Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1006/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017r. sprawy ze skargi Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych (dalej "ZMiUW"), od decyzji Starosty z [...], odmawiającej dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, obręb S. Prawobrzeżny gm. S. , polegającej na wykreśleniu ZMiUW, jako użytkownika w odniesieniu do działki nr [...]oraz zmianie użytku gruntowego w odniesieniu do tej działki z dotychczasowego, oznaczonego symbolem Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, na użytek oznaczony symbolem Ws - wody stojące, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pismem z 5 stycznia 2016 r. ZMiUW zwrócił się do Starosty o dokonanie zmiany w rejestrze gruntów polegającej na wykreśleniu tej jednostki jako władającego działką nr [...] obręb S. Prawobrzeżny gmina S. oraz zmianie oznaczenia użytku gruntowego wykazanego w tej działce z "Wp" na "Ws". Wnioskodawca podał, że wymieniona działka stanowi zbiornik wodny połączony z sąsiednim zbiornikiem wodnym, które zostały wykonane przez Hutę Szkła Okiennego i stanowiły zbiorniki wyrównawcze przy pompowni. Pompownia ta odprowadzała wody między innymi z cieku wodnego [...]. Obecnie pompownia jest nieczynna, a cała woda z rzeki [...] jest odprowadzana rurociągiem przez tereny huty do rzeki Wisły. Zdaniem wnioskodawcy woda pokrywająca grunty stanowiące przedmiotową działkę nie należy do wód określonych w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo wodne oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną.

Dalej organ II instancji ustalił, że działka nr [...] o powierzchni 1,4592ha, położona na terenie miasta S. została wykazana rejestrze pomiarowo - klasyfikacyjnym z 1967 r. jako wody publiczne, a jako posiadacz tych gruntów zostało wykazane Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Inspektorat Wodnych Melioracji. Następnie działka ta została wykazana w rejestrze gruntów z 1970 r. pod numerem [...], gdzie jako osoba władająca gruntem został wykazany Inspektorat Wodnych Melioracji w S. u. W 1978 r. została sporządzona dokumentacja do wywłaszczenia gruntów, która została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 31 lipca 1978 r. pod numerem ewidencyjnym [...]. Jak wynika z wykazu wywłaszczeniowego z 1978 r., działka nr [...] została podzielona na działki nr [... ]o powierzchni 0,9185 ha i nr [...]/2 o powierzchni 0, 5407 ha. W przypadku działki nr [...] nie chodziło jednak o wywłaszczenie lecz o jej podział, gdyż podmiotem władającym gruntem zgodnie z wykazem wywłaszczeniowym z 1978 r. był Powiatowy Inspektorat Wodnych Melioracji w S. u, będący wówczas państwową jednostką organizacyjną. Oznacza to, że grunty stanowiące działkę nr [...] stanowiły własność Skarbu Państwa. Zatem wywłaszczenie w odniesieniu do tych gruntów nie mogło mieć miejsca. Potwierdza to decyzja Naczelnika Miasta S. a z [...], na podstawie której grunty państwowe oznaczone jako działka nr [...]/2 zostały przekazane w użytkowanie na rzecz Huty Szkła Okiennego w S. u.

W aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu S. Prawobrzeżny, działka nr [...]o powierzchni 0, 9055 ha figuruje jako grunty we władaniu Skarbu Państwa, w użytkowaniu ZMiUW. Jak wynika z mapy wykonanej w 1965 r., która stanowiła podkład do sporządzenia operatu klasyfikacyjnego oraz z map sytuacyjno-wysokościowych, grunty stanowiące dawną działkę nr [...], a także obecną działkę nr [...]/1, to koryto rzeki [...]. Z załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149) wynika, że rzeka [...] została zaliczona do śródlądowych wód powierzchniowych, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, należących do właściwości Marszałka Województwa.

