Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 97/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: at. 11 i 21
journal: Dz.U. 2012 poz 1112
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka Zarządu za zaległość podatkową Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r., za odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. w decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. Nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej A. B. (dalej powoływanego również jako: "skarżący" lub "strona") jako Członka Zarządu za zaległość podatkową A. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w wysokości 37.150 zł, za odsetki za zwłokę w kwocie 15.981 zł oraz za koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.992,08 zł.

2. Od decyzji organu podatkowego I instancji wniesiono odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej powoływanego jako: "DIAS") wnosząc przy tym o uchylenie jej w całości ewentualnie o uchylenie ww. decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego według norm prawem przepisanych.

3. DIAS, decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], na podstawie 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: "o.p.") utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległość podatkową A. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w wysokości 37.150 zł i koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.992,08 zł; na podstawie art. 107 § 1, § 2 pkt 2, § 3, art. 108 § 1, art. 109, art. 116 o.p. uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o odpowiedzialności za odsetki za zwłokę w kwocie 15.981 zł (według stanu na dzień wydania decyzji przez organ podatkowy I instancji) i orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za odsetki za zwłokę w wysokości 7.155 zł (według stanu na dzień 26 lipca 2016 r., tj. dzień ogłoszenia upadłości A. Sp. z o.o.).

U podstaw powyższej decyzji legło ustalenie, że A. Sp. z o.o. została zawiązana w dniu [...] marca 2011 r. Obowiązki członka Zarządu skarżący pełnił w okresie od dnia 31 lipca 2013 r. do dnia wykreślenia Spółki.

A. Sp. z o.o. złożyła w dniu 31 marca 2014 r. do P. Urzędu Skarbowego w B. zeznanie CIT-8 za 2013 r., w którym wykazała nadpłatę w podatku dochodowym od osób prawnych w wysokości 11.398 zł. Następnie, w dniu [...] czerwca 2016 r. złożyła korektę zeznania CIT-8 za 2013 r., w której wykazała podatek do zapłaty w wysokości 56.313 zł, a w korekcie z dnia 22 czerwca 2016 r. spółka wykazała podatek do zapłaty w wysokości 44.951 zł.

Sąd Rejonowy w B. w postanowieniu z dnia [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] ogłosił upadłość A. Sp. z o.o, W postanowieniu z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. VIII Wydział Gospodarczy stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego A. Sp. z o.o.

DIAS wskazał, że pomimo wykazania w korektach zeznania CIT-8 podatku do zapłaty, spółka nie zwróciła nienależnie otrzymanej nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych, nie wpłaciła też zobowiązania podatkowego wykazanego w korekcie zeznania z dnia [...] czerwca 2016 r., wobec czego należności te przekształciły się w zaległość podatkową. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] lipca 2016 r, wystawił tytuły wykonawcze o nr 127.2016 na kwotę 44.886 zł oraz o nr 128.2016 na kwotę 11.398 zł.

Organ wskazał, że bezskuteczność egzekucji z majątku spółki została wykazana. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono żadnych składników majątku, z którego można byłoby prowadzić egzekucję. Organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki w I. i nr [...] w Banku P.

Na wniosek A. Sp. z o.o. Sąd Rejonowy w B. w postanowieniu z dnia [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. Z datą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w B. o ogłoszeniu upadłości, tj. w dniu [...] września 2016 r. z mocy prawa zostało umorzone prowadzone przez organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne. Ponadto organ wyjaśnił, że upadłość jest to tzw. egzekucja uniwersalna prowadzona na rzecz wszystkich wierzycieli dłużnika, ze wszystkich składników jego majątku jednocześnie. W wyniku prowadzonego postępowania upadłościowego zaległości podatkowe A. Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych nie zostały zaspokojone, a spółka z dniem [...] listopada 2018 r. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.

Termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. upłynął w dniu [...] marca 2014 r. Bezspornym jest zatem w ocenie DIAS, że w tej dacie skarżący jednoosobowo zarządzał A. Sp. z o.o. Nie ma przy tym znaczenia w sprawie okoliczność, że obowiązków członka Zarządu A. Sp. z o.o. skarżący nie pełnił przez cały 2013 r., gdyż odpowiedzialność członka zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu. W świetle powyższego DIAS stwierdził, ze pozytywne przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej strony zostały wykazane.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że A. Sp. z o.o. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego wraz z dniem [...] listopada 2018 r. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B. w wyniku podziału przez syndyka z masy upadłości uzyskanych kwot, otrzymał kwotę 20.488,16 zł. Po rozliczeniu przedmiotowej kwoty, pozostała do uiszczenia kwota należności głównej w wysokości 37.150,45 zł wraz z należnymi odsetkami za zwlokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.992,08 zł. DIAS wskazał, że w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy regulujące zgłoszenie przez dłużnika wniosku o ogłoszenie upadłości w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2016 r. - ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 .r, poz. 1112 ze zm., dalej: "p.u.n.").

