Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 758/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184 ust. 4, art. 181 ust. 1, 2 i 6
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
article: § 2 i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 153 poz 1093
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Sędzia WSA del. Jacek Fronczyk Protokolant Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1511/09 w sprawie ze skargi M.Z. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za osiągnięcia w nauce oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1511/09 oddalił skargę M.Z. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za osiągnięcia w nauce.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

M.Z. w dniu [...] września 2008 r. złożył w dziekanacie Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego wniosek o przyznanie stypendium ministra za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2008/2009.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] odmówił M.Z. przyznania stypendium za osiągnięcia w nauce na rok akademicki 2008/2009.

W uzasadnieniu decyzji podał, że student M.Z. spełnił warunki określone w § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz.U. Nr 153, poz. 1093). W okresie zaliczonych lat studiów uzyskał ocenę wynoszącą 4,64.

Wyjaśnił, iż przy rozpoznawaniu wniosku o stypendium wzięto pod uwagę osiągnięcia naukowe i aktywność naukową, w tym udział w pracy naukowo-badawczej, artykuł w trakcie publikacji, przygotowanie opracowania, udział w 3 konferencjach naukowych, referat wygłoszony podczas konferencji, udział w konkursie, uzyskane nagrody, studia równoległe na drugim kierunku oraz odbycie praktyki. Natomiast przy ocenie wniosku nie brano pod uwagę osiągnięć uzyskanych w trakcie poprzednich studiów.

Organ wskazał, iż z uwagi na fakt, że warunki określone w § 2 cyt. rozporządzenia spełniało 2143 pośród 2193 wniosków oraz to, iż posiadał on ograniczone środki finansowe, dokonał dodatkowej gradacji osiągnięć naukowych poprzez stworzenie rankingu wniosków. Podał, że przy ocenie wniosków stosowano metodę punktową, tj. za każde przedstawione we wniosku osiągnięcie przyznawana była określona liczba punktów, a suma punktów uzyskanych przez kandydata decydowała o pozycji w rankingu. Natomiast w przypadku takiej samej liczby punktów, o miejscu w rankingu decydowała średnia ocen.

W konsekwencji Minister stwierdził, że wniosek M.Z. uzyskał 2,70 pkt i został sklasyfikowany na 1420 miejscu, w sytuacji gdy kryterium przyznania stypendium było uzyskanie co najmniej 3,35 pkt. W ocenie organu przedstawione we wniosku osiągnięcia oraz aktywność zawodowa, na tle innych osiągnięć studentów ubiegających się o stypendia, okazały się niewystarczające do przyznania wnioskowanego stypendium.

M.Z. niezadowolony z decyzji zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że uzyskana przez niego liczba punktów jest rażąco niska w stosunku do możliwych do otrzymania. Przedstawił również dwa nowe dowody w sprawie – kopię spisu treści książki, której był współautorem oraz kopię dyplomu ukończenia Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie w czerwcu 2007 r.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżaną decyzje utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podał, że pierwotna ocena wniosku M.Z. była nieprawidłowa. Większość przedstawionych w nim osiągnięć związana była z ukończonymi przez niego w 2007 r. studiami na kierunku stosunki międzynarodowe w Szkole Głównej Handlowej. W konsekwencji stwierdził, że mimo, iż wniosek o przyznanie stypendium za osiągnięcia w nauce dotyczył kierunku prawo na Uniwersytecie Warszawskim to początkowo nieprawidłowo ocenił także osiągnięcia z ukończonych studiów na drugim kierunku. Dlatego też po ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględnił następujące osiągnięcia naukowe i aktywność naukową wnioskodawcy związaną z kierunkiem prawa, a mianowicie: udział w pracy naukowo-badawczej, przygotowania opracowania, udział w 2 konferencjach naukowych w tym wygłoszenie prelekcji, udział w konkursie, w tym uzyskane nagrody, studia równoległe na drugim kierunku oraz odbyte praktyki.

