Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 724/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.17 pkt 3, art. 124 , art. 127 par 2 , art.138  par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2096
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa- tekst jednolity
article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. na podstawie art. 17 pkt 3, art. 124, art. 127 § 2, art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej zw. k.p.a.) w zw. z art. 144 k.p.a. w związku z art. 7 i 12 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1542 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia B. K. z dnia [...] kwietnia 2019 r., wniesionego za pośrednictwem pełnomocnika od postanowienia Dyrektora Aresztu Śledczego w K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji opisał następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu [...] lutego 2019 r. wpłynął do Aresztu Śledczego w K. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 3343/18 w sprawie skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt II SA/SZ 299/18 uchylający zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w K. z dnia [...] listopada

2017 r. w przedmiocie zwolnienia B. K. ze służby w Służbie Więziennej.

W związku z powyższym Dyrektor Aresztu Śledczego w K. w dniu

[...] lutego 2019 r. na podstawie art. 221 ustawy o Służbie Więziennej wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego z B. K..

W dniu [...] marca 2019 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w K. wydał decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego z B. K. na podstawie art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu [...] marca 2019 r. Strona nie złożyła odwołania i decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2019 r.

W następstwie zakończenia postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania, w dniu [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w K. wydał rozkaz personalny stwierdzający wygaśniecie stosunku służbowego w Służbie Więziennej B. K. z dniem [...] listopada 2017 r. w związku z wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego, która stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2019 r. Datę zwolnienia ustalono na dzień faktycznego zaprzestania pełnienia służby przez funkcjonariusza - zgodnie z dyspozycją art. 222 ust. 6 ustawy o Służbie Więziennej. Za przyjęciem tej daty przemawiały niżej wymienione okoliczności:

1) od [...] grudnia 2017 r. B. K. ma ustalone prawo do emerytury, co jest równoznaczne z zaprzestaniem pełnienia służby.

2) w aktach osobowych B. K. znajduje się orzeczenie Komisji Lekarskiej w S. podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

[...] [...] z dnia [...] marca 2018 r. stwierdzające niezdolność do służby,

w którym B. K. został zaliczony do trzeciej grupy inwalidztwa od dnia

[...] listopada 2017 r. Termin badania kontrolnego ustalono na [...] 2021 r. Przedmiotowe orzeczenie zawiera przeciwwskazanie do pracy w kontakcie z bronią palną (część Apkt 15). Wyklucza to realizację obowiązków służbowych po tej dacie.

Od przedmiotowego orzeczenia B. K. złożył odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, która orzeczeniem [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.

Ponadto na podstawie art. 223 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej przyznano B. K. świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą w wysokości [...] zł jako różnicę pomiędzy należnym uposażeniem na stanowisku służbowym zajmowanym bezpośrednio przed ustaniem stosunku służbowego, a wypłaconym świadczeniem emerytalno-rentowym. Powyższe świadczenie jest jedyną przewidzianą w ustawie o Służbie Więziennej rekompensatą za okres pozostawania poza służbą.

Pełnomocnik B. K. złożył w dniu [...] kwietnia 2019 r. wniosek

o wydanie decyzji na podstawie art 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej

o stwierdzeniu wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej B. K. z dniem [...] czerwca 2018 r.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w K. wydał postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedmiotowa sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji, tj. brak jest podstaw materialnoprawnych do jej wydania. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 219 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego stosuje się formę rozkazu personalnego. Art. 218 ustawy o Służbie Więziennej zawiera katalog spraw ze stosunku służbowego, które rozstrzygane są w formie decyzji administracyjnej. Żądanie strony nie mieści się w tych ramach. Wobec powyższego, zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego. Za okoliczność uzasadniającą powyższe rozstrzygnięcie przyjęto brak podstaw prawnych do wydania decyzji załatwiającej wniesione żądanie (wyrok NSA z 22 lipca 2014 r., I OSK 1635/14, LEX 1517991).

W dniu [...] kwietnia 2019 r. (data wpływu) pełnomocnik B. K. złożył zażalenie na ww. postanowienie Dyrektora Aresztu Śledczego w K., zarzucając błędną kwalifikację rozkazu personalnego, jako rozstrzygnięcia administracyjnego innego niż decyzja administracyjna. W ocenie skarżącego rozkaz personalny posiada wszelkie walory decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 k.p.a., zaś Dyrektor Aresztu Śledczego w K. wydając rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2019 r. pozbawił skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzedzającym jego wydanie.

Uzasadniając wymienione na wstępie postanowienie organ II instancji wyjaśnił,że ustawa o Służbie Więziennej kompleksowo reguluje prawa i obowiązki funkcjonariuszy, w ramach stosunków służbowych o charakterze prawno- administracyjnym. Przepis art. 222 ust. 6 ustawy o Służbie Więziennej stanowi regulację szczególną dającą organowi administracji uprawnienie do określenia daty stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej. Dyrektor jednostki stwierdza wówczas fakt wygaśnięcia stosunku służbowego rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych i nie nosi on cech decyzji administracyjnej. Rozkaz personalny, wydany na podstawie art. 97 i art. 222 ust. 6

ww. ustawy, a więc w przypadku stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza SW jako podejmowany do celów ewidencyjnych, stwierdza jedynie istnienie określonej sytuacji prawnej, ale jej nie tworzy, ani nie kształtuje. Rozkaz ten ma, zatem charakter wyłącznie deklaratoryjny i jest wydawany w celu usunięcia niepewności prawnej, jedynie na użytek wewnętrzny, do celów ewidencyjnych, porządkowych (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2016 r. I OSK 879/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lutego 2010 r., II SA/WA 1798/09).

Organ II instancji wskazał, że uznaje argumentację organu I instancji za własną i właściwą na poparcie podstaw zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co do charakteru rozkazu personalnego. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest zwięzłe, to jednak stwierdza się w nim wprost, że brak jest podstaw prawnych do wydania w jego toku decyzji załatwiającej wniesione żądanie i stąd – w ocenie organu – odpowiada ono prawu.

Ponadto Dyrektor Okręgowy podał, że nie może negować ustaleń i prawidłowości postępowania proceduralnego Komisji Lekarskiej, gdyż procedura oceny stanu zdrowia jest postępowaniem autonomicznym i wzruszenie jej ustaleń powinno odbywać się w odrębnym trybie właściwym dla tego postępowania. Wyjaśnił także, że żądanie skarżącego jest ściśle związane z zakończonym postępowaniem w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Więziennej zakończonego uchyleniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 maja 2018 r. i decyzji wydanych w przedmiocie zwolnienia B. K. ze służby w Służbie Więziennej. Zgodnie z art. 221 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Więziennej, uchylenie lub stwierdzenie nieważności podstaw prawnych ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego. W sytuacji, gdy decyzja o zwolnieniu ze służby w Służbie Więziennej zostanie uchylona lub stwierdzono jej nieważność, nie następuje ex lege reaktywacja stosunku służbowego, ale wszczęcie postępowania w sprawie ponownego nawiązania tego stosunku. Dopiero pozytywne zakończenie tego postępowania skutkuje ponownym wydaniem aktu mianowania na stanowisko służbowe równorzędne w zakresie uposażenia zasadniczego ze stanowiskiem zajmowanym przez funkcjonariusza bezpośrednio przed ustaniem stosunku służbowego. Powrót ten jest możliwy w sytuacji, gdy zwolniony funkcjonariusz spełnia wszystkie kryteria pozwalające na pełnienie służby w Służbie Więziennej. Inaczej mówiąc może wrócić do służby, jeżeli służbę tę może w dalszym ciągu pełnić, bowiem daje rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych zadań. Kolejno, osoba, która po uchyleniu decyzji

o zwolnieniu spełnia warunki do przyjęcia do służby w Służbie Więziennej, zostaje do niej przyjęta z datą wsteczną, co jest rozwiązaniem analogicznym do przywrócenia do służby. Natomiast osoba, która nie spełnia tych warunków do służby przyjęta być nie może. Wówczas organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania stosownie do treści art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Więziennej. Następnie, decyzja ostateczna o umorzeniu postępowania w sprawie ponownego nawiązania stosunku służbowego stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego z dniem faktycznego zaprzestania pełnienia służby przez funkcjonariusza (art. 222 ust. 6) poprzez wydanie rozkazu personalnego. Dokładnie taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem organu II instancji, powyższe wskazuje, że przepis art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej w tej sytuacji nie znajdzie zastosowania.

B. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] maja 2019 r. zarzucając organom naruszenie:

- art. 61a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej, podczas gdy w tym samym dniu organ w tej samej sprawie z urzędu wydał inną decyzję administracyjną w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego w trybie Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego,

- art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej poprzez uznanie, iż w sprawie nie zachodzą podstawy do wydania decyzji stwierdzającej wygaśniecie stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej B. K. z dniem

[...] czerwca 2018 r.

W ocenie skarżącego Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej dokonał błędnej kwalifikacji rozkazu personalnego jako rozstrzygnięcia administracyjnego innego niż decyzja administracyjna i tym samym utrzymując w mocy postanowienie Dyrektora Aresztu Śledczego pozbawił go możliwości czynnego udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie rozkazu personalnego, w szczególności w zakresie dotyczącym wypowiedzenia się strony w trybie art. 10 k.p.a. co do daty wygaśnięcia stosunku służbowego, co stanowi obecnie kwestie sporną, bowiem jego stosunek służbowy wygasł z dniem [...] czerwca 2018 r. w oparciu o art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy

o Służbie więziennej, natomiast Dyrektor AŚ stanął na stanowisku, iż stosunek służbowy wygasł z dniem [...] listopada 2017 r. i w tym zakresie wydał rozkaz personalny, w którym wskazał na brak możliwości jego zaskarżenia.

Zdaniem skarżącego, jeżeli przyjąć za organami obydwu instancji, iż podstawę prawną wygaszenia stosunku służbowego winien stanowić art. 222 ust. 6 ustawy

o Służbie więziennej, to za datę wygaśnięcia stosunku służbowego winno przyjąć się datę uchylenia decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w K. i Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w przedmiocie zwolnienia go ze służby, a więc datę wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OSK 3343/18, tj. dzień 25 stycznia 2019 r.

Skarżący podkreślił następnie, że istotę skargi stanowi kwalifikacja rozkazu personalnego jako decyzji administracyjnej, a więc charakter prawny rozkazu personalnego. Jego zdaniem rozkaz personalny posiada wszelkie walory decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt. 1 oraz art. 104 § 1 k.p.a. i służy do oznaczenia decyzji administracyjnej regulującej stosunek służbowy w służbach mundurowych na każdym etapie służby, jak również na etapie zakończenia służby (wygaśnięcie stosunku służbowego). Tak więc termin "rozkaz personalny" jest nazwą własną decyzji administracyjnej, której przedmiotem uczyniono nawiązanie, zmianę treści lub wygaśnięcie stosunku służbowego w służbie więziennej. Nie ma tu znaczenia, iż przepis szczególny ustawy o Służbie więziennej wyłącza prawo odwołania od rozkazu personalnego, albowiem dla jego weryfikacji przewidziane są inne środki prawne. Dyrektor Aresztu Śledczego winien zatem wszcząć postępowanie w sprawie i zakończyć je wydaniem rozkazu personalnego, zapewniając czynny udział stronie w postępowaniu, co miałoby na celu wykazanie podstaw do określenia innej daty wygaśnięcia stosunku służbowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wskazał, że istotą stanowiska skarżącego jest przekonanie, iż organ I instancji powinien był wydać akt administracyjny w formie decyzji administracyjnej o wygaśnięciu stosunku służbowego o określonej treści, tj. stwierdzający wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem [...] czerwca 2018 r. Rozumowanie skarżącego jest rażąco nieprawidłowe, albowiem ustalenie, że stosunek służbowy skarżącego wygasł z dniem [...] czerwca 2018 r., czy też [...] stycznia 2019 r. musiałoby skutkować przyjęciem, że skarżący nadal pozostawał w służbie do dnia [...] czerwca 2018 r., czy też do dnia [...] stycznia 2019 r. Bądź też należałoby po uchyleniu decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby najpierw przywrócić skarżącego do służby, a następnie zwolnić skarżącego z dniem [...] czerwca 218 r., bądź [...] stycznia 2019 r., co pozostaje w sprzeczności z literalną wykładnią przepisów art. 221 i art. 224 ustawy o Służbie Więziennej. Nadto skarżący nie zaskarżył decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego, w którym to mógł kwestionować i podnosić argumenty związane z trwaniem stosunku służbowego do dnia [...] czerwca 2018 r., czy też do dnia [...] stycznia 2019 r., czy też podstawami do ponownego mianowania na dotychczasowe stanowisko służbowe. W ocenie organu II instancji wniosek skarżącego o wydanie decyzji administracyjnej w zakresie wygaśnięcia stosunku służbowego stanowi w istocie refleksję skarżącego nad tym, że nie złożył w terminie odwołania od decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego nawiązania stosunku służbowego, która to decyzja stała się ostateczna.

W ocenie Dyrektora niezrozumiałe jest stanowisko skarżącego, który z jednej strony zarzuca, że organ odmówił wszczęcia postępowania i wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego i domaga się wydania przedmiotowego aktu, podczas gdy z drugiej strony skarżący twierdzi, że organ ten taką decyzję już wydał i przytacza szeroką argumentację, iż rozkaz personalny wydany przez organ jest decyzją administracyjną. Poza tym wydanie przez organ decyzji administracyjnej, od której służy odwołanie i zastosowanie znalazłyby odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z wolą skarżącego, stanowiłoby rażące naruszenie przepisów ustawy o Służbie Więziennej.

Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem kontrola legalności zaskarżonego aktu przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) wykazała, że zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom prawa.

