Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 291/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 278
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
article: § 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie NSA Jacek Surmacz / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek. sąd. Aleksandra Baczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. spraw ze skarg Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T. na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2018 r. - nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok, - nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami na 2016 rok 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącej Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T. kwoty 970 (dziewięćset siedemdziesiąt) złotych tytułem nadpłaconych wpisów, 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej Wspólnoty Pastwiskowej Rolników Wsi T. kwotę 1190 (tysiąc sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 291/18

UZASADNIENIE

Przedmiotami skarg w sprawach połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia (postanowienie Sądu z dnia 21 czerwca 2018r. wydane na rozprawie) są decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor) z dnia [...] marca 2018r.:

- nr [...] i

- nr [...],

którymi utrzymano w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa(dalej: Kierownik) z dnia [...] grudnia 2017r.:

- nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok,

- nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).

Dyrektor w uzasadnieniach zaskarżonych do Sądu decyzji przedstawił następujący tok postępowań, poprzedzających wydanie tych decyzji, a w tym dokonane ustalenia:

W dniu [...] czerwca 2016r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynęły wnioski "A"(dalej: Wspólnota) o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) – na 2016 rok, w których zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha; do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności na zazielenienie oraz płatności dodatkowej: A/A1/A2/A3/A4/A5/A6/A7/A8, położone na działce ewidencyjnej o numerze [...] o powierzchni [...] ha, działki rolne B/B1 położone na działce ewidencyjnej o nr [...] o pow. [...] ha, działki rolne C/C1 położone na działce ewidencyjnej o nr [...] o pow. [...] ha oraz działki rolne D/D1 położone na działce ewidencyjnej o nr [...] o pow. [...] ha; płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami – działki: A położone na działce ewidencyjnej o nr [...] o pow. [...]ha, działki rolne B położone na działce ewidencyjnej o nr[...]o pow[...]ha, działki rolne C położone na działce ewidencyjnej o nr [...] o pow. [...]ha oraz działki rolne D położone na działce ewidencyjnej o nr [...] o pow. [...] ha.

Kierownik w trakcie weryfikacji wniosków stwierdził, że na część działki ewidencyjnej o nr [...], objętej wnioskami Wspólnoty, wnioski o przyznanie płatności na 2016 r. złożyli również inni producenci rolni (konflikt krzyżowy).

W dniu [...] marca 2017r. działki zadeklarowane przez Wspólnotę zostały poddane kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości odnośnie poszczególnych działek rolnych, co zostało potwierdzone raportem z czynności kontrolnych: łącznie wykluczono [...] ha (działka A – zadeklarowana powierzchnia [...] ha – powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli [...] ha [[...] ha - powierzchnia wykluczona]; działka B – powierzchnia zadeklarowana [...] ha – powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli [...] ha [powierzchnia wykluczona - [...] ha]).

Ponadto, na podstawie ustaleń dokonanych podczas przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego odnośnie faktycznego posiadania oraz rolniczego użytkowania części działki nr [...] na skutek wystąpienia konfliktu krzyżowego, Kierownik wykluczył z płatności na 2016r. część spornej działki nr [...] (użytkowanej jako grunt rolny) o pow. [...] ha.

Kierownik, decyzjami z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] i [...] przyznał Wspólnocie Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 15699,95 zł – wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 1.178,74zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz niezgodności oraz zastosowanie współczynnika korygującego, płatność na zazielenianie w wysokości 11.216,18zł – wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 111,71zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego oraz płatność redystrybucyjną w wysokości 4619,30zł – wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 46,03zł – ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej – 317,39zł oraz płatność ONW strefa nizinna I w wysokości 5016,34zł – wynikająca z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 323,41zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Decyzje z dnia [...] czerwca 2017r. zostały zaskarżone odwołaniami przez Wspólnotę, a Dyrektor – decyzjami z dnia [...] września 2017r. nr nr [...] i [...], uchylił decyzje wydane przez Kierownika i sprawy przekazał do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu spraw Kierownik, decyzjami z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] i nr [...], przyznał Wspólnocie Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 15 699,95 zł – wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 1.178,74zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie współczynnika korygującego, płatność na zazielenianie w wysokości 11 216,18zł – wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 111,71zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego oraz płatność redystrybucyjną w wysokości 4 619,30zł – wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 46,03zł – ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego i przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej – 317,39zł oraz płatność ONW strefa nizinna I w wysokości 5016,34zł – wynikająca z pomniejszenia płatności. o kwotę w wysokości 323,41zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodność.