Natomiast nie wziął pod uwagę osiągnięć związanych ze studiami w Szkole Głównej Handlowej, tj. udziału w badaniach statutowych SGH w 2007 r., udziału w projekcie badawczym Go-EuroMed, 4 opracowań oraz udziału w 2 konferencjach naukowych. Jednocześnie wyjaśnił, że przy ocenie wniosku w punkcie "współpraca naukowa z innymi ośrodkami naukowymi lub akademickimi, w tym zagranicznymi" nie uwzględnił współpracy z agencją rządową (PAIZ), gdyż nie jest ona ośrodkiem akademickim lub naukowym.

Dodatkowo podał, że stosował jednakowe zasady oceny wniosków, na które wpływały oceny cząstkowe poszczególnych osiągnięć naukowych wymienionych w § 3 ww. rozporządzenia, przy czym do każdego z rodzajów osiągnięć przypisana była określona liczba punktów możliwych do uzyskania. Natomiast o przyznaniu punktów w danej kategorii decydowała nie tylko liczba osiągnięć, ale także charakter danego osiągnięcia.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z wnioskiem o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. przez niepodjęcie niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W ocenie skarżącego nieuwzględnienie jego udziału w badaniach statutowych SGH w 2007 r., udziału w projekcie badawczym Go-EuroMed, 4 opracowań oraz udziału w 2 konferencjach naukowych stanowi rażące naruszenie uznania administracyjnego, które wynika z nierzetelnego ustalenia okoliczności faktycznych towarzyszących działalności naukowej.

Wskazał, że zarówno udział w badaniach naukowych SGH w 2007 r., udział w projekcie badawczym Go-EuroMed, udział w dwóch konferencjach naukowych, jak i przygotowanie 4 opracowań naukowych nie jest działalnością naukową w ramach studiów na SGH. Każda z ww. działalności naukowych była związana tematyką stosunków międzynarodowych przez materię badawczą, a nie przez to, że odbywała się w ramach studiów. Podał, że w przypadku międzynarodowego projektu badawczego Go-EuroMed, Katedra Bezpieczeństwa Międzynarodowego SGH była jego współuczestnikiem, jednakże jego aktywność w tym zakresie związana była z zatrudnieniem na stanowisku asystenta VI Programu Ramowego Unii Europejskiej. Natomiast uczestnictwo w badaniach naukowych (statutowych) SGH nie stanowi elementu studiów na kierunku stosunki międzynarodowe, albowiem działalność ta nie była oceniana w ramach przedmiotów zaliczonych na tej uczelni.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że przy ocenie wniosków o stypendium, brane są pod uwagę osiągnięcia z kierunku, z którego student występuje o stypendium. Wskazał, że student ma możliwość ubiegania się o przyznanie stypendium na wszystkich kierunkach, na których studiuje równocześnie i w związku z tym otrzymuje punkt w kategorii "studia równoległe na drugim kierunku". Natomiast rada wydziału opiniująca taki wniosek musi mieć realną możliwość oceny podanych we wniosku osiągnięć, a opis studiów równoległych na drugim kierunku jest jednym tylko z punktów wniosku o stypendium. A zatem bez względu na zbieżność studiowanych kierunków, warunki przyznania stypendium muszą być zawsze spełnione na kierunku, z którego student występuje o stypendium za osiągnięcia w nauce. Przy czym, minister przyznający stypendium ma możliwość przeprowadzenia oceny i gradacji osiągnięć podanych we wnioskach, biorąc pod uwagę inne złożone wnioski oraz to, że przeznaczone na stypendia środki finansowe nie pozwalają na przyznanie stypendium wszystkim ubiegającym się studentom.

Dodatkowo podał, że zgodnie z art. 184 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym, student studiujący równocześnie na kilku kierunkach może otrzymać stypendium na jednym z kierunków, według własnego wyboru. Oznacza to, że student, któremu zostały przyznane stypendia ministra na różnych kierunkach ma prawo wskazania, które stypendium będzie pobierał. A zatem skoro wniosek M.Z. dotyczył kierunku prawo i zawierał, poza osiągnięciami z tego kierunku, również osiągnięcia związane z kierunkiem stosunki międzynarodowe, to przy ocenie wniosku wzięto pod uwagę jedynie osiągnięcia związane z kierunkiem prawo.

Odnosząc się do zarzutu zaniżenia liczby punktów stwierdził, iż jest on niezasadny. Decydowała o tym nie tylko liczba osiągnięć, ale również ich charakter. Natomiast z uwagi na dużą różnorodność przedstawianych przez studentów osiągnięć z różnych dziedzin nauki, niemożliwe jest stworzenie bardziej szczegółowego klucza oceny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że treść art. 181 ust. 6 i art. 184 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz.U. z 2006 r. Nr 153, poz. 1093) określające warunki formalne otrzymania stypendium, wskazują na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w tej sprawie. Decyzje oparte na uznaniu administracyjnym pozostają pod kontrolą sądu, ale jej zakres jest inaczej ukształtowany. Sąd administracyjny bada bowiem zgodność decyzji z prawem, ale nie wnika w celowość jej wydania i zawartego w niej rozstrzygnięcia. Kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami.

Wyjaśnił, że uznanie administracyjne występuje w przypadkach, w których w przepisach prawnych stanowi się, że organ administracyjny "może" podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, a nie ma w nich nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu pierwszej instancji w tej sprawie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a wydane decyzje zawierają przekonujące uzasadnienia co do ich prawidłowości.

Z kolei odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 K.p.a. stwierdził, że jest on niezasadny. Wskazał, że Minister oceniając wniosek o przyznanie stypendium za osiągnięcia w nauce bierze pod uwagę osiągnięcia z tego kierunku studiów, z którego student występuje o stypendium. Ma on bowiem możliwość ubiegania się o przyznanie stypendium ministra na wszystkich kierunkach, na jakich studiuje równocześnie i stosownie do treści art. 184 ust. 4 cyt. ustawy o szkolnictwie wyższym może dokonać wyboru, z jakiego kierunku studiów chce otrzymywać stypendium. Za studia równoległe student otrzymuje odpowiednią ilość punktów, natomiast nie dokonuje się oceny osiągnięć z drugiego kierunku.

W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Ministra, przyjmując, iż był on uprawniony do nieuwzględnienia skarżącemu za osiągnięcia na kierunku prawo, udziału w badaniach statutowych SGH w 2007 r., udział w projekcie badawczym Go-EuroMed, 4 opracowań oraz udziału w 2 konferencjach, gdyż były one związane ze studiami na kierunku stosunki międzynarodowe w Szkole Głównej Handlowej.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a., skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.Z. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.

1. art. 181 ust. 1, 2 oraz 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365) oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz.U. Nr 153, poz. 1093) przez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że wynikające z tych przepisów uznanie administracyjne, w ramach którego działał Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przy wydawaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. umożliwiało nieuwzględnienie osiągnięć naukowych skarżącego w postaci udziału w badaniach statutowych SGH w 2007 r., udziału w projekcie badawczym Go-EuroMed, 4 opracowań oraz udziału w dwóch konferencjach;

2. art. 184 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten upoważnia organ do wzięcia pod uwagę w toku postępowania w przedmiocie przyznania stypendium ministra, tylko osiągnięć naukowych z kierunku studiów, z którego student występuje o stypendium.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej podniósł, że ani art. 181 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ani § 3 ww. rozporządzenia, nie precyzuje, iż działalność naukowa ma być związana z kierunkiem studiów, z którego student występuje o stypendium. A zatem Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że Minister bierze pod uwagę jedynie działalność naukową z tego kierunku, z którego student występuje o stypendium, dokonał zawężającej interpretacji przepisów prawa materialnego.

Z kolei, odnosząc się do kwestii opiniowania wniosku przez Radę wydziału, wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił faktu, że taka interpretacja ww. przepisów nakłada na wnioskodawcę obowiązek dokładnego opisania materii podejmowanej przez niego działalności naukowej, w sytuacji, gdy forma wniosku na to nie pozwala. Wobec czego oceniając, czy dana działalność jest, czy nie jest związana z kierunkiem, z którego student występuje o stypendium, organy orzekające w sprawie mogą popełniać szereg błędów, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, że w tej sprawie Minister wziął pod uwagę osiągnięcie naukowe skarżącego w postaci udziału w Ogólnopolskim Konkursie Negocjacyjnym "Między adaptacją a izolacją. Problem migracji a bezpieczeństwo Europy" organizowany przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej, choć w ocenie skarżącego nie ma ono związku z kierunkiem prawo. Natomiast nie uwzględnił działalności naukowej skarżącego związanej z projektem Go-EuroMed, który jego zdaniem o wiele bardziej związany jest z kierunkiem prawo, niż udział w konkursie negocjacyjnym. Dotyczył on bowiem m.in. prawa wyborczego obowiązującego w krajach basenu Morza Śródziemnego i oceny reform systemu politycznego wprowadzonych w tych krajach. Zdaniem skarżącego wykładnia przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jaką zaaprobował Sąd pierwszej instancji przyznająca organowi prawo do pomijania działalności naukowej niezwiązanej z kierunkiem studiów z którego ubiega się on o stypendium jest nieprawidłowa.

Ponadto stwierdził, że przedstawiona w zaskarżonym wyroku wykładnia jest oczywiście sprzeczna z ratio legis omawianych przepisów.

W ocenie autora skargi kasacyjnej z treści 184 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym wynika jedynie niemożność otrzymywania przez studenta studiującego na kilku kierunkach studiów, kilku stypendiów w jednym roku akademickim, w oparciu o identyczne osiągnięcia naukowe. A zatem wykładnia, której dokonał Sąd pierwszej instancji jest wykładnią zawężającą, gdyż żadne przepisy ww. ustawy nie zawierają ograniczenia zakresu działalności naukowej, która powinna być brana pod uwagę przy ocenie wniosku o przyznanie stypendium ministra. Ograniczenia takiego nie wprowadzają także postanowienia ww. rozporządzenia. Wśród określonych w § 3 rozporządzenia form działalności naukowej branej pod uwagę przy ocenie wniosku wymienione są m.in. studia równoległe na drugim kierunku. Przepis ten nie daje jednak możliwości wyboru, czy jako działalność naukową należy uwzględnić studia równoległe, czy też działalność naukową tematycznie z nimi związaną. W tym kontekście nieuzasadnione jest zatem twierdzenie Ministra, że przyznanie studentowi jednego punktu z tytułu studiów równoległych w SGH miałoby rekompensować stratę z tytułu nieuwzględnienia działalności naukowej w zakresie projektu Go-EuroMed i badań statutowych.

Skarżący dodatkowo podkreślił, że zawężająca interpretacja przepisów w zakresie określenia pojęcia działalności naukowej branej pod uwagę przy ocenie wniosku o przyznanie stypendium ministra sprzeciwia się celowi stypendium, którym jest promocja rozwoju naukowego studentów, niekoniecznie związanego z konkretnym kierunkiem studiów.

Autor skargi kasacyjnej przyznał, że zaskarżona decyzja jest co prawda decyzją uznaniową, to jednak zakres uznania administracyjnego odnosi się do kwestii określenia skali punktacji poszczególnych form działalności naukowej oraz liczby punktów za daną działalność, które mogą być przyznawane za poszczególne jej formy.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Wskazał na nietrafność zarzutu naruszenia art. 181 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym gdyż, skarżący nie ubiega się o przyznanie stypendium za wyniki w nauce, o którym mowa ww. przepisie i nie taki rodzaj stypendium był przedmiotem wniosku skarżącego, o którym organ orzekał w rozpoznawanej sprawie. Tożsame uwagi odniósł także do zarzutu naruszenia art. 181 ust. 6 powołanej ustawy.

Z kolei, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 181 ust. 2 cyt. ustawy oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz.U. Nr 153, poz. 1093) podał, że interpretacja przepisów, zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, a nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy, gdyż organ działający w ramach tego uznania dokonuje oceny stopnia spełniania przesłanek przyznania stypendium, zwłaszcza w sytuacji, gdy środki przeznaczone na ten cel w budżecie państwa są ograniczone. W konsekwencji stwierdził, że w istocie zarzut zmierza do zakwestionowania ustaleń dokonanych w postępowaniu dowodowym i przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, stanu faktycznego sprawy.

Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 184 ust. 4 cyt. ustawy wskazał, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może odnieść zamierzonego skutku, jeśli jest oparty na kwestionowaniu stanu faktycznego i stanowi próbę kreowania odmiennego, pożądanego przez wnoszącego skargę kasacyjną poglądu w tej kwestii, ponieważ badanie zasadności podstawy kasacyjnej naruszenia prawa materialnego można dokonywać jedynie na podstawie niekwestionowanego stanu faktycznego, przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Przy czym, wyjaśnił, że celem regulacji zawartej w art. 184 ust. 4 cyt. ustawy jest wyłącznie uniemożliwienie otrzymania przez studenta studiującego na kilku kierunkach studiów, kilku stypendiów w jednym roku akademickim w oparciu o identyczne osiągnięcia naukowe, a taka sytuacja miałaby miejsce w przypadku przyznawania punktów za osiągnięcia naukowe związane z innym kierunkiem studiów w ramach ust. 12 pkt 2 wniosku – "praca naukowa, udział w pracach naukowo-badawczych".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie ich brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., co skutkuje tym, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest niekwestionowanymi ustaleniami stanu faktycznego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym poprzez jego błędną wykładnię stwierdzić należy, iż jest on nieskuteczny, albowiem przepis ten nie miał w sprawie zastosowania. Przewiduje on bowiem możliwość otrzymania przez studenta, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub osiągnął wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym stypendium za wyniki w nauce (art. 173 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy). Natomiast przedmiotem niniejszej sprawy było stypendium za osiągnięcia w nauce.

Z kolei jako niezrozumiały ocenić należy zarzut naruszenia art. 181 ust. 6 cyt. ustawy, zgodnie z którym student w roku akademickim może otrzymywać stypendium za wyniki w nauce, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 3, albo stypendium ministra, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 4.

Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 181 ust. 2 cyt. ustawy oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce ora stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe. Przepis art. 181 ust. 2 stanowi, że "Stypendium ministra za osiągnięcia w nauce może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce oraz posiadającemu osiągnięcia naukowe, a stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe studentowi, który osiągnął wysoki wynik sportowy we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym i zaliczył kolejny rok studiów". Z przepisu tego wynika, że decyzja wydana na jego podstawie jest decyzją uznaniową.

Stosownie do treści art. 187 cyt. ustawy "Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłacania stypendiów ministra, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 4 i 5, maksymalną wysokość tego stypendium oraz wzór wniosku o przyznanie stypendium ministra, uwzględniając:

1) minimalną średnią ocen uprawniającą do ubiegania się o stypendium ministra, biorąc pod uwagę oceny ze wszystkich lat studiów oraz zróżnicowanie skali ocen w uczelni;

2) rodzaje osiągnięć naukowych i aktywności naukowej, które brane są pod uwagę przy ubieganiu się o stypendium ministra, takich jak praca w kole naukowym, publikacje, opracowania, referaty, udział w konferencjach, praca naukowa, udział w pracach naukowo-badawczych, współpraca z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, nagrody i wyróżnienia, studia na drugim kierunku studiów, indywidualny program studiów, praktyki, staże, potwierdzona znajomość języków obcych, olimpiady;

3) rodzaje osiągnięć sportowych, które są brane pod uwagę przy ubieganiu się o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe, w tym udział w igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata, mistrzostwach Europy, uniwersjadach, akademickich mistrzostwach świata, akademickich mistrzostwach Europy;

4) terminy przekazywania wniosków;

5) sposób wypłacania stypendium ministra, w tym w przypadku wcześniejszego ukończenia studiów, a także podjęcia studiów w innej uczelni."

W wykonaniu tej delegacji ustawowej Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dniu 16 sierpnia 2006 r. wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe (Dz.U. Nr 153, poz. 1093 ze zm.). W § 2 powołanego rozporządzenia określił warunki, które łącznie musi spełnić student występujący z wnioskiem o przyznanie stypendium ministra za osiągnięcia w nauce.

Formy działalności naukowej, które brane są pod uwagę przy ocenie wniosku studenta określa § 3 cyt. rozporządzenia lecz zawarty tam katalog nie jest zamknięty, poprzedza go bowiem sformułowanie "w szczególności". Wymienia się tam między innymi studia równoległe na drugim kierunku.

W niniejszej sprawie jej istota sprowadza się do wyjaśnienia, czy w przypadku ubiegania się przez skarżącego o stypendium za osiągnięcia w nauce bierze się pod uwagę wyłącznie osiągnięcia naukowe i aktywność naukową związane z kierunkiem studiów, z którego student występuje, czy także osiągnięcia naukowe i aktywność naukową ze studiów równoległych w tym przypadku studiów ukończonych na drugim kierunku.

W sprawie jest bowiem niesporne, że skarżący będąc studentem na kierunku prawo na Uniwersytecie Warszawskim wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o przyznanie stypendium za osiągnięcia w nauce za rok akademicki 2008/2009. Legitymował się wówczas ukończonymi w czerwcu 2007 r. studiami na kierunku stosunki międzynarodowe w Szkole Głównej Handlowej i uzyskanym tytułem magistra.

Stypendia, w tym stypendium za osiągnięcia w nauce przyznawane są na kierunkach studiów. Z wzoru wniosku o przyznanie stypendium ministra za osiągnięcia w nauce za rok akademicki, stanowiącego załącznik nr 1 do powołanego rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wynika, że student wypełnia go dla danego kierunku studiów, podając nazwę tego kierunku, formę studiów, zakończony rok studiów czy też średnią ocen uzyskanych w trakcie studiów na tym kierunku. W punkcie 12, w którym wymienia się osiągnięcia naukowe i aktywność naukową studenta w okresie zaliczonych lat studiów w podpunkcie 10 wymienia się studia równoległe na drugim kierunku studiów (datę rozpoczęcia, nazwę uczelni i kierunek studiów, zakończony rok studiów). Przy ocenie wniosku stosuje się metodę punktową, tj. za każde przedstawione osiągnięcie przyznawana jest określona liczba punktów. W przypadku, gdy student studiował równocześnie na drugim kierunku otrzymuje punkt w kategorii "studia równoległe na drugim kierunku".

Analiza powołanych przepisów upoważnia do stwierdzenia, że przy ocenie wniosku o przyznanie stypendium za osiągnięcia w nauce, brane są pod uwagę osiągnięcia z tego kierunku, z którego student występuje o stypendium, a nie osiągnięcia z ukończonych równolegle studiów na innych uczelniach.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 181 ust. 2 cyt. ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 2 i § 3 powołanego rozporządzenia wykonawczego.

Jako nietrafny ocenić należy również zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 184 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego błędną wykładnię. Przepis ten określa uprawnienia studenta studiującego równocześnie na kilku kierunkach do otrzymania stypendium według własnego wyboru. W tej sprawie regulacja zawarta w tym przepisie nie ma zastosowania gdyż skarżący ubiegając się o przyznanie stypendium za osiągnięcia naukowe studiuje wyłącznie na jednym kierunku.

W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu w oparciu o art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.