Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 799/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2, par. 3 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 151;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 37 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 2 pkt 22, art. 30, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 68;
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Dnia 3 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w R. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 13 października 2010r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia 19 kwietnia 2010 r. o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) przyznał Spółce A w R. w ramach ONW - nizinne strefa I płatność na rok 2009 w kwocie [...] zł. Organ wskazał, że przyznana płatność została pomniejszona o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w ramach płatności ONW strefa nizinna II powierzchnia deklarowana działek rolnych wynosiła [...] ha. Wniosek został wytypowany do kontroli na miejscu. Inspekcja terenowa odbyła się w dniach: 21.12.2009 r. – 15.01.2010 r., podczas której sporządzono raport z czynności kontrolnych nr [...]. W trakcie kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili nieprawidłowości, w tym mniejszą powierzchnię użytkowaną rolniczo na działkach: A, AC, AD, AO. Łączna powierzchnia wykluczonych z płatności ONW gruntów wynosi zatem [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW strefa nizinna II zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w kontroli na miejscu wynosi 42,56%. W związku z powyższym jeśli procent przedeklarowania przekracza 20%, ale nie więcej niż 50% płatność zostaje odmówiona na podstawie art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18; ze zm.), zgodnie z którym jeśli różnica między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

Organ I instancji wskazał, że wniosek spółki został w 2009 r. wytypowany dodatkowo do kontroli w zakresie wzajemnej zgodności. Inspekcja terenowa odbyła się w dniach 21.12.2009 – 15.01.2010 r., podczas której sporządzono raport z czynności kontrolnych nr [...]. W trakcie kontroli stwierdzono na działce rolnej A na powierzchni 0,37 ha nieprzestrzeganie minimalnej normy N.04 l. Ustalono bowiem, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta.

W związku z powyższym, działając m.in na podstawie art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie liczby punktów, którą przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów (Dz. U. Nr 54, poz. 446) pomniejszono płatność ONW strefa nizinna II o 3%. Ostatecznie organ stwierdził, że kwota przyznanej płatności do obszaru ONW strefa nizinna II po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń wyniosła 0,00 zł.

Z kolei powierzchni deklarowana na obszarze ONW strefa nizinna I wynosiła [...] ha, powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności [...] ha, a powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wyniosła [...] ha.

Organ wskazał, że podczas kontroli w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzono na działce rolnej AA na powierzchni 0,51 ha nieprzestrzeganie minimalnej normy N.04. Ustalono bowiem, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta.

W związku z powyższym, działając m.in. na podstawie art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. oraz § 2 i § 5 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2009 r. pomniejszono płatność ONW strefa nizinna I o 3%, czyli kwotę w wysokości [...] zł. . Ostatecznie organ stwierdził, że kwota przyznanej płatności do obszaru ONW strefa nizinna I po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń wyniosła [...] zł.

W odwołaniu od powyżej decyzji strona kwestionowała ustalenie przez organ pierwszej instancji, że zawyżyła we wniosku powierzchnię działek rolnych, ponieważ nie odliczyła terenów porośniętych drzewami i krzewami. Podniosła, że organ przyznał, iż spełniona jest norma N.07, ale jednocześnie uznał, że grunty nie są wykorzystywane rolniczo. Odwołująca wskazała, że działki są wykorzystywane jako pastwiska i są objęte ochroną przyrody, stanowią część parku krajobrazowego, a tzw. normy minimalne dopuszczają na gruntach rolnych objętych ochroną przyrody drzewa i krzewy, których wycięcie jest niedozwolone. Przedmiotowe zadrzewienia i zakrzaczenia mają charakter trwały, a nawet historyczny. Wiele drzew ma dziesiątki a nawet setki lat. Dopłaty są przyznawane od 2004 r. i za wyjątkiem stosunkowo małej redukcji dopłat za 2008 r., wcześniej zarzuty wobec charakteru łąk i pastwisk należących do spółki A nie pojawiały się. Teren jest ekstensywnie rolniczo wykorzystywany. Są to archaiczne pastwiska, na których zwierzęta pasą się na trawie i pod osłoną drzew, na żołędziach, liściach, gruszkach itp. Tereny z większą liczbą drzew są w pełni (acz ekstensywnie) użytkowane w sposób tradycyjny, zgodny z normami zwyczajowymi, w sposób podobny i na podobnej powierzchni jak sąsiednie tereny z mniejszą liczbą lub pozbawione drzew i krzewów. Drzewa i krzewy nie wpływają na prowadzoną, specjalnie dostosowaną produkcję rolną. Odwołująca zarzuciła również, że drzewa na przedmiotowych terenach nigdy nie zostały policzone. W odniesieniu do stwierdzenia nieskoszenia bądź niewypasienia fragmentu łąk i pastwisk w roku 2009 odwołująca podniosła, że naliczona sankcja jest nieproporcjonalna względem nieprawidłowości. Kwestionowany obszar jest proporcjonalnie bardzo mały względem powierzchni użytków należących do gospodarstwa, w stosunku do których nie stwierdzono naruszeń.

W uzupełnieniu odwołania podniesiono, że działki AA i AAA, w stosunku do których stwierdzono nieskoszenie i nieusunięcie masy organicznej w sezonie 2009 nie były zgłoszone do dopłat. Natomiast w odniesieniu do działki A nie wskazano, jakiej części działki dotyczy stwierdzenie nieprzestrzegania norm; zdaniem odwołującej działka ta była wypasana, zatem może chodzić o tzw. niedojady, o otoczenie pomnikowego dębu. Ponadto w piśmie z dnia 20 maja 2010 r. spółka oświadczyła, że grunty do których nie przyznano dopłat, wbrew zapisom w decyzjach, są użytkowane rolniczo w sposób tradycyjny.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją z dnia 13 października 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie szczegółowe warunku i tryb przyznawania płatności reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329). Zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.);

2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, ewidencji gospodarstwa rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności lub ich części położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że warunkiem otrzymania pomocy przez producenta rolnego jest utrzymanie gruntów zgodnie z normami w myśl rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. Nr 46, poz. 306z późn. zm.), przez co w 2009 r. rozumie się m.in. przez: uprawę roślin lub ugorowanie w przypadku gruntów ornych; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca – w przypadku łąk lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Dodatkowo Zgodnie z § 4 powołanego rozporządzenia grunty rolne, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) nie wpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną,

2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust 3 (łąki i pastwiska zadeklarowane do pomocy finansowej w ramach działania: płatności dla obszarów NATURA 2000 i do programu rolnośrodowiskowego oraz na gruntach ornych położonych na stokach o nachyleniu powyżej 20 stopni wykorzystywanych pod uprawę roślin wieloletnich), które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Organ II instancji wskazał, że z wykonanej w gospodarstwie rolnym kontroli na miejscu wynika, iż wnioskodawca zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności obszarowych działki rolne niezgodnie ze stanem faktycznym, co uznane zostało w decyzji I instancji za nieprawidłowość zgodnie z art. 2 pkt 10 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który stanowi, że nieprawidłowości oznaczają każdy przypadek nieprzestrzegania stosownych zasad przydzielania rozpatrywanej pomocy. Jak wynika z protokołu kontroli wszystkie działki zostały zidentyfikowane w sposób pozwalający na prawidłowy pomiar wszystkich kontrolowanych działek. Dokumentację rozszerzono przez wykonanie szkicu kontrolowanych działek rolnych. Na przedmiotowych szkicach zostały również zaznaczone miejsca wykonania fotografii, z których wynika, że pomiar oraz wykonane zdjęcia zostały wykonane prawidłowo i w miejscach umożliwiających stwierdzenie nieprawidłowości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że Biuro Kontroli na Miejscu dokonało korekty protokołu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr [...]. Nieprzestrzeganie normy N.07 zostało wykreślone z protokołu, bowiem zgodnie z pismem Departamentu Kontroli na Miejscu z dnia 22 marca 2010 r. kontrolowanie działek rolnych leżących w granicach [...] Parku Krajobrazowego pod względem przestrzegania normy N.07 nie było zasadne. Należy jednak zwrócić uwagę, iż korekta protokołu z czynności kontrolnych polegała na zaznaczeniu pola nr 71 "nie dotyczy" i wpisaniu w uwagach adnotacji: "drzewa i krzewy niepodlegające wycięciu, zgodnie z § 4 pkt 1 ust. 12 Rozporządzenia Nr [...] Wojewody Poznańskiego z dnia 26 czerwca 1997 r. w sprawie utworzenia [...] Parku Krajobrazowego". Wobec powyższego nie można stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie została spełniona norma N.07, a jedynie, iż istnieją przesłanki do jej niekontrolowania.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących działek: A, AA i AAA, organ odwoławczy wskazał, że odwołujący nie wniósł uwag do wersji raportu z kontroli przesłanej wraz z listem z dnia 26.03.2010 r. Ponadto wyjaśnił, że w przypadku działki A dokumentację rozszerzono przez wykonanie szkicu. Na przedmiotowym szkicu zostały również zaznaczone miejsca wykonania fotografii, z których wynika, że pomiar oraz wykonane zdjęcia zostały wykonane prawidłowo i w miejscach umożliwiających stwierdzenie nieprawidłowości. Potwierdzeniem wykonania przedmiotowego pomiaru jest również "ślad GPS" (tj. naniesione granice pomiaru), które są widoczne na ortofotomapie znajdującej się w systemie komputerowym ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli). Ponadto identyfikacja działek została ustalona również na podstawie załącznika graficznego sporządzonego przez odwołującego. W przypadku działki rolnej A inspektorzy terenowi stwierdzili na powierzchni 0,37 ha, czyli na całej powierzchni zakwalifikowanej do płatności, niezgodność z normą dobrej kultury rolnej N.04 (tj. rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta). W odniesieniu do działki AA organ odwoławczy przyznał, że inspektorzy terenowi rzeczywiście dokonali pomiaru pastwiska w innym miejscu, niż wynika to z załącznika graficznego, jednak wynikało to stąd, iż nie chciano wyłączyć całej działki z płatności i w związku z tym zmierzono powierzchnię, która mogłaby zostać zakwalifikowana do płatności. Jednocześnie organ wyjaśnił, że brak stwierdzonej niezgodności z normą dobrej kultury rolnej N.04 nie miałby żadnego wpływu na zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie liczby punktów, którą przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów (Dz. U. Nr 54, poz. 446) i art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Jak wynika bowiem z § 4 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia z dnia 25 marca 2009 r. w przypadku stwierdzenia więcej niż jednego naruszenia w ramach jednej niezgodności, niezgodności tej przypisuje się liczbę punktów przypisaną naruszeniu, które uzyskało najwyższą liczbę punktów, czyli w tym przypadku wzięto pod uwagę liczbę 9 punktów przypisanych naruszeniom na działce rolnej A. Ponadto zgodnie z art. 66 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika, stosuje się obniżkę wobec całkowitej kwoty dopłat, która została lub zostanie przyznana danemu rolnikowi w wyniku rozpatrzenia wniosku pomocowego, który dany rolnik złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. W niniejszej sprawie sankcja została ustalona na poziomie 3 %, biorąc pod uwagę poziom w zakresie trzech składników: zasięgu, dotkliwości i trwałości nieprawidłowości. Przywoływany przez odwołującego mały obszar naruszeń został stwierdzony na poziomie minimum (czyli 1 punkt). Dotkliwość została oceniona na poziomie 5 punktów, wynika to z faktu występowania wieloletniej roślinności. Trwałość została oceniona na poziomie 3 punktów, gdyż według kontrolujących skutki zaniedbania mają charakter odwracalny, a wymagane działania naprawcze wiążą się ze znacznymi nakładami pracy. Suma punktów tzn. 9 nakłada obowiązek zastosowania 3% zmniejszenia płatności zgodnie z załącznikiem nr 5 do ww. rozporządzenia z dnia 25 marca 2009 r.

W ocenie organu odwoławczego kontrola przeprowadzona w okresie 21.12.2009 r. – 15.01.2010 r. została wykonana zgodnie z art. 23 – 30 Rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004 i prawidłowo wyznacza obszar uprawniony przez wykonanie pomiarów powierzchni zadeklarowanych kwalifikujących się do udzielenia płatności. Zgodnie z pierwszym akapitem art. 30 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, powierzchnią podlegającą pomiarowi może być cała powierzchnia działki rolnej, pod warunkiem, że jest w pełni wykorzystana zgodnie z normami zwyczajowymi Państwa Członkowskiego. Z dokumentu roboczego AGRI/60363/2005 zastępującego dokument roboczy AGRI/2254/2003 (Kontrole obszarowe na miejscu zgodnie z art. 23-32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004) wynika, iż w celu określenia powierzchni branej pod uwagę do obliczenia pomocy zgodnie z art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, powierzchnia przypisana każdej działki rolniczej obliczana jest w następujący sposób:

a) gdy bezwzględna różnica pomiędzy zmierzoną a zadeklarowana powierzchnią jest

większa od tolerancji technicznej (wyrażonej jako powierzchnia w hektarach

z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku), faktyczną powierzchnią użytkową

będzie powierzchnia określona poprzez fizyczny pomiar. Dotyczy działek rolnych oznaczonych literami: A, AA, AC, AD, AG, Al, AL, AM, AO, AP, E/E1, F/FI, H/H1, K, N, R/R1, S/S1, T, X.

b) we wszystkich innych przypadkach (tj. w ramach tolerancji technicznej)

zadeklarowana powierzchnia będzie powierzchnią użytkową.

Dokumentację rozszerzono przez wykonanie szkicu pomiarowego kontrolowanych działek rolnych z naniesionymi granicami wyłączeń oraz miejscami i kierunkiem wykonania fotografii cyfrowych, a także znajdujące się w załączniku 1 do protokołu szczegółowe wyjaśnienie sposobu wyznaczenia powierzchni stwierdzonej działek rolnych: AE, AF, AG, AH, AJ, AK, AL, AŁ. Po ponownej weryfikacji raportu z przeprowadzonej kontroli na miejscu ustalono, iż przeprowadzona kontrole wszystkich zadeklarowanych działek rolnych wykonane zostały prawidłowo i zgodnie z sekcją II, tytuł: Kontrole na miejscu ww. Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Jak wynika z materiału graficznego, tj. szkicu przeprowadzonych pomiarów inspektorzy pomierzyli te części działek rolnych, które są użytkowane rolniczo, co potwierdza również wykonana dokumentacja fotograficzna. Powierzchnia uprawniona okazała się mniejsza od zadeklarowanej, co oznacza, ze wnioskodawca zadeklarował obszar, który się nie kwalifikuje do płatności. Organ odwoławczy podniósł także, iż chybione na gruncie niniejszego postępowania było powoływanie się na okoliczność uzyskania dofinansowania za realizację programów na terenach chronionych, ponieważ płatności te są od siebie niezależne, inne są przesłanki ich przyznawania. Zgodnie z art. 8 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 działka rolna, na której znajdują się drzewa, uważana jest za obszar kwalifikowalny do celów systemów pomocy obszarowej, pod warunkiem że działalność rolnicza lub, odpowiednio, planowana produkcja może odbywać się w podobny sposób jak na działkach bez drzew na tym samym obszarze. W ocenie organu ta podstawowa przesłanka uzyskania płatności nie została spełniona. Miejsca ewidentnie nieużytkowane, czyli miejsca porośnięte krzewami i drzewami, wpływające na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną nie mogą być zakwalifikowane do powierzchni, do której przysługują płatności. Organ podał przy tym, że zgodnie z definicją trwałych użytków zielonych zawartą w art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 są to grunty zajęte pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), nie włączone do płodozmianu przez pięć lat lub dłużej. W sytuacji więc, gdy tylko część obszaru gospodarstwa jest faktycznie użytkowana rolniczo, to jedynie ta część może być zgłoszona do wsparcia, zaś pozostała część, nie użytkowana w sposób odpowiadający obowiązującym normom, powinna być wyłączona z płatności.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że żaden z organów ARiMR nie nałożył jakichkolwiek kar pieniężnych ani nie zarzucił wnioskodawcy celowego działania w celu "wyłudzenia dopłat". Zarzut celowego działania wiąże się bowiem z zastosowaniem rygorystycznych zapisów art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 wiążącego się z całkowitym wyłączeniem z płatności, co w tym przypadku nie miało miejsca.

Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie nie można zastosować wyłączeń od obniżek płatności przewidzianych w art. 68 rozporządzenia Komisji WE Nr 796/2004, ponieważ wniosek pod względem faktycznym nie był prawidłowy, jak również odwołujący nie wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości. Organ odwoławczy podkreślił, że to na rolniku ciąży obowiązek deklarowania tych powierzchni, które faktycznie użytkuje. Kontrola na miejscu i wykonywanie w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności. Ponadto wnioskodawca nie informował Agencji, że wniosek jest nieprawidłowy pod względem faktycznym.