Jak ustalono w trakcie postępowania odwoławczego na podstawie porównania mapy ewidencyjnej i mapy prezentowanej na stronie internetowej Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej przedstawiającej warunki korzystania z wód, działka nr [...]wchodzi w skład gruntów pod wodami stanowiącymi ciek naturalny zaliczony do wód publicznych o nazwie "Dopływ spod Sielca". Ustalono również, że "Dopływ spod Sielca" został uwzględniony w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły uchwalonym przez Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2011 r. (M.P.2011.49.549).

Wojewódzki Inspektor wskazał, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej pismem z 23 sierpnia 2016 r. udzielił informacji, że w przeszłości rzeka "[...]" stanowiła ujściowy fragment "Dopływu spod Sielca". Jednak pod koniec lat 80-tych przebudowano układ hydrologiczny rzeki "[...]". Przebudowa związana była z koniecznością zabezpieczenia huty szkła i osiedla mieszkaniowego przy hucie przed zalewaniem i podtapianiem z rzeki Wisły. Po przebudowie rzeka "[...]" została przekształcona w bezodpływowy zbiornik retencyjny. Zdaniem Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie rzeka "[...]" pozostaje w administracji ZMiUW.

Organ II instancji podkreślił, że z powyższych wyjaśnień wynika, że działka nr [...]stanowi część dawnego koryta rzeki "[...]", a nie, jak twierdzi ZMiUW zbiornik wyrównawczy przy pompowni wybudowany przez Hutę Szkła Okiennego w S. u. Stwierdzenie ZMiUW, że cała woda z rzeki "[...]" jest odprowadzana rurociągiem przez tereny huty do rzeki Wisły jest sprzeczne z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, w którym rzeka "[...]" została zaliczona do śródlądowych wód powierzchniowych, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, należących do właściwości Marszałka Województwa.

W myśl art. 14a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 469) grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, ze zm.).

W świetle powyższego, grunty stanowiące działkę nr [...]o powierzchni 0, 9055 ha położone w obrębie S. Prawobrzeżny, stanowią własność Skarbu Państwa. Prawo własności Skarbu Państwa do tych gruntów wynika wprost z ustawy Prawo wodne. W myśl § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 542 ze zm.), prawa do gruntów uwidacznia się w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dyspozycji zawartych w aktach normatywnych.

W świetle wyżej przytoczonych przepisów ustawy - Prawo wodne oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, istnieje podstawa do jednoznacznego stwierdzenia, że grunty oznaczone jako działka nr [...] położone w obrębie S. Prawobrzeżny, gm. S. , stanowią własność Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 11 ust 1 pkt 4 Prawa wodnego, prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 1-3, wykonuje marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa. Natomiast zgodnie z § 1 statutu Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych zwany dalej ,, Zarządem" działa na podstawie:

a) Ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001 r. 142, 1590 z późn. zm.),

b) Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2009 r. 157, 1240 z późn. zm.),

c) ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 2012.145 z późn. zm.)

d) innych ustaw i przepisów wykonawczych do ustaw związanych z wykonywaniem powierzonych zadań,

e) niniejszego Statutu.

W myśl § 4 pkt 1 statutu Zarząd realizuje zadania z zakresu administracji rządowej wykonywane na podstawie ustawy Prawo wodne przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego lub organy samorządu Województwa Świętokrzyskiego. Jak wynika z § 5 lit. f i g tego statutu, do zadań z zakresu administracji rządowej powierzonych Świętokrzyskiemu Zarządowi należy w szczególności między innymi wykonywanie praw właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy oraz w stosunku do pozostałych wód dla których praw właścicielskich nie wykonuje: minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dyrektor parku narodowego, a także gospodarowanie gruntami pokrytymi płynącymi wodami powierzchniowymi, o których mowa w art. 14 ust. 3 w odniesieniu do wód określonych w art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2005 r. Nr 130, poz. 1087), z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 29 lipca 2005 r.) stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte wodami przechodzą w trwały zarząd odpowiednio - urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych i marszałków województw, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zatem biorąc pod uwagę zakres zadań ZMiUW określonych w statucie do jednostki tej należy sprawowanie trwałego zarządu w odniesieniu do wód oraz gruntów pokrytych wodami, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo wodne.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.), ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. W myśl § 44 i § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 542 ze zm.), prowadzenie ewidencji gruntów i budynków, należy do zadań starosty i polega między innymi na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do baz danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

W świetle powyższych przepisów oraz w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowo-administracyjnego, starosta jako organ I instancji w sprawach dotyczących ewidencji gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstające dokumenty. Ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych, lecz je rejestruje.

