Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2376/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-26 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art.246 par.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. oraz wysokości odsetek za zwłokę od niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od stycznia do listopada 2009 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

Skarżąca – A.P. , pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r., w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. oraz wysokości odsetek za zwłokę od niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od stycznia do listopada 2009 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Skarżąca, pismem z dnia 16 października 2014 r. wniosła, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że urzędy skarbowe nałożyły na nią karę około 7.000.000 zł. Ma zajęte konta i nieruchomości. Skarżąca oświadczyła, że w związku z tym nie może prowadzić działalności gospodarczej i osiągać dochodów, a urząd skarbowy nie pozostawił jej żadnych środków na rachunkach bankowych.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i córką (ur. w [...] r.). Skarżąca posiada dom o powierzchni 220 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,8 ha.

Z oświadczenia wynika także, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Skarżąca uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 890 zł brutto.

Skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących jej stan majątkowy i wyjaśniła, że koszty miesięcznego utrzymania rodziny wynoszą: gaz – 500 zł, energia elektryczna 400 zł, leki – 150 zł, żywność nauka córki i inne – 1.000 – 1.500 zł. Osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym ze Skarżącą nie uzyskują dochodów. Dochód uzyskany w 2013 r. został w zasadzie w całości wydany do urzędu skarbowego. Środki, które pozostały na jednym z kont są przeznaczone na wypadek nieszczęścia np. choroby.

Skarżąca przedłożyła zaświadczenia z banku [...] w K., z których wynika, że na dzień 18 listopada 2014 r. Skarżąca nie posiadała środków na wymienionych rachunkach bankowych. Ponadto Skarżąca przedłożyła również wyciąg z rachunku Bankowego w [...] za miesiące od sierpnia do listopada, z którego wynika, że Skarżąca posiada zgromadzoną kwotę 7.258,92 zł. Z przedłożonego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu, poniesionej straty PIT-36L wynika natomiast, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Skarżąca uzyskała przychód 8.584.528,70 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 8.287.521,20 zł, a dochód wyniósł 297,007,50 zł. Skarżąca przedstawiła również zestawienie ustalające dochód za 9 miesięcy 2014 r., z którego wynika, że w 2014 r. osiągnęła przychód 195.566,55 zł., koszty uzyskania przychodu wyniosły 188.474,73 zł, a dochód brutto wyniósł 7.091,82 zł.

Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2014 r., w którym podkreśliła, że jej jedynym faktycznym źródłem dochodu są pożyczki uzyskiwane od rodziny w wysokości ok. 2.000 zł miesięcznie. Skarżąca podkreśliła ponadto, że osoby prowadzące z nią wspólne gospodarstwo domowe tj. mąż i córka nie posiadają żadnego majątku. Skarżąca zaakcentowała, że informowała o tym fakcie w treści formularza PPF, a także w odpowiedzi na wezwanie z dnia 2 grudnia 2014 r., w którym wskazała, że nie ma możliwości udokumentowania aktualnych dochodów męża i córki bowiem oboje nie pracują i nie uzyskują żadnych dochodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 19 grudnia 2014 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące.

Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.

Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.

W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przy czym, dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że na obecnym etapie postępowania do kosztów sądowych należy zaliczyć wpis od skargi w wysokości 22.079 zł.

W ocenie Sądu, poniesienie przez Skarżącą kosztów w tej wysokości nie będzie stanowiło uszczerbku w utrzymaniu koniecznym Skarżącej i jej rodziny.

Zauważyć bowiem należy, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której w 2013 r. uzyskała przychód w wysokości ponad 8,5 mln zł. Niewątpliwie więc w tym okresie działalność gospodarcza prowadzona przez Skarżącą była znacznych rozmiarów. Z dokumentów nadesłanych przez Skarżącą, a dotyczących roku 2014 wynika, że za ten okres przychody z działalności są znacznie niższe. Niemniej jednak na koniec września 2014 r. wyniosły one 195.566,55 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 188.474,73 zł, a dochód brutto wyniósł 7.091,82 zł.

Ponadto, dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy istotne są nie tylko aktualne przychody z działalności. Choć istotnie przedłożone do akt sprawy deklaracje VAT-7 wskazują na znaczące zmniejszanie się obrotów, nie można przy rozstrzyganiu, czy obciążyć kosztami wszczętego przez Skarżącą postępowania ogół obywateli, pominąć okoliczności, że w 2013 r. Skarżąca osiągnęła – jak już wyżej wskazywano – ponad 8,5 mln przychodu. Należy przyjąć, że przy takiej wysokości przychodów, wielokrotnie przewyższających należne w sprawie koszty sądowe, nie jest bezpodstawnym stwierdzenie, że Skarżącą jest w stanie wygospodarować środki na poniesienie tych kosztów.

Powyższą argumentację wzmacniają poniżej wskazane okoliczności.

Po pierwsze, mimo wykazywanych problemów finansowych, Skarżąca zgromadziła oszczędności w wysokości 7 tyś zł i jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego Skarżąca w okresie od sierpnia do listopada 2014 r. nie korzystała ze zgromadzonych oszczędności, o czym świadczy brak obrotów na ww. rachunku bankowym.

Ponadto wskazać należy, że trzyosobowa rodzina Skarżącej mieszka w domu o pow. 220 m², którego koszty utrzymania na pewno są znaczne oraz opłaca wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu, powyższe nie wydaje się być możliwe z miesięcznego dochodu, który Skarżąca określiła na kwotę 890 zł oraz "drobnych" pożyczek od rodziny.

Tym samym, zdaniem Sądu, Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Mając na względzie całość powyższej argumentacji, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.