Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 655/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2021 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] nałożył na P. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą FHU T. z siedzibą w B. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie z lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), tj. za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowych przez tachograf lub korzystania z tego urządzenia lub przedmiotu. Naruszenie to stwierdzono w dniu [...] grudnia 2020 r. podczas kontroli drogowej w miejscowości K. pojazdu marki I. o nr rej. [...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował J. J. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, w imieniu i na rzecz skarżącego. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z [...] grudnia 2020 r.

Odwołanie od tej decyzji wniósł P. R. i zarzucił naruszenie:

- 92a ust. 1 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter administracyjny i nie jest oparta na zasadzie winy tylko ryzyka, w sytuacji gdy właściwa interpretacja powołanych przepisów połączona z analizą utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa prowadzi do wniosku że nie można twierdzić, że odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy jest oparta na zasadzie ryzyka i do obciążenia tą odpowiedzialnością wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków;

- art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, przez jego niewłaściwe niezastosowanie na skutek wymierzenia odwołującemu kary pieniężnej, w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;

- art. 92b ust. 1 ustawy, przez jego błędne niezastosowanie skutkującej wymierzeniem odwołującemu kary pieniężnej, w sytuacji gdy odwołujący zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia (UE) nr 165/2014, umowy AETR, ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz prawidłowe zasady wynagradzania;

- art. 7 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., przez brak podjęcia przez organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego wskutek:

a) nieprzesłuchania w niniejszym postępowaniu skarżącego w charakterze strony, mimo złożenia wniosku, a nadto pomimo że przedmiotowy dowód prowadził do wykazania, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia,

b) braku dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego posiadającego wiedzę specjalistyczną w zakresie ustalenia jakiego rodzaju urządzenie znajdowało się na impulsatorze przy skrzyni biegów, czy to urządzenie miało wpływ na działanie tachografu, zaś w konsekwencji poprzestanie na automatycznym uznaniu że na impulsatorze przy skrzyni biegów znajdował się magnez, bez potwierdzenia tej okoliczności przez podmiot posiadający widzę w tym zakresie;

c) brak przeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, wymienionych w piśmie z [...] lutego 2021 r. a także z Regulaminu pracy znajdującego się w aktach sprawy, z których to dokumentów wynika że odwołujący zapewniał właściwą organizację pracy i nie miał wpływu na ewentualne powstanie naruszenia;

- art. 8 K.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania, wskutek ograniczenia się przez organ do wszczęcia postępowania i wezwania strony do składania wyjaśnień, bez przeprowadzenia jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej wynikającej ze strony organu, co przejawiało się zakończeniem postępowania po okresie miesiąca od jego wszczęcia pomimo niewykonania żadnych czynności mających za zadanie ustalenie czy doszło do naruszeń, czy skarżący miał na nie wpływ oraz czy zapewnił właściwą organizację pracy;

Zarzucono także sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym polegającą na przyjęciu, że odwołujący nie wykazał przesłanek wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorstwa na podstawie art. 92b i 92c ustawy, w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności Regulaminu pracy, dokumentów pracownianych, oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia wynika jednoznacznie, że odwołujący zapewnił właściwą organizację pracy w celu zapobieżenia powstawania naruszenia prawa, a nadto w sytuacji gdy doszło do ujawnienia naruszenia niezwłocznie rozwiązał stosunek pracy z pracownikiem który dopuścił się naruszenia, a zatem podjął adekwatną reakcję do zaistniałej sytuacji.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postepowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że w niniejszej sprawie w toku kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca J. J. wykonywał w dniu [...] grudnia 2020 r., przed zatrzymaniem do kontroli, przejazd używając niedozwolonego przedmiotu - magnesu. Kierowca w czasie przesłuchania zeznał, że sam założył magnes na impulsatorze w celu manipulowania danymi rejestrowanymi przez tachograf. Z uwagi na powyższe stwierdzono podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.