Organ II instancji zauważył, że w niniejszej sprawie wnioskodawca nie przedstawił dokumentów stanowiących podstawę do wprowadzenia żądanych przez niego zmian, a przede wszystkim dowodów świadczących o tym, że właściwy w odniesieniu do wód pokrywających grunty stanowiące przedmiotową działkę jest inny organ. Uregulowanie i rozstrzyganie kwestii związanych z gospodarowaniem wodami publicznymi powinno następować w postępowaniu prowadzonym na gruncie przepisów ustawy Prawo wodne, przez jednostki i organy uprawnione do działania w tym zakresie. Dopiero jednoznaczne uregulowanie tej kwestii i przedstawienie stosownych dokumentów może stanowić podstawę do żądania wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast w świetle przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, poprzez żądanie zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków nie można domagać się regulowania tych kwestii w ramach postępowania dotyczącego aktualizacji ewidencji gruntów i budynków

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, ZMiUW wskazało, że złożony wniosek dotyczył wprowadzenia w ewidencji zmian o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Organy ewidencyjne winny zatem wyjaśnić podstawy faktyczne i prawne dokonania wpisu ZMiUW jako użytkownika działki nr [...]oraz wpisu użytków o symbolu Wp.

Odnośnie zmian podmiotowych strona skarżąca podała, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w jakiej dacie, w oparciu o jakie dokumenty źródłowe oraz na jakiej podstawie faktycznej i prawnej dokonano wpisu ZMiUW, jako użytkownika działki nr [...]będącej w samoistnym posiadaniu Skarbu Państwa. Podniosła, że jedynie domyśla się, iż organy ewidencyjne dokonały wpisu ZMiUW, jako następcy po uprzednio wpisanym w roku 1978 w ewidencji Powiatowym Inspektoracie Wodnych Melioracji w S. u. Tymczasem żadne następstwo między skarżącym a tą jednostką nie zachodzi.

Dalej autor skargi wskazał, że na podstawie art. 25 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. Nr 133 poz. 872 z 1998r.) - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną 1 stycznia 1999 r. Województwo Świętokrzyskie przejęło państwową jednostkę Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach. Na podstawie tej ustawy państwowa jednostka organizacyjna o nazwie: "Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach" stała się samorządową wojewódzką jednostką organizacyjną bez osobowości prawnej pod nazwą: " Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.". Przejęciu państwowej jednostki przez Województwo Świętokrzyskie nie towarzyszyło przejęcie jakiegokolwiek mienia. Nabycie mienia przejmowanych jednostek wymagało wydania właściwej decyzji przez Wojewodę Świętokrzyskiego (art. 60 ust. 3 w/w ustawy). Decyzje takie nie zostały wydane. Wadliwość wpisów w ewidencji polegała m.in. na nieustalonym tytule prawnym Skarbu Państwa do spornej działki. Decyzje organów ewidencyjnych zawierają sprzeczne dane co do stanu prawnego działki. W zależności od kontekstu organy stwierdzają naprzemiennie, iż działka stanowi własność Skarbu Państwa lub, że jest we władaniu Skarbu Państwa albo jest w samoistnym posiadaniu Skarbu Państwa.

Autor skargi podkreślił, że działka nr [...]nie jest gruntem zalanym wodami rzeki [...]. Jak wynika z pisma RZGW w Krakowie - układ hydrologiczny tej rzeki w latach 80 - tych uległ zmianie - po przebudowie rzeka [...] została przekształcona w zbiornik retencyjny. Brak decyzji w zakresie linii brzegu rzeki [...] nie pozwala na udokumentowanie jej faktycznego przebiegu.

