Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 149/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7  ust. 1 pkt 1 lit. a,
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 4  pkt 1 i 7,  art. 5 ust. 1 i 2,  art. 18  ust. 1  pkt 1 3,  art. 18  ust. 2,  art. 18a,  art. 29,  art. 30
journal: Dz.U. 2007 nr 16 poz 94
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. A S.A. w K. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie [...] zł.

2. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

2.1. Burmistrz Miasta S. wszczął z urzędu, postanowieniem z dnia [...] 2010 r., postępowanie podatkowe w sprawie określenia skarżącej spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2010, stwierdził bowiem w toku czynności sprawdzających, że podatniczka zadeklarowała na ten rok znacznie większą, w porównaniu z rokiem poprzednim, powierzchnię gruntów i wartość budowli, korzystających ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, dalej: u.p.o.l.).

2.2. Po przeprowadzeniu postępowania, dwukrotnie uzupełnianego na skutek uchylenia kolejnych decyzji przez organ odwoławczy, organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] 2011 r., określającą wysokość zobowiązania we wskazanej wyżej wysokości. Jako podstawę prawną powołał art. 207 i art. 210 w związku z art. 21 § 1 i § 3 oraz art. 143 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8. poz. 60 ze zm., dalej: O.p.), a także art. 1a, art. 2-7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i uchwałę Rady Miejskiej w S. Nr XLII/436/09 z dnia 20 listopada 2009 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2010 rok.

2.3. W uzasadnieniu organ przedstawił cały przebieg postępowania i dokonane w jego toku ustalenia faktyczne, w szczególności odnoszące się do zasadniczej kwestii spornej, a mianowicie, czy A S.A. jest zarządcą infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. \nr 16, poz. 94 ze zm., dalej: u.t.k.). W tym zakresie organ przytoczył stanowisko Urzędu Transportu Kolejowego, zawarte w piśmie z dnia 27 maja 2011 r., z którego wynika, że spółka nie występowała do tego organu i nie posiada autoryzacji bezpieczeństwa, która – stosownie do art. 18 ust. 1 u.t.k. – jest dokumentem uprawniającym zarządcę do zarządzania infrastrukturą kolejową. Urząd wskazał na wyjątki od tej zasady (wymienione w art. 18 ust. 2 tej ustawy) oraz przypomniał na czym polega zarządzanie infrastruktura kolejową, zgodnie z art. 5 ust. 1. Odnosząc się do kwestii przedstawienia przez podatnika kilku listów przewozowych, jako dowodu zarządzania infrastrukturą kolejową, zauważył, że listami przewozowymi nie ma prawa dysponować zarządca infrastruktury, a jedynie: nadawca i odbiorca przesyłki oraz przewoźnik kolejowy. Urząd poinformował ponadto, że A S.A. wystąpiła wnioskiem z dnia 12 maja 2011 r. o wydanie świadectwa dla użytkownika bocznicy kolejowej Euroterminal w S.; postępowanie w tym przedmiocie nie zostało jeszcze zakończone w dacie udzielania odpowiedzi organowi podatkowemu.

Dalej organ pierwszej instancji podniósł, że brak jest podstaw do uznania, że Euroterminal jest stacją kolejową, jest natomiast bocznicą kolejową, która nie korzysta ze zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.o.l.

Wskazał ponadto, że A nie spełnia także warunków zarządzania infrastrukturą kolejową, wymienionych w art. 5 u.t.k., w tym – udostępniania tras pociągów na liniach kolejowych. Udostępnianie to winno odbywać się na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras. Tymczasem spółka nie opracowała takiego regulaminu, nie przedłożyła także umów zawartych z przewoźnikami o udostępnienie tras na liniach kolejowych. Te ustalenia potwierdzają, że nie zachodzą podstawy do zastosowania zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.o.l., gdyż dotyczy ono tylko gruntów i budowli infrastruktury kolejowej, które zarządca infrastruktury jest obowiązany udostępniać licencjonowanym przewoźnikom zgodnie z zasadami określonymi w ustawy o transporcie kolejowym. Powołując się na art. 36 u.t.k. przewidujący, że przepisów dotyczących udostępniania infrastruktury kolejowej nie stosuje się do infrastruktury m. in. przeznaczonej do użytku właściciela w celu wykonywania przewozów rzeczy wyłącznie dla jego własnych potrzeb oraz obejmującej linie kolejowe o szerokości torów innej niż 1.435 mm, organ podkreślił, że w świetle zgromadzonych dowodów sporna stacja kolejowa jest przeznaczona jedynie do użytku podatniczki, co wyklucza objęcie jej wskazanym wyżej zwolnieniem podatkowym.

