Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1869/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne: Rozgraniczenie nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 , art. 31, art. 33 ust. 1 i ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Prezydent Miasta D. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w D., oznaczonej jako działka nr 1 zapisana w jednostce rejestrowej 4658, z działkami nr 2, 3 i 4 oraz działką nr 5 stanowiącą drogę publiczną - ul. [...].

Pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. aktualny właściciel działki nr 2, "A" Sp. J. z siedzibą w C., zastępowana przez radcę prawną M. W., wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 – aktualnie j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że Spółka domagająca się stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej nabyła w dniu [...]r. prawo własności działki nr 2 od następcy prawnego L. H. będącej w 2002 r. jej właścicielką.

We wniosku Spółka podała, że z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta D. wynika, iż decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości wydana została w oparciu o protokół graniczny stanowiący integralną część operatu pomiarowego [...] sporządzonego przez uprawnionego geodetę. Organ w decyzji tej wskazał, że granice rozgraniczanych nieruchomości zostały ustalone w oparciu o dokumenty geodezyjne znajdujące się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej sporządzone w 1965 roku w toku zakładania ewidencji gruntów oraz na podstawie zgodnych oświadczeń zainteresowanych stron. W szczególności zaś stwierdził, że zainteresowane strony poprzez zgodne oświadczenie woli uznały szczegółowo opisane w protokole granice nieruchomości za prawnie obowiązujące.

Stanowisko takie zdaniem Spółki było niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż ustalenie przebiegu granic nie miało miejsca w wyniku zgodnego oświadczenia stron, gdyż stwierdzenie takie zostało wykreślone z protokołu granicznego . W protokole tym stwierdzono, że granice nieruchomości zostały wznowione na podstawie punktów granicznych z operatu z 1965 roku. Z operatu tego przyjęta została także numeracja punktów granicznych, a współrzędne tych punktów zostały co do centymetra przyjęte tak jak w operacie [...]5. Taki opis przebiegu granicy jest jednak niezgodny z operatem sporządzonym w 1965 roku i nie odpowiadał przebiegowi granicy w terenie.

Dalej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. Spółka powołała treść przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , a w szczególności jej art. 1 ust. 1 i ust. 2 ze wskazaniem, że orzekając o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości organ nie przeprowadził istotnej części postępowania wyjaśniającego. W szczególności nie ocenił on prawidłowości wykonania przez geodetę czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami. Kwestionowana decyzja oparta zaś została tylko i wyłącznie na stwierdzeniu zgodnego oświadczenia woli stron, które w istocie nie miało miejsca. Właściciele działki nr 1 przesunęli natomiast granice swojej nieruchomości, a faktyczny jej przebieg jest niezgodny ze znakami granicznymi opisanymi w operatach [...] oraz [...].

Decyzją z dnia [...]r. , znak : [...], SKO w K., działając w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 1 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stwierdziło nieważność wspomnianej na wstępie decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...]r. uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz, iż nie wywołała ona nieodwracalnych skutków prawnych.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło istnienie rozbieżności między ustaleniami zawartymi w protokole granicznym, a decyzją Prezydenta Miasta D. Wskazało też, że z akt sprawy nie wynika aby ustalenie granic nieruchomości nastąpiło na podstawie zebranych dowodów czy zgodnego oświadczenia stron. W przekonaniu SKO organ nie wywiązał się również z obowiązku nakazanego art. 1 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego i nie przeprowadził oceny prawidłowości ustaleń geodety dotyczących przebiegu granic oraz zgodności z przepisami sporządzonych przez niego dokumentów, przez co rażąco naruszył ten przepis. Prezydent D. w ocenie Kolegium naruszył także dyspozycję art. 1 ust. 1 tej ustawy, gdyż dokonał rozgraniczenia mimo braków zebranych w sprawie dowodów i braku zgodnego oświadczenia stron.

