Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 103/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175, art. 181, art. 207
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant Referent stażysta Marta Sacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego z dnia 20 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego z dnia 17 listopada 2017 r., 2) zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego na rzecz E. G. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 9 października 2017 r., zarejestrowanym w systemie USOSweb, E. G. wystąpiła do Rektora Uniwersytetu Opolskiego o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2017/2018. We wniosku wskazała osiągnięcia naukowe i artystyczne, na potwierdzenie których przedłożyła załączone do wniosku dokumenty.

Decyzją z dnia 17 listopada 2017 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Opolskiego (zwana dalej też organem), działając na podstawie art. 173, art. 175, art. 186 ust. 1 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365, z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) oraz na podstawie Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Opolskiego (zarządzenie Nr 48/2017 Rektora Uniwersytetu Opolskiego z dnia 28 września 2017 r.), postanowiła nie przyznać E. G. w roku akademickim 2017/2018 stypendium rektora dla najlepszych studentów. Organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni przyznano 63,93 punktów. Zgodnie z § 17 ust. 6 i 7 Regulaminu, na Uniwersytecie Opolskim stypendium Rektora dla najlepszych studentów otrzymuje nie więcej niż 9,5% studentów każdego kierunku. Na studiowanym przez wnioskodawczynię kierunku grupa 9,5% stanowi 66 osób, które uzyskały co najmniej 69,81 punktów.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy E. G. podniosła, że we wniosku o przyznanie stypendium, w osiągnięciach nie podała daty odbycia wolontariatu, lecz datę wystawienia zaświadczeń. W opisie każdego osiągnięcia podała jednak dokładną datę. Stosownie do tego wniosła o uwzględnienie trzech pominiętych osiągnięć naukowych, w postaci nieodpłatnych i fakultatywnych praktyk.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, decyzją z dnia 20 grudnia 2017 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że E. G. za średnią ocen w roku akademickim 2016/2017 (4,293) otrzymała 42,93 punktów. Ponadto uwzględniono część wskazanych we wniosku osiągnięć, za które otrzymała 21 punktów. Pozostałe trzy sporne osięgnięcia nie zostały natomiast zaakceptowane. Komisja wyjaśniła, że stosownie do art. 186 Prawa o szkolnictwie wyższym, Rektor Uniwersytetu Opolskiego zarządzeniem z dnia 28 września 2017 r., Nr 48/2017, wprowadził Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Opolskiego, który normuje szczegółowe kryteria oraz tryb udzielania stypendium Rektora dla najlepszych studentów. Zgodnie z kryteriami przyznawania tego stypendium (załącznik nr 2 do przedmiotowego Regulaminu) i Komentarzem do kryteriów (załącznik nr 3 do Regulaminu), trzy opisane we wniosku osiągnięcia naukowe dotyczące nieodpłatnych i fakultatywnych praktyk nie mogły być uznane. Wedle kryteriów, w obowiązku studenta leży właściwe wypełnienie wniosku i wpisanie osiągnięć. Data osiągnięcia, to nie data wystawienia zaświadczenia, a data w której osiągnięcie zostało zrealizowane, czyli w przypadku E. G. data odbycia praktyk. Organ podkreślił, że we wniosku student może, ale nie musi zawrzeć dodatkowych osiągnięć. W związku z czym, błędna data nie jest tożsama z brakiem formalnym i Odwoławcza Komisja Stypendialna nie może przyznać punktów za powyższe osiągnięcia. Dlatego wnioskodawczyni przyznano łącznie 63,93 punktów. Na kierunku, na którym studiuje E. G. próg punktowy niezbędny do otrzymania przedmiotowego stypendium wynosił natomiast 69,81 punktów.

