Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3107/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53 ust. 2, art. 57 ust. 1 pkt 2a, art. 5a i ust.9
journal: Dz.U. 2011 nr 264 poz 1573
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 lipca 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak /spr./ sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 275/13 w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od H. R. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 570 (pięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 275/13 po rozpoznaniu skargi H. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na podstawie art. 53a ust. 2 i art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. R., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu podano, że w toku postępowania ustalono, iż na terytorium RP cudzoziemiec przebywa nielegalnie. Z akt sprawy wynika, że w Polsce cudzoziemiec przebywał na podstawie zezwolenia Wojewody [...] na zamieszkanie na czas oznaczony ważnego od dnia 7 stycznia 2010 r. do dnia 6 stycznia 2011 r. w związku ze studiami w Wyższej Szkole [...] oraz wizy konsula w Ł. ważnej od dnia 30 marca 2011 r. do dnia 30 marca 2012 r. na czas pobytu 365 dni. W dniu 9 maja 2012 r. cudzoziemiec został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. za przestępstwo popełnione umyślnie. W toku postępowania ustalono także, że dane osobowe cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu z terminem obowiązywania do dnia [...] maja 2015 r.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli jego dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu. W stosunku do cudzoziemca spełniła się przesłanka z tego przepisu, gdyż jego dane osobowe znajdują się we wskazanym Systemie Informacyjnym Schengen. Z konstrukcji przepisu art. 57 ust. 1 ustawy wynika, że rozstrzygnięcie wydane na jego podstawie nie ma charakteru uznania administracyjnego, lecz obliguje organ do odmowy wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w przypadku stwierdzenia zaistnienia wskazanych w tym przepisie okoliczności. W związku z powyższym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odstąpił od badania czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki do udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Pozostawanie cudzoziemca w związku z partnerką G. T. nie stanowi okoliczności skutkującej koniecznością pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. R. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynika sprawy, a to szczególności:

- art. 57 ust. 5a w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., wyrażające się w utrzymaniu decyzji o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony w przypadku, gdy istniały wyjątkowe przesłanki dotyczące sytuacji osobistej strony uzasadniające udzielenie zezwolenia na pobyt;

- art. 7, art. 9 zd. 2, art. 10 § 1, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustaleń w zakresie sytuacji osobistej strony, w sytuacji gdy miało to istotne znaczenie dla orzeczenia w przedmiocie zezwolenia na zamieszkanie na strony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W motywach wyroku uwzględniającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, iż niespornym pozostaje fakt, że dane osobowe skarżącego zostały wprowadzone do Systemu Informacyjnego Schengen dla celów odmowy wjazdu, a to oznacza, że wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach. Jednakże zauważyć należy, iż ustawa o cudzoziemcach w art. 57 ust. 5a stanowi, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2a, można udzielić zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony tylko w razie istnienia poważnych przyczyn, zwłaszcza ze względów humanitarnych lub z powodu zobowiązań międzynarodowych, z uwzględnieniem interesu państwa, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen.

W ocenie Sądu organ odwoławczy w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi przesłanka z art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach, powinien w sposób wnikliwy poddać ocenie, czy wskazany w odwołaniu fakt pozostawania skarżącego od trzech lat w związku z partnerką G. T. - obywatelką Polski, jak również zamiar założenia przez nich rodziny, stanowi poważną przyczyną w rozumieniu w ust. 5a art. 57 ustawy o cudzoziemcach, czy też nie takiej przyczyny nie stanowi. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wprawdzie stwierdzono, że pozostawanie skarżącego w związku z partnerką nie stanowi szczególnej okoliczności skutkującej koniecznością pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to jednak organ nie wyjaśnił powodów takiego stwierdzenia. Wobec powyższego nie można odmówić słuszności zarzutom skargi, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie rozważył wnikliwie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jak również nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania i zgłoszonych w nim wniosków dowodowych. Takie działanie organu drugiej instancji stanowi, zdaniem Sądu, o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania, określonej w art. 15 k.p.a.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaskarżył go w całości, zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego oraz postępowania administracyjnego poprzez naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego polegające na:

1. błędnym przyjęciu, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się naruszenia art. 7, art. 15 i art. 77 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, do czego doszło skutkiem błędnego uznania przez Sąd, że w sprawie mogła mieć zastosowanie przesłanka, o której mowa w art. 57 ust. 5a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.), co z kolei doprowadziło Sąd do nieprawidłowego wniosku, że organ odwoławczy powinien w sposób "wnikliwy" poddać ocenie, czy wskazany w odwołaniu fakt pozostawania skarżącego w związku z partnerką - obywatelką Polski, jak również zamiar założenia przez nich rodziny, stanowi poważną przyczynę w rozumieniu w art. 57 ust. 5a ustawy o cudzoziemcach, podczas gdy na mocy art. 57 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach stosowanie art. 57 ust. 5a w sprawie objętej zaskarżeniem było w ogóle wyłączone, ponieważ do wniosku skarżącego miał zastosowanie tryb procedowania przewidziany w art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach,

2. błędnym przyjęciu, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się naruszenia art. 15 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez stwierdzenie, że nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania, jak również do zgłoszonych w nim wniosków dowodowych w sprawie objętej zaskarżeniem mogło wpłynąć w sposób istotny na zaskarżone rozstrzygnięcie w sytuacji, gdy na mocy art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach organy administracji obowiązane były do wydania decyzji o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony niezależnie od podnoszonych przez skarżącego okoliczności, przy wyłączeniu na mocy art. 57 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach stosowania art. 57 ust. 5a ustawy,

3. niemal całkowitym pominięciu stanowiska procesowego organu administracji wskazującego na fakt, iż na mocy art. 57 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach w sprawie nie mógł w ogóle mieć zastosowania art. 57 ust. 5a ustawy o cudzoziemcach, co miało bezpośredni wpływ na dokonanie błędnej oceny w przedmiocie naruszenia przez organ administracji w/w przepisów postępowania administracyjnego i wpływu stwierdzonych naruszeń na wynik sprawy,

4. sformułowaniu wskazań, co do dalszego postępowania w sposób mogący prowadzić do naruszenia art. 57 ust. 9 oraz art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach, jak również nakazaniu organowi administracji dokonania ustaleń, które w świetle w/w regulacji prawnomaterialnych nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy;

oraz z ostrożności procesowej,

II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w sprawie objętej zaskarżeniem nie zachodziła konieczność zastosowania art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach i że w sprawie mógł mieć zastosowanie art. 57 ust. 5a ustawy o cudzoziemcach, podczas gdy na mocy pominiętego przez Sąd art. 57 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach stosowanie w/w art. 57 ust. 5a ustawy było w ogóle wyłączone, ponieważ wniosek skarżącego rozpatrywany był w oparciu o treść art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.

Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że z treści pominiętego przez Sąd, a wskazywanego w odpowiedzi na skargę, art. 57 ust. 9 ustawy jednoznacznie wynika, że postanowień ust. 1 pkt 1, 2 i 3-9 oraz ust. 2-7 tego przepisu nie stosuje się do cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2. Biorąc pod uwagę, że wniosek skarżącego rozpatrywano w oparciu o okoliczności określone w art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, organ administracji nie mógł zastosować wyjątku przewidzianego w art. 57 ust. 5a ustawy, bowiem jego zastosowanie zostało wyłączone. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców musiał jednocześnie uwzględnić treść art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy, co skutkowało odmową udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony niezależnie od tego, czy skarżący w rzeczywistości pozostaje w związku z obywatelką polską. Nieprzeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchań świadków, o które wnioskowano w odwołaniu, czy też brak szczegółowego odniesienia się do w/w kwestii nie mogły zaważyć na rodzaju wydanego rozstrzygnięcia i prowadziłoby do bezzasadnego przedłużania postępowania.

W piśmie z dnia 13 lipca 2015 r. H. R. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed NSA, wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu przesłanek nieważności, zatem skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami.

