Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 617/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Zaorska, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), asesor WSA Konrad Aromiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentów z akt sprawy oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora IAS, działającego jako organ pierwszej instancji, z [...] września 2018 r. odmawiające M. D. (dalej: skarżąca lub strona) doręczenia poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii zaświadczenia lekarskiego z [...] lutego 2018 r., nr [...], dotyczącego J. N..

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Dyrektor IAS wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W.(dalej: Naczelnik US) decyzją z [...] maja 2018 r. określił stronie wysokość prawidłowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za II-III kwartał 2013 r., kwoty podatku do zapłaty na postawie art. 108 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54. poz. 535. z późn. zm., dalej: ustawa o VAT) za czerwiec i lipiec 2013 r.

Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, a jednocześnie wystąpiła o doręczenie poświadczonego za zgodność z oryginałem protokołu przesłuchania świadka J. N. z [...] lutego 2018 r. oraz z [...] lutego 2018 r. wraz ze zwolnieniem lekarskim przedłożonym przez J. N..

Postanowieniem z [...] września 2018 r. Dyrektor IAS, działając na podstawie art. 179 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800. z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa) wyłączył z akt sprawy poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię zaświadczenia lekarskiego z [...]lutego 2018 r., nr [...] z uwagi na interes publiczny oraz informacje objęte ochroną danych osobowych, wskazując, że w przedmiotowej sprawie wyłączeniem objęte zostały indywidualne dane osobowe będące dobrem szczególnym, chronionym na mocy art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm.), jak również poprzez ustawę z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1000. z późn. zm., dalej: ustawa o danych osobowych) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 4 maja 2016), a ponadto dane, które na mocy art. 293 Ordynacji podatkowej objęte są tajemnicą skarbową.

Następnie postanowieniem z [...] września 2018 r. Dyrektor IAS odmówił skarżącej doręczenia poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii powyższego zaświadczenia lekarskiego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona podniosła, że nie wskazano w nim, jakie dane wymienione w art. 293 Ordynacji podatkowej, a zawarte w zaświadczeniu lekarskim, tj. druku ZUS ZLA J. N. miałyby naruszyć tajemnicę skarbową oraz jakiej osoby (z imienia i nazwiska) ta tajemnica skarbowa miałaby dotyczyć.

Strona podniosła, że jest z zawodu księgową i ma wiedzę jakie dane zawiera druk ZUS ZLA oraz, że wszystkie dane zawarte w tym druku dotyczące J. N., z wyjątkiem okresu niezdolności do pracy, pobytu w szpitalu, wskazań lekarskich, identyfikatora lekarza, daty wystawienia, podpisu i pieczęci lekarza, pieczęci podmiotu prowadzącego działalność leczniczą, są stronie doskonale znane i ujawnione w CEIDG i żadna z ww. informacji nie jest objęta tajemnicą skarbową, wynikającą z Ordynacji podatkowej.

W ocenie strony, zaskarżone postanowienie dotyczy zachowania w tajemnicy danych osób niezaangażowanych bezpośrednio w zdarzenie objęte przedmiotowym postępowaniem w związku z ustawą o ochronie danych osobowych, przy czym - według strony - nie wskazano, jakie dane objęte ochroną wynikającą z ustawy z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych miałoby naruszyć zaświadczenie lekarskie, tj. druk ZUS ZLA wystawione przez "Publiczny, bądź Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej, bądź Prywatną Praktykę Lekarską, które to podmioty nie tylko są zarejestrowane w KRS lub CEIDG ale również w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą oraz jakiej osoby to naruszenie miałoby dotyczyć".

Wobec powyższego strona zażądała szczegółowego określenia, jakie dane wynikające z druku ZUS ZLA podlegają ochronie w zakresie ustawy o ochronie danych osobowych wraz z podstawą prawną oraz wskazania osoby, której to naruszenie miałoby dotyczyć.

Strona wskazała również, że w zaskarżonym postanowieniu powołano się na interes publiczny na podstawie art. 179 Ordynacji podatkowej, przy czym nie wskazano, w kontekście okoliczności niniejszej sprawy, na czym polegać miałby interes publiczny .

Ponadto skarżąca zażądała wyjaśnienia na jakiej podstawie została usprawiedliwiona nieobecność J. N. na przesłuchaniu w Urzędzie Skarbowym w S. 12 lutego 2018 r. oraz kto z Urzędu Skarbowego W. tę nieobecność uznał za usprawiedliwioną wraz z informacją przez kogo została poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia zaświadczenia lekarskiego z [...] lutego 2018 r., nr [...].

Zdaniem strony postanowienia Dyrektora IAS z [...] września 2018 r. zostały wydane wyłącznie dlatego, że organ podatkowy nie dysponuje oryginałem zaświadczenia lekarskiego i nie jest w stanie wydać poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu, stanowiącego dokument. Wskazując na powyższe strona wniosła o:

- wyjaśnienie co robili w okresie od 29 marca 2018 r. (data złożenia wniosku o wydanie odpisu zaświadczenia lekarskiego J. N. na [...] lutego 2018 r.) do [...] kwietnia 2018 r. (data odpowiedzi J. A. na wniosek z [...] marca 2018 r.) J. A., A. T., B. H., B. J. z Urzędu Skarbowego W. odnośnie wniosku o wydanie poświadczonego za zgodność z oryginałem, zwolnienia lekarskiego J. N.;

- wyjaśnienie dlaczego w decyzji Naczelnika US z [...] maja 2018 r. nie znalazła się informacja o tym, że J. N. na usprawiedliwienie swojej nieobecności na przesłuchaniu w Urzędzie Skarbowym w S. [...] lutego 2018 r. "doręczyła jedynie" poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię zaświadczenia lekarskiego z [...] lutego 2018 r., nr [...], która nigdy nie została stronie okazana wraz z aktami sprawy i wobec której Urząd Skarbowy W. nigdy nie wydał postanowienia o wyłączeniu z akt sprawy, co uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się w tej kwestii w odwołaniu;

- wyjaśnienie dlaczego J. N. nie została ukarana za nieobecność na przesłuchaniu w Urzędzie Skarbowym w S. [...] lutego 2018 r. i kto z Urzędu Skarbowego W. podjął tę decyzję wraz z wyjaśnieniem kto z Urzędu Skarbowego W. podjął decyzje o niekontynuowaniu przesłuchania J. N.:

- niezwłoczne wydanie poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu zaświadczenia lekarskiego J. N. na [...] lutego 2018 r.

Wskutek rozpatrzenia zażalenia Dyrektor IAS, działając jako organ drugiej instancji, wymienionym na wstępie postanowieniem z [...] grudnia 2018 r., utrzymał w mocy postanowienie z [...] września 2018 r. wydane przez Dyrektora IAS jako organ pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że interesem publicznym w rozumieniu art. 179 Ordynacji podatkowej - w przedmiotowej sprawie - jest dobro osoby trzeciej, której dotyczy wyłączony z akt sprawy dokument, tj. zaświadczenie lekarskie z [...] lutego 2018 r., nr [...], w szczególności gdy zawiera istotne informacje o stanie zdrowia osoby, której ten dokument został wystawiony, czyli J. N.

Wobec powyższego, organ drugiej instancji stwierdził, że podstawą wyłączenia tego dokumentu z akt sprawy był prawidłowo rozumiany interes publiczny oraz przestrzeganie zasady zaufania obywateli do organów państwa, a także konieczność dbania organów państwa o przestrzeganie zasady ochrony danych osobowych. W rezultacie organ ten stwierdził również, że postanowieniem z [...] września 2018 r. zasadnie odmówiono stronie doręczenia poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii zaświadczenia lekarskiego z [...] lutego 2018 r.

Odnosząc się do zarzutu strony, że dane zawarte w zaświadczeniu lekarskim ZUS ZLA nie są objęte tajemnicą skarbową, organ odwoławczy wskazał, że regulacje prawne dotyczące tajemnicy skarbowej nie są jedynymi przepisami do przestrzegania których obowiązany jest organ podatkowy. Takimi przepisami są również regulacje odnoszące się do ochrony danych osobowych. W rozpatrywanej sprawie obowiązek zachowania w tajemnicy danych osoby niezaangażowanej bezpośrednio w zdarzenie objęte przedmiotowym postępowaniem stanowi wypełnienie przesłanki interesu publicznego, któremu organ podatkowy, na podstawie art. 179 Ordynacji podatkowej jest zobligowany zapewnić ochronę. Obowiązek ten wynika też z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, nakładającego na Dyrektora IAS będącego jako organ publiczny administratorem danych osobowych szczególne obowiązki związane z przetwarzaniem danych osobowych.

Dyrektor IAS podkreślił też, że niewyłączenie z akt sprawy zaświadczania lekarskiego z [...] lutego 2018 r. spowodowałoby ujawnienie danych lekarza, w tym jego specjalizacji, co w połączeniu z danymi pacjenta stanowi dane wrażliwe, dotyczące rodzaju choroby, a tym samym stanu zdrowa J. N., będącej osobą niezaangażowaną bezpośrednio w zdarzenie objęte przedmiotowym postępowaniem. Organ udostępniając stronie informacje zawarte w przedmiotowym dokumencie naruszyłby prawa J. N. wynikające z przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o ochronie informacji niejawnych, Konstytucji RP, a także art. 24 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 lit. c w zw. z art. 4 pkt 1 i art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679. Powyższe okoliczności stanowią wystarczające – w ocenie organu drugiej instancji – uzasadnienie dla wyłączenia jawności tego dokumentu w pełnym zakresie.

Dyrektor IAS argumentował ponadto, że odmowa stronie dostępu do dokumentu wyłączonego z akt sprawy nie spowodowała naruszenia jej prawa do czynnego udziału w sprawie. Faktyczny wpływ ograniczenia jawności materiału dowodowego (w związku z wyłączeniem określonych dokumentów z akt sprawy) na prawo strony do jej obrony w konkretnym postępowaniu powinien być oceniany z perspektywy całego postępowania prowadzonego przez organy i jego wyniku, nie zaś w ramach kontroli postanowienia odmawiającego wglądu w akta sprawy.

W powyższym zakresie organ drugiej instancji zaznaczył, że Naczelnik US postanowieniem z [...] marca 2018 r. wyznaczył stronie siedmiodniowy termin na zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Termin ten upłynął [...] kwietnia 2018 r., tj. przed dniem wydania decyzji przez Naczelnika US. Pomimo upływu tego terminu, strona nie stawiła się w Urzędzie Skarbowym W. celem zrealizowania przysługującego jej uprawnienia wynikającego z art. 200 Ordynacji podatkowej. Ponadto, również na etapie postępowanie odwoławczego, umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. I tak, postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor IAS wyznaczył stronie termin 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia, do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie. Skarżąca 10 września 2018 r. stanowiła się w Izbie Administracji Skarbowej w W. i wykonała fotokopie akt sprawy. Ponadto strona poddała w wątpliwość możliwość przeprowadzenia przez organ podatkowy dowodu z kopii dokumentów znajdujących się aktach sprawy, w tym w szczególności kserokopii, wskazując, że kserokopie nie stanowią dokumentów, co znajduje potwierdzenie w protokole sporządzonym [...] września 2018 r.

Wobec powyższego organ drugiej instancji stwierdził, że strona [...] września 2018 r. prawo do czynnego uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu podczas zapoznania się z aktami sprawy, sporządzania z nich notatek oraz fotografii.

Odnośnie zarzutów skarżącej odnoszących się do postępowania prowadzonego przez Naczelnika US oraz zawartej w zażaleniu oceny pracy i kompetencji pracowników organów podatkowych, Dyrektor IAS wskazał, że odpowiedź na nie przekracza ramy niniejszego postępowania. Zarzuty te zostały rozpatrzone w postępowaniu odwoławczym od decyzji Naczelnika US z [...] maja 2018 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Dyrektora IAS z [...] grudnia 2018 r., strona podtrzymała wszystkie zarzuty i twierdzenia zawarte w zażaleniu na postanowienie z [...] września 2018 r., a ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:

1. naruszenie zasady jawności postępowania dla strony,

2. powoływanie się na bezpodstawne okoliczności, tj. interes publiczny i tajemnicę skarbową, jako powody odmowy doręczenia stronie poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii zaświadczenia lekarskiego J. N. z [...] lutego 2018 r., nr [...].

Skarżąca jednocześnie wniosła o :

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora IAS z [...] września 2018 r.;

2. wydanie skarżącej dokumentu, a w przypadku braku możliwości wydania tego dokumentu, wydania kopii poświadczonej za zgodność z kopią;

3. doręczenie oryginału postanowienia Dyrektora IAS z [...] grudnia 2018 r., aby skarżąca mogła odnieść się do jego treści i uzupełnić niniejszą skargę o zarzuty;

4. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w wysokości prawem przepisanej.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że 17 i 18 grudnia 2018 r. Izba Administracji Skarbowej skierowała do niej dwie przesyłki polecone, równolegle nr [...] oraz [...] na adres: ul. M. [...], [...] W, przy czym strona zaznaczyła, że do postępowań prowadzonych w Izbie Administracji Skarbowej w W. nie zmieniała adresu do doręczeń i nadal aktualny był i jest adres: al. K., [...] W.

Zdaniem skarżącej, żadna z powyższych przesyłek poleconych nie może zostać uznana w ramach tzw. fikcyjnego doręczenia, gdyż nie była drugi raz awizowana, o czym skarżąca zawiadomiła Izbę Administracji Skarbowej telefonicznie oraz pismem z 10 stycznia 2019 r.

Strona wskazała również, że [...] stycznia 2019 r. na adres: al. K., [...] W., doręczono jej kserokopię postanowienia Izby Administracji Skarbowej w W. nr [...] z [...] grudnia 2018 r., niepoświadczoną za zgodność z oryginałem. Ponadto podniosła, że kserokopia zaświadczenia lekarskiego z [...] lutego 2018 r., nr [...] (według strony niestanowiącej dokumentu), na podstawie której organy podatkowe usprawiedliwiły nieobecność J. N. na przesłuchaniu w Urzędzie Skarbowym w S. [...] lutego 2018 r., nie została jej okazana podczas okazania akt sprawy [...] lipca 2018 r., [...] września 2018 r., [...] października 2018 r. oraz [...] października 2018 r. w Izbie Administracji Skarbowej w W., lecz postanowieniem nr [...] z [...] września 2018 r. wyłączono z akt sprawy poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię zaświadczenia lekarskiego z [...] lutego 2018 r., nr [...] z uwagi, na interes publiczny oraz informacje objęte ochroną danych osobowych, przy czym nie określono na czym polega "interes publiczny" w tej konkretnej sprawie, ani też - jakie informacje wynikające z druku ZLA podlegają "ochronie danych osobowych".

Zdaniem skarżącej, powyższe zaświadczenie lekarskie jest przez J. N. "symulowane, aby uniknąć konfrontacji" ze skarżącą podczas przesłuchania.

W dalszej części skargi strona stwierdziła, że nigdy nie okazano jej nawet zanonimizowanego zaświadczenia lekarskiego J. N., dlatego nie zgadza się z twierdzeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, że miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz że zrealizowała 10 września 2018 r. prawo do czynnego uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu.

Zdaniem skarżącej, dane zawarte w zaświadczeniu z [...] lutego 2018 r. można było zanonimizować i jej udostępnić. Natomiast Izba Administracji Skarbowej w W. nie chce udostępnić tego zaświadczenia, gdyż nie posiada oryginału tego dokumentu, ani tez kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez osoby upoważnianie. Natomiast na podstawie kopii nie stanowiącej dokumentu, usprawiedliwiona została nieobecność J. N. na przesłuchaniu [...] lutego 2018 r. w Urzędzie Skarbowym w S.

Strona zarzuciła również, że w przedmiotowej sprawie nie odniesiono się do tajemnicy skarbowej, ani tez nie wskazano podstawy prawnej, z której by wynikało, że zaświadczenie lekarskie jest objęte tajemnicą skarbową.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim wyjaśniać należy, że istota niniejszej sprawy dotyczy zasadności odmowy doręczenia skarżącej przez Dyrektora IAS wyłączonej z akt sprawy, poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zaświadczenia lekarskiego z [...] lutego 2018 r., nr [...], dotyczącego świadka J. N.

Sąd w całości podziela ocenę prawną dokonaną w zaskarżonym postanowieniu przez Dyrektora IAS, który odmówił skarżącej doręczenia powyższej kopii zaświadczenia lekarskiego.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub (i) prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej p.p.s.a.), sąd nie stwierdził jednocześnie wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Wskazać również należy, że zaskarżone postanowienie zostało uzasadnione w sposób odpowiadający wymogom wskazanym w art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej.

Zakreślając ramy rozważań prawnych w sprawie należy przytoczyć istotne dla rozstrzygnięcia przepisy oprawa, które zostały prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Na podstawie art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Zgodnie z art. 178 § 3 tej ustawy, strona może żądać wydania jej kopii akt sprawy lub uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy.

Przepis art. 129 Ordynacji podatkowej, ustanawia zasadę jawności postępowania podatkowego, z którym to skorelowany jest art. 123 § 1 tej ustawy, przewidujący zasadę czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu.

Zgodnie z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Istotne w warunkach niniejszej sprawy są także postanowienia art. 124 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy.

Stosownie do art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Regulacja ta niewątpliwe przewiduje ograniczenie prawa strony do wglądu do akt. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 grudnia 2012 r. II FSK 898/11, podkreślił, że z treści art. 178 Ordynacji podatkowej, nie wynika dla organu obligatoryjny nakaz, obowiązek - udostępniania akt sprawy - zawsze gdy strona wystąpi z takim żądaniem (powołany wyrok dostępny jest, tak jak inne orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W istocie, przepis ten stanowi o uprawnieniach strony. Wniosek złożony w tej mierze podlega ocenie organów, które przy jego rozpatrywaniu winny mieć na względzie głównie to, że przedmiotowa norma jest wyrazem realizacji wielu zasad ogólnych postępowania, a w szczególności zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 123 Ordynacji podatkowej) oraz jawności postępowania dla strony (art. 129 Ordynacji podatkowej).

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182. poz. 1228), informacjami niejawnymi są informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania.

W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor IAS wyjaśnił, że interes publiczny, o którym mowa w ww. przepisie dotyczy informacji, które nie są informacjami niejawnymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Trafnie organ ten wskazał, że przez "interes publiczny" należy rozumieć dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W ramach tak rozumianego interesu publicznego, mieści się zarówno dobro prowadzonego przez organ postępowania podatkowego lub celnego, jak i dobro prowadzonego przez właściwe organy śledztwa. Ujawnienie przestępstw i skuteczne ściganie ich sprawców, jako element bezpieczeństwa i porządku publicznego, leży bowiem w interesie całego społeczeństwa. Potrzeba ochrony tego dobra może zatem stanowić uzasadnienie dla ograniczenia stronie postępowania dostępu do niektórych dokumentów z akt sprawy (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2297/13 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 3 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Ld 1147/15).

W orzecznictwie zwraca się również uwagę, że czynny udział strony w postępowaniu podatkowym nie może umożliwiać dostępu do informacji o innym podatniku. I tak, w wyroku z 30 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1876/10, NSA stwierdził, że interesem publicznym, w rozumieniu art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, jest również ochrona danych osób trzecich, niezwiązanych ze sprawą, których dotyczyły wyłączone z akt sprawy dokumenty. Sąd ten podkreślił, że zaufanie obywateli do organów władzy publicznej to jedna z zasad obowiązujących w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Odpowiednio, w postępowaniu celnym, w sytuacji gdy organ prowadzi postępowanie dotyczące kilku stron, powinien im udostępniać materiały dotyczące wspólnej dla nich sytuacji procesowej w granicach określonych przedmiotem orzekania. Jeżeli natomiast zakres materiałów uzyskanych od różnych stron przekracza ramy wspólnego dla nich stanu faktycznego, to organ ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych, które nie są dla stron wspólne. Również w przypadku, gdy organy wykorzystują w postępowaniu dowodowym informacje dotyczące innych podmiotów, związanych jedynie pośrednio z daną sprawą, mają obowiązek utrzymać w tajemnicy te ich cechy, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym (w tym stronie postępowania) na ich identyfikację.

W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy wyjaśnił skarżącej, że interesem publicznym w rozumieniu art. 179 Ordynacji podatkowej, w analizowanej sprawie, jest dobro osoby trzeciej, której dotyczy wyłączony z akt sprawy dokument w postaci zaświadczenia lekarskiego z [...] lutego 2018 r., nr [...]. Dokument taki bowiem zawiera istotne informacje o stanie zdrowia osoby, której dotyczy, w tym przypadku świadka J. N.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej zawartym w zażaleniu i powtórzonym w skardze, że dane zawarte w zaświadczeniu lekarskim ZUS ZLA nie są objęte tajemnicą skarbową, Dyrektor IAS trafnie wyjaśnił, że regulacje prawne dotyczące tajemnicy skarbowej nie są jedynymi przepisami do przestrzegania których obowiązany jest organ podatkowy. Takimi przepisami są również regulacje odnoszące się do ochrony danych osobowych. W przedmiotowej sprawie wyłączeniem objęte zostały indywidualne dane osobowe będące dobrem szczególnym, chronionym na mocy art. 47 Konstytucji RP, jak również poprzez ustawę z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1000, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016), a ponadto dane, które na mocy art. 293 Ordynacji podatkowej objęte są tajemnicą skarbową.

Rację ma organ odwoławczy wskazując, że w niniejszej sprawie obowiązek zachowania w tajemnicy danych osoby niezaangażowanej bezpośrednio w zdarzenie objęte przedmiotowym postępowaniem stanowi wypełnienie przesłanki interesu publicznego, któremu organ podatkowy, na podstawie art. 179 Ordynacji podatkowej jest zobligowany zapewnić ochronę. Obowiązek ten wynika też z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, nakładającego na Dyrektora IAS, będącego jako organ publiczny administratorem danych osobowych szczególne obowiązki związane z przetwarzaniem danych osobowych.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 "dane osobowe" oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"'); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.

Wedle art. 6 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 stanowi, przetwarzanie jest zgodne z prawem wyłącznie w przypadkach, gdy - i w takim zakresie, w jakim przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze.

Natomiast w myśl art. 9 ust. 1, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 9 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby.

Powołany przepis reguluje kwestie przetwarzania szczególnych kategorii danych (tzw. danych sensytywnych, także zwanych danymi wrażliwymi).

Podkreślić należy, że z art. 24 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 wynika bowiem, że uwzględniając charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania oraz ryzyko wolności osób fizycznych o różnym prawdopodobieństwie i wadze, administrator wdraża odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, aby przetwarzanie odbywało się zgodnie z tym rozporządzeniem i aby móc to wykazać. Środki te są w razie potrzeby poddawane przeglądom i uaktualniane.

W przekonaniu sądu badającego zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, Dyrektor IAS w sposób uprawniony i prawidłowy przyjął, że na podstawie wyżej powołanych przepisów, tj. art. 24 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 lit. c w związku z art. 4 pkt 1 i art. 9 ust. I i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, niewyłączenie z akt sprawy zaświadczania lekarskiego świadka J. N. z 12 lutego 2018 r., nr 7371575 spowodowałoby ujawnienie danych lekarza, w tym jego specjalizacji, co przy jawności danych świadka (tu pacjenta) stanowi dane wrażliwe dotyczące rodzaju choroby, a tym samym stanu zdrowa J. N. – osoby niezaangażowanej bezpośrednio w spór objęty badaniem w sprawie.

Niewątpliwie dane zawarte w zaświadczeniu lekarskim takie jak okres niezdolności do pracy i przyczyny takiego stanu rzeczy, także ewentualnie informacja o pobycie w szpitalu, dane w zakresie wskazań lekarskich, dane lekarza, w szczególności jego specjalizacja, nie są jawne dla osób trzecich i są objęte tajemnicą w zakresie danych osobowych, tzw. danych wrażliwych. Są to jednocześnie elementy jakie tworzą dane zaświadczenie lekarskie (dokument jako taki).

Organ udostępniając skarżącej dane zawarte w powyższym zaświadczeniu lekarskim, naruszyłby prawa J. N. wynikające z wyżej powołanych przepisów.

Sąd podziela w całości ocenę organu odwoławczego, zgodnie z którą okoliczności te stanowią wystarczające uzasadnienie dla wyłączenia jawności tego dokumentu w pełnym zakresie.

W zaskarżonym postanowieniu, jak i w postanowieniu Dyrektora IAS, działającego jako organ pierwszej instancji, podano podstawy prawne oraz uzasadnienie faktyczne odmowy doręczenia skarżącej poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii powyższego zaświadczenia lekarskiego. Podstawą wyłączenia dokumentu z akt sprawy a następnie odmowy udostępnienia go stronie był prawidłowo rozumiany przez organ podatkowy interes publiczny oraz przestrzeganie zasady zaufania obywateli do organów państwa, a także konieczność dbania organów państwa o przestrzeganie zasady ochrony danych osobowych.

Podkreślić należy, że zaświadczenie lekarskie zostało opisane w sposób nie budzący wątpliwości o jaki dokument chodzi, organ administracji publicznej jakim jest organ podatkowy wskazał bowiem datę jego wystawienia oraz numer. Brak jest podstaw aby negować, że taki dokument został w sprawie złożony.

Powtórzyć należy, że sprawa ta dotyczy oceny zasadności odmowy wydania skarżącej poświadczonej za zgodność kopii tego dokumentu, zatem w niniejszej sprawie sąd nie był uprawniony do oceny, czy organ podatkowy zasadnie usprawiedliwił niestawiennictwo na przesłuchanie świadka J. N, decyzja taka należała bowiem do organu prowadzącego postępowanie dowodowe.

Wskazać także należy, że wpływ ograniczenia jawności materiału dowodowego, w związku z wyłączeniem określonych dokumentów z akt sprawy, na prawo strony do jej obrony w konkretnej sprawie, może być oceniany z perspektywy całego postępowania prowadzonego przez organy podatkowe i jego wyniku, nie zaś w ramach kontroli postanowienia odmawiającego wglądu w akta sprawy. Innymi słowy, wpływ ograniczenia jawności materiału dowodowego w związku z wyłączeniem tego zaświadczenia lekarskiego z akt sprawy na prawo strony do jej obrony w rozpoznawanej sprawie, nie podlegał badaniu przy kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS z [...] grudnia 2018 r.

Wyjaśnić też należy, że postanowienie z [...] grudnia 2018 r., zostało wysłane skarżącej na adres: M, [...] W. (k.31 akt administracyjnych).

Adres ten został wskazany przez stronę w ZAP-3 Zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem (data wpływu do Urzędu Skarbowego W. [...] października 2018 r.) oraz zamieszczony w bazie System Rejestracji Centralnej KIP (wydruk w aktach sprawy k.11 akt administracyjnych). Adres ten został wskazany przez skarżącą jako adres rejestracyjny będący jednocześnie adresem korespondencyjnym. Zasadnie zatem organ podatkowy oparł się na danych, wynikających z prowadzonych ewidencji, aktualizowanych przez stronę. Organy podatkowe nie mają uprawnień do weryfikacji prawdziwości danych przekazanych przez podatnika, który sam jest odpowiedzialny za treść zgłoszonych danych i za zaniechania w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 630/15).

Poglądy sądów administracyjnych wyrażone w powołanych powyżej orzeczeniach, sąd pierwszej instancji podziela i przyjmuje za własne.

Przesyłka skierowana do skarżącej na powyższy adres, jak wynika z adnotacji i pieczątek zamieszczonych na kopercie, była dwa razy awizowana - pierwszy raz [...] grudnia 2018 r., drugi - data nieczytelna i zwrócona do nadawcy [...] stycznia 2019 r. (wpływ do IAS w W. [...] stycznia 2018 r.). W oświadczeniu złożonym drogą telefoniczną, skarżąca zakwestionowała fakt powtórnego pozostawienia w skrzynce pocztowej zawiadomienia o pozostawieniu ww. przesyłki w placówce pocztowej (notatka służbowa z [...] stycznia 2019 r. k.19 akt administracyjnych). W związku z powyższym Dyrektor IAS pismem z [...] października 2019 r. zwrócił się do Poczty Polskiej S.A. o wyjaśnienie czy przesyłka zawierająca postanowienie z [...] grudnia 2018 r., była awizowana powtórnie, a jeśli tak, to w jakiej dacie. W odpowiedzi na ww. pismo Poczta Polska S.A. poinformowała, że przesyłka była awizowana [...] grudnia i powtórnie [...] grudnia 2018 r. (odpowiedź k. 30 akt administracyjnych).

Ponadto, co potwierdzają akta administracyjne sprawy, w wyniku rozmowy telefonicznej z [...] stycznia 2019 r. skarżącej z pracownikiem Izby Administracji Skarbowej w zakresie zgłoszonego wniosku o zapoznanie się ze znajdującym się w aktach sprawy postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. ustalono, że kserokopia ww. postanowienia zostanie przesłana stronie na adres: Al. K.[...], [...] W. Zgodnie z powyższymi ustaleniami kopia postanowienia Dyrektora IAS z [...] grudnia 2018 r., nr [...] została przesłana stronie przy piśmie z [...] stycznia 2019 r. Co istotne, powyższy fakt nie wywołał dla skarżącej żadnych ujemnych skutków procesowych, jako że skarżąca złożyła w terminie skargę oraz miała możliwość zapoznać się z treścią postanowienia z [...] grudnia 2018 r.

Z uwagi na powyższe, uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.