Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 836/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 25 par. 1 pkt 1 i 2, art. 24, art. 101 par. 1, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 76 par. 1, art. 75 par. 1, art. 107 par. 3,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., znak: [...] (sprostowaną co do daty postanowieniem z 16 lipca 2020 r.), Wojewoda Świętokrzyski po rozpatrzeniu odwołania D. S. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...] z 19 grudnia 2019 r. orzekającą o wymeldowaniu ww. z pobytu stałego z lokalu w miejscowości [...].

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przywołał treść art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności i podniósł, że w sprawie o wymeldowanie wyjaśnieniu podlega kwestia zamieszkiwania w danym lokalu, a także charakter opuszczenia tego lokalu przez daną osobę.

Organ ustalił, że w niniejszej sprawie na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Końskich z 28 marca 2014 r. Komornik Sądowy dokonał eksmisji strony z miejsca zameldowania - do lokalu przy ul. [...]. Do akt sprawy dołączono protokół z dokonanych czynności z dnia 4 lipca 2019 r. Przedstawione dokumenty nie budzą wątpliwości organu, co do faktu opuszczenia spornego lokalu przez skarżącą.

W ocenie Wojewody nieistotne jest badanie woli osoby czy jej zamiaru dotyczącego powrotu do tego lokalu, skoro strona nie ma już żadnych uprawnień do przebywania w nim. W sprawie brak jest obiektywnej możliwości realizacji woli przebywania strony w lokalu, bowiem Sąd pozbawił ją możliwości zamieszkania w nim w drodze orzeczenia o eksmisji.

Zdaniem organu odwoławczego samo rozstrzygnięcie skargi na czynności komornicze nie skutkuje prawem do ponownego zamieszkania w lokalu. Aby do tego doszło niezbędne byłoby uchylenie wyroku sądu powszechnego o eksmisji. Dopiero uchylenie wyroku eksmisyjnego i ewentualny powrót strony do spornego lokalu uzasadniałyby odmowę wymeldowania.

Cytując treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewoda wskazał, że sprawa tocząca się przed sądem, zainicjowana skargą strony na czynności komornicze, nie ma żadnego wpływu na prowadzone postępowanie meldunkowe, zatem nie stanowi zagadnienia wstępnego.

Istotą postępowania o wymeldowanie jest wyłącznie wyjaśnienie, czy prowadzona ewidencja odzwierciedla stan aktualnie istniejący w dacie orzekania, dlatego w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy potwierdziły niezamieszkiwanie strony w lokalu, to obowiązkiem organu ewidencyjnego jest doprowadzenie do sytuacji, w której stan prawny będzie zgodny ze stanem faktycznym. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podniósł, że wykonanie wyroku eksmisyjnego jest przyjmowane za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności, co w rezultacie uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu osób eksmitowanych zarówno wówczas, gdy wyrok zostanie wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego, jak i wtedy, gdy wyrok zostanie wykonany w drodze egzekucji sądowej.

Wojewoda podniósł, że skarżąca nie przebywa w lokalu od dnia wykonania eksmisji w dniu 4 lipca 2019 r. Nie wykazała przy tym, aby podjęte środki doprowadziły do uchylenia wyroku eksmisyjnego, w oparciu o który doszło do eksmisji, a w konsekwencji opuszczenia spornego lokalu.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze D. S. wniosła o uchylenie decyzji z 22 czerwca 2020 r. w całości oraz "przywrócenie stanu poprzedniego".

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że stan faktyczny sprawy nie został należycie ustalony oraz powołała się na art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 76 § 1, art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżąca wyjaśniła, że po otrzymaniu w dniu 10 maja 2019 r. pisma od Komornika Sądowego, 14 maja 2019 r. złożony został pozew do Sądu Rejonowego w K. tj. powództwo przeciwegzekucyjne przeciwko [...] o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności wraz z wnioskiem o zabezpieczenie powództwa zgodnie z art. 730, art. 732 K.p.c. oraz sposobem zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego zgodnie z art. 755 K.p.c.

Autor skargi wskazał, że już postanowieniem z 27 stycznia 2017 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w Końskich uchylił w trybie art. 759 § 2 K.p.c. postanowienie Komornika Sądowego z 21 listopada 2016 r. "w postaci uznania, że lokal wskazany przez Gminę spełnia wymogi lokalu socjalnego w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego".

W dalszej części skargi skarżąca opisała postępowanie eksmisyjne tj. m.in. zachowania funkcjonariuszy Policji, Komornika Sądowego, Dyrektora oraz pracowników ZGKiM w S. i wskazała na postępowanie karne w sprawie przekroczenia uprawnień przez Burmistrza S. oraz podległych mu pracowników.

Zarzuciła, że Wojewoda "pozwolił sobie na interpretację postanowienia prawomocnego, ostatecznego Sądu Okręgowego w Kielcach II Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dnia [...]".

Skarżąca wyjaśniła, że trwają postępowania sądowe: o uchylenie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Końskich z [...] – wniosek o wznowienie postępowania w ww. sprawie, który został zarejestrowany pod sygn. [...]; sprawa o przywrócenie posiadania pod sygn. akt [...] oraz skarga I [...] o "wdrożenie art. 759 par 2 z urzędu".

Z wyroku Sądu Rejonowego w Końskich [...] (o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym) wynika, że Gmina S. nie jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...], gdyż "dokonała zaboru mienia i sfałszowania dokumentacji". W związku z tym, że sąd powszechny nie ma uprawnień w obecnym stanie prawnym do uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody K, a uprawnienie takie posiada sąd administracyjny, zwróciła się do Wojewody Świętokrzyskiego w dniu 23 stycznia 2019 r. "z podaniem o nieważność decyzji w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 par. 2 Kpa, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa."

Skarżąca wskazała również, że zaskarżona decyzja spowoduje jej bezdomność.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Niniejsza sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Przepis ten zezwala wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID – 19, na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

O skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie powołanego wyżej przepisu oraz o terminie posiedzenia niejawnego strony zostały zawiadomione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Wyjaśnienia również wymaga, że sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i nie przeprowadza postępowania dowodowego. Może jedynie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 133 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się takich naruszeń prawa przez orzekające w sprawie organy, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, w sprawie o wymeldowanie kwestią kluczową jest wyjaśnienie tego, czy dana osoba opuściła miejsce stałego pobytu. Warunkiem orzeczenia o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego jest bowiem zaistnienie przesłanek zawartych w art. 35 ustawy, a więc opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Wskazać przy tym trzeba, że pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przyjmuje się, że zamieszkiwanie w danym lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb społecznych. Tak rozumiany pobyt stały świadczy o tym, że dany lokal stanowi centrum życiowe danej osoby, co jednocześnie jest podstawą obowiązku meldunkowego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy. Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przesłankę opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba oceniać na tle konkretnej sytuacji i okoliczności danej sprawy, przy czym opuszczenie musi być trwałe i dobrowolne. Mimo, że w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że co do zasady opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej, jednakże w pewnych przypadkach wola tej osoby nie ma wpływu na wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Brak tak rozumianej dobrowolności nie zawsze stanowi zatem przeszkodę do wymeldowania.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wypracowane w orzecznictwie stanowisko, zaprezentowane już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jako równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, gdy opuszczenie lokalu jest wynikiem działania stosownych organów, bądź właściwych sądów. Przytoczyć w tym miejscu należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17, LEX nr 2695729, w którym wskazano, że "na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny). Innymi słowy, chodzi tu o te wszystkie sytuacje, gdy opuszczenie miejsca pobytu stałego jest wynikiem wykonania prawomocnych wyroków sądów powszechnych bądź orzeczeń właściwych organów administracji publicznej. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w tej sytuacji chęć (...) ponownego zamieszkania w dotychczasowym miejscu zameldowania. Należy mieć bowiem na uwadze, że przepisy dotyczące zameldowania i wymeldowania mają charakter rejestrowy a utrzymywanie zameldowania (...) prowadziłoby do utrzymywania fikcji meldunkowej." Takie samo stanowisko wyrażone zostało w innych wyrokach NSA (por. wyroki: z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2337; z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 136/20; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

