Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1323/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 68 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. G. i M. J. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Starosta G. decyzją nr [...] z dnia [...].01.2007 r., znak: [...] orzekł o "zatwierdzeniu wyników kontroli użytków gruntowych i klas gruntów na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...]" oraz "o utracie aktualności dotychczasowej klasyfikacji gruntów na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...]", położonych w miejscowości O., gmina G., na podstawie "dokumentacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów", przyjętej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. w dniu [...].11.2006 r. i zaewidencjonowanej za numerem [...].

Z wykazu zmian gruntowych z dnia 6.11.1006 r. wynika, że właścicielem działek nr [...] i [...] był M. J., a właścicielką działek nr [...] i [...] była W. W.

Starosta G. w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że właściciele działek złożyli wniosek "o sprostowanie błędnych oznaczeń użytków" na wymienionych działkach oraz że "konieczność dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów na w/w działkach wynikła w związku ze stwierdzeniem rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym na gruncie, a zapisem w ewidencji gruntów". W ocenie Starosty G. "na działkach ew. nr [...],[...],[...] i [...] las istnieje tylko na części działek, a pozostała część to zakrzewienie o różnym wieku i zagęszczeniu, brzoza i sosna do 10 lat", a "właściciele otrzymali zgodę Starosty G. na zmianę użytku leśnego na użytek rolny" decyzją Starosty G. nr [...] z dnia [...].12.2006 r. na części wymienionych działek, która to decyzja stała się ostateczna z dniem [...].12.2006 r.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją nr [...] z dnia [...].02.2009 r. znak: [...], stwierdził z urzędu nieważność decyzji Starosty G. nr [...] z dnia [...].01.2007 r. Z załączonych do akt sprawy wypisów z rejestru gruntów, sporządzonych w dniu[...].11.2008r. wynika, że właścicielem działek nr [...] i [...] jest K. G., a właścicielem działek nr [...] i [...] jest M. J.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w wymienionej decyzji wskazał, że postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów można przeprowadzić tylko z urzędu i jedynie w przypadkach wskazanych w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19 poz. 97, z późn. zm.), a w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek, zawartych w tym przepisie. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] nie było podstaw do prowadzenia postępowania w indywidualnej sprawie w oparciu o "przedłożone opracowanie jednostkowe". Ponadto w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] przedłożone opracowanie nr [...] nie może być dokumentem, stanowiącym podstawę zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów, skutkującej wprowadzeniem zmiany do ewidencji gruntów i budynków z następujących powodów :

działki nr [...],[...],[...] i [...] są położone w środku kompleksu leśnego - LsVI,

kopia mapy glebowo - rolniczej z 1975 r. świadczy o istnieniu użytku leśnego na tych działkach,

właściciele nie kwestionowali użytku leśnego i nie zmienili sposobu użytkowania "na dzień wydania decyzji",

w postępowaniu został naruszone przepisy § 6 i § 7 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów, gdyż protokół, mapa i rejestr klasyfikacyjny nie były wyłożone do wglądu zainteresowanych, a po upływie 7 dni od tego wyłożenia inspektor upoważniony przez wojewodę nie sprawdził projektu klasyfikacji i nie sporządził protokółu z oceną tego projektu,

operat klasyfikacyjny jest wadliwy, gdyż nie zawiera protokółu badania profilu glebowego, przeprowadzonego w oparciu o kryteria określone w "Tabeli klas gruntów", stanowiącej załącznik do rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów, z którego wynikałoby, że na przedmiotowych działkach występuje grunt zaliczony do klasy RVI,

decyzja Starosty G. nr [...] z dnia [...].12.2006 r. nie upoważniała ani klasyfikatora, ani organu I instancji do zmiany użytków gruntowych, gdyż nie nastąpiła faktyczna zmiana w sposobie użytkowania, a zatem zmiana użytku gruntowego "LsVI" na "Lz-RVI" była nieuprawniona.