2.4. Na podstawie dokonanych ustaleń organ określił wysokość zobowiązania, szczegółowo wskazując, w jakim zakresie uwzględnił zwolnienie podatkowe (działki zajęte pod drogi oraz budowle i grunty zajęte pod linie kolejowe szerokotorowe). Nie uznał natomiast zwolnienia od podatku opartego o art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.o.l., obejmującego grunty o pow. 687.242 m2 i budowle o wartości 67.556.607 zł. W efekcie określił na podstawie art. 21 § 3 O.p. wysokość zobowiązania na kwotę [...] zł (wobec zadeklarowanej przez A SA wysokości [...] zł).

2.5. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie od powyższej decyzji w części obejmującej nie uznania zwolnienia podatkowego na podstawie art. 7 pkt 1 ust. 1 lit. a. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu odwołania Spółka zarzucała organowi I instancji, że nie przeprowadził w trakcie postępowania oględzin przedmiotu zwolnienia podatkowego a zatem nie mógł powoływać się w uzasadnieniu decyzji na żadne ustalenia faktyczne. Oprócz tego odwołująca podniosła, że przywołany przepis nie wymaga aby zarządca musiał mieć autoryzację bezpieczeństwa. Zakwestionowała także prawo Urzędu Transportu Kolejowego do wydawania oświadczeń w przedmiocie, czy dany podmiot jest zarządcą infrastruktury kolejowej oraz prawo organu podatkowego – do dokonywania własnych ustaleń w tym zakresie. Wyraziła pogląd, że spełnia wszystkie warunki potrzebne do zarządzania infrastrukturą kolejową

2.6. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i podzielił stanowisko organu I instancji uznając, że dokonał on prawidłowej wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

2.7. Uzasadniając swoją decyzję Kolegium podało, że odwołująca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które potwierdzałyby obowiązek udostępniania posiadanej przez nią infrastruktury licencjonowanym przewoźnikom kolejowym.

Poza tym spółka nie udowodniła, że jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie zarządzania infrastrukturą kolejową na zasadach określonych w ustawie o transporcie kolejowym (art. 29 ust. 1). Potwierdzeniem braku statusu zarządcy infrastruktury kolejowej jest niewystąpienie przez Spółkę do Urzędu Transportu Kolejowego z wnioskiem o wydanie autoryzacji bezpieczeństwa. Odwołująca nie przedstawiła również regulaminu przydzielania tras pociągów i korzystania z tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników a nadto żadnej konkretnej umowy zawartej z licencjonowanym przewoźnikiem. Organ odwoławczy powołał się ponadto na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2010 r. sygn. akt II FSK 330/09, zgodnie z którym w zakresie udostępniania infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom nie chodzi o hipotetyczną możliwość lecz o faktyczne udostępnianie infrastruktury skonkretyzowanemu co do tożsamości podmiotowi.

Organ odwoławczy uznał także na niezasadność zarzutu przeprowadzenia w trakcie postępowania oględzin przedmiotu zwolnienia podatkowego albowiem z akt sprawy wynikało, że w dniu 15 marca 2010 r. przy udziale 5 przedstawicieli A S.A odbyły się oględziny gruntów wskazanych jako zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.

3. Decyzję Kolegium AS.A. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

3.1. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu wskazując, że organ odwoławczy w zasadzie się do nich nie ustosunkował w zaskarżonej decyzji.