Odnosząc się do stanowiska odwołującego, że nie miał on wpływu na działanie kierowcy, o którym nie wiedział i nie mógł mu zapobiec, organ odwoławczy podniósł, że właściwie zaplanowane zlecenia transportowe oraz stały nadzór nad działaniem kierowcy zapobiegłyby dokonaniu naruszenia przez kierowcę. Prawidłowo przeszkolony kierowca nie dopuściłby się takiego naruszenia. Organ odwoławczy podkreślił, że stosowanie niedozwolonych przedmiotów lub urządzeń umożliwia kierowcy prowadzenie pojazdu przez wiele godzin, bez stosowania przepisów o czasie pracy kierowcy. To znowu stwarza realne zagrożenie dla wszystkich uczestników ruchu drogowego. Przedsiębiorca powinien zatem zastosować wszystkie możliwe środki w celu zapobiegania powyższego naruszenia.

Odnośnie nie zastosowania w sprawie art. 92b ustawy, wskazano że przepis ten dotyczy jedynie naruszeń czasu pracy, które nie zostały stwierdzone w niniejszej sprawie. Odnośnie art. 92c ustawy, wskazano zaś że strona nie przedstawiła żadnego dowodu, iż do naruszenia doszło w okolicznościach których nie mogła przewidzieć i na które nie miała wpływu. Przede wszystkim nie przesłano dokumentów wskazujących, że zlecenie było prawidłowo zaplanowane i kierowca mógł je wykonać nie naruszając przepisów dotyczących czasu pracy. Ponadto strona powinna była upewnić się czy kierowca prawidłowo realizuje zaplanowane zlecenie. Nie można zatem wskazywać, że strona nie mogła przewidzieć okoliczności w których doszło do naruszenia. Z uwagi na powyższe okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie można zastosować art. 92c ustawy. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że art. 92c ustawy, nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Podkreślono, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, niezależnie od tego czy są nimi osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne, którym prawo przypisuje podmiotowość prawną, działanie osób przy pomocy których podmioty te prowadzą działalność gospodarczą (czyli w tym wypadku kierowców) jest działaniem tychże podmiotów. Jeżeli zatem kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów prawa to podmiot będący dla tego kierowcy pracodawcą bądź zleceniobiorcą ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami załącznika nr 3 do ustawy. Okoliczności, które mogą spowodować zwolnienie się z tej odpowiedzialności muszą mieć charakter czysto zewnętrzny, wyodrębniony od działania przedsiębiorcy. Współczesne rozwiązania teleinformatyczne pozwalają w sposób stały kontrolować zachowanie kierowcy na drodze. Przedsiębiorca jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność transportową powinien dołożyć szczególnej staranności do sprawowania ciągłego nadzoru nad kierowcami.

Odnośnie składanych wniosków dowodowych stwierdzono, że w sprawie nie ma podstawy do powołania biegłego w celu ustalenia w jaki sposób magnes wpływał na rejestrowanie danych. W czasie kontroli na podstawie danych cyfrowych ustalono, że na karcie kierowcy i w pamięci tachografu nie rejestrowano prawidłowych aktywności. W trakcie czynności stwierdzono, że do impulsatora przyłożono magnes, którego działanie wpływa na rejestrowania danych. O takich właściwościach wykrytego przedmiotu wiedział kierowca, do czego przyznał się w trakcie składanych wyjaśnień. Odnośnie wniosku o przesłuchanie strony podkreślono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza stwierdzony stan faktyczny. W pierwszej kolejności strona powinna przedstawić dokumenty, które potwierdzałyby wskazywane przez nią okoliczności ze względu na fakt, że postępowanie administracyjne ma charakter pisemny. Podkreślono, że przedsiębiorca powinien przedstawić organowi dokumenty związane z wykonywanymi przez niego przewozami, w szczególności, iż każde zlecenie przewozowe należy zaplanować z odpowiednim wyprzedzeniem, tj. z uwzględnieniem dostępności danego kierowcy. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że dowód z przesłuchania strony jest dowodem subsydiarnym, który może zostać przeprowadzony w sytuacji, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszym stanie faktycznym nie zostały spełnione przesłanki art. 86 K.p.a. Dodatkowo, okolicznością uzasadniającą konieczność przedstawienia przez stronę odpowiednich dokumentów jest fakt, że oczywistym jest, że przeprowadzając dowód z przesłuchania strony, będzie ona zeznawać w taki sposób, aby zwolnić się od odpowiedzialności. Dlatego w ocenie organu odwoławczego strona powinna najpierw okazać odpowiednią dokumentacją, a dopiero potem w przypadku zaistnienia wątpliwości co do słuszności nałożonej kary pieniężnej organ mógłby przeprowadzić kolejny dowód w sprawie, jakim jest przesłuchanie świadków, czy strony.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że kara została nałożona zasadnie. Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów K.p.a. oceniono, że w sprawie zgromadzono cały materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia sprawy, stąd zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. są bezzasadne. Analizując całość materiału dowodowego organ nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92c ustawy. Podkreślono, że do naruszenia doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