Status prawny ZMiUW - wojewódzkiej samorządowej jednostki organizacyjnej bez osobowości prawnej - nie pozwala na stwierdzenie, że jest to podmiot, który może władać nieruchomościami Skarbu Państwa pod jakimkolwiek tytułem. Skarżący podał, że w toku postępowania konsekwentnie twierdził, iż nie wykonywał jakichkolwiek uprawnień do przedmiotowej nieruchomości. Okoliczność wykonywania takich uprawnień nie ma też odzwierciedlania w żadnym z dokumentów źródłowych wskazanych w § 12 ust. 1 pkt 1-6 rozporządzenia.

Zdaniem strony skarżącej z materiału dowodowego zgromadzonego przed organami ewidencyjnymi nie wynika, aby ZMiUW władał działką nr [...]w formach przewidzianych w art. 18 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dokonanie w ewidencji gruntów wpisu ZMiUW naruszało art. 20 ust. 2 pkt 1 a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 10 ust. 2 i § 11 ust. 1 pkt 1 lit. a - e, ust. 3 rozporządzenia.

Odnośnie wpisów przedmiotowych wnoszący skargę zwrócił uwagę, że jak wynika z uzasadnienia decyzji oznaczenie, iż działka nr [...]stanowi użytek "Wp" nastąpiło w ewidencji w 2010 r. w wyniku aktualizacji danych ewidencyjnych. Zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków zaliczanie gruntów pokrytych wodami do poszczególnych użytków gruntowych w 2010 r. następowało zgodnie z pkt 24 lub 25 przy uwzględnieniu konturów, które stanowiła linia brzegu. Zgodnie z pkt 24 grunty Wp - pod wodami powierzchniowymi płynącymi to te, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Kontur gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi płynącymi wyznaczają linie brzegu. Zgodnie z pkt 25 grunty Ws - pod wodami stojącymi to te, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo wodne oraz grunty trwale pokryte wodami znajdującymi się w zagłębieniach terenu powstałych z działalności człowieka. Kontury gruntów wyznacza linia brzegu. Organy ewidencyjne nie ustaliły linii brzegu ani rzeki [...] ani też linii brzegu wód znajdujących się w zbiorniku retencyjnym. W związku z tym, nie były uprawnione do dokonywania oznaczenia użytku.

Reasumując skarżący stwierdził, że organy ewidencyjne dokonując wpisu ZMiUW do ewidencji przekroczyły zakres uprawnień, gdyż informacyjna funkcja ewidencji pozwala na dokonywanie zmian w postępowaniu ewidencyjnym opartym na dowodach źródłowych, a takie nie stanowiły podstawy wpisu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zawartych w niej zarzutów wskazał, że nie może budzić żadnych wątpliwości to, że właścicielem działki jest Skarb Państwa. W tej sytuacji wykazanie w ewidencji Skarbu Państwa jako podmiotu władającego nie jest prawidłowe. Jednak istniejący w tej części zapis nie był przedmiotem wniosku ZMiUW, a co za ty idzie nie był też przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, co nie oznacza, że zapis ten nie powinien być zmieniony. Uporządkowanie tego zapisu winno nastąpić w odrębnym postępowaniu jako konsekwencja ustaleń dokonanych w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Natomiast odnosząc się do zarzutu, że organy w tej sprawie nie ustaliły linii brzegu rzeki [...] organ wskazał, że do obowiązków Starosty jako organu administracji geodezyjnej i kartograficznej nie należy ustalanie linii brzegowej cieków. Nie można bowiem utożsamiać starosty jako organu właściwego do ustalania linii brzegowej, o którym mowa we art. 15 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego ze starostą jako organem prowadzącym ewidencje gruntów i budynków. Nadto organ wskazał, że w przypadku ujawnienia ZMiUW nie chodziło o następstwo prawne jednostki poprzednio wykazanej w ewidencji gruntów i budynków lecz o uwzględnienie w ewidencji zmian wynikających przepisów prawa, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący domaga się wykreślenia go z ewidencji gruntów, w której figuruje obok Skarbu Państwa (wpisanego jako samoistny posiadacz) jako użytkownik działki nr [...]o pow. 0,9055 ha, położonej w S. u, obręb S. Prawobrzeżny. Jednocześnie domaga się dokonania zmiany rodzaju użytku gruntowego poprzez wpisanie w miejsce Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi użytku gruntowego Ws- grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi. Według twierdzeń zawartych we wniosku, aktualnie przez działkę nr [...]nie płynie już rzeka [...], lecz znajduje się na niej zbiornik, który nie figuruje w ewidencji wód i urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, prowadzonej przez skarżącego. Jak natomiast wynika ze skargi, jej autor kwestionuje ustalenie organu co do tego, że właścicielem tej działki jest Skarb Państwa oraz zarzuca, że nie jest następcą prawnym Powiatowego Inspektora Wodnych Melioracji w S. u oraz, że brak decyzji w zakresie linii brzegu rzeki [...] nie pozwala na udokumentowanie jej faktycznego przebiegu.