Dalej organ wskazał, że w przypadku A. Sp. z o.o. Sp. z o.o. wystąpiły dwie przesłanki niewypłacalności wymienione w art. 11 p.u.n., tj. niewypłacalność z powodu niewykonywania wymagalnych zobowiązań oraz niewypłacalność z powodu, że zobowiązania pieniężne spółki przekroczyły wartość majątku spółki. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., że wniosek o ogłoszenie upadłości spółka zarządzana jednoosobowo przez skarżącego winna zgłosić w terminie 14 dni od daty [...] marca 2014 r., tj. dnia podpisania zeznania CIT-8. W szczególności wzięto pod uwagę, że spółka posiadała nieopłacone faktury z 2013 r. oraz nie zapłaciła podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r., co przyznała to sama spółka we wniosku o ogłoszenie upadłości z dnia 17 czerwca 2016 r., gdzie wskazała, że jest niewypłacalna, ponieważ nie reguluje wymagalnych zobowiązań, a ponadto zobowiązania pieniężne przekroczyły wartość majątku w bilansach zarówno według stanu na dzień 31 grudnia 2013 r., 31 grudnia 2014 r. oraz na dzień 31 grudnia 2015 r.

4. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona wywiodła skargę do tutejszego sądu zarzucając mu naruszenie:

- art. 233 § 1 pkt. 1 o.p. poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległość podatkową A. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w wysokości 37.150 zł oraz w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.992,08 zł, mimo wadliwości rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji;

- art. 116 § 1 o.p. poprzez jego błędne zastosowanie objawiające się przyjęciem przez organ II instancji, iż postępowanie egzekucyjne wobec dłużnej spółki było bezskuteczne - co determinuje odpowiedzialność skarżącego - podczas gdy organ podatkowy nie wykazał owego stanu bezskuteczności - w niniejszej sprawie nie wydano postanowienia o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego wobec A. Sp. z o.o., co determinuje stan kiedy do przeniesienia odpowiedzialności na rzecz skarżącego doszło przedwcześnie;

- art. 116 § 1 pkt 2 o.p. poprzez jego niezastosowanie, tj. orzeczenie, że skarżący jako były członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność podatkową z tytułu zaległości podatkowych spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok, mimo że skarżący wskazał mienie spółki z którego możliwe było zaspokojenie zaległości podatkowych, a co za tym idzie wystąpiła przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 pkt 2 o.p. względem odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki, a więc nie można było orzec o jego odpowiedzialności akcesoryjnej, a mimo to organ podatkowy zignorował oczywistą sprzeczność stanu faktycznego z normą prawną wyrażoną w art. 116 § 1 o.p. i orzekł o odpowiedzialności skarżącego; - art. 116 § 1 o.p., poprzez jego niezastosowanie, tj. orzeczenie, że skarżący jako były członek zarządu spółki ponosi odpowiedzialność podatkową z tytułu zaległości podatkowych spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok wraz z odsetkami, mimo że skarżący we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, co wiadomym było organowi podatkowemu, a co za tym idzie wystąpiła przesłanka egzoneracyjna z art. 116 § 1 ust. 1 pkt a o.p. względem odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki, a więc nie można było orzec o jego odpowiedzialności akcesoryjnej, a mimo to organ podatkowy zignorował oczywistą sprzeczność stanu faktycznego z normą prawną wyrażoną w art. 116 § 1 o.p. i orzekł o odpowiedzialności skarżącego;

- art. 116 § 1 i 2 o.p. poprzez ich błędne zastosowanie objawiające się przyjęciem przez organ podatkowy, iż zobowiązania podatkowe będące przedmiotem zaskarżonej decyzji powstały w czasie, kiedy skarżący jednoosobowo zarządzał A. sp. z o.o., podczas gdy skarżący nie pełnił obowiązków członka zarządu przez cały 2013 rok a jedynie od 31 lipca 2013 roku i w konsekwencji nie ponosi odpowiedzialności za niezrealizowane zobowiązania podatkowe dłużnej spółki powstałe przed lipcem 2013 roku, które obciążają poprzednich członków zarządu;

- art. 116 § 1 pkt 1 lit a. i art. 116 § 2 o.p. w zw. z art. 21 i art. 11 p.u.n. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący powinien zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości A. Sp. z o.o. w terminie 14 dni od daty 31 marca 2014 r, tj. podpisania zeznania CIT-8, podczas gdy konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości pojawiła się dopiero w 2016 roku;