Mając na uwadze powyższe stanowisko należało uznać, że w stanie faktycznym sprawy organy obu instancji zasadnie orzekły o wymeldowaniu D. S. z pobytu stałego. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] na skutek czynności eksmisyjnych Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu sporządzonego przez Komornika z 4 lipca 2019 r., w tym dniu przeprowadzono skutecznie eksmisję, a wszystkie rzeczy i przedmioty należące do osób zajmujących mieszkanie, w tym skarżącej, zostały przewiezione do pomieszczenia tymczasowego przy ul. [...] w S.. Bezspornym jest także, że Komornik wykonywał czynności egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego - prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. (zaocznego w stosunku [...]) z dnia [...] r., sygn. akt [...], nakazującego aby pozwani [...] opuścili i opróżnili z rzeczy lokal mieszkalny nr 10 położony w [...] i wydali go powodowi [...] w S. (pkt I wyroku). Sąd orzekł również, że S. S., E. S., D. S.i F. S. przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego (pkt II) oraz nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia tym pozwanym przez Gminę S. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (pkt IV wyroku z 28 marca 2014 r.). Z akt wynika, że Zakład [...] przedstawił w dniu [...] r. S. i E. S. ofertę zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego w S. przy ul. [...], składającego się z jednego pokoju, kuchni, korytarza i ganku o ogólnej powierzchni 54 m2. Jako uprawnionych do zamieszkiwania w tym lokalu wskazano najemców (S. i E. małżonków S.) oraz ich dzieci: córkę D. S. oraz syna F. S.. W dniu 4 lipca 2019 r. przekazano lokal najemcom (protokół zdawczo-odbiorczy – k. 8 akt administracyjnych organu I instancji). Z akt wynika również, że lokal przy ul. [...] w S/, z którego nastąpiła eksmisja, został wynajęty i obecnie jest zajmowany przez nowego najemcę.

Nie ulega więc wątpliwości, że decyzja o wymeldowaniu skarżącej potwierdzała jedynie istniejący stan faktyczny, powstały na skutek czynności egzekucyjnych związanych z wykonaniem prawomocnego wyroku sądowego. Opuszczenie przez skarżącą lokalu przy ul. [...] nastąpiło wprawdzie pod przymusem, ale realizowanym przez uprawniony do tego organ egzekucyjny. Z uwagi na spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 35 ustawy, wydanie decyzji o wymeldowaniu D. S. było konieczne.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również takich naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy i musiały skutkować uchyleniem rozstrzygnięcia objętego skargą.

Słusznie organ przyjął, że nie było podstaw do wyłączenia organu – Burmistrza S. od załatwienia niniejszej sprawy. Wniosek taki złożył S. S. (będący jednocześnie pełnomocnikiem pozostałych stron tj. E. S., D. S. i F. S.) z uwagi na "prowadzone niepoprawnie postępowanie administracyjne (...) przez Gminę S." oraz brak reakcji na wniosek o umorzenie postępowania (pismo z dnia 20 listopada 2019 r. – k. 24 akt administracyjnych). Ten ostatni wniosek złożony został w piśmie z 6 listopada 2019 r. (k. 14-15), z powołaniem się na "prowadzone postępowania przed sądem cywilnym, administracyjnym oraz karnym", które dotyczą m.in. Burmistrza S. jak również Dyrektora Zakładu [...] i związaną z tym stronniczość organu.

Podstawą wyłączenia organu od załatwienia sprawy jest art 25 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:

1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3;

2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3.

Wyłączony organ powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron (art. 25 § 2 w zw. z art. 24 § 4 k.p.a.).

Żadna z sytuacji wymienionych wyżej nie zachodzi w stanie sprawy. Wyjaśnienia wymaga, że pojęcie "sprawy dotyczącej interesów majątkowych" osoby wymienionej w art. 25 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. należy wiązać z pojęciem "interesu prawnego lub obowiązku", o którym mowa w art. 28 k.p.a. Chodzi zatem o sprawę rozstrzyganą w drodze decyzji dotyczącą interesu prawnego lub obowiązku tej osoby, która wskutek tego jest stroną postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2011 r., II OSK 1150/10, LEX nr 1083550, a także A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2020, art. 25).

Podstawą do wyłączenia organu nie może być więc prowadzenie przez skarżącą (a w zasadzie przez S. S.) innych postępowań sądowych przeciwko, czy z udziałem Gminy S., którą reprezentuje Burmistrz, będący jednocześnie organem właściwym do rozstrzygania spraw o wymeldowanie. Także okoliczność, że Gmina S. jest dysponentem lokalu, z którego została wymeldowana D. S. nie spełnia warunków wyłączenia organu, określonych w art. 25 § 1 k.p.a. Nie można bowiem przyjąć, aby orzekanie w przedmiocie wniosku złożonego w niniejszej sprawie dotyczyło interesów majątkowych osoby pełniącej urząd Burmistrza S. .

W doktrynie utrwalił się jednocześnie pogląd, że w sytuacji zaistnienia przesłanek, o jakich mowa w art. 25 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wyłączenie organu administracji publicznej następuje z mocy prawa, a zatem wydanie odrębnego postanowienia w tej sprawie jest zbędne. Tak samo w sytuacji, gdy podstaw do wyłączenia organu nie ma, nie wydaje się postanowienia stwierdzającego ten fakt. Prawidłowo zatem organ I instancji w reakcji na wniosek strony, pismem z dnia 26 listopada 2019 r. poinformował skarżącą o braku podstaw do zastosowania art. 25 § 1 k.p.a. i do wyłączenia Burmistrza S. od załatwienia sprawy.

Ponieważ we wniosku o wyłączenie z 20 listopada 2019 r. S. S. powołał, poza art. 25 k.p.a., także art. 24 k.p.a., dotyczący sytuacji, w których wyłączeniu podlega pracownik organu, Burmistrz S. jako bezpośredni przełożony pracownika upoważnionego do wydania decyzji, wydał w dniu 25 listopada 2019 r. postanowienie odmawiające wyłączenia B. J. - Naczelnika Wydziału [...], w którym to Wydziale rozpoznawana była sprawa wymeldowania skarżącej. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów postępowania administracyjnego, Sąd uznał, że postanowienie to nie narusza art. 24 § 1 k.p.a. Sama skarżąca poza powołaniem się na ten przepis we wniosku o wyłączenie organu, nie wskazała jakichkolwiek okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do wyłączenia pracownika. Z treści wniosku wynika natomiast wyraźna intencja "odsunięcia" od udziału w sprawie nie tyle pracownika, co Burmistrza S. jako organu reprezentującego Gminę S., która jest przeciwnikiem procesowym strony w postępowaniach sądowych.

Słusznie także organ odwoławczy przyjął, że w stanie sprawy nie było podstaw do zawieszenia postępowania, o co wnosił pełnomocnik stron S. S. w piśmie skierowanym do Wojewody Świętokrzyskiego, datowanym na 1 czerwca 2020 r., powołując się na postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt [...]. Według pełnomocnika skarżącej, orzeczenie to ma świadczyć o tym, że "Sąd przychylił się do wdrożenia czynności nadzorczych z urzędu na podstawie art. 759 par. 2 Kpc w celu powrotu (...) rodziny do mieszkania przy ul. [...]."

Z treści tego postanowienia wynika, że Sąd Okręgowy w Kielcach na skutek zażalenia Sylwestra S. ego uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 31 lipca 2019 r., sygn. [...], odrzucające skargę dłużnika (S. S. ego) na czynność Komornika polegającą na zawiadomieniu go o wyznaczeniu terminu dokonania eksmisji na dzień 4 lipca 2019 r. Przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia był brak akceptacji stanowiska Sądu I instancji, że skarga S. S. ego była spóźniona. Sąd Okręgowy nie wypowiadał się jednak na temat prawidłowości działań egzekucyjnych Komornika, czy też zasadności wyroku orzekającego eksmisję skarżącej, a jedynie stwierdził, że Sąd I instancji wadliwie uznał skargę za spóźnioną. Skutkiem tego postanowienia było wskazanie do merytorycznego rozpoznania skargi na czynność Komornika przez Sąd Rejonowy w Końskich, skoro została ona wniesiona w terminie.

Wprawdzie organ odwoławczy nie wydał postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, jednak Sąd nie uznał, aby Wojewoda naruszył w tym zakresie art. 101 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach rozpatrywanego przypadku nie było bowiem podstaw do zawieszenia postępowania, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znalazło się stanowisko organu odwoławczego odnoszące się do wniosku pełnomocnika skarżącej. Nie zachodziła żadna z podstaw wymienionych w art. 97 § 1 k.p.a., a sprawy prowadzone przed sądem powszechnym nie miały wpływu na wynik postępowania o wymeldowanie, w szczególności wydanie decyzji nie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). Rację ma organ odwoławczy, który podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "samo rozstrzygnięcie skargi na czynności komornicze nie skutkuje prawem do ponownego zamieszkania w lokalu. Aby do tego doszło niezbędne byłoby uchylenie wyroku sądu powszechnego o eksmisji. Dopiero uchylenie wyroku eksmisyjnego i ewentualny powrót strony do spornego lokalu uzasadniałby odmowę wymeldowania."

Z tych samych przyczyn nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy orzeczenia sądów powszechnych, na które powoływała się skarżąca w postępowaniu administracyjnym, a następnie także w złożonej skardze. Orzeczenia te nie podważyły bowiem wyroku orzekającego eksmisję, który był podstawą przeprowadzenia czynności komorniczych.

W sprawie [...] Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z 28 października 2019 r. uchylił wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 2 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] oddalający powództwo S. S. ego o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Sąd Okręgowy zniósł postępowanie w sprawie w całości jako dotknięte nieważnością i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Końskich do ponownego rozpoznania. Tytułu wykonawczego, którego dotyczyło powództwo w tej sprawie, nie stanowił prawomocny wyrok eksmisyjny, lecz nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, nakazujący S. S. emu i E. S. ej aby zapłacili na rzecz Zakładu [...] kwotę 6.261,38 zł.

W sprawie I [...] Sąd Rejonowy w Końskich, w pkt II postanowienia podjętego w dniu 27 stycznia 2017 r., uchylił postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Końskich z 21 listopada 2016 r. w postaci uznania, że lokal socjalny wskazany przez Gminę S. spełnia wymogi lokalu socjalnego w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził w pierwszym rzędzie, że nie ziściły się przesłanki z art. 820 k.p.c, art. 818 § 1 k.p.c. oraz art. 819 § 1 k.p.c., które nakazywałyby organowi egzekucyjnemu zawieszenie postępowania na wniosek czy też z urzędu. Uchylenie postanowienia Komornika związane było z tym, że nie posiada on "uprawnień do weryfikowania spełnienia wymogów określonych dla lokali mieszkalnych i stwierdzenia czy wskazany przez wierzyciela lokal jest lokalem socjalnym czy też nim nie jest. To nie komornik, ale sąd może jedynie zadecydować, czy dłużnik wywiązał się ze swojego zobowiązania. Powinno to nastąpić w drodze wytoczonego przez eksmitowanego powództwa o ustalenie, czy nadal przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego, gdyż zaoferowany lokal nie spełnia standardów lokalu socjalnego, a w związku z tym wyrok eksmisyjny nie może zostać wykonany."

