Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2492/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia del. SO Aleksandra Westra, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi W.W., D.W., B.K., D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz W.W., D.W. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz B.K. i D.S. kwotę po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, SKO w [...], Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania D. W., W. W., A. Z., G. Z., T. J., B. K., D. S., W. M. oraz J. W., pod odwołaniem podpisała się również B. M. (nie wymieniona w skarżących) od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: organ I instancji) z [...] czerwca 2019 r., znak [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech obiektów inwentarskich - kurników o obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego każdy na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

Zaskarżona decyzja jest trzecią decyzją organu I instancji ustalającą środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia pn.: budowa trzech obiektów inwentarskich - kurników o obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego każdy na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku Gospodarstwo Rolne B. W.. Pierwotny wniosek z 8 maja 2014r. oraz postępowanie administracyjne o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczył budowy czterech obiektów inwentarskich - kurników o obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W dniu [...] maja 2015r. wnioskodawca złożył uzupełniony raport o oddziaływaniu na środowisko w wariancie alternatywnym polegającym na budowie trzech obiektów inwentarskich - kurników o obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego na terenie działki nr [...] w miejscowości [...] gm. [...].

W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji w decyzji z [...] stycznia 2016 r. odmówił wydania zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia.

SKO w [...] po rozpatrzeniu odwołania B. W. wydało decyzję z [...] lutego 2016 r. uchylając w całości decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania organ w dniu [...] lipca 2018r. wydał decyzję uzgadniając realizację przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym tj. budowa trzech obiektów inwentarskich - kurników o obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego na terenie działki nr [...] w miejscowości [...] gm. [...]. Odwołanie od ww. decyzji wniosły strony postępowania B. K. i D. S..

Kolegium wskazując na wadliwość przeprowadzonego postępowania wskazało na nieprawidłowe ustalenie stron postępowania w decyzji z [...] września 2018 r. ponownie uchyliło decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Kolegium uchylając decyzję Wójta Gminy [...] przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazało, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, organ ponownie powinien dokonać oceny całego zebranego materiału dowodowego i ustosunkować się w sposób szczegółowy do całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym głównie do najważniejszego dowodu w sprawie, tj. raportu i jego uzupełnień, odnieść się szczegółowo do przesłanek ustawowych (zgodność inwestycji z zapisami planu, przepisami szczególnymi, itp., a następnie sporządzić uzasadnienie decyzji.

W dniu [...] lutego 2019r. w związku z protestami społeczeństwa została przeprowadzona rozprawa administracyjna otwarta dla społeczeństwa.

Rozprawa administracyjna nie przyniosła oczekiwanych rezultatów, strony postępowania (sąsiedzi) pozostali przy swoim zdaniu negatywnym na temat planowanego przedsięwzięcia, inwestor stwierdził, że ustąpił już planując inwestycję w wariancie alternatywnym tj. zrezygnował z budowy 1 obiektu - kurnika początkowo planowanego najbliżej drogi, tym samym odległość od najbliższej zabudowy jest znacznie większa niż 26 metrów, tj. odległość od terenu działki.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z [...] listopada 2017r. po kilkakrotnym uzupełnieniu raportu przez inwestora na wezwanie RDOŚ, uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: PPIS w [...] ) w postanowieniu z [...] kwietnia 2017r. wydał negatywną opinię dla planowanego przedsięwzięcia. PPIS w [...] wskazał, że przedstawione analizy w raporcie nie pokrywają się z rzeczywistością dotyczącą uciążliwości zapachowej w otoczeniu fermy a oddziaływanie w większości wykracza poza granice działki na której znajdują się fermy.

Organ I instancji w decyzji z [...] czerwca 2019 r. określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech obiektów inwentarskich - kurników o obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego każdy na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...].

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli: D. W., W. W., A. Z., G. Z., T. J., B. K., D. S., W. M., J. W. oraz podpisana pod odwołaniem B. M. - nie wymieniona przez organ jako skarżąca.

W odwołaniu wskazano na błędne ustalenie faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji polegające na uznaniu, że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi, podczas gdy planowana inwestycja ma powstać w odległości od najbliższego budynku mieszkalnego ok. 26 m, nieopodal już istniejących ferm, co potęguje uciążliwości odorowe i wzmaga poziom hałasu, uznaniu, że poziom substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór nie spowodują przekroczenia obowiązujących norm, podczas gdy z uwagi na istniejące już nieopodal fermy drobiu oraz kumulację uciążliwości odorowych, łączna emisja w sposób istotny naruszy standardy jakości powietrza, a skoro brak jest unormowań, ponadto wskazują na naruszenie art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji bez podjęcia wszelkich czynności do dokładnego i bezsprzecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności organ całkowicie pominął kwestie sprzeciwu wyrażonego przez mieszkańców, którzy zamieszkują w sąsiedztwie planowanej inwestycji bądź prowadzą gospodarstwa rolne, wskazują że organ nie odniósł się do negatywnej opinii PPIS w [...], stwierdzając że opinia ta nie jest wiążąca i nie ma decydującego wpływu.