- art. 116 § 1 o.p., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, podczas gdy taki wniosek został faktycznie przez skarżącego złożony w Sądzie Rejonowym w B., sygn. akt [...], niezwłocznie po tym jak skarżący powziął wiedzę, że w spółce A. sp. z o.o. wystąpiły przesłanki upadłościowe;

- art. 107 § 1 w zw. z art. 116 § 1 w zw. z art. 116 § 2 o.p. i niezasadne ustalenie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki pomimo, że nie był on w momencie powstania zaległości podatkowej członkiem zarządu A. Sp. z o.o.; - art. 122 i art. 187 o.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i dokonywanie dowolnej oceny materiału dowodowego, w szczególności zaś niewykazanie, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki pozwalające na orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe spółki A. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetkami za zwłokę;

- art. 122, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wnikliwy i wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego dla ustalenia istnienia przesłanek uzasadniających orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości podatkowe A. sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego oraz odsetkami za zwłokę, poczynienie ustaleń faktycznych sprzecznych z rzeczywistym stanem rzeczy, a w rezultacie wadliwe przyjęcie, iż zaszły przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego;

- nierozpoznanie istoty sprawy i nieuwzględnienie bezspornej okoliczności, iż skarżący zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółki i uczynił to w terminie, czego dowodem było postępowanie upadłościowe spółki i postanowienie Sądu Rejonowego w B. przez VIII Wydział Gospodarczy z dnia [...] lipca 2016r., sygn. akt; [...].

Mając na względzie wskazane zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległość podatkową A. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. w wysokości 37.150 zł i kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.992,08 zł oraz w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za odsetki za zwłokę w wysokości 7.155 zł. Skarżący wniósł także o orzeczenie na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") zwrotu kosztów postępowania na jego rzecz według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniósł, że w toku niniejszego postępowania zarówno organ I jak i II instancji nie wykazał, by wyczerpał wszelkie dostępne drogi, co do uzyskania zaspokojenia z majątku spółki, co determinuje stan kiedy do przeniesienia odpowiedzialności na rzecz skarżącego doszło przedwcześnie. Na uwagę jego zdaniem zasługuje fakt, iż skarżący w 2014 roku złożył do akt sprawy [...] pismo w którym wskazał, że A. posiada w kasie środki pieniężne w wysokości 28.419,30 zł, ruchomości w postaci towarów typu felgi aluminiowe, felgi stalowe, śruby mocujące, nakrętki i wentyle oraz wskazał, iż spółce przysługują wierzytelności w wysokości 264.595,94 tytułem zapłaty za towar. Tym samym skarżący wskazał mienie spółki z którego możliwe było zaspokojenie zaległości podatkowych a co za tym idzie doszło do aktualizacji przesłanki z art. 116 § 1 pkt 2 o.p., a więc nie można było orzec o jego odpowiedzialności akcesoryjnej, a mimo to organ podatkowy zignorował oczywistą sprzeczność stanu faktycznego z normą prawną wyrażoną w art. 116 § 1 o.p. i orzekł o odpowiedzialności skarżącego. Wobec powyższego orzeczenie o odpowiedzialności strony jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego jest całkowicie nieudowodnione.

Ponadto, w ocenie skarżącego, bezpodstawne i niedopuszczalne jest wywodzenie podstaw do przeniesienia na niego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, podczas gdy zaległości podatkowe objęte decyzją powstały w czasie, gdy Algis Budzejko nie pełnił obowiązków członka zarządu A. Sp. z o.o. i tym samym nie ponosi odpowiedzialności za niezrealizowane zobowiązania podatkowe dłużnej spółki, powstałe przed lipcem 2013 roku.

Dalej wskazał, iż zobowiązania podatkowe spółki z tytułu podatku CIT w części w jakiej hipotetycznie mogłyby obciążać skarżącego zostały uregulowane przez spółkę w trakcie, gdy był on członkiem zarządu spółki i w wyniku postępowania upadłościowego.

Jednocześnie wskazał, że wbrew stanowisku organu podatkowego, skarżący we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, czego dowód znajduje się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w B., sygn. akt [...], uwalniając się tym od odpowiedzialności w trybie art. 116 o.p., a więc nie można było orzec o jego odpowiedzialności akcesoryjnej, a mimo to organ podatkowy zignorował oczywistą sprzeczność stanu faktycznego z normą prawną wyrażoną w art. 116 o.p. i orzekł o odpowiedzialności skarżącego.