Powołując się na wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., I OSK 363/11, oraz inne orzeczenia tego Sądu Kolegium wyjaśniło następnie, że rażące naruszenie prawa, o jakim jest mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma miejsce w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa nie budzącego wątpliwości interpretacyjnych, a charakter tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W przekonaniu organu sytuacja taka miała miejsce w przypadku decyzji Prezydenta Miasta D., bowiem jej treść pozostaje w sprzeczności w prostym zestawieniu z treścią przepisów art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W konsekwencji zdaniem SKO koniecznym było w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. Organ dodał też, że w jego przekonaniu w sprawie nie wystąpiła żadna negatywna przesłanka uniemożliwiająca stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji, bowiem z uwagi na treść art. 156 § 2 k.p.a. bez znaczenia w sprawie był okres jaki upłynął od daty doręczenia tej decyzji stronom, a decyzja ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła A. R., aktualna współwłaścicielka działek nr 1/1 i 1/2 ( 1/2 udziału), które przed podziałem wchodziły w skład działki nr 1. Zarzuciła ona brak wstępnego rozpatrzenia przez SKO złożonego przez Spółkę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej oraz brak legitymacji czynnej po stronie Spółki w domaganiu się w stwierdzenia nieważności całości decyzji z dnia [...]r., bowiem dysponowała ona tytułem prawnym tylko do działki nr 2, a przedmiotowa decyzja dotyczyła także granic działki nr 1 z działkami nr 3, 4 i 5 stanowiącymi własność innych podmiotów. Wątpliwości strony wzbudziły także niektóre stwierdzenia zawarte uzasadnieniu w decyzji Kolegium. W szczególności w jej przekonaniu wbrew stanowisku organu nie mogło stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej niestawienie się na wezwanie geodety wszystkich stron postępowania, bowiem ich nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie wstrzymywało czynności geodety (art. 2 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Brak uczestnictwa strony w takim postępowaniu nie stanowił także przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji lecz przesłankę wznowienia postępowania. W przekonaniu wnioskującej o ponowne rozpatrzenie sprawy z akt sprawy nie można było wyprowadzić także twierdzenia, że Prezydent Miasta nie przeprowadził oceny prawidłowości sporządzonej w sprawie dokumentacji geodezyjnej. Wskazała, że stwierdzenie zawarte w decyzji z [...]roku dotyczące zgodnego oświadczenia o uznaniu ustalonych granic za obowiązujące nie znalazły się w części protokołu oznaczonej jako pkt 9.2 (błędnie oznaczonego we wniosku jako pkt. 9.12 protokołu - przyp. Sąd) lecz miały jednak oparcie w treści pkt 13 protokołu granicznego. A. R. zakwestionowała także stwierdzenie zawarte w decyzji Kolegium dotyczące rozumienia art. 1 ust. 1 ustawy w odniesieniu do możliwości powołania się łącznie do obu wskazanych w tym przepisie przesłanek pozwalających organowi wykonawczemu gminy na wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. W jej przekonaniu wbrew stanowisku Kolegium możliwe jest bowiem rozgraniczenie nieruchomości w części na podstawie zebranych dowodów oraz w części na podstawie zgodnego oświadczenia woli, a nie tylko na podstawie stosownej dokumentacji albo zgodnego oświadczenia stron.