Wspólnota wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2017r., a Dyrektor, rozpoznając sprawy w postępowaniu odwoławczym, stwierdził brak podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że zasady i tryb przyznania rolnikom płatności bezpośrednich i przeprowadzania kontroli w zakresie płatności bezpośrednich, jak i wypłaty rolnikom płatności bezpośrednich określa ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278 ze zm.; dalej ustawa o płatnościach).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa wart. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Natomiast płatność za zazieleniania przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich i zgodnie z art. 43 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L nr 347 z 2013 r., str. 608), jeżeli przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. W myśl art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatność dodatkowa (redystrybucyjna) jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha.

Wskazał również, że zasady i tryb przyznania rolnikom płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), jak i wypłaty rolnikom płatności ONW określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 364 ze zm.; dalej: Rozporządzenie). To właśnie z przepisów Rozporządzenia wynikają regulacje prawne w odniesieniu do płatności ONW.

Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli: 1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.); 2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ponadto, w myśl § 2 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych położonych na obszarach ONW, a w myśl § 3 ust. 2 Rozporządzenia, przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Organ prowadzący postępowanie przy weryfikowaniu wniosku, ma obowiązek zbadać, czy zadeklarowane grunty spełniają wymogi określone w przepisach i aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności przeprowadza się kontrole administracyjne i kontrole na miejscu w oparciu o art. 59 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.). Ponadto w myśl art. 37 ust. 1 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69), kontrole na miejscu obejmują wszystkie działki rolne, odnośnie do których złożono wnioski o przyznanie pomocy w ramach systemów wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 lub wnioski o wsparcie w ramach środków rozwoju obszarów wiejskich objętych zakresem systemu zintegrowanego - w tym wniosków o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 2 ww. Rozporządzenia nr 809/2014 kontrole na miejscu obejmują pomiar powierzchni i weryfikację kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań i innych obowiązków dotyczących obszaru zgłoszonego przez beneficjenta w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, o których mowa w ust. 1. Celem przeprowadzenia kontroli na miejscu jest stwierdzenie stanu faktycznego na dzień przeprowadzenia kontroli i porównanie z deklaracją producenta rolnego na dany rok wnioskowania o przyznanie pomocy finansowej.

Ponadto, mając na uwadze art. 28 ust. 1 pkt a i b rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69 ze zm.) kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych, ponadto gwarantują, że spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia oraz występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych. Kontrole krzyżowe, zgodnie z art. 29 ust. 1 ww. rozporządzenia przeprowadzane są w celu uniknięcia wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy lub tego samego wsparcia w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub roku składania wniosków oraz w celu zapobiegania przypadkom jakiejkolwiek kumulacji pomocy przyznawanej w ramach systemów pomocy obszarowej wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 i w załączniku VI do rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz środków wsparcia obszarowego zdefiniowanych w art. 2 akapit drugi pkt 21 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014.

Dyrektor, odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniach stwierdził, że nie budzą wątpliwości wyniki czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] marca 2017r. i opisanych w raportach z czynności kontrolnych, które są poparte zgromadzoną dokumentacją fotograficzną działek deklarowanych do płatności wraz ze szkicami poglądowymi przedstawiającymi miejsce i kierunek wykonywania zdjęć. Odnośnie problemu konfliktu krzyżowego Dyrektor wskazał, że poddał analizie materiał dowodowy, między innymi, protokół przyjęcia ustnych wyjaśnieńZ. S. z dnia [...] czerwca 2017r., protokół przyjęcia ustnych wyjaśnień wraz z oświadczeniem A. K. z dnia [...] maja 2017r. i nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji. Nie podzielił zarzutu naruszenia art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257; dalej: K.p.a.). Zgodnie z art. 8 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach i § 2 ust. 1 Rozporządzenia – płatności te są przyznawane do powierzchni działki rolnej będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. Pomoc finansowa przysługuje wyłącznie ich faktycznym posiadaczom niezależnie od tytułu prawnego. Płatność może otrzymać jedynie posiadacz będący faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych, faktycznym producentem rolnym.