SKO w [...] w uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2019 r. wskazało, że organ I instancji dokonał oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przewidzianej w art. 61 ust. 2 u.u.i.ś. oraz poddał weryfikacji raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko złożony przez inwestora, odniósł się do treści uzyskanych prawem opinii i uzgodnień, zaś na przestrzeni całego postępowania w sposób dostateczny i zgodny z prawem zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Inwestor zgodnie ze wskazaniami Kolegium i wezwaniem RDOŚ uzupełnił raport o racjonalny wariant alternatywny, który został również uznany za najkorzystniejszy dla środowiska i w tym wariancie będzie realizowana planowana inwestycja. Organ I instancji uzyskał wymagane uzgodnienie dla planowanego przedsięwzięcia od RDOŚ w [...] oraz opinię PPIS w [...].

Zdaniem SKO w [...], organ I instancji również w sposób prawidłowy dokonał oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przewidzianą w przepisem art. 61 ust. 2 u.u.i.ś. Według SKO w [...], organ I instancji w zaskarżonej decyzji poddał weryfikacji raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko złożony przez inwestora, odniósł się do treści uzyskanych prawem opinii i uzgodnień, zaś na przestrzeni całego postępowania w sposób dostateczny i zgodny z prawem zapewnił możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W skardze W. W., D. W., A. Z., G. Z., T. J., B. K., D. S., W. M., B. M., J. W. wnieśli skargę na decyzję SKO w [...] z [...] sierpnia 2019 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, że planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi, podczas gdy planowana inwestycja ma powstać w sąsiedztwie domostw, gruntów rolnych wchodzących w skład rodzinnych gospodarstw rolnych, nieopodal już istniejących ferm drobiu, co potęguje negatywne oddziaływanie na środowisko, życie mieszkańców wzmaga uciążliwości odorowe i prowadzi do skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia;

2. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, że poziom substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm, podczas gdy z uwagi na istniejące już nieopodal fermy drobiu oraz kumulację uciążliwości odorowych z tym związanych, łączna emisja z planowanego przedsięwzięcia w sposób istotny naruszy standardy jakości powietrza, a także skoro organ wskazuje, iż w chwili obecnej brak jest możliwości oceny uciążliwości odorowej planowanej inwestycji, gdyż brak jest odpowiednich aktów prawnych regulujących te kwestie, to trudno zgodzić się z dalszą częścią rozumowania organu, iż na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia, poziomy substancji odoroczynnych nic spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm;

3. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, że planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi, podczas gdy planowana inwestycja przewiduje realizację hodowli 159 000 sztuk brojlera kurzego, co stanowi 636 DJP, tj. obejmuje produkcję zwierzęcą na dużą skalę, w sposób znaczny obciążając środowisko, obniżając jakość powietrza, powodując emisję związków chemicznych wywołujących uciążliwości odorowe, co powinno prowadzić organ do wydania decyzji w przedmiocie odmowy zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia;

4. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi, podczas gdy planowana inwestycja będzie trwale oddziaływała na nieruchomości sąsiednie poprzez immisje pośrednie, bowiem zasięg oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości jest znaczny, powodując uciążliwości odorowe, zanieczyszczenie powietrza, lokalnych wód, a także spadek wartości nieruchomości, planowana inwestycja spowoduje negatywne ingerencje w prawo własności, np. z uwagi na zamiar usytuowania w bliskiej odległości obiektu kubaturowego o wysokości i uciążliwości nieporównywalne) z zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, którego realizacja rodzi realne obawy związane z immisjami, a zrealizowanie inwestycji w takim kształcie może bowiem doprowadzić do ograniczenia właścicieli sąsiednich nieruchomości możliwości korzystania z ich nieruchomości, w tym również w zakresie zagospodarowania oraz zabudowy tych nieruchomości;

5. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, że inwestor dąży do złagodzenia skutków inwestycji dla najbliżej położonego zamieszkiwanego domu, podczas gdy ograniczenie liczby kurników z czterech do trzech, co spowodowało zwiększenie odległości kurników od najbliższych zabudowań do 50 m nie ma żadnego praktycznego znaczenia w obliczu tak dużej ilości sztuk brojlera kurzego, którego dotyczy hodowla, a największe uciążliwości odorowe oraz stężenie substancji toksycznych będą oddziaływały w takim samym wysokim stopniu na życie i zdrowie mieszkańców pobliskich domostw i gospodarstw;

6. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego i bezsprzecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności organ całkowicie pominął kwestię sprzeciwu wyrażonego przez mieszkańców, którzy zamieszkują w sąsiedztwie planowanej inwestycji bądź prowadzą gospodarstwa rolne;

7. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie i zaniechanie odniesienia się do opinii wydanej przez PPIS w [...], która to opinia była negatywna, a organ odniósł się do tejże opinii tylko w ten sposób, że wskazał, że nie jest ona wiążąca i nie miała decydującego wpływu, jednakże organ winien był odnieść się do wniosków tej opinii i rozważyć je w świetle okoliczności tejże sprawy, a samo wskazanie, że opinia jest niewiążąca nie zwalniało organu z obowiązku odniesienia się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego;

8. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. przez wydanie dwóch odmiennych rozstrzygnięć przy podobnym stanie prawnym i faktycznym, tj. przez wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech obiektów inwentarskich na terenie nieruchomości w miejscowości [...], gmina [...], a przy podobnym stanie faktycznym i prawnym ten sam organ w osobie Wójta Gminy [...] odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie kurników we wsi [...] i [...] położonych w tej samej gminie, czym organ naruszył zasadę proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania w postępowaniu objętym niniejszą skargą.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, 2. zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ określił warunki realizacji przedsięwzięcia, jednakże całkowicie pominął kwestie oddziaływania na środowisko w zakresie wpływu na życie mieszkańców wsi [...] i [...], na prowadzenie przez nich gospodarstw oraz powstania uciążliwości ponad dającą się znieść miarę w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Organ w ogóle nie odniósł się do składanych przez mieszkańców protestów i skarg. Uwagi mieszkańców miejscowości [...] oraz [...], wskazują na realne zagrożenie, jakie niesie ze sobą realizacja przedsięwzięcia - kolejnej fermy drobiu na tym terenie w bliskiej od siebie odległości. Planowane przedsięwzięcia, o ile powstanie będzie zlokalizowana w bezpośrednim sąsiedztwie domostw, czy gruntów rolnych wchodzących w skład rodzinnych gospodarstw rolnych.

Zdaniem skarżących, nie są uzasadnione twierdzenia organu, że negatywne oddziaływania realizacji przedsięwzięcia nie miały nadmiernego charakteru. Nieopodal planowanej inwestycji, znajdują się fermy drobiu. Określenie poziomu natężeń hałasu oraz uciążliwości odorowych, powinno odbywać się przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności. Spotęgowanie poziomu natężeń hałasu, czy uciążliwości odorowych jest oddziaływaniem przekraczającym dozwolone normy oraz dającą się znieść miarę w zakresie codziennego życia mieszkańców, czy prowadzenia gospodarstw. Nie pozostawia wątpliwości, że negatywne konsekwencje realizacji przedsięwzięcia będą nadmierne. Nadto, interes przedsiębiorcy i osiągane przez niego korzyści finansowe nigdy nie mogą stać ponad interesem publicznym i rażąco naruszać konstytucyjnie gwarantowanych praw.

Według skarżących, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że pomimo zastosowania wskazanych przez organ działań na etapie realizacji, eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia oddziaływania na środowisko, życie mieszkańców i prowadzenie przez nich gospodarstw rolnych, przekroczą dopuszczalne poziomy natężeń, w szczególności hałasu oraz uciążliwości odorowych. Inwestor B. W. nie jest typowym rolnikiem, a raczej biznesmenem nastawionym na duży i szybki zysk przy znacznych uciążliwościach dla mieszkańców wsi, które to uciążliwości w żadnym stopniu nie będą dotyczyły inwestora. Działalność inwestora odbiega od rodzimych gospodarstw zaawansowaniem technologicznym oraz dochodowością, a przede wszystkim negatywnym oddziaływaniem na środowisko jak i życie mieszkańców sąsiednich nieruchomości. Planowana inwestycja generuje uciążliwości nieporównywalnie większe niż gospodarstwa rolne prowadzone przez kilku rolników z sąsiedztwa, nie mówiąc już o zwykłej zabudowie mieszkaniowej przeważającej na tym terenie. Zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia rozciąga się na kilka wsi graniczących ze sobą, a jej zrealizowanie doprowadzi do sterroryzowania życia kilkuset osób celem osiągania wymiernych korzyści majątkowych przez jedną osobę, tj. inwestora. Kłóci się to z zasadami zrównoważonego rozwoju, równości czy sprawiedliwości społecznej.

Zasadniczą uciążliwością związaną z planowanym przedsięwzięciem są odory o silnym natężeniu właściwym dla tego rodzaju produkcji zwierzęcej na tak ogromną skalę. Jest to szczególne dotkliwe, że w żaden sposób nie można ich ograniczyć ani nad nimi zapanować. Zdaniem skarżących w niniejszej decyzji organ lakonicznie odniósł się do sprzeciwu mieszkańców oraz równie lakonicznie wskazał, że negatywna opinia PPIS w [...] nie ma decydującego znaczenia ani nie jest wiążąca.