W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, E. G. zarzuciła organowi naruszenie art. 7 K.p.a. w związku z art. 7a § 1, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszechstronnie stanu faktycznego, przy zastosowaniu środków dowodowych złożonych przez skarżącą we wniosku, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a co za tym idzie nieprzyznanie skarżącej punktów za inne osiągnięcia naukowe, tj. nieodpłatne i fakultatywne praktyki, co skutkowało zdobyciem niewystarczającej liczby punktów i tym samym wydaniem decyzji o nieprzyznaniu stypendium Rektora dla najlepszych studentów w sytuacji, gdy skarżąca w rzeczywistości zdobyła osiągnięcia i otrzymała za nie wymagane zaświadczenia. W ramach tego zarzutu skarżąca wskazała, że wniosek wypełnia się w formie elektronicznej i można wpisać tam tylko jedną datę. Wolontariat trwał powyżej jednego dnia, wobec czego podała datę wydania zaświadczenia, a w opisie podała szczegółowy zakres dat odbycia danego osiągnięcia. Organ - działając zgodnie z przepisami - nie powinien natomiast wszelkich niejasności interpretować na niekorzyść skarżącej. Podniosła też, że z zarządzenia Rektora Uniwersytetu Opolskiego z dnia 28 września 2017 r., Nr 48/2017, w żaden sposób nie wynika, iż błędne wskazanie we wniosku daty stanowi przesłankę do nieuwzględnienia zaświadczenia, a w konsekwencji podstawę do wydania decyzji o nieprzyznaniu stypendium Rektora. Dalej, skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i art. 11 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku pełnego uzasadnienia decyzji, polegającego na niewskazaniu faktów uznanych przez organ za udowodnione i dowodów, na których się oparto, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej oraz niepowołaniu się na konkretne przepisy prawa będące podstawą wydania decyzji. Ponadto wskazała na obrazę art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez niezastosowanie w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności takich jak art. 7, art. 7a, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 77, i w konsekwencji uznanie, że nie stanowi braku formalnego wskazanie przez skarżącą we wniosku omyłkowo innej daty niż widniejącej na zaświadczeniu, a co za tym idzie, niewezwanie skarżącej do uzupełnienia braków formalnych w tym zakresie, podczas gdy wyjaśnienie wszelkich okoliczności faktycznych należy do obowiązków organu administracyjnego. W związku z podniesionym zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz uznanie za zaakceptowane zaświadczeń o odbyciu nieodpłatnych i fakultatywnych praktyk, które stanowią podstawę do zdobycia dodatkowych 9 punktów za osiągnięcia i w konsekwencji przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów. Alternatywnie, domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nadto zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła argumentację stawianych zarzutów, akcentując brak w Regulaminie jakichkolwiek przepisów dotyczących możliwości nieprzyznania punktów za osiągnięcia naukowe w sytuacji, gdy wnioskodawca omyłkowo wpisał inną datę uzyskania osiągnięcia. Wskazała też, że z pkt 11 opisu ogólnego A wynika, iż Komisje Stypendialne przy kwalifikacji osiągnięć sugerują się zgodnością stanu faktycznego z przesłankami danego osiągnięcia, zawartymi w przedmiotowym Komentarzu. Obowiązkiem organu, wynikającym także z przepisów K.p.a., było zatem sprawdzenie zgodności zaświadczeń z wnioskiem i rozstrzygnięcie wątpliwości co do normy prawnej na korzyść skarżącej. Tymczasem organ nie wezwał skarżącej do skorygowania błędnej daty i wadliwie uznał, że nie jest to błąd formalny. W dalszej części uzasadnienia skarżąca wskazała na wadliwości uzasadnienia decyzji, w tym zwróciła uwagę na brak wskazania konkretnych przepisów, przedstawienie tylko końcowych wniosków bez dostatecznego wyjaśnienia zajętego stanowiska oraz brak rzetelnej oceny poszczególnych, przedstawionych przez stronę dowodów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, a także jako bezprzedmiotowej z uwagi na zakończenie procesu naboru, weryfikacji i przyznania przedmiotowego stypendiom. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz - powołując się na art. 136 K.p.a. - dodatkowo podniósł, że sprawa rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym powinna być tożsama ze sprawą rozpatrzoną przez organ pierwszej instancji, natomiast dopisanie i uwzględnienie nowych osiągnięć na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy sprawi, że wystąpi nowa sytuacja administracyjna. W końcowej części odpowiedzi na skargę organ domagał się odrzucenia skargi i utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy.

