Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1574/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art.18 i 19
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 205/15 oddalające wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie: Ewy Osipiuk i Bogusława Jażdżyka w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek F. K. o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie: Ewy Osipiuk i Bogusława Jażdżyka od orzekania w sprawie zainicjowanej wniesioną przez niego skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O, z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. skarżący złożył pismo, w którym wniósł o wyłączenie z orzekania w niniejszej sprawie sędziów: Ewy Osipuk i Bogusława Jażdżyka. Zarzucił, że sędziowie ci z naruszeniem prawa pozbawili go prawa uczestnictwa w posiedzeniu Sądu i składania wniosków dowodowych w sprawach o sygn. akt: II SA/Ol 199/15, II SA/Ol 203/15, II SA/Ol 204/15 i II SA/Ol 206/15. Skarżący wyraził wątpliwość co do bezstronności tych sędziów oraz obiektywnego, sprawiedliwego oraz transparentnego rozpoznania jego sprawy.

W dniu 24 kwietnia 2015r. sędziowie Ewa Osipuk i Bogusław Jażdżyk złożyli do akt pisemne wyjaśnienia. Oboje oświadczyli, że nie zachodzi w niniejszej sprawie względem nich żadna z okoliczności wymienionych w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), tj. tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Wskazali, że brak jest też powodów wyłączenia ich z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 P.p.s.a.

Sąd Wojewódzki w rozpoznawanej sprawie nie dopatrzył się wystąpienia okoliczności przemawiających za wyłączeniem któregokolwiek z ww. sędziów. Zdaniem Sądu, podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w innych sprawach z jego skarg nie uwzględniono wniosków o odroczenie rozprawy, czego skarżący domagał się w związku z nagłą chorobą i koniecznością złożenia istotnych wniosków dowodowych, nie świadczy o braku obiektywizmu wymienionych sędziów. Wbrew przekonaniu skarżącego, decyzję o oddaleniu wniosku o odroczenie rozprawy podejmował trzyosobowy skład Sądu, a nie tylko wymienieni sędziowie, którzy nawet nie orzekali wówczas wspólnie. Sąd zwrócił również uwagę, iż objęci wnioskiem sędziowie złożyli oświadczenia, z których wynika, że nie zachodzą w stosunku do nich jakiekolwiek okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ich od rozpoznawania w niniejszej sprawie. Prawdziwość tych oświadczeń nie budziła żadnych wątpliwości Sądu Wojewódzkiego, który na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 18 i 19 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu wniosku.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł F. K.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 P.p.s.a.).

Wymaga podkreślenia, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r. sygn. akt III AO 5/97, OSNP 1997, nr 24, poz. 502; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1972 r. sygn. akt I PZ 9/72, Lex nr 7068).

Podkreślić trzeba, iż warunkiem koniecznym wyłączenia określonego w art. 19 P.p.s.a. jest uprawdopodobnienie, iż pomiędzy sędzią objętym wnioskiem, a stroną skarżącą lub innymi uczestnikami postępowania zachodzą takie stosunki, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. SK 53/04, publ. OTK-A 2005, nr 11, poz. 134).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziów Ewy Osipiuk i Bogusława Jażdżyka, a prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Udział sędziego w rozpoznaniu innej sprawy i kwestionowana przez stronę prawidłowość podejmowanych przez sędziego działań w tym postępowaniu (w tym wskazywane oddalenie wniosku o odroczenie rozprawy), nie są przesłankami, o których mowa w art. 19 P.p.s.a., a ich kontrola odbywa się wyłączenie w toku instancyjnym.

Ze wskazanych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.