3.2. Zarzucił także naruszenie art. 122 O.p. poprzez zaniechanie dokonania oględzin przedmiotu zwolnienia podatkowego, w trakcie których spółka gotowa była udostępnić organowi do wglądu umowy zawarte z przewoźnikami, których to umów nie może przesłać organowi, gdyż objęte są one tajemnicą handlową. Zaniechanie przeprowadzenia tego dowodu nie dawał organowi podatkowemu prawa do twierdzenia, że infrastruktura kolejowa, jaką jest część Euroterminala, nie jest udostępniana przewoźnikom kolejowym.

3.3. Ponadto skarżąca podtrzymała swe stanowisko, że przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a (zgodnie z którym budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty podlegają zwolnienie od podatku od nieruchomości jeśli zarządcy infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym) nie wymaga aby zarządca posiadał autoryzację bezpieczeństwa.

Argumentację swoją oparła na § 12 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. wg którego "stacja jest to budowla kolejowa stanowiąca połączony za pomocą rozjazdów układ torowy wraz z urządzeniami sterowania ruchem i łączności, gdzie oprócz toru głównego zasadniczego, znajduje się co najmniej jeden tor dodatkowy, a pojazdy kolejowe (pociągi) mogą rozpoczynać i kończyć jazdę, krzyżować się i wyprzedzać, jak również zmienić skład i kierunek jazdy". Ponadto z punktu 4 powołanego rozporządzenia wynika, iż w miejscach styku kolei o różnych szerokościach toru powinny być urządzone stacje styczne m.in. stacje przeładunkowe lub przesiadkowe. Strona skarżąca podkreśla, że Euroterminal S. posiada dwa tory główne (szeroko- i normalnotorowy) oraz szereg torów dodatkowych umożliwiających rozpoczynanie i kończenie jazdy, jak również zmiany składu lub kierunku jazdy. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, Euroterminal S. spełnia wszystkie warunki by zostać uznana za stację.

W dalszej części uzasadnienia skarżąca wskazała, że jako zarządca infrastruktury kolejowej stanowiącej tylko i wyłącznie stację przeładunkową, nie może ustanawiać tras pociągów bowiem takimi trasami nie zarządza. Dlatego też obsługuje konkretnych licencjonowanych przewoźników na podstawie odrębnych umów dotyczących takiej obsługi.

Jako niezrozumiałe uznała skarżąca posługiwanie się przez organy podatkowe argumentem, że skarżąca nie jest zarządcą infrastruktury kolejowej skoro wystąpiła o wydanie świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej. W tym zakresie strona skarżąca wyjaśniła, że teren Euroterminal obejmuje różne grunty, w tym objęte zwolnieniem podatkowym na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. c u.p.o.l. jako linia szerokotorowa o powierzchni 28.351 m² i grunty, które skarżąca objęła zwolnieniem podatkowym na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy o powierzchni 68.8019 m² oraz pozostałe grunty o powierzchni 19 4688 m². W ramach tych pozostałych gruntów znajdują się różne tory stanowiące wewnętrzne bocznice Euroterminal i to tych torów, zdaniem skarżącej, ma dotyczyć świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej.

Skarżąca podkreśliła, że część gruntów, które zostały uznane przez organ podatkowy za podlegające zwolnieniu podatkowemu jako linia szerokotorowa na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. c powołanej ustawy dotyczy linii kolejowych. Twierdząc zatem, że posiadane przez skarżącą nieruchomości są bocznicą kolejową, organ zaprzecza sam sobie.

Skarżąca wyraziła również ponownie pogląd, że w ustawie o transporcie kolejowym nie ma przepisu upoważniającego Urząd Transportu Kolejowego do wydawania oświadczeń odnośnie faktu czy Spółka jest zarządcą infrastruktury kolejowej oraz podtrzymała argument, że organ podatkowy nie jest powołany do oceny czy podmiot opodatkowania spełnia lub nie spełnia warunków do zarządzania infrastrukturą kolejową.