Organ II instancji wyjaśnił również, że wyników przedmiotowej kontroli oraz wyników kontroli sprzed 2008 r. nie można porównywać, ponieważ w poprzednich latach, a zwłaszcza podczas kontroli w 2005 r. większość zadeklarowanych przez spółkę A łąk i pastwisk nie była mierzona, czego dowodzi kod DR25. Zastosowanie tego kodu obligowało inspektorów terenowych do przepisania jako powierzchni stwierdzonej powierzchni deklarowanej. W 2009 r. znacznie ograniczono możliwość stosowania przedmiotowego kodu, dlatego wykonano pomiar wszystkich działek rolnych. Ponadto aktualnie pracownicy ARiMR dokonujący pomiaru bezpośrednio w terenie dysponują sprzętem, którego możliwości techniczne pozwalają na wykonywanie pomiarów pod osłoną drzew i krzewów. Pomiar powierzchni został wykonany przy użyciu precyzyjnych instrumentów geodezyjnych - odbiorników GPS wyznaczających pozycje w oparciu o metody różnicowe pojedynczej lub podwójnej fazy częstotliwości lub tachimetru elektronicznego, w odniesieniu do których ARiMR przeprowadziła testy zgodnie z dokumentem JRC:IPSC/G03/P/SKA/asi D (2007) (8307) (organ certyfikujący: NavCert, wskazany na podstawie Dyrektywy KE 927/2007). Ponadto kontrola została przeprowadzona przez inspektorów posiadających imienne upoważnienia ARiMR.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że dane z ewidencji gruntów i budynków, na które powoływał się odwołujący, mogą być traktowane jedynie jako materiał pomocniczy, a dane w nich zawarte nie oddają rzeczywistych obszarów powierzchni użytkowanej rolniczo działki rolnej. Ponadto z regulacji zawartej w preambule 36 Rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 wynika, że weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku nie następuje tylko na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz w tym przypadku przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej. Pozostaje to w związku z definicją działki rolnej określonej w art. 2 pkt 1a Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który w 2009 roku stanowi, iż "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw. W związku z powyższym wyniki kontroli miały decydujące znaczenie dla ustalenia powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności.

W niniejszej sprawie kontrola była faktycznie prowadzona w dniach: 21-23 grudnia 2009 r., 4-8 stycznia 2010 r., 13 stycznia 2010 r. i 15 stycznia 2010 r., zatem łącznie 10 dni. Czas prowadzenia kontroli uwarunkowany był trudnymi warunkami atmosferycznymi, a także dużą powierzchnią gospodarstwa i dostępnością do poszczególnych działek rolnych, zwłaszcza trwałych użytków zielonych. Przed rozpoczęciem kontroli spółka została poinformowana o zamiarze przystąpienia do kontroli w ramach kwalifikowalności powierzchni oraz wymogów i norm wzajemnej zgodności, z czego spółka nie skorzystała.

Odnośnie stwierdzenia liczby drzew na 1 ha użytków rolnych organ odwoławczy wyjaśnił, że mierzona jest cała działka, zliczane są wszystkie drzewa, ewentualnie później dane te są sumowane a przy większych obszarach (powyżej 1 ha) powierzchnie dzielone a dane są uśredniane. Jednak w przedmiotowej sprawie drugorzędną sprawą jest liczba drzew występująca na 1 ha, a najistotniejszy jest fakt, iż inspektorzy terenowi na częściach działek rolnych zadeklarowanych do płatności stwierdzili kompleksy roślinności, charakteryzujące się dużym udziałem drzew i krzewów rosnących w zwarciu, co zostało udokumentowane na fotografiach załączonych do protokołu z czynności kontrolnych i te tereny zostały wyłączone z płatności. Odnosząc się do kwestii wypasu owiec pod dębami organ odwoławczy wyjaśnił, iż dęby nie występujące w zwarciu pod którymi możliwe jest pobieranie przez wypasane owce pokarmu stanowiące dla nich również naturalne zacienienie nie zostały wyłączone przez inspektorów terenowych z powierzchni uprawnionej do płatności na spornych pastwiskach, lecz wykluczono jedynie tereny, które w żaden sposób nie mogłyby zostać przeznaczone do wypasu.

W skardze na decyzję organu odwoławczego strona, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej uchylenie i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na swoją rzecz od organu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (DZ.U.UE.L 30 z 31.01.2009 r.) poprzez jego niezastosowanie;

2) naruszenie art. 66 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004 r.) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie niezgodność obszarowa wynika z zaniedbania ze strony skarżącej;

3) naruszenie art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 poprzez jego niezastosowanie;

4) naruszenie § 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 roku w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. Nr 39, poz. 211) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż właściwą metodą obliczania ilości drzew zgromadzonych na danym obszarze jest wyliczenie średniej arytmetycznej na podstawie całej powierzchni działki i wszystkich zgromadzonych na niej drzew i krzewów, nie zaś poprzez wyliczenie faktycznie występujących drzew i krzewów na konkretnym obszarze 1 ha danej działki;

5) naruszenie art. 30 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż ustalenie powierzchni obszaru oraz jego kwalifikacji możliwe jest wyłącznie na podstawie przeprowadzonej przez organ administracji kontroli z pominięciem innych dowodów w tym danych z rejestru gruntów i budynków;

6) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w swoim wniosku o przyznanie płatności podała faktyczną powierzchnię w całości użytkowaną rolniczo w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, które powinny być uwzględnione na podstawie art. 17 rozporządzenia Komisji WE nr 73/2009 i art. 30 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004. Organy natomiast oparły się wyłącznie na wynikach kontroli, pomijając inne dowody, w szczególności dane z ewidencji gruntów i budynków, a tym samym nie zebrały i nie rozpatrzyły dostatecznie całego materiału dowodowego. Skarżąca podniosła, że wnioskowany obszar dla płatności obszarowych jest w całości faktycznie wykorzystywany rolniczo, stanowi on pastwiska do wypasu owiec. Organ zaś odmawia statusu pastwiska terenowi porośniętemu drzewami, mimo iż pod ich koronami odbywa się wypas. Pomimo, iż organ w skarżonej decyzji umniejsza rolę podtrzymywania stanowiska, że na 1 ha obszaru przypada więcej niż 50 drzew, skarżąca podkreślała, że nie zgadza się zdeklarowanym przez organ sposobem obliczania, prowadzącym do konkluzji, iż obszar charakteryzuje się przekroczeniem liczby 50 drzew na 1 ha obszaru. Działki rolne skarżącej występują bowiem w dużym kompleksie, w którym jedne porośnięte są większą inne mniejszą liczbą drzew i krzewów. Zdaniem skarżącej brak jest podstaw do twierdzenia, że dochodzi do przekroczenia normy 50 drzew na 1 ha w sytuacji, gdy wynika to z wyliczonej średniej arytmetycznej dla konkretnej działki. Połączenie działek rolnych w jedną działkę rolną przyjmując zastosowany przez organ sposób liczenia spowoduje, że "norma", na której również oparł swoją decyzję organ, nie zostanie przekroczona. Twierdzenia o większej niż 50 liczbie drzew przypadających na 1 ha obszaru, mogą świadczyć o uznaniowości organu w tej kwestii. Organ w sposób czysto matematyczny, a i tak zdaniem skarżącej błędny, obliczył obszar, na który skarżąca otrzymała płatność w pomniejszonej wysokości, nie biorąc w ogóle pod uwagę merytorycznych uwag skarżącej przedstawianych w toku postępowania przed organami, tym samym błędnie interpretując przepis art. 30 Rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 przez oparcie końcowej oceny i w konsekwencji decyzji tylko i wyłącznie na zleconej przez siebie kontroli. Skarżąca we wniosku o przyznanie płatności, co już wcześniej podkreślano, zadeklarowała faktycznie użytkowany rolniczo obszar, co niejednokrotnie podkreślała i uwypuklała w kolejnych pismach kierowanych do organów administracyjnych. Organ natomiast umniejszył skarżącej płatności (zastosował wobec skarżącej sankcje) nieprawidłowo zakładając, że beneficjent ponosi winę za wielkość zadeklarowanych powierzchni uwidocznionych we wniosku. O braku winy skarżącej świadczy m. in. fakt, że skarżąca opierała się na danych z rejestru gruntów i budynków, a zadrzewienia i zakrzaczenia na terenach deklarowanych we wniosku mają charakter trwały, a nawet historyczny. Nadto, dopłaty do tychże terenów były przyznawane skarżącej we wcześniejszych latach i jak do tej pory organ nie stosował większych wyłączeń z powierzchni deklarowanych. Skarżąca, wypełniając corocznie wniosek o otrzymanie płatności kieruje się tylko i wyłącznie tym samym kryterium – faktycznie użytkowaną rolniczo powierzchnią, a pozytywne rozpatrywanie przez organ wniosków wcześniejszych może ją jedynie utrzymywać w przekonaniu o ich słuszności i prawidłowości – także w kontekście formalnego podejścia organu – natomiast na pewno nie może powodować po stronie skarżącej ujemnych konsekwencji w postaci nieprzyznania lub umniejszania płatności obszarowych. Pominięcie przez organ tych okoliczności, które zdaniem skarżącej obligowały organ do zastosowania art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 stanowi również naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Ponadto zdaniem skarżącej powinna ona otrzymać dofinansowanie z uwagi na realizowaną ochronę przyrody i związany z tym interes społeczny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania(ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 ze zm.) – w dalszej części rozporządzenie ONW - płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65) lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

Działka rolna w rozumieniu powyżej powołanego art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65) oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku, gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania.