Decyzją z dnia [...]r. , znak: [...], SKO w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Skład orzekający podzielił poprzednie stanowisko tego organu, że decyzja Prezydenta Miasta D. była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, co nakazywało stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku A. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium uznało je za niezasadne. W szczególności za chybiony organ uznał zarzut braku po stronie "A" Sp. J. legitymacji procesowej uprawniającej ją do zgłoszenia żądania stwierdzenia nieważności całej decyzji rozgraniczeniowej. Zdaniem Kolegium przedmiotem wszczętego postępowania nieważnościowego była bowiem analiza prawidłowości całego postępowania rozgraniczeniowego, a nie tylko jego części odnoszącej się przebiegu granicy między działkami nr 1 i nr 2. Ponadto organ stwierdził, że był uprawniony do wszczęcia z urzędu tego postępowania, a nie tylko w oparciu o złożony wniosek strony. SKO zgodziło się ze stanowiskiem A. R., że niestawiennictwo jednej ze stron postępowania nie wstrzymywało czynności geodety. Okoliczność ta jednakowoż nie stanowiła przedmiotu postępowania, gdyż dotyczyło ono rozbieżności między ustaleniami protokołu granicznego, a treścią uzasadnienia decyzji rozgraniczeniowej, a zwłaszcza braku złożenia przez strony zgodnych oświadczeń co do przebiegu granic, na co powołał się w swojej decyzji Prezydent Miasta D. W kwestii stwierdzenia zawartego w decyzji SKO z dnia [...]r., że ustalenie granic nie mogło nastąpić na podstawie zebranych dowodów i zgodnego oświadczenia stron lecz albo na podstawie zebranych dowodów albo zgodnego oświadczenia stron Kolegium przytoczyło przepis art. 1 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazując na zamieszczony w nim spójnik "lub" i dowodząc, że wykładnia językowa tego przepisu nie powinna budzić wątpliwości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. R. zarzuciła wydanie decyzji SKO w K. z dnia [...]r. z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że decyzja Prezydenta Miasta D. z [...] roku została wydana z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W oparciu o ten zarzut skarżąca domagała się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji SKO w K. oraz zasądzenia kosztów postepowania. W uzasadnieniu wskazała, że rozpatrując sprawę nieważności decyzji rozgraniczeniowej SKO w K. błędnie uznało, iż zamieszczone w uzasadnieniu tej decyzji stwierdzenie dotyczące zgodnego oświadczenia stron odnośnie przebiegu granicy powoduje nieważność tego aktu. Przebieg granic nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 ustalono bowiem - w jej przekonaniu - w oparciu o zebrane w sprawie dowody, a zapis zawarty w tej decyzji dotyczący zgodnego oświadczenia stron stanowi omyłkę pisarską. Przeprowadzone przez geodetę czynności i późniejsze wydanie decyzji bowiem było zgodne z art. 1 ust. 1 ustawy. Z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie też wynika, że geodeta ustalił przebieg granicy na podstawie współrzędnych punktów granicznych zawartych w operacie [...] oraz w oparciu o trwałe elementy ogrodzenia. Geodeta nie odbierał także oświadczeń stron, a jedynie zamieścił w protokole uwagę, że akceptują one ustalony przez niego przebieg granicy. Zapis taki "w żadnej mierze nie stanowi zgodnego oświadczenia stron o przebiegu granicy, a w szczególności świadczy o tym jego zamieszczenie w pkt 13 protokołu granicznego, a nie w pkt 9.2 tegoż protokołu, w którym to zamieszcza się zgodne oświadczenia stron o przebiegu granicy".

Analizując decyzję Prezydenta D. z [...] roku pod kątem wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium zdaniem skarżącej winno mieć zatem na uwadze, że "z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu bezspornie wynika, iż przebieg granicy ustalono na podstawie zebranych dowodów". W jej przekonaniu zawarte w tej decyzji stwierdzenie, ", stanowi wyłącznie omyłkę pisarską".

W ocenie skarżącej wbrew twierdzeniom SKO Prezydent Miasta D. prawidłowo ocenił czynności przeprowadzone przez geodetę oraz zgodność sporządzonych przez niego dokumentów z przepisami prawa. Błędnie jedynie przyjął za zgodne oświadczenie stron adnotację zawartą w pkt 13 protokołu granicznego. W innym miejscu uzasadnienia decyzji organ ten zamieścił jednak informację, że strony uznały opisane w protokole granicznym granice nieruchomości za prawnie obowiązujące. W przekonaniu A. R. świadczyć to ma o tym, że "organ wydając decyzję miał na uwadze, iż oświadczenie stron zawarte w pkt 13 protokołu stanowi wyłącznie akceptację przebiegu wytyczonej przez geodetę granicy". W konsekwencji zdaniem skarżącej uzasadnionym jest twierdzenie, że Prezydent Miasta D. nie naruszył rażąco art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

W podsumowaniu skargi A. R. stwierdziła, że decyzja Prezydenta Miasta D. z [...] roku "jest zgodna z prawem, a przy jej wydawaniu nie miało miejsca rażące naruszenie prawa". Dodała, że "z daleko posuniętej ostrożności można co najwyżej stwierdzić, iż decyzję o rozgraniczeniu można by wyłącznie uznać za wydaną z naruszeniem prawa, co jednak nie pozwala na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego".

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów skargi organ stwierdził, że mają one charakter domniemań nie znajdujących żadnego oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Domniemania te mają zaś służyć do uzasadnienia tezy, że decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości można co najwyżej uznać za wydaną z naruszeniem prawa – co jednak nie pozwala na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W piśmie procesowym z dnia [...]r. uczestniczka postępowania "A" Sp. J., zastępowana przez radcę prawnego M. W., wniosła o oddalenie skargi. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej dotyczących ustalenia przebiegu granic nieruchomości w oparciu o operat [...]uczestniczka wskazała, że przebieg tej granicy zgodnie z ustalonymi w tym operacie punktami granicznymi nie był nigdy kwestionowany. Granica ta stała się dopiero sporna w momencie wybudowania garażu, który wchodzi na grunt sąsiedniej nieruchomości.