Spółka wyjaśniła dalej swój punkt widzenia, zgodnie z którym zarządcą infrastruktury kolejowej nie staje się na mocy decyzji jakiegoś organu ale w momencie spełnienia definicji wynikającej z przepisów. Pogląd ten wywiodła z ustawy o transporcie kolejowym, w której nie ma przepisu wdrażającego jakąkolwiek procedurę kończącą się decyzją o ustanowieniu zarządcy infrastruktury kolejowej. Przytoczyła w tym względzie m.in. art. 4 ust. 1 u.t.k. zawierający definicję infrastruktury kolejowej oraz art. 4 ust. 7, zgodnie z którym zarządcą infrastruktury kolejowej jest podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową na zasadach określonych w ustawie. Dalej skarżąca przytoczyła art. 5 ust. 1 i 2 u.t.k., który określa szczegółowo na czym polega zarządzanie infrastrukturą kolejową i oświadczyła, że wszystkie te warunki wykonuje.

Skarżąca sformułowała w związku z tym pogląd, że najpierw trzeba zostać zarządcą a dopiero potem można wykonać wszystkie obowiązujące zarządcę przepisy. Na jego poparcie przytoczyła art. 18 pkt 1 ust. 1 u.t.k., zgodnie z którym dokumentem uprawniającym zarządcę do zarządzania infrastrukturą kolejową jest autoryzacja bezpieczeństwa oraz art. 32 pkt 1, który określa, że zarządca opracowuje regulamin. Według skarżącej niespełnienie warunków przewidzianych w przepisach nie stanowi podstawy do niestosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości, tym bardziej że organ podatkowy nie jest uprawniony do badania czy warunki te zarządca infrastruktury spełnia.

Podsumowując swój wywód skarżąca stwierdziła, że Euroterminal S. jest zarządcą infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach opłatach lokalnych. W ocenie skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak również organ podatkowy pierwszej instancji naruszyły przepis art. 7 pkt 1 ust. 1 lit a u.p.o.l. przez jego rozszerzającą wykładnię, co jest niezgodne z zasadami interpretacji przepisów podatkowych. Podkreśliła też, że w toku postępowania naruszone zostały przepisy art. 122 i art. 124 O.p.

4. Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów skargi uznał je za nieuzasadnione i w całości podtrzymał swoje rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Wniósł zatem o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 O.p. stwierdził, że organ podatkowy I instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie podatkowe, w którym skarżąca brała czynny udział. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca była wielokrotnie wzywana do przedstawienia dowodów na to, że A S.A. jest zarządcą infrastruktury kolejowej, wyjaśniając, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym jest autoryzacja bezpieczeństwa. Natomiast w przypadku zarządców, których linie kolejowe są funkcjonalnie oddzielone od reszty systemu krajowego i przeznaczone do prowadzenia pasażerskich przewozów aglomeracyjnych, wojewódzkich przewozów pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym oraz zarządców prywatnej infrastruktury, która jest użytkowana wyłącznie przez właścicieli do prowadzenia własnych przewozów towarowych jest to świadectwo bezpieczeństwa.

Organ w związku z powyższym podkreślił, że skarżąca nie posiada autoryzacji bezpieczeństwa więc nie jest zarządcą infrastruktury kolejowej. Nie posiada też regulaminu przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników, nie ma również zawartych umów z licencjonowanymi przewoźnikami.

Potwierdził to Urząd Transportu Kolejowego pismem z dnia 27 maja 2011 r., z którego wynika, że ani A S.A. w K. ani jej oddział Euroterminal S. Sp. z o.o. nie wystąpiły z wnioskiem o wydanie autoryzacji bezpieczeństwa ani świadectwa bezpieczeństwa dla zarządcy infrastruktury kolejowej. Natomiast A S.A. wystąpiła z wnioskiem o wydanie świadectwa bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej-Euroterminal w S.. Biorąc pod uwagę powyższe pismo i wyjaśnienia Spółki, że nie istnieje regulamin przydzielania i korzystania z tras pociągów a obecnie Spółka prowadzi działalność na podstawie umów bocznicowych, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organów podatkowych, że przedmiotowy terminal jest bocznicą w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym.