Skargę na tę decyzje do sądu administracyjnego wniósł P. R. i właściwie powtórzono zarzuty z odwołania. A mianowicie zarzucono naruszenie:

- 92a ust. 1 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter administracyjny i nie jest oparta na zasadzie winy tylko ryzyka, w sytuacji gdy właściwa interpretacja powołanych przepisów połączona z analizą utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa prowadzi do wniosku że nie można twierdzić, że odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy jest oparta na zasadzie ryzyka i do obciążenia tą odpowiedzialnością wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków;

- art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, przez jego niewłaściwe niezastosowanie na skutek wymierzenia odwołującemu kary pieniężnej, w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;

- art. 92b ust. 1 ustawy, przez jego błędne niezastosowanie skutkującej wymierzeniem odwołującemu kary pieniężnej, w sytuacji gdy odwołujący zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenia (UE) nr 165/2014, umowy AETR, ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców oraz prawidłowe zasady wynagradzania;

- art. 7 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a., przez brak podjęcia przez organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego wskutek:

a) nieprzesłuchania w niniejszym postępowaniu skarżącego w charakterze strony, mimo złożenia wniosku, a nadto pomimo że przedmiotowy dowód prowadził do wykazania, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia,

b) braku dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego posiadającego wiedzę specjalistyczną w zakresie ustalenia jakiego rodzaju urządzenie znajdowało się na impulsatorze przy skrzyni biegów, czy to urządzenie miało wpływ na działanie tachografu, zaś w konsekwencji poprzestanie na automatycznym uznaniu że na impulsatorze przy skrzyni biegów znajdował się magnez, bez potwierdzenia tej okoliczności przez podmiot posiadający widzę w tym zakresie;

c) brak przeprowadzenia dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, wymienionych w piśmie z [...] lutego 2021 r. a także z Regulaminu pracy znajdującego się w aktach sprawy, z których to dokumentów wynika że odwołujący zapewniał właściwą organizację pracy i nie miał wpływu na ewentualne powstanie naruszenia;

