Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 3586/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski(spr) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie : pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/A.Łaskarzewska


UZASADNIENIE

4 II SA/Po 3586/01

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie m.in. art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (Dz. U z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił S. W. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD decyzją z dnia [...]r. z tytułu "utrwalenia władzy ludowej" od [...] r.

Według ustaleń Kierownika Urzędu w okresie zaliczonym przez b. ZBoWiD jako działalność kombatancka S. W. pełnił służbę w Wojsku Polskim nie biorąc udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Zatem S. W. uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Taki stan rzeczy prowadzi zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Zdaniem Kierownika Urzędu... nie jest on obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy o kombatantach.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. podał, że w 1945 r. był zmobilizowany do Armii Sowieckiej na Polskich kresach Wschodnich, przechodząc okres szkolenia wojskowego.

Decyzją z [...]r. nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z [...]r.

W uzasadnieniu Kierownik Urzędu odwołując się do wcześniej naprowadzonej dokumentacji nadto wskazywał, że jednostka wojskowa, w której S. W. pełnił służbę prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem. Z informacji Centralnego Archiwum Wojskowego nie wynikało, by S. W. walczył z oddziałami UPA lub grupami Wehrwolfu. W tych okolicznościach pozbawienie uprawnień kombatanckich uzasadnia treść art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. W. przywołał w zasadzie okoliczności podnoszone wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Według skarżącego brał on udział w walkach z własowcami, hitlerowskim SS i UPA. Dokumenty co do tych okoliczności w zalakowanych kopertach dostarczył do [...]. Skoro ich brak, to musiały zaginąć. Okoliczności te może potwierdzić wskazany w skardze świadek W. P..

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie.

Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga ma uzasadnione podstawy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwałę 7 sędziów NSA z 4.03.2002 r. OPS 13/01). ugruntował się pogląd, wg. którego Kierownik Urzędu zobowiązany jest rozważyć i rozpatrzyć w toku postępowania weryfikacyjnego, czy istnieją inne niż "utrwalanie władzy" ludowej, a zarazem ustawowe tytuły nabycia bądź zachowania uprawnień kombatanckich.

Wynika to wprost z redakcji przyjętego za podstawę orzekania w tej sprawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w ówczesnym jak i aktualnym brzmieniu.

Zresztą Kierownik Urzędu taką weryfikację poczynił analizując podstawę zachowania dotychczasowych uprawnień kombatanckich zawartą w dyspozycji art. 1 ust. 2 pkt 6 omawianej ustawy o kombatantach. Jednocześnie niekonsekwentnie przywoływał pogląd, że nie jest on obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki do zachowania uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy.

Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy z 21.01.1991 r. wyraźnie stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie....

Tymczasem zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy o kombatantach pełnienie służby wojskowej w armiach sojuszniczych stanowi samodzielny tytuł do nabycia bądź zachowania uprawnień kombatanckich.

Tego jednak wątku mimo powinności wynikających z art. 7, 8, 10, 77 kpa Kierownik urzędu nie rozważył i go nie omówił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji naruszając nadto art. 107 § 3 kpa. Są to uchybienia istotnie wpływające na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) a w konsekwencji powodujące konieczność uchylenia kwestionowanego rozstrzygnięcia i go poprzedzającego jak w sentencji.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w ustawy poppsa. Sąd, nie zastosował przy tym art. 152 w/w ustawy wobec treści art. 26 ustawy z dnia 26.01.1991 o kombatantach.

/-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/A.Łaskarzewska

KB/