Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 677/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 27 ust. 4, art. 29 ust. 1, art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1789
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r. poz.1789 z późn. zm.) w zw. z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669) utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] o odmowie poparcia wniosku o nadanie B. B. tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] w dniu [...] stycznia 2012 r., działając na podstawie art. 27 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595; zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 164 poz. 1365) oraz § 43 ust. 1 pkt. 4 Statutu Uniwersytetu [...] w [...] uchwalonego przez Senat Akademicki U[...] w dniu [...] czerwca 2006 r. podjęła uchwałę odmawiającą poparcia wniosku o nadanie B. B. tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych.

B. B. w dniu [...] grudnia 2012 r. wniosła odwołanie od ww. uchwały organu I instancji oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Centralna Komisja postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. odmówiła przywrócenia terminu do złożenia odwołania od ww. uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2409/13 uchylił powyższe postanowienie.

W dniu [...] października 2015 r. Centralna Komisja podjęła uchwałę o przywróceniu terminu do złożenia odwołania, a następnie decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] utrzymała w mocy uchwałę organu I instancji z dnia [...] stycznia 2012 r. odmawiającą poparcia wniosku o nadanie B.B. tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 312/17 uchylił powyższą decyzję Centralnej Komicji z dnia [...] października 2016 r., wskazując na niespójności w protokole Prezydium Centralnej Komisji co do wyniku tajnego głosowania.

W wykonaniu tego wyroku Centralna Komisja w dniu [...] stycznia 2018 r. wydała decyzję nr [...] utrzymująca w mocy uchwałę organu I instancji z dnia [...] stycznia 2012 r.

Od tej decyzji B. B. wniosła skargę do WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1019/18 uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powodem uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. było procedowanie przez organ odwoławczy nad niepodpisanym przez skarżącą odwołaniem, a więc pismem dotkniętym brakiem formalnym, który może być uzupełniony na wezwanie organu.

W wykonaniu zaleceń zawartych w powyższym wyroku WSA w Warszawie w dniu [...] czerwca 2019 r. organ odwoławczy wystosował do skarżącej wezwanie do podpisania odwołania z dnia [...] grudnia 2012 r. Przy piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. skarżąca przedłożyła podpisane odwołanie.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Centralna Komisja utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. odmawiającą poparcia wniosku o nadanie B. B. tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych.

W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja wyjaśniła, że w ramach pierwszego etapu postępowania organ I instancji podjął uchwałę o wszczęciu postępowania o nadanie tytułu profesora. Postępowanie było prowadzone w tzw. starym trybie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, tj. w brzmieniu sprzed generalnej nowelizacji ustawy podjętej w 2011 r., przy stosowaniu w niniejszym postępowaniu odwoławczym przepisów art. 21 ust. 2 i art. 27 ust. 5 ustawy w brzmieniu pierwotnym.

Wniosek był na tym etapie przedmiotem opinii czterech recenzentów (dwie recenzje negatywne, jedna recenzja pozytywna, jedna recenzja bez wskazania). Rada Wydziału podjęła ostatecznie uchwałę z dnia [...] stycznia 2012 r. o odmowie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora. Uchwałę poprzedzała negatywna opinia z dnia [...] stycznia 2012 r. Zespołu Rady Wydziału powołanego w sprawie wniosku profesorskiego.

Centralna Komisji w ramach obecnego postępowania odwoławczego od negatywnej uchwały Rady Wydziału uznała, przy uwzględnieniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, że brak podstaw do uchylenia uchwały Rady Wydziału odmawiającej poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora. Centralna Komisja w ramach postępowania, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (w brzmieniu pierwotnym) uzyskała dwie jednoznacznie negatywne opinie superrecenzentów. Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji po zapoznaniu się z wnioskiem i materiałami postępowania odmówiła w efekcie w głosowaniu tajnym poparcia odwołania.

W następstwie tego Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się z wynikami głosowania Sekcji i wynikami dwóch opinii superrecenzentów Centralnej Komisji, podjęło decyzję o odmowie poparcia odwołania.

