Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1143/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. H. prowadzącego przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego pod nazwą [...] na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej; oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu (dalej: Dyrektor WOW NFZ), po rozpatrzeniu wniosku A. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tegoż organu z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie złożonego odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego prowadzonego pod nr [...] w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie [...] zakończonego prawomocną decyzją nr [...] Dyrektora WOW NFZ z dnia [...] lipca 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Rozstrzygnięcie to wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] czerwca 2015 r. do WOW NFZ wpłynęło podanie A. H. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Wnioskodawca podniósł, że Dyrektor WOW NFZ wydając najpierw w dniu [...] czerwca 2014 r. decyzję nr [...] oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego nr [...] w rodzaju leczenie [...] na obszarze gminy [...], a kolejno w dniu [...] lipca 2014 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję nr [...], w ustaleniach stanu faktycznego nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności zawartych w dokumencie "Protokół z kontroli planowanej problemowej podmiotu leczniczego: [...], wydanym po przeprowadzeniu przez Wielkopolski Urząd Wojewódzki czynności kontrolnych w podmiocie leczniczym [...].

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Dyrektor WOW NFZ, działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 276 ze zm, dalej: kpa) odmówił wznowienia ww. postępowania, wskazując, że A. H. już w złożonym w Oddziale Funduszu w dniu [...] kwietnia 2015 r. piśmie sygnalizował, iż dysponuje wiedzą o okolicznościach wskazanych następnie we wniosku, które stanowić miałyby przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania. Tym samym stwierdzono, że okoliczności podniesione we wniosku o wznowienie postępowania oraz dokument (protokół z kontroli planowanej WUW), były znane wnioskodawcy co najmniej od dnia [...] kwietnia 2015 r., a więc ponad 2 miesiące przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, co oznacza, że nie zachowano terminu określonego w art. 148 § 1 kpa.

A. H. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Dyrektora WOW NFZ, które przez Prezesa NFZ zostało zwrócone Dyrektorowi WOW NFZ jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym strona zarzuciła organowi naruszenie art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 145 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 61 kpa, art. 148 § 1 kpa. Wnioskodawca podniósł, iż organ błędnie uznał, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowienie postępowania następuje wyłącznie na wniosek strony oraz, że termin powzięcia przez stronę wiedzy o okolicznościach stanowiących podstawę wniosku o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia zapoznania się z internetową wersją niepełnego protokołu kontroli przeprowadzonej przez WUW w podmiocie leczniczym "[...]t".

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor WOW NFZ na wstępie wskazał, że po wpłynięciu podania o wznowienie postępowania organ – przed wydaniem postanowienia w tym przedmiocie – bada wyłącznie, czy podanie zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa oraz czy oparte jest o ustawowe przesłanki wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa i art. 145a § 1 kpa. W przypadku stwierdzenia, że podanie zostało z naruszeniem terminu organ nie bada istnienia ustawowo określonych przyczyn wznowienia. Ustalenie zaś, że podanie o wznowienie postępowania nie jest oparte na jednej z ustawowych przesłanek bądź nie zachowano terminu do jego złożenia, obliguje organ do wydania orzeczenia zgodnie z art. 149 § 3 kpa – postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Dla organu nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżący kierując w dniu 7 kwietnia 2015 r. pismo w sprawie podmiotu leczniczego "[...]" znał fakty, które w jego ocenie stanowiły podstawę wznowienia postępowania. Świadczy o tym nie tylko załączenie do pisma kopii protokołu kontroli WUW, ale także obszerny cytat tegoż protokołu. Zatem argumenty podnoszone przez stronę, iż "informacje umieszczane w internecie nie zawsze są w pełni wiarygodne i wymagają zweryfikowania" okazały się niewiarygodne wobec faktu, że skarżący posiadał wiedzę o okolicznościach dotyczących spółki "[...]", co stanowiło główną przesłankę uzasadniającą złożenie podania o wznowienie postępowania. Organ podał, że dokładnie ten sam dokument Skarżący dołączył do podania o wznowienie postępowania, powołując się na jego treść w celu uzasadnienia swoich twierdzeń. Organ podkreślił nadto, że pomimo stwierdzonych uchybień w protokole kontroli Wojewoda Wielkopolski nie wykreślił przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego "[...]t" s.c. z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, co potwierdza iż stwierdzone uchybienia nie były istotne. Dyrektor WOW NFZ wskazał, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 6 kpa, albowiem skutkiem wniesienia przez skarżącego pisma z dnia 7 kwietnia 2015 r. było przeprowadzenie w dniach [...] kontroli "[...]" przez Wydział Kontroli Działu ds. Realizacji Kontroli Świadczeniodawców WOW NFZ. Analiza wyników kontroli i wystąpienia pokontrolnego wskazały, iż kontrolerzy jakkolwiek stwierdzili uchybienia, to jednak nie były one na tyle znaczące, żeby stały się podstawą do wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...]. Przeprowadzenie zaś powyższych działań w ocenie organu wypełniło obowiązki wynikające z art. 7 kpa. Dyrektor WOW NFZ zaznaczył, że nawet gdyby uchybienia opisane przez kontrolerów w zakresie niezgodności adresu miejsca udzielania świadczeń ujawnionego w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą a faktycznym miejscem udzielania świadczeń przez spółkę "[...]" zostały ujawnione w trakcie postępowania konkursowego, to mogłoby zostać uznane za oczywistą omyłkę pisarską, skoro miejsce udzielania świadczeń wpisane jest do rejestru prowadzonego przez Wojewodę Wielkopolskiego. Na marginesie wskazano też, że postępowanie kontrole WUW przeprowadził w dniach od [...] r., postępowanie konkursowe nr [...] zostało ogłoszone w dniu [...] marca 2014 r., a termin składania ofert upływał w dniu [...] marca 2014 r., a zatem ponad miesiąc przed rozpoczęciem kontroli przez WUW. Okoliczności te poddają w wątpliwość twierdzenie skarżącego o celowym podaniu nieprawdy przez spółkę "[...]" w przedstawionej ofercie. Dyrektor WOW NFZ wyjaśnił też, że za podstawę wznowienia nie mógł być też uznany zarzut w przedmiocie harmonogramu czasu pracy poradni stomatologicznej spółki [...]. Zważywszy na obowiązek wynikający z art. 11 kpa, organ wskazał, że zgodnie z treścią załącznika nr 4 do zarządzenia nr 77/2013/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne, wśród wymagań dla świadczeń ogólnostomatologicznych w pkt 1.4 wskazano, że liczba dni pracy lekarza w poradni w godzinach popołudniowych (do godz. 18) wynosi jeden dzień na każde 0,5 etatu przeliczeniowego. Warunek ten został powtórzony w ankiecie ofertowej w pytaniu "Czy praca lekarza w poradni w godzinach popołudniowych (do godz. 18) wynosi powyżej jednego dnia na każde 0,5 etatu przeliczeniowego?" Dlatego organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, zgodnie z którym "praca w godzinach popołudniowych oznacza 6 godzin pracy w poradni popołudniu (tj. po godzinie 12.00)." Ani powołany wyżej załącznik do zarządzenia Prezesa NFZ , ani pytanie ankietowe nie uzasadnia twierdzenia, że warunek pracy popołudniu spełniony jest tylko wówczas, gdy lekarz pracuje od 12.00 do 18.00 przez 6 godzin. Do spełnienia tego warunku wystarczyło bowiem, aby lekarz pracował do godz. 18.00 albo dłużej. Harmonogram czasu pracy lekarzy udzielających świadczeń w miejscu udzielania świadczeń zlokalizowanych w [...] obowiązujący od dnia 1 lipca 2014 r. przedstawiał się następująco [...]. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że świadczeniodawca "[...]" od pierwszego dnia obowiązywania umowy zapewniał pracę lekarzy w poradni w godzinach popołudniowych przez 4 dni w tygodniu, co przy uwzględnieniu, że ofertę swą złożył na 1 etat przeliczeniowy potwierdza, że spełnia wymogi określone w powołanym zarządzeniu., a tym samym punkty przyznane w trakcie oceny oferty w postępowaniu konkursowym zostały przyznane mu prawidłowo. Ponadto organ dodał, że powyższy zarzut skarżącego nie wynikał z ujawnienia żadnych nowych okoliczności, co mogłoby stanowić podstawę wznowienia postępowania.

