Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 791/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 13c, par. 13v
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 4, art. 10a
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.C 2012 nr 326 poz 47 art. 107, art. 108
law: Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowania)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 193 poz 1 art. 2
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na  obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
article: art. 7, art. 7b, art. 9, art. 10, art. 75, art. 77, art. 80, art. 81
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk- Gawęcka po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2019 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] r. nr[...] ; II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego W. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu [...] z siedzibą w Z. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej W. C. (zw. dalej: producentem, stroną bądź skarżącym).

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu 26 listopada 2019 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. wpłynął wniosek producenta o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym - szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem

w 2019 r. suszy, huraganu gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy. Producent we wniosku wskazał, że wnioskuje o pomoc publiczną, wraz z wnioskiem producent przedłożył protokół oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie sporządzony przez właściwą Komisję oraz oświadczenie o liczbie posiadanych, w dniu szacowania szkód przez Komisję, zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie.

Dnia 14 lutego 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego wezwał stronę do złożenia wyjaśnień odnośnie braku wystąpienia suszy na działce ewidencyjnej nr [...] (dz. rolna C - 0,30 ha zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019)

i [...] (dz. rolna B - 3,87 ha zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019). Wezwanie zostało skutecznie doręczone w dniu 19 lutego 2020 r. Strona na wezwanie nie odpowiedziała.

Pismem z dnia 02 czerwca 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego wystosował do strony zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego.

W dniu [...] czerwca 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania pomocy.

W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wskazał, że straty w uprawie rolnika oszacowane przez Komisję na działkach nr [...] i [...] nie mogły zostać uznane jako straty wywołane przez zjawisko suszy.

W dniu 21 lipca 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. wpłynęło, odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu strona wskazała, że przedstawiła wszelkie dokumenty wymagane prawem do przyznania i wypłaty pomocy w związku

z suszą w roku 2019.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem strony zawartym w odwołaniu stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy. Powołując treść

§ 13v ust. 1 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz.187 ze zm.) oraz definicję suszy wskazaną w art. 3 ust. 2 pkt. 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477 ze zm.) wskazał, iż na podstawie art. 3 ust. 5 ww. ustawy, Minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza (...),

w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy. Ostatnie obwieszczenie zostało wydane w dniu

4 października 2019 r. za okres od 1 sierpnia 2019 do 30 września 2019 r.

Organ odwoławczy wskazał, że sporne grunty strony zlokalizowane są

w powiecie [...], gminie D. , obrębie R., a strona zadeklarowała na nim rośliny pastewne objętościowe z użytków zielonych (UZ) (działki ewidencyjne nr [...] i [...]). Organ dodał, że użytki zielone uznaje się za rośliny

o analogicznych wymaganiach wodnych co zboża ozime i jare. Działki nr [...] i [...] zostały przez Instytut Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG) zakwalifikowane do kategorii gleb II. Na podstawie danych IUNG Państwowego Instytutu Badawczego

w Puławach organ odwoławczy ustalił, że na działce strony (kategoria gleby II oraz nieklasyfikowana) nie stwierdzono w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września spadku klimatycznego bilansu wodnego (KBW) poniżej wartości określonej dla zboża ozimego i jarego. W gminie D. stwierdzono jedynie wystąpienie suszy na glebach kategorii I na zbożach ozimych

w miesiącach lipiec-sierpień oraz zbożach jarych w miesiącach maj-sierpień. Na glebach kategorii II, III, IV na zbożach ozimych i jarych nie wystąpiło zjawisko suszy.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik Biura

w Z. prawidłowo odmówił stronie przyznania płatności, ponieważ weryfikacja, czy dla danych upraw wystąpiła lub nie wystąpiła susza, w rozumieniu przepisów ww. ustawy, może nastąpić jedynie na podstawie danych Klimatycznego Bilansu Wodnego, udostępnianych przez IUNG w Puławach.

Wobec uznania, że na obszarze działek ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w województwie zachodniopomorskim, powiecie [...], gminie D. , obrębie R. nie wystąpiło w 2019 r. zjawisko suszy, organ odwoławczy odmówił mocy dowodowej protokołowi szacowania szkód, który stanowił załącznik do wniosku o przyznanie pomocy.

