Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SAB/Wr 14/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 37
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi E. Ś. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę G. w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość I. umarza postępowanie sądowe w przedmiocie zobowiązania Starosty G. do załatwienia wniosku skarżącej o ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomość gruntową; II. stwierdza, że przewlekłość postępowania Starosty G. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. przyznaje od Starosty G. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł (słownie: tysiąc złotych); IV. zasądza od Starosty G. na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

E. Ś. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. W skardze zażądała zobowiązania organu do załatwienia wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, a także przyznania od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 4 000 zł z oraz zasądzenia od organ kosztów postępowania.

Dla uzasadnienia tak sformułowanych zarzutów skargi jej autor opisał przebieg postępowania zainicjowanego złożonym do Starosty [...] w dniu [...].03.2016 r. wnioskiem o uzgodnienie wysokości odszkodowania za nieruchomość gruntową na podstawie art. 98 ust. 3 zdanie 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 121). Wskazano, że organ postanowieniem z dnia 10.10.2016 r. odmówił wszczęcia postępowania. W wyniku rozpoznania zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...].12.2016 r. uchylił zaskarżone postanowienie i zobowiązał organ do rozpatrzenia sprawy. W ten sposób podjętym postępowaniu, pomimo upływu niemal dwóch lat, organ nie wydał decyzji w sprawie, przedłużając termin na załatwienie sprawy i nieskutecznie wnosząc o przekazanie sprawy do innego organu. Ostatnim pismem, organ przedłużył postępowanie do [...].01.2018 r. Skarżąca poinformowała, że korzystając z przysługującego jej na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. uprawnienia wniosła do Wojewody [...] zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda postanowieniem z dnia [...].08.2017 r., uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin trzech miesięcy na załatwienie sprawy. Starosta nie zachował tego terminu. W ocenie skarżącej, przedstawiony sposób załatwienia sprawy pozostaje w rażącej sprzeczności z dyspozycją przepisu art. 35 § 3 k.p.a. Pomimo uzyskania przez skarżącą potwierdzenia zasadności kierowania swoich żądań do organu, nadal bezskutecznie oczekuje na rozstrzygnięcie w sprawie. Co więcej, kolejne czynności podejmowane przez Starostę nie pozwalają zakładać, że rozstrzygnięcia sprawy można oczekiwać w najbliższym czasie. Powyższe znajduje jednoznaczne potwierdzenie w treści pisma tego organu z dnia [...].01.2018 r., w którym po raz drugi wniósł o wyznaczenie innego organu do rozpoznania sprawy. W tym stanie rzeczy skarga jawi się jako konieczna i uzasadniona, a naganne postępowanie organu zasługuje na wymierną rekompensatę w postaci przyznania sumy pieniężnej. Wyjaśniono, że skarżąca od niemal dwóch lat musi interweniować u Starosty, celem przyspieszenia działań, ponosi koszty obsługi prawnej, nie ma zapewnionego słusznego odszkodowania za nieruchomość, a organ bada sprawę w sposób rażąco niezdyscyplinowany. Nałożenie na organ zobowiązania w postaci sumy pieniężnej ma nie tylko wymiar zadośćuczynienia za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej, ale jest również konieczne dla osiągnięcia celu, tj. ponaglenia organu do podjęcia czynności w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej odrzucenie jako niezasadnej. Organ przedstawił przebieg postępowania prowadzonego w sprawie oraz podjęte w jego trakcie ustalenia. Wynika z nich, że skarżąca wnioskiem z dnia [...].03.2016 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o uzgodnienie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], w granicach działki oznaczonej geodezyjnie numerem [...]. Po zapoznaniu się z tym wnioskiem Prezydent uznał, że wydzielona działka nie będzie stanowiła drogi gminnej i z uwagi na charakter planowanej drogi wniosek przekazał do rozpoznania Staroście [...] reprezentującemu Skarb Państwa. Starosta w celu jego załatwienia ustalił, że Prezydent Miasta [...], na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Oddział Południowo - Zachodni we [...], działającej w imieniu skarżącej, decyzją z dnia [...].06.2001 r., dokonał podziału nieruchomości w granicach działki nr [...] w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Miejskiej [...] dla zewnętrznej obwodnicy drogowej miasta [...] na odcinku osiedla "[...]" do wlotu do drogi wojewódzkiej nr [...]. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka położona była na terenie oznaczonym symbolem [...]) - przeznaczonym pod zewnętrzną obwodnicę miasta [...]. Działkę nr [...] wydzielono w celu włączenia jej w skład zewnętrznej obwodnicy miasta [...]. Obwodnica ta w swoich założeniach miała biec od ul. [...] aż do połączenia z drogą wojewódzką nr [...]. W roku 2004 zakończono budowę I etapu obwodnicy południowej [...]. Z decyzji Prezydenta Miasta [...] nie wynika natomiast na rzecz jakiego podmiotu przeszła własność objętej wnioskiem nieruchomości. Wskazując na brak uzgodnienia między właścicielem a właściwym organem w kwestii odszkodowania za nieruchomość, Starosta wyjaśnił, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem z dnia [...].09.2016 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Po zapoznaniu się z tym wnioskiem Starosta uznał, że z decyzji podziałowej nie wynika (choć powinno jednoznacznie wynikać), aby był on organem właściwym do prowadzenia rokowań w kwestii ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość. Starosta uznał brak podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, na co zażalenie do Wojewody złożyła skarżąca. Wojewoda postanowieniem z dnia [...].12.2016 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania zostało wszczęte z dniem doręczenia Staroście [...] wniosku z dnia [...].09.2016 r. Dalej skarżony organ wyjaśnił, że na podstawie zaleceń Wojewody, prowadził postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość. W tym celu zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o wydanie kopii porozumienia z dnia [...].02.1997r. w sprawie wspólnych działań i poniesienia kosztów budowy południowej obwodnicy [...] zawartego pomiędzy Gminą Miejską [...] a Dyrekcją Okręgową Dróg Publicznych we [...] oraz o udzielenie informacji o realizacji zapisów porozumienia i czy w/w porozumienie zostało przez strony rozwiązane. Prezydent w odpowiedzi wskazał, że budowa południowej obwodnicy miasta [...] podzielona była na dwa etapy, z czego w dniu [...].12.2004 r. zakończono budowę I etapu, natomiast budowa na terenie obrębu [...] miała być wykonana w II etapie, który z uwagi na reorganizację drogownictwa został wyłączony z porozumienia i umowy o wspólne finansowanie budowy II etapu obwodnicy, tj. od ul. [...] do skrzyżowania z drogą wojewódzką do [...]. Starosta wystąpił także do GDDKiA Oddział we [...] o podanie informacji, czy Generalna Dyrekcja będzie realizowała na w/w działkach cel publiczny związany z budową południowej obwodnicy miasta [...]. GDDKiA poinformowała, że w roku 2009 wykonane zostało studium korytarzowe wraz z analizą wielokryterialną nowego przebiegu drogi krajowej nr [...]w rejonie miasta [...]. W studium wskazano dwa warianty południowego przebiegu obwodnicy [...] i oba znajdują się w pobliżu działki nr [...], jednak ich dokładność nie pozwala na precyzyjne określenie, czy działka [...] jest nimi objęta.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Starosta [...] uznał, że właścicielem nieruchomości oznaczonej nr [...] jest Skarb Państwa. Z uwagi jednak na fakt, że doszłoby do sytuacji, w której Starosta [...] występowałby w sprawie jednocześnie jako organ władny wydać decyzję ustalającą wysokość odszkodowania i jako reprezentant strony postępowania (Skarbu Państwa), wystąpiono do Wojewody [...] o wyznaczenie innego organu do ustalenia wysokości odszkodowania. Wojewoda pismem z dnia [...].08.2017 r. (wpływ do organu w dniu [...].09.2017 r.) zwrócił Staroście wniosek wyjaśniając, że nie zostało dostatecznie udowodnione, że własność nieruchomości w związku z ostateczną decyzją podziałową przeszła na rzecz Skarbu Państwa. Wojewoda wskazał jednocześnie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego posługuje się pojęciem "kategorii drogi", które odnosi do zupełnie innego kryterium podziału dróg publicznych, a mianowicie dotyczy "klasy drogi". Zapisy planu, co zaznaczył Wojewoda, rodzą konsekwencje na gruncie sprawy, ponieważ uniemożliwiają jednoznaczne określenie kategorii drogi, a co za tym idzie podmiotu, który jest właścicielem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania.

