Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 183/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust 1 pkt 1, pkt 3, art. 35 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J.K. j i E. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W związku z pismem Gminy N. z dnia 4 lipca 2012 r., znak: [...], w dniu 2 października 2012 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie lokalizacji budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości M., gmina N., stanowiącej własność J. i E. K. W dniu 24 października 2012 r. przeprowadzono dowód z oględzin, w trakcie których stwierdzono, że na działce o nr ewid. [...] prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego na podstawie decyzji Starosty M. nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika na ścieki. Ustalono, że obiekt budowlany w stanie zamkniętym, zlokalizowany jest w odległości około 30 m od istniejącego budynku gospodarczego, w większej części poza terenem działki o nr ewid. [...]. Od strony wschodniej dobudowana jest altana drewniana o wymiarach około 4m x 8m, która nie została uwzględniona w projekcie budowlanym. Inwestorzy oświadczyli, że w związku ze zmianą lokalizacji budynku mieszkalnego wystąpią do Wójta Gminy N. o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] oraz o zawieszenie postępowania przed organem nadzoru budowlanego. W trakcie ponownie przeprowadzonych oględzin w dniu 29 października 2013 r. dokonano pomiarów budowanego budynku mieszkalnego z uwzględnieniem jego odległości od ogrodzenia oraz budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...].

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. (dalej "PINB") na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 290 – dalej "Prawo budowlane"), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...] i [...], wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji nr [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę, nakazał wykonanie zabezpieczenia terenu budowy przed dostępem osób trzecich, nałożył obowiązek sporządzenia i przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z inwentaryzacją geodezyjną powykonawczą z naniesieniem ewidencyjnego przebiegu granic działki o nr ewid. [...] oraz odległości budynku mieszkalnego od punktów charakterystycznych, tj. granic, obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] i od najbliżej położonego obiektu budowlanego na działce o nr ewid. [...], sporządzonej przez uprawnionego geodetę w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Wobec niewykonania w terminie nałożonych ww. postanowieniem obowiązków PINB decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane nałożył na inwestorów J. i E. K. obowiązek rozbiórki budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...] i [...], położonych w miejscowości M., gmina N. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powodem interwencji organu nadzoru budowlanego było istotne odstąpienie od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty M. nr [...] z dnia [...] r., polegające na zmianie lokalizacji budynku oraz dobudowaniu do niego altany o wymiarach ok. 8m x 4m, zaś przyczyną orzeczenia o rozbiórce fakt, że budynek w około 85% znajduje się obecnie na terenie wyłączonym spod zabudowy. Przedmiotowy obiekt budowlany zlokalizowany jest na terenie dwóch działek o nr ewid. [...] i [...], na których obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zgodnie z uchwałą Rady Gminy N. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. w części dotyczącej miejscowości M. (Dz. U. Woj. [...]. nr [...], poz. [...] z 2007 r.). Działka o nr ewid. [...] znajduje się w granicach terenu oznaczonego symbolem RP – terenu rolnego bez prawa zabudowy. Zdaniem organu I instancji fakt zmiany lokalizacji obiektu budowlanego, niekwestionowany przez inwestorów, poprzez jego przesunięcie w kierunku północnym z przekroczeniem granicy działek o nr ewid. [...] i [...] i jednocześnie granicy strefy terenu dopuszczalnej zabudowy oznaczonej symbolem B72MN, MR,UC (zgodnie z ww. uchwałą dla terenów o symbolu MN podstawowym przeznaczeniem jest teren pod zabudowę mieszkaniową, jednorodzinną wraz niezbędnymi obiektami i urządzeniami towarzyszącymi, dla terenu o symbolu MR -teren zabudowy mieszkaniowej zagrodowej; dla terenu UC - teren usług komercyjnych) oraz usytuowania obiektu budowlanego na terenie rolnym bez prawa zabudowy, wyklucza możliwość doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami prawa, w tym obowiązującym zapisem planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika nadto z pisma Gminy N. z dnia 4 grudnia 2013 r. nie jest prowadzona, jak również planowana w latach 2014 – 2016 procedura zmiany planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze obejmującym działkę o nr ewid. [...]. Dodatkowo wyjaśniono, że przedmiot rozbiórki dotyczy całego obiektu budowlanego, w tym także części budynku zlokalizowanej na działce o nr ewid. [...]. W ocenie PINB nie jest bowiem możliwa rozbiórka tylko części obiektu budowlanego oraz pozostawienie pozostałej części na terenie dopuszczonym do zabudowy wraz z wykonaniem projektu zamiennego w celu dostosowania go do zgodności z prawem, obiekt budowlany zlokalizowany jest bowiem w 85% na działce, nr ewid. [...] – poza strefą zabudowy. Organ I instancji stwierdził, że przeprowadzenie w takiej sytuacji przystosowawczych robót budowlanych doprowadziłoby do utraty stabilności pozostałej części i stworzyłoby realne zagrożenie dla otoczenia i samych inwestorów.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i E. K. domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucili naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przez jej wydanie pomimo upływu dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w powołanym przepisie oraz przez zastosowanie zbyt uciążliwego środka w stosunku do zaistniałego stanu. Dodatkowo zarzucili naruszenie art. 4 Kpa przez zaniechanie dokonania czynności niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz art. 77 Kpa przez nieprzeprowadzenie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem odwołujących organ I instancji nie poczynił wystarczających ustaleń do stwierdzenia braku możliwości przeprowadzenia postępowania naprawczego w inny sposób niż rozbiórka obiektu. Przede wszystkim nie wzięto pod uwagę, że w dniu [...] r. Rada Gminy N. podjęła uchwałę w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