Wynik głosowania Sekcji i Prezydium Centralnej Komisji był jednoznaczny. Centralna Komisja nie znalazła wystarczających podstaw do uznania, by skarżąca spełniała wymagania określone w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy tj. że posiada osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym.

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżąca, oprócz wątku swych problemów zdrowotnych, skupiła się zasadniczo na polemice z negatywnymi dla jej dorobku konkluzjami opinii dwóch recenzentów z etapu postępowania przed Radą Wydziału, podnosząc przy tym problem stosowanych praktyk recenzyjnych.

Rozpoznając po raz kolejny odwołanie B. B. Centralna Komisja zaznaczyła, że wcześniejsze wyroki WSA w Warszawie odnosiły się wyłącznie do kwestii formalnych niezwiązanych z merytoryczną oceną dorobku skarżącej (sprawa wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od uchwały Rady Wydziału, w kolejnych postępowaniach sądowych sprawa błędu formalnego zapisu protokołu Prezydium Centralnej Komisji, czy braku podpisu pod odwołaniem w ostatnim postępowaniu sądowym).

Centralna Komisji stwierdziła, że osiągnięcia naukowe skarżącej uzyskały generalną negatywną ocenę w postępowaniu przed organem I instancji, podobnie w postępowaniu odwoławczym przed Centralną Komisją.

W ustaleniach Centralnej Komisji podjętych na podstawie opinii dwóch superrecenzentów Centralnej Komisji, potwierdzonych w dyskusji oraz przeprowadzonych głosowaniach, mankamenty dorobku skarżącej zostały potwierdzone, z konkluzją stwierdzonego w postępowaniu dowodowym drugiej instancji niewystarczającego dorobku naukowego skarżącej.

Osiągnięcia naukowe po otrzymaniu stopnia doktora habilitowanego nie spełniały więc wymaganego warunku ustawowego, co stanowiło uzasadnioną podstawę do odmowy poparcia wniosku.

Centralna Komisja uznała, że zarzuty odwołania skarżącej wyczerpywały się na polemice z ustaleniami dwóch recenzentów z etapu postępowania przed organem I instancji prof. [...] i prof. [...], przy afirmacji pozytywnej recenzji [...]. Tymczasem negatywne opinie zostały szeroko uzasadnione przez swoich autorów.

Organ odwoławczy za niezasadne uznał zarzuty odwołania, że stanowiska powołanych recenzentów były bezzasadne, czy miały charakter arbitralny.

Zaznaczył jednocześnie, że z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ odwoławczy wynika, że konkluzje pozytywnych dla B. B. recenzji [...] i [...] są zasadniczo rozbieżne z ustaleniami recenzentów [...] i [...]. Nadto, oceny ostatnio wymienionych recenzentów zostały potwierdzone w materiale dowodowym Centralnej Komisji w opiniach recenzentów organu odwoławczego (tzw. superrecenzentów). Opinie tych rzeczoznawców stwierdziły, że mankamentem pozytywnych opinii jest ich widoczna ogólnikowość, a ferowane oceny są wyłącznie pozytywne i kurtuazyjne. Stwierdzenia i ustalenia superrecenzentów Centralna Komisja uznała za własne.

Organ odwoławczy podkreślił też, że Rada Wydziału, przy negatywnej opinii komisji wydziałowej, głosowała w sposób jednoznacznie negatywny (proporcje głosów: za -1, przeciw -21, wstrzymujące się -2).

W ocenie Centralnej Komisji przekonanie skarżącej, że uchwała organu I instancji o wszczęciu postępowania i pozytywne opinie dwóch recenzentów "pokazują znaczącą przewagę stanowisk pozytywnych" jest niczym nieumotywowane. Centralna Komisja wyjaśniła, że sama uchwała Rady Wydziału o wszczęciu postępowania o niczym nie przesądza, ponieważ dopiero otwiera procedurę do oceny dorobku. Podobnie we wszystkich postępowaniach procedowanych na podstawie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym nigdy nie uzyskuje się rozstrzygnięcia przez mechaniczne zestawianie wyników konkluzji recenzentów pozytywnych i negatywnych.