W oparciu o takie wytyczne Starosta wystąpił do Prezydenta Miasta [...] wnioskiem z dnia [...].10.2017 r. (ponowionego pismem z dnia [...].11.2017 r.) o przekazanie uwierzytelnionych kopii dokumentów związanych z procedurą planistyczną oraz odnoszących się do tej procedury (treści studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, planu zagospodarowania przestrzennego województwa, dokumentów dotyczących procedury uzgadniania mpzp, itp.) dla terenu położonego w granicach działki oznaczonej geodezyjnie numerem [...]. Autor odpowiedzi na skargę wskazał również, że zawiadomieniem z dnia [...].11.2017 r. poinformowano stronę o tym, że sprawa nie zostanie zakończona w wyznaczonym terminie z uwagi na nieotrzymanie dokumentacji planistycznej dla przedmiotowego terenu, wyznaczając jednocześnie nowy termin jej załatwienia do dnia [...].01.2018 r. Dalej zwrócono uwagę, że w dniu [...].12.2017 r. wpłynęła dopiero dokumentacja związana z opracowaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zewnętrznej obwodnicy drogowej "Odcinek [...]-[...]", którą to dokumentację organ poddał analizie mającej na celu ustalenie charakteru zewnętrznej obwodnicy miasta [...]. Starosta ustalił, że planowana zewnętrzna obwodnica drogowa [...] "Odcinek [...]-[...]" w swych zamierzeniach miała być drogą krajową, a więc właściwym do wypłaty odszkodowania za działkę nr [...] jest Skarb Państwa. Zawiadomieniem z dnia [...].01.2018 r. Starosta zawiadomił stronę, że sprawa nie zostanie zakończona w wyznaczonym terminie z uwagi na konieczność dokładnego zbadania i przeanalizowania ponad 100 stron dokumentacji planistycznej wraz z załącznikami dla tego terenu. Starosta wskazał ponadto nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...].01.2018 r. Natomiast z uwagi na fakt, że doszłoby do sytuacji, w której Starosta występowałby w sprawie jednocześnie jako organ władny wydać decyzję ustalającą wysokość odszkodowania i jako reprezentant strony postępowania (Skarbu Państwa), organ ponownie zwrócił się pismem z dnia [...].01.2018 r. do Wojewody [...] o wyznaczenie innego organu zgodnie z art. 26 § 2 k.p.a. Starosta wskazał, że z ponownym wnioskiem do Wojewody wystąpił dopiero po otrzymaniu dokumentów od Prezydenta Miasta [...]. Oczekiwał na te dokumenty od dnia [...].10.2017 r. do dnia [...].12.2017 r. Okresu tego nie można wliczyć do biegu terminu na załatwienie sprawy, gdyż nie posiadając dokumentacji nie mógł jej rozpatrzyć. Ponadto obszerność przekazanego przez Prezydenta Miasta [...] materiału wymagała od organu przeprowadzenia dokładnej analizy i wyciągnięcia wniosków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

W niniejszej sprawie, w związku z wydaniem przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...].03.2018 r., nr [...], orzekanie o zobowiązaniu Starosty [...] do wydania rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe. Wyłączenie Starosty [...] z udziału w postępowaniu dotyczącym wniosku o ustalenie odszkodowania na rzecz skarżącej, należnego za nieruchomość gruntową oznaczoną geodezyjnie jako działka gruntu nr [...] i wyznaczenie do rozpatrzenia tej sprawy Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, powoduje bowiem, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postanowienie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania Starosty [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania na rzecz skarżącej za nieruchomość gruntową nr [...].