Autor skargi formułuje zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek ich argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół postanowień art. 53a ust. 2 i art. 57 ust. 1 pkt 2a, ust. 5a i ust. 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) - zwanej w dalej "ustawą o cudzoziemcach", których błędna wykładnia i wadliwe zastosowanie doprowadziło, w ocenie kasatora, do nieprawidłowej oceny przez Sąd pierwszej instancji dokonanych przez organy ustaleń faktycznych. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane zostaną kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadniczo należy zgodzić ze skarżącym kasacyjnie organem, że w realiach sprawy Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej wykładni i niewłaściwie zastosował normy art. 57 ust. 1 pkt 2a i ust. 5a ustawy o cudzoziemcach.

H. R. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu wniosku cudzoziemiec wskazał, że jest studentem, jego wiza [...] skończyła się w dniu [...] marca 2012 r., ale nie mógł wyjechać z Polski, gdyż przebywał w areszcie śledczym. W sprawie nie jest sporne, że skoro dane osobowe skarżącego zostały wprowadzone do Systemu Informacyjnego Schengen dla celów odmowy wjazdu, to wystąpiła negatywna obligatoryjna przesłanka udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, o której mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach. Sąd pierwszej instancji uznał, że organy, ponownie rozpatrując sprawę, powinny rozważyć, czy okoliczności nieformalnego związku skarżącego z obywatelką polską, mieszczące się w dyspozycji art. 57 ust. 5a ustawy o cudzoziemcach, mogły wyłączyć stosowanie art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy i tym samym wpłynąć pozytywnie na decyzję organów w kwestii udzielenia zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu zaskarżony wyrok jest błędny, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny, w swojej ocenie, pominął całkowicie brzmienie przepisu art. 57 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym przepisów ust. 1 pkt 1, 2 i 3-9 oraz ust. 2-7 nie stosuje się do cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2. Niewątpliwie odrębność regulacji przewidzianej w art. 53a ust. 2 przejawia się m.in. w wyłączeniu stosowania niemal wszystkich przepisów określonych w art. 57 ustawy o cudzoziemcach, także art. 57 ust. 5a ustawy. Autor skargi wskazuje, że przepis art. 57 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach, w przypadku cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2, nie wyłącza jedynie stosowania art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach. Kategoryczne sformułowanie art. 57 ust. 9: "przepisów ust. 1 pkt 1, 2 i 3-9 oraz ust. 2-7 nie stosuje się...", wyklucza uznanie, co oznacza, że organ administracji nie może zastosować wyjątku przewidzianego w art. 57 ust. 5a ustawy i musiał uwzględnić treść art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy.

Odnosząc się do powyższej argumentacji skarżącego, należy wyjaśnić, że przepis art. 57 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach został dodany przez art. 1 pkt 29 lit. e) ustawy z dnia 24 października 2008 r. (Dz. U. Nr 216, poz. 1367) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2009 r. Z uzasadnienia projektu nowelizacji wynika, że dodanie ust. 9 było związane z wprowadzeniem w art. 53a w ust. 2 szczególnego rodzaju zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony udzielanych tylko w enumeratywnie wymienionych szczególnych przypadkach. Zdaniem projektodawcy z uwagi na fakt, że powyższe zezwolenie będzie udzielane tylko w wyjątkowych przypadkach, przepisy art. 57 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 - 9 oraz ust. 2 - 7, wskazujące przyczyny odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, nie będą miały zastosowania do tego typu zezwoleń.

Zgodnie z art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli:

1) przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej;

2) wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

3) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej;

4) organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi stwierdza, że cudzoziemiec jest prawdopodobnie ofiarą handlu ludźmi w7 rozumieniu, decyzji ramowej Rady z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 01.08.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 52).

Cudzoziemcowi przebywającemu w Polsce nielegalnie można zatem udzielić zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 ustawy, jeżeli spełnia jedną z pozytywnie określonych przesłanek w pkt 1-3 ust. 2. Tryb przewidziany w art. 53a ust. 2 stanowi szansę na zalegalizowanie pobytu dla tych cudzoziemców, którzy przebywają w Polsce nielegalnie, a których dalszy pobyt w Polsce jest konieczny z uwagi na okoliczności o szczególnym charakterze wymienione w tej regulacji. Ustawodawca daje organom swobodę weryfikacji tych przesłanek w procesie podejmowania rozstrzygnięcia. Właśnie z uwagi na wyjątkowość przesłanek wskazanych w art. 53a ust. 2 pkt 1-3, wyłączone zostało w art. 57 ust. 9 stosowanie "przepisów ust. 1 pkt 1, 2 i 3-9 oraz ust. 2-7". Ocena sytuacji cudzoziemca przebywającego w Polsce nielegalnie i ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w oparciu o przepis art. 53a ust. 2 powinna być zasadniczo dokonana tylko na tle normatywnych przesłanek wymienionych w pkt 1-3 tej regulacji.

Autor skargi kasacyjnej wskazuje, że wniosek skarżącego rozpatrywano w oparciu o okoliczności określone w art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Również organy orzekające w sprawie powołały tę regulację w podstawie prawnej decyzji. Zawraca jednak uwagę, że żadna z przesłanek wymieniona w tym przepisie nie była przedmiotem oceny i analizy w sprawie wniosku H. R.. Zarówno organy orzekające, jak i Sąd pierwszej instancji powołały ten przepis nie wskazując jednak w oparciu, o jaki przypadek, enumeratywnie wymieniony w ust. 2 pkt 1-3, skarżący miałby uzyskać zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Wprawdzie organ I instancji wskazał w podstawie prawnej decyzji art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, jednak w uzasadnieniu nie określił, na czym ma polegać "wyjątkowa sytuacja osobista wymagająca obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Organy natomiast zasadnie uznały, że w stosunku do cudzoziemca nie zaistnieje żadna przesłanka wymieniona w art. 53a ust. 2 pkt 1-3 ustawy, gdyż ustalono, że jego dane osobowe znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli jego dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu. Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż rozstrzygnięcie wydane na jego podstawie obliguje organ do odmowy wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W związku z powyższym organ, pomimo, że cudzoziemiec ubiegał się o udzielenie zezwolenia na podstawie art. 53a ust. 2 ustawy, odstąpił od badania czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki, wskazane w tym przepisie i ex lege zastosował normę art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach.

Nie ulega wątpliwości, że cudzoziemcowi zasadnie odmówiono udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 57 ust. 5a ustawy o cudzoziemcach. Przepis ten dopuszcza możliwość w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2a, udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jednak "tylko w razie istnienia poważnych przyczyn, zwłaszcza ze względów humanitarnych lub z powodu zobowiązań międzynarodowych, z uwzględnieniem interesu państwa, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen.". Skarżący kasacyjnie zarzuca, że skoro w sprawie miał zastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 2a, a jednocześnie na podstawie art. 57 ust. 9 ustawy wyłączone było stosowanie art. 57 ust. 5a ustawy, to organ obowiązany był do wydania decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony niezależnie od tego, czy skarżący w rzeczywistości pozostaje w związku z obywatelką polską. Podnosi, że brzmienie art. 57 ust. 1 pkt 2a wyklucza możliwość uznaniowego wyboru przez organ administracji rodzaju rozstrzygnięcia, co prawidłowo i jednoznacznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odstąpił od badania czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłania do udzielenia wnioskowanego zezwolenia wymienione w art. 53a ust. 2 ustawy, gdyż z uwagi na treść art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach brak było jakichkolwiek podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji Wojewody [...] na korzyść strony.

Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić, ponieważ oparcie decyzji na przesłance określonej w art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach oznacza, że z woli ustawodawcy dopuszczalne jest rozważenie możliwości udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie pozytywnych przesłanek wymienionych w art. 57 ust. 5a. Należy bowiem zaznaczyć, że przepis art. 57 ust. 5a odnosi się funkcjonalnie i systemowo do postanowień art. 57 ust. 1 pkt 2a. Przewiduje on możliwość udzielania zezwolenia, w oparciu o wskazane w nim przesłanki, ale tylko i wyłącznie w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2a tj., gdy dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen. Obie te regulacje dopełniają się tworząc komplementarną całość normatywną. Wprawdzie art. 57 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach wyłącza wobec cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2, stosowanie ust. 1 pkt 1, 2 i 3-9 oraz ust. 2-7, jednak w przypadku zastosowania niewyłączonej normy art. 57 ust. 1 pkt 2a dopuszczalna jest możliwość rozważenia udzielania zezwolenia w świetle przyczyn wskazanych w ust. 5a. Ponadto należy zwrócić uwagę, że niektóre wyłączone postanowienia nie obowiązują, co osłabia skuteczność klauzuli wyłączającej w procesie stosowania. Dotyczy to np. ust. 2 art. 57. Na podstawie art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. (Dz. U. Nr 81, poz. 531) zmieniającej nin. ustawę z dniem 22 maja 2010 r., uchylono przepis ust. 2 (także uchylono przepisy ust. 4 i ust. 5).

W swojej ocenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pominął całkowicie brzmienie art. 57 ust. 9 ustawy o cudzoziemcach, jednak w świetle powyższych rozważań nie stanowi to istotnego uchybienia, zwłaszcza, że w sprawie, wobec ziszczenia się przesłanki wymienionej w art. 57 ust. 1 pkt 2a, w ogóle nie brano pod uwagę przesłanek wymienionych w art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że w odwołaniu skarżący wskazywał, że od trzech lat pozostaje w związku z partnerką G. T. i w najbliższym czasie mają założyć rodzinę, co w jego ocenie stanowi wyjątkową okoliczność, o której mowa w art. 53a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, uzasadniającą udzielenie mu prawa pobytu w kraju.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenia art. 7, art. 15 i art. 77 K.p.a., jak również oceniając wpływ naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. na treść zaskarżonej decyzji, miał na uwadze brzmienie przesłanek materialnoprawnych wymienionych w art. 57 ust. 1 pkt 2a i art. 57 ust. 5a ustawy o cudzoziemcach. Wynika to z oceny prawnej zawartej w orzeczeniu, gdzie odwołano się wprost do treści art. 57 ust. 5a ustawy określając zakres ustaleń, których należało zdaniem Sądu dokonać przed podjęciem zaskarżonej decyzji. Zdaniem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Sądu pozbawione jest doniosłości prawnej. Ustawodawca wymaga, aby w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2a, udzielić zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, tylko w razie istnienia poważnych przyczyn, zwłaszcza ze względów humanitarnych lub z powodu zobowiązań międzynarodowych, z uwzględnieniem interesu państwa, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen. Posługuje się zatem klauzulą generalną "poważne przyczyny", a następnie precyzuje, że chodzi tu o szczególnie o względy humanitarne lub powody wynikające ze zobowiązań międzynarodowych, z uwzględnieniem interesu państwa, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen.

Mając na uwadze powyższe rozważania należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że jest całkowicie błędne zapatrywanie Sądu, iż organ administracji powinien w sposób wnikliwy poddać ocenie, czy wskazany w odwołaniu fakt pozostawania skarżącego w związku z partnerką - obywatelką Polski, jak również zamiar założenia przez nich rodziny, stanowi poważną przyczyną w rozumieniu w art. 57 ust. 5a ustawy o cudzoziemcach, czy też takiej przyczyny nie stanowi. Tym bardziej, że organ tę okoliczność brał pod uwagę wydając rozstrzygnięcie w sprawie.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadniczo przedmiotowa skarga kasacyjna dostarcza usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, w związku z czym, działając na podstawie przepisów art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Mając na uwadze przedstawione wyżej wywody, z uwagi na naruszenie prawa materialnego, jak również wyprowadzenie wadliwych wniosków z przyjętego stanu faktycznego, należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalić.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.