Centralna Komisja zaznaczyła, że odwołanie skarżącej wyczerpuje się na polemice z negatywnymi ocenami jej dorobku naukowego zawartymi w opiniach dwóch recenzentów organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Centralna Komisja stwierdziła, że specyfika postępowania odwoławczego przed tym organem polega na tym, że postępowanie to nie stwarza kandydatom do tytułu, czy na stopień naukowy, płaszczyzny toczenia dyskusji na temat sporządzonych recenzji. Natomiast ocena dorobku naukowego wynika z opinii recenzentów, które są podstawową częścią materiału dowodowego w przewodach profesorskich. Samo postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest tylko do uzyskania opinii recenzentów Centralnej Komisji.

Centralna Komisja podkreśliła przy tym, że osiągnięcia naukowe skarżącej uzyskały negatywną ocenę w postępowaniu organu I instancji (negatywna opinia Komisji Wydziałowej i negatywna uchwała Rady), podobnie w postępowaniu dowodowym przed Centralną Komisją osiągnięcia te otrzymały negatywną ocenę recenzentów tego organu, potwierdzoną w głosowaniach statutowych organów Centralnej Komisji, co skutkowało uznaniem, że skarżąca nie spełnia wymagań określonych w przepisach art. 26 ust. 1 ustawy.

Negatywne opinie rzeczoznawców Centralnej Komisji zawierają w swej treści poważne i dobrze uzasadnione zarzuty dotyczące zarówno niskiego poziomu merytorycznego dorobku naukowego skarżącej, jak i sposobu jego rozbudowywania.

Zaznaczono też, że recenzentka [...] dokonała szczegółowej i krytycznej analizy książki wskazanej przez skarżącą jako podstawowe podsumowanie swych badań naukowych (w wieloletniej praktyce Centralnej Komisji zwanej "książką profesorską"). "[...]", Warszawa 2010. Recenzentka uznała, że ww. pozycja jako książka profesorska budzi poważne zastrzeżenia z uwagi na niski poziom teoretyczny i metodologiczny, słabość narracji, argumentacji i języka. Sama treść monografii nie odpowiada jej tytułowi. Recenzentka Centralnej Komisji zarzuciła także skarżącej, że w książce profesorskiej zawarta jest "prawie w całości i w dosłownym brzmieniu" jedna z jej poprzednich książek pt. "[...]" (Warszawa 2008), w treści recenzji zarzut ten udowodniony został w sposób szczegółowy przez porównanie poszczególnych rozdziałów i podrozdziałów obu książek.

Praktyki autoplagiatu recenzentka stwierdziła również przy porównaniu treści książki profesorskiej skarżącej z kolejną pozycją "[...]" (Warszawa 2009), udowadniając, że również i tutaj wystąpiło przeniesienie całych rozdziałów i podrozdziałów wcześniejszej publikacji do tym razem książki profesorskiej. Recenzentka Centralnej Komisji wykazała ponadto, że w innych przypadkach wystąpiło podobne powielanie treści.

Centralna Komisja w całości potwierdziła zasadność ustaleń recenzentów, że książka profesorska jest kompilacją wcześniejszych opracowań skarżącej. W ocenie Centralnej Komisji powołane praktyki przesądzają o negatywnej kwalifikacji naukowej dorobku B. B. jako sztucznie powiększonego autoplagiatami i nie wnoszącego niczego nowego do nauki.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących niedopuszczalnych praktyk recenzyjnych w opinii [...]. Centralna Komisja uznała, że praktyki ww. recenzenta w zakresie stylu i formy wypowiedzi budzą poważne zastrzeżenia z punktu widzenia zasad stosowanych w procedurach recenzyjnych w nauce (emocjonalny i nieobiektywny ton wypowiedzi), tym niemniej recenzja ta ma charakter merytoryczny i zawiera szczegółowe uzasadnienie stawianych zarzutów, co do dorobku naukowego skarżącej. Negatywna ocena dorobku naukowego została potwierdzona również w recenzjach w postępowaniu odwoławczym.

Centralna Komisja podniosła też, że opinie recenzentów Centralnej Komisji nie potwierdziły zasadności zarzutu odwołania skarżącej o nietrafności samego powołania [...] w charakterze recenzenta. Zarzut odwołania, że ww. recenzent nie ma żadnego dorobku naukowego z "[...]" pomija ten aspekt, że dyscypliną naukową jako taką jest [...], natomiast [...] jest tylko subdyscypliną [...], w dodatku jedną z wielu. W rubrykach programu "System Wspomagania Wyboru Recenzentów" dotyczących osoby [...] wskazane są następujące obszary specjalizacji: [...]. W zakresie swych dokonań naukowych recenzent specjalizuje się w zagadnieniach [...] oraz [...]. Wytypowanie zatem [...] jako recenzenta miało gwarantować szersze i ogólno-humanistyczne spojrzenie na osiągnięcia naukowe B. B., ponieważ [...] pracy, tak jak każda subdyscyplina [....], opiera się na podstawach aksjologicznych, antropologicznych i prakseologicznych. Organ odwoławczy podkreślił nadto, że recenzenci Centralnej Komisji w ustaleniach swoich opinii potwierdzili kompetencje naukowe ww. recenzenta do oceny dorobku naukowego skarżącej. Centralna Komisja stwierdziła w konsekwencji, że powoływanie recenzentów w postępowaniu prowadzonym na etapie Rady i samej Centralnej Komisji było prawidłowe i zgodne z przepisami art. 27 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego złamania poufności w postępowaniu recenzyjnym Centralna Komisja stanęła na stanowisku, że użycie kilku podobnych słów w obu recenzjach o niczym jeszcze nie świadczy. Podobnie sprawa możliwości porozumienia się obu recenzentów nie jest jednoznaczna na płaszczyźnie dowodowej.

Centralna Komisja za zasadny uznała natomiast zarzut, że dwoje recenzentów przekroczyło terminy przygotowania recenzji, czym naruszyło zasady dobrych praktyk recenzyjnych. W złożonej dokumentacji lekarskiej skarżącej Centralna Komisja nie znalazła jednak dowodu potwierdzającego, by przedłużające się oczekiwania na recenzje doprowadziło do jej choroby.

W konkluzji Centralna Komisja nie znalazła podstaw formalnych i merytorycznych do przyjęcia odwołania. Na podstawie materiału dowodowego Centralna Komisja uznała, że skarżąca jako kandydatka do tytułu naukowego profesora nie wnosi swoimi dokonaniami istotnego wkładu w rozwój nauki, a zarzuty odwołania są niezasadne, stąd też Centralna Komisja postanowiła utrzymać w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych B. B.

W skardze na decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] września 2019 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. B.wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzji zarzuciła:

1) błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 K.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie podstawy faktycznej i przyjęcie, że przesłanki wskazane w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie zostały spełnione, a wniosek skarżącej jest nieuzasadniony;

2) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 81 K.p.a., poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów polegające na nadaniu znaczenia tylko niektórym opiniom recenzentów i pominięcie opinii odmiennych bez wyjaśnienia powodów uwzględnienia jednych opinii i pominięcia innych;

3) naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy i niewyjaśnienie motywów decyzji; uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa;

4) naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez nieprawidłową wykładnię przedmiotowej normy i wywiedzenie z niej wymogów w niej niezawartych.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca stwierdziła, że domaga się także aby Centralna Komisja przy ponownym rozpatrywaniu jej wniosku powołała innych recenzentów i superrecenzenta, ponieważ dotychczasowi recenzenci okazali się nieobiektywni, nierzetelni wobec opiniowanego dorobku naukowego, a ich opiniom brak transparentności i adekwatności wobec opiniowanej książki profesorskiej i całego dorobku naukowego skarżącej.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zasadzie opiera się na dyskusyjnym stanowisku jednego z ośrodków naukowych, reprezentowanych zarówno przez recenzenta, jak też i superrecenzenta, a więc pozostających w zależności służbowej, co z kolei wpisuje się w tzw. konflikt interesów. Dodała też, że takie wybiórcze podejście do sprawy, podobnie jak i niejasne kryteria Centralnej Komisji, pozwalają na nierówne traktowanie kandydatów przystępujących do postępowań kwalifikacyjnych i nadawanie tytułu jednym kandydatom na podstawie dwóch recenzji pozytywnych, a innym, w tym skarżącej, nie.

Skarżącą zwróciła nadto uwagę, że organ odwoławczy nie tylko nie wziął pod uwagę pozytywnych opinii jej dorobku naukowego, ale też pominął w ogóle pozytywnie oceniane kwestie zawarte w recenzjach negatywnych.

Podniosła też, że wobec jednolitości zapisów u dwojga recenzentów, domniemywa, że mogło mieć miejsce porozumiewanie się tych recenzentów, która to kwestia została dostrzeżona zarówno w uzasadnieniu decyzji, jak i w recenzji jednego z superrecenzentów, ale bez wskazania dalszego działania w tym zakresie.

Skarżąca dodała również, że zarzucanie jej popełnienia autoplagiatu pozostawia do oceny Sądu wskazując, że w jej monografii, którą uznała za książkę profesorską, podjęła próbę adaptowania i scalania treści wcześniej opracowanych i rozpoznanych w ujęciu mikro i nadania im charakteru makro, tj. perspektywy szerszego wymiaru, jaki stawia się książkom dyscyplinarnym. Skarżąca przedstawiła też opracowany we własnym zakresie obszerny przykład przenoszenia części jednej pracy do drugiej, wskazując, że w tym przypadku kandydat uzyskał tytuł profesora, co oceniła jako nierówne traktowanie spowodowane brakiem wypracowania przez Centralną Komisję jednolitych kryteriów wymagań.

Odnosząc się do zarzutu jednego z recenzentów jej książki profesorskiej, dotyczącego nieadekwatności tytułu do treści książki, skarżąca stwierdziła, że takich wątpliwości nie mieli pedagodzy pracy, czyli osoby zajmujące się tą subdyscypliną pedagogiki, w którą wpisuje się również jej dorobek. Wątpliwości takich nie można się doszukać także w recenzjach wydawniczych.

B. B. wyraziła też krytyczną ocenę co do długotrwałego sposobu procedowania przez Centralną Komisję oraz warsztatu doręczanych jej w sprawie dokumentów przygotowanych przez ten organ, przytaczając stosowne fragmenty uzasadnień wyroków WSA w Warszawie podejmowanych w toku postępowania.

Dodała też, że przedłużające się postępowanie odwoławcze miało negatywny wpływ na stan jej zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając swoje stanowisko Centralna Komisja wyjaśniła, że postępowanie o nadanie tytułu naukowego profesora składa się zasadniczo z dwóch różnych formalnie postępowań:

– postępowania przed Radą Wydziału zakończonego uchwałą "w sprawie poparcia wniosku o nadanie kandydatowi tytułu naukowego profesora" (na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy);

– postępowania z wniosku Rady Wydziału przed Centralną Komisją zakończonego uchwałą "w sprawie przedstawienia przez Centralną Komisję kandydata do tytułu naukowego profesora" (na podstawie art. 28 ust. 1-4 ustawy).

Organ odwoławczy zaznaczył, że wobec negatywnego zakończenia przed Radą Wydziału pierwszego etapu procedury poparcia wniosku do tytułu naukowego profesora nigdy nie doszło do wszczęcia postępowania o przedstawienia do tytułu naukowego.

Podkreślono nadto, że osiągnięcia naukowe skarżącej uzyskały generalną negatywną ocenę w postępowaniu I instancji przed Radą Wydziału, podobnie w postępowaniu II instancji przed Centralną Komisją.

Odnosząc się do zarzutu skargi o długotrwałym prowadzeniu postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, że rozpatrywanie przez Centralną Komisję odwołania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, nie narusza prawa w sposób skutkujący stosowaniem sankcji przez sąd administracyjny, o czym wypowiadały się też te sądy.

Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. B. B. wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, wskazując, że wyjaśnienia w ww. postępowaniu wymagają następujące kwestie:

1. nierówne traktowanie doktorów habilitowanych w postępowaniu o nadanie tytułu profesora,

2. pozbawienie prawa do dyskursu i ustosunkowania się do opinii recenzentów,

3. sprowadzenie dorobku skarżącej do autoplagiatu,

4. zmiana wyniku głosowania przez Prezydium Centralnej Komisji, co legło u podstaw uchylenia wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] października 2016 r.,

5. powoływanie recenzentów i superrecenzentów z jednego ośrodka naukowego,

6. tolerowanie prze organ odwoławczy niedotrzymania terminów na sporządzenie recenzji,

7. zarzut słabości języka i narracji tzw. książki profesorskiej,

8. wyjaśnienia dlaczego pominięty został wniosek skarżącej o powołanie innych recenzentów i superrecenzentów,

9. wyjaśnienia dlaczego skarżąca nie uzyskała odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2018 r. o rozpatrzenie jej sprawy przez inną radę naukową,

10. brak panowania przez organ odwoławczy nad dokumentacją dotyczącą postępowania.

Centralna Komisja w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. wniosła o oddalenie wniosku o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego wskazując, że wydając zaskarżoną decyzję działała jako centralny organ administracji rządowej w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Nadto, organ odwoławczy podkreślił, że w toku postępowania odwoławczego nie występuje możliwość toczenia dyskusji na temat sporządzonych recenzji. Ocena dorobku naukowego wynika z opinii recenzentów, które są podstawową częścią materiału dowodowego w postępowaniach awansowych.

Wyjaśniła też, że charakter niniejszego postępowania nie pozwała na wydanie rozstrzygnięcia w drodze mediacji. Postępowanie to nie doprowadzi bowiem do wyjaśnienia okoliczności sprawy, ponieważ ze względu na jej specyfikę zostały one wyjaśnione przez recenzentów i organ. I to organ, a nie strona jest uprawniony do dokonania oceny dorobku kandydata do tytułu naukowego.

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2020 r. WSA w Warszawie oddalił wniosek B. B. o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2020 r. B. B. podniosła kwestię braku definicji pojęcia "autoplagiat", przytaczając różne stanowiska w tym zakresie. Ponownie wniosła też o zbadanie przez WSA w Warszawie zasadności zarzutu o autoplagiat w jej książce profesorskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

W ocenie Sądu, skarga analizowana pod tym kontem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o nadanie tytułu naukowego profesora ma osiągniecia naukowe lub artystyczne znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym oraz posiada poważne osiągniecia dydaktyczne, w tym w kształceniu kadry naukowej lub artystycznej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego oraz dydaktycznego kandydata do tytułu naukowego profesora. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki.

Dla podkreślenia specyfiki postępowania w tych sprawach należy przywołać tezę zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1411/08, zgodnie z którą: "okoliczność, że strona skarżąca uważa, że recenzenci wadliwie ocenili jej dorobek, pominęli okoliczności przemawiające na jej korzyść, a uwypuklili elementy negatywne, że nie podzielili w końcu jej poglądów, nie może prowadzić do kwestionowania na drodze postępowania sądowego wystawianych w procedurze kwalifikacyjnej ocen, nawet jeżeli skarżąca jest najgłębiej przekonana, że są one krzywdzące" (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (która miała zastosowanie w niniejszej sprawie w wersji sprzed nowelizacji ustawy podjętej w 2011 r.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W świetle przepisów tej ustawy postępowanie o nadanie tytułu profesora jest postępowaniem dwustopniowym. Pierwszy jego etap ma miejsce przed radą jednostki organizacyjnej. Jego celem jest zgromadzenie materiału dowodowego, w tym także recenzji i podjęcie uchwały w przedmiocie poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora (art. 27 ustawy). Drugi etap to postępowanie przed Centralną Komisją, która po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie oceny kandydata do tytułu profesora podejmuje uchwałę o przedstawieniu albo o odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora (art. 28 ustawy).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy, wobec negatywnego zakończenia przed Radą Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] pierwszego etapu postępowania w przedmiocie poparcia wniosku o nadanie B. B. tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych, nie doszło w ogóle do wszczęcia drugiego etapu postępowania przed Centralną Komisją o przedstawienia do tytułu naukowego profesora.

W tym pierwszym etapie postępowania Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] podjęła w dniu [...] lutego 2011 r. uchwałę o wszczęciu postępowania o nadanie B.B. tytułu naukowego profesora oraz powołała dwóch recenzentów w osobach [...] oraz [...]. Natomiast Centralna Komisja powołała recenzentów w osobach [...] oraz [...].

Przepis art. 27 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki stanowi bowiem, że w postępowaniu przed radą wydziału o nadanie tytułu profesora powołuje się czterech recenzentów, w tym nie więcej niż jednego zatrudnionego w tej samej szkole wyższej lub w innej placówce naukowej, której pracownikiem jest osoba ubiegająca się o nadanie tytułu profesora, albo będącego członkiem rady jednostki organizacyjnej przeprowadzającej postępowanie. Recenzentem może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki lub sztuki. Recenzentów, po dwóch, powołują rada właściwej jednostki organizacyjnej oraz Centralna Komisja, uczestniczą oni w postępowaniu o nadanie tytułu profesora na takich samych zasadach.

Dwóch recenzentów powołanych przez Centralną Komisję w sporządzonych opiniach negatywnie oceniło dorobek naukowy kandydatki, natomiast recenzenci powołani przez Radę Wydziału sporządzili opinie pozytywne, z tym, że w jednej z nich sporządzonej przez [...] zabrakło wyraźnego wskazania, co do dalszego postępowania.

Zespół powołany przez Radę Wydziału w sprawie wniosku profesorskiego na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2012 r., po wnikliwym zapoznaniu się ze sporządzonymi recenzjami w protokole zawarł konkluzję, iż nie ma uzasadnionych podstaw do przyznania B. B. tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych.

Rada Wydziału na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2012 r. podjęła ostatecznie uchwałę o odmowie poparcia wniosku o nadanie B. B. tytułu profesora (za poparciem wniosku oddano 1 głos, przeciw - 21 głosów, nikt nie wstrzymał się od głosu).

Z powyższego wynika, że postępowanie w sprawie o nadanie tytułu naukowego profesora ma wyjątkowy charakter wynikających ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy.

Powyższe wskazuje, że Centralna Komisja mimo, iż jest organem odwoławczym, prowadzi w pewnym zakresie własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone jedynie do ww. postępowania opiniodawczego. Z tego powodu organ ten jest organem, który musi stosować w prowadzonych przed nim postępowaniach przepisy art. 7, 77 i 80 K.p.a., gdyż musi dokonywać oceny, nie tylko materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Radą Wydziału, ale i materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu odwoławczym. Kontrolę zatem zaskarżonej uchwały Rady Wydziału należy w tym wypadku rozumieć jako kontrolę dokonywaną w sposób wszechstronny (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 838/08, z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1411/08, z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2052/11 publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu odwoławczym, winny więc odnosić się również do tych aspektów, których dotyczyły opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu przed Radą.

Zgodzić należy się ze stwierdzeniem Centralnej Komisji zawartym w zaskarżonej decyzji, że przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji. Jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą więc zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest bowiem, jak wskazano wyżej, tylko do uzyskania recenzji (art. 35 ust. 3 ustawy).

Należy też zaznaczyć, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy dorobek naukowy kandydatki do tyłu profesora został negatywnie oceniony zarówno przez dwóch recenzentów powołanych przez Centralną Komisję w postępowaniu przed Radą Wydziału, jak też przez dwóch recenzentów Centralnej Komisji rozpatrujących zasadność odwołania. Sąd nie był natomiast władny do oceny prawidłowości uwag i ocen merytorycznych zgłoszonych przez tych recenzentów, w tym także w kwestii zarzutów dotyczących autoplagiatu.

Wbrew zarzutom skarżącej, wybór recenzentów przez Centralną Komisję były zgodny z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, gdyż zgodnie z art. 27 ust. 4 tej ustawy recenzentem w postępowaniu o nadanie tytułu profesora może być osoba posiadająca tytuł profesora w zakresie danej lub pokrewnej dziedziny nauki lub sztuki.

Centralna Komisja, wbrew zarzutom skargi, nie miała też obowiązku powoływania nowych recenzentów w postępowaniu odwoławczym prowadzonym po uchyleniu przez WSA w Warszawie decyzji tej Komisji z dnia [...] października 2016 r. oraz kolejnej decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., gdyż takie wskazania co do dalszego postępowania nie znalazły się ani w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 312/17 uchylającym decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] października 2016 r., ani w wyroku WSA w Warszawie, z dnia 21 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1019/18 uchylającym decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] stycznia 2018 r.

Jak wynika natomiast z akt sprawy, Sekcja [...] Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] września 2019 r., podjęła uchwałę o niepoparciu odwołania skarżącej od uchwały Rady Wydziału odmawiającej poparcia wniosku o nadanie tytułu profesora( za poparciem odwołania głosowało 3 członków, przeciw – 30 członków, nikt nie wstrzymał się od głosu). Również Prezydium Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] września 2019 r. przy obecności 11 członków Prezydium, jednogłośnie w podjętej uchwale postanowiło odmówić poparcia odwołania od uchwały Rady Wydziału. Jak wynika z protokołów posiedzeń, tak Sekcji [...], jak i Prezydium CK, odwołanie skarżącej było przedmiotem analizy. Na posiedzeniu Sekcji omawiane były przez recenzentów sporządzone przez nich opinie w przedmiocie odwołania skarżącej, natomiast protokół posiedzenia Prezydium CK wskazuje, iż głosowanie poprzedzone zostało zreferowaniem sprawy przez Przewodniczącego Sekcji. Nie ma zatem podstaw aby twierdzić, że zarzuty skarżącej ujęte w jej odwołaniu nie były przedmiotem analizy i oceny organu odwoławczego.

Pamiętać też należy, że o rezultacie postępowania w tego rodzaju sprawach nie decyduje arytmetyczna większość pozytywnych lub negatywnych recenzji, lecz całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, poddanego ocenie Prezydium Centralnej Komisji i znajdującego swe odzwierciedlenie w wyniku tajnego głosowania.

Wyjaśnić też trzeba, że treść uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji może wprawdzie budzić pewien niedosyt, ale należy pamiętać, że decyzja tego organu jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż decyzja ta jest siłą rzeczy pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium.

Reasumując, Sąd zgadza się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie poparcia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora.

Wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W postępowaniu tym nie doszło także do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu.

Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć zarówno przez Radę Wydziału, jak i przez Centralną Komisję.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (poprzez odwołanie się do postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora prowadzonego w stosunku do innego kandydata) podkreślić należy, iż konstytucyjnym zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej, ale ta kontrola może być sprawowana jedynie w granicach danej sprawy ze skargi na konkretną, indywidualną decyzję administracyjną. Wynikający z art. 8 K.p.a. obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia sprawy nie może polegać na badaniu okoliczności faktycznych, które były podstawą orzekania w innych konkretnych, indywidualnych sprawach (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 183/06, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podsumowując Sąd stwierdza, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż nie doszło do naruszenia prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie Sąd wskazuje na zaistniałą oczywistą omyłkę pisarską w komparycji oraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji w zakresie daty uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] odmawiającej poparcia wniosku o nadanie B. B. tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych. W decyzji podano datę uchwały "[...] stycznia 2012 r.", a powinno być "[...] stycznia 2012 r." Tożsama pomyła pisarska znalazła się we wcześniejszej decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] stycznia 2018 r. i została sprostowana postanowieniem tego organu z dnia [...] czerwca 2018 r. wydanym na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. Ta zaistniała oczywista omyła nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.