Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 335/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162, art. 163
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński, sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie przez K. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: organ) z [...] lutego 2012 r., znak [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...].11.2010 r.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Decyzją nr [...] z dnia [...].11.2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy październik 2005 r.

Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi podatnika przez Pocztę Polską S.A. w trybie art. 150 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa w dniu [...].12.2010 r., tj. po dwukrotnym awizowaniu w dniu [...].12.2010 r. i w dniu [...].12.2010 r., co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy adnotacji pocztowych.

W dniu [...].10.2011 r. do Urzędu Celnego w R. (data nadania

w Urzędzie Pocztowym [...]:[...].10.2011 r.) wpłynęło odwołanie złożone przez Pełnomocnika Podatnika z dnia [...].10.2011 r. Do odwołania dołączony był również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...].11.2010 r. Jako przesłankę przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik Strony wskazał na brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie wyjaśnił, iż w przypadku nieobecności w kancelarii osoby odpowiedzialnej za odbiór przesyłek, listonosz pozostawia zbiorcze awiza. W sytuacji nagromadzenia awiz z kilku dni, do odbioru jest często kilkadziesiąt przesyłek. Pełnomocnik zaznaczył, że zdarza się, iż "poczta zabierając awiza czasami nie wydaje wszystkich przesyłek i nie ma możliwości zweryfikowania czy wszystkie przesyłki odebrano". Według pełnomocnika, nie ma przy tym możliwości zorganizowania pracy kancelarii w taki sposób, aby zawsze możliwy był osobisty odbiór poczty, a pełnomocnik nie jest w stanie kontrolować wszystkich toczących się postępowań w zakresie, np. zwłoki organu w wydaniu decyzji. Pełnomocnik podkreślił, że nigdy nie otrzymał przesyłki z decyzją dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy październik 2005 r. Jako uwiarygodnienie braku swojej winy wskazał okoliczność, że decyzja określająca zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy listopad 2005 r. została odebrana w dniu [...].12.2010 r. Podsumowując, zdaniem Pełnomocnika pracownicy pocztowi nie wydali przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję, przez co w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia. Pełnomocnik nie odebrał przesyłki, gdyż o niej nie wiedział i "nie sposób upatrywać jakiegokolwiek niedbalstwa z jego strony". Zatem termin procesowy należy przywrócić".

Naczelnik Urzędu Celnego w R. przy piśmie nr [...] z dnia [...].10.2011 r. przekazał do Dyrektora Izby Celnej w W. ww. wniosek pełnomocnika Strony w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania wraz z całością akt sprawy.

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2012 r. Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż Podatnik nie spełnił kumulatywnie wszystkich przesłanek warunkujących przywrócenie terminu.

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do postanowień art. 162 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Powyżej cytowane przepisy wprowadzają instytucję procesową mającą na celu ochronę strony postępowania przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia przez nią czynności procesowej. Z treści art. 162 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek,

a mianowicie:

1) uchybienie terminowi;

2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie;

3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz

4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

Niespełnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej przesłanek spowoduje, że organ zobowiązany będzie odmówić przywrócenia terminu do dopełnienia czynności, dla której wyznaczony został termin procesowy.

We wniosku z dnia [...].10.2011 r. pełnomocnik Strony wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik wyjaśnił, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nastąpiło nie z jego winy. Jako przyczynę uchybienia terminu podał nagromadzenie awiz pozostawionych przez listonosza, awizowanie na jednym dokumencie kilku przesyłek, oraz prawdopodobieństwo nie wydania przez pocztę przedmiotowej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R..

Wobec powyższego organ zauważył, iż uchybienie terminowi stanowi kluczową przesłankę do przywrócenia terminu. Gdyby bowiem termin w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, nie może być mowy o jego uchybieniu. Nie ma wówczas przedmiotu uchybienia, co powodowałoby, iż wniosek o przywrócenie terminu byłby bezprzedmiotowy. Jeżeli zatem początek biegu terminu określa data doręczenia pisma, w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia jego skutecznego doręczenia. Niewątpliwie w wadliwym doręczeniu pisma należy upatrywać nieskuteczności doręczenia. W sprawie należało zatem zbadać, czy zaistniała pierwsza z ww. przesłanek, tj. czy nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tym zakresie koniecznym było ustalenie, czy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...].11.2010 r. została skutecznie doręczona i termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg. Zgodnie z art. 148 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 tej ustawy w razie niemożności doręczenia pisma

w sposób wskazany w art. 148 § 1 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni

w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...].11.2010 r.

w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym

za okres rozliczeniowy październik 2005 r. przesłana została na podany przez Pełnomocnika adres kancelarii doradztwa podatkowego. Jak wynika z potwierdzenia odbioru oraz z adnotacji pocztowych na znajdującej się w aktach sprawy kopercie,

z powodu niemożności doręczenia decyzji adresatowi, w dniu [...].12.2010 r. przesyłka została awizowana i pozostawiona w urzędzie pocztowym do dyspozycji adresata na okres 14 dni. W dniu [...].12.2010 r. powtórnie zawiadomiono Pełnomocnika o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Następnie z powodu niepodjęcia w terminie, przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję w dniu [...].12.2010 r. została zwrócona do Urzędu Celnego w R..

