Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 508/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2006-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik - spr. Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu działając na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088) nałożył na Z. C. karę pieniężną w kwocie 3000 zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Z. C. w dniu 8 września 2005 r. kierował pojazdem samochodowym, który została zatrzymany do kontroli. W wyniku wykonanych czynności kontrolnych stwierdzono, że kierujący pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] wykonywał transport drogowy na własne potrzeby bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Fakt ten stwierdzony został protokołem kontroli nr [...]. Po wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie Z. C. wniósł o zaliczenie w poczet dowodów zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz karty opłaty drogowej tygodniowej, seria i numer [...], wystawionej na pojazd samochodowy o numerze rejestracyjnym [...], ważnej od dnia 08.09.2005 r. od godz. 6.00 do dnia 15.09.2005 r. do godz. 6.00. Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu stanął na stanowisku, iż w świetle obowiązujących przepisów, dowód jaki wniosła strona nie może zostać uznany za dowód wniesienia opłaty za korzystanie z dróg krajowych, ponieważ karta opłaty drogowej została zakupiona w dniu kontroli i jest ona kartą tygodniową, a tylko i wyłącznie za dowód uiszczenia opłaty, zgodnie z pkt 1.4.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, możliwym jest uznanie karty opłaty drogowej przedłożonej w toku prowadzonego postępowania, kart miesięcznych, półrocznych i rocznych.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. C., żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił dowolność w interpretacji prawa polegającą na przyjęciu, że w dniu kontroli nie posiadał tzw. winietki miesięcznej, w sytuacji, gdy miał wykupioną i wypisaną 7-dniową. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, iż w trakcie kontroli wykazał, iż posiada wymagany prawem dowód, a to opłatę umożliwiającą poruszanie się po drogach publicznych samochodem ciężarowym. Pogląd organu, iż winien posiadać miesięczną kartę opłaty drogowej jest wadliwy, gdyż to on decyduje o tym na jaki czas zamierza wykupić kartę.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Celnej w Opolu działając na podstawie art. 138 § 1 Kpa oraz art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 3, art. 92 ust. 1 i 4 oraz punktu 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż nie ulega wątpliwości, że w dniu 9 września 2005 r. o godzinie 12.40 funkcjonariusze organów celnych dokonali na drodze krajowej numer K 41 kontroli samochodu ciężarowego marki VOLVO o numerze rejestracyjnym [...]. Zatrzymany do kontroli zespół pojazdów prowadzony był przez Z. C. Pojazd nie przewoził towarów, a kierujący pojazdem nie okazał kontrolującym ważnej karty opłaty drogowej, Czynności kontrolne zakończono spisaniem protokołu nr [...], w którym stwierdzono wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kontrolowany nie wniósł żadnych zastrzeżeń do protokołu kontroli. Zgodnie z przepisami art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 i 3, ustawy o transporcie drogowym fakt nieposiadania karty opłaty drogowej skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości wskazanej w załączniku do ustawy, a to punkcie 1.4.1. Przedłożenie w toku postępowania karty opłaty drogowej 7-dniowej, w ocenie organu nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, ponieważ kierowca winien posiadać taką kartę w kontrolowanym pojeździe. Zauważył także organ, iż kartę dobową i 7-dniową wypełnia osobiście sam przedsiębiorca dostosowują okres jej ważności do swoich potrzeb. Uprawniony zatem do kontroli organ nie ma możliwości jednoznacznego sprawdzenia, czy rzeczywiście w dacie kontroli przedsiębiorca uiścił opłatę za przejazd po drogach krajowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegający na nie ustosunkowaniu się do zarzutu, iż w momencie kontroli miałem wykupioną 7-dniową winetkę. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w dniu kontroli przedstawił wykupioną 7-dniową kartę tzw. winietkę. Z zaskarżonej zaś decyzji wynika, co innego. Skarżący zauważył nadto, że wymierzono mu karę niewspółmiernie wysoką do zarzucanego czynu oraz, iż nie miał obowiązku przedstawienia w czasie kontroli karty drogowej z uwagi na fakt, iż jest właścicielem pojazdu i sam go prowadził.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie zgodził się z zarzutami skargi, iż nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutu, iż skarżący legitymował się w dniu kontroli dowodem uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wywody zawarte w jej uzasadnieniu. Dodatkowo stwierdził, iż nie jest w stanie wyjaśnić, dlaczego skarżący podpisał w dniu kontroli sporządzonej protokół, nie wnosząc do jego ustaleń żadnych uwag.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 w/w ustawy). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym, jak i też materialno-prawnym.

