Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 320/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt w części

SENTENCJA

Dnia 26 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 roku sprawy ze skargi Rady Powiatu [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności § 8 ust. 3 i § 17 regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom niektórych składników wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego, na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2006 roku, stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia 31 marca 2006r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom niektórych składników wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2006 roku: 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w części w jakiej stwierdza nieważność § 8 ust. 3 regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom niektórych składników wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego, na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2006 roku, stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom niektórych składników wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2006 roku; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. orzeka, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w części uchylonej nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 4. oddala wniosek strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] na sesji Rady Powiatu [...] podjęto uchwałę oznaczoną Nr [...] w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom niektórych składników wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego, na okres od dnia l stycznia do dnia 31 grudnia 2006r.

W dniu 7 kwietnia 2006r. Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie nadzorcze w celu kontroli legalności powyższej uchwały. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego zostało wydane w dniu 21 kwietnia 2006r. W uzasadnieniu zawiadomienia organ nadzoru wskazał na wątpliwości co do legalności § 8 ust. 3 regulaminu. Organ nadzoru wyznaczył Staroście Powiatu [...] 5-dniowy termin do złożenia wyjaśnień dotyczących podjęcia uchwały. Zawiadomienie zostało doręczone Staroście i Radzie Powiatu [...] w dniu 24 kwietnia 2006r.

W związku z uznaniem za zasadne wątpliwości Wojewody [...] co do § 8 ust.3 regulaminu Zarząd Powiatu [...] przyjął w dniu 27 kwietnia 2006r. projekt uchwały Rady Powiatu [...] zmieniającej uchwałę nr [...], który został uzgodniony ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli. W dniu [...]na sesji Rady Powiatu [...] został podjęta uchwała Nr [...] w sprawie zmiany uchwały nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom niektórych składników wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego, na okres od dnia l stycznia do dnia 31 grudnia 2006r.

Starosta [...] przedłożył Wojewodzie [...] uchwałę Nr [...] z dnia [...]

W dniu 6 maja 2006r. Wojewoda [...] wskazując jako podstawę prawną art. 79 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) wydał rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność § 8 ust. 3 w zakresie słów "po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej" oraz § 17 regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom niektórych składników wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego, na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2006r. stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia 31 marca 2006r.

W ocenie organu nadzoru zapis zawarty w § 8 ust. 3 regulaminu dotyczący obowiązku zasięgania opinii zakładowej organizacji związkowej wykracza poza regulację wynikającą z art. 26 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych. Przywołany przepis zawiera wyliczenie spraw, które w szczególności należą do zakresu działania zakładowej organizacji związkowej. Zgodnie z pkt 1 tego przepisu zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych jest możliwe tylko w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy. Organ wskazał również na treść art. 30 ust. 6a ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta nauczyciela, który wprowadza obowiązek uzgadniania regulaminu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli. W kontekście tego przepisu wprowadzanie dodatkowych obowiązków opiniowania przez związki zawodowe wysokości dodatków wynagrodzeń nauczycieli nie znajduje, w ocenie Wojewody [...], podstawy prawnej.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie nadzorcze w zakresie stwierdzenia nieważności § 17 regulaminu organ nadzoru wskazał, iż zapis ten wykracza poza zakres dyspozycji art. 49 ust. 2 ustawy – Karta nauczyciela. Zdaniem organu nadzoru przywołany przepis nie obejmuje uprawnienia rady powiatu do decydowania o wysokości nagród, co przesądza o niezgodności § 17 regulaminu z art. 49 ust. 2 ustawy – Karta nauczyciela.

Rada Powiatu [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] zarzucając naruszenie:

- art. 61 § 1 i § 4 Kpa w związku z art. 79 ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym przez zaniechanie wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do § 17 regulaminu;

- art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 79 ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym przez zaniechanie umorzenia postępowania nadzorczego mimo zaistnienia przesłanki bezprzedmiotowości;

- art. 107 § 1 i § 3 Kpa w związku z art. 79 ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym przez brak należytego i wyczerpującego rozstrzygnięcia;

- art. 49 ust. 2 ustawy – Karta nauczyciela przez niewłaściwe zastosowanie;

- art. 30 ust. 6 ustawy – Karta nauczyciela przez wadliwą wykładnię.

Mając na uwadze podniesione zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] oraz o zasadzenie kosztów postępowania.

Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] w zakresie stwierdzenia nieważności § 8 ust. 3 regulaminu w zakresie słów "po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej" zostało podjęte z naruszeniem przepisu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 79 ust. 5 ustawy o samorządzie powiatowym. W piśmie zawiadamiającym o wszczęciu postępowania nadzorczego Wojewoda [...] wyznaczył Radzie Powiatu [...] 5-cio dniowy termin na złożenie wyjaśnień dotyczących podjęcia przedmiotowej uchwały. Rada Powiatu [...] uznała za przekonywujące argumenty przedstawione w zawiadomieniu i w dniu 28 kwietnia 2006r podjęto uchwałę zmieniającą sporny zapis. Uchwała Nr [...]została doręczona Wojewodzie [...] w dniu [...] tj. przed upływem 5 dniowego terminu wyznaczonego przez Wojewodę w zawiadomieniu.

Podjecie przez Radę Powiatu [...] uchwały Nr [...] sprawiło, że postępowanie nadzorcze w stosunku do § 8 ust. 3 w zakresie słów: "po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej" stało się bezprzedmiotowe i winno zostać umorzone.

Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] w zakresie stwierdzenia nieważności § 17 regulaminu zostało podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 61 § 4 Kpa w związku z art. 79 ust. 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym bowiem Wojewoda [...] zaniechał zawiadomienia Rady Powiatu [...] o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do § 17 regulaminu, naruszając tym naczelną zasadę udziału strony w postępowaniu. Powyższe naruszenie postępowania jest istotne i ma wpływ na wynik postępowania. Strona skarżąca wskazała na pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 21.10.2002r. (OSP 9/2002).

Ponadto zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze posiada zdaniem strony skarżącej lakoniczne uzasadnienie. Wojewoda [...]podaje w rozstrzygnięciu, że § 17 regulaminu wykracza poza zakres dyspozycji art. 49 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela, który ustanawia określone uprawnienia dla organu prowadzącego szkołę. Natomiast nie upoważnia Rady Powiatu do decydowania o wysokości nagród.

Wojewoda [...] pominął istotną okoliczność, że uchwała Nr [...] została podjęta na podstawie przepisów art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym oraz art. 30 ust. 6 i art. 54 ust. 7 w związku z art. 91 d pkt l ustawy z dnia 26 stycznia 1998r. Karta Nauczyciela. Zatem wskazany przez Wojewodę przepis nie stanowił podstawy prawnej uchwały.

Zdaniem strony skarżącej organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego, określa nie tylko kryteria i tryb przyznawania nagród dla nauczycieli, ale również wysokość niektórych składników wynagrodzenia, w szczególności nagród wskazanych w art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy – Karta nauczyciela.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 28 lipca 2006r. strona skarżąca złożyła dowód doręczenia Wojewodzie [...] uchwały nr [...] w dniu 28 kwietnia 2006r

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga Rady Powiatu [...] jest częściowo zasadna.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. nr 153 poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art.3 § 2 pkt.7 wymienionej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z treścią art.148 cytowanej ustawy sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt.

W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdziło nieważność dwóch przepisów regulaminu wynagradzania nauczycieli, stanowiącego załącznik do uchwały Rady Powiatu [...] z dnia [...]nr [...], a mianowicie § 8 ust.3 w zakresie słów " po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej" oraz § 17.

Jeżeli chodzi o stwierdzenie nieważności § 8 ust.3 to organ nadzoru dopuścił się naruszenia prawa.

Wojewoda [...] słusznie uznał, iż zapis regulaminu " po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej" wykracza poza regulację wynikającą z art.26 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych(Dz.U. nr 79 z 2001r. poz. 854 z późn. zm.). Przepis art.26 wymienionej ustawy zawiera wyliczenie spraw, które w szczególności należą do zakresu działania zakładowej organizacji związkowej. W myśl pkt.1 tego przepisu zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych możliwe jest tylko w zakresie unormowanym przepisami prawa pracy. Oznacza to, iż w sytuacji kiedy przepisy prawa pracy nie przewidują obowiązku zajmowania stanowiska przez organizację związkową w indywidualnej sprawie pracowniczej to organizacja taka nie jest uprawniona do zajmowania takiego stanowiska. Nadto w przepisie art.30 ust.6a ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz.U. nr 118 z 2003r. poz.1112 z późn. zm.) wprowadzono obowiązek uzgadniania regulaminu ze związkami zawodowymi. Prowadzi to do wniosku, iż brak jest podstawy prawnej do wprowadzania obowiązku zasięgania opinii zakładowej organizacji związkowej przy ustalaniu dodatku funkcyjnego. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2005r. w sprawie I OSK 917/05(nie publikowany). Okolicznością niesporną jest zatem fakt, iż niezgodny z prawem jest zapis w § 8 ust.3 regulaminu "po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej".

Zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma wyjaśnienie kwestii jak winien postąpić organ nadzoru gdy w czasie trwania postępowania nadzorczego organ jednostki samorządu terytorialnego uchyli lub zmieni własną uchwałę lub zarządzenie. Należy zaznaczyć, iż celem postępowania nadzorczego jest wyeliminowanie z obrotu prawnego skutków prawnych niezgodnego z prawem aktu organu jednostki samorządu terytorialnego. Organ ten może uchylić własny akt lub dokonać jego zmiany w taki sposób, aby wyeliminować treść niezgodną z prawem. W takiej sytuacji organ nadzoru winien odstąpić od wydania rozstrzygnięcia nadzorczego ale tylko wówczas gdy wcześniejszy akt nie może być stosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Innymi słowy mówiąc bezprzedmiotowe jest wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego tylko wówczas gdy uchylenie lub zmiana aktu przez organu samorządu terytorialnego nastąpi z mocą ex tunc tzn. od chwili jego podjęcia. Nie jest natomiast bezprzedmiotowym wydanie takiego rozstrzygnięcia gdy uchylenie lub zmiana aktu nastąpi z mocą ex nunc, gdyż w takim przypadku kwestionowany akt mógłby być stosowany do momentu jego zmiany lub uchylenia. Pogląd taki wyraził Paweł Chmielnicki w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2003r. w sprawie II SA/Wr 854/03(Samorząd Terytorialny nr 7-8 z 2005r. str.125) oraz Barbara Adamiak w artykule "Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach z zakresu samorządu terorialnego" (Samorząd Terytorialny nr z 1997r. str.32). Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 1996r. w sprawie SA/Gd 1256/95 (OwSS nr 4 z 1996r. poz.129) wyraził pogląd, iż zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy dokonane po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego, nie czyni zbędnym wydanie przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę. Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone przez wymienionych autorów oraz w wymienionym wyroku.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca w uchwale nr [...] z dnia [...] zmieniła treść § 8 ust.3 regulaminu wynagradzania nauczycieli. W uchwale tej w § 8 ust.3 regulaminu usunięto zapis "po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej". Usunięto zostało sporne sformułowanie a więc doszło do wyeliminowania treści § 8 ust.3 niezgodnej z prawem. Zarówno uchwała z dnia [...] jak i uchwała z dnia [...] zawierają identyczny zapis dotyczący wejścia ich w życie. W obu uchwałach ustalono, iż wchodzą one w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2006r. Uchwała z 28 kwietnia jak i uchwała z 31 marca mają obowiązywać od tego samego dnia tzn. od 1 stycznia 2006r. Oznacza to, że uchwała z [...] obowiązuje z mocą ex tunc a nie z mocą ex nunc. Skoro więc uchwała z 28 kwietnia ma moc obowiązującą od dnia 1 stycznia 2006r. to tym samym bezprzedmiotowe było wydanie przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczącego § 8 ust.3 regulaminu w brzemieniu określonym uchwałą z [...] Brak było bowiem podstaw prawnych i faktycznych do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w sytuacji gdy zmieniono treść § 8 ust.3 regulaminu poprzez wyeliminowanie zapisu niezgodnego z prawem z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2006r.

Dodać należy, iż strona skarżąca doręczyła organowi nadzoru uchwałę z dnia 28 kwietnia przed dniem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Jak wynika z dokumentu złożonego na rozprawie w dniu 28 lipca 2006r. uchwała z 28 kwietnia została doręczona Wojewodzie [...] w tym samym dniu tzn. 28 kwietnia 2006r.(k.46). Na rozprawie w dniu 12 października 2006r. pełnomocnik strony skarżącej okazał nadto oryginał tego dowodu, który potwierdza fakt, że uchwała nr [...] została rzeczywiście doręczona Wojewodzie [...]w dniu 28 kwietnia 2006r.(k.76). Niezgodne z prawdą jest zatem stwierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, iż uchwała z 28 kwietnia została złożona organowi nadzoru dopiero w dniu 8 maja 2006r. Pełnomocnik Wojewody [...] na rozprawie w dniu 12 października 2006r. oświadczył zresztą, iż na przełomie kwietnia i maja 2006r. miała miejsce reorganizacja gabinetu Wojewody i w związku z tym uchwała nr [...] dotarła do Wydziału Prawnego z pewnym opóźnieniem a mianowicie w dniu 6 maja w godzinach popołudniowych już po wydaniu rozstrzygnięcia nadzorczego.