W związku z tym na wstępie zauważyć należy, że ustawa Prawo wodne odmiennie aniżeli prawo cywilne reguluje kwestię własności gruntu i znajdujących się na tym gruncie składników. O ile bowiem z cywilnej zasady super ficies solo cedit wynika, że wszystko to co jest związane trwale z gruntem stanowi własność właściciela tego gruntu, o tyle zgodnie z art. 14 ust. 1 Prawa wodnego grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód. Innymi słowy o ile w prawie cywilnym los prawny składników nieruchomości zależy od losu prawnego gruntu, na którym się znajdują, o tyle według Prawa wodnego własność gruntu zależy od tego, kto jest właścicielem wody, która go pokrywa.

W sprawie niesporne jest to, że przez działkę nr [...]/2 płynęła rzeka [...], która została wymieniona w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r., Nr 16, poz. 149) jako sródlądowa woda powierzchniowa, stanowiąca własność publiczną, istotna dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, należąca do właściwości Marszałka Województwa. Ze znajdującego się w aktach sprawy operatu geodezyjno – prawego, sporządzonego w 2010 r. także wynika, że działka nr [...]w całości pokryta jest wodami płynącymi. Jak trafnie wskazał organ, fakt że właścicielem tej działki jest Skarb Państwa potwierdza również treść decyzji z [...]

Podstawę wpisu w ewidencji gruntów zarówno Skarbu Państwa jako właściciela, jak i marszałka (ewentualnie podmiotu, któremu marszałek powierzył wykonywanie zadań z zakresu administracji rządowej wykonywanych na podstawie Prawa wodnego, tak jak ma to miejsce w tej sprawie), jako podmiotu wykonującego prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych i gruntów pod tymi wodami, stanowiły przepisy ustawowe, stosownie do § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na postawie dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Tymi przepisami ustawowymi były przepisy Prawa wodnego, a mianowicie: art.10 ust.1a, art. 14 ust.1 – w odniesieniu do wpisu Skarbu Państwa jako właściciela (samoistnego posiadacza) oraz art. 11 ust. 1 pkt 4 oraz art. 14 ust. 3.

Przepisy ustawy Prawo wodne nie wymagają, jeśli chodzi o uregulowane w art. 11 ust. 1 pkt 4 wykonywanie przez marszałka województwa praw właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, wydania odrębnej decyzji. W myśl bowiem art. 217 Prawa wodnego, wydania decyzji o przejściu w trwały zarząd wymagały tylko wody i grunty stanowiące własność Skarbu Państwa przechodzące w trwały zarząd urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej i parków narodowych, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1-3.

Skarżący twierdzi, że obecnie stan na gruncie się zmienił, gdyż układ hydrologiczny rzeki [...] uległ zmianie. Jednocześnie przyznaje w skardze, że brak jest decyzji w zakresie linii brzegu tej rzeki, co nie pozwala na udokumentowanie jej faktycznego przebiegu.

