Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 36/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 608  Energetyka i atomistyka
658
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w B. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w przedmiocie wydania świadectwa pochodzenia 1. umarza postępowanie w sprawie; 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz B. S.A. z siedzibą w B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

B. SA z siedzibą w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w wydaniu na jej rzecz świadectwa pochodzenia potwierdzającego wytworzenie energii elektrycznej w źródle odnawialnym.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że:

1. w październiku 2013 r. - w oparciu o art. 9e ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. nr 89 poz. 625 ze zm.) w zw. z art. 217 § 1 i § 2 pkt 1 k.p.a., skarżąca zwróciła się do Prezesa URE z wnioskiem o wydanie - w ustawowym terminie 14 dni, świadectwa pochodzenia potwierdzającego wytworzenie energii elektrycznej w źródle odnawialnym w ilości 4.251,351 MWh w okresie wytworzenia od 1 kwietnia 2013 r. do 30 września 2013 r. ale do chwili wniesienia skargi organ żadnego świadectwa nie wydał, ani nie rozpoznał owego wniosku w inny sposób. Skarżąca podniosła wytworzonej przy tym, że wskazany 14 dniowy termin wynika wprost z art. 9e ust. 3 zd. 1 p.e.

2. od chwili złożenia ww. wniosku Prezes URE kierował do skarżącej kolejne wezwania do udzielenia nowych informacji. Informacje takie były udzielane także w związku z wcześniejszymi wnioskami B. o wydanie świadectw pochodzenia (począwszy od dnia 1 stycznia 2013 r.), które to wnioski również nie zostały do chwili obecnej rozpatrzone. Organ informował o kolejnych terminach zakończenia niniejszego postępowania, przy czym żadnego z tych terminów nie dochował, nie podając przyczyn takiego stanu rzeczy;

3. w listopadzie 2014 r. skarżąca wezwała Prezesa URE do szybkiego rozpoznania ww. wniosku i zakończenia niniejszego postępowania;

4. w lutym 2015 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a Prezes URE w odpowiedzi - pismem z 24 lutego 2015 r., wezwał ją do złożenia kolejnych informacji, co uczyniła dnia 24 marca 2015 r. i na tym czynności organu się zakończyły.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezesa URE, na podstawie art. 149 § 1 zd. 1 ppsa, do rozpoznania wniosku B. z dnia 16 października 2013 r. o wydanie świadectw pochodzenia za okres wytwórczy od 1 kwietnia 2013 r. do 30 września 2013 r. oraz do wydania tych świadectw w terminie 14 dni, na podstawie zd. 2 tego przepisu o stwierdzenie, że bezczynność Prezesa URE w wydaniu tego świadectwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezes URE wniósł o jej oddalenie.

Wyjaśnił, że w grudniu 2005 r. udzielił skarżącej koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej pochodzącej z przetworzenia odpadów drewnopochodnych, gdyż na ów czas nie było podstaw do uznania wytworzonej przez nią energii za energię pochodzącą ze źródła odnawialnego. Od owej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, które Sąd Okręgowy w W. - Sąd [...] odrzucił ([...] listopada 2006 r., sygn. akt [...]).

Skarżąca w listopadzie 2006 r. wniosła o zmianę ww. koncesji poprzez udzielenie jej na wytwarzanie energii elektrycznej w odnawialnym źródle energii. Organ podał, że rozstrzygając kwestię zmiany koncesji, wziął pod uwagę m.in. opinię Instytutu Technologii Drewna z maja 2007 r. i decyzją z [...] czerwca 2007 r. zmienił koncesję skarżącej, określając przedmiot działalności koncesjonowanej w następujący sposób: "Energia elektryczna wytwarzana jest w odnawialnym źródle energii (BMP), elektrociepłowni wyposażonej w dwa kotły parowe o mocy 6 MW każdy, zasilającej jeden turbozespół o mocy 2,6 MWe i pochodzi z przetwarzania odpadów drewnopochodnych w postaci odpadów pochodzących z płyt wiórowych, płyt MDF, płyt pilśniowych oraz litego drewna. Energię elektryczną wytworzoną w źródle odnawialnym stanowi jedynie energia elektryczna pochodząca z termicznego przekształcania odpadów, które ulegają biodegradacji i nie zawierają organicznych związków chlorowcopochodnych, metali ciężkich lub związków tych metali powstałych w wyniku obróbki drewna z użyciem do konserwacji i powlekania".

Prezes URE wyjaśnił jednocześnie, że tak określając przedmiot koncesji miał na uwadze rodzaj paliw wykorzystywanych przez skarżącą do wytwarzania energii elektrycznej - ograniczył możliwość kwalifikowania do energii odnawialnej, tj. energii objętej systemem wsparcia wyłącznie ten wolumen energii elektrycznej, który powstał z opadów z litego drewna.