Z twierdzeń skarżącej, a także z akt przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu nie wynika, aby takie powództwo o ustalenie zostało złożone przez D. S. Treść zacytowanego wyżej stanowiska Sądu Rejonowego w Końskich wskazuje na to, że to skarżąca winna podjąć stosowną akcję procesową (poprzez wniesienie powództwa w odrębnej sprawie) mającą na celu ustalenie, czy zaoferowany przez Gminę S. lokal socjalny spełnia standardy dla takiego lokalu i czy w związku z tym nadal przysługuje jej uprawnienie do lokalu socjalnego, o jakim orzekł Sąd w pkt II wyroku eksmisyjnego. Należy wyjaśnić, że w sprawie I Co [...] Sąd nie oceniał tego, czy w postanowieniu z 21 listopada 2016 r. Komornik słusznie przyjął, że lokal przy ul [...], wskazany przez Gminę S., spełnia wymogi lokalu socjalnego czy też nie, a jedynie zakwestionował uprawnienie Komornika do dokonania takiej oceny. W ostatnim zdaniu uzasadnienia postanowienia z dnia 27 stycznia 2017 r. Sąd Rejonowy stwierdził, że ochrona interesów dłużnika winna nastąpić w ramach postępowania rozpoznawczego przed sądem, nie zaś w ramach postępowania egzekucyjnego. Z treści tego postanowienia nie wynika w każdym razie, że lokal do którego nastąpiła eksmisja, nie spełnia standardów lokalu socjalnego. Tę okoliczność skarżąca mogłaby dowodzić przed sądem powszechnym wytaczając powództwo o ustalenie. Treść złożonych przez S. S. ego pism w toku postępowania administracyjnego nie wskazuje na to, aby powództwo, o jakim mowa w powyższym postanowieniu sygn. akt [...], zostało wniesione, a tym bardziej, aby sąd je uwzględnił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że S. S. dwukrotnie występował do Sądu Rejonowego w Końskich z powództwem o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt [...], orzekającego eksmisję. Prawomocnym wyrokiem z 19 października 2018 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy oddalił to powództwo, zaś postanowieniem z 3 września 2019 r., sygn. akt IC [...], kolejny pozew został odrzucony z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Akta z wniesionym zażaleniem przekazano do Sądu Okręgowego w Kielcach. Okoliczności te wynikają z uzasadnienia postanowienia w sprawie [...] oraz z notatki urzędowej sporządzonej dnia 15 grudnia 2020 r. (k. 33 oraz 35-37 akt sądowych).

Co się zaś tyczy sprawy o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt [...], orzekającego eksmisję, zarejestrowanej w tym Sądzie pod sygn. akt [...], na którą także powołuje się skarżąca, to wedle stanu na dzień 15 grudnia 2020 r., rozprawa została odroczona bez terminu (notatka urzędowa – k. 32).

Podejmowane próby podważenia prawomocnego wyroku orzekającego eksmisję okazały się zatem nieskuteczne i z tych powodów nie ma podstaw do przyjęcia, że opuszczenie przez D. S. lokalu przy ul. [...] w S. nastąpiło wskutek czynności egzekucyjnych przeprowadzonych w sposób sprzeczny z prawem.

W toku postępowania administracyjnego organy nie dopuściły się również naruszenia przepisów k.p.a., przywołanych w skardze (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 76 § 1, art. 75 § 1 i art. 107 § 3), gdyż ustalenia dokonane w sprawie były wystarczające do podjęcia decyzji o wymeldowaniu skarżącej.

Na koniec podkreślić trzeba, że zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu mają charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Literalne brzmienie art. 35 ustawy o ewidencji ludności sprowadza się do konieczności wymeldowania każdej osoby, która nie przebywa w miejscu stałego pobytu, a która to czynność ma charakter czynności materialno-technicznej i ma na celu potwierdzenie istniejącego stanu faktycznego. Wymeldowanie w żaden sposób nie dotyczy ani nie niweczy praw rzeczowych bądź obligacyjnych do określonego lokalu. Tych ostatnich należy dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym. Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. Decyzja o zameldowaniu nie daje żadnych praw do lokalu ani też takich praw, jeśli strona jest w ich posiadaniu, nie pozbawia (np. prawa własności czy prawa użytkowania). Przedmiotem orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie nie może być ocena prawidłowości postępowania eksmisyjnego przeprowadzonego przez Komornika, skoro podstawą jego działań był tytuł wykonawczy wynikający z prawomocnego wyroku sądowego. Jeżeli skarżąca odzyska uprawnienie do zamieszkania w lokalu przy ul. [...] w S. i ponownie w nim zamieszka, nie będzie przeszkód do zameldowania jej pod tym adresem. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji nie przebywała w tym lokalu na skutek działań organu upoważnionego do egzekucji prawomocnych orzeczeń sądowych, dlatego wymeldowanie z miejsca dotychczasowego pobytu było zgodne z prawem.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają także twierdzenia skargi, że Gmina S. nie jest właścicielem lokalu przy ul. [...] w S.. Jak podniesiono wyżej, okolicznością kluczową, dająca podstawę do wymeldowania było stwierdzenie faktu opuszczenia tego lokalu przez skarżącą.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.