Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1708/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1 i 10, art. 27, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi D. A. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. D.A. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: wierzyciel) z [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Stan sprawy.

2.1. Wierzyciel w postanowieniu z [...]r. zawarł jednoznaczne stanowisko, w którym uznał:

1) za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku,

2) za nieuzasadniony zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. - u.p.e.a.).

2.2. We wniesionym zażaleniu skarżący podtrzymał zarzut nieistnienia obowiązku ujętego w tytule wykonawczym. Wskazał na art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 – u.o.a.) zaznaczając, że samo posiadanie odbiornika radiowego lub telewizyjnego nie powoduje jeszcze powstania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, konieczne jest dokonanie jego rejestracji. Zwrócił uwagę, że wierzyciel może dochodzić należności za nieuiszczoną opłatę abonamentową, ale musi dysponować dowodem zarejestrowania odbiornika. W ocenie skarżącego, zgodnie z regulacją § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, takim dowodem jest zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Podkreślił, że w zaskarżonym postanowieniu wierzyciel powołał się na wyłączony z obrotu prawnego dokument, tj. "Wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z dnia 2 listopada 1993 r., który nie może być jakimkolwiek dowodem w sprawie rejestracji odbiornika. Wniósł o przedstawienie dowodu wysłania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Podtrzymał także zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. ponownie wskazując, że w przedmiotowym tytule wykonawczym nie podano indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, co wskazywałoby, że tytuł ten dotyczy rejestracji przypisanej do skarżącego.

2.3. Po rozpoznaniu zażalenia wierzyciel utrzymał w mocy własne postanowienie z [...]r.

W uzasadnieniu wskazał, że przymus rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wynika z przepisu art. 5 ust. 1 u.o.a.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe przy domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że każdy kto posiada odbiorniki radiowe i telewizyjne musi je zarejestrować i opłacać abonament (jeżeli nie jest z tego obowiązku ustawowo zwolniony).

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (art. 2 ust. 3 ww. ustawy) i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie (na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych - Dz. U. z 2015 r. poz. 1324).

Zajmując stanowisko w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku, w zaskarżonym postanowieniu właściwie wskazano, że wykonując ustawowy obowiązek, w dniu 2 listopada 1993 r. w Urzędzie Pocztowym K., skarżący zgłosił rejestrację odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem: ul. [...], [...] K. Po zgłoszeniu rejestracji przedmiotowego odbiornika wydana została imienna książeczka radiofoniczna numer [...] służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Kolejne wydane książeczki posiadały numery; [...], [...].

Powyższe stanowi dowód na okoliczność, iż z dniem 2 listopada 1993 r. skarżący został zarejestrowany w bazie danych o abonentach i posiada status abonenta jak również, że poprzez złożenie przedmiotowego wniosku rejestracyjnego uzyskał książeczkę radiofoniczną, która służyła do dokonywania wpłat za abonament radiowy/telewizyjny.

Dowód w postaci kserokopii "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego poświadczonej za zgodność z oryginałem dołączony został do postanowienia z [...]r.

Dalej wskazano, ze z uwagi na kwestionowanie ważności dowodowej wniosku rejestracyjnego, zachodzi konieczność wyjaśnienia genezy procesu rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, gdyż jej proces od momentu wprowadzenia obowiązku rejestracji odbiorników trwa niezmiennie, a jedynie wraz z postępem czasu (nowelizacja przepisów związanych z rejestracją odbiorników) zmieniały się obowiązujące druki oraz wprowadzone zostały zmiany technologiczne.

Pierwotnie potwierdzeniem (dowodem) zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych dla Poczty Polskiej S.A. był wniosek rejestracyjny, natomiast dla osoby korzystającej z nich była imienna książeczka opłat abonamentowych, wydawana po złożeniu w placówce pocztowej wniosku rejestracyjnego - numer wydanej książeczki radiofonicznej umieszczany był przez pracownika placówki pocztowej na wniosku rejestracyjnym, aby oba dokumenty stanowiły spójność zgłoszonej rejestracji. Imienna książeczka radiofoniczna (do czasu wprowadzenia w 2007 roku zmian technologicznych) służyła abonentom do dokonywania opłat z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków.

