Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 437/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 2 i 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] maja 2007 r. M.A. zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej zwanego BP ARiMR, o przyznanie płatności do gruntów rolnych, przyznanie płatności cukrowej i przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] Kierownik BP ARiMR, działając na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 3, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, póz. 217 ze zm.) i art. 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności oraz art. 51 ust. 3 i art. 71 a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.), art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie: 1) przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej działki rolnej F, pow. 2,62 ha, 2) przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w części dotyczącej działki rolnej F, o pow. 2,62 ha, 3) przyznania płatności do roślin energetycznych w części dotyczącej działki rolnej HH pow. 8,46 ha oraz jednocześnie przyznał M.A. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 50501,42 zł, w tym: 1) jednolitą płatność obszarową w wysokości 25531,39 zł i 2) uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 24970,03 zł i odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożył zmniejszenie w wysokości 4852,60 zł, która będzie potrącana z płatności, do której

L

rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku, w którym stwierdzono niezgodności.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej - przyznana kwota wyliczona została na podstawie powierzchni zadeklarowanej kwalifikowanej do w/w płatności, która wynosi 84,67 ha, przy zastosowaniu stawki płatności do 1 ha uprawy w 2007 r. na poziomie 301,54 zł. W dalszej części uzasadnienia odnoszącej się do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych organ wskazał, iż stawka w/w płatności do 1 ha uprawy w 2007 r. wynosi 294,91 zł, zaś powierzchnia co do której naliczona została płatność wynosi 84,67 ha. W zakresie płatności do upraw roślin energetycznych organ podał, iż stawka płatności w tym zakresie do 1 ha wynosi w 2007 r. 45 euro (przy kursie euro na poziomie 3,773 zł, ogłoszonym na dzień 30 września 2007 r.), czyli 169,79 zł. Organ podkreślił, iż warunkiem przyznania płatności w w/w zakresie jest złożenie deklaracji przez wnioskodawcę w terminie określonym art. 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności. Złożenie deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych po terminie skutkuje zaś zmniejszeniem płatności i wykluczeniami z płatności. Organ podał, iż rolnik we wniosku z dnia [...] maja 2007 r. zadeklarował do płatności do upraw roślin energetycznych pow. 37,04 ha, dołączając umowę dostarczenia roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne zawartą z Zakładami Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2007 r. W dniu [...] września 2007 r. do BP ARiMR wpłynęła od w/w producenta, jako pierwszej jednostki przetwórczej, informacja o ilościach roślin energetycznych odebranych od wnioskodawcy, przekazana następnie BP ARiMR. Wnioskodawca w dniu [...] listopada 2007 r. wycofał w części wniosek w zakresie dotyczącym działki HH, o pow. 8,46 ha. W tym samym dniu wnioskodawca złożył deklarację o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych, które to rośliny, jak podał, dostarczone zostały w dniu [...] sierpnia 2007 r. Jak podkreślił organ w/w deklaracje winny być więc złożone do [...] września 2007 r. W związku ze złożeniem powyższej deklaracji po terminie powierzchnia działki 28,58 ha została wykluczona z przedmiotowej płatności. W tej sytuacji różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosiła 28,58 ha (28,58 ha -

0,00 ha = 28,58 ha). Różnica ta procentowo przekroczyła 50 %, a jak wskazał organ, w sytuacji, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną przekracza 50 %, zgodnie z przepisami cyt. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., skutkuje to odmową przyznania w/w płatności.

W wyniku wniesionego przez M.A. odwołania decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 10, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) oraz art. 5 a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 1, póz. 2 ze zm.), art. 17 ust. 4 pkt 3 ustawy o płatnościach w warunkach systemów wparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. (Dz. U. Nr 35, póz. 217 ze zm.) , § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. Nr 139, póz. 979) w zw. z art. 51 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.), orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Organ odwoławczy uznał postępowanie przeprowadzone przez organ l instancji za prawidłowe, przychylając się w całości do stanowiska organu l instancji. Nadto organ odwoławczy dokonał w uzasadnieniu ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, odnosząc to do obowiązującego na dzień wydania decyzji stanu prawnego. Organ ustosunkował się ponadto do podniesionych w odwołaniu przez M.A. zarzutów, iż składając wniosek w niniejszej sprawie nie był poinformowany o terminach złożenia przedmiotowej deklaracji. W tym zakresie organ podał, iż termin ten określony został w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r., które weszło w życie dnia 2 sierpnia 2007 r. Organ podkreślił, iż na dzień składania wniosku ustawodawca przewidział, iż termin składania deklaracji zostanie określony w akcie wykonawczym, z czym strona winna się liczyć oraz dołożyć należytej staranności, aby spełnić wszystkie warunki

celem uzyskana płatności. Organ podkreślił, iż strona w treści wniosku potwierdziła, iż znane są jej zasady przyznania płatności. Dodatkowo organ zaznaczył, iż wnioski w w/w zakresie składane są przez rolników na zasadzie dobrowolności.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył M.A., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej w zakresie w jakim orzeka o zmniejszeniu płatności i wykluczeniu z płatności do upraw roślin przeznaczonych na cele energetyczne. Skarżący wskazał, iż nie został powiadomiony w żaden ,sposób o terminie złożenia deklaracji , ani też o negatywnych skutkach złożenia deklaracji po terminie. Skarżący podał, iż jego deklaracja złożona została dopiero po otrzymaniu telefonicznie informacji od organu w dniu [...] listopada 2007 r. Zdaniem skarżącego organ dopuścił się w związku z powyższym naruszenia treści art. 9 kpa.

W odpowiedzi n skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną przez stronę skarżącą podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kontrola sądowa jest zatem niezależna od argumentacji użytej w treści skargi i sprowadza się do szerokiego badania prawidłowości dokonanej przez organ administracji publicznej konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej

sprawie. Konkretyzacja stosunku administracyjnoprawnego to zorganizowany proces stosowania prawa, obejmujący kolejne etapy: ustalenie, jaka norma prawna będzie miała zastosowanie w sprawie, ustalenie faktu (faktów, okoliczności), istotnego w sprawie z punktu widzenia mającej zastosowanie normy prawnej, subsumcja faktu uznanego za udowodniony pod stosowaną normę prawną i wreszcie prawidłowe ustalenie następstw prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy prawnej.

Zaskarżona decyzja organu drugiej instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2008r. odmawiającą przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nakładającą zmniejszenia w wysokości 4.852,60 zł, które będą potrącane z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Okoliczności przedmiotowej sprawy są bezsporne. Skarżący w dniu [...] maja 2007r. złożył do Powiatowego Biura ARiMR wniosek m.in. o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych ( RE ), dostarczając w dniu [...] lipca 2007r. umowę dostarczenia ( kontraktacji ) roślin energetycznych zawartą z Zakładami Sp.z o. o nr [...] z dnia [...] maja 2007r. Strona, we wniosku zadeklarowała do płatności do upraw roślin energetycznych powierzchnię 28.58 ha. W dniu [...] września 2007. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęła, od pierwszej jednostki przetwórczej Zakładów Sp. z o. o. informacja o ilościach roślin energetycznych (surowców) odebranych od wnioskodawcy, która została przekazana do Biura Powiatowego ARiMR. M.A. w deklarację o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w dniu [...] listopada 2007 r. Z deklaracji wynika, iż rośliny energetyczne dostarczone zostały w dniu [...] sierpnia 2007r.

Zgodnie z art. 32 ust. l lit.a Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa lego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców, warunkiem przyznania płatności do upraw roślin energetycznych, jest złożenie przez wnioskodawcę deklaracji opisanej

w art. 31 ust. 1. Art. 31 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 stanowi, iż wnioskodawcy deklarują właściwym organom łączną ilość zbieranych surowców, w rozbiciu na gatunki oraz potwierdzają dostarczone ilości surowców i strony, do których skierowano takie dostawy. W § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. nr 139 z 2007 r., póz. 979) określono termin na złożenie stosownych deklaracji na dzień 15 września 2007r.

W myśl art. 51 ust. 2 i 3 nr 796/2004 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), złożenie dokumentów typu deklaracja o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych po terminie, określonym w w/w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r., skutkuje zmniejszeniami płatności i wykluczeniami z płatności do upraw roślin przeznaczonych na cele energetyczne.

Przy ustaleniu powierzchni, zgodnie z art. 51 ust. 2 i 3 w/w Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 bierze się pod uwagę ilość dostarczonego surowca. W związku z powyższym nieuwzględnienie deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych do zatwierdzonego podmiotu skupującego zatwierdzonej pierwszej jednostki przetwórczej, powierzchnia kwalifikująca się do płatności RE wyliczona z uwzględnieniem uzyskanego plonu reprezentatywnego będzie mniejsza od powierzchni wskazanej we wniosku. Biorąc powyższe pod uwagę, w przypadku niedopełnienia obowiązku złożenia deklaracji w określonym terminie traktować należy, w ten sam sposób co niedostarczenie roślin energetycznych w deklarowanej ilości Zgodnie z § 2 ust. 3 lit, b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności, deklaracja o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych, w przypadku Pana M.A. powinna być złożona do dnia [...] września 2007r. Mając na uwadze w/w przepisy prawa jak również to, iż

deklaracja o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych została złożona po terminie, powierzchnia co do której wniosek został rozpatrzony wyniosła 0,00 ha. Wobec powyższego różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną $ stanowi 100% obszaru stwierdzonego. A zatem 28,58 ha to stwierdzona różnica x 169,79 zt/ha (45 euro x 3,773 zł) stawka płatności = 4852,60 zł.

Stawka płatności do upraw roślin energetycznych na l ha w roku 2007, zgodnie z art. 88 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93. (WE) nr 1452/2001. (WE) nr 1453/2001. (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999. (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1. z póżn. zm.: Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), wynosi 45 euro. Kurs euro ogłoszony na dzień 30 września 2007 r. przez Centralny Bank Europejski wyniósł 3.773 zł.

Art. 51 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r, ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.)stanowi, że jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi odmawia się przyznania płatności i nakłada się sankcje wieloletnie w wysokości przypadającej na różnicę miedzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Kwota ta będzie potrącana z przyznanej płatności, do których producent rolny jest uprawniony w ramach wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Zauważyć należy, iż faktycznie w dacie składania przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych ( RE ) nie była jeszcze znana data złożenia deklaracji, albowiem nie obowiązywały w tym zakresie żadne regulacje prawne, poza tą, że w art. 17 ust. 4 pkt 3 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.

8

o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. nr 35, póz. 217 ze zm.), obowiązująca od dnia 13.03.2007 r., zawarto upoważnienie do wydania przez Ministra do spraw rolnictwa rozporządzenia, w zakresie terminów, w jakich wnioskodawca jest zobowiązany do składania dokumentów i przedstawiania informacji właściwym organom. W wykonaniu w/w przepisu w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców, podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności (Dz. U. nr 139 z 2007 r., , póz. 979), obowiązującego od dnia 02.08.2007r. określono w/w terminy. W ocenie Sądu nie zwalniało to skarżącego z obowiązku dołożenia należytej staranności w uzyskaniu informacji na temat terminu przedłożenia organowi stosownej deklaracji. Ustawodawca przewidział, iż termin składania deklaracji zostanie określony w akcie wykonawczym, a strona posiadająca wiedzę na temat zasad przyznawania płatności ( strona w sekcji VIII na str, 4 wniosku potwierdziła, iż znane są jej zasady przyznania płatności ) powinna przedsięwziąć wszelkie dostępne jej środki, aby spełnić wszystkie warunki w celu uzyskania płatności.

Dodać też należy, że okres między wejściem w życie aktu określającego termin złożenia deklaracji, a jego upływem tj. od [...] sierpnia 2007 r. do [...] września 2007r., był wystarczająco długi do złożenia deklaracji.

W związku z przytoczoną wyżej regulacją Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył jaki charakter prawny ma termin określony w § 2 ust. 3 lit, b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności.

W nauce prawa administracyjnego wyróżnia się terminy materialne i procesowe. Terminem materialnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Nie mogą być one wydłużane, czy skracane, ich bieg nie podlega także zawieszeniu. Terminem procesowym jest natomiast okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty lub uczestników postępowania administracyjnego. W wypadku naruszenia terminu materialnego dochodzi do wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Naruszenie terminu procesowego powoduje bezskuteczność podjętej czynności. Strona może się bronić przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu

9

czynności procesowej, składając wniosek o przywrócenie terminu. Instytucja przywrócenia terminu jest instytucją prawa procesowego, a nie prawa materialnego.

Dla oznaczenia charakteru danego przepisu istotna jest treść mającego zastosowanie przepisu. Z reguły przepisami procesowymi są przepisy o właściwości organów administracji publicznej i o postępowaniu przed takimi organami. Natomiast przepisy dotyczące przesłanek, treści, powstania, zmiany lub wygaśnięcia prawa należą do przepisów materialnoprawnych.

W tym kontekście należało rozważyć jaki charakter ma deklaracja o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych. Złożenie tej deklaracji ani nie wszczyna postępowania administracyjnego ani nie jest też czynnością procesową dokonywaną w ramach toczącego się już postępowania. Natomiast jej złożenie po terminie przewidzianym w § 2 ust. 3 lit, b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności ma natomiast istotny wpływ na sytuację materialnoprawną producenta rolnego. Składając deklaracje po terminie określonym w w/w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007r .z mocy art. 51 ust. 2 i 3 nr 796/2004 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm ) skutkuje to zmniejszeniami płatności i wykluczeniami z płatności do upraw roślin przeznaczonych na cele energetyczne.

Złożenie deklaracji, względnie nie złożenie jej w terminie wpływa zatem na sytuację producenta rolnego w postępowaniu administracyjnym.

Z powyższego wynika, że przewidziany w § 2 ust. 3 lit, b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności termin do złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych jest terminem materialnym. Na powyższe wskazuje oznaczenie go ścisłą datą kalendarzową oraz okoliczność, iż dotyczy on realizacji konkretnego obowiązku.

10

Przenosząc te ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że bezspornie skarżący w terminie określonym w § 2 ust. 3 lit, b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. nie złożył Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organy art. 9 k.p.a. trzeba przytoczyć kilka uwag natury ogólnej na temat w/w przepisu.

Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Sąd uznał, że podpisanie przez skarżącego oświadczenia odnośnie znajomości zasad przyznawania płatności w pełni wyczerpuje pouczenie strony o jej prawach i obowiązkach. Grożące sankcje wynikające z przepisów są konsekwencją uchybienia przez skarżącego terminu do przedłożenia deklaracji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie wyrażany był pogląd, że ciążące na organach administracji publicznej obowiązki informacyjne nie mogą być jednak utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych, bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania (por. wyrok np. NSA z 20 stycznia 2000r., sygn. akt l SA/Kr 1512/97; wyrok NSA z 1 października 1999 r., sygn. akt III SA 7458/98; wyrok NSA z 10 grudnia 1997 r., sygn. akt l SA/Lu 1192/96). W tym względzie podkreślić należy bowiem, iż zadaniem organów administracji publicznej jest jedynie przekazanie stronie niezbędnych informacji, na podstawie których strona sama będzie mogła dokonać wyboru i zdecydować o swoich działaniach (wyrok NSA z 7 stycznia 2000 r., sygn. akt V SA 1158/99). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się również, iż od strony (od obywateli) oczekiwać należy powinności, co najmniej podstawowej orientacji w przepisach obowiązującego prawa (wyrok NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 2497/99) z zastrzeżeniem, że zakres wymaganej wiedzy o prawie jest zróżnicowany, albowiem lepsza znajomość prawa jest oczekiwana (wymagana) od osoby prowadzącej działalność (gospodarczą, czy zawodową) określonego rodzaju. W związku z tym przyjmuje się, że osoba prowadząca działalność gospodarczą powinna być zorientowana w przepisach prawnych ją regulujących w stopniu wystarczającym do prawidłowego jej prowadzenia (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2000 r., sygn. akt l

11

SA/Gd 1185/98; wyrok NSA z 17 marca 2000 r., sygn. akt III SA 1678/96; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1999 r., sygn. akt III RN 12/99).

Konkludując, obowiązek organu administracji, o którym mowa w art. 9 k.p.a., do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będącym przedmiotem postępowania administracyjnego, nie obejmuje obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa. Nie może być również utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r. l OSK 1148/05).

Sąd chciałby podkreślić, iż w dniu składania wniosku przez skarżącego o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych ( RE ), ustawodawca zastrzegł, że termin przedłożenia m.in. deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych zostanie opublikowany w rozporządzeniu Ministra do spraw rolnictwa, a więc do obowiązków skarżącego, jako producenta rolnego należało po pierwsze kontrolowanie daty jego ogłoszenia i wejścia w życie, a po drugie zapoznanie się z tym rozporządzeniem.

Jak wynika z akt sprawy, a przede wszystkim z oświadczenia pełnomocnika skarżącego, skarżący nie występował do organu z prośbą o udzielenie informacji dotyczących terminu złożenia deklaracji o ilości zebranych i dostarczonych roślin energetycznych. Skarżący chociażby w ten sposób mógłby powziąć wiadomość na temat daty wykonania obowiązku nałożonego na niego wynikającego z art. 31 i 32 ust. l lit.a Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców.

Przepis art. 9 k.p.a. nie zwolnił zatem skarżącego - producenta rolnego z obowiązku zaznajamiania się z przepisami prawa regulującymi jego uprawnienia i obowiązki wynikające z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Organy z urzędu nie miały zatem obowiązku zawiadomienia jego o powszechnie obowiązującymi i publikowanym Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie terminów dokonywania przez wnioskodawców podmioty skupujące i pierwsze jednostki przetwórcze określonych czynności. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że

12

w sprawie nie nastąpiło, co zarzuca pełnomocnik skarżącego, naruszenie przez organ administracji przepisu art. 9 kpa zobowiązującego organ do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków skarżącego.

Skarżący jako podmiot podejmujący się prowadzenia gospodarstwa rolnego i składający wnioski o dopłaty winien dołożyć należytej staranności, aby zapoznać się z powszechnie obowiązującymi aktami prawnymi oraz podstawowymi wymogami odnośnie prowadzenia działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę jako nieuzasadnioną, oddalił.