Według skarżących, uciążliwości odorowe, to obok natężenia hałasu czynniki najbardziej utrudniające życie codzienne mieszkańców sąsiednich działek. Czynniki te oddziałują negatywnie nie tylko na gospodarstwa znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie ale także na te bardziej oddalone z uwagi na ich właściwości. Skarżący wskazują, że kwestia oddziaływania uciążliwości odorowych nie została dostatecznie wyjaśniona, a wręcz została przez organ pominięta. Nie ulega wątpliwości, że kwestia ta powinna być szeroko przedstawiona w niniejszym postępowaniu.

Zdaniem skarżących, organ nie zebrał całokształtu materiału dowodowego określonego ustawą, o którym stanowią przepisy u.u.i.ś. i nie ocenił zebranego materiału w sposób wyczerpujący, jak to nakazuje przepis art. 77 § 1 k.p.a. i nie dokonał oceny, o której mowa w art. 80 k.p.a. ani też nic ustosunkował się do tegoż materiału dowodowego w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a. Organ miał bowiem obowiązek całościowego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie w wydanej przez siebie decyzji wskazania faktów, na których się oparł i tych, którym wiarygodności odmówił.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W postanowieniu z 24 lutego 2020 r., sygn. IV SA/Wa 2492/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Z., G. Z., B. M., W. M., T. J. i J. W.. Postanowienie z [...] lutego 2020 r. jest prawomocne od [...] marca 2020r.

W piśmie z 3 sierpnia 2020 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. W. w związku z otrzymanym pismem w sprawie IV SA/WA 2492/19 poinformował Sąd, że "wycofuje swój udział w pozwie zbiorowym w tej sprawie", oświadczając, że nie będzie brał udziału w żadnych czynnościach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, lecz nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawą podstawę zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm., dalej: u.u.i.ś.). Sąd dokonał kontroli przedmiotowego postępowania w oparciu o przepisy ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmuje w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. zaś wskazane naruszenie prawa materialnego skutkowało również naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. w zakresie prawidłowości zebranego w sprawie materiału dowodowego i jego oceny.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt.: 1,2,3,4,5,6,7 skargi.

Odnosząc się do tych zarzutów na początku należy wyjaśnić, że sprawa dotycząca wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a nie jak błędnie wskazano w decyzji z [...] czerwca 2019 r., znak [...], że "Wójt Gminy [...] orzeka uzgodnić realizację przedsięwzięcia" jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 k.p.a., co oznacza, że sprawa taka nie powinna być rozpatrywana w sposób ogólny, tak uczyniły to orzekające w sprawie organy, ponieważ decyzje administracyjne wydane w niniejszej sprawie konkretyzują normy u.u.i.ś., wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego wnioskodawcy. Z mocy art. 80 k.p.a. organy administracji uprawnione są do swobodnej oceny materiału dowodowego, lecz ocena ta nie może nosić znamion dowolności. Dowody takie jak raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien być oceniony we wzajemnej łączności z treścią iinych dokumentów zgromadzonych w sprawie, a w szczególności z treścią opinii PPIS w [...] oraz postanowienia RDOŚ w [...]. Organ rozstrzygając sprawę nie może też dokonywać jedynie pobieżnej i wybiórczej oceny raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż taka ocena, jeżeli miałaby podlegać kontroli sądu administracyjnego, powinna zostać zdyskwalifikowana jako element nie mogący stanowić podstawy faktycznej zastosowania normy prawa materialnego.

Przedstawiona przez orzekające sprawie organy ocena raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie spełniała wymogów wynikających z przepisu art. 80 k.p.a. Organ I co najmniej przedwcześnie określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech obiektów inwentarskich - kurników o obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego każdy na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...].

Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wskazały jakie konkretne warianty realizacji przedsięwzięcia oceniały oraz na jakiej podstawie uznały, że racjonalny wariant alternatywny, na którego realizację zdecydował się inwestor zasługiwał na akceptację orzekających w sprawie organów. W treści decyzji organów obu instancji brak jest jakiejkolwiek analizy i oceny wariantów realizacji przedsięwzięcia zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś.

Organ I instancji na str. 9 uzasadnienia decyzji odnosząc się do przedłożonego w sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ograniczył się do stwierdzenia, ze "Zgodnie z przedłożoną dokumentacją inwestor zdecydował się realizację racjonalnego wariantu alternatywnego, polegającego na budowie trzech obiektów inwentarskich – kurników obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego każdy, na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości [...], gmina [...], zamiast realizacji takich samych obiektów w ilości czterech sztuk".