K. G. i M. J. złożyli odwołania do Głównego Geodety Kraju, zawierające zarzuty do decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].02.2009 r.

K. G. przedstawiła następujące zarzuty :

"przedmiotową działkę" tj. działki ewidencyjne nr [...] i [...] skarżąca nabyła "w związku z planami wybudowania na niej domu mieszkalnego",

poprzedni właściciel nieruchomości otrzymał decyzję Starosty G. nr [...] z dnia [...].12.2006 r. "o wyrażeniu zgodny na zmianę przeznaczenia omawianego gruntu z uzasadnieniem, iż zmiana użytku jest spowodowana rozbieżnościami pomiędzy stanem faktycznym na działce a zapisem w ewidencji gruntów",

argumenty zawarte w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].02.2009 r. "nie są poparte żadnym dokumentem o stanie faktycznym działek", a decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.".

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] "podpiera się jedynie archaicznymi mapami glebowo-rolniczymi z 1975 r. - gdzie aktualny stan faktyczny jest zupełnie inny niż 34 lata temu",

brak zawiadomienia o wizji lokalnej, co stanowi naruszenie art. 85 k.p.a.,

kwestionowanie uprawnień klasyfikatora [...] Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych nie zostało poparte żadnymi dowodami,

w momencie zakupu przedmiotowe działki były "porośnięte pojedynczymi sosnami oraz krzakami, co uwidacznia mapa sytuacyjna do celów projektowych z dnia 18.02.2002 r., mapa sytuacyjna z dnia 17.10.2003 r., mapa podpisana przez gleboznawcę – specjalistę Z. O. z dnia 17.10.2003 r., mapa podpisana przez gleboznawcę z marca 2009 r., jak również uzasadnienie decyzji Starosty G. z dnia [...].01.2007 r., z którego wynika, że na działkach nr [...] i [...] "las istnieje tylko na części działek, a pozostała część to zakrzewienie o różnym wieku i zagęszczeniu, brzoza i sosna do 10 lat",

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w decyzji z dnia [...].02.2009 r. nie odniósł się ani nie uwzględnił "mapy inwentaryzacyjnej, wykonanej na zlecenie Wojewody [...], obowiązującej w okresie od 01.01.2008 r. do 31.12.2017 r. w której ewidentnie widać, iż działki nie są tylko terenami leśnymi"

K. G. wniosła o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] nr [...] z dnia [...].02.2009 r.

M. J. przedstawił następujące zarzuty :

wniosek "o zmianę klasyfikacji gruntów" na swojej nieruchomości był związany z "planami wybudowania na niej domu mieszkalnego",

otrzymał on decyzję Starosty G. nr [...] z dnia [...].12.2006 r. "o wyrażeniu zgodny na zmianę przeznaczenia omawianego gruntu z uzasadnieniem, iż zmiana użytku jest spowodowana rozbieżnościami pomiędzy stanem faktycznym na działce a zapisem w ewidencji gruntów",

argumenty Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], które spowodowały stwierdzenie nieważności decyzji Starosty G. z dnia [...] .01.2007 r. "nie są poparte absolutnie stanem faktycznym działek, o czym mówi art. 124 k.p.a.", a "podpieranie się przez WINGiK mapami z 1975 r. jest co najmniej rażące",

nie została przeprowadzona wizja lokalna w celu sprawdzenia stanu faktycznego,

kwestionowanie uprawnień klasyfikatora [...] Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych nie zostało poparte żadnymi dowodami,

ustalenia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], że "brak jest dokumentacji, którą powinien sporządzić klasyfikator przy procedurze zmiany klasyfikacji gruntów" są niezasadne, gdyż "cała ta brakująca dokumentacja znajduje się w aktach sprawy w Starostwie G. ",

w ocenie skarżącego zmianę klasyfikacji gruntów można przeprowadzić nie tylko na podstawie rocznych planów tej klasyfikacji, ale również na wniosek właściciela działki, "w przypadku błędnych oznaczeń na mapach, znajdujących się w zasobach gminy",

"mapa inwentaryzacyjna", wykonana na zlecenie Wojewody [...], obowiązująca w okresie od 01.01.2008 r. do 31.12.2017 r. "wskazuje wyraźnie, iż działki nie są tylko terenami leśnymi"

M. J. wniósł o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] nr [...] z dnia [...].02.2009 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lutego 2009 r.