Dokumentem potwierdzającym zgłoszenie rejestracji przedmiotowych odbiorników był zatem złożony przez osobę korzystającą z nich (podpisany przez nią) wniosek rejestracyjny uzupełniony numerem wydanej książeczki opłat, zawierający imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz rodzaj używanych odbiorników.

Nadmieniono, iż ww. imienna książeczka radiofoniczna posiadała również druki: "Z" - odcinek służący, do zgłaszania zmian formalno-prawnych np.: zmiana adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" - służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat, do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych (zaznaczono, iż wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej po wyczerpaniu dowodów wpłat w poprzednio wydanej, stanowiło kontynuację opłat w ramach zgłoszonej rejestracji odbiorników).

W dalszej kolejności nadano abonentom indywidualne numery identyfikacyjne wraz z wprowadzeniem zmian technologicznych na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342- rozporządzenie), gdzie jedynie stwierdzono, iż dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (§ 5 ust.1). Mowa zatem o mocy dowodowej książeczek radiofonicznych i przypisanych do nich numerów, a nie złożonych przez abonentów wniosków rejestracyjnych.

Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może zostać utożsamione z anulowaniem rejestracji odbiorników zgłoszonych przez użytkowników na obowiązujących wcześniej wnioskach rejestracyjnych (unieważnieniem wcześniejszych wniosków rejestracyjnych).

Użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wprowadzona zmiana nie wymagała ponownego zgłoszenia rejestracji używanych odbiorników.

Od miesiąca grudnia 2008 r. zarówno abonenci już zarejestrowani, jak i nowi, zaewidencjonowani pozostają pod indywidualnymi numerami, które stanowią osiem ostatnich cyfr w numerze konta bankowego przyporządkowanego danemu abonentowi w celu wnoszenia opłat abonamentowych.

Poczta Polska realizując rozporządzenie nie dokonywała powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonej dotychczasowymi dowodami zarejestrowania w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej, jak również nie wzywała zarejestrowanych posiadaczy odbiorników do potwierdzenia ich użytkowania. To na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych adresowych, o zaprzestaniu korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych.

Rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika lub dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych.

Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. został skarżącemu, jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiornika telewizyjnego, nadany indywidualny numeru identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych numer [...].

Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane do skarżącego pismem z 31 lipca 2008 r. i nie odnotowano zwrotu przedmiotowej przesyłki. Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., nie posługuje się pojęciem "doręczenia" lecz "przesłania" zawiadomienia. Zatem zadość wymogom określonym w rozporządzeniu czyniło przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, co było wystarczającym w tym stanie prawnym działaniem Poczty Polskiej, która w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki.

Poczta Polska S.A. przyjęła formę wysyłania do abonentów zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesyłką zwykłą, gdyż skoro przepisy rozporządzenia nie normowało sposobów wysyłki, przesłanie informacji do abonenta w tej formie było prawidłowym działaniem (skoro poprzez dokonanie rejestracji abonent zobowiązany był do uiszczania opłaty abonamentowej).

Dalej wierzyciel wskazał, że wypełniając nałożony rozporządzeniem obowiązek w zakresie nadania abonentom, w okresie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie ww. rozporządzenia, indywidualnych numerów identyfikacyjnych, Poczta Polska posłużyła się zautomatyzowanym procesem technologicznym.

Przyjęty w okresie od maja 2008 r. do listopada 2008 r. przez Pocztę w pełni zautomatyzowany proces technologiczny, w świetle obowiązku wygenerowania zawiadomień o nadaniu indywidualnych numerów identyfikacyjnych dla wszystkich użytkowników zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, odbywał się z wykorzystaniem systemu informatycznego. Indywidualny numer identyfikacyjny nadawany użytkownikowi został zawarty w numerze rachunku bankowego dedykowanego dla opłat abonamentowych (stanowi on osiem ostatnich cyfr numeru rachunku bankowego). Ww. zawiadomienia zostały podpisane z wykorzystaniem faksymili. Osoba, podpisana na zawiadomieniu posiadała pisemne upoważnienie, wydane przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, które odnotowane zostało w rejestrach upoważnień Poczty Polskiej.

Jak wynika z powyższego skarżący dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego, którego rejestracja nie utraciła ważności, a wierzyciel spełnił nałożony na niego rozporządzeniem, obowiązek nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] jak i powiadomienia o jego nadaniu przesyłając przedmiotowe zawiadomienie przesyłką zwykłą na adres zamieszkania aktualny w dacie wysłania przedmiotowego zawiadomienia.

W niniejszej sprawie wierzyciel wykazał, iż skarżący dokonał rejestracji używanego odbiornika, zatem zobowiązany był do dokonywania opłat abonamentowych. Skarżący wywodzi, iż nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, jednakże gdyby udał się wówczas do placówki pocztowej z posiadaną książeczką opłat uzyskałby informację o konieczności posiadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego i wówczas miałby możliwość zgłoszenia faktu braku otrzymania ww. numeru. Z takiej formy złożenia w placówce pocztowej reklamacji w 2008 r. skarżący nie skorzystał.

Dodatkowo zaznaczono, że w przypadku braku znajomości indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz numeru rachunku bankowego, na który należy wnosić opłaty abonamentowe, wszelkie niezbędne informacje abonenci mogli i nadal mogą uzyskać w placówkach pocztowych.

Zatem zarzut nieistnienia obowiązku uznano za nieuzasadniony.

W odniesieniu do zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. wierzyciel wskazał, że tytuł wykonawczy zawiera dane zobowiązanego, tj. między innymi: imię, nazwisko, adres i PESEL, oraz określa szczegółowo wszelkie niezbędne dane dotyczące (dochodzonych) należności pieniężnych, tj. akt normatywny, podstawę prawną egzekucji administracyjnej, datę doręczenia upomnienia, kwotę kosztów upomnienia, stawkę odsetek, kwotę należności pieniężnej, datę od której nalicza się odsetki oraz kwotę odsetek naliczanych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego.

Wśród elementów z jakich składa się tytuł wykonawczy, w oparciu o art. 27 u.p.e.a. nie ma wyszczególnienia o obowiązku umieszczania indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, czy też numeru książeczki opłat abonamentowych.

Natomiast w tytule wykonawczym właściwie wskazano dane dotyczące dochodzonej należności pieniężnej.

Na koniec wierzyciel wskazał, że nie naruszono również przepisów postępowania administracyjnego.

3.1. Powyższe postanowienie wierzyciela zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zarzucono mu naruszenie:

- art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego, w tym rozpatrzenie zarzutu na to postępowanie, w okolicznościach gdy tytuł wykonawczy z dnia [...]r. nie wskazywał skonkretyzowanej podstawy prawnej i faktycznej powstania egzekwowanego obowiązku,

- art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., w związku z art. 2 ust. 3 u.o.a. poprzez uznanie, że indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiornika nie stanowi podstawy obowiązku podlegającego egzekucji i nie ma konieczności wskazywania go w tytule wykonawczym;

- § 5 ust. 1 rozporządzenia - poprzez powoływanie się w skarżonym postanowieniu na imienną książeczkę opłaty abonamentowej, która zgodnie z tym przepisem od dnia 14 grudnia 2008 r. nie stanowi dowodu zarejestrowania odbiornika,

- § 5 ust. 2 rozporządzenia - poprzez uznanie, że powiadomienie użytkownika, o którym mowa w tym przepisie, mogło odbyć się listem zwykłym,

- § 5 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 39 ustawy z dnia z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 - k.p.a.) - poprzez twierdzenie, że wierzyciel dysponuje dowodem na otrzymanie przez skarżącego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych,

- art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez to, że organy nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący zarzutów, do czego były zobowiązane, nie odniosły się do podnoszonych kwestii, przez co nie wykazały należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, tym samym dokonały złej oceny dowodów, a w konsekwencji doprowadziły do uznania za niezasadne zarzutów z dnia 14 maja 2020 r. na prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Wniesiono o uchylenie obu postanowień wierzyciela.

