Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 823/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 120 ust. 1 pkt 2; art. 99 ust. 2 i ust. 4;
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi "P." M. Sp. j. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia oznakowania apteki do określonego w zezwoleniu, bądź wystąpienia o zmianę zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w B. z dnia [...] listopada 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej "P." M. Sp. j. z siedzibą w B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2010 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej jako GIF) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej jako WIF) z [...] listopada 2009 r., którą nakazano "P." M. Sp. j. z siedzibą w B. (dalej jako skarżąca spółka) doprowadzenie oznakowania zewnętrznego apteki "[...]" - położonej w B. przy ul. S. [...] (dalej jako apteka), do określonego w zezwoleniu na jej prowadzenie poprzez usunięcie z szyldów apteki określeń: "[...]" i "[...]", bądź wystąpienia o stosowną zmianę zezwolenia.

Decyzje powyższe zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

WIF wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przez skarżącą spółkę obowiązującego prawa regulującego działalność objętą zezwoleniem na prowadzenie przez nią rzeczonej apteki. W toku postępowania skarżąca spółka wyjaśniła, iż określenie widoczne w witrynie jej apteki nie stanowi nazwy apteki lecz jest sloganem reklamowym, elementem marketingowym, mającym na celu ujednolicenie szaty plastycznej wszystkich aptek prowadzonych przez nią. Podała nadto, że jest to znak towarowy, na który uzyskała w Urzędzie Patentowym RP prawo ochronne. Jej zdaniem nazwa apteki jest widoczna i jednoznacznie identyfikuje aptekę, na dowód czego dołączyła do akt sprawy dokumentację fotograficzną.

WIF decyzję wydał na podstawie art. 120 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 102 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.), dalej jako p.f. W jej uzasadnieniu podniósł, iż zgodnie z treścią przepisu art. 86 ust. 2 p.f. nazwa apteka zastrzeżona jest wyłącznie dla miejsca świadczenia usług farmaceutycznych. Natomiast w art. 102 p.f. wskazane są dane, które powinno zawierać zezwolenie na prowadzenie apteki, m.in. w pkt 4 nazwa apteki, o ile taka jest nadana. Wskazał, że skarżąca spółka uzyskała zezwolenie na prowadzenie apteki o nazwie "[...]", a zatem umieszczenie w jej szyldach innych określeń, tj. "[...]" i "[...]" nastąpiło poza zezwoleniem na prowadzenie apteki. W ocenie WIF fakt umieszczenia tych określeń na szyldzie apteki powoduje, że stanowią one jej nazwę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne, a to jest niezgodne z zezwoleniem na jej prowadzenie. Stwierdził nadto, iż sformułowanie przepisu art. 86 ust. 2 w zw. z art. 102 pkt 4 p.f. jest wyraźne i wyklucza możliwość umieszczenia obok słowa "apteka" innych wyrazów, jeżeli nie zostały wymienione w zezwoleniu. Zdaniem organu uprawnienie polegające na możliwości stosowania (poza wyrazem "apteka") innego oznaczenia dla apteki (nazwy apteki) może wynikać wyłącznie z decyzji administracyjnej w formie zezwolenia na prowadzenie apteki wydanej przez właściwy organ, w żadnym razie źródłem takiego uprawnienia nie mogą być decyzje administracyjne Urzędu Patentowego RP.

W odwołaniu skarżąca spółka stwierdziła, iż art. 86 ust. 2 p.f. określa jak apteka ma być oznakowana na zewnątrz i wprowadza ochronę prawną jedynie dla samego określenia - nazwy "apteka". Podała nadto, że nazwa apteki jest elementem fakultatywnym, którego istnienie przewiduje art. 102 pkt 4 p.f., przy czym norma ta nie określa żadnych warunków posługiwania się taką nazwą. Jej zdaniem w niniejszym przypadku nie doszło do naruszenia przepisów ustawy prawo farmaceutyczne.

Organ odwoławczy – GIF, uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji WIF podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie braku podstaw do posługiwania się przez skarżącą spółkę w nazwie apteki określeniami: "[...]" i "[...]". Powołując się na dokumentację fotograficzną podał, że wynika z niej bezsprzecznie, iż na jednym szyldzie apteki pod wyrazem apteka znajdowało się określenie "[...]", a na drugim "[...]". Bezsporne było także to, że oznaczenia te nie były wymienione w zezwoleniu na prowadzenie apteki o nazwie "[...]". GIF wskazał, że zgodnie z art. 102 pkt 4 p.f. zezwolenie na prowadzenie apteki powinno zawierać nazwę apteki, o ile taka została nadana. Nazwą przedmiotowej apteki - wymienioną w zezwoleniu, jest "[...]" i tylko taka nazwa - w ocenie organu, może być umieszczona na szyldzie obok wyrazu "apteka". Wszelkie inne wyrażenia umieszczane w sąsiedztwie wyrazu "apteka" wprowadzają w błąd klienta, co do nazwy apteki, a to stanowi naruszenie przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne. GIF podał, że bez znaczenia przy tym pozostawał fakt, iż wskazane powyżej oznaczenia - nie będące nazwą apteki wynikającą z zezwolenia na jej prowadzenie, miały na celu ujednolicenie szaty plastycznej wszystkich aptek prowadzonych przez skarżącą spółkę.

Na powyższą decyzję skarżąca spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o uchylenie decyzji, zarzuciła naruszenie art. 86 ust. 2, art. 102 pkt 4 i art. 108 pkt 3 p.f. W uzasadnieniu skargi podtrzymała argumentację zaprezentowaną w odwołaniu i podkreśliła, że ochronie prawnej podlega jedynie nazwa – wyraz "apteka", którą nie mogą się posługiwać podmioty, nie mające zezwolenia na prowadzenie apteki. Jej zdaniem żaden przepis regulujący działalność aptek, czy też wymagania przewidziane dla lokali, w których prowadzone są apteki, nie zabrania umieszczania na lokalu apteki dodatkowych oznaczeń.

W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o oddalenie skargi, prezentując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując oceny zasadności skargi wniesionej przez skarżącą spółkę Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. O uwzględnieniu skargi nie zdecydowała jednak zasadność podniesionych w niej zarzutów. Sąd uwzględniając skargę uczynił to z innych przyczyn mając na względzie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowił art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f., w myśl którego właściwy organ w razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Jak wynika z akt sprawy WIF swoją decyzją nakazał wprawdzie skarżącej spółce usunięcie stwierdzonych uchybień, jednakże czyniąc to nie określił, wbrew powyższemu wymogowi, terminu na ich usunięcie. W osnowie swojej decyzji organ pierwszej instancji zawarł jedynie alternatywne zobowiązanie skarżącej spółki do wystąpienia o stosowną zmianę zezwolenia.

W myśl art. 99 ust. 2 p.f. udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana zezwolenia należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Jednakże w tym zakresie organ nie działa z urzędu, ale na wniosek zainteresowanego. Organ jest związany wnioskiem podmiotów, wymienionych w art. 99 ust. 4 p.f. - w tym przypadku skarżącej spółki jako podmiotu prowadzącego aptekę "[...]". Postępowanie w przedmiocie zmiany zezwolenia jest odrębnym postępowaniem, pozostającym bez związku z postępowaniem zakończonym rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f. Decyzja o złożeniu wniosku o zmianę zezwolenia należy wyłącznie do prowadzącego aptekę i w tym zakresie podmiot ten jest w swych działaniach suwerenny. Nakaz wystąpienia o zmianę zezwolenia nie jest zatem objęty uprawnieniem organu i jako taki nie podlega jego władczemu działaniu w formie decyzji administracyjnej.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że alternatywne żądanie w decyzji WIF wystąpienia przez skarżąca spółkę o stosowną zmianę zezwolenia nie ma oparcia w przywołanych w niej przepisach i skutkuje ich naruszeniem. WIF stwierdziwszy wskazane powyżej naruszenia powinien po pierwsze zobowiązać – nakazać skarżącej spółce ich usunięcie – i to zrobił, a po drugie winien skarżącej spółce zakreślić termin na ich usunięcie – czego nie uczynił. W żadnym razie WIF nie miał prawa do zobowiązywania skarżącej spółki do wystąpienia z wnioskiem o zmianę zezwolenia.

W rozpoznawanej sprawie uchybieniem jest umieszczenie w szyldzie apteki określeń "[...]" i "[...]", nie zaś brak wystąpienia o zmianę zezwolenia. Kwestia zmiany zezwolenia, jak wyżej wskazano, jest bowiem odrębnym zagadnieniem, nie podlegającym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu w ramach decyzji wydanej na podstawie art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f.

Bezkrytyczne zaakceptowanie przez organ odwoławczy – GIF decyzji WIF, tj. nakazu usunięcia uchybień z równoczesnym nakazaniem wystąpienia o zmianę zezwolenia przy jednoczesnym nie wywiązaniu się przez organ z obowiązku ustalenia terminu na usunięcie stwierdzonych uchybień, stanowi o naruszeniu art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f. i w konsekwencji o wadliwości obu decyzji w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Sąd nie wdając się w ocenę zasadności zarzutów skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł w pkt 1 sentencji, w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach z uwzględnieniem art. 200 p.p.s.a.