Organ nadzoru uznał, że decyzja Starosty G. nr [...] z dnia [...].01.2007 r. winna być usunięta z obiegu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności, jednakże nie wszystkie przyczyny, wskazane w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] nr [...] z dnia [...].02.2009 r. stanowiły przesłankę do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa.

W zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntów Główny Geodeta Kraju wyjaśnił, że rozporządzenie w sprawie klasyfikacji gruntów w świetle art. 59 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027, z późn. zm.) obowiązuje w zakresie, w którym nie jest sprzeczne z tą ustawą. Zatem obowiązywanie przepisów rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów należy badać w kontekście zgodności z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego i przepisami aktów wykonawczych, wydanych na podstawie delegacji ustawowych, zawartych w tej ustawie. Organ odwoławczy wskazał, że z powyższego wynika, że jakkolwiek rozporządzenie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nadal jest w obiegu prawnym, to jego zastosowanie ograniczać się musi do obecnego porządku prawnego.

Organ stwierdził, ze przepisy zawarte w § 2 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów, są sprzeczne z przepisami zawartymi w Prawie geodezyjnym i kartograficznym, a zatem w świetle art. 59 tej ustawy utraciły swą moc. Postępowanie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów może być prowadzone z urzędu w przypadkach przewidzianych w § 2 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów, a także w związku z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, jak również na indywidualny wniosek strony.

Dalej Główny Geodeta Kraju wskazał, że decyzja Starosty G. nr [...]/2007 z dnia [...].01.2007 r. w istocie dotyczy zmiany wykazywanych w ewidencji gruntów i budynków użytków gruntowych, występujących na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...]. W związku z tym, że wprowadzone tą decyzją użytki gruntowe na wymienionych działkach należą do użytków, które podlegają gleboznawczej klasyfikacji gruntów, organ orzekł również w tym zakresie. Wobec powyższego w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, operat ewidencyjny powinien być systematycznie aktualizowany, a zawarte w nim informacje dotyczące sposobu użytkowania gruntów powinny być wykazywane zgodnie ze stanem faktycznym. Zatem rozbieżność w zakresie użytków gruntowych, występująca pomiędzy stanem faktycznym na gruncie, a stanem wykazywanym w ewidencji gruntów i budynków stanowi zdaniem organu podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie zmiany użytków gruntowych.

Główny Geodeta Kraju podkreślił, że podstawą wydania decyzji Starosty G. nr [...] z dnia [...].01.2007 r. był Protokół sprawdzenia klasyfikacji gruntów sporządzony w dniu 25.10.2006 r. przez gleboznawcę - specjalistę mgr inż. Z. O. Z tego Protokółu wynika, że las istnieje tylko na części działek nr [...] i [...], a pozostała część działek to "zakrzaczenia o różnym wieku i zagęszczeniu"; natomiast na działkach nr [...] i [...] "nie ma lasu i gruntu ornego, działki te w całości porośnięte są samosiewem brzozy i sosny o różnym wieku (do 10 lat)". W ocenie klasyfikatora należy "część konturu klasyfikacyjnego LsVi i RVI zmienić na LzRVI".