W ocenie organu odwoławczego, stwierdzone przez Komisję na terenie gospodarstwa strony straty nie mogły zostać uznane za straty spowodowane suszą ze względu na to, iż susza - w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, a więc i rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR - nie wystąpiła. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt. II SA/Bd 310/16.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem, iż organy ARiMR dokonały dowolnej oceny kategorii gleb na których wystąpiła susza, gdyż jak wskazał, oceny tej dokonano w oparciu o dane opracowane przez IUNG. Dodał, iż w wytycznych dla komisji szacujących straty została wskazana definicja suszy analogiczna do tej, którą stosują organy ARiMR. Komisja szacująca straty winna była na podstawie tej definicji szacować straty, czego nie czyniła i z tego względu oszacowane zostały grunty nie spełniające definicji suszy. Dlatego też, organ odrzucił protokół szacowania suszy.

Organ odwoławczy dodał, iż nie neguje, że w powiecie drawskim wystąpiła susza lecz wystąpienie suszy stwierdzono na glebach kategorii I na zbożach ozimych

w miesiącach lipiec-sierpień oraz zbożach jarych w miesiącach maj-sierpień.

Odnosząc się do argumentu, iż sąsiadująca z innym gospodarstwem działka nr [...] także nie została uznana, organ odwoławczy wskazał, iż powyższe wynika z braku możliwości uwzględnienia protokołu jedynie w części, co do tej działki, w sytuacji niezgodności w części pozostałych działek. Dodał, że jeśli strona przedłożyłaby poprawiony przez komisję protokół z szacowania (co miało miejsce wśród innych rolników) otrzymałaby wsparcie do działki ewidencyjnej nr [...].

Odnosząc się do zarzutu, że organ błędnie uważa, że występuje analogia traw

i zbóż, powołując się na pracowania IUNG z roku 2016, organ odwoławczy wskazał, iż

z przedłożonych przez stronę do odwołania opracowań wynika jedynie, jakie są optymalne ilości opadów dla wybranych gatunków roślin i to w zależności od zdolności gromadzenia i zatrzymywania wody zależnych od wielu innych czynników. Powyższe opracowanie nie podważa natomiast ustaleń, co do stosowania analogii występowania suszy w przypadku traw jak na zbożach. Nadto dodał, że dla wszystkich rolników ubiegających się o pomoc z tytułu suszy stosuje te same kryteria w przyznawaniu pomocy, ponieważ opiera się na tych samych przepisach prawa i danych o kategorii gleb zweryfikowanych przez IUNG.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż nie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów materialnych i proceduralnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zw. dalej: p.p.s.a.) wniósł o uwzględnienie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR skargi w całości i uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] września 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji oraz o przyznanie pomocy finansowej, zgodnie z wnioskiem skarżącego.

W przypadku zaś nieuwzględnienia przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosku, o którym mowa w pkt I, skarżący wniósł:

a) na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c p.p.s.a. - o uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości;

b) na podstawie art. 135 p.p.s.a. - o uchylenie przez Sąd poprzedzającej zaskarżoną decyzję - decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2020r.

w całości i przyznanie pomocy finansowej zgodnie z wnioskiem skarżącego.

c) przeprowadzenie dowodu z fragmentu publikacji Studia i Raporty IUNG-PIB nr 47(1), opracowanie pod tytułem "Gospodarowanie wodą w rolnictwie" autorstwa Prof. Dr hab. Jana Kuś (strony 83-104) na fakt wykazania różnic w zapotrzebowaniu na wodę traw (użytków zielonych) oraz zbóż jarych i ozimych;

d) przeprowadzenie dowodu z zestawienia decyzji ARiMR dotyczących przyznania pomocy finansowej z tytułu szkód powstałych w związku z wystąpieniem w 2019 r. suszy, producentom rolnym posiadającym działki sąsiadujące z działkami skarżącego; na fakt wykazania, nie stosowania przez ARiMR tych samych kryteriów wobec producentów rolnych i dowolną analizę wniosków o pomoc finansową oraz Protokołów Komisji do spraw szacowania strat;

III. na podstawie art. 200 p.p.s.a. - o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, z wyodrębnieniem kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Nadto, w celu przeprowadzenia dowodu z zestawienia decyzji ARiMR dotyczących przyznania pomocy finansowej z tytułu szkód powstałych w związku

z wystąpieniem w 2019r. suszy, producentom rolnym posiadającym działki sąsiadujące z działkami skarżącego, skarżący wniósł o zobowiązanie przez Sąd organu I instancji - Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

w D. , do złożenia decyzji przyznających pomoc finansową z tytułu wystąpienie

w 2019 r. suszy oraz załączonych do wniosków o pomoc finansową Protokołów Komisji ds. szacowania strat, następujących producentów rolnych:

1. K. S. - adres T. [...], [...]

2. J. P. - adres K. [...], [...]

3. J. S. - adres P. [...], [...]

4. A. C. - adres K. [...], [...]

5. K. B. - adres K. [...], [...]

6. Z. K. - adres K. [...] [...]

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1.naruszenie przepisu § 13v ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2019 i 2020 r. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie są spełnione warunki niezbędne do przyznania pomocy, podczas gdy skarżący je faktycznie spełnił i uznanie przez organ wskazanych w tych przepisach dokumentów i informacji, załączonych przez skarżącego do wniosku, za niewystarczające do wydania pozytywnej decyzji,

a jednocześnie uznanie innych dokumentów i informacji, nie wskazanych

w przedmiotowych przepisach, za kluczowe i decydujące w sprawie;

2.naruszenie przepisów art. 3 ust. 2 pkt 10 oraz art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich poprzez ich błędne zastosowanie;

3.naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2019 r. w sprawie klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, poprzez ich błędne zastosowanie i dowolne zastosowanie analogii w zakresie wymagań wodnych poszczególnych gatunków roślin uprawnych;

4. naruszenie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. tj. Dz.U z 2020 r., poz. 256, zw. dalej: "k.p.a.") poprzez ocenę materiału dowodowego w sprawie w sposób wybiórczy, bez ustalenia czynników, które obniżają wartość lub pozbawiają mocy dowodowej lub wiarygodności dowodu w postaci Protokołu szkodowego, pominięcie faktów mających istotne znaczenie, w tym nieuwzględnienie Protokołu o wystąpieniu suszy sporządzonego przez Wojewodę [...] będącego podstawowym dowodem w sprawie oraz nieustaleniu w toku postępowania, w sposób prawidłowy, wymagań bilansu wodnego dla upraw, które rzeczywiście znajdują się na działkach skarżącego, a nie upraw "analogicznych" oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów;

5. naruszenie przepisów art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania

w sposób podważający zaufanie skarżącego do władzy publicznej i niekierowanie się zasadą równego traktowania, rozstrzygnięcie wniosku skarżącego w sposób istotnie różny od wniosków innych producentów rolnych, w sprawach o takim samym stanie faktycznym i prawnym; zastosowanie pozaprawnych kryteriów do odmowy udzielenia pomocy;

a) naruszenie przepisów art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji, w szczególności dotyczącego podstaw i przyczyn przyjęcia przez organ, że użytki zielone mają analogiczne wymagania wodne co zboża jare i ozime oraz poprzez brak uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej zgłoszonych we wniosku o pomoc finansową z tytułu wystąpienia suszy upraw, na powierzchni 33,60 ha.

6.naruszenie przepisu art. 76 § 3 k.p.a poprzez zakwestionowanie przez organ dokumentu urzędowego, sporządzonego przez Komisję do spraw szacowania szkód, powołaną przez Wojewodę [...], bez przeprowadzenia dowodu przeciwko temu dokumentowi i bez podstawy prawnej dającej organowi - ARiMR uprawnienie do przeprowadzania takiego dowodu i wynikające z zakresu jego kompetencji;

7.naruszenie przepisów art. 32 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. poprzez nierówne traktowanie skarżącego przez organ i jego dyskryminację.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi w całości.

Pismem z dnia 30 listopada 2020 r. skarżący podtrzymał wszelkie twierdzenia

i wnioski zawarte w skardze, jednocześnie odnosząc się do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odmiennej oceny przez organy administracji i producenta rolnego możliwości przyznania pomocy finansowej w związku z powstaniem w jego gospodarstwie rolnym szkody w wyniku wystąpienia w 2019 r. suszy.

Odmawiając przyznania wnioskowanej pomocy organy wskazały, że na działkach o nr [...] i [...], wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i zgłoszonych do przyznania pomocy w 2019 r. nie powstała susza w rozumieniu definicji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477 ze zm.); dalej: "ustawa o ubezpieczeniach upraw rolnych", do której to odsyła przepis § 13v ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187, dalej: "rozporządzenie").

Natomiast, według skarżącego, niezasadnie organy odmówiły mocy dowodowej załączonemu przez niego do wniosku protokołowi komisji powołanej przez wojewodę, która dokonała szacowania szkód w jego gospodarstwie rolnym. Ponadto, w jego ocenie, został on bez prawidłowego wyjaśnienia sprawy przez organy pozbawiony pomocy, która jest dla jego gospodarstwa niezbędna.

Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie przy udzielaniu pomocy finansowej rolnikom, których uprawy dotknęły straty spowodowane suszą, zawarte są zarówno

w aktach prawa krajowego jak i w akrach prawa unijnego. Tym samym, określenie warunków koniecznych, których spełnienie jest niezbędne przy ubieganiu się

o przyznanie pomocy z tego tytułu, wymaga odwołania się do obu rodzajów aktów prawnych.

Jak wynika z art. 4 i nast. ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438 ze zm.), podmiotem właściwym

w sprawach szeroko rozumianego wpierania rolnictwa i obszarów wiejskich jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W art. 4 ust. 6 ustawy prawodawca krajowy zawarł delegację ustawową, stosownie do której szczegółowe zasady realizacji powierzonych Agencji zadań dookreślają przepisy wydanego przez Radę Ministrów rozporządzenia.

Korzystając z powyższej delegacji, Rada Ministrów wydała ww. rozporządzenie. Zgodnie z brzmieniem § 13v ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody

w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów

o ubezpieczeniach upraw rolnych, i na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy oraz jednocześnie będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE.L.193.1); dalej: "rozporządzenie nr 702/2014".

Stosownie także do § 13v ust. 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej

i najniższej wielkości produkcji, albo zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze; dalej: "rozporządzenie nr 1408/2013", oraz przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w pkt 1.

Zgodnie natomiast z § 13v ust. 4 pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

W § 13v ust. 5 rozporządzenia wskazane zostały wymogi jakie ma spełniać wniosek producenta rolnego o przyznanie pomocy, zaś w § 13v ust. 6 pkt 1 rozporządzenia wskazano, że do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami,

o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi.

Zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/2014, do którego odwołuje się przytoczony § 13v ust. 2 rozporządzenia: "niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej" oznacza: "niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30 % średniej produkcji wyliczonej na podstawie:

a) produkcji z ubiegłych trzech lat; lub

b) średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.".

Z kolei, wskazana w § 13v ust. 1 pkt 2 szkoda spowodowana suszą, zgodnie

z art. 3 ust. pkt 10 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, to szkoda spowodowana wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 21 marca do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Określenie wartości wymienionych

w tym przepisie następuje stosownie do art. 3 ust. 5 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, z którego wynika, że minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej (BiP) urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 21 maja do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy

(w Puławach).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że suszą w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych jest tylko stan ustalony na podstawie danych Instytutu Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt V CSK 265/10 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r. sygn. akt I GSK 2347/18, z dnia 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1244/18).

Podsumowując, wskazać należy, że - stosownie do przywołanych przepisów

i powołanego orzecznictwa - pomoc finansowa z tytułu wystąpienia szkód spowodowanych suszą przysługuje, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:

1) w gospodarstwie rolnym wystąpiła poważna susza, która zniszczyła ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej

z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej

i najniższej (warunek wynikający z art. 2 pkt 16 rozporządzenia nr 702/1014);

2) wystąpienie suszy dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb na określonym terenie zostało ogłoszone w drodze obwieszczenia w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej BiP urzędu obsługującego tego ministra (warunek wynikający z § 13c ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 10 i ust. 5 ustawy o uprawach rolnych);

3) ubiegający się o przyznanie pomocy złożył wniosek zawierający elementy określone w § 13c ust. 5 rozporządzenia z dołączoną kopią protokołu sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód (warunek wynikający z § 13c ust. 4-6 pkt 1 w zw. z § 5 ust. 5 rozporządzenia).

Wskazać w tym miejscu należy, że z żadnej regulacji nie wynika, iż - aby producent mógł uzyskać pomoc - susza powinna wystąpić w całości jego gospodarstwa rolnego. Wręcz przeciwnie, lektura formularza protokołu Komisji prowadzi do konstatacji, że wniosek o przyznanie pomocy może dotyczyć całości bądź części gospodarstwa rolnego. Ustalenie zatem, że na części gospodarstwa producenta susza nie wystąpiła nie prowadzi do pozbawienia możliwości przyznania pomocy do tej części gospodarstwa, na której susza wystąpiła.