Prezes URE wskazał przy tym czym jest w myśl art. 3 pkt 20 p.e. "odnawialne źródło energii" oraz czym była i obecnie jest "biomasa" (powołując się odpowiednio na § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 19 grudnia 2005 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej oraz zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii - obowiązującego do dnia 25 lutego 2008 r. (Dz. U. z 2005 r. nr 261, poz. 2187) oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 października 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej, zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii oraz obowiązku potwierdzania danych dotyczących ilości energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnym źródle energii (Dz. U. z 2012 r. poz. 1229). Organ podał, że dokonana rozporządzeniem z 18 października 2012 r. zmiana definicji biomasy (rozszerzenie zakresu) pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Nadto wyjaśnił, że wydając decyzję zmieniającą wziął również pod uwagę § 5 ust. 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. z 2005 r. nr 260, poz. 2181 ze zm.) także zawierający definicję biomasy. Ostatecznie Prezes URE stwierdził, że w obecnym stanie prawnym - według § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1546), przez biomasę rozumie się produkty składające się z substancji roślinnych pochodzących z rolnictwa lub leśnictwa, które mogą być wykorzystywane jako paliwo w celu odzyskania zawartej w nich energii, i następujące rodzaje odpadów: 1) odpady roślinne z .rolnictwa i leśnictwa; 2) odpady roślinne z przemysłu przetwórstwa spożywczego, jeżeli odzyskuje się wytwarzaną energię cieplną; 3) włókniste odpady roślinne z procesu produkcji pierwotnej masy celulozowej i z procesu produkcji papieru z masy, jeżeli odpady te są spalane w miejscu produkcji, a wytwarzana energia cieplna jest odzyskiwana; 4) odpady korka; 5) odpady drewna, z wyjątkiem odpadów drewna zanieczyszczonego impregnatami lub powłokami ochronnymi, które mogą zawierać związki chlorowcoorganiczne lub metale ciężkie, w skład których wchodzą w szczególności odpady drewna pochodzącego z budowy, remontów i rozbiórki obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej.

Organ podał, że skarżąca od dnia otrzymania zmiany koncesji występowała z wnioskami o wydanie świadectw pochodzenia i ostatnie takie świadectwo otrzymała za okres wytwarzania - wrzesień 2012 r. Skarżąca złożyła także wnioski obejmujące okres wytwarzania październik - grudzień 2012 r. ,oraz styczeń - marzec 2013 r., które do chwili obecnej nie zostały rozpoznane.

Wyjaśniając zarzucaną mu bezczynność Prezes URE podniósł, że rozporządzeniem z 18 października 2012 r. zmienione zostały niektóre - funkcjonujące dotychczas definicje i wprowadzone nowe, co wymagało przeprowadzenia przez niego bardziej szczegółowej kontroli źródeł posiadających koncesje na wytwarzanie energii z biomasy drzewnej.

I tak:

1. pismem z 8 kwietnia 2013 r. (zgodnie z § 20 tego rozporządzenia z 18 października 2012 r. które weszło w życie dnia 31 grudnia 2012 r.) wezwał skarżącą do uzupełnienia złożonego przez nią wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia w zakresie stosowania paliwa pomocniczego oraz ilości i sposobu podawania paliw do procesu spalania. Jednocześnie wyznaczono nowy termin zakończenia postępowania do dnia 15 maja 2013 r.

2. w odpowiedzi skarżąca pismem z 6 maja 2013 r. wyjaśniła, że nie stosuje paliwa pomocniczego i wskazała że "w zakładowej elektrociepłowni (...) jako paliwo podstawowe używane są tylko i wyłącznie odpady drewnopochodne z produkcji mebli (...)" zwracając przy tym uwagę, że zgodnie z materiałem dowodowym złożonym w postępowaniu o zmianę koncesji "(...) odpadowe materiały drewnopochodne przeznaczone do spalania w jej elektrociepłowni posiadają wszystkie cechy pozwalające zaliczyć je do biomasy (...)."

3. Prezes URE podał, że powyższe wyjaśnienia wzbudziły jego wątpliwości w zakresie faktycznego wykorzystania przez skarżącą do produkcji energii elektrycznej kwalifikowanej jako odnawialnej, odpadów z litego drewna, bowiem w piśmie tym skarżąca wyraźnie wskazywała, iż spala tylko i wyłącznie odpady drewnopochodne, co pozostawało w sprzeczności z informacjami złożonymi przez nią na etapie zmiany koncesji, zgodnie z którymi spaleniu podlegają również odpady z litego drewna. Dlatego też pismem z 5 lipca 2013 r. wezwał skarżącą do korekty wniosku o wydanie świadectwa m.in. w zakresie lokalizacji źródła, okresu wytworzenia oraz przesłania informacji na temat zawartości substancji/związków jakie mogą być ewentualnie wprowadzane podczas procesu produkcji materiału, z którego pochodzi odpad/pozostałość wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej. Organ wyjaśnił przy tym, że informacje dotyczące spalonego odpadu, przekazane dotychczas przez skarżącą, wskazywały na powstanie rozbieżności w odniesieniu do paliwa, które mogła ona wykorzystać do wytworzenia energii elektrycznej objętej systemem wsparcia - zgodnie ze zmianą koncesji - a paliwami faktycznie wykorzystanymi do wytworzenia energii elektrycznej objętej wnioskiem o wydanie świadectwa pochodzenia. Jednocześnie w piśmie tym wyznaczono nowy termin zakończenia postępowania do dnia 31 sierpnia 2013 r.