Zdaniem organu odwoławczego ustalenia klasyfikatora są w sprzeczności z załączoną do akt kopią mapy glebowo-rolniczej, wykonanej w 1975 r., na której to mapie już wówczas na wymienionych działkach wykazywany jest zasięg lasu, pokrywający się ze stanem wykazywanym w ewidencji gruntów i budynków do czasu wprowadzenia w tej ewidencji zmiany, wynikającej z decyzji Starosty G. z dnia [...].01.2007 r. Organ zauważył, że klasy bonitacyjne dla poszczególnych gleb określa się w oparciu o jakość produkcyjną gleb, ustalaną na podstawie ich cech genetycznych, których czynniki są niezmienne. Procesy glebowe zachodzą bardzo powoli, co powoduje, że zmiany w obowiązującej klasyfikacji gruntów dokonywane są tylko wyjątkowo np. po dokonanych melioracjach, w przypadku przeprowadzanych scaleń i wymian gruntów lub w przypadkach stwierdzenia istotnych błędów w obowiązującej klasyfikacji.

W ocenie Głównego Geodety Kraju, z akt sprawy nie wynika, że wystąpiły czynniki, które mogłyby spowodować przyspieszenie zmian w jakości gleb na działkach [...],[...],[...] i [...]. Tym samym nie można odrzucić dowodu, jakim jest mapa glebowo-rolnicza z 1975 r., która określa, jakie gleby występują na wymienionych działkach, gdyż nawet okres ponad 30-letni nie jest dla czynników glebotwórczych istotny.

Organ II instancji stwierdził, iż okoliczność, że na wymienionych działkach występuje las znajduje również potwierdzenie w decyzji Starosty G. nr [...] z dnia [...].12.2006 r., którą to decyzją Starosta G. - na wniosek właścicieli działek nr [...],[...],[...] i [...] - wyraził zgodę na zmianę użytku leśnego na użytek rolny, uzasadniając swą decyzję tym, że "zmiana na użytek rolny pozwala wnioskodawcy na prawidłowe użytkowanie całej działki". Z powyższego wynika, że gdyby na wymienionych działkach nie występował las, nie byłoby potrzeby występowania właścicieli z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę lasu na użytek rolny.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że K. G. i M. J. dołączyli do swoich odwołań kopie inwentaryzacji stanu lasów, w części dotyczącej działek nr [...],[...],[...] i [...], obowiązującej na okres od dnia 1.01.2008 r. do dnia 31.12.2017 r., sporządzonej przez Agencję [...] - pracownię urządzania lasu w M. Organ stwierdził, że dokument ten co prawda nie obowiązywał w dniu wydania decyzji z dnia [...].01.2007 r. przez Starostę G., jednakże sporządzona inwentaryzacja również potwierdza występowanie lasu na całych powierzchniach działek nr [...],[...] i [...] oraz na części powierzchni działki nr [...]- 0.0569 ha.

W ocenie organu, powyższe ustalenia wskazują jednoznacznie na błędne ustalenia przez klasyfikatora użytków gruntowych, występujących faktycznie na wymienionych działkach. Z przedstawionych ustaleń wynika bowiem, że faktycznie na działkach [...],[...],[...] i [...] występował las i brak było podstaw do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych, występujących na tych działkach. Wyrażenie przez Starostę G. zgody na zmianę lasu na użytek rolny w decyzji nr [...] z dnia [...].12.2006 r. dodatkowo potwierdza, że nie było rozbieżności w zakresie użytków gruntowych, pomiędzy stanem wykazywanym w ewidencji gruntów i budynków a stanem faktycznym na gruncie.

Dalej organ podkreślił, że z operatu dotyczącego gleboznawczej klasyfikacji gruntów przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].11.2006 r. i zaewidencjonowanego pod nr [...] wynika, że klasyfikator nie prowadził w terenie jakichkolwiek czynności związanych z ustaleniem gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla zmienionego użytku, takich jak: określenie typów i klas gleby oraz ustalenie na gruncie konturów poszczególnych typów gleby i konturów klas gleby, a także nie sporządził odpowiedniej dokumentacji. Zdaniem Głównego Geodety Kraju, oznacza to, że Starosta G. w decyzji z dnia [...].01.2007 r. orzekł o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów, nie dysponując niezbędną dokumentacją w tym zakresie.

Z powyższych ustaleń, zdaniem Głównego Godety Kraju, wynika, że decyzja Starosty G. nr [...] z dnia [...].01.2007 r. winna być usunięta z obiegu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności, jednakże częściowo z innych przyczyn, aniżeli te, które zostały wskazane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...].02.2009 r. W ocenie organu odwoławczego, decyzja Starosty G. z dnia [...].01.2007 r. w rażący sposób narusza § 68 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez błędne zaliczenie gruntu leśnego do użytku gruntowego "grunty zadrzewione i zakrzewione", stanowiącego zadrzewienia śródpolne na gruntach ornych kl.VI. Ze wskazanych wyżej powodów Główny Geodeta Kraju utrzymał zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] nr [...] z dnia [...].02.2009 r.

Na powyższą decyzję pismem z dnia 24 lipca 2009 r. K. G. i M. J. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

• art.7d i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 1 pkt 2, § 44 pkt 2, § 46 ust.1, § 47 ust. 1, § 35 pkt 5 i 7 w zw. z § 45 ust.1 i 2, § 59 pkt 6, § 67 i § 68 ust.6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a także ust. 2 pkt 2 załącznika nr 6 do tego rozporządzenia, przez brak ich należytego zastosowania,

• § 68 ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek błędnego przyjęcia, że przepis ten został naruszony przez Starostę G. i to w sposób rażący,

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a mianowicie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez bezzasadne jego zastosowanie wobec nie zaistnienia przewidzianej tym przepisem przesłanki nieważności decyzji.

Wskazując na powyższe podstawy skargi K. G. i M. J. wnieśli o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...], i poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r.

2. zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym przypadku decyzji Starosty G. nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. orzekającej o zatwierdzeniu wyników kontroli użytków gruntowych i klas gruntów oraz o utracie aktualności dotychczasowej klasyfikacji gruntów na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...] położonych w miejscowości O., gmina G., korzystającej z przymiotu ostateczności. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Powoływanie się przez organ nadzoru na zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa, skutkuje koniecznością wykazania, iż stwierdzone uchybienie rzeczywiście takie cechy posiada. Niewątpliwie "rażące naruszenie prawa" stanowi bowiem kwalifikowaną formę naruszenia norm prawnych. Oznacza to, że na organie prowadzącym postępowanie nadzorcze spoczywa obowiązek wykazania, w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości, iż w konkretnie rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa, warunkująca stwierdzenie nieważności decyzji.

W ocenie organu odwoławczego przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji Starosty G. stało się wykazanie, iż mamy do czynienia z zastosowaniem prawa materialnego do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Obowiązkiem organów prowadzących postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji było zatem wykazanie, iż stan faktyczny w sprawie został ustalony niezgodnie z prawdą. Główny Geodeta Kraju wskazał, iż w przedmiotowej sprawie przesłanka stwierdzenia nieważności dotyczyła rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 68 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez błędne zaliczenie gruntu leśnego do użytku gruntowego "grunty zadrzewione i zakrzewione", stanowiącego zadrzewienie śródpolne na gruntach ornych klasy VI.

Należy zauważyć, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Podkreślić jednak należy, że nie oznacza to, iż w tym postępowaniu organ nadzoru jest zwolniony z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego z zastosowaniem środków dowodowych, o których mowa w art. 75 § 1 k.p.a. Celem i istotą takiego postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez organ nadzoru, jest jedynie ustalenie, czy kwestionowana decyzja wydana została przy zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

W ocenie Głównego Geodety Kraju w toku postępowania Starosta G. błędnie ustalił stan faktyczny, opierając się wyłącznie na ustaleniach klasyfikatora w zakresie użytków gruntowych, występujących na przedmiotowych działkach. Organ zaznaczył, iż podstawą wydania decyzji Starosty G. był protokół sprawdzenia klasyfikacji gruntów sporządzony w dniu 25 października 2006 r. przez gleboznawcę – specjalistę mgr inż. Z. O. Z protokołu wynika, że las istnieje tylko na części działek nr [...] i [...], a pozostała część działek to "zakrzaczenia o różnym wieku i zagęszczeniu"; natomiast na działkach nr [...] i [...] "nie ma lasu i gruntu ornego, działki te w całości porośnięte są samosiewem brzozy i sosny o różnym wieku (do 10 lat)".

Należy uznać, iż organ nadzoru był uprawniony do zakwestionowania prawidłowości powyższych ustaleń w kontekście dowodu jakim jest mapa glebowo-rolnicza z 1975 r., na której to mapie na wymienionych działkach wykazywany jest zasięg lasu, pokrywający się ze stanem wykazywanym w ewidencji gruntów i budynków do czasu wprowadzenia w tej ewidencji zmiany, wynikającej z decyzji Starosty G. Organ nadzoru powołał się w tym względzie również na dołączoną przez skarżących do odwołań kopię inwentaryzacji stanu lasów położonych na terenie wsi O. na okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2017 r. sporządzoną przez Agencję [...] – pracownię urządzania lasu w M., w której potwierdzono występowanie lasu na całych powierzchniach działek nr [...],[...] i [...] oraz na części powierzchni działki nr [...] – 0,0569 ha.

Odnosząc się zaś do zawartej w protokole stwierdzenia klasyfikacji gruntów sporządzonym w dniu 25 października 2006 r. oceny klasyfikatora, iż należy "część konturu klasyfikacyjnego LsVI i RVI zmienić na LzRVI" organ odwoławczy wyjaśnił, iż procesy glebowe zachodzą bardzo powoli, co powoduje, że zmiany w obowiązującej klasyfikacji gruntów dokonywane są tylko wyjątkowo np. po dokonanych melioracjach, w przypadku przeprowadzanych scaleń i wymian gruntów lub w przypadkach stwierdzenia istotnych błędów w obowiązującej klasyfikacji. Z akt sprawy nie wynika jednak, że wystąpiły czynniki, które mogłyby spowodować przyspieszenie zmian w jakości gleb na przedmiotowych działkach ewidencyjnych. Organ nadzoru zasadnie uznał zatem, iż ustalenia klasyfikatora pozostają w sprzeczności z mapą glebowo-rolniczą z 1975 r., która określa, jakie gleby występują na spornych działkach.

Ponadto, organ nadzoru zaznaczył, iż stan faktyczny w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntów nie został ustalony w prawidłowy sposób, ponieważ z operatu dotyczącego gleboznawczej klasyfikacji gruntów przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8 listopada 2006 r. wynika, że klasyfikator nie prowadził w terenie jakichkolwiek czynności związanych z ustaleniem gleboznawczej klasyfikacji gruntów dla zmienionego użytku, takich jak: określenie typów i klas gleby oraz ustalenie na gruncie konturów poszczególnych typów gleby i konturów klas gleby, a także nie sporządził odpowiedniej dokumentacji.

Należy w powyższym kontekście wskazać, iż przez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb (art. 2 pkt 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Z przepisów powołanej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, że gleboznawcza klasyfikacja gruntów jest jednym z elementów, który ujawnia się w ewidencji gruntów na podstawie dokumentu wytworzonego w odrębnym postępowaniu (art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy i § 66 ust. 2 rozporządzenia). To odrębne postępowanie uregulowane jest zaś w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97, z późn. zm.), w którym wskazano, iż do obowiązków klasyfikatora należy określenie typów i klasy gleby oraz ustalenie na gruncie konturów poszczególnych typów gleby i konturów klas gleby (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Skoro zatem w operacie klasyfikacyjnym brak jest dowodu w postaci protokołu badania profilu glebowego przeprowadzonego w oparciu o kryteria określone w tabeli klas gruntów, stanowiącej załącznik do rozporządzenia, należy uznać, iż organy obu instancji zasadnie przyjęły, że stan faktyczny ustalony w oparciu o powyższą dokumentację jest wadliwy.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu, wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.