We wniosku pełnomocnik podnosi, że "Kancelaria nie posiada skrzynki pocztowej i nie jest prawdą stwierdzenie zawarte na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, iż listonosz pozostawił przesyłkę w skrzynce. Odbiór awiz jest umożliwiony poprzez pozostawienie ich w sekretariacie kancelarii, gdzie zawsze listonosz przychodzi. Na ogół awiza pozostawia pracownikom kancelarii, nawet nieuprawnionym do odbioru korespondencji. W tym zakresie dowód odbioru jest wadliwy".

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w toku postępowania w celu wyjaśnienia powyższej kwestii pismem z dnia [...].01.2012 r. zwrócono się do Urzędu Pocztowego [...] z prośbą o wyjaśnienie, w jaki sposób dostarczana jest korespondencja skierowana na adres kancelarii Pełnomocnika Strony. Z nadesłanego oświadczenia listonosza wynika, iż rzeczywiście Kancelaria Pełnomocnika nie posiada skrzynki pocztowej i w tym punkcie potwierdzenie odbioru decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...].11.2010 r. zostało błędnie wypełnione przez doręczającego przesyłkę. Jednakże w oświadczeniu listonosz wyjaśnił, iż w związku z brakiem skrzynki pocztowej korespondencja oraz awiza pozostawiane są u pracowników Kancelarii, które mają pełnomocnictwo do odbioru przesyłek. Ponadto w piśmie z dnia [...].01.2012 r. Naczelnik Urzędu Pocztowego [...] zaznaczył, iż częste są sytuacje, w których przesyłki są awizowane "bądź z powodu nieobecności pełnomocnika czy właściciela, lub na ich prośbę" - jak z tego wynika, nawet gdy w kancelarii są obecne osoby uprawnione do odbioru korespondencji - na ich prośbę listonosz pozostawia stosowne awiza.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W. powyższe wyjaśnienia wskazują, iż doręczenie ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. dokonane w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej należy uznać za skuteczne. Wprawdzie wbrew adnotacji zawartej na potwierdzeniu odbioru, zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki nie pozostawiono w skrzynce pocztowej adresata, co nie zmienia faktu, iż w dniu [...].12.2010 r. przesyłka zawierająca ww. decyzję została awizowana, a informację o awizowaniu przesyłki pozostawiono pracownikom kancelarii pełnomocnika. Prawidłowości doręczenia zastępczego, w ocenie Dyrektora Izby Celnej, nie podważa również twierdzenie pełnomocnika, iż to w urzędzie pocztowym nie wydano przedmiotowej przesyłki. Wbrew stanowisku pełnomocnika, tego twierdzenia nie dowodzi również pismo Poczty Polskiej z dnia [...].10.2011 r.,

w którym potwierdzono dokonany przez Pana M.R. odbiór większej ilości przesyłek w dniu [...].12.2010 r. Powyższe pismo nie potwierdza podniesionych przez Pełnomocnika, a wręcz z dowodu tego wynika, iż w okresie,

w którym pismo pozostawało złożone w urzędzie pocztowym Pełnomocnik dokonywał odbioru przesyłek. W niniejszej sprawie, według adnotacji pocztowych, przedmiotowa decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. doręczona została

w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, w dniu [...].12.2010 r. i od tej daty rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania. Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie spełniona została pierwsza przesłanka przywrócenia terminu, tj. nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, gdyż termin ten upływał z dniem [...].01.2011 r. i do tego dnia odwołanie nie zostało wniesione.

Przechodząc do wyjaśnienia kolejnej przesłanki warunkującej przywrócenie uchybionego terminu, tj. uprawdopodobnienia przez Pełnomocnika Strony braku jego winy w uchybieniu terminu organ wskazał, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Również stanowisko sądów administracyjnych jest ugruntowane i wskazuje, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się, np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, powódź, pożar. Organ zauważył, iż we wniosku z dnia [...].10.2011 r. pełnomocnik podatnika wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...].11.2010 r. wyjaśniając, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nastąpiło nie z jego winy. Jak już wskazano powyżej, jako przyczynę uchybienia terminu, pełnomocnik podał zbiorczy odbiór przesyłek pocztowych i brak otrzymania w urzędzie pocztowym przesyłki zawierającej ww. decyzję. Pełnomocnik wyjaśnił,

iż podczas nieobecności osoby uprawnionej do odbierania korespondencji, listonosz pozostawił w kancelarii podatkowej stosowne awizo. Według Pełnomocnika,