5. Organ wywiódł odpowiedź na skargę podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wnosząc o jej oddalenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, tutejszy sąd doszedł do wniosku, że skarga jest niezasadna.

2. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była zasadność orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucji. Skarżący zasadniczo kwestionował prawidłowość przyjęcia przez organy podatkowe, że w okresie powstania zobowiązań podatkowych Spółki pełnił cały czas funkcję w zarządzie. Twierdził również, że zgłosił na czas wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Podnosił także zarzut niewykazania przez organy podatkowe bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Ponadto stawiał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego w wyżej wskazanym zakresie.

3. Przechodząc do omówienia przesłanek z art. 116 § 1 O.p., wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1 art. 116 O.p., obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2).

Odpowiedzialność członka zarządu za odsetki od zaległości podatkowych i koszty egzekucyjne wynika z art. 107 § 2 pkt 1 i 4 O.p. Przepis art. 116 O.p. przewiduje więc przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.

Przesłankami pozytywnymi są: pełnienie funkcji członka zarządu w czasie kiedy upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego, które następnie przekształciło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko osobie prawnej.

Przesłankami negatywnymi, których zaistnienie zwalnia z tej odpowiedzialności są: zgłoszenie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie lub niezgłoszenie wniosków o wszczęcie tych postępowań bez winy członka zarządu lub wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W toku postępowania w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania przedstawiła okoliczności uwalniające od odpowiedzialności.

Sąd wskazuje przy tym na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09 (dostępną w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA), w której wyrażono pogląd, że w każdym wypadku wydania decyzji na podstawie art. 116 § 1 O.p. organ podatkowy zobowiązany jest wskazać istnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe oraz zbadać, czy nie zachodziły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność.

W przypadku orzeczenia odpowiedzialności byłych członków zarządu tych spółek, badanie przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność z uwagi na podstawy ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania układowego może dotyczyć wyłącznie okresu, w którym osoby te pełniły obowiązki członka zarządu i dotyczyć zobowiązań podatkowych powstałych w tym okresie (art. 116 § 2 O.p.).

5. Zdaniem Sądu, zasadnie stwierdziły organy podatkowe brak istnienia przeszkód prawnych dla wydania decyzji o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki, wynikających z art. 118 § 1 O.p. Zgodnie z treścią tego przepisu, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Słusznie zatem wskazano, że skoro przedmiotem postępowania są zobowiązania podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r., to w stosunku do tych zaległości ustawowy termin przedawnienia prawa do wydania decyzji wobec Skarżącego upłynął z dniem 31 grudnia 2019 r. Decyzja organu I instancji została natomiast wydana w dniu [...] kwietnia 2019 r., zaś zaskarżona decyzja organu odwoławczego – w dniu [...] listopada 2019 r., a więc przed upływem terminu z art. 118 § 1 O.p.

6. W sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki pozytywne do stwierdzenia odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki.

Przede wszystkim, zdaniem Sądu, organy prawidłowo stwierdziły, że w okresie powstania przedmiotowej należności Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu, co jest jedną z przesłanek pozytywnych jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki.

Bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki została również wykazana. Niezasadne są zarzuty skargi w tym zakresie. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono żadnych składników majątku, z którego można byłoby prowadzić egzekucję. Organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] lipca 2016 r.; nr [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego Spółki w I. i nr [...] w Banku P. S.A. Na wniosek A. Sp. z o.o. Sąd Rejonowy w B. w postanowieniu z [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B.

Z datą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w B. o ogłoszeniu upadłości, tj. [...] września 2016 r. z mocy prawa zostało umorzone prowadzone przez organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne. W wyniku prowadzonego postępowania upadłościowego zaległości podatkowe A. Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych nie zostały zaspokojone, a Spółka z dniem [...] listopada 2018 r. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.

W myśl art. 116 § 2 o.p., odpowiedzialność członka zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. upłynął 31 marca 2014 r. Bezspornym jest, że w tej dacie skarżący jednoosobowo zarządzał A. Sp. z o.o. Nie ma przy tym znaczenia w sprawie okoliczność, że obowiązków członka Zarządu A. Sp. z o.o. nie pełnił on przez cały 2013 r., ponieważ stosownie do art. 116 § 2 o.p., odpowiedzialność członka zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu.

7. Odnosząc się do kwestii wykazania przez Skarżącego istnienia przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, Sąd przyznał rację organom, iż Skarżący nie udowodnił, że przesłanki takie zaistniały, a podawana przez niego argumentacja, zdaniem Sądu, nie zasługuje na podzielenie.