Zaznaczyć przy tym należy, iż w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu... sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny jest decyzja z dnia [...], nr [...], Dyrektora Izby Celnej w Opolu, który działając na podstawie art. 138 § 1 Kpa, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 3, art. 92 ust. 1 i 4 oraz punktu 1.4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu, którą nałożono na Z. C. karę pieniężną w kwocie 3000 zł.

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona wymogom prawa.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.).

Zgodnie z art. 42 ust. 1 w/w ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania, podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdów transportu kombinowanego;

3) pojazdów realizujących komunikację miejską;

4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne.

Powyższy przepis nakłada zatem na podmioty nie objęte wyłączeniem, a wykonujące przewóz drogowy obowiązek uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. W celu umożliwienia kontroli realizowania tego obowiązku, ustawodawca zobowiązał podmioty wykonujące transport drogowy, w art. 87 ust. 1 ustawy do tego, aby podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, posiadał m.in. przy sobie i okazywał, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

Sankcja za naruszenie w/w obowiązków określona została w art. 92 ust. 1 ustawy, a jest nią kara pieniężna w wysokości wskazanej w załączniku do ustawy. Ustęp 4 art. 92 ustawy stanowił bowiem, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Załącznik do ustawy o transporcie drogowym, obowiązujący w dacie wszczęcia postępowania wskazywał w punkcie 1.4.1, iż wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł. Ustawodawca nie pozostawił organom kontroli żadnej swobody decyzyjnej, ściśle określając, jakiemu rodzajowi naruszenia obowiązku przypisana jest wysokość kary pieniężnej.

Wskazać należy także w niniejszej sprawie na brzmienie art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 20 września 2005 r., Nr 180, poz. 1497). Art. 5 tejże ustawy stanowi, iż do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało w dniu 25 października 2005 r., zaś zmiana ustawy o transporcie drogowym, stosownie do art. 8 weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1) art. 1 pkt 29, pkt 30, pkt 31 i pkt 33, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;

2) art. 1 pkt 25, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;

3) art. 1 pkt 16 lit. c, w zakresie dotyczącym uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2006 r.;

4) art. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a, pkt 4 lit. b, pkt 5, pkt 6 lit. a w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2006 r.

Art. 1 pkt 33 tejże ustayw, który dotyczył zmiany treści załącznika do ustawy wszedł w życie po upływie 3 miesięcy od daty ogłoszenia.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż w dniu 8 września 2005 r. Z. C., kierując samochodem ciężarowym marki VOLVO o numerze rejestracyjnym [...], zatrzymany został na drodze krajowej numer K 41 do kontroli. Czynności kontrolne zakończono spisaniem protokołu nr [...], w którym stwierdzono wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kontrolowany nie wniósł żadnych zastrzeżeń do protokołu kontroli, podpisując przedmiotowy protokół nie tylko na jego pierwszej stronie, ale także i na odwrocie, gdzie znajduje się lista naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli. Skarżący nie kwestionuje w toku postępowania faktu przeprowadzenia kontroli przez funkcjonariuszy. Fakt zaś nie okazania funkcjonariuszom wypełnionej karty opłaty drogowej wynika jednoznacznie z treści protokołu, który ma walor dowodowy i który sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżący posiadał możliwość zapoznania się z wynikami przeprowadzonej kontroli oraz zamieszczenia w protokole własnego oświadczenia. Skarżący nie poczynił żadnych uwag do treści zawartych w protokole, składając własnoręczne podpisy. Protokół z kontroli został sporządzony z zapewnieniem stronie czynnego udziału i tym samym może być on podstawą ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy. Powyższe oznacza zatem, iż skarżący Z. C. nie posiadał i nie okazał w chwili kontroli karty opłaty drogowej, do czego był zobowiązany dyspozycją przepisu art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodzić należy się zatem z organem, iż przesłana przez stronę w toku postępowania, jako dowód w sprawie, siedmiodniowa karta opłaty drogowej nr [...], zakupiona w dniu kontroli to jest 8 września 2005 r. (k-6 akt administracyjnych), nie może zostać uznana za dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, ponieważ kierowca zobowiązany jest ją posiadać przy sobie i okazywać na każde żądanie uprawnionego organu kontroli, czego skarżący nie uczynił.

