Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 578/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Protokolant Joanna Dziedzic, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata W. D. z Kancelarii Adwokackiej w W. kwotę 250 zł ( dwieście pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia I974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2003r. Burmistrza Miasta i Gminy B. orzekającej o wymeldowaniu Z.J. z pobytu stałego w B., ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 marca 2002 r. orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji R.P. (o czym ogłoszono w Dz. U. z 2002 r. Nr 78 poz. 716). W konsekwencji tego orzeczenia obecnie wymeldowanie decyzją administracyjną na podstawie art. 15 ust. 2 uzależnione jest od spełnienia tylko jednej przesłanki, jaką jest opuszczenie dotychczasowego pobytu stałego bez wymeldowania się. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego opuszczenie miejsca pobytu stałego winno być rozumiane jako zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka sowich osobistych i majątkowych interesów.

Organ podał, że J. i Z. małż. J. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. zostali zameldowani na pobyt stały w dniu [...] stycznia 1983 r. na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1983 r. o przydziale lokalu mieszkalnego. Z wnioskiem o ich wymeldowanie wraz z dziećmi P. i B. wystąpiła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w B. w związku z tym, że Sąd Rejonowy w G. Zamiejscowy Wydział Grodzki w B. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2003 r. (sygn. [...]) orzekł o eksmisji z przedmiotowego lokalu J. J. wraz z osobami i rzeczami jego reprezentującymi. Sąd Rejonowy w piśmie z dnia [...] stycznia 2003r. wyjaśnił, że eksmisją są objęci również żona J. J. – Z.J. oraz dzieci P. i B.. J.J. wraz z dziećmi w dniu [...] października 2004r. wyprowadził się do lokalu zamiennego przy ul. [...] w i B. i następnie w dniu [...] października 2004 r. dokonał wymeldowania siebie i dzieci z adresu przy ul. [...]. Wszczęte w stosunku do tych osób postępowanie umorzono. W lokalu nr [...] przy ul. [...] pozostała nadal zameldowana Z. J., pomimo że w marcu 1992 roku opuściła mieszkanie : zabierając wszystkie rzeczy osobiste i zamieszkała u swej matki H. S. pod adresem przy ul. [...] w B.. Organ podał, że Z.J. w pisemnych wyjaśnieniach z dnia 7 października 2003 r. przyznała, że i ze spornego lokalu wyprowadziła się w 1992 roku. Podnoszona przez nią okoliczność, że mieszkania nie opuściła dobrowolnie, gdyż mąż wymienił zamki w drzwiach, nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Brak jest dowodów na to, aby ktokolwiek zmuszał Z. J. do opuszczenia przedmiotowego lokalu.

O tym, że opuszczenie spornego lokalu było jej suwerenną decyzją i od samego początku miało charakter definitywny świadczą okoliczności, że przez okres prawie 12 lat (od marca 1992 roku) nie podejmowała żadnych kroków zmierzających do powrotu do miejsca zamieszkania męża i dzieci i w tym czasie mieszkała u swojej matki przy ul. [...] w B.. W dniu 23 września 1997 roku matka skarżącej – H.S. zgłosiła w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w B., iż wraz z nią zamieszkuje córka –Z. i w związku z tym dokonywała opłat czynszowych za dwie osoby. Okoliczności te potwierdzone zostały przez Referat Rozwoju Gospodarczego Urzędu Miasta i Gminy w B., który podał, że we wnioskach H. i S. o dodatek mieszkaniowy figuruje jej córka Z. J.. Z wywiadów środowiskowych Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że Z.J. zamieszkuje wraz z matką w trzech izbach, gdzie ma oddzielny pokój z używalnością wspólnej kuchni i łazienki i prowadzi własne, odrębne gospodarstwo domowe. Zdaniem organu w świetle powyższych ustaleń bezsporne jest, że Z.J. od marca 1992 r. nie zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowana na pobyt stały, a swoje centrum życiowe zlokalizowała w mieszkaniu matki H. S. przy ul. [...] w B.. Organ odwoławczy stwierdził, że przedstawiony stan faktyczny i prawny daje podstawę do uznania, że i opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania przez Z.J. miało charakter trwały i dobrowolny. Zatem została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie Z.J. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W skardze do WSA Z. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podała, że o jej wymeldowaniu z lokalu przy ul. [...] w B. orzekł Burmistrz Miasta i Gminy w B. decyzją z dnia [...] marca 2002 r., Wojewoda decyzją z [...] kwietnia 2002r. uchylił ww. decyzję Burmistrza i podał sprawę do ponownego rozpoznania. Kolejną decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Burmistrz M. i G. ponownie orzekł o jej wymeldowaniu. Dalej skarżąca podniosła, że nie wiedziała o jej eksmisji z mieszkania, gdyż zawiadomienia Sąd wysyłał na adres przy ul. [...], a jej mąż – J. J. nie poinformował jej o procesie. Obecnie z uwagi na upływ terminu nie może odwołać się od wyroku Sądu. Ponadto zarzuciła, że Wojewoda nie zbadał z udziałem Prokuratora okoliczności, że J. J. wyrzucał ją z domu groźbami, nie tylko publicznymi, ale również wnioskami składanymi do Sądu Rejonowego w G. Wydział [...], przez co była zmuszona zamieszkać u matki. Mieszkanie przy ul. [...] stanowi wspólny dorobek, do dziś nie zapadł wyrok rozwodowy i nie nastąpił podział majątku. Dlatego decyzję o wymeldowaniu uważa za przedwczesną i nieuwzględniająca faktu, że nie z własnej woli nie mieszkała przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ dodał, że przedmiotowy lokal przydzielony został J. J. jako członkowi Spółdzielni., który uchwałą nr [...] został wykluczony z dniem [...] września 1996r. z grona członków spółdzielni. Natomiast Z.J. nie była członkiem tej Spółdzielni i w spornym lokalu zamieszkiwała jako członek rodziny.

W dniu 7 lutego 2005r. do Sądu wpłynęło pismo Wydziału [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. Oddział w Delegaturze - Placówce Zamiejscowej w R. informujące, że Sąd Okręgowy w R. orzeczeniem z dnia [...] marca 2004r. (sygn[...]) orzekł rozwiązaniu przez rozwód małżeństwa zawartego pomiędzy J.J., a S.Z.., która z dniem [...] maja 2004r. powróciła do nazwiska S. ( dowód: odpis skróconego aktu małżeństwa Nr [...] z [...].05.2004 r.). Nadto podano, że Z.S. z dniem [...] grudnia 2004 r. dokonała zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B..

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej popierając skargę, dodatkowo podniósł, że organy administracyjne nie wyjaśniły we właściwy sposób jakie były skutki wyroku eksmisyjnego z dnia [...] marca 2003 r., w szczególności czy dotyczyły one także skarżącej. Ustalenia te mają bowiem wpływ na ustalenie, czy skarżącej przysługiwało prawo do tego lokalu. Podniósł również, że skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu przed organem I instancji, gdyż korespondencja była dostarczana na adres przy ul. [...] gdzie faktycznie nie zamieszkiwała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) z którego wynika, że orzeczenie o wymeldowaniu w trybie administracyjnym wymaga ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu.

Należy zauważyć, iż organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (OTK - A 2002/2/34), do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymagane jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymagane jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym artykule, a mianowicie przesłanki faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się. Podkreślenia wymaga, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał znaczenie opuszczenie miejsca pobytu. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2001r. ( sygn. V SA 3078/00 , niepubl.) Sąd ten stwierdził, że równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została : usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Stanowisko to w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca Z. S. opuściła w miesiącu marcu 1992 r. lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w B. bez wymeldowania i zamieszkała u swojej matki H.S. pod adresem przy ul. [...] w B..

W świetle przedstawionego Sądowi materiału dowodowego sprawy zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że opuszczenie przedmiotowego lokalu, wbrew twierdzeniom skarżącej miało charakter trwały i dobrowolny. W toku postępowania administracyjnego, jak też przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżąca nie wskazała żadnych dowodów na potwierdzenie okoliczności, iż z mieszkania przy ul. [...] nie wyprowadziła się dobrowolnie, ale ze względu na obawę o swoje życie. W protokole z dnia [...] września 2004 r. skarżąca przyznała, że nie było prowadzone żadne postępowanie przed organami prokuratury o utrudnianie jej dostępu do mieszkania, jak też nie występowała do sądu powszechnego z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Zatem w sytuacji nie skorzystania przez skarżącą ze środka prawnego umożliwiającego jej powrót do lokalu, należało uznać, że została spełniona przesłanka uzasadniająca orzeczenie o jej wymeldowaniu.

Podkreślenia wymaga, iż istotą postępowania w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu skarżącej. Skoro Z. S. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały, to konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis w ewidencji ladzie odpowiadał stanowi faktycznemu.

Zasadnym jest wskazać, iż dla oceny prawidłowości decyzji orzekającej o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego nie ma żadnego znaczenia okoliczność, czy osoba ta posiada, czy też nie posiada uprawnienia do lokalu, z którego została wymeldowana. Dlatego też, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty pełnomocnika skarżącej podniesione na rozprawie, że w sprawie nie wyjaśniono we właściwy sposób, jakie były skutki wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2000r. orzekającego eksmisji, w szczególności, czy skarżącej przysługiwało prawo do spornego lokalu. Chybione okazały się również zarzuty pełnomocnika skarżącej co do tego. że organ pierwszej instancji nie zapewnił skarżącej udziału w postępowaniu, gdyż korespondencja kierowania była na adres przy ul. [...], gdzie faktycznie nie zamieszkiwała. Z materiału dowodowego sprawy niezbicie bowiem wynika, że wszelkie pisma do skarżącej wysyłano na adres jej pobytu przy ul. [...], [...] B.

O zasadności wymeldowania skarżącej z adresy przy ul. [...] w B. przemawia nadto okoliczność dopełnienia przez nią obowiązku zameldowania się - w dniu [...] grudnia 2004 - na pobyt stały w lokalu [...] przy ul. [...] w B., w którym, według prawidłowych ustaleń organów administracyjnych obu instancji, znajduje się jej centrum życiowe do 1992 roku, a co w toku postępowania administracyjnego potwierdziła sama skarżąca.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak sentencji