w sprawie nie można upatrywać niedbalstwa z jego strony. Pełnomocnik nie odebrał przedmiotowej decyzji, ponieważ nie wiedział o jej istnieniu. W ocenie Dyrektora Izby Celnej przedstawiona przez Pełnomocnika sytuacja, która spowodowała uchybienie terminu, nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a wręcz świadczy co najmniej o zachowaniu noszącym znamiona niedbalstwa. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku

o przywrócenie terminu polega na dochowaniu szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Doradca podatkowy występując jako pełnomocnik strony w prowadzonym postępowaniu podatkowym, mając świadomość toczącego się postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego

w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy październik 2005 r., winien tak zorganizować odbiór korespondencji w prowadzonej Spółce, by móc działać prawidłowo w interesie reprezentowanych osób. Organizacja pracy kancelarii podatkowej, w tym także organizacja przyjmowania i obiegu korespondencji należy do obowiązków pełnomocnika. Dokonane w tym zakresie uchybienia obciążają pełnomocnika i nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do przywrócenia uchybionego terminu.

Jak zatem zwrócono powyżej uwagę, decyzja organu podatkowego I instancji została prawidłowo doręczona w sposób zastępczy w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, o czym świadczą stosowne stemple i adnotacje pocztowe na znajdujących się w aktach sprawy potwierdzeniu odbioru i na kopercie.

Wobec powyższego, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w W., Pełnomocnik Strony nie uprawdopodobnił braku winy w spowodowaniu uchybienia terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R., brak winy można bowiem uznać tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast brak dochowania należytej staranności przy odbieraniu korespondencji w urzędzie pocztowym nie może stanowić okoliczności, która usprawiedliwia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 162, art. 163 i art. 164 ustawy – Ordynacja podatkowa, poprzez nieprawidłową, sprzeczną z prawdą obiektywną ocenę, iż uchybienie terminu nastąpiło z winy Podatnika.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, iż wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym postanowieniu, uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło z winy podatnika czy też pełnomocnika. Organ podatkowy II instancji nieobiektywnie uznał, że brak zachowania terminu spowodowany był niedbalstwem pełnomocnika. Pełnomocnik podniósł, że w jego biurze odbiór korespondencji zorganizowany został w prawidłowy sposób, a On sam nie miał interesu w uchylaniu się od odbioru przesyłki. Brak odbioru przesyłki nie był spowodowany nieprawidłowościami w odbiorze, ale brakiem świadomości pełnomocnika o przesyłce. Do kancelarii Pełnomocnika napływa dziennie kilkadziesiąt przesyłek poleconych i doręczyciel nie spisuje z osobna awiza na każdą przesyłkę, ale robi to w sposób "hurtowy". W sprawie musiało zatem dojść do sytuacji, w której po wypisaniu awiza, przesyłka nie została następnie wydana pełnomocnikowi w urzędzie pocztowym. Nie można zatem przyjąć niedbalstwa pełnomocnika, skoro nie miał on wiedzy o przesyłce. Te okoliczności świadczą

o braku winy pełnomocnika, a także podatnika, w przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania, co podnosząc pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot kosztów postępowania.

3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie co do zasady powtarzając wcześniej zaprezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

4.2. Przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia organ powołał art. 162, art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., zwana dalej Ordynacją).

Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast podanie

o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Zauważyć należy, że pełnomocnik skarżącej nie wskazał precyzyjnie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, w związku z czym nie jest wiadome, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. Można się tylko domyślać, że przez użycie we wniosku sformułowania "Przyczyna uchybienia terminu nastąpiła w dniu [...] października 2011 r. tj. w dniu odebrania odpisu decyzji przez prezesa K. sp. z o.o. z Urzędu Celnego" wskazał tę datę jako datę ustania przyczyny uchybienia. Z drugiej strony - jak wynika z akt sprawy - pełnomocnik skarżącej w dniu [...] grudnia 2010 r. (data sporządzenia pisma) sporządził zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej w sprawie decyzji tegoż organu z [...] listopada 2010 r., co prowadzić musi do logicznego wniosku,

że skoro znał postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, które kwestionował, to i sama decyzja, której ten rygor dotyczył była mu też znana.

Co zaś tyczy się kwestii winy, to w pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie wina strony (czy jej pełnomocnika) w uchybieniu terminu jest przesłanką pozytywną stwierdzenia uchybienia terminu i podstawą braku zasadności przywrócenia terminu. Przywrócenie uchybienia terminu na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie tylko wtedy, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony. Wpływa to zatem zasadniczo na rozłożenie ciężaru dowodowego, to nie organ ma wykazać winę strony (lub jej pełnomocnika) w uchybieniu terminu, lecz strona ma uprawdopodobnić brak winy

w tym uchybieniu. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy podmiot ten działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy

w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, LEX nr 36221, wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., III SA 1436/99, LEX nr 40057, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, LEX nr 43285, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi też żadnych wątpliwości, że ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 kpa (odpowiednik art. 162 Ordynacji), musi odbywać się z odniesieniem do okoliczności konkretnego przypadku i osobniczych cech strony (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 30 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1397/05 oraz WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 3 lutego 2009 r. IV SA/Gl 381/09, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).

