Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 491/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 lit. a i b
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. Prezydent Miasta R. po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]r. , decyzją Nr [...] odmówił E. K. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad mężem nie przysługuje z uwagi na to, że niepełnosprawność męża nie powstała przed ukończeniem 18 roku życia lub nie powstała w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Jednocześnie wskazano, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli o przyznanie tego świadczenia występuje inna osoba niż matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka lub spokrewniona w pierwszym stopniu osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, natomiast E. K. jest żoną osoby wymagającej opieki.

W odwołaniu strona wyraziła niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Wskazała między innymi, że niepełnosprawność męża istnieje od [...] r., jest on całkowicie niezdolny do pracy, wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wówczas u męża stwierdzono chorobę [...], a miał on wtedy [...] lat, choroba męża postępuje bardzo szybko, wymaga on całkowitej opieki w zakresie higieny osobistej, ubierania, rozbierania, gotowania, karmienia, załatwiania spraw urzędowych, jego sprawność ruchowa jest znacznie ograniczona, porusza się bardzo powoli z pomocą strony jedynie po mieszkaniu. Strona podkreśliła, że ponosi znaczne koszty związane z leczeniem, środkami higienicznymi oraz kosztami rehabilitacji. W związku ze znacznym pogorszeniem się stanu zdrowia męża strona musiała z dniem [...] r. zrezygnować z zatrudnienia z uwagi na konieczność całodobowej opieki nad mężem, gdyż jest jedyną osobą która może zaopiekować się niepełnosprawnym mężem. Strona wskazała, że nie może ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe rodziny, ani o zasiłek dla opiekuna. Strona uważa, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jedynie części osób zobowiązanych do alimentacji narusza zasadę równości społecznej, ponadto świadczenie to stanowi formę wsparcia rodziny w trudnej sytuacji materialnej i faktycznej, ale także zdejmuje z organów państwa obowiązek zapewnienia zorganizowanej, zinstytucjonalizowanej opieki. Nadto podniosła, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt: K 38/13 stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą dorosłą niepełnosprawną ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Decyzją z dnia [...] r. wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że postępowanie organu I instancji zostało wszczęte na wniosek strony z dnia [...] r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem B. K., urodzonym [...] r. Do akt dołączono: orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] r., mocą którego B. K. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, niepełnosprawność istnieje od [...] r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] r. Ponadto do wniosku strona dołączyła kserokopie dowodu osobistego swojego i męża, oświadczenie o rezygnacji z zatrudnienia z dniem [...] r. z uwagi na postępującą chorobę [...] swojego męża, który aktualnie wymaga całkowitej, całodobowej opieki.

Dalej Kolegium wskazało, że sprawa podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114- dalej "uśr"). W myśl zaś art. 17 ust. 1 uśr świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu; opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Kolegium zaakcentowało, że z zapisu ustępu 1 lit. b tego przepisu wynika natomiast, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie trwania nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Kolegium stwierdziło odnosząc się treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, że znane mu jest wskazane orzeczenie, jednakże Trybunał zaznaczył, że skutkiem wyżej wymienionego wyroku nie jest zmiana obowiązujących przepisów. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b uśr, dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże jak stwierdzono w w/w wyroku skutkiem orzeczenia Trybunału "nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Jak wynika z powyższego orzeczenie to nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Kolegium stwierdziło, że organ I instancji związany obowiązującymi przepisami prawa zobligowany był do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia bowiem nie zostały spełnione kryteria określone w art. 17 ust. 1 lit. b uśr.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca E. K. domagała się zmiany zaskarżonej decyzji. Skarżąca stwierdziła, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Dalej podniosła, że zróżnicowanie opiekunów ze względu na to, czy niepełnosprawność podopiecznego powstała przed ukończeniem 18 roku życia, czy odpowiednio dla kontynuującego naukę 25 roku życia nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia i nie wytrzymuje krytyki ze strony zapisów konstytucyjnych mówiących także o konieczności zapewnienia pomocy RP w zabezpieczeniu egzystencji niepełnosprawnego, o nakazie ochrony i opieki nad rodziną w ogólnym przesłaniu i łamie te zasady nie tylko w aspekcie socjalno - ekonomicznym, ale przede wszystkim w społecznym poczuciu sprawiedliwości i nie może w demokratycznym państwie prawa być ignorowane przez władze. Skarżąca uznała, że nie można w sposób dyskryminujący dzielić prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, dokonując przedmiotowego podziału opiekunów wyłącznie ze względu na wiek, w którym podopieczny nabył niepełnosprawność, czy stopień pokrewieństwa, gdyż z tego jedynie faktu nie wynika żadna dodatkowa, uzasadniona (tym bardziej konstytucyjnie) potrzeba zróżnicowania wsparcia i to dla opiekuna. Skarżąca nie zgodziła się również z poglądem, iż fakt, że jest małżonkiem podopiecznego powoduje, że nie może ona z tego powodu otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego. Jako opiekun osoby niepełnosprawnej skarżąca czuje się wykluczona przez państwo, które powinno ją wesprzeć. Opiekun, który nie otrzyma pomocy od państwa ma w perspektywie pozostawienie bez opieki niepełnosprawnego i poszukiwanie zatrudnienia, bądź oddanie niepełnosprawnego do Domu Pomocy Społecznej, względnie życie z zasiłków pomocy społecznej, czyli w polskich realiach w skrajnym ubóstwie. Poza tym skarżąca za swoim odwołaniem jeszcze raz powtórzyła, iż "Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21.10.2014 r., sygn. akt: K 38/13 stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą dorosłą niepełnosprawną ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. -dalej: "p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