Na rozprawie skarżąca podtrzymała skargę, podkreślając, że we wniosku pobieranym ze strony Uczelni nie ma możliwości wpisania więcej niż jednej daty, dlatego co do kilkudniowego wolontariatu wpisała datę wydania zaświadczenia. Ponadto podała, że sprawdzała Regulamin Uczelni i nie znalazła przepisu, który wyjaśniałby, jak należy w takiej sytuacji się zachować. W opisie osiągnięć podała zatem pełny zakres dat. Z kolei pełnomocnik organu podtrzymał argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę i wniósł o oddalenie skargi. Zaakcentował, że z Regulaminu stypendialnego wynika uznaniowy charakter spornego stypendium Rektora oraz to, że kilkadziesiąt osób takie stypendium otrzymało, bo w odróżnieniu od skarżącej prawidłowo wypełniło wniosek. Wskazał na załącznik, który wyjaśnia zasady wypełniania wniosku, a na pytanie Sądu wyjaśnił, że nie jest w stanie podać przepisu regulaminu albo załącznika, z którego wynikałby obowiązek wpisania pierwszej, ostatniej czy innej daty odbytego wolontariatu, jednak - jak zaznaczył - na pewno nie powinna być to data wydania zaświadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Wskazać przyjdzie, że przed dokonaniem takiej oceny Sąd rozważył w pierwszej kolejności argument pełnomocnika organu dotyczący bezprzedmiotowości skargi, jednak uznał go za całkowicie bezzasadny i pozbawiony podstaw prawnych. Niewątpliwie bowiem, tak tryb odwoławczy w postępowaniu administracyjnym, jak i skarga do sądu stanowią środki ochrony prawnej, zagwarantowane odpowiednio w art. 78 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, z których strona ma prawo skorzystać w ustalonych terminach, niezależnie od tego, czy jej żądania są zasadne, czy też nie. Nie sposób zatem mówić o bezprzedmiotowości wniesionej do tut. Sądu skargi, jeśli w obrocie prawnym istnieje zaskarżony akt podlegający kontroli sądowej i stanowiący - stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a. - przedmiot oceny w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odmienny pogląd prowadziłby do naruszenia przysługującego stronie prawa do sądu. Zauważyć też należy, że w przypadku uprawnień, które - tak jak sporne stypendium - przyznawane są w określonym przedziale czasowym, zakończenie procesu ich przyznawania i upływ terminu, na który miały być przyznane, nie pozbawia strony prawa domagania się od sądu kontroli legalności wydanego w tym przedmiocie aktu. Ponadto wskazany upływ terminu nie ma żadnego znaczenia dla dokonania oceny co do spełnienia przez stronę wymogów przyznania przedmiotowego uprawnienia. Przyjęcie poglądu przeciwnego i stwierdzenie w takiej sytuacji, że wniesiona skutecznie skarga jest bezprzedmiotowa, pozbawiłoby stronę skarżącą faktycznej ochrony prawnej i skutkowało naruszeniem przepisu art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisu art. 3 P.p.s.a., z których wynika obowiązek dokonania przez sąd kontroli działalności administracji publicznej. Nie można też utożsamiać bezprzedmiotowości skargi, która związana jest z brakiem przedmiotu zaskarżenia, z jej bezzasadnością, która dotyczy braku podstaw faktycznych i prawnych do kwestionowania działań podejmowanych w sprawie przez organ administracji.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie jest bezprzedmiotowa, a wobec zasadności jej zarzutów zasługuje na uwzględnieniem.

Wyjaśnić przyjdzie, że materialną podstawę prawną działania w zakresie przyznania prawa do stypendium rektora dla najlepszych studentów stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Z art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, że przedmiotowe stypendium jest formą pomocy materialnej dla studenta. Zgodnie z art. 175 ust. 2-4 ustawy, jest ono przyznawane na wniosek studenta, a organem właściwym do jego przyznania jest rektor, który może jednak - tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - przekazać kompetencje w tym zakresie odwoławczej komisji stypendialnej. W myśl art. 181 ust. 1 ustawy, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Zauważyć przyjdzie, że wskazany przepis określając przesłanki przyznania stypendium, pozostawia właściwemu organowi pewną swobodę co do ustalenia uprawnienia w tym przedmiocie. Pomimo posłużenia się przez ustawodawcę w powyższym przepisie sformułowaniem "może" (czyli nie musi), ani rektor, ani komisje stypendialne nie są jednak uprawnione do działania w sposób dowolny i całkowicie uznaniowy. W art. 186 ust. 1 ustawy zamieszczona została bowiem delegacja dla rektorów wyższych uczelni do ustalania, w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowych kryteriów i trybu udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, sposobu wyłaniania studentów mogących otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów, wzorów wniosków o przyznanie świadczeń, wzoru oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposobu udokumentowania sytuacji materialnej studenta.

W niniejszej sprawie zastosowanie znajdował Regulamin ustalony przez Rektora Uniwersytetu Opolskiego zarządzeniem z dnia 28 września 2017 r., Nr 48/2017, jako akt wykonawczy, wydany na podstawie art. 186 ust. 1 ustawy i regulujący ustalanie wysokości, przyznawanie i wypłacanie m.in. stypendium Rektora dla najlepszych studentów Uniwersytetu Opolskiego w roku akademickim 2017/2018. Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie takiej pomocy, Stypendialna Komisja Odwoławcza zobligowana tym samym była stosować postanowienia zawarte w tym Regulaminie. Ponadto, wydając w sprawie decyzję, zobowiązana była do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 ustawy, przepisy K.p.a. stosuje się odpowiednio do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów, zaś w myśl art. 207 ust. 4 ustawy, przepis ten stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3. Odpowiednie stosowanie K.p.a. w tych granicach polega natomiast na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony. Nie ulega wątpliwości, że w kontekście zasady autonomii szkół wyższych, wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP, decyzje organów uczelni nie muszą co prawda spełniać tak surowych kryteriów jak decyzje organów administracyjnych, jednak minimum procedury administracyjnej musi być zachowane. Powyższe wiąże się z koniecznością uwzględnienia zasad ogólnych procedury administracyjnej i podstawowych jej wymagań związanych z ich realizacją, w tym odnoszących się do zachowania ustawowych wymogów przewidzianych dla decyzji administracyjnej. Nakaz z art. 207 ust. 1 i 4 ustawy należy rozumieć tak, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, winny mieć zastosowanie także do adresata decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają.

W kontrolowanej sprawie Odwoławcza Komisja Stypendialna, rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów, nie zachowała jednak wymaganego minimum procedury administracyjnej, naruszając podstawowe zasady i wymogi obowiązujące w tym zakresie.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że stosownie do art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa. Zgodnie zaś z zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 7 K.p.a., organy administracji w toku postępowania zobowiązane są do podejmowania z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W szczególności wiąże się to z obowiązkiem wyjaśnienia wszelkich okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady są przepisy normujące postępowanie dowodowe. W szczególności związana jest ona z art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ dokonuje oceny na podstawie całego materiału dowodowego. W myśl zasady ustalonej w art. 8 K.p.a., organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w dokonaniu wyczerpującej oceny. Zasada ta wiąże się z kolei z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 K.