Zasadniczą kwestią do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie czy pełnomocnik skarżącej spółki powołując się na brak świadomości o przesyłce uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.

Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć negatywnie.

Należy stwierdzić, że okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. brak świadomości

o przesyłce, nie dają podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych czy szczególnych, których nie można było uniknąć. Skarżąca wskazując na prawdopodobieństwo omyłkowego niewydania jednej przesyłki

w sytuacji, gdy w tym samym dniu odbiera na podstawie awiza kilka przesyłek, nie wskazuje dlaczego akurat zawinienie poczty jest bardziej prawdopodobne, niż również prawdopodobne przeoczenie przez stronę jednej z wielu z wydanych przez pocztę w tym samym czasie przesyłek.

Zdaniem Sądu niedochowanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek niezachowania przez pełnomocnika spółki szczególnej staranności w prowadzeniu spraw spółki. Pełnomocnik skarżącej spółki decydując się zatrudnić konkretną osobę do prowadzenia jej spraw (w tym przypadku do odbioru korespondencji w kancelarii podatkowej), musiał liczyć się z konsekwencjami takiej decyzji. Prowadząc kancelarię w dużym zakresie (jak wskazuje – przychodzi wiele korespondencji), powinien tak zorganizować odbiór korespondencji i kontrolę ruchu spraw, by uniknąć a przynajmniej zminimalizować ryzyko przypadkowego

i nieświadomego nieodebrania z poczty korespondencji. Tymczasem pełnomocnik skarżącej nie tylko nie dokłada należytej staranności w należytym w organizacji odbioru korespondencji, ale sam powoduje w tym zakresie chaos, skoro pracownicy jego kancelarii zamiast odbierać po prostu przynoszoną do kancelarii przez listonosza korespondencję, niekiedy zamiast niej odbierają tylko awiza (co stwierdza sam pełnomocnik we wniosku o przywrócenie terminu).

Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika, iż na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw, w tym zatrudnionych pracowników (por. wyrok NSA z dnia 21.12.2006 r., sygn. akt I FSK 374/06). Należy stwierdzić, iż sprawą wewnętrzną kancelarii pełnomocnika jest taki dobór pracowników, aby zapewnić właściwe jej funkcjonowanie (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2000 r., sygn. akt III SA 8291/98, Lex nr 40385), natomiast zaniedbania pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w stosunku do osób trzecich obciążają pracodawcę zatrudniającego tegoż pracownika. Nie tylko zatem wina podatnika, lecz również innych osób, w tym pracownika pełnomocnika wyłącza możliwość przywrócenia terminu.

Powyższe stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.10.2011 r., sygn. akt II FSK 731/10: ,,(...) nie można przyjąć, by uchybienie terminowi nastąpiło bez winy podmiotu, który miał podjąć czynność procesową, jeżeli przyczyną tego była działalność lub brak działania osób, którymi podmiot się posługuje. Za brak należytego działania przedstawiciela danej osoby prawnej, w tym osoby upoważnionej do odbioru korespondencji w świetle art. 151 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność ponosi bowiem sama strona. (...) W klauzuli "należytej staranności", która, jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, zawarta jest odpowiedzialność strony postępowania podatkowego za dobór osób, które reprezentują ją w stosunku do podmiotów zewnętrznych, w tym organów państwowych i doręczycieli pocztowych, bowiem wybór pracowników jak

i ustanawianie jej pełnomocników jest sprawą wewnętrznej organizacji danego podmiotu gospodarczego i odpowiedzialności za podejmowane w tym zakresie decyzje nie można przenosić na inne osoby i fizyczne lub prawne".

Dodatkowo zauważyć należy jeszcze raz przypomnieć, że pełnomocnik skarżącej w dniu [...] grudnia 2010 r. odebrał postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] grudnia 2010 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym

za październik 2005 r., z czego wynika, że już [...] grudnia 2010 r. miał świadomość, że taka decyzja została wydana. Niepodjęcie próby ustalenia treści decyzji, czy też tego, czy została ona wysłana lub że oczekuje na odbiór świadczy nie o braku winy, lecz o nienależytej dbałości o prowadzone sprawy.

Mając na uwadze całość zgromadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, że organ zasadnie uznał, iż nie została spełniona przesłanka z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej przyjmując, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Sąd nie dostrzegł też naruszenia wskazywanych przez skarżącą przepisów art.163, 164 i 217 § 2 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.