W tym kontekście uznano, że skarga E. K. zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie odmowa przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego została oparta o dokonane przez organy obu instancji ustalenie, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawność męża skarżącej istnieje od [...] r., jest on całkowicie niezdolny do pracy, wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jak wskazywała skarżąca u męża stwierdzono chorobę [...], a mąż miał wtedy [...] lat. Istotnym dla sprawy problemem było sporne zagadnienie, czy art. 17 ust. 1b uśr miał zastosowanie w sprawie, w świetle treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, w którym orzeczono, że w zakresie, w jakim powyższy przepis różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań wojewódzkich sądów administracyjnych, przykładowo w wyrokach WSA w Bydgoszczy z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 406/15, WSA w Łodzi z dnia 29 lipca 2015 r., sygn. akt II SA//Łd 424/15, WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 764/15.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko tych sądów.

W uzasadnieniach powołanych wyroków wskazano, że rozważając skutki orzeczenia TK dla stanu prawnego mającego zastosowanie w kontrolowanej przez Sąd sprawie, w szczególności ze względu na typ wyroku oraz argumenty podane w jego uzasadnieniu, konieczne jest poczynienie pewnych uwag ogólnych dotyczących charakterystyki tzw. wyroku zakresowego oraz funkcji sądownictwa administracyjnego. Wyrok zakresowy to takie rozstrzygnięcie, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. W konsekwencji atrybut konstytucyjności albo niekonstytucyjności nie jest przypisywany całemu aktowi prawnemu albo jego jednostce redakcyjnej (przepisowi), lecz jego fragmentowi, a ściślej rzecz biorąc jakiejś normie (normom) wywiedzionej z tego przepisu. Sądy administracyjne w przywołanych powyżej orzeczeniach opowiedziały się za poglądem, że wyroków zakresowych nie należy utożsamiać z tzw. wyrokami interpretacyjnymi. Pomijając złożoną problematykę dopuszczalności wydawania wyroków interpretacyjnych i towarzyszące temu zagadnieniu spory, wymaga podkreślenia, że wyrok interpretacyjny ma na celu rozstrzygnięcie, czy możliwe jest określone rozumienie poddanego kontroli przepisu, przy którym dany przepis będzie zgodny z Konstytucją. Wyrok zakresowy zaś rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu (por. M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 104). Dalej stwierdzono, że wyrok zakresowy wydany w sprawie sygn. akt K 38/13 odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b uśr , na co wskazuje użycie zwrotu "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest bowiem uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Wyrok ten należy uznać za tzw. wyrok zakresowy sensu stricte, gdyż jego skutkiem jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b uśr w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakresowe wyeliminowanie ograniczeń (wieku powstania niepełnosprawności podopiecznych) nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy. Możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 uśr i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych dla zrekonstruowania normy (norm) prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest to zatem przypadek tzw. pominięcia prawodawczego, które polega na wskazaniu przez Trybunał braku pewnych treści normatywnych w kontrolowanym przepisie (por. A. Kustra, Wyroki zakresowe Trybunału Konstytucyjnego, Przegląd Sejmowy, nr 4/2011, s. 60).

Tymczasem w sprawie K 38/13 Trybunał derogował fragment pełnego i jednoznacznego pod względem zakresowym przepisu, realizując tym samym klasyczną i nie budzącą kontrowersji funkcję "negatywnego prawodawcy" (por. S. Wronkowska, Kilka uwag o "prawodawcy negatywnym", PiP nr 10/2008). Podkreślić również należy, że derogując w powołanym wyżej zakresie przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych Trybunał nie skorzystał z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji możliwości odroczenia utraty jego mocy obowiązującej. Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez ten przepis (we wskazanym w wyroku zakresie) domniemania konstytucyjności. Kwestia ta jest tym bardziej istotna, skoro stwierdzona została niezgodność z Konstytucją danego przepisu. W konsekwencji Sąd nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę. Uwagi te poczynione zostały w związku z pewnymi wątpliwościami, jakie wywołują niektóre fragmenty uzasadnienia ww. wyroku Trybunału. Po szczegółowym rozważeniu braku przesłanek do zróżnicowania sytuacji prawnej opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na czas (wiek) powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (pkt 7, w szczególności 7.3) Trybunał rozważając skutki wyroku (pkt 8) wskazał na to, że skutkiem wyroku jest stwierdzenie, że opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych muszą być traktowani przez ustawodawcę jako podmioty należące do tej samej klasy. Stwierdzenie to, podobnie jak następne dwa akapity, odnosi się bezpośrednio do ustawodawcy (tzw. sygnalizacja). W akapicie czwartym punktu 8 znajdują się rozważania dotyczące skutku wyroku dla stanu prawnego i sytuacji prawnej adresatów przepisu art. 17 ust. 1b uśr . Jak konstatuje Trybunał "skutkiem wejścia w życie wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy w ocenie Trybunału wyłącznie do ustawodawcy, który – biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii – powinien dokonać tego bez zbędnej zwłoki".

