Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1790/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Asesor WSA Alicja Palus, Protokolant Kinga Kręc, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w celu wydzielenia odrębnego wejścia do lokalu na parterze domu przy ul. P. Ś. [...] w O. Ś. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana III. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Starosta T. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. Z. pozwolenie na budowę obejmujące wykucie otworów drzwiowych i wykonanie ścianek działowych mających na celu wydzielenie odrębnego wejścia do lokalu mieszkalnego nr [...] na parterze domu mieszkalnego przy ul. P. Ś. [...] w O. Ś. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że według postanowienia sądowego sygn. akt [...] z dnia [...]r. wnioskodawczyni zezwolono na dokonanie czynności w nieruchomości wspólnej polegającej na wybiciu otworu drzwiowego o szer. 0,90 cm w przyziemiu budynku mieszkalnego do pomieszczenia nr [...] - korytarz w miejscu oznaczonym "[...]" na planie biegłego sądowego M. S. z [...]r. k. [...][...].

W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, że postępowania sądowe dotyczące majątku dorobkowego i wspólnego wejścia nadal toczą się.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał powyższą decyzję w mocy. W toku postępowania odwoławczego zwrócił się do Sądu Rejonowego w T. o udzielenie informacji, czy postępowanie w sprawie podziału majątku dorobkowego zostało zakończone i czy inwestorka ma prawo w oparciu o zapadłe postanowienia sądowe do dokonania czynności polegających na wykuciu otworów drzwiowych i wykonaniu ścianek działowych mających na celu wydzielenie odrębnego wejścia do lokalu mieszkalnego nr [...] na parterze domu przy ul. P. Ś. [...] w O. Ś .

Do akt sprawy dołączono pismo przewodniczącego I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w T., że między stronami zakończyły się prawomocnie sprawy o podział majątku i zezwolenia na wybicie otworu drzwiowego w przyziemiu do pomieszczenia piwnicznego, natomiast toczą się sprawy o zezwolenie na przebudowę piwnicy na garaż i zapłatę za prace wykonane na mocy postanowienia zezwalającego na wybicie otworu drzwiowego, sygn. akt [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że nieruchomość budynku stron stanowi współwłasność i inwestor zgodnie z art. 199 k.c. jako współwłaściciel w 51,36% uzyskał zezwolenie sądu na dokonanie czynności odpowiadającej przedmiotowi projektowanej inwestycji. Jako podstawę dla tego ustalenia organ przytoczył treść pisma przewodniczącego.

W skardze skarżący zarzucił samowolne wykonanie robót i braku dokumentacji budowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację oraz wyjaśnił, że na podstawie postanowienia sądu inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego, zaś z akt sprawy nie wynika, aby inwestycja została wykonana, co mogłyby stwierdzić organy nadzoru budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak wiadomo, w przypadku udziału w postępowaniu stron o przeciwstawnych interesach, uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno zawierać pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, czyli przedstawiać w sposób szczegółowy istotne w sprawie okoliczności faktyczne oraz wszechstronne omówienie okoliczności mogących przemawiać za odmiennym rozstrzygnięciem, a także zawierać pełne wyjaśnienie wchodzących w rachubę zagadnień prawnych. W przypadku dostrzeżenia przez Sąd w materiale sprawy istotnych okoliczności pominiętych w ustaleniach i ocenach organu bądź istnienia podstawy do zarzutu niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, niemożliwe staje się dokonanie kontroli legalności decyzji, co wypełnia podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji w postaci istotnego naruszenia przepisów procesowych, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Dokonanie ocen materialnoprawnych możliwe jest bowiem jedynie w oparciu o niewątpliwe lub prawidłowe ustalenia faktyczne, do których poczynienia powołany jest organ, zaś Sąd jedynie w ograniczonym zakresie i ściśle określonym celu.

Nie należy do zadań Sądu budowanie za organ podstawy prawnej lub uzasadnienia rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Z materiału sprawy mogło wynikać, że z uwagi na zakres inwestycji i wyrażenie przez sąd powszechny zgody na pewien zakres inwestycji, a także brak należycie skonkretyzowanych zarzutów skarżącego, organy stwierdziły brak potrzeby pełniejszego postępowania wyjaśniającego i staranniejszego uzasadnienia decyzji. Było zatem wysoce prawdopodobne w ocenie Sądu, że po uzupełnieniu postępowania w tych kierunkach, mogą zapaść rozstrzygnięcia identyczne z dotychczasowymi, tym niemniej nie było jednocześnie podstawy do odmowy uwzględnienia skargi.