W piśmie z dnia 30 czerwca 2014 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej radca prawny P. S. poparł w całości skargę A. R. Dodatkowo wskazał, że nie każde naruszenie prawa należy uznać za rażące. Podkreślił jednocześnie, że zarówno zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta D., jak i zamieszczone w zaskarżonej decyzji dotyczą uzasadnienia tej decyzji, a nie jej rozstrzygnięcia. Pełnomocnik zauważył także, że ocena prawidłowości wykonanych przez geodetę czynności nie przybiera formy odrębnego aktu administracyjnego oraz nie obejmuje specjalistycznych ustaleń geodety. Dodatkowo podkreślił też, że jedyną właściwą drogą postępowania w przypadku kwestionowania przebiegu granicy ustalonego przez geodetę stanowić winno zgłoszenie żądania przekazania sprawy sądowi. Brak skorzystania z tej możliwości nie daje podstaw do wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym przy braku przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na etapie nadzwyczajnego postępowania nie ma też możliwości badania przeprowadzonych prac geodezyjnych, bowiem czynności kontrolne dotyczą jedynie legalności decyzji administracyjnej.

W replice na to wystąpienie pełnomocnik uczestniczki postępowania "A" Sp. J. w piśmie z dnia [...]r. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko stwierdzając, że zarzuty pełnomocnika skarżącej nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Podniosła, że nie można potraktować jako oczywistej omyłki faktu naruszenia przez organ art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez brak dokonania oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości. Pełnomocnik uczestniczki postępowania powołała się także na dołączoną do pisma opinię geodezyjną sporządzoną przez biegłego sądowego na zlecenie Sądu Rejonowego w D. w sprawie [...]. Z opinii tej wynika, że okazana stronom i opisana w protokole granicznym z [...]r. granica została przesunięta względem granicy ewidencyjnej. W szczególności posadowiony na działce nr 1 budynek garażu, istniejący od co najmniej 1994 roku (data inwentaryzacji geodezyjnej), został przesunięty względem granicy ewidencyjnej. Z dołączonego do tej opinii szkicu polowego wynika, że przesunięcie to wyniosło 0,77 m w punkcie 39 i 0, 49 m w punkcie 40. Pas sporny między działkami nr 1/1 i 2 obejmuje zaś powierzchnię 53 m². Z przedłożonej opinii wynika także, że ściana z otworami okiennymi budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 2 znalazła się w związku z przesunięciem granicy w odległościach 3,24 i 3,27 od linii ogrodzenia sąsiedzkiego przesuniętego o 0,79 m.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem w przekonaniu Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu pozwalającym Sadowi na jej wzruszenie.

Kwestią, którą należało rozstrzygnąć w pierwszej kolejności było to czy w sytuacji, wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, która wobec braku zgłoszonego przez strony żądania nie została skierowana na drogę postępowania cywilnego przed sądem powszechnym (w trybie art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) dopuszczalne jest prowadzenie postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności takiego aktu. Problem ten był przedmiotem rozważań doktryny i orzecznictwa m.in. Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 czerwca 1999 r., sygn. akt III RN 15/99 wskazał, iż za dopuszczalnością wniesienia przez stronę nadzwyczajnych środków prawnych od decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości przemawia to, że decyzja wydana na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest decyzją ostateczną, a zatem zgodnie z art. 16 § 1 zdanie drugie Kodeksu postępowania administracyjnego uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w tym Kodeksie. Nie sprzeciwia się temu przewidziana w art. 1 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego możliwość żądania przekazania sprawy sądowi. Należy bowiem przyjąć, że sprawa o rozgraniczenie nieruchomości rozstrzygnięta ostateczną decyzją o rozgraniczeniu może być ponownie rozpoznana przez sąd powszechny, jeżeli z żądaniem przekazania sprawy sądowi zwróci się w terminie określonym w art. 1 ust. 3 ustawy strona "niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy". W przypadkach zaś, gdy strona administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego kwestionuje legalność decyzji administracyjnej z powołaniem się na okoliczności wymienione w art. 145 § 1 lub art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wówczas do rozpatrzenia żądania wznowienia postępowania lub żądania stwierdzenia nieważności decyzji właściwe są organy administracji publicznej. W orzecznictwie jednoznacznie wskazano, że chociaż od decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości jako ostatecznych w postępowaniu administracyjnym nie służy odwołanie do organu II instancji nie oznacza to jednak, iż nawet w toku postępowania toczącego się przed sądem powszechnym, w wyniku zgłoszenia żądania określonego w przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie można korzystać z nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. W razie zaś zainicjowania obu środków kontroli decyzji ostatecznej konieczne jest uwzględnienie prymatu postępowania administracyjnego, gdyż w razie zrealizowania jego celu bezprzedmiotowe byłoby już korzystanie z drogi sądowej (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 22 maja 2003 r., sygn. akt II SA 2678/01 - Lex 15847).