Podsumowując swoje stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że w 2010 r. była zarządcą infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym, zobowiązanym do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. W związku z tym nie spełniła przesłanek uprawniających do korzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego i procesowego.

5.1. Przedmiotem sporu jest w niniejszej sprawie prawo skarżącej do skorzystania w 2010 r. ze zwolnienia podatkowego, przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w odniesieniu do budowli i gruntów, wykazanych przez nią w deklaracji podatkowej jako objęte tym zwolnieniem.

Art. 7 stanowi, że "Zwalnia się od podatku od nieruchomości:

1) budowle wchodzące w skład infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym oraz zajęte pod nie grunty, jeżeli:

a) zarządca infrastruktury jest obowiązany do jej udostępniania licencjonowanym przewoźnikom kolejowym lub

b) są przeznaczone wyłącznie do przewozu osób, wykonywanego przez przewoźnika kolejowego, który równocześnie zarządza tą infrastrukturą bez udostępniania jej innym przewoźnikom, lub

c) tworzą linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1 435 mm; (...)".

Analiza powyższego uregulowania, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że w omawianej ustawie podatkowej brak jest zdefiniowania pojęć użytych w tym przepisie, prowadzi do wniosku, że dla prawidłowej oceny istnienia przesłanek zwolnienia podatkowego niezbędne jest posłużenie się przepisami o transporcie kolejowym.

Trzeba zatem przedstawić te przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, które mogą być przydatne w procesie wykładni powołanego wyżej przepisu prawa podatkowego.

I tak w art. 4 u.t.k. (zawierającym definicje ustawowe) ustalono, że użyte w ustawie określenia oznaczają:

"1) infrastruktura kolejowa - linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury;

(...)

7) zarządca infrastruktury - podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie; funkcje zarządcy infrastruktury kolejowej lub jej części mogą wykonywać różne podmioty".

Dalej - art. 5 u.t.k. przewiduje, że

"1. Zarządzanie infrastrukturą kolejową polega na:

1) budowie i utrzymaniu infrastruktury kolejowej;

2) prowadzeniu ruchu pociągów na liniach kolejowych;

3) utrzymywaniu infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego;

4) udostępnianiu tras pociągów dla przejazdu pociągów na liniach kolejowych i świadczeniu usług z tym związanych;

5) zarządzaniu nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej.

2. Zarządca infrastruktury, zwany dalej "zarządcą", zarządza infrastrukturą kolejową oraz zapewnia jej rozwój i modernizację".

Wymogi formalne, jakie spełniać muszą podmioty związane z transportem kolejowym określa art. 18 u.t.k., który stanowi, że:

"1. Dokumentem uprawniającym:

1) zarządcę do zarządzania infrastrukturą kolejową jest autoryzacja bezpieczeństwa;

(...)

3) zarządców do zarządzania infrastrukturą kolejową, o której mowa w ust. 2, przewoźników kolejowych do wykonywania przewozów, o których mowa w ust. 3, i użytkowników bocznic kolejowych do eksploatacji tych bocznic, jest świadectwo bezpieczeństwa;

(...)

2. Z obowiązku uzyskania autoryzacji bezpieczeństwa zwolnieni są:

1) zarządcy:

a) których linie kolejowe są funkcjonalnie oddzielone od reszty systemu kolei i są:

– przeznaczone do prowadzenia pasażerskich przewozów aglomeracyjnych i wojewódzkich przewozów pasażerskich w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym lub

– wpisane do rejestru zabytków lub do inwentarza muzealiów,

b) których linie turystyczne są eksploatowane w celach wykonywania przewozów rekreacyjno-wypoczynkowych i okolicznościowych, w tym kolei wąskotorowych,

c) których linie wąskotorowe są eksploatowane w celu przewozu rzeczy;

2) zarządcy infrastruktury kolejowej, która jest wyłącznie użytkowana przez właścicieli do prowadzenia własnych przewozów towarowych (zarządcy prywatnej infrastruktury kolejowej)".

Stosownie do art. 18a autoryzację bezpieczeństwa dla zarządcy wydaje Prezes Urzędu Transportu Kolejowego., a art. 1a stanowi, że: "do zadań Prezesa UTK, w zakresie nadzoru nad podmiotami, których działalność ma wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego i bezpieczeństwo eksploatacji kolei, należy: 1) wydawanie, przedłużanie ważności, zmiana i cofanie autoryzacji bezpieczeństwa, certyfikatów bezpieczeństwa i świadectw bezpieczeństwa, o których mowa w art. 18, oraz prowadzenie i aktualizacja rejestrów tych dokumentów;(...)."

5.2. W ramach tak zarysowanego stanu prawnego należy wskazać w pierwszej kolejności, że zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. pkt 1 lit a, b i c u.p.o.l. ma zróżnicowany charakter. O ile bowiem nie budzi wątpliwości, że zwolnienie wynikające z pkt 1 lit c jest zwolnieniem czysto przedmiotowym (linie kolejowe o szerokości torów większej niż 1 435 mm), o tyle dwa pozostałe zwolnienia, w tym – rozważane w niniejszej sprawie - zwolnienie z pkt 1 lit. a, mają charakter przedmiotowo-podmiotowy. Ze zwolnienia z pkt 1 lit. a może bowiem korzystać tylko zarządca infrastruktury kolejowej, a z pkt 1 lit. b – przewoźnik (obaj – pod określonymi w tych przepisach warunkami).

Powyższa konstatacja prowadzi wprost do wniosku, że organ podatkowy, dla prawidłowego zastosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.o.l., jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany do ustalenia, czy podmiot zamierzający korzystać ze zwolnienia podatkowego jest - po pierwsze zarządcą infrastruktury kolejowej, a po drugie – czy jest obowiązany do udostępniania jej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym, a w zasadzie – czy faktycznie ją udostępnia według zasad wynikających z ustawy o transporcie kolejowym.

Zarzut strony skarżącej, kwestionujący powyższe uprawnienie organu podatkowego, jest więc całkowicie chybiony. Raz jeszcze trzeba podkreślić, że organ podatkowy musiał w tej sprawie zbadać istnienie wszystkich przesłanek, wymienionych w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., w tym przez odwołanie się do przepisów ustawy o transporcie kolejowym i ich odpowiednie zastosowanie.

5.3. Poczynione przez organy podatkowe ustalenia faktyczne doprowadziły do jednoznacznego stwierdzenia, że A S.A. nie jest zarządcą infrastruktury kolejowej w rozumieniu przepisów o transporcie kolejowym. Przesądza o tym treść przytoczonych wyżej przepisów tej ustawy, a w szczególności art. 4 pkt 7 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1. Skarżąca nie dysponowała autoryzacją bezpieczeństwa, która jest jedynym dokumentem uprawniającym zarządcę do zarządzania infrastrukturą kolejową (pomijając wyjątek z art. 18 ust. 2 u.t.k., nie mający w niniejszej sprawie zastosowania).

Już ten fakt jest wystarczającym powodem do uznania, że skarżąca nie mogła korzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit a u.p.o.l. Nie do zaakceptowania jest bowiem wywód strony skarżącej, że niespełnienie przez nią wymogów formalnych (brak autoryzacji bezpieczeństwa), czemu nie przeczy, nie jest przeszkodą do uznania jej za zarządcę infrastruktury kolejowej i odmówienia jej prawa do zwolnienia podatkowego. Przypomnieć trzeba, że zarządcą infrastruktury jest podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie (art. 4 pkt 7 u.t.k.). Zatem podmiot, który zasad określonych w ustawie nie spełnia, nie jest zarządcą w rozumieniu jej przepisów, a w konsekwencji – w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.

