Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1425/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138  par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. znak: [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...], na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 96, poz. 667) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 Kpa, w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe, opisanymi w protokole ustaleń z dokonanych czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 6 marca 2007r. – w punkcie 1 i 2 nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej, ul. G. w W. wykonanie obowiązków polegających na:

1 - wyposażeniu wszystkich kondygnacji budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktem poboru wody do celów przeciwpożarowych w postaci zaworu hydrantowego, zwanego "zaworem 52", umieszczonego na pionie nawodnionym w budynku z zapewnionym odpowiednim zasilaniem, bez wyposażenia w wąż pożarniczy. W terminie do dnia 31 marca 2008r.

Zawory hydrantowe powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym pod względem ochrony przeciwpożarowej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do ich użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urządzenia prób i badań, potwierdzających ich prawidłowość działania.

Powyższy obowiązek wynika z § 3 ust. 1, § 15 ust. 3 i § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563).

W uzasadnieniu wskazał, że wymagania określone w § 15 ust. 3 w/w rozporządzenia dotyczące obowiązku stosowania zaworów 52 na wszystkich kondygnacjach budynków wysokich i wysokościowych, odnosi się także do budynków mieszkalnych (zawierających strefy pożarowe ZL IV), w tym również budynków istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia. Przez zawór 52 rozumie się ręczny zawór odcinający umieszczony na instalacji wodociągowej przeciwpożarowej, wyposażony w nasadę 52, umożliwiającą podłączenie węży pożarniczych. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa w budynkach wysokich powinna być zasilana z dodatkowego zapasu wody zgromadzonego w jedynym lub kilku zbiornikach. W/w obowiązek jest samoistnym, nie związanym z faktem prowadzenia w budynku jakichkolwiek prac remontowych, jego przebudową bądź zmianą sposobu użytkowania.

Brak nawodnionych pionów hydrantowych z zaworami hydrantowymi 52 umieszczonymi na każdej kondygnacji budynku wraz z odpowiednim ich zasilaniem w wodę uniemożliwia szybkie podjęcie akcji gaśniczej.

2 – zapewnieniu właściwej długość dojścia ewakuacyjnego, wynoszącą nie więcej niż 60 m dla jednego dojścia, w tym nie więcej niż 20 m na drodze poziomej. W terminie do dnia 31 marca 2008r.

Powyższy obowiązek wynika z § 12 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia.

W uzasadnieniu pkt 2 organ I instancji wskazał, że jak wynika z przeprowadzonych czynności kontrolno-rozpoznawczych - długość drogi ewakuacyjnej mierzona od wyjścia z pomieszczenia mieszkalnego na ostatniej kondygnacji do wyjścia na zewnątrz budynku wynosi przy jednym kierunku ewakuacji 153 m. Ponadto ustalono, że droga ewakuacyjna znajduje się w strefie pożarowej zakwalifikowanej do ZL IV. A więc istniejąca długość dojścia ewakuacyjnego jest o ponad 100 % większa od parametru długości określonej w przepisach techniczno-budowlanych. Fakt ten zgodnie z §12 ust. 1 pkt 2 stanowi podstawę do uznania budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi.

Wobec powyższego kontrolowany w oparciu o przytoczony § 12 ust. 2 posiada obowiązek zastosowania rozwiązań zapewniających spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), które na podstawie § 207 ust. 2 stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, gdy zagrażają one życiu ludzi. Określona w treści obowiązku długość dojścia wynika z wymagań § 256 ust 1 i ust 3 w/w rozporządzenia Ministra Infrastruktury, które stanowią, że długość drogi ewakuacyjnej od wyjścia z pomieszczenia na tę drogę do wyjścia do innej strefy pożarowej lub na zewnątrz budynku, zwana dojściem ewakuacyjnym nie powinna przekraczać długości dojścia 60 m przy jednym dojściu, w tym nie więcej niż 20 m na drodze poziomej.

3 – zapewnieniu sprawności technicznej instalacji elektrycznej potwierdzonej stosownym protokołem z badania odporności izolacji przewodów. W terminie do dnia 31 października 2007r.

Powyższy obowiązek wynika z § 4 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia.

4 – oznakowaniu miejsca usytuowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu znakiem bezpieczeństwa zgodnym z Polskimi Normami, w terminie do dnia 30 kwietnia 2007r.

Obowiązek ten wynika z § 4 ust. 2 pkt 4 lit. d rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

5 – oznakowaniu miejsca usytuowania kurka głównego instalacji gazowej znakiem bezpieczeństwa zgodnie z Polskimi Normami. W terminie do 30 kwietnia 2007r.

Powyższy obowiązek wynika również z § 4 ust. 2 pkt 4 lit. d w/w rozporządzenia.

6 – potwierdzeniu badaniami sprawności technicznej instalacji wentylacyjnej grawitacyjnej – w terminie do 30 czerwca 2007r.

Powyższy obowiązek wynika z § 4 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia.

7- zapewnieniu sprawności technicznej instalacji gazowej znajdującej się w budynku i potwierdzeniu tego stosownym protokołem - w terminie do 30 czerwca 2007r.

Powyższy obowiązek wynika z § 4 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej G. w W. od pkt 1 i 2 decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. znak: [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w wielorodzinnym budynku mieszkalnym przy ul. G. w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pkt 1 i 2 w całości.