- art. 8 K.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania, wskutek ograniczenia się przez organ do wszczęcia postępowania i wezwania strony do składania wyjaśnień, bez przeprowadzenia jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej wynikającej ze strony organu, co przejawiało się zakończeniem postępowania po okresie miesiąca od jego wszczęcia pomimo niewykonania żadnych czynności mających za zadanie ustalenie czy doszło do naruszeń, czy skarżący miał na nie wpływ oraz czy zapewnił właściwą organizację pracy.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności podniesiono, że decyzja została wydana bez zgromadzenia i rozpatrzenia całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W toku postępowania organy obu instancji ograniczyły się do zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania i możliwości zgłaszania wniosków dowodowych, a następnie zamknięcia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Organy nie przeprowadziły w zasadzie żadnych czynności dowodowych, ograniczając się do podzielenia wniosków zawartych w protokole kontroli bez próby dokonania jakichkolwiek własnych ustaleń. W szczególności nie ustalono jakiego rodzaju urządzenie było stosowane w pojeździe zatrzymanym w toku czynności kontrolnych, czy przedmiotowe urządzenie miało jakikolwiek wpływ na działanie tachografu i w konsekwencji nie ustalono czy faktycznie doszło do stwierdzonych naruszeń. Nadto nie ustalono, czy skarżący miał jakikolwiek wpływ na powstanie naruszenia, czy też dopełnił wszelkich starań aby do niego nie doszło. Nadmieniono przy tym, że skarżący powołał szereg dowodów - w tym dowodów z dokumentów, a także wniósł o dopuszczenie dowodu z jego przesłuchania w celu wykazania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wszystkie dowody zostały przez organ całkowicie pominięte, zaś skarżącemu nie umożliwiono dowiedzenia, iż zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania na zasadach określonych w art. 92b i 92 c ustawy. Nadto wobec nierozpatrzenia wniosków dowodowych strony (w tym wniosków o dopuszczenie dowodów z dokumentów), organ nie wyznaczył stronie terminu do zajęcia stanowiska w sprawie zebranego materiału dowodowego, jak również w istocie nie umożliwił stronie złożenia końcowego oświadczenia w sprawie. Strona nie miała żadnej wiedzy o sposobie rozpoznania przez organ wniosków dowodowych (w tym wniosku o umożliwienie złożenia wyjaśnień przez stronę), a zatem nie miała możliwości ostatecznego zajęcia stanowiska w sprawie. Pomimo woli czynnego udziału strony w postępowaniu, udział strony miał charakter wyłącznie iluzoryczny. Przejawiało się to nie tylko pozostawieniem bez rozpoznania dotychczas zgłoszonych i nierozpoznanych wniosków dowodowych, ale również uniemożliwieniem dalszego aktywnego udziału w postępowaniu. Organy obu instancji nie zapoznały się z przedłożonymi przez stronę dokumentami i w żaden sposób nie odniosły się do nich w treści decyzji. Mimo, że strona przedstawiła szereg dokumentów świadczących o właściwej organizacji pracy oraz w konsekwencji wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy za ewentualne naruszenia, przedmiotowe dokumenty nie zostały poddane ocenie i nie wyciągnięto z nich żadnych wniosków.

Organ w sposób arbitralny uznał, że odpowiedzialność skarżącego jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka, w sytuacji gdy art. 92c ustawy, umożliwia umorzenie postępowania gdy okaże się, iż podmiot nie miał wpływu na powstanie naruszenia. W istocie zatem organ powinien podjąć działania zmierzające do poczynienia tego rodzaju ustaleń, a nie poprzestawać na arbitralnym uznaniu, że jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. W niniejszej sprawie skarżący zapewnił właściwą i zgodną z przepisami prawa organizację czasu pracy, a także zasady wynagradzania swoich pracowników. W zaistniałej sytuacji postępowanie prowadzone przeciwko niemu winno być umorzone na podstawie art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy ewentualnie na podstawie art. 92b ust. 1 ustawy.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2021 r. utrzymująca decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2021 r. o nałożeniu na skarżącego P. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą FHU T., karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie z lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa).

Przechodząc do oceny legalności nałożenia kary za naruszenie polegające na podłączeniu do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowych przez tachograf lub korzystania z tego urządzenia lub przedmiotu wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy, podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y ustawy.

Obowiązek stosowania w pojazdach wykonujących przewozy drogowe tachografów wynika z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 2014 r., s.1). Rozporządzenie określa obowiązki i wymogi w odniesieniu do budowy, instalacji, użytkowania, sprawdzania i kontrolowania tachografów stosowanych w transporcie drogowym (art. 1 ust. 1). Tachografy muszą spełniać wymogi rozporządzenia pod względem budowy, instalacji, użytkowania i sprawdzania (art. 1 ust. 2).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 2006 r., s.1).

Jest poza sporem, że kontrolowany przewóz rzeczy podlegał przepisom rozporządzenia nr 561/2006, wykonywany był bowiem pojazdem, którego całkowita masa przekraczała 3,5 tony (art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 561/2006).

Zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy obowiązani są do zapewnienia poprawnego działania i właściwego użytkowania tachografów. Jednocześnie przepis art. 32 ust. 3 wprowadza zakazy, mające na celu zapobieżenie nieprawidłowościom w użytkowaniu tachografów. Przepis ten stanowi: "Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach".