W tym miejscu trzeba odnieść się do zarzutu, że organ podatkowy posłużył się, w celu ustalenia statusu podatnika, informacją Urzędu Transportu Kolejowego, który to Urząd – zdaniem strony skarżącej – nie jest upoważniony do wydawania oświadczeń w przedmiocie stwierdzenia, czy dany podmiot jest zarządcą infrastruktury kolejowej czy nie. W ocenie Sąd, zarzut powyższy jest całkowicie bezpodstawny. Organ podatkowy, w ramach prowadzonego postępowania przeprowadził między innymi dowód z informacji urzędowej, jaką otrzymał od organu państwowego, do którego wyłącznej kompetencji należy m. in. "wydawanie, przedłużanie ważności, zmiana i cofanie autoryzacji bezpieczeństwa, certyfikatów bezpieczeństwa i świadectw bezpieczeństwa, o których mowa w art. 18, oraz prowadzenie i aktualizacja rejestrów tych dokumentów" (art. 1a u.t.k.). Tak więc jedynym źródłem wiarygodnego potwierdzenia, czy skarżąca spełnia ustawowe wymogi, jakim musi odpowiadać zarządca infrastruktury kolejowej, było uzyskanie informacji z Urzędu Transportu Kolejowego, a to m. in. ze względu na fakt, że na wezwanie organu podatniczka dokumentu takiego sama nie przedstawiła. UTK przedstawił w swym piśmie obowiązuję w tym zakresie przepisy oraz informacje zgodne ze stanem faktycznym. Informacji tych zresztą skarżąca nie kwestionuje.

Konkludując, A S.A. nie była w roku podatkowym 2010 zarządcą infrastruktury kolejowej, co organy podatkowe ustaliły w sposób całkowicie prawidłowy.

5.4. Poprawnie także organy oceniły, że skarżąca nie wykazała, aby prowadziła działalność polegającą na udostępnianiu posiadanej infrastruktury kolejowej licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. W tym zakresie zasadnie, powołując się na uregulowania zawarte w art. 5, 29 i 30 u.t.k., zwrócono uwagę na nieposiadanie przez A S.A. regulaminu przydziału tras oraz umów z przewoźnikami. Szersze analizowanie ustaleń organów w tym zakresie Sąd uznał za zbędne, stwierdzając z jednej strony, że są one poprawne, a z drugiej – wskazując, że ich dokonanie nie było w zasadzie konieczne, wobec oczywistości braku przymiotu zarządcy infrastruktury kolejowej po stronie podatnika.

Nie ma też zasadniczego znaczenia pogląd organów podatkowych, że stacja Euroterminal w S. jest bocznicą kolejową. Ustalenie to, oparte na informacji UTK, że skarżąca wystąpiła w 2011 r. o wydanie świadectwo bezpieczeństwa dla użytkownika bocznicy kolejowej, nie rzutuje na treść decyzji podatkowej. Nawet gdyby okazało się, że skarżąca rzeczywiście ubiega się o takie świadectwo tylko w odniesieniu do części posiadanej infrastruktury, to w żaden sposób nie zmienia to ustaleń dotyczących braku podstaw do korzystania ze zwolnienia podatkowego w części zakwestionowanej przez organ podatkowy.

5.5. Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty proceduralne, w szczególności zarzut nieprzeprowadzenia oględzin przedmiotu opodatkowania. Po pierwsze – w toku postępowania podatkowego oględziny takie zostały przeprowadzone, a po drugie – zasadniczym powodem odmowy zastosowania zwolnienia podatkowego nie były ustalenia co do przedmiotu, ale okoliczności podmiotowe, które ustalono na podstawie dokumentów. Bez komentarza pozostawić można wywód skarżącej, że oględziny miałyby polegać na udostępnieniu organowi podatkowemu umów z przewoźnikami. Nadmienić tylko wypada, że w wyniku przeprowadzonych oględzin i potwierdzenia ich wyniku odpowiednimi dokumentami organ podatkowy uwzględnił – jako zwolnione od opodatkowania – terenów dróg oraz linii szerokotorowej.

6. Mając powyższe ustalenia i wywody na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).