Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 616/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy: article: art 63 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o. o. z/s w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 2015/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] Sp. z o. o. z/s w W. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. 2


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak podał Sąd I instancji w jego uzasadnieniu, wraz z wniesioną skargą w sprawie [...] Sp. z o. o. z/s w W. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w treści której nakazano [...] Sp. z o. o. z/s w W. zaprzestania przetwarzania danych osobowych R. Ż. poprzez usunięcie danych osobowych z wyników wyszukiwarki [...] odnośnie wskazanych w tej decyzji adresów internetowych. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wyjaśniła, że wykonanie nakazu zawartego w tej decyzji jest czynnością jednorazową, a niewykonanie go naraża na popełnienie przestępstwa, o którym mowa w art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922 ze zm.). Wyjaśniła, że nieusunięcie danych osobowych, wbrew obowiązkowi ochrony danych wskazanemu w wydanym nakazie, powoduje stan niedopuszczalnego udostępnienia danych osobowych osobom nieupoważnionym, którymi są wszyscy użytkownicy Internetu korzystający z wyszukiwarki. W takim wypadku znaczna szkoda może być związana z udziałem w postępowaniu karnym oraz orzeczoną karą, w tym karą o charakterze wolnościowym. Ponadto dodała, iż nakaz nie może zostać wykonany, bowiem został skierowany do podmiotu niebędącego stroną. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca Spółka w żaden sposób nie uprawdopodobniła, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, rozumianych jako szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa), która nie będzie mogła być wynagrodzona stronie przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe, czy też trudniejsze, niż zwykle w tego rodzaju przypadkach, przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przywołane przez skarżącą okoliczności nie stanowią bezpośrednich skutków wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 24 maja 2016 r., a są jedynie przypuszczeniami dotyczącymi zdarzeń, które ewentualnie mogą - ale nie muszą - zaistnieć po wykonaniu decyzji. Stąd też okoliczności te nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu. Ponadto, zdaniem Sądu I instancji, strona skarżąca nie podała konkretnych danych pozwalających na rozważenie, czy wielkość ewentualnej szkody może być znaczna, a odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonych decyzji będzie trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Zażalenie nań wniosła [...] Sp. z o. o. z/s w W. postulując jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczeniu Sądu I instancji zarzuciła naruszenie:

1) art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków;

2) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie w uzasadnieniu postanowienia zarzutu dotyczącego braku możliwości faktycznych wykonania określonego w decyzji nakazu przez jego adresata oraz nieodniesienie się w uzasadnieniu do tego zarzutu.

Skarżąca Spółka, podnosząc tożsame argumenty jak wskazane już we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, podkreśliła że po pierwsze nie posiada żadnych środków technicznych, czy organizacyjnych do wykonania decyzji nakazującej usunięcie danych osobowych z wyszukiwarki internetowej [...], a po drugie, że nie jest w stanie oszacować wysokości przyszłej szkody, co nie zmienia faktu, że zagrożenie wystąpienia znacznej szkody istnieje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może – na wniosek skarżącego – wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy. Przy czym katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Podkreślenia wymaga także, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, sąd nie bada zasadności samej skargi.

Obie przesłanki wstrzymania danego aktu lub czynności wymagają konkretyzacji na gruncie realiów każdej sprawy. Posługują się bowiem zwrotami niedookreślonymi prawnie, stąd konieczne jest ich zindywidualizowanie poprzez odniesienie do danego stanu faktycznego. W uproszczeniu można stwierdzić, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody wymusza konieczność rozważenia, czy wielkość szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego byłaby wyższa niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, czy jej rozmiar jest dla strony nadmiernie duży. Również kolejna przesłanka - spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki danego aktu administracyjnego i wymaga oceny charakteru i zakresu jego oddziaływania oraz sposobu i możliwości usunięcia efektów jego realizacji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w obecnym składzie skarżąca Spółka dostatecznie uprawdopodobniła, że na skutek wykonania aktu mogą wystąpić skutki trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia. Co prawda sam wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został dostatecznie i przekonująco uzasadniony, jednakże jego umiejscowienie w petitum skargi pozwala uznać, iż argumenty w niej podniesione należy również rozszerzyć na to żądanie. O ile bowiem wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może nastąpić wyłącznie na wniosek strony, gdyż obowiązuje tu zasada skargowości, to sąd rozpoznając taki wniosek powinien wziąć pod rozwagę również i te okoliczności sprawy, które co prawda nie zostały wyraźnie powołane przez stronę jako motywy żądania, ale mają znaczenie dla wstrzymania, bądź odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wynikają ze wskazanych innych okoliczności. Należy bowiem uwzględnić w tym zakresie treść art. 134 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten mówi wprawdzie o skardze, jednakże mając na uwadze treść art. 64 § 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, można uznać, iż ma on zastosowanie również na gruncie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Zgodzić się trzeba ze skarżącą co do tego, że ewentualne zrealizowanie kwestionowanej decyzji na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego spowoduje niemożliwość przywrócenia stanu poprzedniego, a tego rodzaju działanie powinno już być postrzegane przez Sąd I instancji jako spowodowanie skutków trudnych do odwrócenia. Wszak w przypadku realizacji nakazu wynikającego z zaskarżonej decyzji i usunięcia danych osobowych, a następnie ewentualnego uwzględnienia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przywrócenie poprzedniego stanu nie będzie możliwe, ponieważ dane osobowe konkretnej osoby zostaną już z wyszukiwarki nieodwracalnie usunięte. W związku z powyższym prawidłowym rozwiązaniem w niniejszej sprawie winno być wydanie przez Sąd I Instancji orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, mając na względzie jej charakter i rodzaj skutków, jakie może jej wykonanie za sobą pociągać, wreszcie rangę ochrony danych osobowych.

W konsekwencji tych wywodów przyszło dojść do przekonania, że zaskarżone postanowienie, jako naruszające prawo, podlegało uchyleniu, a wniosek skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało uwzględnić z powodów podanych powyżej. W tej sytuacji ocena dalszych zarzutów zażalenia okazała się zbędna.

Co mając na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

-----------------------

4