Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1721/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi B.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 16 października 2017 r., sygn. akt: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 października 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 113 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej jako "K.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 – dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzenia zażalenia B. S. (dalej jako "Skarżący") na postanowienie Prezydenta Miasta G. (dalej jako "Prezydent Miasta") z dnia 21 czerwca 2017 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w celu wyegzekwowania zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 3.763,30 zł, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Prezydent Miasta, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, prowadzi wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 11 stycznia 2016 r. Egzekwowany obowiązek polega na zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.

Pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, z uwagi na trudną sytuację życiową.

Postanowieniem z dnia 3 marca 2017 r. Prezydent Miasta uznał zarzuty Skarżącego za nieuzasadnione. Postanowienie to stało się ostateczne. Jednocześnie pismem z dnia 28 marca 2017 r. Prezydent Miasta zwrócił się do Skarżącego o podanie terminu, w którym będzie możliwe spisanie protokołu dotyczącego sytuacji majątkowej i osobistej Skarżącego. W piśmie wyjaśniono, że spisanie protokołu jest konieczne w celu dokonania oceny przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pismo odebrane zostało przez Skarżącego dnia 10 kwietnia 2017 r. Skarżący nie skontaktował się z organem I instancji w celu ustalenia terminu spisania protokołu.

Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. Prezydent Miasta odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] przeciwko Skarżącemu w celu wyegzekwowania zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 3.763,30 zł.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Skarżący nie wskazał, czy posiada nieruchomości oraz jakie są jego prawa do mieszkania przy ul. [...]. Konieczne było również zbadanie, czy Skarżący posiada podlegające egzekucji ruchomości oraz czy zasadne jest skierowanie przez wierzyciela dalszego tytułu wykonawczego do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o egzekucję z nieruchomości. Odpowiedzi na te pytania winien dać protokół o sytuacji materialnej zobowiązanego, jednakże pomimo doręczenia Skarżącemu pisemnego wezwania nie umożliwił on poborcy skarbowemu spisania takiego protokołu. Wobec powyższego organ nie mógł stwierdzić, czy w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przewyższające wydatki egzekucyjne i dlatego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 12 lipca 2017 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie organu I instancji. Skarżący wyjaśnił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego jest uzasadnione. Organ I instancji nie zbadał sytuacji majątkowej rodzinnej, zdrowotnej Skarżącego oraz jego dochodów i zdolności do podjęcia zatrudnienia - m.in. wydruków dokumentujących zajęcia komornicze, bezskuteczności egzekucji sądowej, zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Sprawa Skarżącego jest rozpatrywana przez Wydział Dochodów Urzędu Miejskiego, z pominięciem Biura Prezydenta, co skutkuje tym, że wydawane w tej sprawie orzeczenia są niekorzystne dla Skarżącego. Organ I instancji nie kontaktował się ze Skarżącym w celu spisania protokołu o sytuacji materialnej. Skarżący wskazał ponadto, że jest osobą bezrobotną, choruje na depresję, próbuje powrócić na rynek pracy. Skarżący zakwestionował ponadto prawidłowość decyzji orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 16 października 2017 r. SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały wskazane w art. 59 § 1 - § 2a u.p.e.a. Rozpatrując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny bada, czy przesłanki te ziściły się i stosownie do poczynionych ustaleń albo umarza postępowanie egzekucyjne, albo odmawia umorzenia postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie - zgodnie z art. 59 § 5 u.p.e.a. Jedną z przesłanek umorzenia postępowania jest stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Decyzja wydawana na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest decyzją uznaniową. Nawet więc jeśli przesłanka wskazana w art. 59 § 2 u.p.e.a. zostanie spełniona, organ egzekucyjny nie ma obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Organ egzekucyjny przed podjęciem rozstrzygnięcia na podstawie 59 § 2 ustawy, zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie istnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji. Aby jednakże organ egzekucyjny mógł ustalić, czy w danej sprawie zachodzi przesłanka wskazana w art. 59 § 2 u.p.e.a., musi zbadać sytuację majątkową zobowiązanego. Organ egzekucyjny uprawniony jest do poszukiwania informacji na temat majątku zobowiązanego, który może służyć zaspokojeniu wierzyciela. Może zatem również zwrócić się do zobowiązanego o udzielenie informacji na temat jego aktualnej sytuacji majątkowej - w szczególności, jeśli zobowiązany twierdzi, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Kontrolując zaskarżone postanowienie w związku ze złożonym zażaleniem, SKO stwierdziło, że jest ono prawidłowe. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Organ w celu ustalenia sytuacji majątkowej i osobistej Skarżącego i dokonania oceny, czy w sprawie zachodzi przesłanka z art. 59 § 2 u.p.e.a, wezwał Skarżącego do podania terminu, w którym będzie możliwe spisanie stosownego protokołu. Wezwanie zostało przez Skarżącego odebrane dnia 10 kwietnia 2017 r. i do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, tzn. do dnia 21 czerwca 2017 r. Skarżący nie udzielił na nie odpowiedzi. W tej sytuacji jedynym rozstrzygnięciem, jakie mogło zostać podjęte przez organ egzekucyjny, była odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie znając bowiem sytuacji majątkowej i osobistej zobowiązanego, organ egzekucyjny nie jest w stanie ocenić, czy umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przesłankę z art. 59 § 2 u.p.e.a. byłoby uzasadnione. Wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zobowiązany powinien przyczyniać się do gromadzenia dowodów i nie może czuć się zwolniony od współdziałania z organem egzekucyjnym. Jeśli zatem zobowiązany nie przejawia żadnej inicjatywy w celu wykazania swojej sytuacji majątkowej, a co więcej, nie udziela odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego, odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego jest jak najbardziej zasadna i rozstrzygnięcie takie nie nosi cech dowolności. SKO wyjaśniło ponadto, że ani w piśmie z dnia 2 grudnia 2016 r., ani też w zażaleniu Skarżący nie podał informacji, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie, czy w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Skarżący odwołuje się bowiem jedynie do trudnej sytuacji majątkowej i osobistej, nie wyjaśniając jednakże czy posiada jakikolwiek majątek, czy też jakiekolwiek źródła dochodów. Powołanie się Skarżącego na egzekucję sądową, jaka była wobec niego prowadzona nie odnosi się natomiast do aktualnej jego sytuacji, a do sytuacji, jaka miała miejsce w 2016 r. Oceniając natomiast przesłankę umorzenia postępowania z art. 59 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny musi znać aktualną sytuację majątkową zobowiązanego. Organ musi bowiem zbadać, czy egzekucja jest możliwa w dacie rozpatrywania wniosku o umorzenie, a także czy byłaby możliwa w przyszłości. Jeżeli natomiast zobowiązany uniemożliwia dokonanie oceny w tym zakresie, organ egzekucyjny powinien odmówić umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący, składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, zarzucił:

- niezgodność postanowienia z prawem,

- brak prawidłowego pouczenia Skarżącego - osoby bezrobotnej o jej prawach i obowiązkach - przez Powiatowy Urząd Pracy w G.,

- brak uwzględnienia faktu, w jakim faktycznie okresie Skarżący pozostawał bez pracy w okresie stanowiącym podstawę roszczeń - przez Powiatowy Urząd Pracy w G., organ egzekucyjny - Wydział Dochodów Miasta G. - Referat egzekucji administracyjnej jak i przez Prezydenta Miasta, i organy odwoławcze;

- brak dołożenia odpowiedniej staranności przy ustalaniu sytuacji majątkowej i osobistej Skarżącego,

- brak uwzględnienia sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i osobistej Skarżącego.

W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1721/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia SKO.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi ziszczenie się przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na złożony w tym przedmiocie wniosek Skarżącego.

Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel, wiąże się ono z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne (na podstawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a.) lub fakultatywne (na podstawie przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Sąd wskazuje, że organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Wystąpienie tych przesłanek zawsze obliguje organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 193/13 – przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 59 § 1 u.p.e.a. jest bowiem przepisem bezwzględnie obowiązującym i ma charakter związany.

Natomiast zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie nakłada na organ obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie udostępnia taką możliwość. Tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 169/10).

Umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. Ze wskazanego przepisu wynika zatem obowiązek zbadania przez organ egzekucyjny istnienia przesłanki fakultatywnego umorzenia. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest wszechstronne rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy egzekucyjnej, prowadzące do ustalenia przez organ egzekucyjny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, że zobowiązany nie posiada majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "w przypadku stwierdzenia" wskazuje, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 2798/15). Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania. Podstawę faktyczną do podjęcia takiego rozstrzygnięcia stanowi bowiem prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny, z którego wynika zaistnienie bezskuteczności egzekucji. Podkreślenia również wymaga, że badanie istnienia tej przesłanki musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień wydania postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 331/16).