4. W odpowiedzi skarżąca (pismo z 18 lipca 2013 r.) przesłała skorygowane załączniki do wniosków za: IV kwartał 2012 r. oraz I kwartał 2013 r., a także informację o właściwej lokalizacji źródła. Podkreśliła również, iż stosuje "(...) jeden rodzaj paliwa uznanego za biomasę, pochodzącego z odpadów z produkcji mebli z płyt meblarskich drewnopochodnych, ulegających biodegradacji (...) brak zatem przesłanek co do potrzeby ustalania udziału biomasy w ogólnej ilości spalonego paliwa, bo zawsze jest to 100%" i w związku z powyższym nie przesłała wypełnionego załącznika nr 5 do wniosku, który odnosił się do wskazania odczytu wag zużytej biomasy. Dodała, że "Odpady będące paliwem w elektrociepłowni powstają głównie podczas rozkroju płyt meblarskich dostarczanych wg standardowych wymiarów producentów na formatki meblowe dla poszczególnych elementów mebli. Powstają wówczas tzw. zrzyny, czyli odpad płyty, z którego już nic nie można wykroić oraz trociny i pyły po cięciu piłami podczas rozkroju płyt oraz wióry w wyniku dokonywanych nawierceń otworów i frezowania krawędzi.". Załączyła również kopię - złożonych już na etapie ubiegania się o koncesje i o jej zmianę, sprawozdania Instytutu Technologii Drewna z 8 sierpnia 2006 r. pt. "Ocena drzewnych odpadów produkcyjnych fabryki mebli w B. (...)" oraz informacji producentów płyt dotyczące procentowego udziału surowców wsadowych w płytach drewnopochodnych. Załączone sprawozdanie zawiera m. in. dane dotyczące stężeń formaldehydu w poddanych ocenie odpadach produkcyjnych oraz stwierdzenie, iż "(...) oceniany materiał posiada wszystkie cechy biomasy w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 sierpnia 2003 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji i urządzeń (Dz. U.2003.163.1584) (...)".

5. Biorąc pod uwagę powyższe dane w zakresie rodzaju spalonego odpadu Prezes URE pismem z 24 października 2013 r. wezwał skarżącą do:

a. przesłania szczegółowych informacji dotyczących zawartości poszczególnych rodzajów substancji/związków jakie mogą być ewentualnie wprowadzane podczas procesu produkcji danego rodzaju materiału, z którego pochodzi pozostałość/odpad wykorzystywany do wytwarzania energii elektrycznej ponieważ przekazane dotychczas dane dotyczyły okresów historycznych;

b. przedstawienia wyjaśnień i dokumentów potwierdzających, że stosowane paliwo spełnia wymagania określone w definicji biomasy zapisanej w rozporządzeniu z 18 października 2012 r. tj. nie zawiera w sobie substancji nie biodegradowalnych niewystępujących naturalnie w stopniu odbiegającym od znanych, naturalnych właściwości biomasy danego rodzaju.

Jednocześnie wyznaczono nowy termin zakończenia postępowania do dnia 20 grudnia 2013 r.

6. W odpowiedzi skarżąca wniosła o przedłużenie terminu na udzielenie odpowiedzi i następnie pismem z 23 grudnia 2013 r. przesłała opinię nt. stosowanego przez siebie paliwa, a sporządzoną na podstawie wyników badań wykonanych przez Instytut Technologii Drewna oraz Zakłady Pomiarowo-Badawcze Energetyki "[...]". Z załączonej opinii nt. możliwości zaliczenia materiałów drzewnych do biomasy w rozumieniu stosownych przepisów wynika że: "Przedstawione dane pokazują, że materiały drzewne z firmy skarżącej opisane jako resztki i pozostałości pochodzące z obróbki mechanicznej płyt drewnopochodnych cechuje bardzo wysoka, 100 procentowa (pyły) i niemal 100 procentowa (zrębki) zawartość biomasy. (...) Powyższe spostrzeżenia uprawniają do stwierdzenia, że spełnione zostały wymagania dotyczące możliwości zaliczenia do biomasy materiałów drzewnych, przeznaczonych do energetycznego spalania w firmie skarżącej zawarte zarówno w normie [...]w odniesieniu do biopaliw stałych, wytworzonych w przetworzonej chemicznie biomasy drzewnej, jak i w innych cytowanych wcześniej aktach prawnych (...) w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz.U.2011.95.558) (...) Reasumując stwierdza się, że oceniane materiały drzewne, uzyskiwane w trakcie przetwarzania płyt drewnopochodnych a przeznaczone do otrzymywania energii w firmie skarżącej posiadają cechy paliwowe nie odbiegające od znanych właściwości naturalnego drewna i jednocześnie posiadają cechy biomasy zawarte w cytowanych wyżej aktach prawnych i dokumentach.".

7. Wobec tego Prezes URE pismem z 25 marca 2014 r.

a. wezwał skarżącą do:

i. przedstawienia informacji na temat pochodzenia spalanych odpadów oraz uzupełnienia przeprowadzonych badań w zakresie pobrania próbek przez przedstawiciela jednostki badawczej posiadającej stosowną akredytację z każdego etapu procesu produkcyjnego, potwierdzających, że spalane paliwo spełnia wymagania określone w definicji biomasy zapisanej w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 18 października 2012 r.;

ii. przekazanie informacji, o których udzielenie proszona była już w wezwaniu z 24 października 2014 r.

b. wyznaczył nowy termin zakończenia niniejszego postępowania do dnia 31 maja 2014 r.