Konsekwencją tego, iż strona skarżąca doręczyła Wojewodzie uchwałę nr [...] w dniu [...] jest to, że organ nadzoru, wydając rozstrzygnięcie nadzorcze w przedmiocie § 8 ust.3 regulaminu, naruszył prawo. Naruszenie to polegało na tym, iż Wojewoda nie wziął pod uwagę treści uchwały z 28 kwietnia 2006r.. Wydając rozstrzygnięcie nadzorcze odnośnie § 8 ust.3 regulaminu Wojewoda pominął fakt, iż brak było podstaw prawnych i faktycznych do wydania takiego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem usunięto niezgodny z prawem zapis w § 8 ust.3 regulaminu z mocą od 1 stycznia 2006r., to postępowanie nadzorcze dotyczące tego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Organ nadzoru nie uwzględnił zatem, obowiązującej w dniu wydania rozstrzygnięcia, treści przepisu § 8 ust.3 regulaminu czym naruszył prawo.

Niezasadna jest natomiast skarga w części dotyczącej stwierdzenia nieważności § 17 regulaminu wynagradzania nauczycieli. Dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia nadzorczego w tym zakresie zasadnicze znaczenie ma interpretacja przepisów art.30 ust.6 pkt.3 i art.49 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz.U. nr 118 z 2003r. poz.1112 z późn. zm.)

Zgodnie z treścią art.30 ust.1 pkt.4 wymienionej ustawy wynagrodzenie nauczycieli, z zastrzeżeniem art.32, składa się z nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych określonych w art.54.

W myśl art.30 ust.6 pkt.3 cytowanej ustawy organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając przewidywaną strukturę zatrudnienia, określa corocznie dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu obowiązującego od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia wysokość i warunki wypłacania wynagrodzenia, o których mowa w ust.1 pkt.4, o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach.

Zgodnie z treścią art.49 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. tworzy się specjalny fundusz na nagrody dla nauczycieli za ich osiągnięcia dydaktyczno – wychowawcze w budżetach organów prowadzących szkoły w wysokości co najmniej 1% planowanych rocznych wynagrodzeń osobowych z przeznaczeniem na wypłaty nagród organów prowadzących szkoły i dyrektorów szkół.

W myśl zaś art.49 ust.2 wymienionej ustawy organy prowadzące szkoły ustalają kryteria i tryb przyznawania nagród dla nauczycieli ze środków, o których mowa w ust.1 pkt.1, uwzględniając w szczególności osiągnięcia w zakresie pracy dydaktyczno – wychowawczej, pracy opiekuńczo – wychowawczej oraz realizacji innych zadań statutowych szkoły, sposobu podziału środków na nagrody organów prowadzących szkoły i dyrektorów szkół, tryb zgłaszania kandydatów do nagród oraz zasadę, że nagroda może być przyznana nauczycielowi po przepracowaniu w szkole co najmniej roku.

Z przepisu art.30 ust.1 pkt.4 w związku z art.30 ust.6 pkt.3 ustawy z 26 stycznia 1982r. wynika, iż organ prowadzący szkołę określa, w drodze regulaminu, wysokość i warunki wypłacania m.in. nagród o ile nie zostały one określone w ustawie lub odrębnych przepisach. W związku z czym powstaje pytanie o jakie nagrody chodzi w przepisie art.30 ust.6 pkt.3 wymienionej ustawy. Analiza tego przepisu wskazuje, iż chodzi o takie nagrody, które zostały określone w ustawie lub w odrębnych przepisach. W ustawie z dnia 26 stycznia 1982r. zostały określone nagrody jubileuszowe (w art.47) oraz nagrody z funduszu nagród dla nauczycieli za ich osiągnięcia dydaktyczno – wychowawcze (w art.49). W przypadku tych dwóch rodzajów nagród (tzn. jubileuszowych i za osiągnięcia dydaktyczno – wychowawcze) w regulaminie nie można zatem określać ich wysokości na podstawie art.30 ust.6 pkt.3 ustawy z 26 stycznia 1982r. W oparciu o ten przepis można ustalać wysokość nagród nie będących nagrodami jubileuszowymi bądź nagrodami za osiągnięcia dydaktyczno – wychowawcze. Organy samorządu terytorialnego mogą bowiem wprowadzać w wydanym regulaminie jeszcze inne rodzaje nagród i w stosunku do tych nagród można określać ich wysokość. Pogląd taki został wyrażony w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 kwietnia 2003r. w sprawie K 34/02 (OTK nr 4 z 2003r. poz.30). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w tym wyroku.