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 K.p.a. doniosłą rolę pełni uzasadnienie decyzji, które winno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. i nie powinno być sformułowane ogólnikowo, a w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć także przekonaniu strony odwołującej do tego, że jej stanowisko zostało wzięte pod uwagę i rozważone w kontekście wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Z woli ustawodawcy uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno tym samym dokładnie wyjaśniać przyczyny dokonanej przez organ oceny tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wyczerpująco rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją i znajduje umocowanie prawne. W uzasadnieniu decyzji powinna zostać wyjaśniona jej podstawa prawna, a także powinien zostać przedstawiony - w sposób spójny i logiczny - tok rozumowania organu, obrazujący proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, aby możliwe było dokonanie weryfikacji zajętego przez organ odwoławczy stanowiska. W przeciwnym razie weryfikacja ta jest niemożliwa. Nie można też zapominać, że uzasadnienie decyzji stanowi element decydujący o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu, orzekający w sprawie organ nie sprostał powyższym wymogom. Z treści wydanych decyzji wynika, że nie rozważono w nich w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia o przyznaniu skarżącej stypendium, w związku z czym naruszono przepisy art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Ponadto uzasadnienia kontrolowanych decyzji są niewystarczające. Nie wyjaśniają przyczyn, z powodu których nie uwzględniono wszystkich załączonych do wniosku dowodów, jak również nie tłumaczą podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie spełniają tym samym wymogów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a., w zakresie służącym realizacji zasad określonych w art. 6, art. 8 i art. 11 K.p.a. Wszystkie te naruszenia, w ocenie Sądu, są przy tym tego rodzaju, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dostrzec należy, że odmawiając skarżącej uwzględnienia 3 osiągnięć naukowych - polegających na odbyciu nieodpłatnych i fakultatywnych praktyk - organ pozbawił skarżącą dodatkowych punktów rankingowych, a w konsekwencji odmówił jej prawa do stypendium. Ocena ta miała zatem decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, lecz organ nie wskazał i nie wytłumaczył w żaden sposób jej podstawy prawnej. Uznając, że błędne wpisanie w formularzu wniosku dat osiągnięć stanowi wystarczającą podstawę do odstąpienia od ich uwzględnienia, nie powołał przepisu, z którego wynikałby taki rygor. W szczególności nie odniósł się w tym zakresie do stosowanego w sprawie Regulaminu. Nie wyjaśnił, aby z jego zapisów wynikała możliwość nieuwzględnienia osiągnięć naukowych w przypadku, gdy - tak jak w rozważanym przypadku - zostały one wskazane we wniosku i udokumentowane, a jedyna nieprawidłowość polegała na błędnym oznaczeniu ich dat i to w sytuacji, gdy daty te prawidło wskazano w formularzu przy opisie poszczególnych osiągnięć. Tymczasem w art. 181 ust. 1 ustawy jako przesłankę przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów wskazano "posiadanie" osiągnięć naukowych. Z zapisów § 17 ust. 2 i ust. 3 Regulaminu wynika natomiast obowiązek wnioskodawcy złożenia w formie załączników, dokumentacji poświadczającej osiągnięcia, pod rygorem nie uznania osiągnięcia. W świetle tych przepisów organ zobowiązany był zatem w sposób dokładny wyjaśnić, na jakiej podstawie prawnej uznał, że samo błędne oznaczenie daty osiągnięć - udokumentowanych w załącznikach i prawidłowo opisanych w formularzu - stanowi podstawę faktyczną odmowy ich uwzględnienia.

Powtórzyć przyjdzie, że w kontrolowanych decyzjach Odwoławcza Komisja Stypendialna w ogóle nie przytoczyła treści i nie omówiła - w odniesieniu do przyjętej oceny - zastosowanych regulacji prawnych. Nie podała, dlaczego wpisanie daty wydania zaświadczenia potwierdzającego osiągnięcie, zamiast daty tego osiągnięcia, powinno zostać uznane w świetle prawa za wadliwość skutkującą odmową uwzględnienia osiągnięć naukowych strony. Tym samym, w przekonaniu Sądu, podzielić należało stanowisko skarżącej, że kontrolowane decyzje pozbawione zostały uzasadnienia prawnego w zakresie podjętego rozstrzygnięcia, a w związku z tym organ naruszył art. 6, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.