Z akt wynika, że A. Sp. z o.o. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego [...] listopada 2018 r. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B., w wyniku podziału przez syndyka kwot uzyskanych z masy upadłości, otrzymał kwotę 20.488,16 zł. Po rozliczeniu przedmiotowej kwoty, pozostała do uiszczenia kwota należności głównej 37.150,45 zł wraz z należnymi odsetkami za zwlokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 3.992,08 zł.

W rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy regulujące zgłoszenie przez dłużnika wniosku o ogłoszenie upadłości w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. ustawa z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2012,poz. 1112 ze zm.).

Zgodnie z art. 10 Prawa upadłościowego i naprawczego, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Art. 11 ust. 1 tej ustawy definiuje, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, a w myśl 2 tego przepisu dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej uważa się za niewypłacalnego także wtedy gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

W myśl art. 21 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego i naprawczego (w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2016 r.), dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Stan niewypłacalności powstaje, z chwilą nieuregulowania w terminie określonym ustawą lub umową drugiego z kolei zobowiązania. Niewypłacalność ma charakter obiektywny i wiąże się wyłącznie z niewykonywaniem zobowiązań bez względu na przyczynę.

W przypadku A. Sp. z o.o. wystąpiły dwie przesłanki niewypłacalności wymienione w art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego: niewypłacalność z powodu niewykonywania wymagalnych zobowiązań oraz niewypłacalność spowodowana tym, że zobowiązania pieniężne Spółki przekroczyły wartość majątku Spółki. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie Sąd podzielił stanowisko organów, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółka zarządzana jednoosobowo przez Skarżącego winna zgłosić w terminie 14 dni od daty 31 marca 2014 r., tj. dnia podpisania zeznania CIT-8. Spółka posiadała nieopłacone faktury z 2013 r. oraz nie zapłaciła podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. Przyznał to zresztą Skarżący działając jako prezes Spółki we wniosku o ogłoszenie upadłości z [...] czerwca 2016 r., gdzie wskazano, że spółka jest niewypłacalna, ponieważ nie reguluje wymagalnych zobowiązań, a ponadto zobowiązania pieniężne przekroczyły wartość majątku w bilansach zarówno wg stanu na 31.12.2013 r., 31.12.2014 r. oraz 31.12.2015 r.

Odnośnie twierdzeń skarżącego dotyczących zgłoszenia mienia spółki z którego wierzytelność mogła być zaspokojona wskazać należy, że w toku postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżący nie wskazywał żadnego majątku spółki. Zresztą wskazanie majątku spółki z przyczyn obiektywnych (wykreślenie spółki z KRS) było niemożliwe. Zauważyć należy ponadto, że podanie składników majątkowych A. sp. z o.o. we wniosku o ogłoszenie upadłości nie jest tożsame z istnieniem majątku Spółki w toku prowadzonego postępowania w sprawie odpowiedzialności członka zarządu. Na istnienie majątku spółki wskazywał Skarżący w 2014 r., a bezskuteczna egzekucja wobec spółki była prowadzona w 2016 r. i majątku, na który wskazywał skarżący, już nie odnaleziono.

8. Reasumując, z powyższego wynika, że wniosek o upadłość nie został zgłoszony w terminie. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że ciężar wykazania przesłanek ekskulpacyjnych spoczywa na osobie, w stosunku do której ma zostać orzeczona odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. Argumentacja Skarżącego i w tym zakresie, dotyczącym przesłanki uwalniającej go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, nie może zostać uwzględniona, a zaskarżona decyzja została podjęta w zgodzie z treścią przepisu art. 116 § 1 O.p.

9. W ocenie Sądu, organy podatkowe, zgodnie z art. 122 O.p. i art. 187 § 1 O.p., podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonały właściwej oceny prawnej stosownie do treści art. 191 O.p. Zasada wyrażona w art. 122 O.p. oznacza dla organu podatkowego obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasada ta wynika z przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art. 187 § 1 nakładający na organ powinność zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, organy obu instancji w niniejszej sprawie prawidłowo wypełniły swoje obowiązki we wskazanym powyżej zakresie. Przeprowadziły bowiem postępowanie z zachowaniem reguł wynikających z przepisów prawa i we właściwy sposób odniosły wynik postępowania do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Sąd dostrzega przy tym, że zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przez organy podatkowe przepisów procesowych formułowane są w powiązaniu z wysuniętymi na plan pierwszy zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego, ustanawiających przesłanki odpowiedzialności Skarżącego jako Prezesa Zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe, przy czym, zdaniem Sądu, przepisy prawa materialnego również nie doznały w sprawie naruszenia.

10. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu, jak również została podjęta bez naruszenia przepisów procesowych. Nie znajdując podstaw do jej uchylenia, Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.