Po rozpoznaniu tego odwołania [...]WINB decyzją z dnia [...]r. nr [...] opartą na art. 138 § 2 Kpa uchylił w całości decyzję PINB i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając tę decyzję [...]WINB zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w rozpatrywanej sprawie doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, w związku z czym zasadnie wdrożono postępowanie naprawcze. Organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie zmiana dotyczy usytuowania budynku, a więc zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, to jednak legalność wszelkich robót budowlanych należy oceniać według przepisów obowiązujących w dacie ich wykonania, a nie przepisów późniejszych. Zwrócił uwagę, że zgodnie z dziennikiem budowy budynek został usytuowany we wrześniu-październiku 1999 r. W dacie wykonania tych robót nie było określone co jest istotnym, a co nieistotnym odstępstwem. Obecnie obowiązujący katalog istotnych odstępstw pojawił się dopiero w dniu 31 maja 2004 r., z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane. A zatem przed 31 maja 2004 r. określenie charakteru odstępstwa, jego kwalifikację ustawodawca pozostawił uznaniu organu. W związku z powyższym zdaniem [...]WINB organ nadzoru budowlanego oceniający w chwili obecnej budowę trwającą od 1999 do 2011 r. oraz zmiany dokonane w roku 1999, nie stosuje art. 36 ust. 5 Prawa budowlanego, lecz działa według swobodnego uznania, czyli według kryteriów, jakie obowiązywały w 1999 r. [...]WINB podzielił stanowisko organu I instancji, że doszło do odstąpienia, które również na gruncie uregulowań sprzed 31 maja 2004 r. można uznać za istotne, bowiem doszło do zmiany zagospodarowania terenu w ten sposób, iż budynek pierwotnie projektowany na działce nr [...] znalazł się w większości na działce sąsiedniej nr [...] wyłączonej, jak ustalił PINB spod zabudowy. W ocenie organu odwoławczego stanowisko PINB, że nie ma możliwości legalizacji dokonanego odstępstwa jest jednak przedwczesne. Organ ten dokonując analizy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. w części dotyczącej miejscowości M., nie dokonał bowiem analizy przepisów tego planu mówiących o dopuszczalnych sposobach zagospodarowania dla terenu RP, na którym znajduje się przedmiotowy budynek, a mianowicie analizy treści § 14 ust. 1 pkt 3 lit. e tego planu.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem odwołujących dotyczącym upływu dwumiesięcznego terminu od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót wskazując, że postanowienie to zostało im doręczone w dniu 19 grudnia

2013 r., a nie jak twierdzą odwołujący w dniu 13 grudnia 2013 r., co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru. Organ ustalił ponadto, że zmiana studium zagospodarowania i kierunków rozwoju gminy, na która powołują się odwołujący, w ogóle nie dotyczy miejscowości M. We wskazaniach dotyczących ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy nakazał PINB przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez ustalenie w drodze oględzin czy przedmiotowy budynek spełnia wymagania dopuszczalnego przeznaczenia terenu RP – według ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli budynek jest zgodny z planem, rozważenie czy zachodzą określone w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przesłanki legalizacji obiektu budowlanego.

Wniesiona na powyższą decyzję odwoławczą przez J. i E. małżonków K. skarga została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 października 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 699/14.

W wyroku tym WSA potwierdził stanowisko organów orzekających, że budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego od zatwierdzonego projektu budowlanego w brzmieniu tej normy obowiązującej zarówno w dacie realizacji odstępstwa jak i w dacie orzekania w postępowaniu legalizacyjnym, a to biorąc pod uwagę tak znaczną zmianę usytuowania budynku, tj. w zakresie zagospodarowania działki nr [...]. Potwierdził też stanowisko [...]WINB w K., że organ pierwszej instancji nie dokonał należytego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, gdy chodzi o możliwość legalizacji istotnego odstępstwa w związku z treścią obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tym względzie PINB w M. powołał się bowiem jedynie na podstawowe przeznaczenie terenów położonych w jednostkach strukturalnych planu oznaczonych symbolem "RP". Nie dokonał natomiast oceny możliwości legalizacji, gdy chodzi o dopuszczalne przeznaczenie takich terenów i obowiązujące na nich zakazy (powołany przez ten organ zakaz podziału terenu na działki budowlane, tych terenów nie dotyczy), tj. w związku z treścią § 14 ust. 2 pkt 2 i 3 planu.

Wyjaśnił też Sąd, iż nie mógł odnieść skutku zarzut ewentualnej zmiany w przyszłości miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kierunku umożliwiającym legalizację budynku mieszkalnego na działce skarżących nr [...]. Organy były bowiem zobowiązane orzekać w tej sprawie w oparciu o treść obowiązującego obecnie planu. Nadto skarżący nie podważyli ustaleń organów, że w dacie ich orzekania nie została nawet wszczęta procedura zmierzająca do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do działek na których został wybudowany objęty postępowaniem legalizacyjnym budynek.

Wniesiona od tego wyroku przez małżonków K. skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 316/15.

Jeszcze przed wydaniem obu w/w wyroków bo decyzją nr [...] z dnia

[...] r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. po ponownym rozpoznaniu sprawy ponownie nakazał J. i E. małżonkom K. rozbiórkę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowościach gminy N.

Jako podstawę decyzji wskazał art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu stwierdził, że z uwagi na wybudowanie budynku niezgodnie z pozwoleniem na budowę, w 85% poza terenem działki [...], na terenie działki nr [...], która zgodnie z obowiązującym planem jako położona w strefie planu oznaczonego symbolem RP, wyłączona jest spod takiej zabudowy, nie jest dopuszczalna i możliwa legalizacja stwierdzonego odstępstwa w zakresie zagospodarowania terenu. Przedmiotowego budynku nie można traktować zdaniem PINB jako istniejącej zabudowy o jakiej mowa w § 14 ust. 1 pkt 3e obowiązującego planu zagospodarowania Gminy N. z dnia [...] r. taktującym o dopuszczalnych sposobach zagospodarowania terenów w strefie planu RP. Przepis ten nie ma bowiem zastosowania do nowoprojektowanych i nowopowstałych obiektów budowlanych, a takim budynkiem jest obiekt objęty postępowaniem. PINB dokonując szczegółowej analizy technicznych możliwości dokonania jedynie rozbiórki tej części budynku, która znajduje się na terenie wyłączonym spod zabudowy, tj. na działce [...] doszedł do przekonania, że taka rozbiórka tylko tej części budynku doprowadziłaby do utraty stabilności pozostałej części, stworzyłoby realne zagrożenie dla otoczenia, osób wykonujących prace rozbiórkowe oraz samych właścicieli budynku, pomijając kwestię pełnienia jakiejkolwiek funkcji mieszkalnej ewentualnie pozostawionej części obiektu budowlanego.

W odwołaniu od tej decyzji reprezentowani przez pełnomocnika J. i E. małżonkowie K. wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Zarzucili, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego bo po upływie dwumiesięcznego terminu, o którym w tym przepisie mowa oraz poprzez zastosowanie środka nieadekwatnego do zaistniałego stanu faktycznego. W uzasadnieniu podniesiono, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy dnia 11 grudnia 2013 r. utraciło zgodnie z treścią art. 50 ust. 4 tego aktu ważność w chwili uchylenia przez organ odwoławczy pierwszej wydanej w tej sprawie decyzji o nakazie rozbiórki.

Nadto podnieśli, że w dacie wejścia w życie planu zagospodarowania z 2006 budowa objętego postępowaniem budynku została już zakończona. Stanowił on zatem w rozumieniu treści tego planu "istniejącą zabudowę."

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego orzeczenie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, po zrelacjonowaniu dotychczasowego postępowania w sprawie, podzielił ustalenia organu pierwszej instancji oraz ich ocenę prawną.

W odniesieniu do zarzutu wydania nakazu rozbiórki pomimo upływu terminu określonego w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego stwierdził, że postanowienie PINB w M. nr [...] o wstrzymaniu robót budowlanych zostało doręczone inwestorom w dniu [...] r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru Poczty Polskiej. Decyzję PINB nr [...] doręczono inwestorom w dniu 19 lutego 2014 r. Art. 57 § 3 Kpa stanowi, że terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca. Tym samym decyzja nr [...] została doręczona przed upływem dwóch miesięcy do doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót.

Przez wydanie decyzji z art. 51 ust. 1 ustawy postanowienie o wstrzymaniu robót zostało "skonsumowane". Dlatego też nie ma w tym względzie znaczenia, że decyzja o nakazie rozbiórki została następnie uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana PINB w M. do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy potwierdził ustalenie organu pierwszej instancji, podtrzymując w tym względzie swoje wcześniejsze stanowisko, że dokonane przez inwestorów przy budowie objętego postępowaniem budynku odstępstwo na charakter istotny, i to nawet na gruncie regulacji sprzed dnia 31 maja 2004 r., albowiem zmienił się sposób zagospodarowania terenu poprzez przeniesienie budynku w stronę północną, w ten sposób, że budynek pierwotnie projektowany na działce nr [...] znalazł się w ok. 85% na działce sąsiedniej nr [...]. Do budynku dobudowano także wiatę nieprzewidzianą w projekcie.

Kluczowe znaczenie dla możliwości legalizacji ma przy tym analiza postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. w części dotyczącej miejscowości M. (uchwała nr [...] z dn. [...] r.). Wedle niego działka nr [...] ma przeznaczenie B49RP – tereny rolne bez prawa zabudowy rolniczej. Przeznaczenie podstawowe tego obszaru to teren pod uprawy polowe z niezbędnymi urządzeniami towarzyszącymi. Przeznaczenie uzupełniające: tereny trwałych użytków zielonych, tereny infrastruktury technicznej. § 14 ust. 1 pkt 3 lit. e) tegoż planu miejscowego zawiera – dla terenu RP, na którym znajduje się przedmiotowy budynek – następujące ustalenia dopuszczalne: utrzymanie istniejącej rozproszonej zabudowy w tym zagrodowej (max 1 kondygnacja z dachem stromym i poddaszem użytkowym), z możliwością modernizacji, adaptacji, rozbudowy, nadbudowy i wymiany kubatury oraz zmiany przeznaczenia istniejących obiektów budowlanych, wyłącznie w granicach zajmowanego terenu.