Wskazać jednak należy, że wydanie przez Wojewodę postanowienia o wyłączeniu Starosty [...] z udziału w postępowaniu i wyznaczeniu nowego organu do jej rozpatrzenia po wniesieniu do sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (jak w rozpoznawanej sprawie) nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.07.2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12). Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia (w tym wypadku również wykazania zaistnienia przesłanek z art. 24 § 3 k.p.a., tj. sytuacji wystąpienia Starosty w podwójnej roli – organu rozstrzygającego sprawę i jednocześnie reprezentującego interesy podmiotu zobowiązanego do wyłata odszkodowania), co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.

Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmuje bowiem opieszałe, niesprawne, nieskuteczne działanie organu w sytuacji. Gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący w rezultacie do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie. Taka też sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie. Przy czym, wbrew twierdzeniom skarżącej postępowanie przed Starostą [...] nie zostało zainicjowane jej wnioskiem z dnia [...].03.2016 r. Wyjaśnić bowiem należy, że ten wniosek skierowany został do Prezydenta Miasta [...] , który zawiadomieniem z dnia [...].06.2016 r. przekazał go do Starosty [...], reprezentującego Skarb Państwa. W celu doprecyzowania charakteru tego wniosku, pełnomocnik skarżącej przy piśmie z dnia [...].08.2016 r. oświadczył, że stanowi on żądanie podjęcia uzgodnień w zakresie przysługującego odszkodowania w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero w odpowiedzi na stanowisko Starosty [...] zawarte w piśmie z dnia [...].09.2016 r., pełnomocnik skarżącej sformułował w piśmie z dnia [...].09.2016 r. wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania, powołując się na art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem ocenie Sądu - pod kątem charakteru przewlekłości postepowania - podlega postępowanie organu od daty wpływu tego ostatniego pisma do Starosty, tj. od dnia [...].09.2016 r. Od tego momentu rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy określony w art. 35 § 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że Starosta poinformował przy piśmie z dnia [...].10.2016 r. o braku podstaw do wszczęcia postępowania odszkodowawczego. Z takim sposobem rozpoznania sprawy nie zgodził się Wojewoda [...], który w postanowieniu z dnia [...].12.0216 r. nie tylko stwierdził, że pismo Starosty z dnia [...].10.2016 r. stanowi postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, ale uchylając ten akt w całości, uznał, że postępowanie odszkodowawcze zostało skutecznie wszczęte w dacie doręczenia Staroście wniosku z dnia [...].09.2016 r. W tak wszczętym postępowaniu Wojewoda nakazał zbadać, czy wraz z uostatecznieniem się decyzji podziałowej zaistniał skutek w postaci przejścia z mocy prawa, prawa własność i działki gruntu wydzielonej pod drogę publiczną, na rzecz właściwego podmiotu publicznego. Z analizy akt sprawy wynika, że w trakcie prowadzonego postępowania organ podejmował co prawda czynności w celu zgromadzenia niezbędnego materiału dokumentacyjnego, jednak czynności dokonywał w długich odstępach czasu. Jednocześnie należy stwierdzić, że pierwsze zawiadomienie o terminie zakończenia postępowania i przyczynach dla których sprawa nie może być załatwiona w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., Starostwa sporządził w dniu [...].03.2017 r., a więc po upływie ponad dwóch miesięcy od wydania przez Wojewodę postanowienia z dnia [...].12.2016 r. W tym czasie Starosta nie podjął żadnych czynności. Również dopiero w dniu [...].03.2017 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o potrzebne dokumenty. Żądane dokumenty organ otrzymał w dniu [...].03.2017 r. Następne czynności w sprawie podjęte zostały dopiero w dniu [...].06.2017 r. Polegały one na wystąpieniu do GDDKiA Oddział we [...] o informacje na temat planów zawiązanych z realizacją na działce objętej wnioskiem celu publicznego polegającego na budowie obwodnicy [...]. Jednocześnie organ zawiadomił skarżącą o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do dnia [...].06.2017 r. W ocenie Sądu, taki sposób działania organu rażąco narusza zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), jak i przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.). W reakcji na takie postępowanie organu skarżąca wniosła w dniu [...].06.2017 r. załażenie w trybie art. 37 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...].08.2017 r. Wojewoda [...]uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin trzech miesięcy na załatwienie sprawy. Jednocześnie organ stwierdzi, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszaniem prawa. W toczącym się postępowaniu Starosta w dniu [...].06.2017 r. otrzymał odpowiedź od GDDKiA. Następnie zwrócił się w dniu [...].06.207 r. do Geodety Powiatowego o wydanie zaświadczenia o stanie prawnym nieruchomości na dzień [...].07.2001 r. i [...].08.2001r., które organ otrzymał w dniu [...].07.2017 r. Postanowieniem z dnia [...].07.2017 r. organ przedłużył postępowanie do [...].01.2017 r. Następnie zawiadomieniem z dnia [...].07.2017 r. Starosta przekazał Wojewodzie [...] wniosek skarżącej o ustalenie odszkodowania celem wyznaczenia innego organu do rozpoznania sprawy. Powołując się na art. 26 § 1 k.p.a. Starosta wskazał na zaistnienie w sprawie sytuacji, w której występowałby w sprawie jednocześnie jako organ władny wydać decyzję ustalającą wysokość odszkodowania i jako reprezentant Skarbu Państwa. Wojewoda [...] pismem z dnia [...].08.2017 r. zwrócił przedmiotowy wniosek uznając go za przedwczesny. Stwierdzono, że zgromadzone w sprawie dokumenty nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie faktu prawa własności działki gruntu wydzielonej pod drogę publiczną określonego podmiotu publicznoprawnego. W ocenie Wojewody, skoro nie wiadomo na czyją rzecz nastąpił skutek, to brak jest merytorycznych podstaw do rozpatrzenia wniosku Starosty. Wskazano również, że ponowienie takiego wniosku będzie możliwe po uzupełnieniu we wskazanym zakresie materiału dowodowego. Stanowisko Wojewody Starosta otrzymał w dniu [...].09.2017 r. Postanowieniem z dnia [...].09.2017 r. przedłużył termin zakończenia postępowania do [...].12.2017 r. Następnie dopiero przy piśmie z dnia [...].10.2017 r. organ zwrócił się do Prezydenta Miasta [...]o przekazanie potrzebnej dokumentacji planistycznej terenu. W ocenie Sądu, podejmując z miesięczną zwłoką od otrzymania stanowiska Wojewody kolejną czynność procesową w sprawie, organu po raz kolejny rażąco naruszył zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), jak i przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.). Z uwagi na brak odpowiedzi ze strony Prezydenta miasta [...], organ ponownie w dniu [...].11.2017 r. zwrócił się o przekazanie dokumentów planistycznych. Powołując się na tą okoliczność Starosta zawiadomieniem z dnia [...].11.2017 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...].01.2018 r. Żądane dokumenty organ otrzymał w dniu [...].12.2017 r. Zawiadomieniem z dnia [...].01.2018 r., powołując się na konieczność dokładnego zbadania i przeanalizowania ponad 100 stron dokumentacji planistycznej, Starosta wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień [...].01.2018 r. W tym terminie zwrócił się pismem z dnia [...].01.2018 r. do Wojewody [...] o wyznaczenie na podstawie art. 26 § 2 k.p.a. innego organu do rozpoznania sprawy. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...].03.2018 r. organ wyższej instancji przychylił się do tego wniosku i wyznaczył do rozpoznania sprawy Starostę [...]. Przyjdzie jednak zauważyć, że w uzasadnieniu tego postanowienia wskazuje się na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty obrazujące stan prawny nieruchomości na datę wydania decyzji podziałowej z dnia [...].06.2001 r., a także o dokumenty sprawy podziałowej zakończonej tą decyzją. Wojewoda nakazał również zbadać czy ewentualny skutek prawnorzeczowy decyzji podziałowej istotnie wywołał przejście prawa własności działki gruntu nr [...] na rzecz Skarbu Państwa.

