Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 872/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: 138 § 1 pkt 1, 3 i art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie SO del. Iwona Tchórzewska,, NSA Marek Zalewski, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje adwokatowi G. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy ), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Wojewody, na podstawie 138 § 1 pkt 1, 3 i art. 105 § 1 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98, poz. 1071 z poźn. zm., zwanej dalej k.p.a.), w związku z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą), po rozpatrzeniu odwołania E. B. od decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, z dnia [...] października 2011 r. nr [...], orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego E. B. z lokalu przy ul. [...] w L., umorzono postępowanie odwoławcze w drugiej instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu E. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w L., wywodząc, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy.

Od powyższej decyzji E. B. złożył odwołanie zarzucając, że jest ona krzywdząca i niesprawiedliwa.

Przed rozstrzygnięciem odwołania, do organu II instancji wpłynęła decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta, mocą której zameldowano E. B. (na jego wniosek) na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w L.

Organ odwoławczy, biorąc pod uwagę tę okoliczność oraz stwierdzając, że w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego (art. 15 ust. 2 ustawy) uznał, ze rozpatrzenie odwołania w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe.

Na powyższą decyzję E. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł, że organ odwoławczy umorzył postępowanie z naruszeniem prawa, ponieważ decyzja administracyjna o jego zameldowaniu, która legła u podstaw uznania bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego w dacie jej wydania, nie uprawomocniła się i nie była nawet stronie doręczona.

Wojewoda w ramach autokontroli, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]:

– uchylił w całości zaskarżoną decyzję;

– utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2011 r., orzekającą o wymeldowaniu E. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...].

Decyzja ta była przedmiotem kontroli sądowej. Wyrokiem z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 219/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził m.in., że kontrolowany akt został wydany z naruszeniem art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), bowiem nie doprowadził do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego. Ponadto zapadł on z naruszeniem zakazu reformationis in peius. Podniesiono również, że stosownie do art. 54 § 3 zd. 2 p.p.s.a., uwzględniając skargę, organ zobowiązany jest jednocześnie stwierdzić, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

W konkluzji sąd stwierdził, że dalszy tryb postępowania uzależniony będzie od stanowiska organu odwoławczego odnośnie tego, czy ponownie zdecyduje się na wydanie decyzji autokontrolnej. Przy czym w takiej sytuacji organ uwzględni poczynione uwagi dotyczące warunków ewentualnego zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a.

Wojewoda nie wydał ponownie decyzji na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., zaś w odpowiedzi na skargę uznał ją, oczekując "(...) podjęcia stosownych działań umożliwiających powrót do trybu postępowania administracyjnego".

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Organ II instancji obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać jedną z decyzji wymienionych w art. 138 § 1 i 2 k.p.a.

Regulacja zawarta w art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. przewiduje wydanie decyzji, mocą której uchyla się zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Dyspozycja art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. przewiduje natomiast wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Oba rodzaje rozstrzygnięć charakteryzuje cecha wspólna, a mianowicie bezprzedmiotowość postępowania, przy czym w pierwszym przypadku dotyczy ona postępowania w sprawie (w obu instancjach), druga zaś odnosi się wyłącznie do postępowania odwoławczego. Poza tym decyzje te są typowo procesowe, gdyż organ odwoławczy nie poddaje merytorycznej kontroli decyzji wydanej w I instancji.

Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie precyzuje, z jakich przyczyn postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się zgodnie, że konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania należy poszukiwać w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a. Można natomiast wymienić dwie klasyczne sytuacje, które wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego, tj.:

– skuteczne cofnięcie odwołania (art. 137 k.p.a.);

– ustalenie, że podmiot wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ II instancji przyjął, że skoro odwołujący się został zameldowany na pobyt stały w lokalu przy ul. [...], to rozpatrzenie odwołania w przedmiocie wymeldowania E. B. z poprzedniego miejsca pobytu stałego (L., ul. [...]) należało uznać za bezprzedmiotowe.

Powyższe stanowisko nie podlega akceptacji, gdyż nie została spełniona normatywna przesłanka zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie ma bowiem wątpliwości, że E. B. miał status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i statusu tego dotychczas nie utracił. Z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że E. B. kwestionował decyzję wydaną w pierwszej instancji i w ustawowym terminie od daty jej doręczenia ([...] listopada 2011 r.) złożył odwołanie ([...] listopada 2011 r.), które nie zostało cofnięte.

W tym stanie rzeczy organ II instancji powinien był rozpatrzyć odwołanie i wydać jedną z właściwych decyzji przewidzianych w przepisach art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. (za wyjątkiem decyzji wymienionej w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.). Skoro tak się nie stało, Wojewoda ponownie rozpatrzy odwołanie, poddając kontroli instancyjnej zaskarżoną decyzję.

Z tych względów należało orzec jak w pkt I sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie zawarte w pkt II uzasadnia art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).