Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 507/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1 pkt 10, art. 87 ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 170
law: Ustawa z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) del. WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2069/15 w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) odstępuje od zasądzenia od K.S. na rzecz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 października 2016 r. oddalił skargę K. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] września 2015 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 170 ze zm., dalej: ustawa o BOR) utrzymującą w mocy decyzję Szefa Biura Ochrony Rządu z [...] lipca 2015 r. nakazującej K. S. opróżnienie wraz z córką W. T. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] [...] w [...].

W toku prowadzonego przez organy postępowania ustalono, że przedmiotowy lokal mieszkalny, jako mieszkanie funkcyjne, został przydzielony decyzją administracyjną z [...] grudnia 1987 r. emerytowi BOR M. S., jako głównemu najemcy, który zmarł w 15 lutego 2007 r. W lokalu pozostała jego żona H. S., która zmarła 23 lutego 2007 r. Szef BOR, na podstawie art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy o BOR, wydał decyzję stwierdzającą nabycie przez córkę zmarłych – K. S. prawa do lokalu na czas posiadania renty rodzinnej. Prawo do renty ustało z dniem 30 kwietnia 2014 r. W związku z powyższym organ wystąpił o zwolnienie zajmowanego lokalu. Po bezskutecznych wezwaniach, w dniu 31 marca 2015 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie opróżnienia lokalu służbowego zajmowanego bez tytułu prawnego. W ustalonym stanie faktycznym stwierdzono, że lokal zajmowany jest bez tytułu prawnego, dodatkowo zaś z pisemnej informacji Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...], wynika, iż w przedmiotowym lokalu zainteresowana nie zamieszkuje. Na dzień 31 maja 2014 r. kwota zadłużenia z tytułu nieuiszczania opłat czynszowych wynosiła 79 387,31 zł. Powyższe uzasadniało wydanie w dniu [...] lipca 2015 r. decyzji o opróżnieniu przedmiotowego lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpoznania skargi K. S. nie dostrzegł wadliwości zaskarżonej decyzji. Przywołując treść art. 86 ust. 1 pkt 10 oraz ust. 3 ustawy o BOR Sąd podkreślił, że z przepisów tych jednoznacznie wynika nakaz opuszczenia lokalu, jeżeli zajmowany jest bez tytułu prawnego, to jest bez wymaganej decyzji administracyjnej o przydziale lokalu lub o nabyciu prawa do lokalu na czas posiadania uprawnień do renty rodzinnej lub też umowy najmu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca definitywnie utraciła prawo do renty rodzinnej w dniu 30 kwietnia 2014 r. i z tym dniem zaistniała przesłanka określona w art. 86 ust. 1 pkt 10 ustawy o BOR.

Sąd wskazał, że każda z przesłanek określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o BOR ma samodzielny byt prawny, tzn. zaistnienie którejkolwiek z nich powoduje obowiązek opróżnienia lokalu. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy lokal jest bardzo zadłużony w związku z nieopłacaniem przez skarżącą czynszu oraz, że skarżąca z córką w nim nie zamieszkują. Okoliczności te wskazują, że w sprawie zachodzą również inne przesłanki z art. 86 ust. 1 powołanej ustawy.

Sąd uznał również, że wbrew twierdzeniu skarżącej organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania, czyli art. 77 § 1 w zw. art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany i rozpatrzony, umożliwiając organom obu instancji podjęcie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Natomiast podnoszona przez skarżącą trudna sytuacja materialna i rodzinna nie ma wpływu na ocenę prawidłowości postępowania organów orzekających w tej konkretnej sprawie, co wynika wprost z treści art. 86 ust. 1 pkt 10 ustawy o BOR.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku K. S., reprezentowana przez adwokata w ramach przyznanego jej prawa pomocy, podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), poprzez przyjęcie, że skarżona decyzja (a tym samym i poprzedzająca ją decyzja Szefa BOR) wydane zostały w oparciu o prawidłowo zastosowany art. 86 ust. 1 pkt 10 ustawy o BOR i bez naruszenia porządku prawnego.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W myśl art. 86 ust. 1 pkt 10 ustawy o BOR, funkcjonariusz jest obowiązany do opróżnienia lokalu, o którym mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1, jeżeli zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Tytuł prawny do zajmowania przez skarżącą lokalu służbowego związany był z uprawnieniem do renty rodzinnej po zmarłym ojcu - funkcjonariuszu BOR, któremu w drodze decyzji zostało przydzielone owo mieszkanie. W świetle bowiem art. 87 ust. 3 ustawy o BOR, prawo do lokalu w razie śmierci uprawnionego funkcjonariusza przysługuje przez czas posiadania uprawnień do renty rodzinnej.

W warunkach rozpoznawanej sprawy kwestia utraty uprawnień skarżącej do renty rodzinnej nie budzi wątpliwości. Nie jest też okoliczność ta podważana w skardze kasacyjnej. Jedynym natomiast argumentem podnoszonym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jest pominięcie przez Sąd I instancji faktu, że decyzja organów BOR o opróżnieniu lokalu została wydana po uzyskaniu informacji Komisji Mieszkaniowej działającej przy Urzędzie Dzielnicy [...] o odmowie przydziału skarżącej lokalu mieszkalnego z zasobu miasta. Jak wywodzi skarga kasacyjna, organ powinien skierować zapytania do Komisji Mieszkaniowej celem wyjaśnienia wszystkich powodów odmowy przydzielenia jej lokalu mieszkalnego. Powyższe świadczy o zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Z argumentacją tą nie sposób się zgodzić. Podkreślić trzeba, że ustawa o BOR nie uzależnia wydania decyzji o opróżnieniu lokalu od zbadania, czy funkcjonariusz, bądź osoba, na którą obowiązek opróżnienia lokalu służbowego został nałożony będzie miała zapewniony lokal mieszkalny. Katalog sytuacji, z zaistnieniem których ustawodawca związał obowiązek opróżnienia lokalu ujęty został w art. 86 ust. 1 ustawy o BOR i - jak prawidłowo wyjaśnił Sąd I instancji - każda z nich stanowi odrębną przesłankę wydania decyzji w omawianym trybie. Zaistniała w toku postępowania okoliczność prowadzenia postępowania przez Komisję Mieszkaniową działającą przy Urzędzie Dzielnicy [...] w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego z zasobu miasta nie mogła w sposób istotny wpłynąć na postępowanie prowadzone w sprawie opróżnienia zajmowanego służbowego lokalu mieszkalnego. Rozważania w tym przedmiocie mogą znajdować usprawiedliwienie na późniejszym etapie, tj. prowadzenia egzekucji. Z tego względu podnoszone w skardze kasacyjnej argumenty co do potrzeby wyjaśnienia przyczyn odmowy przydzielenia lokalu z zasobów gminnych pozostawały nieuzasadnionymi.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Na mocy art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości wobec zaistnienia przesłanki szczególnego przypadku, który wynika ze zwolnienia skarżącej od kosztów postępowania w tej sprawie.

Sąd nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 p.p.s.a.