Równie lakoniczna jest ocena raportu oraz postępowania organu I instancji w tym zakresie dokonana przez SKO w [...] na str. 8 uzasadnienia decyzji z [...] sierpnia 2019 r., znak [...], w której organ odwoławczy wskazał, że "Zdaniem składu orzekającego Kolegium, raport był przedmiotem oceny i weryfikacji przez wyspecjalizowany organ jakim jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, który zgodnie z określonymi kompetencjami dokonuje oceny przedsięwzięcia opisanego w raporcie, wskazując warunki przy spełnieniu których możliwa będzie realizacja przedsięwzięcia".

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się przede wszystkim do tego, czy wskazany do realizacji przez inwestora racjonalny wariant alternatywny realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia spełnia wymagania wynikające z przepisów u.u.i.ś.

Na wstępie dalszych rozważań przypomnieć należy treść art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., według którego raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać: opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

Przedstawiony w niniejszej sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniami nie spełnia wymagań wynikających z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. W raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla wariantu polegającego na budowie trzech obiektów inwentarskich – kurników o obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego każdy na terenie działki nr [...] w m. [...], gm. [...], Maj 2015 r. nie przedstawiono: wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. W istocie w raporcie z 2015 r. przedstawiono jeden wariant. Potwierdza to stwierdzenie, które znajduje się na str. 66 raportu z 2015 r., według którego "Wariant rozpatrywany w niniejszym raporcie o oddziaływaniu na środowisko jest najbardziej uzasadniony i racjonalny zarówno ze względów środowiskowych".

Jak wynika z treści raportu, na którym znajduje się data "maj 2015" przedstawionej na str. 65 pierwotnie rozpatrywanym wariantem była budowa w przedmiotowej lokalizacji 4 obiektów inwentarskich – kurników o obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego każdy na terenie działki nr [...] w m. [...], gm. [...]. Oznacza, że wariant zaproponowany do realizacji w raporcie z 2015 r. jest według autora raportu wariantem alternatywnym w stosunku do wariantu zaproponowanego w raporcie z 2014 r. Jednak również w raporcie z 2014 r. nie zostały przedstawione wymagane przepisami warianty realizacji przedsięwzięcia. Na str. 62 raportu z 2014 r. stwierdzono, że "Przedstawiony wariant realizacji przedsięwzięcia jest wynikiem: żądanego przez wnioskodawcę poziomu produkcji i programu technologicznego, istniejących uwarunkowań terenowych(kształtu działek, sąsiedztwo parceli), wymagań przepisów branżowych – przepisy poszczególnych branż (rozporządzenia, normy wytyczne). Na str. 63 raportu z 2014 r. stwierdzono ponadto, że "Wariant przedstawiony przez Wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najbardziej racjonalnym, gdyż zakłada prowadzenie hodowli przy jak najmniejszym nakładzie prac za pomocą hodowli dostosowanej do takiej wielkości i wydajności gospodarstwa oraz technologii powszechnie stosowanej przy hodowli brojlerów, zgodnej z wymogami przepisów unijnych i krajowych". Na str. 64 raportu z 2014 r. przedstawiono dwa warianty alternatywne. Z ich opisu nie wynika jednak, że są to racjonalne warianty alternatywne, skoro na str. 63 raportu z 2014 r. stwierdzono, że "Wariant przedstawiony przez Wnioskodawcę jest jednocześnie wariantem najbardziej racjonalnym". Na str. 66 raportu z 2014 r. wyjaśniono jednocześnie, że "Wariant proponowany przez Wnioskodawcę jest najbardziej uzasadniony i racjonalny zarówno ze względów ekonomicznych, technologicznych jak i środowiskowych".

Z treści raportów z 2014 oraz 2015 r. wynika jednoznaczna konkluzja, że wariant zaproponowany przez wnioskodawcę stanowi połączenie trzech wariantów w jednym. Taki sposób przedstawienia wariantów realizacji przedsięwzięcia narusza treść art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Przedstawiony w niniejszej sprawie raport, wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów, nie został sporządzony w pełnym zakresie zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. Zarówno w raporcie z 2014 r. jako w raporcie z 2015 r. przedstawiono jeden wariant realizacji przedsięwzięcia nazwany jako "najbardziej uzasadniony i racjonalny zarówno ze względów ekonomicznych, technologicznych jak i środowiskowych". Wskazać jednak należy, że takiego wariantu nie przewidział ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, według którego jeżeli zachodzi wadliwość przedstawionych w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia, to taki raport nie spełnia ustawowych wymagań, koniecznych do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji danego przedsięwzięcia, co wynika również z jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1376/12, LEX nr 1616483, z 20 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2564/12, LEX nr 1511156 i z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1729/16, LEX nr 2331249, z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2320/17, LEX nr 2707070, z 14 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 507/18, LEX nr 2771251).