Wskazać ponadto trzeba, że z decyzji nie wynika, aby organ dokonał oceny spełnienia przesłanek przyznania stypendium w kontekście przedstawionych przez skarżącą dowodów. Nie dokonano bowiem oceny przedstawionych przez stronę dokumentów i nie wyjaśniono, dlaczego odmówiono mocy dowodowej załączonym do wniosku zaświadczeniom poświadczającym osiągnięcia naukowe. Nie ujawnił również organ, dlaczego nie było możliwe podjęcie działań w celu usunięcia nieprawidłowości co do dat błędnie wpisanych w formularzu wniosku i dokonanie ustaleń w tym zakresie na podstawie przedłożonych dowodów. W konsekwencji zgodzić się należy także z tym, że wydając w niniejszej sprawie decyzje Odwoławcza Komisja Stypendialna nie podjęła wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy i nie dokonała oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czym w sposób istotny naruszyła przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Zdaniem Sądu, badane decyzje pozostawiają duże wątpliwości co do tego, jakie względy stanowiły podstawę negatywnego załatwienia sprawy. Rację ma skarżąca podnosząc, że ocena dowodów powinna polegać na przybliżeniu toku rozumowania organu, przeprowadzonego z uwzględnieniem zastosowanych norm prawnych i odniesieniem ich do stanu faktycznego sprawy, a nie na przedstawieniu tylko ostatecznych wniosków. Zasadniczą rolę w tym zakresie odgrywa uzasadnienie decyzji, które jest tak samo ważne, jak jej rozstrzygnięcie, zarówno dla strony, jak i dla sądu administracyjnego kontrolującego decyzję pod względem zgodności z prawem. Powinno ono odzwierciedlać stanowisko organu i tłumaczyć przebieg rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Pamiętać trzeba, że decyzja jest źródłem praw i obowiązków jej adresata, dlatego motywy organu powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób czytelny i wyczerpujący, czyli tak, by strona nie tylko poznała, ale również w miarę możliwości zaakceptowała zasadność przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W ocenie Sądu, tym wymogom organ jednak nie sprostał. Skoro wydane decyzje nie wyjaśniają stanowiska co do nieuwzględnienia osiągnięć wskazanych przez wnioskodawczynię, to w istocie są one niezrozumiałe, ponieważ nie tłumaczą, dlaczego organ nie przyznał należnych punktów za wszystkie zgłoszone we wniosku osiągnięcia. Natomiast samo powołanie się na spoczywający na studencie obowiązek prawidłowego wypełnienia formularza i fakultatywność wpisania osiągnięć, nie uzasadnia jeszcze trafności podjętego rozstrzygnięcia, a dodatkowo - przy uwzględnieniu faktu udokumentowania osiągnięć naukowych - wskazuje na dowolność organu przy rozpoznaniu sprawy.

Reasumując, Sąd uznał, że obie kontrolowane decyzje naruszają wskazane powyżej przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że stwierdzone wadliwości - związane z brakiem wymaganego uzasadnienia decyzji oraz wyjaśnienia podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia - uniemożliwiły poddanie weryfikacji merytorycznego stanowiska organu w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej stypendium Rektora dla najlepszych studentów.

Dodatkowo należy wyjaśnić, że na zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu nie mogła wpłynąć argumentacja pełnomocnika organu dotycząca tożsamości przedmiotów rozstrzygania i braku możliwości uwzględnienia w postępowaniu "odwoławczym" nowych osiągnięć naukowych. Dostrzec bowiem trzeba, że sporne osiągnięcia zostały wskazane przez skarżącą i udokumentowane już na etapie składnia wniosku. Stanowiły tym samym element stanu faktycznego podlegającego badaniu przy wydawaniu decyzji z dnia 17 listopada 2017 r., a następnie powinny stać się przedmiotem rozważań przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego z dnia 17 listopada 2017 r., o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania, na które składał się wpis od skargi w kwocie 200 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do konieczności dokonania powtórnej analizy przedłożonych przez skarżącą dokumentów i rozważenia, czy w świetle regulacji prawnych znajdujących w sprawie zastosowanie istniały podstawy do przyznania wnioskowanego stypendium. W zależności od wyniku oceny w tym zakresie, organ powinien wydać stosowną decyzję, uwzględniając przy tym - stosownie do art. 153 P.p.s.a. - przedstawioną przez Sąd ocenę prawną.