Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2081/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: M.P. 2015 poz 821 art. 151
law: Uchawała Nr 221 Rady Ministrów  z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w  zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020

SENTENCJA

Dnia 12 kwietnia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Miller po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 207/15 w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 207/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę [...] (dalej określanego jako skarżący) na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego

w Ł. (dalej określany jako PWIS) z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach stanu faktycznego

i prawnego sprawy.

Skarżący wystąpił do organu Inspekcji Sanitarnej o stwierdzenie u niego choroby zawodowej pod postacią zawodowej astmy oskrzelowej w związku

z zatrudnieniem w latach 1962–1993 (z przerwą w latach 1963–1965 w celu odbycia służby wojskowej) w Zakładach Przemysłu Barwników "[...]" w Z., kolejno na stanowiskach: aparatowego, brygadzisty i mistrza, podczas której był narażony na liczne czynniki szkodliwe, m.in. oddziaływanie szeregu substancji chemicznych.

Sprawa była kilkukrotnie rozpatrywana, gdyż kolejne rozstrzygnięcia odmowne były uchylane w wyniku kontroli sądowoadministracyjnej lub odwoławczej.

Najpierw Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. (dalej określany jako PPIS), powołując się na orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia 30 września 2004 r. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 28 grudnia 2004 r., decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. odmówił stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją PWIS z dnia [...] maja 2005 r., którą jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wyrokiem z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt

III SA/Łd 417/05. Zdaniem Sądu wspomniane orzeczenie powinno być uzupełnione

o ocenę alergizującego działania drażniących substancji chemicznych, na które skarżący był narażony, oraz o wyjaśnienie, dlaczego wyniki badania spirometrycznego i próby prowokacyjnej z histaminą dają podstawy do rozpoznania

u niego pozazawodowej etiologii astmy oskrzelowej.

W toku ponownie prowadzonego postępowania Instytut Medycyny Pracy

w Ł. dnia 26 kwietnia 2007 r. ponownie wydał wobec skarżącego orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej. Jego zdaniem nie można ustalić związku przyczynowego pomiędzy schorzeniami występującymi u skarżącego a jego kontaktem ze związkami chemicznymi środowiska pracy. Chemiczne substancje drażniące drogi oddechowe nie są bowiem równocześnie alergenami wziewnymi mogącymi być przyczyną astmy oskrzelowej, a badania potwierdziły jego uczulenie na alergeny powszechnie występujące w środowisku domowym i komunalnym, a nie na alergeny środowiska pracy. Niemniej w orzeczeniu przyznano, że skarżący podczas pracy miał kontakt

z wieloma różnymi substancjami chemicznymi, głównie o działaniu toksycznym lub drażniącym układ oddechowy i skórę, ale również z p-fenylenodwuaminą i różnymi barwnikami, które są potencjalnymi alergenami.

W związku z tym PPIS decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, a PWIS decyzją z dnia [...] sierpnia

2007 r. utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 32/09 uchylił jednak obie te decyzje. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PPIS dnia [...] września 2009 r. wydał kolejną decyzję odmowną, którą PWIS utrzymał w mocy decyzją z dnia

[...] grudnia 2009 r. Wskutek skargi wniesionej przez skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił tym razem jedynie zaskarżoną decyzję wyrokiem

z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 99/10. Sąd podkreślił, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 26 kwietnia 2007 r. jest bardzo lakoniczne

i ogólnikowe w części dotyczącej testów alergologicznych, w szczególności nie wynika z niego, czy wykonano testy z aldehydami, mimo że w odwołaniu podniesiono w sposób udokumentowany, że kontakt z nimi w środowisku pracy mógł spowodować u skarżącego astmę oskrzelową.

Mając na względzie to stanowisko PWIS decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. uchylił w całości decyzję PPIS z dnia [...] września 2009 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, zobowiązując go do wyjaśnienia wątpliwości dostrzeżonych przez Sąd. Instytut Medycyny Pracy w Ł. pismem z dnia 19 stycznia 2011 r. poinformował, że podczas badań w 2004 r. nie wykonywano testu prowokacyjnego

z parafenylenodiaminą, gdyż można było tego dokonać tylko w warunkach szpitalnych. W efekcie PPIS ponownie skierował skarżącego na badania celem rozpoznania choroby zawodowej. Badania przeprowadzono w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., a po złożeniu odwołania od jej orzeczenia z dnia 9 października 2012 r. – w Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., która wydała orzeczenie lekarskie z dnia 4 października 2013 r. Oba orzeczenia stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zawodowej astmy oskrzelowej, przy czym w tej drugiej placówce wykonano testy płatkowe z 47 alergenami w tym

z aldehydem glutarowym i mrówkowym – formaldehydem. W efekcie Instytut Medycyny Pracy w Ł. w piśmie z dnia 1 sierpnia 2014 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, a PPIS dnia [...] października 2014 r. wydał w sprawie kolejną decyzję odmowną.

Ta ostatnia decyzja została utrzymana w mocy przywołaną wyżej decyzją

z dnia [...] grudnia 2014 r. W jej uzasadnieniu PWIS zaakcentował, że ustalenia

w sprawie były wyczerpujące, gdyż u skarżącego, nawet w trakcie specjalistycznych badań klinicznych, nie wykryto cech astmy oskrzelowej spowodowanej czynnikami środowiska pracy. Można zatem przyjąć z co najmniej przeważającym prawdopodobieństwem, że występujące u niego schorzenie układu oddechowego ma etiologię pozazawodową. Ponadto PPIS nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeżeli właściwe jednostki orzecznicze (pierwszego i drugiego stopnia) nie dokonały rozpoznania klinicznego choroby zawodowej.

Skarżący złożył na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, domagając się m.in. przeprowadzenia dowodu w postaci opinii niezależnych biegłych z zakresu pulmonologii na okoliczność choroby zawodowej astmy oskrzelowej i związanych z nią zaburzeń układu oddechowego.

PWIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 17 kwietnia 2015 r. Sąd w pierwszej kolejności omówił zasady kontroli sądowoadministracyjnej oraz regulację art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.), przewidującą związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wydanym w sprawie orzeczeniu sądu.

W tym kontekście przedstawił motywy wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt

III SA/Łd 99/10, eksponując wątpliwości, jakie w świetle uzasadnienia tego wyroku domagały się wyjaśnienia, i uznał, że zalecenia te zostały wykonane przez orzekające w sprawie organy. Sąd wymienił dowody przeprowadzone podczas ponownego rozpatrywania sprawy i skonstatował, iż są one wystarczające do jej rozstrzygnięcia. Jego zdaniem również ocena okoliczności faktycznych sprawy jest logiczna, zgodna z doświadczeniem życiowym i – co najważniejsze – znajduje potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie orzeczeniach medycznych, których moc dowodowa nie została podważona przez skarżącego żadnym przeciwdowodem.

Sąd nawiązał w szczególności do wyników badań uzyskanych podczas hospitalizacji skarżącego w Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie dokonano pogłębionej diagnostyki, wykonując: badania spirometryczne, badania bodypletyzmograficzne, punktowe testy skórne, testy płatowe, w wyniku których otrzymano dodatnie wyniki z pospolitymi alergenami środowiska pozazawodowego – pyłkami drzew, a wyniki negatywne z potencjalnymi alergenami środowiska pracy skarżącego, np. aldehydem glutarowym, formaldehydem, benzenem, pirydyną, amoniakiem, parafenylenodwuaminą, aniliną, związkami żelaza, rtęci, benzydyną i hydrazyną. Zaakcentował, że kompleksowa diagnostyka, której poddano skarżącego: laboratoryjna, alergologiczna i fizykalna, nie dała podstaw do wydania orzeczenia lekarskiego o bezspornej lub choćby wysoce prawdopodobnej zawodowej etiologii występującej u niego astmy oskrzelowej

Sąd zauważył, że orzeczenia takie są zaś jedynym środkiem dowodowym

w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej i muszą być uwzględnione przez organy oraz sąd administracyjny, które nie są uprawnione do ich merytorycznej weryfikacji. Tym samym ich podważenie wymagałoby przeprowadzenia przez skarżącego przeciwdowodu poprzez złożenie innego korzystnego orzeczenia lekarskiego. Tymczasem skarżący ograniczył się do kwestionowania wyników badań i ustaleń lekarskich, poprzestając na wyrażaniu swojego głębokiego przekonania o związku jego choroby z wykonywaną niegdyś pracą.

Sąd zaznaczył zarazem, że wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego pulmonologa mógłby być zgłoszony na etapie postępowania administracyjnego, ponieważ sąd administracyjny nie dokonuje samodzielnych ustaleń faktycznych, orzekając jedynie w oparciu o akta sprawy. Podniósł nadto, że w toku tego postępowania zbadano reakcję skarżącego na wszystkie czynniki zagrożenia środowiska pracy, w tym aldehydy, sięgając po wszelkie możliwe metody diagnozowania. Rozwijając tę myśl szeroko nawiązał do konkluzji poczynionych

w orzeczeniach lekarskich.

W dalszym fragmencie uzasadnienia Sąd uznał, że w sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego. Podkreślił, iż zgodnie z nimi podstawę faktyczną decyzji w sprawie choroby zawodowej stanowi orzeczenie lekarskie i odwołał się do orzecznictwa, w myśl którego orzeczenia takie mają moc równą opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.-Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm., obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej powoływanej jako K.p.a.) i są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, pozbawionych kompetencji do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej. Skoro zatem przyjęte za podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji orzeczenia lekarskie nie stwierdziły związku przyczynowo-skutkowego między występującą u skarżącego astmą oskrzelową a zagrożeniami w środowisku pracy, to organy inspekcji sanitarnej – nie dysponując żadnym przeciwdowodem, podważającym te orzeczenia – nie miały podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się inaczej.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę stosownie do art. 151 P.p.s.a.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 17 kwietnia 2015 r., zaskarżając go w całości.

Skarga kasacyjna zawiera jeden zarzut procesowy. Podnosi on naruszenie art. 151 w związku z art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a., art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.) oraz art. 75 § 1, art. 78 § 1 i art. 84 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi wskutek wadliwej kontroli postępowania organów, polegającej na pominięciu faktu, że w sprawie niezbędne były wiadomości specjalne w postaci opinii biegłego pulmonologa na okoliczności związane z przyczynami występowania u skarżącego choroby zawodowej – astmy oskrzelowej.

W oparciu o tę podstawę kasacyjną pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o zasądzenie kosztów postępowania wraz

z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podkreślił, że mimo tego, iż postępowanie w sprawie toczy się od wielu lat, "nie przeprowadzono nasuwających się dowodów co do meritum sprawy". Sąd skupił się bowiem przede wszystkim na analizie postępowania organów w kierunku ustalenia, czy wykonały wskazania zawarte w poprzednim wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., nie przywiązując wystarczającej wagi do wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii niezależnego (spoza rejonu Województwa Ł.) biegłego pulmonologa na okoliczność przyczyn astmy występującej u skarżącego. Jego zdaniem dowód ten powinien być przeprowadzony, choć został zgłoszony w toku postępowania sądowego.

Pełnomocnik stwierdził, że "sprawa wielokrotnie trafiała do jednego i tego samego ośrodka medycyny pracy", toteż lekarze tam pracujący z oczywistych względów lojalnościowych nie mogliby wydać sprzecznych ze sobą opinii, zwłaszcza gdyby musieli podważać wcześniejszą opinię swego zwierzchnika. Dlatego należało przeprowadzić dowód z opinii biegłego niezależnego, co wykraczało poza możliwości finansowe skarżącego i należało do obowiązków organów. Sąd pierwszej instancji dopuścił się wadliwej kontroli postępowania administracyjnego, gdyż dostrzegłszy wniosek strony, nie uchylił decyzji celem przeprowadzenia tego dowodu.

PWIS w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, nie domagając się zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 27 marca 2017 r. adwokat wyznaczony likwidatorem kancelarii pełnomocnika skarżącego w związku z otrzymanym zawiadomieniem o rozprawie podtrzymał wszystkie twierdzenia i zarzuty skargi kasacyjnej. Powołał się jednocześnie na zasadę, wedle której organ samodzielnie określa kierunek prowadzonego postępowania, wskazując, jakie dowody są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. W związku z tym zwrócił uwagę, że skarżący na wcześniejszym etapie postępowania nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i nie zdawał sobie sprawy, jakie wnioski dowodowe należy zgłosić.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Sformułowano w niej jeden zarzut procesowy, podnoszący , że Sąd pierwszej instancji nie przywiązał właściwej wagi do złożonego przez skarżącego wniosku

o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego pulmonologa, mającego potwierdzić

u niego chorobę zawodową w postaci zawodowej astmy oskrzelowej, a ściślej fakt, że występującą u niego astmę nabył on w związku z wykonywaną przez siebie pracą. Już w punkcie wyjścia odnotowania jednak wymaga, że Sąd dostrzegł ten wniosek

i ustosunkował się do niego, trafnie oceniając jego zasadność w kontekście całego materiału zgromadzonego w sprawie, uzupełnianego kilkukrotnie celem wykonania wskazań co do dalszego postępowania zawartych aż w trzech wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchylających poprzednie rozstrzygnięcia podjęte w sprawie przez organy. W konsekwencji wbrew przekonaniu pełnomocnika skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku słusznie skoncentrowano się głównie na rozważeniu tego, czy organy zastosowały się do tych wskazań. Sąd pierwszej instancji prawidłowo odwołał się do art. 153 P.p.s.a.,

w świetle którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu mają charakter wiążący nie tylko dla organów, ale i dla sądu, stąd sposób ich wykonania w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym staje się najważniejszym przedmiotem i kryterium kontroli sądowej wydanej w tym postępowaniu kolejnej decyzji administracyjnej.

Organy w niniejszej sprawie bezsprzecznie dopełniły obowiązków, jakie spoczywały na nich w rozpatrywanym zakresie, uzyskując coraz bardziej szczegółową dokumentację, odpowiadającą na wątpliwości podnoszone we wspomnianych wyrokach i wykluczając stopniowo wszelkie możliwe czynniki, które mogły spowodować u skarżącego astmę oskrzelową podczas wykonywania pracy.

W trakcie wielokrotnych badań specjalistycznych, dokonywanych według różnych metodologii, przetestowano reakcje skarżącego na wszystkie substancje szkodliwe, jakie mogły na niego oddziaływać w miejscu pracy, w tym badając go w warunkach hospitalizacji, o czym będzie jeszcze mowa. Wyjaśniono zatem stan faktyczny sprawy wnikliwie i wszechstronnie za pomocą wielu dowodów, z których żaden

w najmniejszym stopniu nie potwierdził stanowiska skarżącego.

Słusznie przy tym Sąd pierwszej instancji zaakcentował jednolitość i całkowitą zgodność wszystkich wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, wskazując na szczególną ich moc dowodową jako podstawy faktycznej decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Postępowanie, w jakim to stwierdzenie następuje, zostało szczegółowo uregulowane w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367, dalej powoływanego jako rozporządzenie), dzieląc się na kilka etapów, z których ostatni dopiero stanowi decyzja państwowego inspektora sanitarnego. Zasadniczą rolę

w tym postępowaniu pełni orzeczenie lekarskie. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, powinien wszcząć postępowanie i skierować pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej. Podkreślić jednocześnie trzeba, że wedle § 5 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, ze zm., obecnie Dz. U. z 2014 r. poz. 1184, ze zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. To ten lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich

i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Rozporządzenie nie przyznało więc żadnych uprawnień lekarzom niezatrudnionym w jednostkach orzeczniczych, specjalizującym się w tych dziedzinach medycyny, do których zalicza się schorzenie, jakie ma być uznane za chorobę zawodową. Oznacza to, że dowód z opinii biegłego pulmonologa nie był

w sprawie niezbędny.

Ustalenie medycznych przesłanek choroby zawodowej następuje

w orzeczeniu lekarskim i to ono jest konieczne dla stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia organ inspekcji sanitarnej wydaje decyzję na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, w szczególności z uwzględnieniem danych zawartych w orzeczeniu lekarskim. Organ ten nie może samodzielnie ocenić dokumentacji lekarskiej i dokonać rozpoznania schorzenia

w sposób odmienny od tego wynikającego z orzeczenia lekarskiego, które ma walor co najmniej zbliżony do opinii biegłego i jako takie nie może być merytorycznie podważane (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2519/14, LEX nr 2106677 i z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2688/14, LEX nr 2102218). W efekcie orzeczenie takie wiąże organ orzekający o stwierdzeniu choroby zawodowej, o ile nie budzi jego zastrzeżeń. Bezsprzecznie bowiem organ ten jest uprawniony, a nawet zobowiązany do oceny treści orzeczenia lekarskiego, tak jak innych dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym opinii biegłego przewidzianej w art. 84 § 1 K.p.a. Potwierdza to treść § 8 ust. 2 rozporządzenia, która jednak wskazuje instrument prawny, z jakiego organ powinien wówczas skorzystać. Mianowicie według niej, jeżeli organ uzna, że materiał dowodowy sprawy, w tym orzeczenie lekarskie, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który orzeczenie wydał, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Innymi słowy, wątpliwości co do tego, czy orzeczenie lekarskie właściwie rozstrzygnęło kwestię choroby zawodowej, winny być rozwiane przede wszystkim poprzez wystąpienie do jednostki orzeczniczej, która może takie orzeczenie wydać.

W niniejszej sprawie tego rodzaju wystąpienia były liczne, przy czym w ich wyniku otrzymano materiał dowodowy, który nie pochodził jedynie od Instytutu Medycyny Pracy w Ł.. Kluczowe dla rozstrzygnięcia zagadnień, które po analizie orzeczeń lekarskich i pism tej jednostki orzeczniczej wciąż mogły być niejasne, były przecież wszechstronne badania diagnostyczne przeprowadzone w warunkach hospitalizacji skarżącego w Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., do których zresztą szeroko nawiązano także

w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tym samym całkowicie chybiony, bo sprzeczny z rzeczywistym przebiegiem postępowania w sprawie, jest argument pełnomocnika skarżącego, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził wadliwą kontrolę sądowoadministracyjną, nie przychylając się do wniosku o powołanie biegłego niezależnego, niezatrudnionego w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. czy pochodzącego spoza Województwa Ł., i uwzględniając przez to stanowisko tylko jednej jednostki orzeczniczej czy szerzej pozyskując wymagane w sprawie wiadomości specjalne z tego jednego źródła. Sąd nie mógł ani uchylić zaskarżonej decyzji ze względu na ten wniosek zgłoszony na etapie postępowania sądowego, ani samodzielnie przeprowadzić wskazanego dowodu, gdyż nie pozwalała na to treść art. 106 § 3 P.p.s.a., którego skądinąd nie objęto podstawami rozpoznawanej skargi kasacyjnej.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw branych pod uwagę z urzędu, oddalił skargę kasacyjną stosownie do art. 184 P.p.s.a.