Ustawa nie definiuje pojęcia wariantu alternatywnego. Warianty przedsięwzięcia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z tych wariantów będzie oddziaływać na środowisko oraz zdrowie i życie ludzi, ponieważ ich rolą jest wskazanie alternatywnych rozwiązań pozwalających chronić ww. dobra w jak najpełniejszym wymiarze. W ramach realizacji przedsięwzięcia konieczne jest realne, a nie fikcyjne wariantowanie realizacji przedsięwzięcia, które będzie polegało na zróżnicowaniu pod względem rozwiązań technologicznych, takich jak choćby konstrukcja obiektów, skala przedsięwzięcia, czy moc planowanych instalacji, urządzeń, a także zdaniem Sądu, zróżnicowanie pod względem technologii chowu i ochrony przed emisją z tym związaną. Podyktowane jest to tym, że zróżnicowanie owo ma wpływ, jeśli chodzi o oddziaływanie zaproponowanych rozwiązań na środowisko oraz zdrowie i życie ludzi.

Błędna wykładnia art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. będąca wynikiem wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego tj. oceny i analizy przedłożonego raportu w tym wariantów realizacji przedsięwzięcia doprowadziła do sytuacji, w której organ przedwcześnie uznał, że przedłożony w sprawie raport spełnia warunki określone w art. 66 u.u.i.ś. Błędna zaś wykładnia skutkowała wydaniem decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Organ wydający decyzję środowiskową powinien opierać swoje ustalenia i oceny w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 u.u.i.ś. właśnie na treści raportu. Raport jest najważniejszym dowodem w sprawie i jego racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji powinien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem zawartości wyszczególnionej w art. 66 u.u.i.ś. Raport powinien uwzględniać wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Dokument ten powinien być zatem wszechstronnie przeanalizowany przez organ wydający decyzję.

Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej organ odwoławczy dokonał błędnej oceny, że zachodziła podstawa do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia właśnie ze względu na treść art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., ponieważ warianty realizacji przedsięwzięcia przedstawione przez inwestora uniemożliwiły analizę planowanego przedsięwzięcia pod kątem zagrożeń i uciążliwości dla środowiska, a w szczególności oddziaływań odorowych.

Warianty realizacji przedsięwzięcia stanowią jeden z najważniejszych instrumentów prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przedstawienie minimum trzech wariantów pozwala na utworzenie siatki porównawczej, na gruncie której organ weryfikuje proponowany wariant, który może być zaakceptowany przez organ.

Ilość wymaganych do przedstawienia w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia nie zależy zatem od woli i uznania, a także oceny inwestora. Inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. (por. wyroki NSA: z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 813/16; z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 89/16, publ.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Orzekające w sprawie organy nie dokonały ponadto oceny raportu zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 3b, u.u.i.ś. Według tego przepisu,

raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać: informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Organ I instancji na str. 9 uzasadnienia decyzji z [...] czerwca 2019 r. stwierdził, że w istniejących obiektach prowadzona jest hodowla 39 000 sztuk (156 DJP) brojlera kurzego. Łącznie na terenie, na którym realizowane będzie planowane przedsięwzięcie, prowadzony będzie chów 159 000 sztuk (635 DJP). Ma to szczególne znaczenie wobec stwierdzenia organu, że najbliższy budynek mieszkalny zlokalizowany jest w odległości ok. 26 m od planowanego przedsięwzięcia (s. 9 uzasadnienia decyzji organu I instancji z [...] czerwca 2019 r.).

Przedmiotowy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie został również oceniony przez orzekające w sprawie organy zgodnie z art. 141 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1396, dalej: p.o.ś.). Zgodnie z art. 141 ust. 1 p.o.ś., eksploatacja instalacji lub urządzenia nie powinna powodować przekroczenia standardów emisyjnych. Oddziaływanie instalacji lub urządzenia nie powinno powodować pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenia życia lub zdrowia ludzi (art. 141 ust. 2 p.o.ś.). Zgodnie z art. 3 pkt 33 p.o.ś., przez standardy emisyjne - rozumie się dopuszczalne wielkości emisji. Według art. 3 pkt 4 p.o.ś., przez emisję - rozumie się wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi: a) substancje, b) energie, takie jak ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne. Podstawowym obowiązkiem inwestora w niniejszej sprawie jako podmiotu eksploatującego instalacje obejmującą trzy obiekty inwentarskie – kurniki o obsadzie 40 000 sztuk brojlera kurzego każdy jest niedopuszczenie do sytuacji, w której emisja z takiej instalacji przekształci się w zanieczyszczenie. Zgodnie z art. 3 pkt 49 p.o.ś., przez zanieczyszczenie - rozumie się emisję, która może być szkodliwa dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, może powodować szkodę w dobrach materialnych, może pogarszać walory estetyczne środowiska lub może kolidować z innymi, uzasadnionymi sposobami korzystania ze środowiska. Ustawodawca uznał zatem wprost, że zdrowie ludzi lub stan środowiska powinny być chronione przed emisją szkodliwą.

Organ I instancji na str. 11 uzasadnienia decyzji z [...] czerwca 2019 r., odnosząc się do kwestii emisji pochodzących z przedmiotowej instalacji stwierdził, że przeprowadzona ocena planowanego przedsięwzięcia w zakresie emisji do powietrza wykazała, że na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia poziomy substancji odoroczynnych takich jak amoniak czy siarkowodór pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących w tym zakresie norm zgodnych z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16 poz. 87). Organ I instancji nie wskazał jednak jakie przyjęte przez inwestora rozwiązania techniczne, technologiczne, organizacyjne oraz inne zostały uwzględnione i w konsekwencji przesądziły o tym, że organ I instancji stwierdził, że przeprowadzona ocena planowanego przedsięwzięcia w zakresie emisji do powietrza wykazała, że na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia poziomy substancji odoroczynnych takich jak amoniak czy siarkowodór pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących w tym zakresie norm zgodnych z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 26 stycznia 2010 r.

Odnosząc się do cytowanego wyżej stanowiska organu I instancji wskazać należy, że z ochroną prawną powietrza wiąże się także ważne i wciąż nieuregulowane w sposób kompleksowy w prawie polskim zagadnienie zapobiegania uciążliwościom zapachowym, które mogą stanowić szkodliwą emisję czyli zanieczyszczenie.

W piśmiennictwie wskazuje się, że: "Różnego rodzaju substancje zapachowe, emitowane przez człowieka do atmosfery w bezpośrednim sąsiedztwie innych obiektów, zabudowań, osiedli, itd. mogą stanowić uciążliwość dla mieszkańców. Dominujące do tej pory tradycyjne analizy jakościowe i ilościowe na ogół nie są wystarczającym źródłem informacji dotyczącym zarówno ilości, jak i jakości substancji zapachowych emitowanych do atmosfery, tym bardziej, że zmienność emisji może być różna" (por. L. Woźniak, Regulacje prawne dotyczące przeciwdziałania uciążliwościom zapachowym (odorom) w wybranych krajach Unii Europejskiej wraz z komentarzem na temat konsekwencji społecznych i ekonomicznych (gospodarczych) ich wprowadzenia [w:] Regulacje prawne dotyczące przeciwdziałania uciążliwościom zapachowym (odorom) w wybranych krajach Unii Europejskiej, red. R. Sawicki, "Opinie i Ekspertyzy" OE-222, Biuro Analiz i Dokumentacji, Zespół Analiz i Opracowań Tematycznych, Kancelaria Senatu, listopad 2014, s. 4.).

Brak norm prawnych regulujących poziomy dopuszczalne uciążliwości zapachowej i jej częstości przekraczania spowodował poszukiwanie innych form rejestracji i monitorowania zapachowej jakości powietrza atmosferycznego. Jednym ze źródeł informacji o cechach danego zapachu może być analiza lotnych związków organicznych (LZO) przeprowadzana z wykorzystaniem technik instrumentalnych, a mianowicie technik chromatograficznych oraz technik elektronicznego nosa. W analizie instrumentalnej wykorzystywanej w badaniu próbek gazowych dominują dwa podejścia. Pierwsze polega na zidentyfikowaniu lotnych związków zapachowych próbek przy użyciu chromatografii gazowej, drugie oparte jest na "całościowej" analizie mieszaniny gazowej, bez rozdzielania jej na indywidualne składniki przy użyciu elektronicznego nosa (J. Gębicki, T. Dymerski, J. Namieśnik, Oddziaływanie zapachowe składowiska odpadów komunalnych monitorowane za pomocą ultra szybkiej chromatografii gazowej [w:] Ochrona powietrza w teorii i praktyce, t. 1, red. J. Konieczyński, Zabrze 2014, s. 40.).

W przepisach prawa polskiego brak jest nadal kompleksowej ustawy określającej standardy zapachowe jakości powietrza. Nie oznacza to jednak, że organ wydający decyzję środowiskową zwolniony jest z dokonania oceny planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia ochrony przed zanieczyszczeniem.

Wskazać należy, że przepisy u.u.i.ś. w art. 1 ust. 1 pkt 16 odsyłają do cytowanej wyżej definicji zanieczyszczenia uregulowanej w p.o.ś. Ponadto w piśmiennictwie wskazuje się, że "Emisja odorów, choć zazwyczaj nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ludzi ani też dla środowiska, jest jednak bardzo uciążliwa. Nawet niewielkie stężenia niektórych substancji odorotwórczych są wyczuwalne przez nasz zmysł węchu i odbierane przez organizm bardzo negatywnie. Najczęstszym objawem są młodości i silny ból głowy. Stąd, pomimo braku przekroczeń dopuszczalnych stężeń w powietrzu (czy to w powietrzu atmosferycznym czy też na stanowiskach pracy), ograniczenie emisji odorów jest koniecznością" (por. G. Wielgosiński, R. Zarzycki, Technologie i procesy ochrony powietrza, Warszawa 2018, wydawnictwo PWN, s. 356).