8. W odpowiedzi skarżąca:

a. pismem z 25 kwietnia 2014 r. przesłała kolejne wyjaśnienia Instytutu Technologii Drewna w P. na temat wydanej opinii odnośnie sposobu pobierania próbek do badań oraz poinformowała, że dodatkowa opinia zostanie przesłana w późniejszym terminie. Prezes URE wskazał, że w jego ocenie skarżąca w dalszym ciągu nie wyjaśniła jednoznacznie procedury poboru badanych próbek, a dane znane mu z urzędu pogłębiły jego dotychczasowe wątpliwości, co do prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych oraz zasadności przyznawania przedsiębiorcy świadectw pochodzenia.

b. pismem z 29 lipca 2014 r. przedłożyła do akt:

i. opinię Instytutu Technologii Drewna z 18 lipca 2014 r. nt. składu chemicznego (zawartości substancji niebędących biomasą) w produktach ubocznych - biopaliwa stałe,. powstających przy wywarzaniu mebli z płyt wiórowych i płyt MDF stwierdzającą, iż: "Jak wynika z deklaracji Zleceniodawcy - firmy skarżącej - przy produkcji mebli stosowane są zarówno drewno lite, jak i tworzywa drzewne, takie jak płyty wiórowe, płyty pilśniowe typu MDF, płyty pilśniowe typu HDF. Tego rodzaju skład surowców drzewnych jest typowy dla fabryk wytwarzających meble skrzyniowe, do których należy firma Z kolei z dokumentu wystawionego przez dostawcę surowców drzewnych do firmy skarżącej - firmy K. - wynika, że do produkcji materiałów drzewnych (płyt wiórowych, płyt pilśniowych typu MDF, płyt pilśniowych typu HDF) używane są następujące składniki: drewno (podstawowy składnik płyt) w ilości 82-88%; klej mocznikowo-formaldehydowy w ilości 8-10%; emulsja parafinowa w ilości około 0,4%; woda w ilości około 0,4%, Jak zapewnia producent płyt stosowanych do wytwarzania mebli, "(...) do produkcji płyt wiórowych, MDF i HDF nie stosujemy substancji, które zawierają w sobie związki flurowcoorganiczne i metale ciężkie." Nadmienić należy, że stosowanie tego rodzaju substancji przy produkcji płyt meblowych nie znajduje żadnego merytorycznego uzasadnienia. Biorąc pod uwagę fakt, iż w ogólnej masie powstających przy produkcji mebli w firmie skarżącej resztek i pozostałości materiałów drzewnych niemały wolumen stanowią resztki i pozostałości litego drewna należy stwierdzić, że udział naturalnego drewna w paliwach biomasowych kierowanych do kotłowni wynosił 86-91% (...) stwierdzić można, że ww. materiały drzewne (surowiec drzewny stosowany do produkcji tworzyw drzewnych i same tworzywa drzewne oraz drewno lite) nie były zabezpieczone impregnatami ani powłokami ochronnymi, w których substancjami czynnymi były pierwiastki zaliczane do grupy tzw. "metali ciężkich" i/lub związki fluorowcoorganiczne. Powyższe spostrzeżenie uprawniają do stwierdzenia, że spełnione zostały wymagania dotyczące możliwości zaliczenia do biomasy materiałów drzewnych, przeznaczonych do energetycznego spalania w firmie skarżącej".

Prezes URE stwierdził, że w przedmiotowej opinii powtórzono, iż spełnione zostały wymagania dotyczące możliwości zaliczenia do biomasy materiałów drzewnych, przeznaczonych do energetycznego spalania przez skarżącą, a zawarte m.in. w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U .z 2011 r., nr 95, poz. 558). Opinia ta zawierała również stwierdzenia: "Reasumując stwierdza się, ze oceniane materiały drzewne, uzyskiwane w trakcie przetwarzania drewna litego i tworzyw drzewnych, a przeznaczone do otrzymywania energii w firmie skarżącej (w których udział naturalnego surowca drzewnego - biomasy drzewnej - wynosił 86-91%) posiadają cechy paliwowe nie odbiegające od znanych właściwości naturalnego drewna i jednocześnie posiadają cechy biomasy zawarte w cytowanych wyżej aktach prawnych";

ii. informacje dotyczące składu spalanych płyt wiórowych, MDF, HDF, tj. drewno 82-88%, klej mocznikowo - formaldehydowy 8-10%, emulsja parafinowa ok. 04 %, utwardzacz ok.0,4%, woda ok. 0,4%.h.

9. Prezes URE podał, że powyższe dane nadal nie rozwiały jego wątpliwości co do faktycznej ilości i rodzaju spalonego paliwa i dlatego pismami z 17 października 2014 r. zwrócił się do Ministerstwa Środowiska, do Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiskowej [...] Politechniki [...] oraz do Instytutu [...] Politechniki [...], a pismem z 13 listopada 2014 r. do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska z prośbą o wyrażenie stanowiska odnośnie możliwości uznania odpadów z płyt drewnopochodnych za biomasę.