Rozwijając wymieniony powyżej warunek 2 godzi się zauważyć, że stanowi on odwołanie do obiektywnego kryterium obowiązującego dla poszczególnych gatunków upraw i gleb na określonym terenie. W rozpoznawanej sprawie zgłoszoną uprawą były trawy w uprawie polowej na zielonkę, dla takiej uprawy nie jest prowadzony monitoring suszy. Celem umożliwienia producentowi przyznania pomocy organy przyjęły analogię do najbardziej zbliżonych pod względem wymagań glebowych i systemu korzeniowego, upraw – zbóż jarych i ozimych. W ocenie sądu działanie takie należy uznać za prawidłowe i podjęte w interesie producenta, tym bardziej, że właśnie dla przyjętych do porównania upraw na glebach o kategorii I w gminie D. w 2019 r. susza wystąpiła. Podkreślić także w tym miejscu należy, że ocena zastosowanej przez organy analogii wobec braku wystąpienia suszy w gminie D. na glebie o kategorii II pozostaje bez znaczenia.

Przechodząc do dalszych rozważań na gruncie rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż poza sporem pozostaje okoliczność, że w uprawach zgłoszonych we wniosku (33,60 ha), a oszacowanych przez komisję wojewody ds. szacowania szkód na powierzchni 29,43 ha wystąpiła susza. Natomiast w odniesieniu do działek o nr [...]

i [...] o łącznej powierzchni 4,17 ha, na której zadeklarowane zostały trawy w uprawie polowej na zielonkę (UZ) oraz rośliny pastewne (UZ), na podstawie danych klimatycznego bilansu wodnego, udostępnionych przez Instytut Uprawy Nawożenia

i Gleboznawstwa w Puławach dla tych upraw w dowolnym okresie raportowania susza nie wystąpiła. Tym samym, nie został spełniony wymieniony jako 2. warunek przyznania pomocy do części gruntów.

Natomiast w odniesieniu do zadeklarowanej działki [...] w dowolnym okresie raportowania susza wystąpiła, tym samym wobec tej działki zostały spełnione wszystkie ww. warunki przyznania pomocy.

W istocie zatem w odniesieniu do działek o nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 4,17 ha protokół szacowania szkód z dnia 23 lipca 2019 r. w zakresie w jakim uznano

w nim wystąpienie suszy na tych działkach jest wadliwy.

Nadto należy wskazać, że postępowanie przed organami Agencji uregulowane jest w art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosownie do którego, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy Agencji nie stosują tych przepisów k.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie. Zastosowanie jednak w pełni znajduje przepis art. 80 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Dokonując oceny dowodów w rozpoznawanej sprawie organy uznały za niewiarygodny w całości protokół komisji ds. szacowania szkód z dnia 23 lipca 2019 r. Tymczasem z art. 80 k.p.a. wynika, że - na podstawie całokształtu materiału dowodowego - organ ocenia czy udowodniona została konkretna okoliczność.

W rozpoznawanej sprawie zatem organ powinien był uznać za nieudowodnioną okoliczność wystąpienia suszy na działkach o nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 4,17 ha. Jednak, na pozostałej działce ewidencyjnej [...] producenta susza wystąpiła,

a okoliczność ta nie tylko pozostaje poza sporem, lecz także jest udowodniona

i wykazana.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w żadnej procedurze, czy to regulującej postępowanie administracyjne, postępowanie karne, czy też cywilne nie ma przepisów, które uniemożliwiałyby uznanie za wiarygodny dowód w części. Zarówno dowód

w postaci zeznań świadka, strony, czy dokumentu może w części nie zasługiwać na danie mu wiary, a w części może to być dowód wiarygodny.

W rozpoznawanej sprawie zatem za nieprawidłowe i sprzeczne z cytowanym przepisem art. 80 k.p.a. należy uznać stanowisko organów uznające za niewiarygodny protokół komisji z dnia 23 lipca 2019 r. w całości. Organy powinny były uznać, że na działkach o nr [...] i [...] nie wystąpiło zjawisko suszy, natomiast na pozostałej działce zgłoszonej przez producenta do przyznania pomocy zjawisko takie wystąpiło.

W ocenie sądu nie można podzielić stanowiska organów co do tego, że "odrzucenie" omawianego dokumentu w całości nastąpiło ze względu na brak możliwości określenia poprawnej kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym.