Wskazać należy, że chociaż umorzenie (lub odmowa umorzenia) postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest decyzją uznaniową organu, to musi być poprzedzone wszechstronnym zebraniem materiału dowodowego i skrupulatną jego oceną, przeprowadzoną pod kątem czy zobowiązany w istocie nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Koniecznie jest w związku z powyższym zbadanie sytuacji majątkowej zobowiązanego. Organ egzekucyjny uprawniony jest do poszukiwania informacji na temat majątku zobowiązanego, który może służyć zaspokojeniu wierzyciela. Może zatem również zwrócić się do zobowiązanego o udzielenie informacji na temat jego aktualnej sytuacji majątkowej – w szczególności, jeśli zobowiązany twierdzi, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż organy dokonały prawidłowej i wyczerpującej analizy okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy doszło do ziszczenia się przesłanki uzasadniającej umorzenie postępowania egzekucyjnego, określonej w art. 59 § 2 u.p.e.a. Sąd potwierdza brak zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek dla umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny w celu ustalenia sytuacji majątkowej i osobistej Skarżącego oraz dokonania oceny, czy w sprawie zachodzi przesłanka z art. 59 § 2 u.p.e.a, wezwał Skarżącego (pismem z dnia 28 marca 2017 r.) do podania terminu, w którym będzie możliwe spisanie stosownego protokołu. Wezwanie zostało przez Skarżącego odebrane w dniu 10 kwietnia 2017 r. (co potwierdza Skarżący we wniesionej skardze) i do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, tzn. do dnia 21 czerwca 2017 r. Skarżący nie udzielił na nie odpowiedzi. Nie ma przy tym racji Skarżący wskazując, że to poborca skarbowy winien był skontaktować się z nim celem spisania protokołu o sytuacji materialnej zobowiązanego.

Dla prawidłowości powyższego ustalenia nie mają znaczenia podnoszone przez Skarżącego w skardze okoliczności uzasadniające przyczynę braku odpowiedzi Skarżącego na wezwanie organu egzekucyjnego (brak inicjatywy co do jego spraw życiowych z uwagi na trudną sytuację zdrowotną, materialną i osobistą Skarżącego). To w interesie Skarżącego leżało wykazanie okoliczności uzasadniających złożony przez niego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Nie ma przy tym wpływu na ocenę sytuacji majątkowej Skarżącego wskazanie przez niego, iż nie uniemożliwiał świadomie i celowo dokonania oceny jego sytuacji majątkowej na rok 2016, taka postawa bowiem nie przyczyniła się do ujawnienia jego sytuacji majątkowej.

Jak wskazało SKO, Skarżący ani we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ani we wniesionym zażaleniu nie podał informacji, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie, czy w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne. Skarżący odwoływał się bowiem jedynie do trudnej sytuacji majątkowej i osobistej, nie wyjaśniając jednakże czy posiada jakikolwiek majątek, czy też jakiekolwiek źródła dochodów. Co więcej, Skarżący powoływał się na okoliczności, które nie dotyczyły jego aktualnej sytuacji, lecz przeszłości. Organ egzekucyjny musi natomiast znać aktualną, a względnie nawet przyszłą, sytuację majątkową zobowiązanego, to ona bowiem wpływa na ocenę możliwości prowadzenia egzekucji do jego majątku. Jeżeli natomiast zobowiązany uniemożliwia dokonanie oceny w tym zakresie (w tym m.in. nie odpowiadając na wystosowane do niego i odebrane – a zatem znane z treści – wezwania organu, nie przedkładając dokumentacji przedstawiającej sytuację majątkową i finansową zobowiązanego), organ egzekucyjny władny jest odmówić umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Skoro zatem Skarżący nie przedłożył organowi egzekucyjnemu ani organowi II instancji dokumentacji, z której jednoznacznie wynikałaby jego sytuacja majątkowa (przy czym Sąd zauważa, iż dokumentacja taka nie została również załączona do wniesionej skargi), to wobec braku informacji na temat sytuacji majątkowej i osobistej Skarżącego, organy nie były w stanie ocenić, czy umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przesłankę z art. 59 § 2 u.p.e.a. byłoby uzasadnione. Zabrakło bowiem informacji, które pozwoliłyby na porównanie wysokości majątku Skarżącego do wysokości przewidywanych wydatków egzekucyjnych.

Nie stanowi przy tym – wbrew zarzutom skargi – wystarczającej informacji dla dokonania oceny sytuacji majątkowej Skarżącego okoliczność toczących się wobec niego postępowań egzekucyjnych czy sprawy alimentacyjnej. Nie wypełnia również warunku przedstawienia swojej sytuacji majątkowej – wbrew podniesionym w skardze zarzutom – okoliczność przedłożenia przez Skarżącego pism informujących o jego sytuacji finansowej, zdrowotnej, czy osobistej innym organom, w toku odrębnych prowadzonych przez nie postępowań.

Jak słusznie wskazało SKO, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zobowiązany powinien przyczyniać się do gromadzenia dowodów i nie może czuć się zwolniony od współdziałania z organem egzekucyjnym. Jeśli zatem zobowiązany nie przejawia żadnej inicjatywy w celu wykazania swojej sytuacji majątkowej, a co więcej, nie udziela odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego, odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego jest zasadna, a rozstrzygnięcie takie nie nosi cech dowolności.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi, że organy nie odniosły się do sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej przedstawionej przez Skarżącego. Organy stwierdziły bowiem, że informacje przez niego udostępnione nie są wystarczające dla oceny jego sytuacji majątkowej i osobistej oraz stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. SKO stwierdziło przy tym, że w istocie sytuacja majątkowa i osobista Skarżącego jest trudna, a zatem wbrew twierdzeniom Skarżącego wzięło ją pod uwagę i ustosunkowało się do niej.

Sąd wskazuje przy tym, iż podnoszone w skardze kwestie prawidłowości ustalenia, że zasiłek został nienależnie pobrany (w tym prawidłowości pouczenia Skarżącego o jego prawach i obowiązkach oraz okresu pozostawania przez Skarżącego bez pracy) oraz prawidłowości określenia wysokości kwoty objętej obowiązkiem zwrotu, nie mogą być badane w toku postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W toku postępowania toczącego się w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie dochodzi bowiem do merytorycznej kontroli aktu stanowiącego podstawę jego prowadzenia. W związku z powyższym zarzuty dotyczące powyższych okoliczności nie mogły zostać uwzględnione w ramach rozpatrywanej przez Sąd sprawy, toczącej się w przedmiocie przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Okoliczności te stanowiły przedmiot oceny w toku postępowania w przedmiocie zarzutów podniesionych w postępowaniu egzekucyjnym, zakończonego postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia 3 marca 2017 r. uznającym zarzuty Skarżącego za nieuzasadnione.

Niezasadne są również zarzuty dotyczące braku szczegółowej analizy i nie odniesienia się przez organy do wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bowiem ten akt normatywny nie stanowił podstawy orzekania organów w niniejszej sprawie.

Wbrew zarzutom skargi organy nie odebrały Skarżącemu prawa do wniesienia środka odwoławczego, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane przez SKO w wyniku rozpatrzenia złożonego przez Skarżącego zażalenia. Natomiast z uwagi na nieprzedłożenie przez Skarżącego stosownej dokumentacji i brak jego odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego do wskazania terminu spisania protokołu z poborcą skarbowym, w istocie niemożliwe było dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny sytuacji majątkowej i osobistej Skarżącego, której brak dokonania zarzuca we wniesionej skardze. Wystosowanie przez organ egzekucyjny do Skarżącego wezwania do podania terminu, kiedy poborca skarbowy będzie mógł spisać protokół ze Skarżącym w miejscu jego zamieszkania, czyni bezpodstawnym zarzut braku dołożenia odpowiedniej staranności przy ustalaniu sytuacji majątkowej i osobistej zobowiązanego.

Podsumowując, Sąd uznaje, iż prawidłowo w sprawie przyjęto, że nie było podstaw do umorzenia prowadzonego wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego.

Zasadnie w świetle powyższych okoliczności organ II instancji, na podstawie art. 18 u.p.e.a., zastosował art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 K.p.a. i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Sąd wskazuje przy tym, że Skarżący podnosząc zarzut niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nie wskazał, na czym ta niezgodność miałaby polegać. Stwierdzić należy, iż dla skuteczności podniesionego zarzutu konieczne jest wskazanie, naruszenia jakiego przepisu prawa materialnego bądź proceduralnego dopuścił się organ podatkowy, a także jakie konkretnie działanie bądź zaniechanie organu spowodowało naruszenie wskazanych przepisów.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, wobec powyższego zarzut niezgodności z prawem jest niezasadny.

W świetle powyższych ustaleń, wniesiona skarga jawi się jako bezzasadna.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.