tych czynów jeszcze nie obowiązywały. Co więcej może to powodować konsekwencje niekorzystne dla zainteresowanych, "nowe" przepisy są bowiem w odniesieniu do osób fizycznych bardziej surowe niż obowiązujące wcześniej (por. np. § 4 ust. l niżej opisanego rozporządzenia z 26 czerwca 2003 r. w porównaniu z przepisami rozporządzenia z 13 października 2004 r. ). Budzi to uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia zasady lex reto non agit, stanowiącej niezaprzeczalnie element konstytucyjnej zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Należy tu jednak zaznaczyć, iż nie jest trafny pogląd skarżącego, iż oceniając jego działanie w świetle przepisów obowiązujących, w tej dacie nie było podstaw do wymierzenia kary administracyjnej z uwagi na brak przepisów wykonawczych. Obowiązywało bowiem w tym czasie Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów (113, póz. 1074), które weszło wżycie w dniu 1 lipca 2003 r. i obowiązywało do października 2004 r. Podkreślić jednak należy, iż skarżący słusznie zaznacza, iż rozporządzenie to ustanawiało reżim prawny, który miał rozwiązania "korzystniejsze dla niego", niż regulacja obowiązująca obecnie. Wydaje się, iż zasada lex retro non agit może podlegać odstępstwom korzystniejszym dla adresatów, natomiast nie może to dotyczyć rozwiązań mniej korzystnych.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 42 ust. l Konstytucji RP Kolegium Odwoławcze podało, że nie czuje się uprawnione do oceny, czy do wymierzania administracyjnych kar pieniężnych należy wprost czy też przez analogię stosować wszystkie czy też niektóre konstytucyjne zasady odpowiedzialności karnej. Z pewnością w sensie formalnym nie mamy tu do czynienia z odpowiedzialnością karną, ale zwrócić tu należy uwagę, że skala dolegliwości związanych z wymierzoną karą odpowiada w pewnym stopniu sankcjom karnym w szerokim tego słowa znaczeniu. Jednak wydaje się, że sięganie do art. 42 ust. 1 Konstytucji nie jest konieczne, bowiem te same zarzuty "objęte są" regulacją art. 2 Konstytucji.

Podsumowując Kolegium podziela pogląd, iż regulacja międzyczasowa przyjęta w ustawie z 16 kwietnia 2004 r. jest wadliwa i budzi uzasadnione wątpliwości co do jej zgodności z Konstytucją RP. Podkreślić tu jednak należy, iż zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, powołane są do stosowania prawa i nie mają uprawnień do oceny zgodności ustaw z Konstytucją RP. Uprawnienie do eliminacji norm ustawowych niezgodnych z Konstytucją przysługuje Trybunałowi Konstytucyjnemu, do którego z pytaniem prawnym w takiej sprawie zwracać mogą się tylko sądy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.).

Orzekanie , w myśl art.135 p.p.s.a. , następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art.151 p.p.s.a. , skargę oddala.

Skarga jest uzasadniona, ale z innych przyczyn niż podane w skardze.

Sąd dokonując takiej oceny postępowania administracyjnego uznał, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem , gdyż organy nieprawidłowo naliczyły wysokość administracyjnej kary pieniężnej.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu – stosownie do art. 61 § 1, § 4 k.p.a. W orzecznictwie uważa się, że datą wszczęcia postępowania z urzędu uważa się pierwszą czynność wobec strony, o której strona wiedziała, taką właśnie czynnością organu I instancji było zawiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania wydane dnia [...] 2004r., które zostało skarżącemu skutecznie doręczone w dniu [...] 2004r. i z tą datą skarżący został zawiadomiony o toczącym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4.03.1981r., SA 678/81 ONSA 1981r., Nr 1, poz. 15).

Organy administracji publicznej zobowiązane są do stosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie wydawanych decyzji.

Materialnoprawną podstawą do wydania zaskarżonej decyzji jest art. 88 ust.1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 – ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2004r., Nr 92, poz. 880 ze zm.) która weszła w życie od dnia 1.05.2004r.

Stosownie do tego przepisu wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystywaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności, a także za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust.1 odracza się na okres 3 lat, jeżeli stopień uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa i jeżeli posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności tych drzew lub krzewów.

Karę tę ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6 - w myśl art. 89 ust. 1 cyt. ustawy.

Stosownie do art. 89 ust.2 - jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe , z powodu wykarczowania pnia i braku kłody , dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając o 50%. Ustęp 3 - jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe, z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 %.

Art. 85 ust.1 cytowanej ustawy określa, że opłaty za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa.

Stosownie do ustępu 4 art. 85 ustawy o ochronie przyrody Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia:

1. stawki dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew

2. współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia – kierując się zróżnicowanymi kosztami produkcji poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz wielkościami przyrostu obwodu pni drzew

Rozporządzeniem tym jest Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13.10.2004r. (Dz.U. 2004r., Nr 228, poz. 2306 ze zm.), który w załączniku określa te stawki dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew za 1 cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 1,30 m.

Organ I instancji wydając swoją decyzję dnia [...] 2005r. oparł się na oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] 2004r. (k.14) i ustalił, że na terenie nieruchomości skarżącego i jego żony T. W. rośnie brzoza o obwodzie 44 cm w odziomku uszkodzenia od siekiery i dąb trzydniowy o obwodzie 13 cm, 25 cm i 18 cm, który jest uszkodzony.

Z protokołu oględzin nie wynika jaki był obwód tych drzew na wysokości 1,30 m , gdyż organy tych okoliczności w ogóle nie ustalały.

Niezależnie od tego organy obu instancji nie podały też w swoich decyzjach sposobu obliczenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie poszczególnych rodzajów drzew naliczonej w wysokości 18.245,59 zł.

Mając powyższe na uwadze organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7 k.p.a. , art. 77 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a., gdyż w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego .

Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w skardze, iż w niniejszej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 16.10.1991r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2001r., Nr 99, poz.1079), gdyż zniszczenie drzew nastąpiło w dniu [...] 2004r., a więc w czasie obowiązywania starej ustawy, to takie stanowisko jest błędne. Po pierwsze ustawa ta z dnia 16.10.1991r. utraciła moc z dniem 30.04.2004r., a przepisy nowej ustawy o ochronie przyrody z dnia 16.04.2004r., obowiązującej od dnia 1.05.2004r. w art. 158 stanowią, że jedynie do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe . W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 1.10.2004r., a zatem pod rządem obowiązywania nowej ustawy.

Ponadto poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 16.10.1991r. w art. 47 "k" przewidywała również administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzew, a stosownie do art. 47 " l" jednostkowe stawki kary nie mogły przekraczać za jeden centymetr obwodu pnia drzewa mierzonego na wys. 130 cm, trzykrotnej stawki jednostkowej przewidzianej dla danego rodzaju gatunku (odmiany) drzewa.

Rozporządzeniem wykonawczym regulującym poprzednio tryb nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów było Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26.06.2003r. (Dz.U. 2003r., Nr 113, poz. 1074), które obowiązywało od dnia 1.07.2003r. do 23.10.2004r.

Organy administracji obu instancji prawidłowo więc wydały swoje decyzje pod rządem przepisów obowiązujących w nowej ustawie o ochronie przyrody z dnia 16.04.2004r.

W związku z powyższym organy administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy powinny prawidłowo ustalić obwód uszkodzonych drzew na wysokości 130 cm zgodnie z przepisem art. 89 ust. 1,2 i 3.

Ustalenia organu administracyjnego w tym zakresie nie mogą być poczynione w sposób dowolny i gdyby wymagały szerokiego zakresu wiedzy z dziedziny dendrologii, to organ winien ewentualnie rozważyć powołanie biegłego.

A zatem, mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt "c" p.p.s.a., stosownie do którego Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.