W powyższej kwestii przede wszystkim wskazać należy, że - stosownie do brzmienia art. 7b k.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. Przepis ten reguluje zasadę współdziałania organów administracji publicznej i nakłada na te organy obowiązek współdziałania

w takim zakresie jaki jest niezbędny zarówno do wyjaśnienia stanu faktycznego jak

i stanu prawego sprawy. Jednocześnie, owo współdziałanie przy wyjaśnieniu stanu sprawy jest ograniczone interesem społeczny i słusznym interesem obywateli a także sprawnością postępowania i użyciem adekwatnych środków do konkretnej sprawy. Innymi słowy, jeżeli do wyjaśnienia konkretnej sprawy niezbędne jest podjęcia przez organy administracji publicznej współdziałania, to organy współdziałanie to co do zasady powinny podjąć, chyba że interes społeczny lub interes obywateli stoją takiemu współdziałaniu na przeszkodzie, bądź podjęcie współdziałania wiązałoby się

z koniecznością użycia nadmiernych środków.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w sytuacji, gdy organ I instancji zapoznał się z treścią protokołu komisji ds. szacowania szkód i uznał, że nie jest on w całości prawidłowy ze względu na to, że na niektórych działkach zjawisko suszy nie wystąpiło, to w pierwszej kolejności powinien był podjąć współpracę z komisją, celem usunięcia zaistniałej nieprawidłowości. Organ

I instancji w rozpoznawanej sprawie takiej współpracy nie podjął, a wystosował do strony wezwanie z dnia 14 lutego 2020 r., w którym wskazał, że deklarowane uprawy na działkach o nr [...] i [...], w których wystąpiły szkody, nie spełniają definicji suszy

i wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. Organ jednak nie wskazał w sposób czytelny dla strony, że oczekuje od niej przedłożenia zmienionego protokołu komisji, zaś w decyzji stwierdził, że strona miała możliwość wystąpienia do komisji o zmianę protokołu szacowania szkód. Treść uzasadnienia tej decyzji zatem sugeruje, że gdyby producent rolny przedłożył "poprawiony" protokół szacowania szkód, wówczas pomoc zostałaby jemu przyznana. Takie postępowanie organów, w ocenie sądu, nie zasługuje na aprobatę, bowiem dążąc do prawidłowego wyjaśnienia sprawy organy powinny - zgodnie z zasadą wynikającą z przywołanego art. 7b k.p.a. - podjąć współpracę z komisją celem uzyskania prawidłowego protokołu szacowania szkód. O ile natomiast intencją organu przy formułowaniu zobowiązania z dnia 14 lutego 2020 r. było uzyskanie przez producenta takiego poprawionego protokołu, to zobowiązanie to powinno być w sposób jasny i precyzyjny sformułowane wraz ze wskazaniem odpowiedniego rygoru, czyli wskazania co się stanie w sytuacji, jeżeli gdy strona nie przedstawi żądanego dokumentu, czego zaniechano.

Dodatkowo wskazać należy, że zasady przyznawania pomocy określone są w regulacjach, które są organom znane tj. w art. 25 rozporządzenia nr 702/2014, a także w wytycznych z dnia 20 maja 2019 r. dla komisji powołanych przez Wojewodę [...] dotyczących ogólnych zasad szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę.

Mając powyższe okoliczności na uwadze sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem ww. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, orzekł jak w sentencji w pkt 1.

Na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a., sąd wskazuje, aby organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy wzięły pod uwagę przedstawione zastrzeżenia dotyczące oceny dowodu w postaci protokołu komisji, podjęły realną współpracę z komisją i następnie wydały rozstrzygnięcie z jego uwzględnieniem.

Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze, gdyż dokument prywatny, tj. fragment publikacji Studia i Raporty lUNG-PIB nr 47(1), opracowanie pod tytułem "Gospodarowanie wodą w rolnictwie" autorstwa prof. dr hab. Jana Kusia, na tym etapie sprawy był zbędny, bowiem sąd nie oceniał, jako przedwczesną okoliczność, czy zapotrzebowanie na wodę traw (UZ) oraz roślin pastewnych (UZ) pozostaje analogiczne do zapotrzebowania na wodę zbóż jarych i ozimych, a nadto, przeprowadzenie dowodu z zestawienia decyzji Agencji dotyczących przyznania pomocy finansowej z tytułu szkód powstałych w związku z wystąpieniem w 2019 r. suszy, producentom rolnym posiadającym działki sąsiadujące z działkami skarżącego, nie byłoby przydatne dla wyjaśnienia, czy na działkach skarżącego wystąpiła także susza. Natomiast, dowód z przesłuchania świadków - jako niedopuszczalny - należało oddalić.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie do art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania składają się: wpis od skargi w wysokości [...] zł, pobrany od skarżącego na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.); koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego w kwocie [...]zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz kwota [...]zł z tytułu opłaconego pełnomocnictwa (pkt IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej - Dz.U. Nr 225 poz. 1635 ze zm.).