Z przytoczonego przepisu wynika, że zakazana jest każda forma manipulowania tachografem, a więc zakaz ten dotyczy wszelkich urządzeń czy przedmiotów użytych do zakłócania pracy tachografu oraz wszelkich sposobów ich użycia i zastosowanych technik, jeżeli miałoby to prowadzić do sfałszowania, zlikwidowania lub zniszczenia danych, rejestrowanych przez tachografy.

Z akt sprawy niniejszej wynika, że w trakcie kontroli w dniu [...] grudnia 2020 r. stwierdzono, że na impulsatorze przy skrzyni biegu znajdował się magnes, w związku z czym tachograf rejestrował odpoczynek kierowcy, pomimo faktu że pojazd się poruszał. Okoliczność powyższa została potwierdzona przez samego kierowcę, który zeznał że podczas realizacji odpoczynku przed ruszeniem w trasę do Wielkiej Brytanii, około godziny 16 zaszła konieczność przeprowadzenia naczepy do innej firmy w celu naprawy. Kierowca zeznał, że skarżący był na miejscu, wiedział że kierowca ma jechać w trasę do Wielkiej Brytanii. Według zeznań kierowcy sam przedsiębiorca dał zlecenie doprowadzenia naczepy do naprawy do K. W związku z tym to sam kierowca założył magnes na impulsatorze w celu manipulowania danymi rejestrowanymi przez tachograf. Zdaniem sądu, jak słusznie oceniły to organy, ingerencja ta miała na celu nierejestrowanie rzeczywistych danych w pamięci urządzenia jak i na karcie kierowcy, a co za tym idzie naruszeń czasu pracy kierowcy. Organy prawidłowo zatem przyjęły, że powyższe stanowi o wypełnieniu dyspozycji art. 92a ust. 1 ustawy i pozwala na przypisanie skarżącemu naruszenia wymienionego w lp. 6.1.3. załącznika nr 3 do ustawy, które należy do grupy naruszeń określonych w lp. 6.1. załącznika, dotyczących "naruszenie zasad i warunków wyposażenia pojazdu w tachograf".

Zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają zarzuty skargi. Istota sporu pomiędzy stronami w sprawie niniejszej sprowadza się do oceny czy zebrany materiał dowodowy był wystarczający do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Zdaniem skarżącego w sprawie doszło do uchybień proceduralnych, albowiem pomimo złożenia przez niego wniosku dowodowego, zaniechano dopuszczenia dowodu z opinii biegłego posiadającego wiedzę specjalistyczną w zakresie ustalenia jakiego rodzaju urządzenie znajdowało się na impulsatorze przy skrzyni biegów i czy urządzenie to miało wpływ na działanie tachografu i automatyczne przyjęcie, że na impulsatorze znajdował się magnes, bez potwierdzenia tej okoliczności przed podmiot posiadający wiedze w tym zakresie.

W odniesieniu do tego zarzutu zauważyć należy, że w toku kontroli, przedmiotowe naruszenie zostało potwierdzone w sposób jednoznaczny przez samego kierowcę. W konsekwencji zgłoszony przez skarżącego wniosek dowodowy nie zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na fakt, że okoliczność powyższa została stwierdzona uprzednio innym dowodem. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie: wynikające z art. 78 K.p.a. uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu przez stronę podlega ograniczeniu pod względem celowości i konieczności zapewniania szybkości postępowania, w szczególności zaś gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (vide: m.in. wyrok NSA z 30 sierpnia 2018 r., II GSK 1397/18, Lex nr 2568874 lub wyrok WSA w Białymstoku z 26 kwietnia 2018 r., II SA/Bk 31/18, Lex nr 2493374). Nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy dowodu dla wyjaśnienia okoliczności już stwierdzonych przez organ pierwszej instancji nie jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy (vide: m.in. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2018 r. , IV SA/Wa 2262/17, Lex nr 2589334). W sprawie bezsporne były okoliczności dotyczące naruszenia z lp.6.1.3. załącznika do ustawy.