3.2. Wierzyciel w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4. Na wstępie wskazać należy, że w dniu 30 lipca 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070).

Na mocy art. 7 zmieniony został art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. po. 2325, ze zm. - p.p.s.a.) i otrzymał brzmienie: "Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie". Wynika to z treści art. 29 ustawy zmieniającej.

Z przepisów przejściowych wynika przy tym, że jedynie do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 25). Zatem w przypadku wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego przed dniem 30 lipca 2020 r. zastosowanie miałby art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu poprzednio obowiązującym, tj. o treści Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W niniejszej sprawie skarga została wniesiona w dniu 2 grudnia 2020 r. (data nadania), a zatem zastosowanie miał art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Zatem Sąd zobligowany był do rozpoznania merytorycznego skargi.

5. Skarga nie jest jednakże zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie wierzyciela nie narusza prawa.

Rozpoznając wniesioną skargę w niniejszej sprawie wskazać także należy, że zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia zarzutów) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Jednocześnie, jak wynika z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu prawie wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oraz o skutkach wniesienia tego zarzutu nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu.

Nadto zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

W niniejszej sprawie skarżący zarzuty oparł na art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a., tj. podniósł zarzut nieistnienia obowiązku oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

6. Co do pierwszego z podniesionych zarzutów, twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu zasadne.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Z akt sprawy wynika, iż skarżący dokonał rejestracji odbiornika RTV używanego pod adresem ul. [...], w wyniku której wydana został książeczka radiofoniczna nr [...], która służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Kolejne książeczki posiadały numery: [...], [...].

W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika, sam skarżący również na taki dowód nie wskazuje.

W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczynił.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13 - CBOSA.

Zatem jeśli organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce A. "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.

Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.

Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.

Nie należy zatem przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu. Strona skarżąca stara się przypisać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu, a mianowicie utrata wyłącznie mocy dowodowej dotychczasowych imiennych książeczek opłat abonamentowych.

Poza tym, należy stwierdzić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16).

Wierzyciel dołączył do akt blankiet zawiadomienia z datą 31 lipca 2008 r., choć nie załączył do akt dowodu wysłania (choćby kopii koperty). Z uwagi na podniesione wyżej argumenty, ta okoliczność nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie istniał obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika RTV, a nie dokonał jego wyrejestrowania.

Stąd też wierzyciel właściwie uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny.

7. Stwierdzić także należy, że nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. poprzez niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

Elementy tytułu wykonawczego wymienione są w art. 27 § 1 pkt 1-14 u.p.e.a.

Podkreślenia wymaga w niniejszej sprawie, że zgodnie z pkt 3 ww. przepisu, tytuł wykonawczy winien zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Z kolei zgodnie pkt 6 ww. przepisu, tytuł wykonawczy winien zawierać wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku należy rozumieć powołanie decyzji lub postanowienia albo innego rodzaju rozstrzygnięcia, z mocy których na zobowiązanym ciąży egzekwowany obowiązek, a w przypadku gdy egzekwowany obowiązek wynika wprost z przepisu prawa - wskazanie aktu prawnego, miejsca jego publikacji oraz numeru (oznaczenia) przepisu nakładającego obowiązek.

W analizowanej sprawie prawidłowo wskazano akt prawny będący podstawą podlegającego egzekucji obowiązku, tj. art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 1801). Także podstawa prawna prowadzenia egzekucji administracyjnej została wskazana w sposób prawidłowy poprzez powołanie art. 2 u.p.e.a. w części "E" tytułu wykonawczego. Jak słusznie zauważył wierzyciel, wśród elementów z jakich składa się tytuł wykonawczy, w oparciu o art. 27 u.p.e.a. nie ma wyszczególnienia o obowiązku umieszczania indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta, czy też numeru książeczki opłat abonamentowych.

Powyższe czyni zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. niezasadnym.

W obliczu powyższego niezasadne okazują się być wszystkie zarzuty skargi.

8. Z tych wszystkich względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.