Przytoczony fragment potwierdza wyżej omówioną charakterystykę zakresowego typu wyroku. Jeśli zaś chodzi o fragmenty odnoszące się do "uchylenia decyzji przyznających świadczenia" oraz "wykreowanie prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych", to wskazać należy, że dosłownie pojmując treść tego zapisu, brak byłoby podstaw do stosowania przepisu art. 17 ust. 1b uśr w zakresowo derogowanym brzmieniu, bez ingerencji ustawodawcy. Takie stwierdzenie przeczy sentencji wyroku i wyżej przedstawionej możliwości zrekonstruowania wszystkich konstytutywnych elementów prawa do świadczenia pielęgnacyjnego po wyłączeniu norm wynikających z derogowanego zakresu przepisu. Zapis zawarty w pkt 8 uzasadnienia wyroku w sprawie K 38/13 należy zatem potraktować jako wskazówkę interpretacyjną nie zaś element rozstrzygający o zakresie derogacji i jej skutku dla obowiązywania prawa.

Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. odniósł bezpośredni skutek, to zadaniem sądu administracyjnego, realizującego ustrojową funkcję gwaranta praw i wolności obywatelskich jest ustalenie możliwości jego zastosowania zgodnie z wzorcem konstytucyjnym. Wskazano wyżej, że zawarta w sentencji wyroku Trybunału derogacja nie powoduje powstania luki konstrukcyjnej. W konsekwencji zmodyfikowany przepis art. 17 ust. 1b uśr w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu może być stosowany.

Zaznaczyć też trzeba, że wedle dominującego poglądu doktryny uzasadnienia orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie wiążą sądów (poza ewentualnie sądem pytającym w przypadku tzw. pytania prawnego). Brak jest bowiem przesłanek warunkujących uznanie takiej kompetencji (por. J. Mikołajewicz, Zasady orzecznicze Trybunału Konstytucyjnego. Zagadnienia teoretyczne, Poznań 2008, s. 84).

Za uznaniem bezpośredniego skutku wyroku dla sytuacji prawnej przedmiotowej sprawy przemawiają również istotne argumenty funkcjonalne. Nie budzi bowiem wątpliwości, że zróżnicowanie wprowadzone w art. 17 ust. 1b uśr godzi w normatywnie określoną zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji). Honorowanie przepisu w dotychczasowym brzmieniu byłoby nie do pogodzenia z funkcją i modelem ochrony praw jednostki realizowanej przez sądy administracyjne, którym przyznaje się kompetencję do bezpośredniego stosowania Konstytucji w przypadku usunięcia z porządku prawnego fragmentu przepisu (por. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2010, s. 46 i nast.). Drugi argument, choć prakseologiczny, jest bardzo istotny. Instytucja sygnalizacji ma bowiem charakter postulatywny, nie zaś normatywny. Jeśli sądy administracyjne, kierując się sugestią Trybunału Konstytucyjnego zawartą w pkt 8 uzasadnienia wyroku będą stosować przepis art. 17 ust. 1b uśr w dotychczasowym brzmieniu i ustawodawca nie wykona zaleceń Trybunału (listę wielu takich przypadków zawierają coroczne sprawozdania składane Sejmowi przez Prezesa Trybunału Konstytucyjnego) jednostki, których prawa zostały naruszone treścią tego przepisu zostaną pozbawione ochrony. Natomiast aktywność sądów administracyjnych może mieć decydujący wpływ na działania legislacyjne dopełniając w ten sposób zobowiązania wskazane dla ustawodawcy w pkt 7 i 8 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Stanowisko sądów administracyjnych w analogicznych przypadkach jak w niniejszej sprawie jest w zasadzie jednolite (zob. m.in. uzasadnienia przytoczonych powyżej wyroków a także wyroków: WSA w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1507/14 WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Go 818/14, WSA w Poznaniu z 23 października 2014 r., sygn. akr IV SA/Po 969/14, WSA w Białymstoku z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1022/14, WSA w Łodzi z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1034/14 oraz w nich przywołane).

Mając na uwadze powyższe argumenty należało skargę uwzględnić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do uchylenia decyzji organów obu instancji, ponieważ wyżej wskazanym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 17 ust. 1b uśr w zakresie, który stanowił podstawę orzekania w niniejszej sprawie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą obowiązane uwzględnić poczynione powyżej uwagi odnośnie konieczności rozstrzygnięcia całości wniosku skarżącej z pominięciem wyżej omówionego derogowanego przez Trybunał Konstytucyjny zakresu przepisu art. 17 ust. 1b uśr.