W ocenie Sądu, przedstawione w tym miejscu stanowisko Wojewody, potwierdza, że wbrew zasadzie postępowania, nakazującej aby prowadzone postępowanie cechowało się wnikliwością, szybkością i posługiwaniem się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także obowiązkowi podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., Starosta nie dołożył należytych starań, aby w ten sposób sprawę rozpoznać. Organ miał bardzo dużo czasu aby gruntownie zbadać okoliczności sprawy, ustalić stan faktyczny. Trzeba pamiętać, że Staroście jako organowi właściwemu w sprawie służy domniemanie profesjonalności, bo to do jego obowiązków należy ustalenie, jaki przepis ma zastosowanie w sprawie, dokonanie wykładni tego przepisu i podciągnięcie pod ustalony w sprawie stan faktyczny. Jeżeli organ nie ma wystarczającej wiedzy w tym zakresie, to popadnięcie w stan przewlekłego prowadzenia postępowania jest przez niego zawinione. W realiach badanej sprawy, Staroście zajęło ponad 15 miesięcy ustalenie i przekonanie Wojewody (do czego potrzebne było zebranie odpowiedniego materiału aktowego), że mogą w sprawie zachodzić przesłanki skutkujące wyłączeniem organu. W tym właśnie zakresie należy upatrywać opieszałość organu w niniejszej sprawie. Bezwzględnie za rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów należy uznać nieuzasadnione rodzajem i wagą sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, przy częstym też braku jakiejkolwiek aktywności ze strony organu. Z całą pewnością sprawa dotycząca ustalenia i wypłaty odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość położoną w [...], w granicach działki oznaczonej geodezyjnie numerem [...], nie jest sprawą na tyle skomplikowaną pod względem prawnym czy faktycznym, aby istniało w usprawiedliwienie dla rażącej opieszałości organu. Takie działanie organu nie opowiada wymogom stawianym przez art. 12 i art. 35 k.p.a., ponieważ organ jest obowiązany załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Tym samym zwłoka organu została zawiniona wyłącznie przez organ, który nie działał w sprawie szybko i nie dołożył należytych starań, aby w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowych, w tym zbadać czy nie zachodzą przeszkody formalne (przesłanki wyłączenia pracownika) w załatwieniu przez niego sprawy.

Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Uwzględniając skargę, przy takiej ocenie zaniechania organu jak przedstawiona wyżej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o przyznaniu od organu na rzez skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł, miarkując jej wysokość i uwzględniając zaniechania organu w podejmowaniu czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie w terminach wynikających z przepisów k.p.a. oraz uznając, że wysokość przyznanej sumy pieniężnej jest adekwatna do stopnia przyczynienia się organu do rażącej przewlekłości postępowania, które trwało zdecydowanie przekraczając terminy rozpoznania sprawy. W ustalonej sytuacji, suma pieniężna w kwocie 1000 zł, mieszcząca się w dolnych dopuszczalnych granicach, jest adekwatna do opisanego czasu pozostawania organu w przewlekłości w tej sprawie. Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że stanowi ona zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 art. i 205 § 1 p.p.s.a.