Reasumując Dyrektor WOW NFZ stwierdził, że nie miał podstaw do wznowienia postępowania prowadzonego w przedmiocie złożonego odwołania od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego prowadzonego pod nr [...], ani na skutek złożonego w dniu [...] kwietnia 2015r. pisma skarżącego, ani w wyniku podania o wznowienie postępowania.

A. H. prowadzący przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego pod nazwą [...] (dalej: skarżący lub A. H.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe postanowienie Dyrektora WOW NFZ [...]. Skarżący podniósł zarzuty tożsame do przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] czerwca 2015 r., ewentualnie stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, a także zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W motywach skargi w pierwszej kolejności przedstawiono przebieg postępowania, by następnie podnieść, że faktycznie złożył do WOW NFZ pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r., w którym sygnalizował różne nieprawidłowości dotyczące podmiotu leczniczego "[...]". Dołączył do tegoż pisma wydrukowany ze strony internetowej protokół kontroli planowanej WUW, zaś z uwagi na to, że informacje publikowane w internecie nie zawsze są w pełni wiarygodne, okoliczności te wymagały zweryfikowania, tym bardziej, że protokół ten nie zawierał danych dotyczących umowy najmu lokalu stanowiącej tytuł prawny do pomieszczeń, w których miała być prowadzona przez "[...]" działalność lecznicza, a którą sprawdzała Komisja Konkursowa w dniu [...] kwietnia 2014 r. Skarżący wyjaśnił, że nie miał możliwości samodzielnego sprawdzenia prawdziwości ustaleń, o których przeczytał w internecie i dlatego zwrócił się do WOW NFZ o podjęcie stosownych działań. W toku kontroli Dyrektor WOW NFZ ujawnił nowe okoliczności mające wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z ustaleń tych wynikało, że oferent [...] świadomie poświadczył nieprawdę podając, że posiada tytuł do lokalu lub budynku, w którym będą udzielanie świadczenia oraz, że dane przedstawione do oferty i w niniejszych oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Tymczasem nieprawidłowe dane zawarte były również w księdze rejestrowej tego podmiotu. Spółka "[...]" zadeklarowała w ofercie udzielanie świadczeń leczniczych pod adresem: [...], a tymczasem podmiot ten nigdy nie prowadził działalności ani nie posiadał tytułu prawnego do lokalu mieszczącego się pod tym adresem. Rzeczywistym zaś adresem prowadzenia działalności była ul. [...]. Zdaniem skarżącego błędne podanie adresu przez spółkę "[...]" było świadome, gdyż 3 tygodnie po tym jak wpisano błędny adres do rejestru Wojewody Wielkopolskiego PWDL tj. [...] października 2013 r. dokonano zmiany wpisu w CEIDG przedsiębiorcy [...] dodając prawidłowy adres prowadzenia działalności ul. [...]. Już wtedy zatem współwłaściciele spółki "[...]" zorientowali się, że wcześniejszy wpis do RPWDL jest nieprawidłowy, ale go nie skorygowali przez półtora roku. Skarżący zaznaczył, że te same rozbieżności ujawnił podczas kontroli WUW. Również wtedy oferent nie powiadomił Dyrektora WOW NFZ o błędach w swojej ofercie, co więcej – nieprawidłowy adres udzielania świadczeń wpisano w umowie pokonkursowej. Okoliczność ta miała istotne znaczenie, ponieważ w podanej lokalizacji pacjenci nie mieli dostępu do żadnych świadczeń opieki zdrowotnej.

Skarżący wyjaśnił, że na skutek jego interwencji z dnia [...] kwietnia 2015 r. pozostawał w przekonaniu, że Dyrektor WOW NFZ z urzędu podejmie czynności prowadzące do zmiany decyzji w sprawie przedmiotowego rozstrzygnięcia postępowania konkursowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wobec trwającej bezczynności organu konieczne było złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Tymczasem Dyrektor WOW NFZ przez ponad miesiąc od dokonania ustaleń stanu faktycznego nie wykazał żadnej inicjatywy w kierunku zmiany błędnej decyzji, a wniosek o wznowienie postępowania uznał za złożony z uchybieniem terminu, bezpodstawnie przyjmując, że termin ten należy liczyć od dnia posiadania przez skarżącego wydruku protokołu kontroli WUW. Zdaniem skarżącego Dyrektor bezpodstawnie uznał, że błąd w podaniu adresu świadczonych przez oferenta świadczeń leczniczych miał charakter oczywistej omyłki, zważywszy, że sam organ wielokrotnie wskazywał, że przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą muszą wykazywać się należytą staranności i ponoszą ryzyko błędów popełnionych podczas sporządzania ofert. Skarżący zastrzegł, że ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie zawiera przepisu, który stanowiłby o możliwości poprawiania w ofertach "oczywistych omyłek". Ten termin prawnoadministracyjny, choć funkcjonuje w polskim prawodawstwie (np. kpa), nie został przewidziany w ustawie regulującej zasady konkursu ofert w NFZ. Również w mającym zastosowaniu w sprawie zarządzeniu Prezesa NFZ z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie ma regulacji umożliwiającej dokonywanie poprawek oczywistych omyłek w ofertach. Odnosząc się zaś do stanowiska organu co do punktowania wymogu pracy lekarza w poradni w godzinach popołudniowych do godz. 18:00 skarżący podał, że wedle wykładni organu nawet praca przez 1 godzinę od 17:00 do 18:00 powinna być podstawą do uzyskania dodatkowych punktów. Okoliczność ta ma zaś o tyle znaczenie, że różnica w ostatecznym rankingu pomiędzy ofertą spółki "[...]" a skarżącym wyniosła 3,69 pkt, a za to kryterium oferentowi "[...]" przyznano dodatkowe 7,5 pkt.

W odpowiedzi Dyrektor WOW NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. [...] wnieśli o oddalenie skargi [...]. Wskazali, że za gołosłowne należy uznać twierdzenia skarżącego, że nie posiadają tytułu prawnego do lokalu, w którym są wykonywane świadczenia, jak i że w ofercie konkursowej podali nieprawdziwe dane adresowe. Wskazali, że materiał dowodowy w sprawie został wszechstronnie zebrany i wyczerpująco zbadany, a organ poczynił trafne spostrzeżenia, wobec czego nie było podstaw do wznawiania przedmiotowego postępowania konkursowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r, poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności postanowienia Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia [...] października 2015r. utrzymującego po ponownym rozpatrzeniu sprawy w mocy postanowienie z [...] czerwca 2015r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją z [...] lipca 2014r. w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń zdrowotnych.

Skarżący przystąpił do konkursu w sprawie zawarcia na okres od [...] lipca 2014r. do [...] czerwca 2017r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie [...]. W tym konkursie jego oferta nie została uwzględniona. Wybrana została [...]. Oferta Skarżącego nie została wybrana z uwagi na uzyskanie mniejszej liczby punktów niż oferty, które wybrano. Liczba punktów, która z uwagi na wyczerpanie ograniczonych środków finansowych pozostających w dyspozycji Oddziału NFZ w tym postępowaniu, kwalifikowała ofertę do podpisania umowy o udzielenie świadczeń zdrowotnych wynosiła 44,79 punktów. Skarżący zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. 2015.581, powoływanej dalej jako u.ś.o.z.) złożył odwołanie od rozstrzygnięcia w/w postępowania. Od decyzji oddalającej jego odwołanie wniósł zgodnie z art.154 ust. 4 wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2014r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Poznaniu utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2014r. Od tej decyzji zgodnie z art. 154 ust. 8 u.ś.o.z Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze ponosił m.in. zarzuty odnośnie procedury przeprowadzonego konkursu, braku odrzucenia oferty [...], który nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu leczniczego, przyznanych punktów za harmonogram godzin pracy, nierównego traktowania oferentów. Skarga ta nieprawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 29 grudnia 2014r. w sprawie II SA/Po 1124/14 została oddalona.

Od decyzji z dnia [...] lipca 2014r. Skarżący złożył w dniu [...] czerwca 2015r. podanie o wznowienie postępowania.

Podkreślić należy, jak wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z 29 grudnia 2014r. w sprawie II SA/Po 1124/14, które to stanowisko Sąd w niniejszym składzie podziela, że postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, unormowane w dziale VI ustawy z 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych stanowi swoistą, znaną tylko tej ustawie, procedurę zawarcia umowy w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie to jest mocno sformalizowane. Ustawodawca stworzył obligatoryjnie stosowane szczególne wymagania dotyczące trybu przeprowadzenia tego postępowania. Szczegółowo tryb postępowania regulują przepisy działu VI ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 132-161 u.ś.o.z.) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz.U. Nr 273, poz. 2719), a także zarządzenia wykonawcze Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

W orzecznictwie NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych przyjęto, że wszystkie etapy postępowania poprzedzającego zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, prowadzonego w ramach NFZ, wzorowane są na zasadach prawa cywilnego i nie podlegają przepisom postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 18 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 190/09). Ustawodawca wyraźnie odwołuje się do typowych pojęć prawa cywilnego, takich jak: oferta, konkurs ofert, rokowania. Rozstrzygnięcie tego postępowania przez komisję nie jest niczym innym jak wyborem najkorzystniejszej oferty przez zamawiającego. Podmiot prowadzący to postępowanie – Narodowy Fundusz Zdrowia reprezentowany przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu jest państwową jednostką organizacyjną, posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 u.ś.o.z.). Nie jest zatem organem administracji publicznej w rozumieniu ustrojowym i nie przyznano mu generalnie kompetencji do stosowania środków prawnych, właściwych organom administracji publicznej. Jedynie na mocy konkretnych przepisów tej ustawy wydaje decyzje administracyjne (np. art. 154 ust.3 i 6 u.ś.o.z.). Niewątpliwie więc postępowanie prowadzone przez komisję nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów k.p.a., a "rozstrzygnięcie" komisji nie jest decyzją administracyjną, ani innym aktem o charakterze administracyjnoprawnym (por. postanowienie NSA z 15 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 186/06; wyrok NSA z 18 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 190/09). Decyzja administracyjna jest wydawana na podstawie art. 154 ust. 6 u.o.ś.z. i podlega zgodnie z art. 154 ust. 8 u.o.ś.z. zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jest to uprawnienie przysługujące świadczeniobiorcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 152 ust. 1 u.ś.o.z.). Zgodnie z art. 154 ust. 6 zd. 2 u.ś.o.z. decyzja Dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu wydana na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Z uwagi na fakt, że ustawodawca w art. 154 ust. 6 u.ś.o.z. przewidział wydanie decyzji administracyjnej, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 8 u.ś.o.z.), tym samym do tej decyzji odnoszą się przepisy dotyczące decyzji administracyjnej zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego (ustawa z 14 czerwca 1960r., t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm, zwanej dalej kpa), w tym też możliwość jej wzruszenia w trybie nadzwyczajnym, tj. w drodze wznowienia postępowania. Ustawa o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych nie przewiduje bowiem w tym zakresie żadnych odstępstw.

Zgodnie z art. 145 § 1 kpa wznawia się postępowanie od decyzji ostatecznych. Decyzja z [...] lipca 2014r. wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy taki walor ma. Złożenie skargi na decyzję z [...] lipca 2014r. i nieprawomocność wydanego wskutek jej rozpoznania wyroku w sprawie II SA/Po 1124/14 nie powoduje, że decyzja traci walor ostateczności. Nadto niniejsze postępowanie dotyczy etapu wstępnego badania podania o wznowienie postępowania – badania wymogów formalnych.

Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 150 § 1 kpa organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 kpa jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. W niniejszej sprawie od decyzji administracyjnej wydanej przez Dyrektora NFZ (art. 154 ust. 3 u.ś.o.z.) nie przysługiwało odwołanie a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ (art. 154 ust.4-6 u.ś.o.z.). Organem właściwym do rozpoznania podania o wznowienie postępowania był więc Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Odmowa wznowienia postępowania następuje na podstawie art. 149 § 3 kpa w drodze postanowienia. Zgodnie z art. 149 § 4 kpa na postanowienie to służy zażalenie. W przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługiwał wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 154 ust. 4 ustawy, to od postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na mocy art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 144 kpa również przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy z zastosowaniem odpowiednio przepisów dotyczących wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z art. 154 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Z uwagi na wadliwe pouczenie w postanowieniu organu I instancji z 6 lipca 2014r. o zażaleniu do Prezesa NSA ewentualne nieprawidłowości związane z tym nie mogą być rozpatrywane na niekorzyść Skarżącego, prawidłowo więc będąc właściwym Dyrektor Wielkopolskiego Oddziały Wojewódzkiego NFZ ponownie rozpoznał sprawę wydając zaskarżone postanowienie.

W pierwszej kolejności organ badał wymogi formalne podania o wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania możliwa jest jedynie wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu (określonego w art. 148 § 1 i 2, art. 145a § 2 lub art. 145b § 2 k.p.a.), a nie ma podstaw do jego przywrócenia.

Należy podkreślić, że tzw. faza wstępna postępowania wznowieniowego - ma ściśle formalny charakter i zasadniczo ogranicza się do badania treści wniosku o wznowienie pod kątem ustalenia, czy ów wniosek pochodzi od strony, czy została w nim wskazana przyczyna wznowienia odpowiadająca jednej z przyczyn ustawowych (określonych w art. 145 § 1, art. 145a oraz art. 145b k.p.a.) oraz czy dochowano ustawowego terminu do złożenia wniosku. W judykaturze podkreśla się, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania uzależnione jest jedynie od spełnienia minimalnych, stricte formalnych przesłanek - tak, że zasadne jest wręcz mówienie o pozytywnym domniemaniu obowiązku uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2010 r., II OSK 965/09, (w:) CBOSA). Zatem niejako już z samej istoty omawianej fazy rozpatrywania wniosku wznowieniowego wynika, że odmowa wznowienia postępowania przez organ z powołaniem się na niespełnienie ww. przesłanek formalnych jest dopuszczalna jedynie wówczas, gdy fakt braku takiej przesłanki jest w danym przypadku oczywisty i nie rodzi potrzeby prowadzenia w tym zakresie specjalnego postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 1747/07, (w:) CBOSA).

W przedmiotowej sprawie bezspornie (czego nie kwestionowała sama strona Skarżąca) podanie o wznowienie postępowania zostało przez Skarżącego wniesione w dniu [...] czerwca 2015r. Jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] lipca 2014r. Skarżący wskazywał art.145 § 1 pkt 5 kpa. Podał, że organ nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności zawartych w dokumencie pt "Protokół z kontroli planowanej problemowej podmiotu leczniczego [...], który znajduje się w posiadaniu Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, który jako organ nadzoru przeprowadził czynności kontrolne w podmiocie leczniczym [...] w dniach [...] maja 2014r. Okolicznościami tymi była niezgodność między danymi ujawnionymi w rejestrze podmiotów leczniczych a stanem faktycznym i wpisem w CEDIG. W rejestrze podmiotów a tym samym w ofercie wskazano, ze działalność lecznicza jest prowadzona pod adresem [...], tymczasem faktycznie, co znalazło się również w CEDIG prowadzona była pod adresem [...]. W ofercie udzielania świadczeń podał więc nieprawdziwe dane dotyczące lokalizacji w miejscu w którym nigdy nie prowadził działalności leczniczej ani nie posiadał tytułu prawnego do tego lokalu. Komisja Konkursowa podczas oględzin w dniu [...] kwietnia 2014r. tych nieprawidłowości nie dostrzegła. Komisja nie dostrzegła rozbieżności między wskazanym w umowie adresem lokalu stanowiącego przedmiot umowy najmu (ul. [...]) a zgłoszonym w RPWDL miejscem wykonywania działalności leczniczej (ul. [...]) . Kontrola Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego wykazała nadto wiele innych nieprawidłowości dot. prowadzonej działalności leczniczej, w tym w zakresie nieudokuemntowania sprawności sprzętu, usługi w zakresie utylizacji odpadów i braku umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, co budzi wątpliwości w zakresie uznania przez Komisję konkursową, że oferent spełnił wymagania dotyczące sprzętu i warunków sanitarnych oraz technicznych pomieszczeń. W ocenie Skarżącego [...] poświadczyła nieprawdę podając, że posiada tytuł prawny do lokalu lub budynku, w którym będą udzielane świadczenia oraz, że dane podane w ofercie są zgodne ze stanem faktycznym. Jej oferta winna być odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej. Skarżący zakwestionował również punktację i dokonał jej własnej oceny.

Oceniając podanie o wznowienie pod kątem spełnienia wymogów formalnych organ uznał, że podstawą podania jest art. 145 § 1 pkt 5 kpa Skarżący wskazywał bowiem na istotne nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie znane były organowi. W ocenie Sądu podstawa ta została zgodnie z argumentami podnoszonymi przez Skarżącego określona przez organ prawidłowo. Badając terminowość złożenia podania organ I instancji słusznie podał, że naruszony został miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie z art. 148 § 1 kpa., który liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o przyczynach wznowienia.

Organ uznał, że o informacjach wskazywanych jako nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody Skarżący najpóźniej dowiedział się kierując do Dyrektora Wielkopolskiego NFZ pismo z [...] kwietnia 2015r. – podał w nim bowiem te same okoliczności odnośnie adresu i informacji z protokołu kontroli z [...] maja 2014r., co w podaniu o wznowienie.

Sąd podzielił stanowisko organu, że podanie zostało złożone po terminie. Pismo z [...] kwietnia 2015r. zawierające wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz o podjęcie działań kontrolnych w celu weryfikacji umowy nie było wnioskiem o wznowienie postępowania, na co wskazywał sam Skarżący. Postępowanie kontrolne wskutek tego pisma wszczęte zostało a wnioskowane dokumenty udzielone. Nie może Skarżący oczekiwać, że w zależności od np. wyników kontroli jego wniosek może być różnie interpretowany.

Prawidłowo organ uznał, że w chwili kierowania pisma z [...] kwietnia 2015r. Skarżący znał fakty z tego protokołu, gdyż go cytował obszernie. Dokładnie tą samą treść protokołu przytoczył w podaniu o wznowienie i w piśmie z [...] kwietnia 2014r. Nadto w piśmie z [...] kwietnia 2015 powoływał się na swoją korespondencję z NFZ z [...] lipca 2014r. w sprawie funkcjonowania [...]. W skardze natomiast podał, że potwierdzenie nowych okoliczności nastąpiło dopiero [...] czerwca 2015r., kiedy otrzymał dokumenty – protokół kontroli NFZ, a tymczasem wniosek podanie o wznowienie złożył wcześniej bo [...] czerwca 2015r.

Podany w art. 148 § 1 kpa początek terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania wskazuje na dzień, w którym strona posiadła wiedzę (dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia) w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania a nie dowody. Uzyskanie z internetu wiedzy o wynikach kontroli, które wskazane zostały przez Skarżącego jako podstawa wznowienia postępowania, były wystarczające do uznania, że Skarżący w tym momencie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Skoro najpóźniej dowiedział się o nich w dniu sporządzenia pisma z [...] kwietnia 2015r. złożenie podania o wznowienie postępowania w dniu [...] czerwca 2015r. nastąpiło z przekroczeniem miesięcznego terminu wskazanego w art. 148 § 1 kpa.

Po prawidłowej kwalifikacji wniosku organ administracji był obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2043/12, Lex nr 1450858). Zasadnie więc w niniejszej sprawie organ odmówił wznowienia postępowania z uwagi na złożenie podania po terminie. Wbrew stanowisku Skarżącego fakt, że strona domaga się wznowienia postępowania na innych niż wynikające z art. 145 § 1 pkt 4 kpa podstawach nie obliguje organu w każdej sytuacji do wszczynania postępowania wznowieniowego z urzędu, mimo braku zachowania terminu do złożenia podania przez stronę.

W przedmiotowej sprawie organ w oparciu o zebrany materiał w sprawie zasadnie uznał, że wbrew twierdzeniom Skarżącego nie było podstaw do wszczynania postępowania z urzędu, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postępowania..

Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej czy sposobu liczenia punktów m.in. za harmonogram godzin organ słusznie uznał, że nie mogą one stanowić nowych okoliczności istotnych dla sprawy, gdyż były przedmiotem rozważań przy wydawaniu decyzji administracyjnych. Nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i okoliczności, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych dowodów lub okoliczności a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. (por. wyrok NSA z 2.10.2009r., I OSK 228/09).

W kwestii zarzutów dotyczących wskazania nieprawdziwych danych przez [...] w zakresie posiadanego tytułu prawnego do lokalu, w którym będą udzielane świadczenia i oświadczenia, że dane przedstawione w ofercie i oświadczeniach są prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym, Sąd podziela stanowisko organu, że i one nie stanowiły podstawy do wznowienia postępowania z urzędu. W ofercie oraz załączonego do niej odpisu księgi rejestrowej podmiotów prowadzących działalność leczniczą wskazano jako adres prowadzenia działalności leczniczej [...]. W Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Leczniczej jako dodatkowe miejsce wykonywania działalności wpisany został adres [...] i tam faktycznie mieściła się siedziba podmiotu leczniczego. Pod adresem [...] taka działalność nie była prowadzona. W wynikach kontroli w dniu [...].04.2014r. odnotowano, że stwierdzono zgodność z ofertą przedstawionych dokumentów: umowy najmu lokalu z [...].09.2013r. na czas nieokreślony, decyzji PPIS z [...].09.2013r. dot pomieszczeń. W trakcie kontroli prowadzonej przez Wielkopolski Urząd Wojewódzki w dniach [...] maja 2014r. stwierdzono m.in. , że adres jednostki organizacyjnej w [...] (ul. [...]) zawarty w księdze rejestrowej oraz w RPWDL jest niezgodny ze stanem faktycznym (ul. [...]). Tytuł prawny do lokalu przy ul. [...] został przedłożony, podanie błędnego adresu nastąpiło na skutek omyłki. Organ odnosząc się do tego zarzutu podał, że nie można w tym wypadku mówić o celowym podaniu nieprawdy przez wspólników [...] , było to uchybienie, które jednak nie było na tyle znaczące by stało się podstawą do wznowienia postępowania. Stanowisko to Sąd podziela. Błąd w adresie nie spowodował wykreślenia podmiotu z rejestru podmiotów prowadzących działalność leczniczą. A NFZ takiego rejestru nie prowadzi, jest uprawniony i zobowiązany bazować na wpisach dokonanych przez powołane do tego organy. Bez wątpienia organ w trakcie procedury konkursowej nie dostrzegł błędu w adresie podmiotu. Przy stosowanym przez NFZ rygorystycznym podejściu do oceny złożonych ofert, błąd ten mógł stanowić, zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. podstawę do odrzucenia oferty. Nie można również wykluczyć, że organ na etapie konkursu uznałby niezgodności w adresie za brak formalny i postąpiłby zgodnie z ust. 3 art. 149 u.ś.o.z. wzywając oferenta do uzupełnienia braków formalnych oferty. Warto wskazać, że zawarcie w ofercie nieprawdziwych danych nie skutkuje jak inne wskazane w art. 149 pkt 1 przesłanki odrzucenia oferty podstawy do uznania, że umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest nieważna. (art. 155 ust. 2 u.ś.o.z.). Nie można również nie zauważyć, że pomyłka w adresie nie była dostrzeżona przez organ na etapie postępowania konkursowego, choć organ dysponował umową najmu lokalu i innym numerem domu w dołączonej do oferty informacji z CEIDG. Okoliczność, ta choć wskazana w protokole kontroli WUW nie była nieznana organowi, który wydał decyzję, wynikała ona bowiem z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Fakt, że pracownik organu nie dostrzegł tej okoliczności na skutek przeoczenia, czy też niedokładnego zapoznania się z dokumentami, nie może uzasadniać wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 10.02.1999r., III SA 5019/98, ONSA 2000, Nr 2, poz. 62).

Słusznie więc organ uznał, że nie było podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania przez organ. Niezasadne były więc zarzuty skargi o bezczynności organu (organ przeprowadził wnioskowaną w piśmie z [...] kwietnia 2015r. kontrolę), o braku podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy czy prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W zaskarżony postanowieniu organ odniósł się do wszelkich zarzutów skargi i nadto wyjaśnił podnoszone przez Skarżącego wątpliwości odnośnie zasad punktowania, z uwagi na zasadę przekonywania.

Uwzględniając powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.