Nagrody ze specjalnego funduszu nagród za osiągnięcia dydaktyczno – wychowawcze nauczycieli zostały określone w przepisie art.49 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. W ustępie 2 tego artykułu organ prowadzący szkołę został upoważniony do ustalenia kryteriów i trybu przyznawania tych nagród. Pojęcie "kryteria" oznacza przesłanki, których spełnienie uprawnia do otrzymania nagrody zaś pojęcie "tryb" oznacza procedurę przyznawania nagród. W sformułowaniu "kryteria i tryb" nie zawiera się określenie wysokości nagród. Oznacza to, iż delegacja zawarta w art.49 ust.2 ustawy z 26 stycznia 1982r. nie obejmuje upoważnienia do określenia wysokości nagród z funduszu nagród.

Za przyjęciem takiej interpretacji art.49 ust.2 przemawia również treść przepisu art.49 ust.1 pkt.2 i 3 oraz art.49 ust.3 ustawy z 26 stycznia 1982r. W przepisie art.49 ust.3 upoważniono ministra właściwego do spraw oświaty do określenia trybu i kryteriów przyznawania nagród dla nauczycieli ze specjalnego funduszu nagród wyodrębnionego w budżetach wojewodów i w budżecie ministra. Na podstawie tego przepisu Minister Edukacji Narodowej w dniu 6 września 2001r. wydał rozporządzenie w sprawie trybu i kryteriów przyznawania nagród dla nauczycieli za ich osiągnięcia dydaktyczno – wychowawcze (Dz.U. nr 101 poz.1093). W rozporządzeniu tym określono tryb i kryteria przyznawania nagród ale nie ustalono ich wysokości. Potwierdza to prawidłowość interpretacji przepisu art.49 ust.2 ustawy z 26 stycznia 1982r., iż delegacja do określenie kryteriów i trybu nie obejmuje upoważnienia do ustalania wysokości nagród. Organ nadzoru słusznie uznał, iż przepis § 17 regulaminu wykracza poza zakres dyspozycji art.49 ust.2 ustawy z 26 stycznia 1982r. gdyż przepis ten nie upoważnia Rady Powiatu do decydowania o wysokości nagród.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony skarżącej, iż organ nadzoru, przez zaniechanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do § 17 regulaminu, naruszył zasadę udziału strony w postępowaniu co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania i miało wpływ na wynik sprawy.

Należy zaznaczyć, iż organ nadzoru wszczynając postępowanie nadzorcze z urzędu winien o tym zawiadomić organ jednostki samorządu terytorialnego. Kwestię tę przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie 7 sędziów z dnia 21 października 2002r. w sprawie OPS 9/02 (ONSA nr 2 z 2003r. poz.43). Brak takiego zawiadomienia jest naruszeniem przepisów postępowania, które może mieć wpływ na wynik sprawy. Sam brak takiego zawiadomienia nie może jednak automatycznie powodować wadliwość rozstrzygnięcia nadzorczego wyłącznie z tego powodu. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionej uchwale byłoby to nadanie nadmiernej wartości czynnościom proceduralnym podczas gdy celem postępowania nadzorczego jest eliminowanie naruszeń prawa przez organ samorządu terytorialnego. W każdej sprawie należy zatem ocenić czy brak zawiadomienia organu samorządu terytorialnego o wszczęciu postępowania nadzorczego pozbawiło organ samorządu terytorialnego możliwości potrzebnego uczestnictwa w postępowaniu i czy miało to wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Brak takiego zawiadomienia powoduje wadliwość rozstrzygnięcia nadzorczego tylko wówczas gdy udział strony w postępowaniu nadzorczym jest niezbędny i celowy. Udział strony w takim postępowaniu jest natomiast niezbędny głównie wtedy gdy ma on służyć wyjaśnieniu faktów. Dotyczy to sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do stanu faktycznego i udział strony ma służyć wyjaśnienie tych wątpliwości. W takim przypadku można uznać, iż udział strony jest potrzebny dla oceny zgodności z prawem badanego aktu i brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania nadzorczego winien skutkować uchyleniem rozstrzygnięcia nadzorczego. Udział strony nie jest natomiast niezbędny gdy istnieją wątpliwości co do stanu prawnego bądź co do interpretacji przepisu . W takiej sytuacji udział strony w postępowaniu nie jest niezbędny gdyż to organ nadzoru rozstrzyga wątpliwości co do tego jaki jest obowiązujący stan prawny oraz jak interpretować konkretny przepis. Pogląd taki wyraził Zbigniew Kmieciak w glosie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2002r. w sprawie OPS 9/02(OSP nr 3 z 2003r. poz.32). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionej glosie.

W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru pismem z dnia 21 kwietnia 2006r. zawiadomił stronę skarżącą o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do uchwały z [...]. W uzasadnieniu tego zawiadomienia mowa jest jedynie o wątpliwościach co do zgodności z prawem § 8 ust.3 regulaminu. Zawiadomienie to nie określa natomiast, iż również inne przepisy regulaminu budzą takie wątpliwości. Analiza treści tego zawiadomienia wskazuje, iż organ nadzoru powziął wątpliwość co do zgodności z prawem tylko jednego przepisu regulaminu. Skoro bowiem w zawiadomieniu jest mowa tylko o przepisie § 8 ust.3 to wskazuje, że pozostałe przepisy nie budzą wątpliwości organu nadzoru. W sytuacji gdyby Wojewoda zawiadomił o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do uchwały z [...] bez bliższego określenia jakie przepisy regulaminu budzą wątpliwości to oznaczałoby, iż postępowanie nadzorcze będzie dotyczyło wszystkich przepisów regulaminu. Skoro jednak w zawiadomieniu jest mowa jedynie o przepisie § 8 ust.3 to można uznać, iż strona skarżąca nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do § 17 regulaminu.

Przyjmując, iż strona skarżąca nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania nadzorczego co do § 17 regulaminu to i tak jej udziału w takim postępowaniu nie można uznać za niezbędny. Dla oceny zgodności z prawem § 17 istotna jest interpretacja przepisów art.30 ust.6 pkt.3 i art.49 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Interpretacji tych przepisów dokonuje organ nadzoru. W postępowaniu nadzorczym nie zachodziła konieczność wyjaśnienia faktów bądź wątpliwości co do stanu faktycznego a tym samym udział Rady Powiatu [...] w tym postępowaniu nie był celowy i potrzebny. Oznacza to, iż tylko z powodu braku zawiadomienia strony skarżącej o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do § 17, nie można uznać wadliwości rozstrzygnięcia nadzorczego. Brak takiego zawiadomienia, w ocenie sądu, nie miał wpływu na treść tego rozstrzygnięcia.

Niezasadny jest zarzut strony skarżącej, iż zaskarżone rozstrzygnięcie posiada lakoniczne uzasadnienie. Rozstrzygnięcie to wyjaśnia dlaczego treść § 17 regulaminu jest niezgodna z prawem oraz z jakich przyczyn organ nadzoru stwierdził jego nieważność. Zarzut skarżącego w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.

Reasumując sąd uznał, iż skarga jest częściowo uzasadniona. Organ nadzoru stwierdzając nieważność § 8 ust.3 regulaminu naruszył prawo gdyż nie uwzględnił treści uchwały z dnia [...]. Słusznie natomiast uznał, że przepis § 17 regulaminu jest niezgodny z prawem. Mając to na uwadze, na podstawie art.148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze w części dotyczącej § 8 ust.3 regulaminu zaś w pozostałym zakresie, na podstawie art.151 wymienionej ustawy, skargę oddalił.

Z uwagi na to, iż skarga została częściowo uwzględniona, na podstawie art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd orzekł, iż zaskarżone rozstrzygnięcie w części uchylonej nie podlega wykonaniu.

Sąd oddalił wniosek strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania. Skarga Rady Powiatu [...] została częściowo uwzględniona zaś w pozostałym zakresie została oddalona. Zgodnie z treścią art.206 ustawy z 30 sierpnia 2002r. w razie częściowego uwzględnienia skargi sąd może, w uzasadnionych przypadkach, zasądzić na rzecz skarżącego tylko część kosztów, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z wymienionego przepisu wynika, iż w razie częściowego uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania tylko w uzasadnionych przypadkach. Oznacza to, iż w sytuacji gdy "uzasadniony przypadek" nie występuje nie należy się zwrot kosztów. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie sądu, nie wystąpił "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art.206 ustawy z 30 sierpnia 2002r.. Nie wystąpiły bowiem szczególne okoliczności uzasadniające zasądzenie kosztów. Mając to na uwadze sąd oddalił wniosek strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania.