Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 652/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.3 pkt 21, art.17 ust.1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art.119 pkt 2, art.135, art.145§1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W.C. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] Wójt Gminy (dalej: organ I instancji) odmówił przyznania W.C. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na ojca S.C. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 19 lutego 2021 r. wpłynął wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla W.C., w związku ze sprawowaniem przez niego opieki nad ojcem S.C.. Organ I instancji podał, że S.C. legitymuje się orzeczeniem wydanym dnia [...] lutego 2017 r. przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską. Z przedłożonych dokumentów wynika że S.C. jest rozwiedziony, a wnioskujący syn W.C. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W.C. nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wynika, że S.C. przebył operację kręgosłupa i ramion oraz jest po amputacji 2-óch palców lewej ręki. Ww. ma coraz większe problemy z samodzielnym poruszaniem się oraz nie może dźwigać. Podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego pracownik socjalny nie zastał W.C.. S.C. poinformował, że syn pojechał po leki. Dalej organ podał, że z art. 3 pkt 21 ustawy z dnia 28 listopada o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. – dalej: u.ś.r.) wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o znacznym stopniu niepełnosprawności, oznacza to: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Organ I instancji wskazał, że W.C. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem dołączając orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej S.C.. Zdaniem organu I instancji orzeczenie przedłożone przez W.C. nie jest właściwe dla stwierdzenia, że strona legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 21 u.ś.r. Przepisy u.ś.r. nie wymieniają bowiem Wojskowej Komisji Lekarskiej, ani orzeczeń przez nią wydawanych. Orzeczenie będące podstawą do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie zostało również wydane na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS albo ubezpieczeniu społecznym rolników. Nadmienić należy również, że art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych mówi, że tylko orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów wydane przez komisje lekarskie ds. inwalidztwa i zatrudnienia ZUS na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 września 1997 r., a także wydane przez komisję lekarską MON lub MSWiA w czasie przed 1 stycznia 1998 r. stanowią równoważne orzeczenia o niepełnosprawności. Zdaniem organu I instancji w związku z tym, że przedłożone orzeczenie S.C. nie spełnia wymogów określonych w art. 3 pkt 21 u.ś.r. brak podstaw prawnych do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Od decyzji powyższej odwołał się W.C.. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust 1 w zw. z art. 3 pkt 21 lit. b u.ś.r poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, polegającą na przyjęciu, że przedłożone przez stronę orzeczenie nr [...] Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...].02.2017 r. nie jest właściwe dla stwierdzenia, że osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 21 u.ś.r., podczas gdy orzeczenie to, w zakresie uznania osoby wymagającej opieki za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji zostało wydane na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

2. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej: K.p.a.) poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj.

a) nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przez przyjęcie, że przedłożone przez stronę orzeczenie nie jest właściwe dla stwierdzenia, że strona legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 21 u.ś.r.,

b) poprzez brak uwzględnienia przy rozstrzyganiu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku z powyższym, na podstawie art 138 § 1 pkt 2 K.p.a. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz o rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez ustalenie W.C. prawa doświadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem S.C..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając decyzję SKO wskazało, że w rozpoznawanej sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy u.ś.r. Na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu (pkt 1), opiekunowi faktycznemu dziecka (pkt 2), osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (pkt 3), innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 4) - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 17 ust. la u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 1); nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 2); nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 3).

SKO wskazało, że z akt sprawy wynika, że ojciec skarżącego – S.C. legitymuje się orzeczeniem wydanym w dniu [...].02.2017 r. przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską. Z pkt 12 tego orzeczenia wynika m.in., że zalicza się badanego do pierwszej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Data powstania inwalidztwa to [...].10.2016 r. W orzeczeniu podano, że badany jest całkowicie niezdolny do pracy i niezdolny do samodzielnej egzystencji oraz, że orzeczenie jest trwałe. SKO podkreśliło, że legalna definicja pojęcia "znaczny stopień niepełnosprawności" zawarta została w art. 3 pkt 21 u.ś.r. W świetle art. 3 pkt 21 u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa o znacznym stopniu niepełnosprawności - oznacza to: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

SKO zauważyło, że przepisy u.ś.r. niewątpliwie nie wymieniają ani rejonowej wojskowej komisji lekarskiej ani Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej ani orzeczeń przez nich wydawanych. Orzeczenia to nie zostało wydane również na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS albo ubezpieczeniu społecznym rolników. W świetle natomiast art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573 – dalej: ustawą o rehabilitacji zawodowej), do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Należy również wskazać na treść art. 5 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej, której stanowi, że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i o niezdolności do samodzielnej egzystencji ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ww. ustawy traktowane są na równi z orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności wydawanymi przez powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Stosownie do treści art. 5 pkt la ustawy o rehabilitacji zawodowej niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291, ze zm.) wskazano, że całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Natomiast z art. 13 ust. 5 ww. ustawy wynika, że w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

SKO wskazało, że w myśl art. 62 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. Przy czym zgodnie z art. 62 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej orzeczenie o zaliczeniu do: 1) I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności; 3) III grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej osoby o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za niepełnosprawne, z tym że: 1) osoby, którym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, traktuje się jako zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności; 2) pozostałe osoby traktuje się jako zaliczone do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

W dalszej części uzasadnienia decyzji SKO wskazało, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że osoby, które posiadają ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, o których mowa w art. 62 ustawy o rehabilitacji zawodowej, w przypadku, gdy chcą skorzystać z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów, dla których wymagane jest przedstawienie orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, mogą złożyć do tego zespołu wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3 ustawy. Przy czym stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których mowa w ust. 1, m.in. zgodnie z przepisem, o którym mowa w art. 62 (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie I OSK 344/13). Z powyższego art. 62 ustawy o rehabilitacji zawodowej wynika zatem, że jak słusznie zauważył w zaskarżonej decyzji organ I instancji wyłącznie orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów wydane przez komisje lekarskie ds. inwalidztwa i zatrudnienia ZUS na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 września 1997 r., a także wydane przez komisję lekarską MON lub MSWiA w czasie przed 1 stycznia 1998 r. stanowią równoważne orzeczenia o niepełnosprawności. Dodać należy, że po 1 stycznia 1998 r. (po wejściu w życie ustawy rehabilitacji zawodowej) orzeczenia o "inwalidztwie" wydawane były zaś dla potrzeb oceny zdolności do służby m.in. w Wojsku i nabycia świadczeń "wojskowych", w tym renty, a nie dla celów pozarentowych, wśród których wymienić można m.in. świadczenia rodzinne. Zauważyć należy, że podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie II SA/Rz 1013/16 oceniając dopuszczalność uwzględnienia orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej MSWiA (po 1 stycznia 1998 r.) w sprawie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zajął stanowisko, że przepisy u.ś.r. nie wymieniają ani wojewódzkiej komisji lekarskiej MSWiA ani orzeczeń przez nią wydawanych. Orzeczenie to nie zostało wydane również na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS albo ubezpieczeniu społecznym rolników. Podstawę działania komisji lekarskich przy Ministrze Spraw Wewnętrznych określało rozporządzenie tego organu z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349) oraz rozporządzenie z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8, poz. 41). Aktualnie podstawę działania takich komisji określa ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. poz. 1822). Orzeczenia o "inwalidztwie" wydawane były zaś dla potrzeb oceny zdolności do służby m.in. w Policji i nabycia świadczeń "policyjnych", w tym renty policyjnej, a nie dla celów pozarentowych, wśród których wymienić można m.in. świadczenia rodzinne. W ocenie SKO skoro zatem skarżący nie legitymował się określonego rodzaju orzeczeniem określonym w art. 3 pkt 21 u.ś.r., to nie można mu było przyznać świadczenia pielęgnacyjnego.

W.C. nie zgodził się z ww. decyzją i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżący ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji a także zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Przepis art. 3 pkt 21 u.ś.r. stanowi, że przez znaczny stopień niepełnosprawności uznaje się: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w wyroku z dnia 31 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 739/19 (orzeczenie dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.) wskazał, i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela to stanowisko, że dokonując interpretacji art. 16 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. (przedmiotem wniosku skarżącego i rozstrzygnięcia organów był bowiem zasiłek pielęgnacyjny a zatem w niniejszej sprawie chodzi o interpretację art. 17 ust. 1 u.ś.r.), należy go wykładać w kontekście definicji określenia "znaczy stopień niepełnosprawności" zawartej w art. 3 pkt 21 u.ś.r. NSA wskazał, że: "Przepisy art. 3 pkt 21 u.ś.r. zostały wyodrębnione jako przepisy ogólne zawarte w rozdziale 1 i zawierają objaśnienie użytego w ustawie określenia "znaczy stopień niepełnosprawności". Mają one charakter regulujący i z tej racji pełnią ważną rolę dla pozostałych postanowień ustawy. Należy przyjąć, że ustawodawca w u.ś.r. uznał za konieczne sformułowanie definicji tego określenia przez ustalenie jego znaczenia ze względu na dziedzinę regulowanych spraw. W obrębie systemu prawnego funkcjonuje bowiem już znaczenie tego określenia. W ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w przepisach art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 4 ust. 1 wskazano mianowicie, że ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, w tym znaczny stopień niepełnosprawności, a także określono warunki zaliczenia osób do m. in. znacznego stopnia niepełnosprawności. Wprowadzenie definicji legalnej w u.ś.r. określenia "znaczny stopień niepełnosprawności" wskazuje zatem, że ustawodawca w odniesieniu do dziedziny świadczeń rodzinnych uznał za konieczne użycie jego innego sensu niż w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Jeżeli ustalono zatem w u.ś.r. znaczenie tego określenia w drodze definicji, w obrębie tej ustawy nie wolno posługiwać się tym określeniem w innym znaczeniu. Rozumienie określenia zawartego w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. "legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności" powinno zatem uwzględniać znaczenie określenia "znaczny stopień niepełnosprawności" ustalone w art. 3 pkt 21 u.ś.r.".

Kwestia orzekania o niezdolności do pracy żołnierzy zawodowych uregulowana została w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020 r., poz. 586). W art. 20 ust. 1 ww. ustawy ustalono trzy grupy inwalidztwa żołnierzy, przy czym I grupa obejmuje całkowicie niezdolnych do pracy. W art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy przewidziano, że wojskowe komisje lekarskie podległe Ministrowi Obrony Narodowej, orzekają o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów, związku albo braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz o związku albo braku związku chorób i ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową; niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów, na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Również zgodnie z § 17 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2014 r., 1078), o niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji wojskowa komisja lekarska orzeka na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, z późn. zm.).

Należy podkreślić, na co zasadnie zwrócił uwagę NSA w cyt. wyżej wyroku, że art. 3 pkt 21 lit. d u.ś.r. zrównując posiadanie znacznego stopnia niepełnosprawności z posiadaniem orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, nie zawiera odesłania do innych ustaw - takich, jakie zawierają pozostałe cztery przepisy zawarte w art. 3 pkt 21 lit a – c i lit. e u.ś.r. Prowadzi to zatem do wniosku, że orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidztwa wydane na podstawie ustawy z dnia z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin traktowane musi być na równi z orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności wydawanymi przez powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Uznać więc należy, że osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r. jest osoba posiadająca orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów wydane przez wojskową komisję lekarską. Tym samym warunek legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, określony w art. 17 ust. 1 u.ś.r., będzie spełniony w razie posiadania orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidztwa. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest więc warunkowane legitymowaniem się tylko i wyłącznie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, bowiem na równi z takim orzeczeniem ustawodawca traktuje również m.in. orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidzkiej.

Mając na uwadze powyższe rozważania – zdaniem Sadu – organy obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 21 lit. d u.ś.r. uznając, że orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2017 r. (zaliczające S.C. do pierwszej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia) nie jest równoważne z orzeczeniem o niepełnosprawności wydawanym przez powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Jak wskazał NSA w cyt. już wyżej wyroku z dnia 31 lipca 2019 r., wykładni powyższej nie przeczy treść art. 3 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w myśl którego orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. Przepis ten ustanawia ogólną regułę legitymowania się dokumentem uprawniającym do ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów. U.ś.r. jest zaś aktem ustawowym szczególnym, który na potrzeby spraw rozpoznawanych na jego podstawie, sformułował definicję określenia "znaczny stopień niepełnosprawności" wyraźnie wskazującą zakres zastosowania na zasadzie pojęć równorzędnych, wyznaczających łącznie zakres zastosowania tego terminu. Definicję określenia "znaczny stopień niepełnosprawności" w u.ś.r. należy przy tym odczytywać w ten sposób, że za równorzędne z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest traktowane orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów.

Wykładnia powyższych przepisów uwzględnia w sposobie orzekania przez sądy administracyjne zasadę niesprzeczności systemu prawnego i zasadę nadrzędności Konstytucji. Normom prawnym powinno się nadawać takie znaczenie aby nie były one sprzeczne z Konstytucją i najlepiej realizowały zasady państwa prawnego zawarte w normach konstytucyjnych (por. postanowienie TK z 22 października 2007 r. sygn. P 24/07, OTK ZU nr 9/A/2007).

W tym stanie rzeczy, skarżący w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego spełniał przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do tego świadczenia. Uwzględniając powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800)).

W ponowionym postępowaniu organy będą związane dokonaną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.).

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym został zgłoszony przez skarżącego w skardze oraz przez organ w piśmie stanowiącym odpowiedź na skargę.