Dyrektor dalej wskazał, że z zeznań świadków: Z. S. z dnia [...] czerwca 2017r. i A. K. z dnia [...] maja 2017r. jednoznacznie wynika, że grunt orny o powierzchni [...] ha stanowiący sporną część działki ewidencyjnej nr [...] nie był uprawiany przez Wspólnotę, a więc nie pozostawał w jej posiadaniu. Organ zacytował fragmenty tych dowodów, które w jego ocenie przekonują o trafności powyższego ustalenia.

Wskazał również, że sprawa bezprawnego użytkowania spornych gruntów stanowi przedmiot roszczeń cywilnoprawnych i nie jest przesądzająca dla rozpatrzenia przedmiotowych spraw. Wskazał na orzeczenia Sądu Rejonowego w Leżajsku: postanowienie z dnia 12 sierpnia 2016r. I C 131/16 i wyrok z dnia 19 kwietnia 2017r. I C 131/16. Dodał, że dotyczą one stanu faktycznego po [...] maja 2016r. i że również z tego powodu nie mogą być przydatne przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie płatności. Rolą organów w tych sprawach jest bowiem ustalenie faktycznego użytkownika gruntów, a te okoliczności zostały prawidłowo ustalone na podstawie dowodu "z ustnych wyjaśnień dwóch świadków" – Z. S. i A. K.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzje Dyrektora z dnia [...] marca 2018r. wniosła Wspólnota.

Skargi są jednobrzmiące.

Wspólnota zarzuciła naruszenia:

a) art. 8 K.p.a., poprzez działania Dyrektora powodujące podważenie zaufania skarżącej do organów państwa, w szczególności poprzez nieprawidłową ocenę materiału zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego i przyjęcie, że to A. ż. użytkuje część działki [...] jako podmiot niezależny od wspólnoty, w sytuacji gdy grunt ten pozostaje we wspólnym użytkowaniu określonej umownie grupy mieszkańców wsi T., w ramach wspólnoty pastwiskowej, będącej specyficznym podmiotem prawa w postaci wspólnoty gruntowej, a nadto pominięcie tak istotnej okoliczności jak ta, że wspólnota gruntowa rządzi się innymi, szczególnymi prawami i grunty przyznane do użytkowania jej udziałowcom są w rzeczywistości gruntami użytkowanymi przez wspólnotę; odmienne stanowisko prowadziłoby do sytuacji, że każdy z udziałowców, któremu przypadła w udziale określona część gruntu, miałby prawo wystąpić z wnioskiem o dopłatę, co pozbawiałoby takiego prawa samą wspólnotę,

b) art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie wybiórczej oceny materiału dowodowego, polegającej na pominięciu tych dowodów, z których wynika, że udziałowcy wspólnoty nie mogą działać na własną rękę, a do zarządzania gruntami należącymi do wspólnoty powołana jest specjalna spółka, która m.in. przyznaje poszczególnym udziałowcom prawo uprawiania konkretnych gruntów, tym samym udziałowcy nie mogą samodzielnie, we własnym imieniu, wystąpić o dopłaty, płatności etc. do gruntów,

c) art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie wybiórczej oceny dowodów wobec pominięcia tych dokumentów i materiałów, z których jasno wynika, że na dzień [...] maja 2016 r. użytkownikiem i posiadaczem zgłoszonych gruntów była skarżąca wspólnota, w tym przede wszystkim zeznań A. Ż., która jednoznacznie dwukrotnie oświadczyła, że działkę o numerze [...] zwróciła Wspólnocie w dniu [...]-[...] maja 2016 r.,

d) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniach decyzji oceny faktów podanych przez stronę, tj. że części działki [...] są użytkowane przez Wspólnotę, nie natomiast przez indywidualnych wnioskodawców, którzy nie mieli zgody Wspólnoty na gospodarowanie działką, a tym samym bezpodstawne zakwestionowanie zadeklarowanej przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności obszarowych powierzchni gruntów rolnych, co doprowadziło do błędnego obliczenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, skutkującego przyznaniem płatności w ograniczonym, zaniżonym zakresie;

e) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwych decyzji organu I instancji, mimo że istniały oczywiste podstawy do ich uchylenia i odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wspólnota wniosła, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości a także decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

Wspólnota w uzasadnieniach skarg podniosła, że kwestią zasadniczą w sprawach jest ustalenie, kto w rzeczywistości użytkował część działki nr [...], a mianowicie czy Wspólnota, czy jej udziałowcy - indywidualnie.

Istotą każdej wspólnoty jest wspólna rzecz oraz interes niebędący przejawem woli jej członków. Wspólnota gruntowa może być zatem rozpatrywana jako grunty, z których może korzystać tylko określona grupa osób. Jest to pewien zbiór praw rzeczowych, takich jak własność oraz użytkowanie, ustanowionych na nieruchomościach gruntowych. Pozostają we wspólnym użytkowaniu określonej umownie lub administracyjnie grupy mieszkańców wsi oraz są użytkowane obowiązkowo w ramach specjalnie w tym celu powołanej osoby prawnej w formie spółki do zagospodarowania wspólnot gruntowych, która sprawuje nad nimi zarząd. Do obowiązków uprawnionych należy uczestnictwo w ogólnych zebraniach członków spółki, podporządkowywanie się jej uchwałom, jak również postanowieniom zarządu wydanym w granicach określonych statutem, wspólne wykonywanie prac związanych z zagospodarowaniem i użytkowaniem gruntów, świadczenie we właściwych terminach pracy. Grunty wchodzące w skład wspólnoty pozostają we wspólnym użytkowaniu udziałowców wspólnoty, chociaż oczywistym jest, że poszczególni udziałowcy gospodarują określone obszary gruntów należących do wspólnoty. Nie oznacza to jednak, że każdy udziałowiec wspólnoty może niezależnie od wspólnoty składać wnioski o dopłaty. Podmiotem uprawnionym do otrzymywania dopłat z tytułu posiadania nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową jest spółka będąca osobą prawną, powołaną obowiązkowo do występowania w imieniu wspólnoty, jak i podejmowania jakichkolwiek czynności prawnych w stosunku do nieruchomości wchodzących w skład wspólnoty. Podkreśliła, że poszczególne osoby użytkując grunt w imieniu Wspólnoty nie miały woli ani możliwości władania rzeczą jak właściciel lub jako osoba mająca prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Ich władanie wynikało i wynika tylko i wyłącznie z podziału pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skargi zasługują na uwzględnienie, aczkolwiek nie oznacza to, że wszystkie zarzuty, a w szczególności przedstawiona przez Wspólnotę wykładnia prawa została zaakceptowana przez Sąd.

Na wstępie Sąd zauważa, że na etapie postępowania sądowoadministracyjnego kwestią sporną jest tzw. konflikt krzyżowy, a mianowicie ustalenie kto był posiadaczem części działki ewidencyjnej o numerze [...] na dzień 31 maja 2016r. w takim rozumieniu, że temu podmiotowi przysługują płatności, co do których aplikują dwa podmioty tj. Wspólnota czy też A. Ż. Pozostałe kwestie sporne, które były przedmiotem zarzutów jeszcze na etapie wniesienia odwołań od decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji w dniu [...] grudnia 2017r. tj. nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu w dniu [...] marca 2017r. nie są już przedmiotem sporu, co wynika z treści zarzutów, ich opisu i uzasadnień skarg.

Przed przystąpieniem do oceny kwestii spornej Sąd wskazuje, że w analogicznych sprawach dotyczących 2014 roku (ze skargi Wspólnoty) były wydane trzy wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i jeden wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, a mianowicie WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 24 listopada 2015r. I SA/Rz 918/15, uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora oraz poprzedzające je decyzje Kierownika. Wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 października 2016r. II GSK 575/16, a sprawa została przekazana Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. WSA w Rzeszowie, ponownie rozpoznając sprawę, wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017r. I SA/Rz 1026/16, uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje wydane przez organ pierwszej instancji. Wyrok ten się uprawomocnił. Ponownie wydane decyzje w sprawach dotyczących 2014 roku zostały uchylone przez WSA w Rzeszowie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 19 czerwca 2018r. sygn. akt I SA/Rz 367/18.

Przechodząc do oceny istoty sporu w przedmiotowych sprawach Sąd stwierdza, że w pierwszej kolejności musi się odnieść do kwestii wykładni przepisów, bo ta zdeterminuje zakres postępowania i spełnienie tego wymogu w przedmiotowych sprawach przez organy. Interpretacja dotyczy przesłanek przyznania płatności wynikających z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, jak też z § 2 ust. 1 Rozporządzenia tj. kwestii posiadania działki rolnej przez producenta rolnego.

Instytucja wspólnot gruntowych uregulowana jest w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 703). Przepis art. 1 tej ustawy określa jakie nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne są wspólnotami gruntowymi. Byt wspólnoty gruntowej nadaje im wymieniona ustawa, regulująca szczególny rodzaj wspólności rządzącej się własnymi prawami, której przedmiotem są określone w niej nieruchomości. Ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych kształtuje szczególną konstrukcję prawną odrębną od przepisów prawa cywilnego o współwłasności. Istotą tej wspólności jest uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, przysługujące osobom fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwa rolne (zob. Stanisław Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. LexisNexis 2011).

Grunty wspólnoty mają służyć zaspokojeniu wspólnych potrzeb uprawnionych do udziału we wspólnocie (art. 6), stąd też ustawa kładzie nacisk na zagospodarowanie wspólnot i sformalizowanie zarządu nad nimi. Dla realizacji tych celów ustawa przewiduje zagospodarowanie wspólnot gruntowych w sposób w niej określony (art. 13 ustawy) oraz nakłada na osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej obowiązek utworzenia spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty (art. 14 ust. 1). Co do zasady, utworzenie spółki następuje w drodze uchwały uprawnionych do udziału we wspólnocie (art. 14 ust. 2 ustawy). Jeżeli jednak uprawnieni do udziału we wspólnocie gruntowej w terminie trzech miesięcy od dnia ustalenia wykazu uprawnionych nie przedstawią do zatwierdzenia właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) statutu spółki, organ ten tworzy spółkę przymusową, nadaje jej statut oraz wyznacza organy spółki spośród osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej (art. 25 ust. 1 ustawy). Spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu (art. 15 ust. 1), który powinien określać m.in. prawa i obowiązki członków spółki, rodzaje czynności prawnych dokonywanych przez spółkę, których podjęcie wymaga uchwały zebrania członków oraz warunki reprezentowania spółki oraz zaciągania zobowiązań majątkowych.

W stosunku do Wspólnoty zarządzeniem Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] stosownie do art. 25 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych utworzono przymusową Spółkę dla [...], a załącznikiem nr 1 do tego zarządzenia nadano Statut spółki. Członkami owej spółki stali się dotychczasowi udziałowcy, osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej. Do ich obowiązków należy między innymi podporządkowanie się uchwałom ogólnego zebrania członków spółki oraz wspólne dokonywanie prac związanych z zagospodarowaniem i użytkowaniem gruntów spółki.

Na mocy art. 9 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych udziały poszczególnych uprawnionych we wspólnocie gruntowej określa się w idealnych (ułamkowych) częściach. Ustawa wyłącza jednocześnie możliwość podziału wspólnot gruntowych pomiędzy uprawnionych do udziału w tych wspólnotach (art. 5 ust. 1 ustawy), dopuszczając podział wspólnoty gruntowej wyłącznie w razie objęcia jej gruntów scaleniem, za zgodą bezwzględnej większości osób uprawnionych do udziału w tej wspólnocie (art. 5 ust. 2).

O specyfice funkcjonowania wspólnot gruntowych i jej ustroju, świadczy utrwalone stanowisko w judykaturze, zgodnie z którym udziałowcom wspólnoty gruntowej nie przysługują uprawnienia wynikające z przepisów kodeksu cywilnego o współwłasności w takim zakresie, w jakim byłoby to sprzeczne z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz statutu spółki powołanej do zarządu wspólnoty i właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w jej skład (tak np. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 9 grudnia 1969 r., III CZP 89/69, OSNC 1970/10/173, LEX nr 1066). Zatem uczestnikami postępowania o zasiedzenie własności nieruchomości wchodzącej w skład wspólnoty gruntowej jest spółka (uchwała z dnia 25 października 1995 r., sygn. akt III CZP 149/95 OSNC 1996/2/26), spółka jest legitymowana czynnie do wytoczenia powództwa windykacyjnego, co do działki gruntu stanowiącego część gruntu wspólnoty (uchwała z dnia 23 sierpnia 1968 r., sygn. akt III CZP 73/68 OSNC 1969/5/90) oraz, że spółka jest podmiotem legitymowanym czynnie w postępowaniu sądowym w sprawie o zasiedzenie nieruchomości przez wspólnotę (postanowienie z dnia 29 kwietnia 1997 r., sygn. akt II CKU 28/97). Zdaniem Sądu podobnie należy wykładać inne przepisy prawa, w tym te określające zasady dofinasowania gruntów należących do wspólnoty pastwiskowej przez Agencję, to jest z uwzględnieniem wewnętrznych relacji korporacyjnych między wspólnotą oraz jej członkami, które wynikają z przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz statutu spółki powołanej do zarządu wspólnotą i właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w jej skład. W stosunkach wewnętrznych członek wspólnoty – udziałowiec spółki powołanej do jej zagospodarowania, także nie może się powoływać na swe uprawnienia jako współwłaściciela w takim zakresie, w jakim byłoby to sprzeczne z zasadami wynikającymi z tych regulacji.

Powołując się na treść art. 5 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz art. 9 ust. 1 tej ustawy, NSA w wyrokach z dnia 19 stycznia 2017r. (sygn. akt II GSK 4160/16, II GSK 4159/16 i II GSK 4158/16) wskazał, że wspólnota gruntowa zawsze występuje jako całość i nie może być dzielona na części, co oznacza że poszczególni jej członkowie nie mogą występować samodzielnie w zakresie ich nieruchomości należących do wspólnoty gruntowej bowiem, co do zasady, a więc nie zawsze, posiadaczem jest wspólnota.

W innych orzeczeniach NSA wskazał (wyroki z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1199/13 i sygn. akt II GSK 1200/13), że rozwiązanie przyjęte w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych opiera się na stworzeniu korporacji, której substratem są osoby uprawnione. Mają one w stosunku do wspólnoty (rozumianej rzeczowo) uprawnienia i obowiązki ekonomiczne, natomiast w obrocie prawnym, jako podmiot sprawujący zarząd występuje spółka działająca przez swoje organy. W konsekwencji uznał, że posiadaczem gruntów należących do wspólnoty gruntowej jest spółka powołana do jej zarządzania, a nie uprawnieni do udziału we wspólnocie.

Z przytoczonych regulacji prawnych zawartych w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, jak i z przytoczonych poglądów Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że ustawodawca odjął prawo zarządu udziałowcom spólnoty gruntowej i przekazał je powoływanej spółce przymusowej.

Sąd nie podziela stanowiska Wspólnoty, że tylko spółka jest posiadaczem gruntu i poza nią nikt nie może wziąć w posiadanie gruntów Wspólnoty. W razie wejścia przez inne osoby czy podmioty w posiadanie gruntów wspólnoty gruntowej, a także wskutek bezprawnego wejście w posiadanie gruntów wspólnoty przez udziałowców, a więc niezgodnie z uchwałami spółki, osoby te czy też podmioty mogą się ubiegać o dofinasowanie gruntów przez Agencję, jako wchodzących w skład ich gospodarstwa rolnego, bowiem ustawowa przesłanka posiadania gospodarstwa nie jest związana z tytułem prawnym wnioskodawcy do nieruchomości, ale z faktycznym rolniczym użytkowaniem działek (tak też NSA w cyt. wyżej wyrokach z dnia z dnia 19 stycznia 2017 r.). Dopuszczalne jest także samodzielne wystąpienie z wnioskami o dofinasowanie do gruntów przez członków wspólnoty, gdy nie działa spółka powołana do jej zarządu i zagospodarowania gruntów wspólnoty (tak np. WSA w Warszawie w wyroku z 3 czerwca 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 301/14 i NSA w wyroku z dnia 13 lutego 2018 r. sygn. akt II GSK 2204/14).

Dla przyznania tym osobom i podmiotom prawa do wystąpienia do organów Agencji o dofinasowania użytkowanych przez nich gruntów stanowiących własność wspólnoty, konieczne jest poczynienie konkretnych, stanowczych ustaleń faktycznych, które wskazują, że są oni w posiadaniu tych gruntów, to znaczy, że władają gruntami we własnym imieniu i własnym interesie. Natomiast udziałowiec wspólnoty, który użytkuje grunty wspólnoty zgodnie z korporacyjnymi ustaleniami, aprobującą wolą zarządzającą nią spółki, nie zrywając wyraźnie tej więzi, zdaniem Sądu, samodzielnie nie może wystąpić o takie dopłaty, bowiem nie spełnia konstrukcyjnego elementu posiadania, to jest władania gruntem wspólnoty gruntowej we własnym imieniu. Czyni to bowiem w imieniu wspólnoty gruntowej, a co wynika z istoty i charakteru udziału we wspólnocie, to jest uprawnienia do korzystania z gruntów wspólnoty zgodnie z ich przeznaczeniem.

Dopóki członek wspólnoty gruntowej nie zerwie więzi korporacyjnej łączącej go ze wspólnotą, i nie zademonstruje wyraźnie, że będzie użytkować grunt we własnym imieniu i interesie, w świetle przytoczonych wyżej regulacji ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz statutu spółki przymusowej, sprawowane przez niego władztwo określić można li tylko jako dzierżenie w rozumieniu art. 338 k.c. Dzierżenie, które ustawodawca wyraźnie odróżnia od posiadania, jest także formą władania rzeczą. Podobny do posiadania jest element fizyczny (corpus), który wyraża się właśnie w faktycznym władaniu rzeczą, ale inny jest element psychiczny dzierżenia, gdyż dzierżyciel ma wolę władania rzeczą za kogo innego (animus possidendi pro alieno). W przypadku stosunku prawnego pomiędzy członkiem wspólnoty gruntowej a wspólnotą zwykle będzie wynikać taki rodzaj władztwa i dopóki wynikająca z tego stosunku prawnego wewnętrzna więź istnieje, to wspólnota jest posiadaczem gruntów, które użytkują jej członkowie, w związku z czym tylko spółka przymusowa powołana do zagospodarowania jej gruntów jest uprawniona do występowania na zewnątrz w imieniu wspólnoty gruntowej w zakresie należących do niej gruntów, w tym m.in. do składania wniosków aplikujących o przyznanie płatności do organów Agencji. Przejawem zmiany podstawy swojego władztwa, nie może być uznane złożenie wniosków do Agencji o przyznanie dofinasowania, bo to świadczy tylko o chęci uzyskania dopłat i nie może przesądzać per se, że spełniane są warunki ich przyznania wynikające z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich czy z § 2 ust. 1 Rozporządzenia.

Uznanie, że wbrew uchwałom udziałowców spółki powołanej do zarządu i zagospodarowania gruntami wspólnoty gruntowej, jej udziałowcy, użytkujący przyznane im grunty wspólnoty w zakresie przez nie określonym, mogą dowolnie, bez porozumienia ze wspólnotą, a przynajmniej bez zamanifestowania, w sposób widoczny dla wspólnoty, że nie podporządkowują się woli wspólnoty, do czego są przecież zobowiązani postanowieniami statutu, może pozbawić ją należnych jej środków. Gdy spółka przymusowa realizując wolę zbiorowości, wystąpi o dofinasowanie gruntów, może się okazać, że wskutek działania nielojalnych udziałowców, zostanie jej odmówione dofinansowanie wobec przedeklarowania powierzchni gruntów o 20 % (przez wykluczenie powierzchni działek rolnych objętych konfliktem krzyżowym) lub nawet nałożona zostanie kara pieniężna przy wyższym współczynniku przedeklarowania, a wspólnota nie ma nawet możliwości przeciwdziałania. Takiemu rozumieniu przepisów ustawy o zagospodarowaniu gruntami wspólnoty gruntowej i statutu, sprzeciwia się przedstawiony wyżej charakter prawny wspólnot gruntowych i wyraźny zamiar ustawodawcy zachowania ich egzystencji. De facto, wbrew wyraźnym intencjom ustawodawcy, mogłoby dojść do pozbawienia wspólnot gruntowych możliwości prowadzenia swojej działalności, w tym uzyskiwania środków finansowych, także unijnych (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 1287/15).

W przedmiotowych sprawach organ, co wynika z treści zaskarżonych decyzji w ogóle – wyżej przedstawionych okoliczności – nie rozważał i poprzestał jedynie – w zakresie tzw. konfliktu krzyżowego na okoliczności faktycznego władztwa części działki o nr ewidencyjnym [...], zawnioskowanej nie rozważając elementu psychicznego do dofinansowania. Już to powoduje, że dokonane ustalenia w tym zakresie nie mogą stanowić stanowczej podstawy do oceny wniosków o dofinansowanie.

W tym miejscu Sąd jest zobowiązany podkreślić, że również dotychczasowa ocena dowodów, co przejawia się w treści zaskarżonych decyzji powoduje, że zasadne są zarzuty sformułowane w skardze – naruszenie art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Przepisy te dotyczą tzw. swobodnej, a więc przeciwnej do formalnej oceny dowodów i są elementem postępowania ukształtowanego przepisami K.p.a., w którym organ ma możliwość swobodnej oceny dowodów, ale musi wyniki tej oceny należycie wykazać poprzez wskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ocena swobodna dowodów nie oznacza dowolności. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, a także Sądu Najwyższego wskazuje się, że aby przepisać ocenie dowodu walor swobodnej oceny, to ocena musi być zgodna z treścią dowodu, musi być kompleksowa, a nadto zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a także uwzględniać kontekst ocenianego dowodu w stosunku do innych dowodów występujących w sprawie. Organ oceniając, oświadczenie A. K. z dnia [...] maja 2017r. oraz ustne wyjaśnienia Z. S. z dnia [...] czerwca 2017r. przytoczył fragmenty tych tzw. dowodów osobowych, które mają wykazać, że posiadaczem spornej działki była A. Ż. Te fragmenty omawianych dowodów są przynajmniej dwukrotnie przytaczane w uzasadnieniach zaskarżanych decyzji, a jednocześnie brak jest przedstawienia motywów, że ocena tych dowodów jest swobodna. Analiza treści wyjaśnień złożonych przez Z. S. ujawnia takie fragmenty, które potwierdzają że nie jest ona w stanie konkretnie wskazać, o którą działkę chodzi. Oczywiście sama ta okoliczność nie dyskwalifikuje tego dowodu, ale wymaga rozwagi, wskazania przyczyn takiego braku precyzji we wskazaniu działki i należy to do organu oceniającego ten dowód. Z kolei z oświadczenia A. K. wynika, że prace zlecone przez Wspólnotę wykonywał około [...] maja 2016r. (wykoszenie i zebranie trawy). Część działki [...], którą wykosił była "w poprzednim roku przydzielona innym osobom niż Pani Ż.". Oświadczył również, że "Pani Ż. nie była użytkownikiem zaznaczonej działki nr [...]". Oczywiście Sąd nie dokonuje oceny tego dowodu, bo nie ma takiej kompetencji. Natomiast analizuje treść tego dowodu, aby móc dokonać kontroli oceny dokonanej przez organ. Co najmniej przedwczesne jest stwierdzenie organu, że między innymi z zeznań (oświadczenia) A. K. wynika, że grunt rolny o pow. [...] ha stanowiący sporną część działki ewidencyjnej nr [...] nie był uprawiany przez Wspólnotę, a tym samym nie pozostawał w jej posiadaniu.

Należy zaznaczyć, że występujące nieporadności językowe, obszary objęte niepamięcią, czy brak precyzji – same przez się nie dyskwalifikują dowodu, ale wymagają kompleksowej oceny, z rozważeniem, czy ich niedostatki we wskazanym zakresie mają wpływ na ich wiarygodność.

Organ nie odniósł się również do twierdzeń Wspólnoty podnoszonych w trakcie postępowania, a mianowicie, że Pani A. Ż. "w dniu [...]-[...] maja 2006r." zwróciła działkę Wspólnocie (pismo Wspólnoty z [...] marca 2017r.).

Jak już wspomniano powyżej przedstawione niedostatki oceny dowodów, jej niekompletność powodują, że zasadne są zarzuty naruszenia art. 8, 80 i 107 § 3 K.p.a.

Niezależnie od powyższego przy ponownym rozpatrzeniu spraw obowiązkiem organu będzie uwzględnić w zakresie dokonywanego ustalenia stanu faktycznego przedstawione przez Sąd wymogi pozwalające ocenić kwestię posiadania przez Wspólnotę zgłoszonej do dopłat działki A, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...].

W tej sytuacji Sąd uchylił zaskarżone decyzje, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a., przy jednoczesnym uznaniu że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 135 P.p.s.a.

Na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądził od organu na rzecz Wspólnoty koszty postępowania sądowego, w tym wynagrodzenie pełnomocnika (§ 2 pkt 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. poz. 1800 ze zm.) oraz zwrot kwot uiszczonych tytułem wpisów od skarg.

Zarządził ponadto zwrot na rzecz Wspólnoty kwoty 970zł tytułem nadpłaconych wpisów. Prawidłowe wartości przedmiotu zaskarżenia to: w sprawie I SA/Rz 291/18 kwota 1654 zł, zaś w sprawie I SA/Rz 292/18 – 324 zł. Wpis w każdej ze spraw od tak ustalonej wartości przedmiotu zaskarżenia wynosi 100zł (§ 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 221 poz. 21293 ze zm.), co oznacza, że kwota 970zł stanowi nadpłacone wpisy i podlega zwrotowi.