Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 668/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 123, art. 187, art. 197 par. 1, art. 199a par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 27 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant: Asystent sędziego Joanna Skrzypczak-Zajger po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2006 roku oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za okres od października do grudnia 2006 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. G. kwotę 2 993 (dwa tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 668/09

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., nr [...], określającą A. G. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - wrzesień 2006 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za okresy od października do grudnia 2006 r. .

W wyniku postępowania kontrolnego przeprowadzonego w A stwierdzono nieprawidłowości w rozliczaniu podatku od towarów i usług za 2006 r., polegające na rozbieżnościach pomiędzy kwotami zapłaconymi przez nabywców samochodów a kwotami wynikającymi z faktur wystawionych przez podatnika.

W odwołaniu od decyzji pierwszej instancji podatnik zarzucił organowi naruszenia przepisów: art.187 i art.181 w zw. z art. 123 § 1 i art.122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 42 ust.3 Konstytucji RP, a także art. 199a § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej oraz art.140 K.c., art.765-768 K.c. oraz art.772 §1 K.c. - poprzez ich niezastosowanie.

W uzasadnieniu podniesiono, że podatnik nie był właścicielem większości sprzedawanych samochodów, a tym samym nie miał prawa kształtować ich ceny. Przychodem podatnika była marża uzależniona od ostatecznej ceny, jednak sprzedawcą samochodów byli ich właściciele. To komitent kształtuje minimalną cenę sprzedaży, a rozliczenia z tego tytułu określają przepisy Kodeksu cywilnego w art.765 i następne. Faktura VAT marża odzwierciedla rzeczywisty przychód komisanta, któremu zależy na jak największej wartości towaru sprzedawanego na rachunek komitenta, bowiem od tego uzależniona jest jego marża i zysk.

Poza tym niejednokrotnie cena obejmowała koszt naprawy dokonywanej przez podatnika. Fakt ten został wielokrotnie potwierdzony w zeznaniach świadków. W ocenie strony organ w sposób wybiórczy i dowolny posłużył się zeznaniami świadków, którzy zostali przesłuchani w postępowaniu karnym skarbowym. Świadkowie ci, w toczącym się obecnie postępowaniu, w większości zmieniają swoje zeznania, tłumacząc się niezrozumieniem pytania bądź omyłką. Zatem, przyjęcie tych zeznań narusza zasadę domniemania niewinności oraz fundamentalną zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem podatnik nie miał możliwości zadawania świadkom pytań podczas ich przesłuchiwania w postępowaniu przygotowawczym.

Strona nie zgadza się z podważeniem wartości sprzedanych samochodów, wynikającej z faktur, na których widniały podpisy stron potwierdzające treść dokonanej czynności prawnej. Powyższe może zostać ustalone wyłącznie w trybie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej poprzez wystąpienie z powództwem ustalającym. Strona uważa, że jeżeli osoba podpisująca się na fakturze potwierdzała nieprawdę, to osobą pokrzywdzoną w tej sprawie jest podatnik, bowiem od tej sumy zależała jego marża i wartość wystawionej faktury VAT marża.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że podstawowym dowodem w sprawie są zeznania osób dokonujących zakupów samochodów w komisie A. G. oraz materiał z akt postępowania karnego, zakończonego wyrokiem Sądu Grodzkiego w S. z dnia 20 lutego 2008 r., [...], skazującego podatnika za nierzetelne wystawienie faktur, w których zaniżył wartość sprzedanych samochodów. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 4 czerwca 2008 r. [...].

Na rozliczenie podatku VAT za okres objęty zaskarżoną decyzją miały wpływ rozbieżności pomiędzy kwotą sprzedaży, a kwotą faktycznie zapłaconą przez nabywców samochodów, wynikającą z następujących faktur wystawionych przez podatnika:

1) z dnia 23 stycznia 2006 r., wystawiona dla M. K., dokumentująca sprzedaż samochodu Opel Astra na ogólną wartość 1.341,50 zł , z marżą podatnika 75,- zł. Nabywca przesłuchany w charakterze świadka zarówno w postępowaniu kontrolnym w dniach: 26 lutego 2007 r. i 12 marca 2008 r. jak i w Sądzie Rejonowym w S. w dniu 13 września 2007 r. zeznał, że nabył samochód za kwotę 6.400,- zł,

2) z dnia 4 lutego 2006 r., wystawiona dla W. G., dokumentująca sprzedaż samochodu Nissan Primiera na ogólną wartość 1.122 zł, z marżą 100 zł. Kupująca oraz jej maż G. G. przesłuchani w charakterze świadków zarówno w postępowaniu kontrolnym jak i w Sądzie Rejonowym w S. w dniu 18 października 2007 r. zeznali, że nabyli samochód za kwotę 13.500 zł,

3) z dnia 13 lutego 2006 r., wystawiona dla T. P., dokumentująca sprzedaż samochodu Opel Astra na wartość brutto 2.228,10 zł, z marżą 105 zł. T. P. przesłuchany w charakterze świadka zarówno w postępowaniu kontrolnym w dniach: 16 marca 2007 r. i 29 lutego 2008 r. jak i w Sądzie Rejonowym w S. w dniu 13 września 2007 r. zeznał, że nabył samochód za kwotę 20.800 zł.

4) z dnia 15 kwietnia 2006 r. , wystawiona dla Ł. K. i M. L., dokumentująca sprzedaż samochodu Peugoet 206 na łączną kwotę 2.488,87 zł z marżą strony 72,03 zł . Nabywcy przesłuchani w toku postępowania podatkowego jak i w Sądzie Rejonowym w S. w dniu 18.10.2007 r. zeznali ,że samochód nabyli za kwotę 14.500,- zł.

5) z dnia 2 maja 2006 r. wystawiona dla J. M. oraz K. M. dokumentująca sprzedaż auta marki Volkswagen Polo na ogólną kwotę 2.512,- zł z marżą strony 500,- zł. Nabywcy przesłuchani w charakterze świadków w toku postępowania kontrolnego jak i w sprawie karnej przed Sądem Rejonowym w S. zeznali, że samochód kupili za kwotę 12.000,- zł.

6) z dnia 11 lipca 2006 r. wystawiona dla nabywcy A. K., obejmująca sprzedaż samochodu Volkswagen Golf IV za łączną kwotę 10.366,- zł z marżą w wys. 300,- zł. Kupujący przesłuchany w charakterze świadka w postępowaniu podatkowym oraz w Sądzie Rejonowym w S. zeznał, że nabył samochód za kwotę 25.000,- zł.

7) z dnia 9 sierpnia 2006 roku wystawiona dla M. M. na sprzedaż samochodu Opel Astra na łączną kwotę 721,63 zł z marżą 91,50 zł. Nabywca przesłuchany w charakterze świadka zarówno w postępowaniu podatkowym jak i w sprawie karnej przed Sądem Rejonowym w S. w dniu 13 września 2007 r. zeznał, że nabył auto za 4.500,- zł.

8) z dnia 13 września 2006 r. wystawiona dla A. S. i Ł. S. na sprzedaż samochodu Renault Laguna na kwotę brutto 2.755,- zł z marżą dla strony 1.000,- zł. Kupujący przesłuchani w charakterze świadków w postępowaniu kontrolnym - 26.03.2007 r. oraz 18.03.2008 r. jak i przed Sądem Rejonowym w S. , zeznali ,że nabyli samochód za kwotę 9.000,- zł.

9) z dnia 15 września 2006 r. wystawiona dla J. S. na sprzedaż samochodu Volkswagen Golf na łączną kwotę 1.140,- zł z marżą 513,- zł . Przesłuchany w charakterze świadka w postępowaniu podatkowym jaki i w Sądzie Rejonowym w S. w dniu 13.09.2007 r. kupujący zeznał ,że nabył samochód za kwotę 10.000,- zł .

10) z dnia 29.09.2006 r. wystawiona dla J. S. na sprzedaż samochodu Renault Clio na łączną kwotę 2.675,97 zł z marżą podatnika 238,50 zł . Przesłuchany w charakterze świadka kupujący tak w postępowaniu podatkowym w dniach 21.03.2007 r. oraz 20.05.2008 r. jak i przed Sądem Rejonowym w S. zeznał, że auto nabył za kwotę 18.000,- zł.

W świetle powyższego organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut odwołania, że organ pierwszej instancji w sposób dowolny i wybiórczy posłużył się zeznaniami świadków.

Zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o VAT", w przypadku podatnika wykonującego czynności polegające na dostawie towarów używanych, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między całkowitą kwotą, którą ma zapłacić nabywca towaru, a kwotą nabycia, pomniejszoną o kwotę podatku. Dyrektor Izby Skarbowej uznał za prawidłowe przyjęcie przez organ pierwszej instancji do podstawy wyliczenia marży stanowiącej podstawę opodatkowania wartość sprzedaży brutto wskazanych samochodów w wysokości zeznanej przez ich nabywców.

Wskazał ,że zgodnie z art. 765 K.c. przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizja) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym.

Występują tutaj dwie odrębne umowy. Pierwsza z nich to umowa, na podstawie której komisant zobowiązuje się do podjęcia określonych działań w imieniu własnym ale na rzecz komitenta. Druga natomiast, to typowa umowa sprzedaży rzeczy ruchomej stanowiącej przedmiot umowy. Na gruncie ustawy o VAT, zarówno jedna, jak i druga urnowa stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej. Jeżeli zatem komisant dysponuje towarem jak właściciel to ma również wpływ na cenę za jaką ten towar sprzeda. Cena bowiem jest wynikiem negocjacji pomiędzy sprzedającym i kwotą jaką on chce z tej transakcji uzyskać, a nabywcą i kwotą jaką jest on w stanie zapłacić za ten towar. Zgodnie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz.1050 z późn. zm.) ceny towarów i usług uzgadniają strony zawierające umowę. W ocenie organu prawidłowe rozliczenie podatku VAT, zgodne z przepisami ustawy o VAT, w żadnej mierze nie naruszyło przepisów kodeksu cywilnego wskazanych w odwołaniu.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w ramach ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji ponownie przesłuchał świadków, powiadamiając pełnomocnika strony o miejscu i terminie tych przesłuchań (pisma z dnia: 12 i 22 lutego, 17 kwietnia i 28 maja 2008 r.).

Odpowiadając na zarzut odwołania, że ustalana cena często obejmowała koszt naprawy, organ odwoławczy stwierdził, że jest on zbyt ogólnikowy. Podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających zakup części czy dokonanie usług naprawy; nie wskazał, w przypadku których samochodów te naprawy występowały i jaki był ich koszt. Również żaden ze świadków nigdy nie podał nawet przybliżonej kwoty takiej naprawy.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 199a § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej organ stwierdził, że nie kwestionuje faktu zawarcia umów, a jedynie wartość za jaką zostały zrealizowane.

Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez pełnomocnika A. G., który zarzucił jej naruszenie art. 187, 181 w zw. z art. 123 § 1 oraz 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 42 ust 3 Konstytucji RP, przeprowadzenie oceny dowodów w sposób dowolny, niezastosowanie art. 199a § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, a także wydanie decyzji z całkowitym pominięciem przepisów prawa cywilnego w szczególności art. 140, 765-768 oraz 772 § 1 K.c.

W tej sytuacji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi pierwszej instancji w celu ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu powtórzono większość zarzutów odwołania. Podniesiono, że skarżący nie był właścicielem sprzedawanych samochodów, a tym samym nie miał prawa kształtować ich ceny, zaś swój przychód czerpał z marży uzależnionej od ceny. W istocie bowiem sprzedawcą samochodu był jego właściciel. To komitent kształtuje minimalną cenę sprzedaży. Komisant nie ma faktycznej możliwości ani prawnego obowiązku kontroli ceny minimalnej, żądanej przez komitenta. Faktura VAT marża odzwierciedla rzeczywisty przychód komisanta z tytuły czynności podlegającej opodatkowaniu. Trudno zatem kwestionować ten przychód w oparciu o cenę pojazdu nie ustalaną przez wystawcę faktury. Komisantowi zależy bowiem na jak największej wartości towaru sprzedawanego na rachunek komitenta, albowiem od tego uzależniona jest jego marża i zysk.

Skarżący podniósł, że niejednokrotnie cena obejmowała koszt naprawy (części). Fakt ten został wielokrotnie potwierdzony w zeznaniach świadków. W ocenie skarżącego wadą postępowania podatkowego było ograniczenie się do dowodów przeprowadzonych w postępowaniu karno-skarbowym, bez udziału strony i jej pełnomocnika. Ponadto w sądzie świadkowie ci w większości modyfikowali swoje zeznania, tłumacząc się niezrozumieniem pytania bądź omyłką..

Skarżący zarzucił, że organ z nieznanych przyczyn odmówił wiary fakturom określającym wartość sprzedanych samochodów, pomimo, że znajdowały się na nich właściwe podpisy stron, potwierdzające treść dokonanych czynności prawnych. Jeżeli zatem nabywcy poświadczyli nieprawdę, to pokrzywdzonym jest przede wszystkim skarżący.

W sprawie powinny zostać przesłuchane wszystkie osoby występujące po stronie kupujących i sprzedających, w obecności podatnika. Ustalenie, kto był sprzedawcą samochodów i ich właścicielem zdolnym kształtować cenę może być dokonane wyłącznie w trybie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej.

Skarżący zarzucił, że organ dokonał opodatkowania umów sprzedaży, a nie świadczonych przez niego usług komisu. Organ nie wyjaśnił także zakresu i sposobu dokonywania napraw samochodów sprowadzonych przez kontrolowanego oraz czy naprawy te wchodziły w zakres wartości pojazdów w chwili ich sprzedaży. Ustalając rzekomo rzeczywistą cenę sprzedawanych pojazdów organ oparł się na zeznaniach kupujących i sprzedających, bez przeprowadzania dowodu z opinii biegłego. Nie wyjaśnił dlaczego teraz daje im wiarę, choć przecież to oni ustalali cenę i podpisywali się na fakturach, które organ zakwestionował, obarczając skarżącego winą i konsekwencjami za działania stron tych umów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty podniesione w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na podstawie art. 11 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Prejudycjalność prawomocnego wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym polega na związaniu sądu administracyjnego ustaleniami, co do popełnienia przestępstwa. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może dokonywać tych samych ustaleń, których dokonał sąd karny, co do popełnienia przestępstwa. Sąd administracyjny jest jednak związany wyłącznie sentencją skazującego wyroku karnego, nie jest związany natomiast ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku. A zatem, w postępowaniu podatkowym organy orzekające obowiązane są ocenić – tak jak inne dowody w sprawie – ustalenia sądu karnego zawarte w uzasadnieniu wyroku – por. wyrok NSA z 8 grudnia 2000 r., III SA 3097/99 (Prz. Podat. 2001, nr 7, poz. 59). Uzasadnienie sądu karnego nie ma mocy wiążącej, ponieważ jest jedynie przejawem dochodzenia do rozstrzygnięcia.

Z powyższego wynika, że w rozpoznawanej sprawie wiąże sentencja prawomocnego wyroku Sądu Grodzkiego w S. z dnia 20 lutego 2008 r., [...], skazującego podatnika za nierzetelne wystawienie faktur, w których zaniżył wartość sprzedanych samochodów. Nie wiążą natomiast ustalenia Sądu Grodzkiego zawarte w uzasadnieniu tego wyroku, dotyczące rzeczywistej ceny samochodów sprzedawanych przez skarżącego.

Wprawdzie w toku postępowania podatkowego organ przesłuchał świadków, którzy byli nabywcami samochodów, jednakże w ocenie WSA w Łodzi, dowody te nie stanowią wystarczającej podstawy do ustalenia podstawy opodatkowania w sytuacji, gdy na fakturach osoby te potwierdziły inne wartości pojazdów.

Należy zgodzić się ze skarżącym, że organ nie wyjaśnił kwestii podnoszonej w odwołaniu, dotyczącej napraw przedmiotowych samochodów, w szczególności, kto ponosił koszty tych napraw i czy wchodziły one w zakres wartości pojazdów w chwili ich sprzedaży. Podkreślić należy bowiem, że o naprawach samochodów mówili świadkowie przesłuchiwani zarówno przed Sądem Grodzkim, jak i w postępowaniu podatkowym. Na okoliczności takie wskazywał świadek M. M. (k. 302 akt podatkowych), który zeznał ,że auto było uszkodzone a zakres naprawy obejmował przedni błotnik, światło, uszkodzenia tyłu, zaniedbany w środku oraz ,że auto w takim stanie kosztowało 1000,- zł a po naprawie musiał dopłacić 3500,- z. Jak zeznał, cyt. " samochód ten kosztował mnie 4500,- zł obejmując zakup oraz remont" . Podobnie na okoliczność konieczności poniesienia kosztów napraw przed zakupem auta wskazywali inni świadkowie m. in. Św. G. G. i A. S. (k. 299 akta administracyjnych i 317 akt karnych ) wreszcie św. J. M. (k. 436 akt adm. ), która zeznała, że samochód miał " ... wymienioną skrzynię biegów, był po malowaniu i innych naprawach". W świetle tych zeznań nie jest słuszne i mija się z prawdą twierdzenie organu, że nie jest wiadomym w przypadku, których samochodów te naprawy występowały i w jakiej były kwocie. Podobnie jak nieprawdziwe jest twierdzenie, iż żaden ze świadków nie wskazał nawet przybliżonej kwoty naprawy ( vide: zezn. św. M. M.). A zatem , zasadną jest teza skargi ,że organ nie podjął żadnych działań w celu dokonania ustaleń w tym zakresie, nie wezwał nawet strony do ustosunkowania się do tej kwestii, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że zarzut strony sformułowany w tym zakresie jest zbyt ogólnikowy.

Organ nie dokonał również oceny wiarygodności zeznań świadków, odnosząc podane przez nich ceny np. do cen rynkowych. Pomocne w tym zakresie mogło być ewentualne skorzystanie z opinii biegłego w przypadku gdyby w sprawie były wymagane wiadomości specjalne, którymi organ nie dysponuje (art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej). Kwestia powołania biegłego nie była podnoszona przez stronę w toku postępowania, nie można zatem czynić organowi zarzutu, że nie ustosunkował się do niej w zaskarżonej decyzji. Mógł także w tym celu skorzystać z fachowych katalogów takich np. jak INFO –EKSPERT, i porównać podane tam ceny podobnych aut do tych, które nabyli w komisie podatnika kupujący.

Podsumowując należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie doszło do uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) - gdyż stan faktyczny nie został ustalony w sposób wiarygodny oraz zupełności postępowania podatkowego (art. 187 Ordynacji podatkowej) - gdyż materiał dowodowy nie został należycie zebrany.

Nie naruszono natomiast zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 123 Ordynacji podatkowej), gdyż z akt podatkowych wynika, że pełnomocnik skarżącego był powiadamiany o przeprowadzaniu dowodów z zeznań świadków i uczestniczył w ich przesłuchaniu.

Nie doszło także do uchybienia art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z tym przepisem jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa.

W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że umowy sprzedaży zostały faktycznie zawarte. Wskazany przepis odnosi się wyłącznie do kwestii ustaleń w zakresie prawa lub stosunku prawnego, nie dotyczy natomiast ustalenia przez sąd powszechny stanu faktycznego lub faktów, w tym np. oświadczeń woli. Poza zakresem normy z art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej pozostają zatem, okoliczności faktyczne sprawy. W konsekwencji kwestionowanie przez organ podatkowy wykonania postanowień umowy (a nie samej umowy) nie stanowi podstawy do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa (por. P. Pietrasz komentarz do art. 199a Ordynacji podatkowej, LEX 2009).

Nie naruszono także wymienionych w skardze przepisów art. 140, 765-768 oraz 772 § 1 K.c., dotyczących prawa własności i umowy komisu, gdyż nie stanowiły one i nie mogły stanowić podstawy prawnej decyzji organów podatkowych wydanych w rozpoznawanej sprawie. Na marginesie podnieść należy ,że nie ma racji skarżący kiedy twierdzi ,że komisant nie jest stroną umowy sprzedaży , co miałoby mieć taki skutek ,że nie ma on wpływu na wysokość uzgodnionej ceny auta. Art. 765 Kc stanowi ,że stronami umowy są komisant oraz kupujący ( osoba trzecia względem stron umowy komisu) przy czym – co istotne – ten pierwszy działa w imieniu własnym. Komitent natomiast z osobą trzecią ( wstawiającym auto do komisu ) nie nawiązuje jakiegokolwiek stosunku zobowiązaniowego, chociaż to między nim dochodzi w efekcie do przejścia własności rzeczy – auta ( por. G.Bieniek,H.Ciepła,S.Dmowski,J.Gudowski,K.Kołakowski, M.Sychowicz,T.Wisniewski,Cz.Żuławska Komentarz do Kodeksu Cywilnego Księga Trzecia Zobowiązania, Wydawnictwo Prawnicze – Warszawa 1996 str. 281 i nast. ).

Nie ma tu zastosowania również zasada domniemania niewinności, wynikająca z art. 42 ust 3 Konstytucji RP, która dotyczy postępowania karnego, a nie podatkowego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie do wyjaśnienia kwestii ewentualnych napraw przedmiotowych samochodów, kto je ponosił i w jakiej wysokości oraz czy wchodziły one w zakres wartości pojazdów w chwili ich sprzedaży. Organ dokona również oceny wiarygodności zeznań świadków w zakresie podanej przez nich ceny przy uwzględnieniu dostępnych powszechnie fachowych informatorów w zakresu stosowanych cen rynkowych na podobne pojazdy, którymi jako komisant handlował skarżący, prowadząc komis samochodowy A w S.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 i 205 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

J.Z.