W uzasadnieniu wskazał, że istniejący w chwili obecnej stan w rozpatrywanym budynku, polegający na braku nawodnionych pionów hydrantowych z zaworami 52, w razie pożaru nie zapewnia możliwości prowadzenia szybkich i skutecznych działań przez jednostki ratowniczo-gaśnicze PSP. Obowiązek określony w pkt 1 zaskarżonej decyzji został prawidłowo założony zgodnie z § 15 ust. 3 i § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Ponadto strona skarżąca została pouczona przez organ I instancji o możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań wynikających z § 15 i 20 cytowanego wyżej rozporządzenia, z zachowaniem trybu określonego w § 1 ust. 2 tegoż rozporządzenia. Organ II instancji wskazał, że dopuszczenie stosowania rozwiązań zamiennych w uzgodnieniu właściwym organem Państwowej Straży Pożarnej w omawianym przypadku, obejmować może wyłącznie wymagania dotyczące stosowania zaworów 52 na wszystkich kondygnacjach budynku oraz sposobu zasilania w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej np. wielkości zbiornika zapasu wody (odpowiednio § 15 ust. 3 i § 20 cytowanego wyżej rozporządzenia) - lecz nie obejmuje możliwości pozostawienia instalacji bez nawodnienia, bowiem wymóg umieszczania zaworów hydrantowych na pionie nawodnionym w budynkach wysokich i wysokościowych, bez wyposażenia w wąż pożarniczy, wynika wprost z postanowień §15 ust. 3 w/w rozporządzenia.

Odnosząc się do pkt 2 zaskarżonej decyzji, dotyczącego długości dojścia ewakuacyjnego, organ II instancji wskazał, że bezspornie długość ta w przedmiotowym budynku wynosi 153 m i przekracza dozwoloną normą o ponad 100% długości dopuszczalnej, co w myśl § 12 w/w rozporządzenia stanowi o wystąpieniu w budynku warunków powodujących zagrożenie dla życia ludzi. Powyższy obowiązek egzekwowany jest w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy, a nie stan prawny z lat wskazanych w odwołaniu. Organ II instancji wskazał, że strona została pouczona przez organ I instancji o możliwości spełnienia obowiązku określonego w pkt 2 w inny sposób niż określono to w przepisie zgodnie z trybem określonym w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym trybem wymagania mogą być spełnione w sposób inny niż podany w cytowanym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

Pozostałe obowiązki zawarte w zaskarżonej decyzji organu I instancji nie były przedmiotem rozpatrywania przez organ odwoławczy, ponieważ strona w swoim odwołaniu ich nie kwestionowała.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa G. w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Strona skarżąca zarzuciła, że Komendant Wojewódzki rozpatrując odwołanie nie rozpatrzył należycie przedstawionych argumentów. Szczególnie dotyczy to zasady respektowania praw nabytych w legalnie i zgodnie z pozwoleniem na budowę wykonanym budynku mieszkalnym Wspólnoty. Ponadto wykonanie obowiązków nałożonych w decyzji wiąże się też z olbrzymimi wydatkami podczas gdy pilne potrzeby remontowe (m.in. wymiana instalacji gazowej) już teraz przekraczają możliwości finansowe niezbyt zamożnych właścicieli.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

Zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesionych.

Na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego organ II instancji, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji, wydaje akt administracyjny – decyzję lub postanowienie, których treść rozstrzygnięcia musi być zgodna dyspozycją art. 138 § 1 i § 2 Kpa.

Art. 138 § 1 Kpa stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze. Natomiast zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

A więc określone w art. 138 § 1 i § 2 Kpa rodzaje rozstrzygnięć bezwzględnie wiążą organ odwoławczy w tym znaczeniu, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu stanowi naruszenie prawa. Organ odwoławczy wydając inne rozstrzygnięcie niż określone w/w przepisie de facto orzeka w sposób niezgodny z prawem.

W wyroku z dnia 16 września 2005r., sygn. akt III SA/Wa 1634/05 (publ. LexPolonica nr 1483242) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że art. 138 Kpa zawiera katalog zamknięty sposobów rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy. O tym, iż jest to katalog zamknięty świadczy kategoryczne, enumeratywne wyliczenie zachowań organu administracji drugiej instancji. Każde inne rozstrzygnięcie, w wyniku złożonego środka zaskarżenia w toku instancji, jako nieprzewidziane w omawianym przepisie jest niedopuszczalne (por. również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2006r., sygn. akt II SA/Wa 297/06, publ. LexPolonica nr 411010, Rzeczpospolita 2006/140 str. C3).

A więc przepis art. 138 Kpa nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia organu odwoławczego, które ograniczałoby się wyłącznie do utrzymania w mocy tylko części decyzji organu pierwszej instancji, natomiast w pozostałej części nie podjęcia rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że decyzja z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 i § 2 Kpa, ponieważ rozstrzyga sprawę co do istoty tylko w części. Organ II instancji przeprowadzając postępowanie odwoławcze skupił się wyłącznie na dwóch punktach, które zawierała decyzja organu I instancji. W pozostałym zakresie nie przeprowadził postępowania administracyjnego i nie orzekł w swojej decyzji w stosunku do pkt od 3 do 7. A więc organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie, którego nie przewiduje art. 138 § 1 i § 2 Kpa.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.