Zauważyć następnie przyjdzie, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Tym samym należy uznać, że wniosek złożony przez pełnomocnika "A" Sp. J. z siedzibą w C. (ułomną osobę prawną), będącej następcą prawnym właścicielki działki nr 2 położonej przy ul. [...]w D., pochodził od strony postępowania.

Przechodząc do szczegółowej analizy zaskarżonej decyzji wyjaśnić trzeba, że stosownie do art. 29 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Stosownie do art. 31 ust. 1 tej ustawy czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Winien on przy ustalaniu przebiegu granic wziąć pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2), a jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (art. 31 ust. 3). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej ( art. 31 ust. 4).

W przypadku nie zawarcia ugody ustawodawca przewidział dwie możliwości zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, a to w drodze wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości w przypadku zaistnienia w sprawie jednej z dwóch przesłanek wskazanych w art. 1 ust. 1 in fine Prawa geodezyjnego i kartograficznego, bądź poprzez umorzenie postępowania i przekazanie z urzędu sprawy do rozpatrzenia sądowi w przypadku sporu co do przebiegu linii granicznych i braku podstaw do wydania pierwszego rodzaju decyzji ( art. 3 ust. 2). Na marginesie tych rozważań wytknąć należy Kolegium błędny pogląd, że decyzja oparta na przepisie art. 1 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie może zostać wydana w oparciu o stwierdzenie wystąpienia w sprawie łącznie obu przesłanek zawartych w tym przepisie, a to zebranych dowodów oraz zgodnego oświadczenia stron. Przepis ten wobec zamieszczenia w nim przez ustawodawcę spójnika "lub" nie zawiera bowiem normy stanowiącej alternatywę rozłączną. Nieprawidłowa wykładnia omawianego przepisu we wskazanym zakresie pozostała jednak w ocenie Sądu bez wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.).

Z treści decyzji Prezydenta Miasta D. z [...]r., nr [...], należy wnosić, że organ ten uznał, iż okazane stronom przez geodetę i opisane w protokole granicznym z [...] r. granice nieruchomości zostały ustalone w oparciu o dokumenty geodezyjne pochodzące z pomiarów wykonanych w 1965 r ([...]) i uznano je za prawnie obowiązujące na mocy zgodnego oświadczenia stron. Odnosząc te sformułowania do treści art. 1 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stwierdzić przyjdzie, że decyzja Prezydenta Miasta D. została wydana w oparciu o drugą z przesłanek wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy, a to poprzez zamieszczone w niej stwierdzenie o zgodnym oświadczeniu zainteresowanych stron co do przebiegu okazanych im przez uprawnionego geodetę granic nieruchomości. W przypadku granicy między działkami nr 1 i nr 2 okazana przez geodetę granica przebiegała bowiem według aktualnego stanu posiadania (w protokole jest mowa o przebiegu granicy po linii ogrodzenia od punktu 135 przez punkt 13 do punktu 5 (ten ostatni punkt stanowił jednen z narożników budynku garażu). Dalszy przebieg granicy między tymi działkami nie został jednak opisany w protokole granicznym poza wskazaniem dotyczącym wznowionych na podstawie operatu [...] punktów granicznych nr 11, nr 12 i nr 79 oraz stwierdzeniem, że punkty 5 i 8 stanowią narożniki budynków (pkt. 12 protokołu). Oba te ostatnie punkty nie były natomiast uwzględnione w operacie z 1965 roku. W zawartym w protokole opisie przebiegu granicy pominięto też punkt nr 8 pokrywający się z drugim narożnikiem budynku garażu oraz nie wskazano na znajdujący się w granicy budynek stary drewniany budynek gospodarczy.

W tej sytuacji zgodzić się należy z uczestniczką postępowania "A" Sp. J. z siedzibą w C. oraz z orzekającymi w sprawie składami SKO w K., że z treści uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta D. nie wynika, aby organ ten wydaną przez siebie decyzję o rozgraniczeniu poprzedził oceną prawidłowości wykonania przez uprawnionego geodetę czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami. W szczególności - jak wykazano wyżej - organ ten nie porównał treści protokołu granicznego z dołączonym do niego szkicem polowym oraz z operatem pomiarowym [...]. Tym samym SKO zasadnie stwierdziło brak podstaw do przyjęcia, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o rozgraniczeniu wystąpiła przesłanka pozwalająca na wydanie tego orzeczenia na podstawie zebranych dowodów. Skład orzekający podziela jednocześnie pogląd zawarty w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 453/11( LEX nr 1253931), że aczkolwiek z przepisu art. 1 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie wynika, aby ocena dokonanych przez geodetę czynności ustalenia przebiegu granic miała przybrać formę odrębnego aktu to jednak niewątpliwie przeprowadzenie tej oceny winno znaleźć swój wyraz w zgromadzonym w sprawie materiale, a co najmniej w treści uzasadnienia decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Brak zaś przeprowadzenia przez organ oceny, o jakiej jest mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne traktować należy jako rażące naruszenie tej regulacji. Omawiane naruszenie powoduje, że organ wydający decyzję o rozgraniczeniu nie może jej oprzeć na podstawie zebranych dowodów pozwalających na ustalenie przebiegu granicy, bowiem przepisy art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy należy stosować łącznie. W konsekwencji uzasadnione jest stanowisko, że w chwili orzekania organ nie dysponował wystarczającymi danymi umożliwiającymi odtworzenie przebiegu granicy.

W konsekwencji wbrew twierdzeniom strony skarżącej należy przyjąć, że Prezydent Miasta D. oparł swoją decyzję na drugiej wskazanej w art. 1 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przesłance umożliwiającej wydanie decyzji o rozgraniczeniu, jaką stanowi zgodne oświadczenie stron. Nieuprawnione jest więc stanowisko, że stwierdzenia zawarte w unieważnionej decyzji dotyczące zgodnego oświadczenia stron można było potraktować jako oczywistą omyłkę pisarską. Poza sporem jest jednocześnie, że w czynnościach przeprowadzonych przez geodetę w dniu [...] r. nie wzięły udziału mimo prawidłowego zawiadomienia: L. H. ówczesna właścicielka działki nr 2 oraz S. W. współwłaścicielka działki nr 1, a także I. G. właścicielka działki nr 4. Ustalenie to wynika wprost z pkt 6 protokołu granicznego sporządzonego przez uprawnionego geodetę. W tej sytuacji oczywistym jest, że brak było podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu w oparciu o zgodne oświadczenie stron. W konsekwencji prawidłowo orzekające w sprawie organy uznały, że decyzja o rozgraniczeniu z sąsiednimi działkami nieruchomości położonej w D. oznaczonej jako działka nr 1, k.m. 3, została wydana z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Powyższe wypełnia zaś przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do wątpliwości podniesionych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazać przyjdzie, że organ nadzoru stwierdza nieważność decyzji lub wydanie jej z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.) w takim zakresie, w jakim ustali występowanie wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a., bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę domagającej się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Stwierdzić wreszcie przyjdzie, że prawidłowo SKO w K. uznało, że naruszenie decyzją Prezydenta Miasta D. z [...] roku przepisów art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne miało charakter rażący. Treść bowiem tej decyzji pozostawała w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z brzmieniem tych przepisów. Dodać należy, że skutek spowodowany tym naruszeniem był także nie do pogodzenia z zasadami państwa prawnego. Pozostawienie w obrocie prawnym tej wadliwej decyzji pociągnęłoby za sobą brak możliwości ponownego ustalenia przebiegu wskazanych w niej granic w postępowaniu tak przed organami administracyjnymi jak i przed sądem powszechnym. W szczególności możliwość kontroli przez sąd powszechny ostatecznej decyzji administracyjnej zatwierdzającej ustalone granice nieruchomości podważałoby zasady obowiązujące w postępowaniu administracyjnym. W doktrynie podkreśla się, że ostateczna decyzja wydana na podstawie art. 1 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jest wiążąca dla sądu powszechnego i może być wyeliminowana z obiegu prawnego tylko w sposób przewidziany w art. 16 k.p.a. ( por. D. Felcenloben, Rozgraniczanie po rozgraniczeniu, Samorząd Terytorialny 4/2010. s. 68).

W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.