Ponadto w myśl § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne, czyli jako grunty orne, trwałe tereny trawiaste, uprawy długoletnie oraz ogrody owocowe i warzywne (art. 37 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U.UE L 05.277.1) w zw. z Załącznikiem I, C/1-C/3 decyzji Komisji 2000/115/WE z dnia 24 listopada 1999 r. odnoszącej się do definicji cech charakterystycznych, listy produktów rolnych, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, odnoszących się do badań statystycznych w zakresie struktury gospodarstw rolnych (Dz.U.UE.L.00.38.1)).

Z powyższej regulacji wynika, że przy spełnieniu wymogów uzyskania płatności ONW wynikających w szczególności z powołanego § 2 rozporządzenia ONW płatność jest przyznawana do powierzchni działek rolnych lub ich części - wykorzystywanych użytków rolnych - czyli obszarów faktycznie uprawianych, użytkowanych jako grunty orne, trwałe tereny trawiaste, uprawy długoletnie oraz ogrody owocowe i warzywne. Z kolei zasady określania powierzchni działki rolnej reguluje art. 30 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE. L. 2004/141/18), zgodnie z którym zasadą jest przy określaniu powierzchni działki rolnej branie pod uwagę powierzchni faktycznie użytkowanej. Dopuszcza się, pod pewnymi warunkami zaliczenie do tej powierzchni jedynie żywopłotów, rowów i murów jeśli tradycyjnie stanowią element dobrej kultury rolnej lub użytkowania ziemi. Ustalenie zatem rzeczywistej powierzchni działek rolnych zgłoszonych do danej płatności jest warunkiem jej przyznania. W sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny rozpoznający wnioski o dopłaty, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni zatwierdzonej w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. UE. L. 2004/141/18), a więc spełniającej warunki do dopłaty, ulegają one, w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy, zmniejszeniu lub nie zostają w ogóle przyznane. Różnice mogą zostać stwierdzone w trakcie kontroli przeprowadzonej na miejscu bądź kontroli administracyjnej. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu (art. 17 i art. 20 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 - Dz.U.UE. L z dnia 31 stycznia 2009 r. Nr 30 poz.16).

Obszar faktycznie użytkowany przez wnioskodawcę – producenta rolnego został ustalony zgodnie z wynikami kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach: od 21 grudnia 2009 r. do 15 stycznia 2010 r. przez inspektorów terenowych Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu. Prawidłowo, w ocenie Sądu organy przyjęły powyższe wyniki kontroli jako miarodajne dla dokonania ustaleń i brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania ich jako uzyskanych z pominięciem innych dowodów. O kontroli powiadomiono prezesa skarżącej spółki, jednakże żaden jej przedstawiciel nie wziął w niej udziału. Nieobecność kontrolowanego nie stanowiła przeszkody do jej przeprowadzenia ponieważ kontrola ta mogła być również niezapowiedziana. Wyniki kontroli przeprowadzonych w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego znajdują odzwierciedlenie w załączonej dokumentacji fotograficznej obrazującej zadrzewienia i zakrzaczenia na spornych działkach rolnych, sporządzonych przez inspektorów szkicach pomiarowych kontrolowanych działek z naniesionymi granicami wyłączeń, jak też na wydrukach załączników graficznych (ortofotomapy), a skarżący nie kwestionował ustaleń co do tego, że na działkach występują zadrzewienia i zakrzaczenia. Zawarte w skardze sugestie co do sposobu obliczenia liczby drzew przypadających na 1 ha działki poprzez połączenie wszystkich działek rolnych w jedną działkę nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Kwestia konkretnej liczby drzew występujących na 1 ha powierzchni miała w tej sprawie drugorzędne znaczenie wobec ogólnego stwierdzenia istnienia na działkach całych kompleksów roślinności z dużym udziałem drzew i krzewów rosnących w zwarciu, wobec czego kontrolujący zobowiązani byli do określenia powierzchni działki rolnej faktycznie wykorzystywanej rolniczo. W decyzjach nie wyłączono z płatności terenów porośniętych dębami nie występującymi w zwarciu, pod którymi możliwy był wypas owiec. Po otrzymaniu raportów z kontroli skarżący zgłosił zastrzeżenia do wyników kontroli i jego zastrzeżenia dotyczące wzajemnej zgodności zostały uwzględnione. Podkreślić jeszcze raz należy, że wnioskodawca był zobowiązany do zgłoszenia do płatności danych dotyczących działek rolnych w posiadanym gospodarstwie rolnym zgodnie ze stanem faktycznym, bez względu na dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W świetle danych wynikających z ewidencji gruntów, istotnie cały obszar zgłoszony przez skarżącego do płatności to łąki i pastwiska. Działka ewidencyjna co do powierzchni i użytku rolnego nie musi się jednak pokrywać z działką rolną uprawnioną do określonych płatności. W świetle uregulowań zawartych w art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. ) ewidencja gruntów obejmuje m.in. informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntów oraz ich klas gleboznawczych. Według § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 ) działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Sposób korzystania z tych danych określa ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.). Płatności obszarowe przysługują do działek rolnych, a nie powierzchni ewidencyjnej. Prawidłowa jest więc ocena organów obu instancji, że do płatności kwalifikowała się tylko ta część spornych działek rolnych, która była wykorzystywana rzeczywiście jako pastwisko do wypasu owiec, z wyłączeniem tej części działki, na której występowały zadrzewienia i zakrzewienia. Niekwestionowana była okoliczność, że występujące na spornych działkach zadrzewienia i zakrzewienia korzystają z różnych form ochrony przyrody. W związku z powyższym działki te nie zostały w całości wykluczone z płatności, a jedynie te ich części, które nie były użytkowane rolniczo. Stąd też chybione na gruncie niniejszego postępowania jest stanowisko skarżącego, zgodnie z którym powinien on otrzymać dofinansowanie z uwagi na realizowaną ochronę przyrody i związany z tym interes społeczny. Płatności ONW – jak wykazano powyżej - są przyznawane do działek rolnych lub ich części, czyli powierzchni faktycznie użytkowanych rolniczo, co skutkuje koniecznością wyłączenia z tych płatności wszystkich powierzchni niespełniających powyższego wymogu niezależnie od tego, że obszar wyłączony może być objęty różnymi formami ochrony przyrody i może korzystać z innego rodzaju dofinansowania, co jednak nie rodzi żadnych uprawnień w zakresie płatności obszarowych.

Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, powierzchnia ewidencyjna działki nie musi pokrywać się z powierzchnią faktycznie użytkowaną (uprawianą) i w razie rozbieżności decydujący na gruncie postępowania w przedmiocie płatności jest rzeczywisty obszar gruntu, na którym prowadzona jest określona uprawa, ustalony zgodnie z wynikami kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07).

Podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z aktualnymi danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych (por. glosa Elżbiety Kremer do wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008r., sygn. II GSK 295/07, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 1/2009) ". Trafnie zatem uznał organ odwoławczy, iż producent nie spełnia wymogu określonego w art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym wnioskodawca może uniknąć sankcji pomimo stwierdzonej różnicy pomiędzy danymi rzeczywistymi a danymi wpisanymi przez rolnika we wniosku, jeżeli wniosek był poprawny pod względem faktycznym. Również nie można uznać w rozpoznawanej sprawie, że producent nie jest winien nieprawidłowości odnoszących się do powierzchni zgłoszonych działek rolnych (art. 68 ust. 2 Rozporządzenia). Przede wszystkim nie można przyjąć, że producent rolny nie odróżnia działki rolnej, będącej łąką lub pastwiskiem od zadrzewionych i zakrzaczonych gruntów. Okoliczność, że w poprzednich latach wnioskodawca otrzymał płatności do takich terenów wynikała z niewykonania pomiarów w terenie i zastosowania kodu DR25, co szczegółowo zostało wyjaśnione w decyzjach. Ten swoisty "bonus" nie zwalniał wnioskodawcy z obowiązku podania w kolejnym wniosku rzeczywistych powierzchni działek rolnych, jak też nie mógł skutkować przyznaniem płatności do ustalonych w wyniku pomiarów powierzchni nie spełniających wymogów działki rolnej. Skarżący nie próbował nawet określić we własnym zakresie (np. przy pomocy geodety) właściwej powierzchni działek, na których występowały zwarte obszary drzew i krzewów, co ewentualnie w przypadku późniejszego wystąpienia różnic w pomiarach mogłoby wskazywać na brak zawinienia ze strony wnioskodawcy.

Historyczne i przyrodnicze znaczenie pastwisk i łąk wchodzących w skład tzw. Łęgów [...] nie może zwalniać wnioskodawcy z sankcji w postaci odmowy płatności i obniżek w przypadku przekroczenia powierzchni wnioskowanej przewidzianych w art. 51 ust. 1 i art. 66 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje organów obu instancji zostały wydane prawidłowo, bez naruszenia przepisów wspólnotowych i krajowych powołanych w skardze.

W tym stanie sprawy należało uznać skargę za bezzasadną i orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).