W związku z tym zauważyć należy, że zgodnie z art. 15 ustawy Prawo wodne linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź lub linia stałego porostu traw albo linia, która ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich dziesięciu lat. Linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny - w odniesieniu do wód innych niż wody morskie i śródlądowe drogi wodne - właściwy starosta realizujący zadania z zakresu administracji rządowej. Podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, zawierający dokumentację szczegółowo opisaną w ust. 3 pkt 2 i 3 art. 15 Prawa wodnego.

Nie może budzić wątpliwości, że ustalenia na podstawie tych przepisów starosta dokonuje nie jako organ prowadzący ewidencję gruntów w ramach postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów lecz w odrębnym postępowaniu prowadzonym na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny. Z kolei w myśl art. 15a rozgraniczenie gruntów, które były pokryte wodami przed wykonaniem urządzenia wodnego, od pozostałych gruntów dokonuje, na wniosek właściciela wody lub właściciela gruntu sąsiadującego, w drodze decyzji właściwy starosta realizujący zadania z zakresu administracji rządowej. Dokonując rozgraniczenia stosuje się odpowiednio przypisy art. 15 Prawa wodnego. Tylko w przypadku modernizacji ewidencji gruntów i budynków decyzje, o których mowa w art. 15 ust. 2 wydaje się z urzędu.

Postępowanie w niniejszej sprawie, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, nie było prowadzone w przedmiocie modernizacji ewidencji gruntów lecz na wniosek skarżącego o dokonanie aktualizacji tej ewidencji. W postępowaniu tym organ nie był uprawniony do wydania z urzędu decyzji na podstawie art. 15 lub art. 15a Prawa wodnego, która ewentualnie mogłaby następnie stanowić podstawę do dokonania zmiany w ewidencji gruntów.

Zgodnie z § 45 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Określenie "udokumentowanych" oznacza, że nie jest wystarczające złożenie samego wniosku i twierdzenie w nim o jakimś fakcie ( w tym przypadku, że zmienił się bieg rzeki [...] i że obecnie na działce [...]znajduje się zbiornik wodny, którego skarżący nie użytkuje); żądanie wprowadzenia zmiany powinno być potwierdzone stosownymi dokumentami. Zauważyć należy, że postępowanie ewidencyjne jest swoistym postępowaniem rejestrowym. Rolą organu prowadzącego ewidencję gruntów jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Dokumenty, którymi dysponuje organ ewidencyjny w tej sprawie świadczą o tym, że przez działkę przepływa rzeka [...], która zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną jako śródlądowa woda powierzchniowa, stanowi własność publiczną istotną dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, należącą do właściwości Marszałka Województwa Świętokrzyskiego.

Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, z których wynikałoby że po pierwsze, obecnie działka nr [...]nie jest już pokryta powierzchniową wodą płynącą, a po drugie, że znajduje się na niej zbiornik wodny, który nie jest wodą wymienioną w art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego, a więc wodą, w stosunku do której prawa właścicielskie wykonuje marszałek województwa.

W tym miejscu podkreślenia wymaga to, że skarżący został ujawniony w ewidencji jako użytkownik działki nr [...]nie z tytułu następstwa prawnego po Powiatowym Inspektorze Wodnych Melioracji w S. u ale jako jednostka, której Marszałek Województwa powierzył – co wynika wprost ze statutu ZMiUW (dostępnego na stronie internetowej skarżącego) wykonywanie praw właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy oraz w stosunku do pozostałych wód dla których praw właścicielskich nie wykonuje: minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dyrektor parku narodowego (§ 5 pkt f statutu), gospodarowanie gruntami pokrytymi płynącymi wodami powierzchniowymi, o których mowa w art.14 ust. 3 w odniesieniu do wód określonych w art. 11 ust.1 pkt 4 Prawa wodnego (§ 5 pkt g statutu), a także gospodarowanie innym mieniem związanym z gospodarka wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, które zostało powierzone Marszałkowi Województwa (§5 pkt j statutu).

Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami).