Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 457/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Asesor WSA Andrzej Kuna, Protokolant Anita Sałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi M.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów co do danych ujawnionych w operacie opisowo- kartograficznym dotyczących przebiegu granicy między działkami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Syg. akt VIII SA/Wa 457/07

Uzasadnienie

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 roku Prezydent Miasta R. biorąc za podstawę art. 24a ust. 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne [DZ.U z 2005 roku nr 240, poz.2027], dalej jako ustawa, w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego [DZ.U z 2000 roku, poz. 1071 z póź. zmianami] dalej jako k.p.a., odrzucił zarzuty wniesione przez M.N., po ogłoszeniu

w dzienniku urzędowym województwa [...] informacji Prezydenta Miasta R., że projekt operatu opisowo – kartograficznego, obrębu I – [...] z dniem [...].05.2005 roku staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, dotyczące przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...] na ark. [...] w obrębie I – [...], uznając je za bezpodstawne.

Organ ustalił, że w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...] na ark. [...], w obrębie I – [...] wpisana jest M.N. jako właścicielka. Stan prawny przedmiotowej nieruchomości uregulowany jest w księdze wieczystej KW nr [...]. Działka nr [...] na ark. [...] w obrębie I – [...] jest współwłasnością Z.F. i L.F. po ½ części. Stan prawny tej nieruchomości jest uregulowany w księdze wieczystej KW nr [...].

W dniu [...] stycznia 2004 roku na podstawie art. 22 ustawy zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego I – [...]. Czynności techniczne dotyczące modernizacji wykonywało [...] spółka z o.o. w K.. W okresie od [...] do [...] marca 2004 roku wyłożony był do wglądu projekt operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków obrębu I miasta R. – [...].

W związku z wejściem w życie 22 września 2004 roku znowelizowanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zmieniono tryb postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków i dlatego zaszła konieczność ponownego wyłożenia projektu operatu, co nastąpiło ponownie w dniach od [...] do [...] maja 2005 roku. Po upływie terminu wyłożenia zgodnie z art. 24a ust. 8 znowelizowanej ustawy projekt operatu stał się z dniem [...] maja 2005 roku operatem ewidencji gruntów

i budynków. Informacja o tym została ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa [...] nr 155. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, mógł w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia, zgłaszać zarzuty co do tych danych.

Pismem z dnia [...] lipca 2005 roku M.N. złożyła zastrzeżenia odnośnie przebiegu granic pomiędzy działkami [...] i [...] jako zarzut dotyczący "informacji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2005 roku, nr [...], zamieszczonej w dzienniku urzędowym województwa [...] nr 155, poz. 4931 z dnia 30 czerwca 2005 roku’’.

W dniach [...] września 2005 roku i [...] lutego 2005 roku organ w obecności zainteresowanych, wykonywał czynności związane z ustaleniem przebiegu granic. Stwierdzono, że granica pomiędzy działkami [...] i [...] została ustalona w oparciu

o operat – [...], zatwierdzający podział działki nr [...], o operat [...]oraz o mapy sporządzone dla działek nr [...] (w roku 1947) i nr [...] (w roku 1948). Według w/w dokumentacji przebieg granicy nie pokrywa się ze stanem użytkowania na gruncie.

Wobec powyższego stwierdzono, że przebieg granicy jest sporny i wymaga

on wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.

W dalszej części organ podnosił, że postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadza wójt, burmistrz lub prezydent miasta, jeżeli zainteresowani nie zawarli ugody,

a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Postępowanie rozgraniczeniowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym i zgodnie z § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych

z założeniem ewidencji.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyła M.N.

W uzasadnieniu odwołania podnosiła, że przebieg granicy jest inny niż wynika to z ewidencji gruntów i budynków, a płot graniczny Z.F. stoi na jej działce.

Argumentowała, że została pokrzywdzona przez swojego sąsiada, a organy administracji publicznej to sankcjonowały.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2007 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M.N. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2006 roku o odrzuceniu zarzutów co do danych ujawnionych w operacie opisowo- kartograficznym dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] i [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy ustalił i zważył co następuje :

W okresie 2004-2005 została wszczęta procedura związana z modernizacją ewidencji gruntów i budynków dla obrębu I – [...] w R.. Procedurę modernizacji wszczęto w dniu [...] stycznia 2004 roku w trybie poprzednio obowiązujących przepisów, a po wejściu w życie z dniem 22 września 2004 roku znowelizowanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wdrożono nową procedurę wynikającą z przepisów art. 24a tej ustawy. W dniach od[...]do [...] maja 2005 roku miało miejsce wyłożenie projektu operatu opisowo-kartograficznego.

Z dniem [...] maja 2005 roku wyłożony projekt stał się operatem ewidencji gruntów

i budynków. Zgodnie z wyżej przywołanym przepisem ustawy informacja o tym została ogłoszona w dzienniku urzędowym województwa [...] nr 155

z dnia 30 maja 2005 roku.

Przed upływem zakreślonego w art. 24a ust. 9 ustawy terminu do zgłaszania zastrzeżeń do danych ewidencyjnych M.N. złożyła takie zastrzeżenia odnośnie przebiegu granicy pomiędzy należącą do niej działką nr [...] i [...], będącą współwłasnością Z.F. i K.S..

Organ pierwszej instancji po rozpatrzeniu zarzutów odrzucił je. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożyła M.N..

Zdaniem organu odwoławczego zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Powierzchnia ewidencyjna działki nr [...] przed modernizacją wynosiła [...] ha i tyle samo wynosi po modernizacji. Powierzchnia ta jest zgodna z mapą podziału nr [...], a także z wpisem do księgi wieczystej KW

nr [...]. Powierzchnia ewidencyjna działki nr [...] wynosiła przed modernizacją

[...]ha i też nie uległa zmianie po modernizacji. Stwierdzono również, ze granica pomiędzy tymi działkami na opracowaniach geodezyjnych przebiega w linii prostej od punktu granicznego nr [...] (od strony ulicy [...]) do punktu nr [...] (od podwórka, punkt graniczny z sąsiednią działką nr [...]).

Zdaniem organu odwoławczego należy zauważyć, że w wyniku modernizacji ewidencji gruntów nie wprowadzono żadnych zmian, zarówno co do przebiegu granicy, jak i powierzchni ewidencyjnej działek nr [...] i [...]. Przyjęto dane na podstawie istniejącej dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Zdaniem organu w sytuacji gdy strony kwestionują przebieg granicy wynikający

z dokumentacji geodezyjnej, to słusznie uznano tę granicę za sporną.

W obowiązującym porządku prawnym rozstrzyganie sporów granicznych nie może odbywać się w ramach postępowania ewidencyjnego lecz może nastąpić

w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym lub na drodze sądowej. Dopiero prawomocny dokument zawierający wyniki rozgraniczenia zostanie ujawniony

w ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie stosownych zmian.

Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła M.N. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem sprostowania z urzędu błędnie przyjętego, przy założeniu ewidencji gruntów miasta R., przebiegu granicy pomiędzy działkami [...]

i [...].

W uzasadnieniu skargi podnosiła, że organ błędnie ustalił, że podział działki został zatwierdzony operatem nr [...]. Podział został zatwierdzony przez Kierownika Urzędu Rejonowego w R. w dniu [...] września 1991 roku. Również tym operatem nie została ustalona granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] gdyż nie wynikała ona z podziału działki nr [...], lecz stanowiła część zewnętrznej granicy działki nr [...]. Przebieg granicy został błędnie przyjęty jako linia prosta na całej długości działki nr [...], od punktu [...] do punktu [...], a więc niezgodnie ze stanem prawnym, jak i stanem użytkowania na moment zakładania ewidencji gruntów tj. według przebiegu granicy wynikającego z map z roku 1947 i 1948. Na mapach z tych lat wynika, że granica jest linią łamaną. Błędne przyjęcie przebiegu granicy przy założeniu ewidencji gruntów spowodowało niewłaściwe użytkowanie pasa przygranicznego.

Błędnie przyjęty do operatu ewidencji gruntów przebieg granicy między działką

nr [...] i [...] spowodował, że zostało zakłócone spokojne i bezpieczne użytkowanie budynku na jej nieruchomości, gdyż północno-wschodnia część jej budynku została ogrodzona murem co spowodowało brak do niej dostępu, zaciemnienie i zalewanie budynku, co następnie jest przyczyną zawilgocenia mieszkania i całkowitego odpadnięcia tynku od strony działki nr [...].

Zdaniem skarżącej błąd przy zakładaniu ewidencji gruntów winien być naprawiony podczas jej modernizacji.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga M.N. nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi

art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [DZ.U nr 153 , poz.1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.

Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Należy zauważyć, że zmiana granic, a co za tym idzie powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych. Zasadniczo kwestie własnościowe nieruchomości rozstrzygane są przez sądy powszechne. Tylko w zakresie określonym przez art. 29

i następne ustawy rozgraniczenie nieruchomości może być dokonane w trybie administracyjnym. Jednak strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy w decyzji o rozgraniczeniu może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w sprawie, przekazania sprawy sądowi.

Nie można więc dokonywać żadnych zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów jest tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej – art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 ustawy i § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków [DZ.U nr 38, poz. 454], dalej jako rozporządzenie.

Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księdze wieczystej, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy.

Dotyczy to więc i zmiany przebiegu granicy, co wymaga przedstawienia odpowiedniej dokumentacji (sporządzonej w odpowiednich postępowaniach rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany, sądowych – § 36 rozporządzenia wyżej powołanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.05. 1999 roku, II SA 566/99, LEX nr 46217).

Sprostowanie błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych, odbywa się w trybie art. 113 przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zmiana granic i powierzchni działki nie dotyczy jednak spraw nieistotnych i nie może być dokonywana w tym trybie. Zmiana granic działki wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania zakończonego orzeczeniem, które może być podstawą zmian w ewidencji.

Trafnie organ odwoławczy podniósł, że postępowanie administracyjne w przedmiocie modernizacji ewidencji gruntów nie może być podstawą do zmiany granic pomiędzy przedmiotowymi działki, w sytuacji gdy organ nie dysponował odpowiednią dokumentacją, która pozwalała by na dokonanie zmian w tym zakresie.

Istniejący spór o granice może być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym, a dopiero orzeczenie w tym zakresie będzie mogło stanowić podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów.

Zarzuty skarżącej dotyczące ewidencji gruntów po modernizacji nie mogły spotkać się z uznaniem organu z tego też względu, iż modernizacja nie wprowadzała żadnych zmian ani co do przebiegu granicy, ani powierzchni działek [...] i [...]..

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.