Zasadnie wskazał także organ II instancji w zaskarżonej decyzji, iż ustawodawca w pkt 1.4.2 załącznika do ustawy przewidział możliwość wykazania w toku wszczętego postępowania, iż w chwili przeprowadzania kontroli podmiot wykonywał transport drogowy po drogach krajowych po uiszczeniu wymaganej opłaty, ale możliwość przeprowadzenia dowodu przez stronę ustawodawca ograniczył jedynie do podmiotów wykonujących transport drogowy, które legitymują się kartą opłaty drogowej zakupioną najpóźniej w dniu poprzedzającym kontrolę oraz będącą kartą długoterminową, a więc miesięczną, półroczną i roczną. Słusznie także wskazał organ, iż kara pieniężna w takim przypadku jest niższa. Skarżący przedstawił natomiast organom jako dowód uiszczenia opłaty drogowej nie tylko kartę opłaty drogowej krótkoterminową (7-dniową), ale nadto kartę, której zakupu dokonano w dniu kontroli. Powyższe, zatem musi prowadzić do zaakceptowania stanowiska organów, iż skarżący nie okazał w chwili kontroli, w dniu 8 września 2005 r., karty opłaty drogowej, co skutkowało uznaniem, że wykonywał transport drogowy bez uiszczenia opłaty drogowej i co obligowało organ do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 zł.

Zauważyć należy także, iż podnoszony przez skarżącego zarzut, iż w chwili kontroli dysponował dowodem uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w postaci 7-dniowej karty opłaty drogowej z przyczyn wskazanych powyższej nie może zostać uznany za taki dowód. Na okoliczności, które uniemożliwiają przyjęcie takiego stanowiska wskazywał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż protokół kontroli stanowi dowód w sprawie, który stanowi podstawę ustaleń stanu faktycznego. Skoro skarżący chciałby zakwestionować jego ustalenia nie mógł poprzestać li tylko na gołosłownym twierdzeniu, jakie wydaje się konstruować, ale wskazać na konkretne dowody, które ponad wszelką wątpliwość prowadzić mogłyby do odmiennych ustaleń. Takich dowodów skarżący nie przedłożył, pomimo, iż dysponował możliwością wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów.

Sąd w niniejszym składzie stoi na stanowisku, iż skutek prawny uznania, iż podmiot wykonujący transport drogowy realizuje go zgodnie z obowiązkami wynikającymi z art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, wywołuje nie tylko sam fakt uiszczenia opłaty, ale także posiadanie w pojeździe karty opłaty drogowej prawidłowej pod każdym względem, a więc odpowiedniej do wykonywanego przejazdu oraz wypełnionej w całości i bez poprawek oraz jej okazanie na wezwanie uprawnionego do kontroli organu.

Organ prawidłowo ocenił, iż brak posiadania dowodu uiszczenia opłaty przez kierowcę w dacie kontroli i nie przedłożenie w toku wszczętego postępowania karty opłaty drogowej długoterminowej, której zakupu dokonano co najmniej w dniu poprzedzającym kontrolę, jest równoznaczny z nieuiszczeniem opłaty.

W świetle, zatem powyższego uznać należało, iż zaskarżona decyzja odpowiada stanowi faktycznemu oraz jest zgodna ze wskazanymi powyższej przepisami ustawy o transporcie drogowym.

Wobec bezzasadności zarzutów skargi i nie stwierdzenia przez Sąd z urzędu, takich uchybień, które mogłyby skutkować konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji skargę należało oddalić.

Z tych wszystkich względów, na mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji wyroku.