Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2692/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169;
journal: Dz.U. 2017 poz 1577
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - tekst jedn.
article: art. 105 par 1; art. 28; art, 7; art. 8; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3; art. 35;
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia "(...)" lipca 2019 r. nr "(...)" w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny ("GIF"), decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 115 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 499 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A. Z., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji o zmianę zezwolenia z dnia 19 lutego 2010 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "M." położonej w S. przy ul. [...], wydanego A. Z.

Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Pismem z dnia 22 czerwca 2017 r. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji wniosła o dokonanie - w trybie art. 155 k.p.a. - zmiany zezwolenia z dnia 19 lutego 2010 r., na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "M." położonej w S. przy ul. [...], wydanego A. Z. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w wyniku przekształcenia jednoosobowego przedsiębiorcy A. Z. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, zachodzi konieczność zmiany dotychczasowej treści zezwolenia poprzez wpisanie aktualnej firmy przedsiębiorcy prowadzącego aptekę. Zaznaczono, że spełnione są - określone w art. 155 k.p.a. - przesłanki dokonania zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie apteki.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, działający na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, którego dotyczył ww. wniosek. W uzasadnieniu organ argumentował, że forma organizacyjna wnioskodawcy - spółka z o.o. w organizacji - jest formą przejściową na drodze do powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (osobą prawną), funkcjonującą w obrocie prawnym pomiędzy zawiązaniem umowy spółki, a wpisaniem tej spółki do Krajowego Rejestru Sądowego. Z tego względu organ uznał, że spółka z o.o. w organizacji nie posiada interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny w uzyskaniu zezwolenia.

Zażalenie na to postanowienie wniosła opisana wyżej spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji.

Główny Inspektor Farmaceutyczny, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że badanie kwestii interesu prawnego jako przesłanki rozstrzygnięcia odbywać się może wyłącznie w toku postępowania administracyjnego.

Pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. organ wojewódzki wszczął postępowanie oraz wezwał stronę do złożenia oryginału lub kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów potwierdzających przekształcenie przedsiębiorcy.

Strona wraz z pismem z dnia 15 maja 2018 r. złożyła akt notarialny zawierający plan przekształcenia oraz akt założycielski spółki.

Pismem z dnia 15 czerwca 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny skierował do A. sp. z o.o. w organizacji zawiadomienie o zamiarze zakończenia postępowania, zakreślając siedmiodniowy termin na przedłożenie dowodu zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego w terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy przekształcenia spółki.

W odpowiedzi, B. Z., legitymujący się pełnomocnictwem udzielonym przez spółkę z o.o. w organizacji dnia 22 czerwca 2017 r. - poinformował organ I instancji o tym, że "Strona niniejszego postępowania podjęła wszystkie przewidziane prawem czynności w wymaganych przepisami prawa terminach, natomiast nie mogła ich zakończyć z powodu działań organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Niemniej postępowanie przekształceniowe nadal trwa i może zostać zakończone w każdej chwili". Nie przedstawił jednak żądanych przez organ dokumentów.

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek spółki A. Sp. z o.o. w organizacji w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej położonej w S. przy ul. [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn podmiotowych, ponieważ w dniu wydawania przez organ decyzji nie istniał podmiot wnioskujący, czyli A. sp. z o.o. w organizacji, jak i podmiot, który powstałby na skutek wpisania wnioskodawcy do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Organ wojewódzki powołał się na art. 169 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1577, ze zm.), zgodnie z którym jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki, umowa ta ulega rozwiązaniu.

Organ stwierdził, że skoro fakt zawiązania spółki z ograniczona odpowiedzialnością aktem notarialnym dnia 20 czerwca 2017 r. nie został zgłoszony do sądu rejestrowego aż do chwili orzekania, to w dniu wydania decyzji nie istniał podmiot inicjujący postępowanie - ani też podmiot, który byłby jego następcą prawnym (osoba prawna powstała na skutek wpisania wnioskodawcy do rejestru przedsiębiorców KRS).

Decyzję doręczono B. Z., pełnomocnikowi spółki w organizacji.

Następnie do organu I instancji wpłynęło pismo - oznaczone jako odwołanie od opisanej wyżej decyzji, a podpisane przez występującą w imieniu własnym A. Z. i B. Z., jako pełnomocnika strony.

Pismem z dnia 12 lutego 2019 r. GIF zawiadomił obie te osoby o zamiarze zakończenia postępowania i pouczył o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań - w terminie 7 dni od doręczenia pisma. Żadna z ww. osób nie skorzystała z tego prawa.

Po rozpatrzeniu odwołania, GIF wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że równolegle przed Głównym Inspektorem Farmaceutycznym toczy się sprawa na skutek odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji o zmianę zezwolenia z dnia 12 stycznia 2015 r., na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "M." położonej w R., ul. [...], wydanego A. Z. W sprawie tej, Główny Inspektor Farmaceutyczny - pismem z dnia 14 grudnia 2018 r. - zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W. w W. o wskazanie, czy w okresie od dnia 20 czerwca 2017 r., to jest podpisania aktu założycielskiego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zostało zgłoszone zawiązanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą A. sp. z o.o. lub czy ww. Sąd Rejonowy wydał postanowienie o odmowie zarejestrowania ww. spółki.

W odpowiedzi, Sąd Rejonowy dla W., XIV Wydział Gospodarczy KRS w piśmie z dnia 4 stycznia 2019 r. (wpływ do organu - 15 stycznia 2019 r.) wskazał, że w dniu 21 czerwca 2017 r. A. Z. złożyła wniosek o wyznaczenie biegłego rewidenta w celu zbadania planu przekształcenia przedsiębiorcy A. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A. w spółkę A. sp. z o.o. Postanowienie o wyznaczeniu biegłego rewidenta zostało wydane dnia [...] lipca 2017 r., opinia z badania planu przekształcenia została złożona przez biegłego rewidenta dnia 13 października 2017 r., zaś do dnia 4 stycznia 2019 r. nie wpłynął wniosek o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego podmiotu A. sp. z o.o.

GIF stwierdził, że z powyższego wynika, że zawiązanie spółki A. spółka z o.o. nie zostało zgłoszone do rejestru w sześciomiesięcznym terminie wynikającym z art. 169 k.s.h. Zgodnie z § 1 tego przepisu "jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu".

W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że umowa spółki pod firmą A. sp. z o.o. uległa rozwiązaniu z mocy prawa, co skutkuje nieistnieniem podmiotu, który ostatecznie miałby być uprawniony z zezwolenia. Wobec tego nie było możliwości dokonania zmiany zezwolenia w sposób wskazany we wniosku, jako że nie istnieje podmiot, który miałby być uprawniony do prowadzenia apteki. Powyższe ustalenia doprowadziły organ odwoławczy do wniosku, że zasadne było umorzenie postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki.

Organ podał, że w myśl art. 105 § 1 k.p.a. umorzenie postępowania następuje wtedy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Wspomniana bezprzedmiotowość wyznaczona jest przesłankami podmiotowymi i przedmiotowymi. Do przesłanek podmiotowych zalicza się między innymi ustalenie w trakcie postępowania, że wnioskodawca nie jest stroną lub utracił zdolność prawną. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi zatem w przypadku stwierdzenia przez organ administracyjny, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Ustalenie, że nie istnieje podmiot, który wniósł o zmianę zezwolenia, ani też podmiot, który miałby być ostatecznie uprawnionym z zezwolenia sprawia, że postępowanie w sprawie wywołanej wnioskiem o zmianę zezwolenia stało się w całości bezprzedmiotowe. Dlatego też postępowanie podlegało w całości umorzeniu.

W ocenie GIF nieistnienie strony postępowania wskutek niezarejestrowania spółki kapitałowej w ciągu 6 miesięcy od jej zawiązania w rozpatrywanej sprawie przesądza o bezprzedmiotowości postępowania. Organ zauważył, że wobec braku przekształcenia przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą w spółkę kapitałową nie może dojść do sukcesji uprawnień strony.

Podsumowując, GIF stwierdził, że rozstrzyganie merytoryczne w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w sytuacji gdy nie istnieje podmiot, który wystąpił z wnioskiem, jak też podmiot, który w wyniku zmiany zezwolenia miałby być zezwoleniobiorcą - jest niedopuszczalne. Z uwagi na bezprzedmiotowość, takie postępowanie podlega umorzeniu.

A. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GIF.

Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa, tj.:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo spełnienia przesłanek do jej uchylenia,

2) art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowym postępowaniu w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie występuje podmiot posiadający status strony tego postępowania lub utracił zdolność prawną,

3) art. 61 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie daty wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej;

4) art. 98 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę zawieszenia postępowania w przedmiocie zmiany zezwolenia z dnia 19 lutego 2010 r., na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "M." położonej w S. przy ul. [...], do czasu dokończenia postępowania w sprawie przekształcenia jednoosobowego przedsiębiorcy A. Z. w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością;

5) art. 35 § 1 w związku z art. 36 oraz w związku z art. 12 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie z naruszeniem terminów załatwiania spraw określonych przepisami, niezawiadomienia Strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie oraz bez podania nowego terminu jej załatwienia, jak również bez pouczenia o przysługującym prawie do wniesienia ponaglenia,

6) art. 169 § 1 w związku z art. 5844 k.s.h. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przypadku przekształcania jednoosobowego przedsiębiorcy w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością przepis ten ma zastosowanie w ten sposób, że niedochowanie sześciomiesięcznego terminu skutkuje utratą możliwości przekształcenia i w konsekwencji utratą możliwości przeniesienia (zmiany) zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej na jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością powstałą w wyniku tego przekształcenia,

7) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych podstawy faktycznej oraz prawnej wydanego rozstrzygnięcia oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów strony, istotnych z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia,

8) art. 7, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady legalizmu w działalności organu I i II instancji, nienależyte przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, co w konsekwencji skutkowało bezzasadnym umorzeniem postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła przedstawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zdaniem Sądu decyzja o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek spółki A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w S. przy ul. [...], wydanego A. Z., jest prawidłowa.

W ustalonych przez organ - a nie zakwestionowanych skutecznie przez skarżącą - okolicznościach, jest bezsporne, że zawiązanie spółki A. spółka z o.o. nie zostało zgłoszone do rejestru w sześciomiesięcznym terminie wynikającym z art. 169 k.s.h. Wobec tego trafnie organ uznał, że w sprawie wystąpił prawnie doniosły skutek, o którym mowa w § 1 art. 169 k.s.h., tj. umowa spółki uległa rozwiązaniu.

W tej sytuacji trzeba stwierdzić, że umowa spółki pod firmą A. sp. z o.o. uległa rozwiązaniu z mocy prawa, co skutkowało nieistnieniem w dacie podejmowania decyzji umorzeniowej - podmiotu który wystąpił z wnioskiem i ostatecznie miałby być uprawniony z zezwolenia. Wobec tego nie było możliwości dokonania zmiany zezwolenia w sposób wskazany we wniosku, jako że nie istniał podmiot, który miałby być uprawniony do prowadzenia apteki. Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że zasadne było umorzenie postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki.

W myśl art. 105 § 1 k.p.a. umorzenie postępowania następuje wtedy, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. Wspomniana bezprzedmiotowość wyznaczona jest przesłankami podmiotowymi i przedmiotowymi. Do przesłanek podmiotowych zalicza się między innymi ustalenie w trakcie postępowania, że wnioskodawca nie jest stroną lub utracił zdolność prawną. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi zatem w przypadku stwierdzenia przez organ administracyjny, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Ustalenie, że nie istnieje podmiot, który wniósł o zmianę zezwolenia, ani też podmiot, który miałby być ostatecznie uprawnionym z zezwolenia sprawia, że postępowanie w sprawie wywołanej wnioskiem o zmianę zezwolenia stało się w całości bezprzedmiotowe. Dlatego też postępowanie podlegało w całości umorzeniu.

W świetle postanowień art. 169 k.s.h. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia postępowania było w pełni zasadne.

Podkreślić należy, że przeszkoda w merytorycznym rozpoznaniu sprawy zmiany zezwolenia ma charakter trwały. Sytuacji sprzed wystąpienia w sprawie skutku, o którym mowa w art. 169 § 1 k.s.h., nie można już reaktywować. Sąd podkreśla, w tej sprawie brak warunków do jej merytorycznego rozpoznania.

W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a. Fakt niedochowania w sprawie ustawowych terminów jej załatwienia określonych w art. 35 k.p.a. pozostaje bez wpływu na jej wynik. Stronie przysługiwały w odrębnym trybie środki prawne służące do skłonienia organu do szybszego załatwienia sprawy.

Wobec zatem niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r. poz. 2325), orzekł, jak w sentencji wyroku.