W nin. sprawie organ odwoławczy dostrzegł potrzebę uzupełnienia materiału sprawy, ale jednocześnie zwrócił się do sądu powszechnego w sposób procesowo wadliwy o udzielenie informacji, czy postanowienia sądowe dołączone do wniosku przez inwestora są prawomocne, gdyż do dołączenia odpisów postanowień ze stwierdzeniem prawomocności należało zobowiązać inwestora, oraz czy inwestor ma prawo do wykonania zamierzonej przebudowy, gdyż zagadnienie to było przedmiotem rozpoznania organu. Z informacji uzyskanej przez organ wynikało, że jeszcze w [...]r. inwestor wytoczył powództwo o zapłatę za prace wykonane na mocy postanowienia zezwalającego na wybicie otworu drzwiowego w przyziemiu budynku mieszkalnego. Informacja ta nie mogła stanowić podstawy do ustalenia, że roboty zostały wykonane w [...]r. na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż jak trafnie zauważył organ ustalenie to mogłoby zostać poczynione w oparciu o oględziny lub inne dowody przeprowadzone przez właściwy organ administracji budowlanej. Jednak informacja ta stwarzała konieczność sprawdzenia tej okoliczności, skoro w przypadku jej potwierdzenia następował stan bezprzedmiotowości postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i potrzeba uruchomienia postępowania przez organ nadzoru budowlanego. Organy powinny w sposób samodzielny dokonać oceny, czy postanowienia wydane przez sąd powszechny upoważniały inwestora do wykonania zamierzonej przebudowy pomimo sprzeciwu współwłaściciela wspólnych części budynku mieszkalnego zawierającego dwa lokale odrębne. Wymagało to porównania zakresu rozstrzygnięć sądowych i zakresu zamierzenia inwestora. Nie tylko zresztą organ odwoławczy miał w tym zakresie jakieś wątpliwości, ale także same strony, skoro w postępowaniu sądowym niezbędne było dokonanie wykładni postanowienia oraz prowadzenie dalszych postępowań sądowych w tym zakresie. Omawiając ten materiał bez nadmiernej szczegółowości, można wskazać, że najpierw sąd powszechny postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...]dokonał podziału majątku wspólnego J. i S. Z. przez ustanowienie w ich budynku mieszkalnym w O. Ś. ul. P. Ś. [...] dwóch lokali odrębnych, dla uczestnika nr [...] na parterze obejmującego pomieszczenia mieszkalne oraz w przyziemiu garaż nr [...], korytarz nr [...], kotłownię nr [...], skład opału nr [...], piwnicę nr [...] i klatkę schodową 4,20 m2 według planu biegłego M. S. k. 110 akt oraz dla inwestora nr [...] na piętrze obejmującego m. in. w przyziemiu wiatrołap nr [...], WC nr [...], piwnicę nr [...], nr [...] i nr [...], schowek nr [...], a ponadto w parterze - tutaj kserokopie częściowo nieczytelne - chyba ganek i klatkę schodową z parterem na piętro. W postanowieniu tym nakazano stronom wzajemne umożliwienie wykonania prac niezbędnych do wydzielenia lokali odrębnych, upoważniając wnioskodawczynię do wykonania tych czynności.

Postanowieniem z dnia [...]r. Sąd Rejonowy dokonał wykładni powyższego postanowienia i wyjaśnił, że zakres prac, do których wykonania została upoważniona wnioskodawczyni został opisany w opinii uzupełniającej biegłego sądowego z [...]r., s. 5 tej opinii, przez wykonanie wejścia do lokalu nr [...] w przyziemiu i wykonanie otworu drzwiowego do piwnicy nr [...], zaś do przejścia z przyziemia do lokalu nr [...] na parterze należało wykorzystać istniejącą klatkę schodową, ponadto przez wykonanie dwóch ścianek działowych w przyziemiu i na parterze jak na rysunkach k. 110 i k. 111 akt sprawy obejmujących rzut przyziemia i parteru. Ponadto sąd wyjaśnił, że wejście do własnego lokalu wnioskodawczyni już posiada przez ganek nr [...] na parterze i klatkę schodową na piętro.

W dniu [...]r. Sąd Rejonowy wydał w sprawie sygn. akt [...]postanowienie zezwalające inwestorowi na wybicie otworu drzwiowego o szerokości minimum 0,90 m w przyziemiu budynku mieszkalnego do pomieszczenia piwnicznego nr [...] - korytarz celem uzyskania odrębnego przejścia do lokalu nr [...] w miejscu oznaczonym "[...]" na planie biegłego sądowego M. S. z [...]r. k. 110 akt sprawy Ns [...] oraz umorzył postępowanie w zakresie upoważnienia do dokonania pozostałych czynności.

Inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany dot. wykucia otworów drzwiowych i wykonania ścianek działowych mających na celu wydzielenie odrębnego wejścia do lokalu mieszkalnego nr [...] na parterze budynku, a ponadto opisane powyżej postanowienia Sądu Rejonowego i opinię pisemną biegłego sądowego oraz jej pisemne uzupełnienie. W opinii uzupełniającej biegły zaproponował nowy podział przyziemia budynku i wykonanie w przyziemiu wejścia do lokalu nr [...] przez wykonanie otworu drzwiowego do piwnicy nr [...] oraz ścianki działowej w odległości 1,25 cm od tego wejścia, a ponadto wykonanie ścianki działowej na parterze w holu, oddzielającej bieg klatki schodowej na piętro od biegu klatki schodowej do przyziemia. Na dołączonym do opinii rysunku nr 2 przyziemia oznaczono nowe wejście nr [...], nową ściankę działową w pomieszczeniu nr [...] i pomieszczenie nr [...] przylegające do nich, zaś na rysunku nr 2 parteru miejsce wybudowania nowej ścianki w holu. W opinii zasadniczej biegłego przedstawiono jak wiadomo inną koncepcję rozdzielenia lokali odrębnych, która nie została przyjęta za podstawę rozstrzygnięcia sądowego.

W opisie technicznym do projektu powołano się na treść postanowienia sądowego zezwalającego na wybicie otworu drzwiowego oraz wskazano jako przewidywane roboty a) wykonanie otworu drzwiowego i obsadzenie ościeży oraz drzwi b) wykonanie w ganku ścianki działowej w celu wydzielenia piwnicy dla inwestora c) wykonanie przejścia z wydzielonego przedsionka do korytarza piwnicy połączonego z klatką schodową na parter d) zamurowanie istniejących otworów drzwiowych w pomieszczeniach nr [...] i [...] w przyziemiu c) wykonanie w ganku otworu drzwiowego - wejścia do piwnicy, w pomieszczeniu nr [...] i [...]. W załączonych rysunkach rzutu podziemia lub piwnic istotnie w sposób odmienny od planu biegłego sądowego przedstawiono istnienie ściany oddzielającej planowany przedsionek od pomieszczenia nr 6 oraz istnienie otworów drzwiowych wymagających według inwestora zamurowania. Nie wiadomo czy te rozbieżności wynikały z niedokładności planów biegłego sądowego, na których opierał się sąd powszechny udzielając wnioskodawczyni upoważnienia do wykonania określonych robót, czy też po wykonaniu opinii przez biegłego sądowego miały miejsce pewne roboty w przyziemiu. Wymagało oceny, w związku z treścią ogólnego upoważnienia zawartego w postanowieniu z dnia [...]r., czy cały zakres robót planowanych w przyziemiu (lub w podziemiu czy piwnicach jak się pisze w projekcie) zmierza do rozdzielenia lokali odrębnych. W zakresie planowanej przebudowy parteru rozbieżności takie nie wystąpiły. Nie należała do organów administracji ocena przyczyn, dla których sąd powszechny w postanowieniu z dnia [...]r. upoważniał inwestora do wykonania szczegółowo opisanej, ale tylko jednej z czynności spośród szeregu czynności ogólnie ujętych w postanowieniu wcześniejszym. Można jedynie stwierdzić, że posiadanie przez wnioskodawczynię ogólnego upoważnienia do dokonania wszelkich czynności prowadzących do rozdzielenia lokali odrębnych, stanowiło wystarczające uzasadnienie dla przyznania jej prawa do dysponowania nieruchomością wspólną w celach budowlanych, o ile mogła wykazać zgodność zamierzonych robót budowlanych z zakładanym w upoważnieniu efektem końcowym tj. dokonaniem podziału budynku w sposób opisany w opinii biegłego sądowego z [...]r. i przez to wydzielenia lokali odrębnych zgodnie z postanowieniem sądu. Wydaje się więc, że po uzyskaniu od inwestora dodatkowych wyjaśnień lub uzupełnienia opisu planowanej inwestycji, można byłoby stwierdzić posiadanie przez niego prawa do dysponowania nieruchomością w zakresie opisanej w projekcie przebudowy. Wymaga to jednak szczegółowych i pogłębionych rozważań organów. Przede wszystkim zaś będzie wymagało ustalenia, czy opisane roboty zostały wykonane w czasie przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Mając powyższe na uwadze oraz zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz.1 271), orzeczono jak na wstępie.