Podkreślić przy tym należy, że wbrew zarzutom skargi stronie umożliwiono zapoznanie się ze zgromadzonymi dowodami, zaś skarżący w postępowaniu tym czynnie uczestniczył. W dniu [...] stycznia 2021 r. wysłano do strony zawiadomienie o wszczęciu postepowania oraz poinformowano o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także o możliwości przedstawienia przesłanek z art. 92b i 92c ustawy. W dniu [...] stycznia 2021 r. zawiadomienie zostało przez stronę odebrane. W dniu [...] lutego 2021 r. organowi przedstawiono pełnomocnictwo a następnie przedstawiono pismo z wyjaśnieniami i załączonymi dokumentami w postaci: umowy o pracę kontrolowanego kierowcy, informację o obowiązkach pracowniczych oraz kopię wypowiedzenia umowy o pracę z kierowcą. Pełnomocnik wyjaśnił przy tym, że kierowcy są informowani o obowiązku przestrzegania norm czasu pracy, a w przedsiębiorstwie nie stosuje się dodatków mogących zachęcać do nieostrzegania czasu pracy bądź urządzeń niedozwolonych. Nadto pełnomocnik wskazał, że do działania doszło bez wiedzy i zgody strony. Wniósł o przesłuchanie strony oraz przedłużenie terminu do składania wyjaśnień, który został przedłużony do [...] lutego 2021 r. W dniu [...] lutego 2021 r. wpłynął do organu dowód w postaci regulaminu pracy w przedsiębiorstwie.

Sąd podzielił stanowisko organu, że z uwagi na charakter naruszenia prawa, przepis art. 92b ust. 1 ustawy, nie miał w niniejszej sprawie zastosowania. Zgodnie z tym przepisem, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia nr 561/2006, rozporządzenia nr 3821/85, Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087), a także prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. W świetle powołanego unormowania zgodzić należy się ze stanowiskiem, że hipoteza tego przepisu odnosi się wyłącznie do naruszeń z zakresu przestrzegania przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku kierowców, a nie do ingerencji w działanie urządzeń rejestrujących (por. wyrok NSA z 30 lipca 2015 r., II GSK 1581/14, pub. CBOSA). Norma ta nie ma zatem zastosowania do naruszeń związanych z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, czy też z ingerencją w jego działanie.

Prawidłowe jest także stanowisko organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie niniejszej przepisu art. 92c ust. 1 ustawy, który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W powołanym wyżej przepisie chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, niedające się przewidzieć, a nie związane z doborem pracowników. Manipulowanie urządzeniami rejestrującymi i nierejestrowanie wszystkich okresów aktywności przez kierowców nie jest okolicznością, której profesjonalny podmiot organizujący przewozy nie mógłby przewidzieć. Przeciwnie, jest to jedna z okoliczności, którą podmiot wykonujący przewozy i posługujący się w tym celu osobami trzecimi musi mieć zawsze na uwadze. Powinien w związku z tym podejmować działania mające na celu zapobieżenie dopuszczaniu się przez kierowców ingerencji w pracę urządzeń rejestrujących ich czas pracy. Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym i zamierzonym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców. Jakiekolwiek ingerowanie w dane dotyczące czasu pracy kierowców zagraża bezpieczeństwu ruchu, gdyż czas pracy kierowcy i okresy przerw w kierowaniu pojazdem mają bardzo istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organów co do braku podstaw do zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Stanowiska tego nie podważają zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony i z dokumentów dołączonych do akt z których wynika, że skarżący zapewnił właściwą organizację pracy i nie miał wpływu na stwierdzone naruszenie. W ocenie sądu organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 K.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 K.p.a. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez niego materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. Wyrazem należytej oceny dowodowej jest natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, w której organ prawidłowo umotywował wydane rozstrzygnięcie, przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz wyjaśnił na podstawie jakich dowodów zdecydował o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. GITD odniósł się również do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. Skarga zaś, poza zaprezentowaną w jej treści polemiką z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, nie zawiera żadnych przekonywujących argumentów, uzasadniających zaprezentowane w niej stanowisko. Należy przy tym podkreślić, że ani niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji (co więcej nie poparte żadnymi logicznymi argumentami lub dowodami), nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.

W wyniku dokonanej kontroli, sąd doszedł zatem do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa, a zatem wszystkie podniesione w skardze zarzuty, okazały się niezasadne. Sąd zaś nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Z tych też powodów sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019 r. poz. 2325 ze zm.).