Zgodnie z funkcją prewencyjną prawa ochrony środowiska, której podstawą są zasada prewencji i zasada przezorności, uciążliwość odorowa (zapachowa) powinna być ograniczana lub eliminowana na najwcześniejszych etapach realizacji przedsięwzięcia, tj. przede wszystkim na etapie planowania i realizacji projektu budowlanego, a następnie także na etapie eksploatacji instalacji (u źródła). Narzędzia i metody ograniczania uciążliwości odorowych (zapachowych) mogą obejmować: 1) odpowiednie planowanie przestrzenne, czyli takie usytuowanie zakładów będących potencjalnym źródłem emisji odorów oraz budynków mieszkalnych, aby zapobiec kolizji interesów; 2) prawidłowe usytuowanie odpowietrzeń zbiorników w celu ich oddalenia od miejsc przebywania ludzi; 3) tworzenie strefy buforowej składającej się z obszarów pokrytych roślinnością wokół potencjalnych źródeł emisji odorów (np. składowisk odpadów, oczyszczalni ścieków, ferm hodowlanych itp.); 4) odpowiednie kształtowanie krajobrazu przez sadzenie drzew, roślinności średnio- i wysokopiennej) (por. G. Wielgosiński, R. Zarzycki, Technologie i procesy..., s. 356). Wymienione wyżej sposoby zapobiegania uciążliwościom odorowym (zapachowym) traktowane są jako pierwotne metody ich ograniczania. Pozwalają one na zmniejszenie uciążliwości, jednak zazwyczaj nie eliminują ich całkowicie.

W sytuacji wystąpienia zagrożeń związanych z emisją odorów, konieczne jest uwzględnienie w ramach wariantów realizacji przedsięwzięcia odpowiednich technologii i środków technicznych w celu ograniczania oddziaływania odorów. Orzekające w sprawie organy nie dokonały oceny wariantów realizacji przedsięwzięcia z punktu widzenia możliwości zastosowania rozwiązań technicznych i technologicznych zapobiegającym oddziaływaniom odorowym oraz ograniczającym emisję z tym związaną. Jest to o tyle istotne w niniejszej sprawie, że oddziaływania odorowe stanowią główne źródło uzasadnionych obaw mieszkańców związanych z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia.

Uznanie zarzutów skargi przedstawionych w pkt.: 1,2,3,4,5,6,7 za usprawiedliwione skłania do konstatacji, że organy orzekające nie przeanalizowały w sposób dostatecznie wnikliwy treści raportu i jego uzupełnień mimo, że to właśnie na organach spoczywa obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego raportu w zakresie oddziaływania na środowisko. Większa część uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie dotyczy merytorycznych analiz, tylko skupia się na opisaniu przebiegu postępowania.

Odnosząc się do stanowiska organu I instancji przedstawionego na str. 13 uzasadnienia, według którego uzgodnienie RDOŚ ma charakter wiążący wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających (RDOŚ, PPIS) nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Pozytywne uzgodnienie nie obliguje zatem wprost organu do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2020 r., sygn. II OSK 3499/19, LEX nr 3039332 oraz powołane tam orzecznictwo).

Nie jest zasadny zarzut skargi przedstawiony w pkt 8 skargi. Zgodnie z art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Z przepisu tego wynika zatem, że organ nie może odstąpić od utrwalonej praktyki wyłącznie w celu załatwienia jednej sprawy, a równocześnie kontynuować tę praktykę w innych sprawach o takim samym stanie faktycznym i prawnym. Jeżeli natomiast istnieją uzasadnione przyczyny dla odmiennego załatwienia jednej sprawy, to istnienie owych uzasadnionych przyczyn wskazuje na odmienność stanu faktycznego lub prawnego takiej sprawy. Nie można wówczas mówić o związaniu ustaloną praktyką załatwiania spraw przez organ, skoro ta praktyka dotyczy spraw o podobnym, ale jednak nie tożsamym stanie faktycznym i prawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1105/18, LEX nr 2525972).

Podsumowując, wskazać należy, że doszło do naruszenia prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., a także naruszenie przez organy przepisów postępowania tj. art. 7,art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ podejmie działania w celu ustalenia kluczowej w niniejszej sprawie okoliczności związanej z prawidłowym określeniem w raporcie wariantów realizacji przedsięwzięcia zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. uwzględniających ochronę przed zanieczyszczeniem, a w szczególności ochronę przed odorami. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i pominięcie oceny wariantów realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia pozostaje w sprzeczności z art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. i stanowi o zaniechaniu wyjaśnienia istoty sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ zastosuje się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w wyroku.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2019 r., znak [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zajęcia stanowiska w odniesieniu do zgromadzonego już w aktach sprawy materiału dowodowego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.