Podkreślić należy, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Sąd administracyjny nie jest zatem związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych. Posługując się pojęciem "granic sprawy" ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej.

Przedmiotem kontroli Sądu na skutek skargi B. K. było zatem wyłącznie postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61a § 1 k.p.a.) i wydania decyzji je kończącej w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego w Służbie Więziennej. Dlatego też zarzuty skarżącego względem rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2019 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego w Służbie Więziennej z datą [...] listopada 2017 r., zamiast z dniem [...] czerwca 2018 r., czy z dniem [...] stycznia 2019 r. nie były poddane rozważaniom Sądu. Sąd, będąc związany granicami sprawy zakreślonymi niniejszą skargą, nie był uprawniony do orzekania w zakresie zgodności z prawem wskazanego rozkazu i badania jego merytorycznej i proceduralnej poprawności. Jedynie co należy wyjaśnić w odniesieniu do ww. rozkazu personalnego, w odpowiedzi na argumenty skargi, to kwestia, że wskazany rozkaz personalny wydany na podstawie art. 219 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej nie może być uznany i traktowany, tak jak oczekuje tego skarżący, jako decyzja administracyjna z art. 104 k.p.a., o której mowa w art. 218 tej ustawy.

Okoliczność wydania rozkazu personalnego o wygaśnięciu stosunku służbowego skarżącego ma znaczenie dla rozpoznawanej sprawy w zakresie ustalenia faktu, że kwestia wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego została już stwierdzona rozkazem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Z tym wiążą się bowiem żądania skarżącego, z jednej strony o wydanie decyzji o wygaśnięciu stosunku służbowego, tak jakby sprawa ta nie była dotąd rozstrzygnięta, z drugiej zaś o uznanie, że wspomniany rozkaz personalny jest właśnie taką decyzją, jednakże wadliwą z uwagi błędną datę faktycznego zaprzestania pełnienia służby przez funkcjonariusza.

W niniejszej sprawie podstawą odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] kwietnia

2019 r. o wydanie decyzji administracyjnej było stwierdzenie braku podstaw prawnych do wydania na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1542 ze zm.) merytorycznej decyzji w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego.

Powołana ustawa o Służbie Więziennej reguluje, m.in., zasady orzekania

w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej. Z przepisów Rozdziału 20 tej ustawy, określających zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego, wynika, że nie wszystkie sprawy podlegają załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, w trybie postępowania administracyjnego i następnie kontroli sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 218 ust. 1, sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe i zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji. Do tych spraw stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a od decyzji przysługuje prawo do wniesienia odwołania, a następnie od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (vide: art. 218 ust. 2, 4 i 5).

Odrębny katalog rozstrzygnięć spraw ze stosunku służbowego w więziennictwie stanowią sprawy rozstrzygane w formie rozkazu personalnego. Stosownie do art. 219, sprawy wynikające z podległości służbowej dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego.

Taką samą formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego (art. 219 ust. 2). Zgodnie natomiast z jednoznacznym brzmieniem art. 219 ust. 3 od rozkazu personalnego odwołanie nie przysługuje.

Tak więc sprawy z zakresu wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej nie są załatwiane w formie decyzji administracyjnej i nie zostały wskazane w art. 218 ust. 1 jako podlegające kontroli instancyjnej właściwych organów i kognicji sądu administracyjnego.

Należy podkreślić, że organ może rozstrzygnąć sprawę decyzją jedynie wtedy, gdy z przepisów prawa materialnego wynika jego umocowanie do prowadzenia postępowania administracyjnego o charakterze jurysdykcyjnym. Z wyrażonej w art. 7 Konstytucji i art. 6 k.p.a. zasady działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach przepisów prawa wynika, że nie można domniemywać władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu art. 104 k.p.a., lecz podstawę prawną do wydania decyzji trzeba wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego. Organ, aby mógł wydać decyzję w tej sprawie, musi powołać obowiązujący w systemie prawnym przepis prawa materialnego zezwalający na rozstrzyganie tego żądania w drodze decyzji administracyjnej. Tego rodzaju przepis prawa, w odniesieniu do rozpatrywanego przedmiotu sprawy dotyczącego stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego, nie istnieje.

Wobec powyższego Sąd uznał, że organy służby więziennej prawidłowo przyjęły, iż żądanie skarżącego wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej wygaśnięcie jego stosunku służbowego wykracza poza granice przedmiotowe określone ustawą o Służbie Więziennej, a poza tym dotyczy kwestii uregulowanej niezaskarżalnym rozkazem personalnym.

Organy zatem słusznie odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. w sytuacji, gdy już we wstępnej ocenie ustaliły, że nie istnieje podstawa prawna uzasadniająca wszczęcie postępowania w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.