10. Pismem z 28 listopada 2014 r. skarżąca wniosła o szybkie zakończenie postępowania o wydanie świadectwa poprzez jego wydanie, wskazując m.in., iż "Nośnikiem energii (paliwem) w procesie wytwórczym są tu więc wyłącznie odpady drewnopochodne w postaci odpadów pochodzących z płyt wiórowych, płyt MDF, płyt pilśniowych oraz litego drewna."

11. Następnie pismem z 5 lutego 2015 r. skarżąca wezwała Prezesa URE do usunięcia naruszenia prawa poprzez rażące przekroczenia terminów załatwiania niniejszej spraw.

12. Wobec braku odpowiedzi ze strony Ministerstwa Środowiska oraz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Prezes URE pismami z 16 lutego 2015 r. ponownie zwrócił się o tych organów o zajęcie stanowiska w kwestii możliwości uznania odpadów z płyt drewnopochodnych za biomasę.

13. Pismami z 24 lutego 2015 r. Prezes URE:

a. zwrócił się do:

i. Instytutu Technologii Drewna o wyjaśnienie treści sporządzonej opinii poprzez zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy stosowane przez skarżącą paliwo jest biomasą w rozumieniu definicji zawartej w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 18 października 2012 r., czy też paliwem posiadającym jedynie cechy zbliżone do biomasy. Ponadto wezwał do sprecyzowania sporządzonych i przedłożonych wcześniej opinii odnośnie potwierdzenia czy badane materiały drzewne stanowią wyłącznie stałą substancję pochodzenia roślinnego oraz wyjaśnienia sposobu pobrania badanych próbek.

ii. skarżącej o udzielenia wyjaśnień odnośnie dostawców płyt drewnopochodnych, wolumenu wytwarzanych odpadów, zawartości odpadów pochodzących z litego drewna oraz prowadzonego procesu technologicznego produkcji płyt drewnopochodnych/mebli wraz ze wskazaniem miejsc/etapów powstawania odpadów przeznaczonych następnie do spalenia.

b. wyznaczył nowy termin zakończenia niniejszego postępowania do dnia 30 kwietnia 2015 r.

14. Odpowiedzi na powyższe wezwania Instytut Technologii Drewna udzielił pismem z 9 marca 2015 r., a skarżąca pismem z 24 marca 2015 r.

15. W dniu 10 kwietnia 2015 r. do Prezesa URE wpłynęło natomiast pismo Ministerstwa Środowiska, w którym wyjaśniono, że podstawowe wymagania dotyczące gospodarowania odpadami, w tym termicznego przekształcania odpadów, określają przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.) i zgodnie z przepisami tej ustawy płyt wiórowych, pilśniowych (MDF lub HDF) nie należy utożsamiać z drewnem, dlatego też odpady tych płyt nie są odpadami drewna, a jedynie odpadami materiałów drewnopochodnych. Podobne stanowisko zajął także w piśmie z 15 kwietnia 2015 r. Zastępca Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, tj., że odpady z płyt wiórowych nie spełniają definicji biomasy w rozumieniu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz.U. z 2014 r. poz. 1546), ponieważ nie należą do żadnej z wymienionych w definicji kategorii, m.in. nie są odpadami drewna. Oznacza to, że nawet gdy przedmiotowe odpady nie zawierając związków chlorowcoorganicznych, czyli metali ciężkich, nie mogą być uznane za biomasę. Powyższe stanowiska obu organów nie odnosiły się natomiast do definicji biomasy zawartej w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z 18 października 2012 r., która nie ma zastosowania w zakresie wymagań wynikających z przepisów prawa ochrony środowiska.

Wobec powyższego Prezes URE stwierdził, że bezczynność zarzuca mu się bezzasadnie, gdyż podejmuje wszelkie czynności zmierzające do zebrania materiału dowodowego oraz ustalenia zaistniałego stanu faktycznego.

Podniósł, że świadectwo pochodzenia o jakie wnioskuje skarżąca nie jest typowym zaświadczeniem - urzędowym potwierdzeniem okoliczności faktycznych, a więc faktu wytworzenia energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji. Przyznał, że zgodnie z art. 9e ust. 3 p.e. do wydawania świadectw pochodzenia stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wydawaniu zaświadczeń, jednakże regulacje te stosuje się o ile przepisy szczególne - tu ustawa - Prawo energetyczne, nie stanowią inaczej. W związku z powyższym pierwszeństwo zastosowania dał w tej sprawie ustawie - Prawo energetyczne, która w sposób zasadniczy modyfikuje sposób postępowania w przypadku wydawania świadectw pochodzenia.

Zdaniem Prezes URE realizuje on dyspozycję art. 36 § 1 k.p.a., gdyż o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, zawiadamiał skarżącą i podawał, że jest to następstwem konieczności zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego oraz wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. W związku z tym zarzut lekceważenia pisma skarżącej wskazującego na potrzebę zakończenia niniejszego postępowania uznał za niezasadny.

Podobnie nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły żadne okoliczności, które usprawiedliwiłyby zwłokę w jej rozpatrzeniu. Wskazał, że sprawa ta jest zawiła i nie można było oczekiwać jej rozstrzygnięcia w terminie 14 dni. Podał, że pojawiały się nowe okoliczności, które wymagały wyjaśnienia i nie mogły zostać przez niego zignorowane - w tym m.in. niespójności w wyjaśnieniach przedkładanych przez skarżącą. Przypomniał, że w postępowaniu dotyczącym zmiany koncesji na wytwarzanie przez skarżącą energii elektrycznej ustalił, że energia ta pochodzi z przetwarzania odpadów drewnopochodnych w postaci odpadów pochodzących z płyt wiórowych, płyt MDF, płyt pilśniowych oraz litego drewna. Natomiast z treści pism skarżącej z 6 maja 2013 r. oraz z 18 lipca 2013 r. wynika, iż jako paliwo używane są tylko i wyłącznie odpady drewnopochodne z produkcji mebli. Wyjaśnienia te pozostawały w sprzeczności z przedłożoną opinią Instytutu Technologii Drewna z 18 lipca 2014 r. nt. składu chemicznego (zawartości substancji niebędących biomasą) w produktach ubocznych - biopaliwa stałe - powstających przy wywarzaniu mebli z płyt wiórowych i płyt MDF stwierdzającą, że do produkcji mebli stosowane są zarówno tworzywa drzewne takie jak płyty wiórowe, płyty pilśniowe typu MDF, płyty pilśniowe typu HDF, jak i drewno lite.

Prezes URE podniósł, że dopiero na jego wezwanie Instytut Technologii Drewna - pismem z 9 maja 2015 r. wskazał, że przedmiotem opinii nie były próbki materiału drzewnego pobranego przez opiniodawcę, lecz wyłącznie treść informacji o tych materiałach, przekazanych przez samą skarżącą, w tym informacja producenta płyt MDF/HDF. Wobec czego Instytut ten nie posiadał własnych wyników badań materiałów drzewnych wykorzystywanych przez skarżącą, które potwierdziły by, że materiały te stanowią wyłącznie stałą substancję pochodzenia roślinnego. Organ przypomniał jednocześnie, że sama skarżąca pismem z 24 marca 2015 r. zmieniła treść udzielanych wcześniej wyjaśnień podając, że określenie udziału "czystego drewna" w produkcji energii elektrycznej nie jest możliwe do oszacowania. Istnieje natomiast możliwość określenia udziału "litego drewna" w całości odpadów dostarczonych na skład opału i udział ten kształtuje się na poziomie około 18% wszystkich dostaw.

Wobec tego Prezes URE wskazał, że w sprawie nie można jednoznacznie ustalić składu spalanego paliwa, w szczególności udziału odpadów z litego drewna w całej masie odpadów dostarczanych do procesu spalenia, co ma znaczenie prawne zarówno w kontekście przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów, jak również zapisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 18 października 2012 r. dotyczących możliwości uznania stosowanego paliwa za biomasę w rozumieniu § 2 pkt 1. Przedstawione przez skarżącą dane mają charakter szacunkowy (wyrażone są w procentach) i dotyczą udziału "litego drewna" w całości odpadów dostarczanych na skład opału (pismo z 24 marca 2015 r.). Zatem zebrany materiał dowodowy jest niespójny, a przedstawiona przez skarżącą ww. opinia nie do końca "pokrywa się" z jego pierwotnymi wyjaśnieniami złożonymi w toku prowadzonego postępowania. Organ wskazał przy tym na trudności z ustaleniem okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ze względu na fakt, że materiał dowodowy w tej sprawie opiera się w znacznej części na oświadczeniach i opiniach przedstawianych przez samą skarżącą, która jest zainteresowana uzyskaniem korzystnego jej rozstrzygnięcia.

Reasumując Prezes URE podniósł, że przedstawione trudności w ustaleniu stanu faktycznego uniemożliwiały mu zakończenie niniejszego postępowania. Stwierdził, że rażącego naruszenia prawa dopuściłby się, gdyby nie zgromadził niezbędnych dowodów do poczynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, lub gdyby przeprowadził tylko szczątkowe postępowanie dowodowe, uniemożliwiające dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Powziąwszy bowiem wątpliwości co do spełnienia przez stosowane przez skarżącą paliwo wymogów rozporządzenia Ministra Gospodarki z 18 października 2012 r. oraz ustawy - Prawo energetyczne musiał szczegółowo wyjaśnić sprawę. Podał, że jest organem odpowiedzialnym za proces wydawania świadectw pochodzenia i może je wydać wyłącznie w przypadku braku wątpliwości co do zgodności danych i informacji przedstawionych przez przedsiębiorcę we wniosku z obowiązującymi przepisami. Energia wytwarzana w odnawialnych źródłach energii oznacza energię czystą, niepowodującą zanieczyszczenia środowiska. Jednym z celów przyświecających wprowadzeniu mechanizmów wsparcia w postaci świadectw pochodzenia była poprawa stanu środowiska i dbałość o ochronę zdrowia obywateli. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wskazują tymczasem tylko na 18% udział "litego drewna" w całości odpadów przeznaczonych do spalenia. W świetle stanowiska Ministerstwa Środowiska spalanie odpadów płyt materiałów drewnopochodnych w pełni podlega przepisom dotyczącym termicznego przekształcania odpadów i może odbywać się wyłącznie w spalarniach odpadów lub współspalarniach odpadów. Wobec takich ustaleń Prezes URE stwierdził, że musi podjąć dodatkowe czynności zmierzających do ustalenia, czy skarżąca spalając odpady z płyt drewnopochodnych nie narusza przepisów ustawy o odpadach, a w konsekwencji warunków udzielonej jej koncesji, obligujących do prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Organ poinformował nadto, że postanowieniem z [...] września 2015 r. odmówił wydania żądanego przez skarżącą świadectwa pochodzenia potwierdzającego wytworzenie energii elektrycznej w źródle odnawialnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 149 § 1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

W świetle powołanego przepisu, skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280).

Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie.

W myśl art. 9e ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.), potwierdzeniem wytworzenia energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii jest świadectwo pochodzenia tej energii, zwane "świadectwem pochodzenia". Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wydaje świadectwa pochodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz świadectwa pochodzenia z kogeneracji, o których mowa w art. 9l ust. 1, dla energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii spełniającej jednocześnie warunki wysokosprawnej kogeneracji (ust. 1a). Świadectwo pochodzenia zawiera w szczególności: 1) nazwę i adres przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się wytwarzaniem energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii; 2) określenie lokalizacji, rodzaju i mocy instalacji odnawialnego źródła energii, w którym energia elektryczna została wytworzona; 3) dane dotyczące ilości energii elektrycznej objętej świadectwem pochodzenia i wytworzonej w określonej instalacji odnawialnego źródła energii; 4) określenie okresu, w którym energia elektryczna została wytworzona; 5) wskazanie podmiotu, który będzie organizował obrót prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia; 6) kwalifikację instalacji odnawialnego źródła energii do instalacji, o której mowa w art. 188 ust. 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (ust. 2). Świadectwo pochodzenia wydaje Prezes Urzędu Regulacji Energetyki na wniosek przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się wytwarzaniem energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii, złożony za pośrednictwem operatora systemu elektroenergetycznego, na którego obszarze działania znajduje się instalacja odnawialnego źródła energii określona we wniosku, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Do wydawania świadectw pochodzenia stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wydawaniu zaświadczeń (ust. 3). Wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera: 1) nazwę i adres przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się wytwarzaniem energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii; 2) określenie lokalizacji, rodzaju i mocy instalacji odnawialnego źródła energii, w którym energia elektryczna została wytworzona; 3) dane dotyczące ilości energii elektrycznej wytworzonej w określonej instalacji odnawialnego źródła energii; 4) określenie okresu, w którym energia elektryczna została wytworzona; 5) (uchylony); 6) dane o ilości energii elektrycznej wytworzonej w wysokosprawnej kogeneracji; 7) w przypadku biopłynów, dokumenty określone w art. 28c ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 pkt 1 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, potwierdzające spełnienie kryteriów zrównoważonego rozwoju, o których mowa w art. 28b-28bc tej ustawy (ust. 4).

Z powyższego przepisu wynika, że świadectwo pochodzenia wydawane jest przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku w tym przedmiocie. Do wydawania świadectw pochodzenia mają odpowiednie zastosowanie przepisy kpa o wydawaniu zaświadczeń. Zgodnie z art. 217 § 1 i 2 kpa, organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (§ 3). W myśl art. 218 § 1 kpa, w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). Natomiast w świetle art. 219 kpa, odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Na gruncie niniejszej sprawy, której przedmiotem jest zarzut bezczynności, Prezes URE miał obowiązek wydania świadectwa pochodzenia albo podjęcia postanowienia o odmowie jego wydania. W przypadku niepodjęcia żadnej z dwóch wymienionych prawnych form działania przez organ, wnioskodawca ma prawo zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność.

Oceniając w tym aspekcie wniesioną skargę, należy wskazać, że Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dopuścił się bezczynności w prowadzonym przez niego postępowaniu, gdyż złożony przez stronę skarżącą wniosek z dnia 16 października 2013 r., który wpłynął do organu w dniu 21 października 2013 r., został zrealizowany poprzez wydanie postanowienia o odmowie wydania świadectwa pochodzenia dopiero w dniu [...] września 2015 r., a więc już po wniesieniu skargi do Sądu. Skarga bowiem została złożona w dniu 1 kwietnia 2015 r., a przekazana przez organ do Sądu wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy w dniu 30 kwietnia 2015 r. Jakkolwiek organ w okresie od dnia skierowania powyższego wniosku przez "B" S.A. z siedzibą w B. do dnia wydania wskazanego postanowienia podejmował działania wyjaśniające, niemniej jednak analiza czynności przeprowadzonych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w toku tego postępowania nie pozwala przyjąć, by czynił to szybko, czyli bez nieuzasadnionej zwłoki. Przedstawiony chronologicznie w części historycznej niniejszego uzasadnienia przebieg procedowania organu wykazuje, że Prezes URE, pomimo podjęcia wcześniej decyzji koncesyjnej na wytwarzanie przez skarżącą Spółkę energii elektrycznej w odnawialnym źródle energii, niejako w tym postępowaniu weryfikował prawidłowość jej wydania, zwlekając tym samym z wydaniem świadectwa pochodzenia, ewentualnie – postanowienia o odmowie jego wydania. Dopiero złożona przez stronę skarżącą skarga na bezczynność przyczyniła się do podjęcia ww. postanowienia. Czynności, jakie Prezes URE podejmował w sprawie, dotyczyły w istocie badania prawidłowości udzielonej koncesji, a skoro decyzja taka została wydana i funkcjonuje w obrocie prawnym, to organ winien niezwłocznie po dokonaniu analizy wniosku wydać świadectwo pochodzenia, względnie – podjąć postanowienie odmowne, czego jednak nie uczynił. Tego rodzaju procedowanie organu uchybia czternastodniowemu terminowi, jaki został przewidziany na wydanie świadectwa pochodzenia, i tak już dłuższemu od tego, jaki ustawodawca przewidział na wydanie zaświadczenia w kpa.

Zgodnie z jednolitym poglądem doktryny i orzecznictwa, postępowanie o wydanie zaświadczenia nie jest postępowaniem administracyjnym, w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa, a jedynie ma charakter administracyjny, a to z uwagi na stosujące je organy i na jedną z prawnych form działania, do której się ono odnosi. Wydanie zaświadczenia stanowi czynność materialnotechniczną, natomiast odmowa wydania zaświadczenia – jak wynika z powyższych przepisów – przybiera formę zaskarżalnego postanowienia. Przepisy o wydawaniu zaświadczeń nie wskazują, w jakim terminie organ administracji ma podjąć postanowienie odmowne. Niemniej jednak nie może budzić wątpliwości, że w tym zakresie organ administracji winien stosować zasady ogólne procedury administracyjnej.

Zwlekając z wydaniem postanowienia odmownego, organ uchybił zasadzie szybkości postępowania administracyjnego i to w stopniu rażącym, wszak nieprawidłowe jest, by czynności wyjaśniające organu w sprawie o wydanie zaświadczenia były podejmowane przez okres ponad półtora roku, licząc od daty wpływu wniosku do dnia wydania ww. postanowienia, zważywszy że w obrocie prawnym pozostaje decyzja koncesyjna będąca podstawą wytwarzania przez skarżącą energii w odnawialnym źródle. Sprawa nieskomplikowana powinna być rozstrzygnięta w ciągu miesiąca, a zatem w takim terminie powinno dojść do podjęcia postanowienia o odmowie wydania świadectwa pochodzenia. Postępowanie zaświadczeniowe, a takim jest postępowanie o wydanie świadectwa pochodzenia, nie może służyć weryfikowaniu prawidłowości udzielonej wcześniej koncesji. Świadectwo pochodzenia, jak każde zaświadczenie, wydawane jest na podstawie istniejących faktów lub stanu prawnego, toteż organ albo czyni zadość żądaniu strony, albo odmawia wydania świadectwa pochodzenia, podejmując odmowne postanowienie w tym względzie z uwagi choćby na powoływane przez organ wątpliwości co do struktury biomasy stosowanej przy wytwarzaniu przez Spółkę energii w odnawialnym źródle. Ma to istotne znaczenie prawne w kontekście dokonywanej oceny zasadności zarzutu bezczynności, wszak z akt sprawy wynika, że zagadnieniem uznania za biomasę wykorzystywanych przez Spółkę "Black Red White" odpadów z płyt drewnopochodnych przy wytwarzaniu przez nią energii w odnawialnym źródle Prezes URE zajmował się już dużo wcześniej przed złożeniem wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia z dnia 16 października 2013 r. Postępowanie zaświadczeniowe jest postępowaniem uproszczonym i znacznie odformalizowanym, toteż nieuzasadnione jest, by jego prowadzenie miało trwać ponad półtora roku. Świadczy to o kwalifikowanej zwłoce Prezesa URE w podejmowaniu rozstrzygnięcia z wniosku strony skarżącej.

Zgodnie z ustanowioną w art. 12 kpa zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). Artykuł 36 § 1 kpa nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.

Mając na względzie brzmienie tych przepisów, wskazać należy, że w niniejszej sprawie niewątpliwie wystąpiły przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności, która nieprzerwanie istniała w momencie złożenia skargi aż do dnia wydania ww. postanowienia o odmowie wydania świadectwa pochodzenia i jego doręczenia stronie skarżącej w dniu 28 września 2015 r. Jak już zostało zaznaczone na wstępie, skarga na bezczynność ma doprowadzić do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę skarżącą aktu lub podjęcia określonej czynności, bowiem uwzględnienie takiej skargi skutkuje wydaniem wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenia jej wniosku. Jednakże Sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania w kierunku wydania rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku, jeżeli po wniesieniu skargi doszło do wydania aktu administracyjnego z wniosku strony skarżącej, a tak w istocie jest w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem w toku postępowania sądowego, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wydał i doręczył stronie skarżącej akt administracyjny, postępowanie sądowe zmierzające w rzeczy samej do zobowiązania organu stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 sentencji wyroku).

Biorąc pod uwagę, że zwłoka w podjęciu ww. postanowienia miała charakter kwalifikowany, naruszenie zarówno norm prawa materialnego, jak i norm procedury administracyjnej ma charakter rażący. Dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1a ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądził od Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz skarżącej "B" S.A. z siedzibą w B. kwotę 357 zł, w tym kwotę 100 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi, kwotę 240 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 2 ust. 2 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.