Z przyczyn podanych szeroko przez organ pierwszej instancji, które organ odwoławczy uznał też za swoją argumentację, brak jest zdaniem tego organu w świetle treści planu zagospodarowania możliwości pozostawienia budynku na działce nr [...]. [...]WINB przedstawił też szeroką argumentację stanowiska, że w stanie faktycznym sprawy nie jest możliwe wydanie nakazu rozbiórki jedynie do tej części budynku, która znajduje się na działce nr [...] (około 85% budynku). Nadto organ odwoławczy podniósł, że rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nie ma uznaniowego charakteru i dlatego nie zasługuje sformułowany w odwołaniu zarzut nadmiernego rygoryzmu.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję [...]WINB w K. z dnia [...] r. J. i E. małżonkowie K. wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzucili, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie środka nieadekwatnego do zaistniałego stanu faktycznego oraz z naruszeniem art. 7 i art. 77 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i niedostateczne jej wyjaśnienie. Uzasadniając te zarzuty podniesiono, że z naruszeniem art. 132 § 1 Kpa organ odwoławczy nie uwzględnił faktu złożenia przez skarżących w dniu 6 czerwca 2014 r. wniosku radnych gminy N. o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego m.in. w odniesieniu do miejscowości M., którego uwzględnienie umożliwiałoby legalizację budynku. Podtrzymano też zgłoszony już w odwołaniu zarzut niewłaściwej wykładni przez organy orzekające treści § 14 ust. 1 pkt 3e obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy chodzi o dopuszczalne zgodnie z tym planem zagospodarowanie ich działki. Wbrew stanowisku organów przez istniejącą zabudowę, należy bowiem rozumieć również ich budynek, który istniał już nie tylko w dacie podjęcia przez Radę Gminy N. z dnia [...] r. ale już wcześniej w czasie toczącej się procedury uchwalania tego planu. Organy gminy N. odpowiedzialne za politykę przestrzenną mając świadomość istnienia ich budynku nie zwróciły im uwagi na uchybienie w zakresie jego lokalizacji, czym doszło do naruszenia art. 8 Kpa.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaakcentował, że postępowanie zostało wszczęte po interwencji Gminy N.

Na rozprawie sądowej w dniu 5 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł o jej odroczenie powołując się na złożone pismo Wójta Gminy N. z dnia 3 kwietnia 2017 r. inforumujące o trwającej procedurze zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, uwzględniającej m.in. wniosek skarżących o przeznaczenie ich działek nr [...] i [...] pod zabudowę jednorodzinną i usług komercyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, nie jest też przez skarżących kwestionowane oraz zostało już przesądzone wydanym w tej sprawie prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 3 października 2014 r. sygn.. akt II SA/Gl 694/14, że w związku ze zmianą lokalizacji objętego postępowaniem budynku polegającą na jego przesunięciu o około 10m w kierunku północnym i usytuowaniu go w około 85% poza terenem działki nr [...], bo na działce nr [...], doszło do wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od warunków i ustaleń określonych w pozwoleniu na jego budowę objętych decyzją Starosty Powiatu M. nr [...] z dnia [...] r. Ustalenie to (co do istotnych odstępstw) odnosi się przy tym zarówno do przepisów obowiązujących w dacie orzekania w postępowaniu legalizacyjnym jak i w dacie realizacji robót budowlanych związanych z sytuowaniem budynku (rok 1999).

W konsekwencji przesądzony został też tryb legalizacji tych odstępstw na podstawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, w tym zachowanie terminu o jakim mowa w art. 51 ust. 1 tego aktu prawnego (nawet gdyby przyjąć, że jego niedochowanie uniemożliwiałoby wydanie orzeczeń w tej normie przewidzianych, którego to poglądu Sąd nie podziela). W tym względzie w związku z uchyleniem pierwszej wydanej w tej sprawie decyzji opartej na treści art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, decyzją [...]WINB z dnia [...] r. i przekazaniem sprawy PINB w M. do ponownego rozpatrzenia Sąd podziela zajęte w zaskarżonej decyzji stanowisko o "skonsumowaniu" wydanego w niniejszej sprawie przez organ pierwszej instancji dnia [...] r. postanowienia nr [...] o wstrzymaniu robót budowlanych.

Biorąc powyższe pod uwagę kwestia możliwości legalizacji stwierdzonego istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego mogła być na gruncie niniejszej sprawy rozpatrywana jedynie przy zastosowaniu treści art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Sporządzony zgodnie z tym przepisem projekt budowlany zamienny musiałby spełniać stosowne do zakresu wprowadzonych zmian wymogi wynikające z treści art. 34 ustawy. Przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu takiego projektu na podstawie art. 51 ust. 4 organ w związku z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy miałby przy tym obowiązek zbadać jego zasadność m.in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Dokonując ustaleń w tej kwestii organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że zgodność taka w związku ze zmianą w wyniku istotnego odstępstwa zagospodarowania terenu, nie występuje i brak ten na gruncie rozpatrywanej sprawy jest nieusuwalny. Przedmiotowy budynek został bowiem w około 85% usytuowany na działce nr [...], która zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania z dnia [...] r. położona jest w jednostce strukturalnej tego planu oznaczonej symbolem "B49RP" jako tereny rolne bez prawa zabudowy rolniczej, o przeznaczeniu podstawowym: tereny pod uprawy polowe, z niezbędnymi urządzeniami towarzyszącymi (§ 14 ust. 1 pkt 1 uchwały planu). Zabudowa tej działki przedmiotowym budynkiem nie jest też możliwa w ramach dopuszczalnego przeznaczenia terenu pod: a) tereny upraw ogrodniczych bez zabudowy, b) tereny upraw sadowniczych bez zabudowy (§ 14 ust. 1 pkt 3 uchwały).

Zakaz lokalizowania na tym terenie zabudowy wynika nadto z treści § 14

ust. 2 pkt 2 lit. a uchwały.

Zasadnie uznały te organy orzekające, że przedmiotowy budynek nie mógł być zakwalifikowany w ramach przewidzianych planem dopuszczeń. Błędnie powołały się przy tym, jak przy poprzednim rozpoznaniu sprawy, na co zwrócił już Sąd uwagę w poprzednim wydanym w tej sprawie w/w wyroku z dnia 3 października 2014 r., na treść § 14 ust. 1 pkt 3 lit. e planu, a nie na treść jego § 14 ust. 2 pkt 3 lit. b, który faktycznie tę kwestię normuje. Treść § 14 ust. 1 pkt 3 lit. e planu w ogóle nie występuje. Powoływane przez organy brzmienie tego przepisu odnosi się bowiem do treści § 11 ust. 2 pkt 3e uchwały. Jak już wskazał Sąd w poprzednim wyroku pomyłka ta wynika najprawdopodobniej z niewłaściwego wszycia w akta administracyjne poszczególnych stron uchwały, na co organy orzekające nie zwróciły uwagi. Błąd ten, stanowiący naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa nie mógł mieć jednak zdaniem Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a., gdy zważy się, że treść § 14 ust. 2 pkt 3 lit. b planu jest w tym przedmiocie jeszcze bardziej rygorystyczna.

Zgodnie z tym przepisem dopuszczona jest: "w istniejącej rozproszonej zabudowie zagrodowej, w uzasadnionych gospodarczo i ekonomicznie przypadkach, wymiana i uzupełnienie obiektów w granicach istniejącego zainwestowania bez zmiany granic zajmowanej parceli, wysokość zabudowy max 1 kondygnacja, dach stromy, ewentualnie z użytkowym poddaszem."

Dopuszczenie to dotyczy zatem wyłącznie istniejącej zabudowy zagrodowej, a więc związanej z prowadzonym gospodarstwem rolnym, która to sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje i niebyła przez skarżących zgłaszana. Skarżący ani w dacie budowy objętego postępowaniem budynku, ani w dacie wejścia w życie omawianego planu, jak również w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie prowadzili na tym terenie gospodarstwa rolnego, a w szczególności nie posiadali na terenie objętych postępowaniem działek związanej z takim gospodarstwem zagrody siedliskowej.

Niezależnie od tego należy podzielić w pełni szeroko motywowane stanowisko organów orzekających (które Sąd uznaje za swoje), że za istniejącą zabudowę nie można uznać obiektu istniejącego co prawda w dacie wejścia planu w życie ale wybudowanego z istotnymi odstępstwami od udzielonego na jego budowę pozwolenia. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do statuowania nowej nieznanej prawu budowlanemu normy legalizacyjnej, zwłaszcza w zachodzącej w niniejszej sprawie sytuacji, gdy istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę zostało dokonane z jednoznacznym naruszeniem przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie realizacji robót budowlanych.

Jak ustalił bowiem Sąd w oparciu o przesłane przed rozprawą w dniu 5 kwietnia 2017 r. przez Wójta Gminy N. dokumenty, w dacie realizacji przedmiotowego domu obowiązywał na terenie działki nr [...] plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Gminy N. nr [...] z dnia [...]r. (informacja taka wynika z treści zalegającej w aktach adm. decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy objętego postępowaniem budynku mieszkalnego – k. 12 akt adm.). Zgodnie z tym planem działka ta przeznaczona była w całej powierzchni pod uprawy polowe bez prawa zabudowy w strefie rolnej – symbol planu 6(R). W wyjątkowych przypadkach plan ten dopuszczał lokowanie w tej strefie jedynie nowych zagród (k. 80 i 80 odwrót akt sądowych), a więc związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, która to sytuacja w niniejszej sprawie niewątpliwie nie miała miejsca.

Najprawdopodobniej w związku z istniejącym zakazem zabudowy tej działki skarżący uzyskali pozwolenie na budowę w końcowej, północnej części, przeznaczonej pod zabudowę zgodnie z tym planem części działki nr [...]. Można z tego wysnuć wniosek, że zdawali sobie w pełni sprawę z zakazu zabudowy działki sąsiedniej nr [...]. Przesuwając usytuowanie budynku na teren tej działki o około 10m od miejsca ustalonego zgodnie z pozwoleniem na budowę (pozwolenie na budowę karta 13, projekt zagospodarowania karta 13 i 20 akt adm.), powinni być w pełni świadomi tej decyzji. Brak jest zdaniem Sądu jakichkolwiek podstaw do przyjęcia (skarżący okoliczności tej zresztą nie podnoszą), że w tym zakresie działali czy to nieświadomie czy też pod wpływem błędu (które to okoliczności i tak nie miałyby w świetle obowiązujących przepisów znaczenia).

Konsekwencją takiego ich zachowania się jest brak możliwości legalizacji tak zmienionego usytuowania budynku. Jego usytuowanie jest bowiem niezgodne z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania obowiązujących zarówno w czasie realizacji budynku jak i w dacie orzekania przez organy obu instancji. W tym zakresie organy nie działały w ramach uznania administracyjnego.

Ponieważ w świetle w/w przepisów niedopuszczalne byłoby zatwierdzenie projektu zamiennego z aktualnym usytuowaniem budynku to jedyną dopuszczalną przez Prawo budowlane formą zakończenia postępowania legalizacyjnego było wydanie nakazu rozbiórki budynku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Podzielić należy bowiem jednocześnie w całej rozciągłości szeroko i trafnie umotywowane stanowisko organów orzekających, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie było możliwe i celowe (skarżący tego nie twierdzą) prowadzenie postępowania legalizacyjnego jedynie do tej niewielkiej części budynku (około 15%) która usytuowana jest zgodnie z obecnym i poprzednim planem na terenie dopuszczającym taką zabudowę.

Organy orzekające były zobowiązane dokonać oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego według przepisów obowiązujących w dacie orzekania. Z tego też względu nie miały podstaw do czekania na ewentualną przyszłą zmianę planu zagospodarowania, pomijając już wynikającą z przedłożonego na rozprawie sądowej przez skarżącego pisma Wójta Gminy N. z dnia 3 kwietnia 2017 r. (karta 82 akt sądowych) okoliczność, że obecnie toczy się dopiero procedura zmiany studium.

Z tego też względu i w związku z treścią art. 109, art. 110 i art. 99 ustawy p.p.s.a. nie było też podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez skarżącego wniosku o odroczenie rozprawy sądowej.

Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

ec