Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 960/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1-2, art. 64 d, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. P. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 960/15

Uzasadnienie

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1-2, art. 64 d, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260), § 3 ust. 1 pkt 8, § 5 ust. 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2013 r. poz. 951) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] nakładającą na D. P. (zwanego dalej "skarżącym") karę pieniężną w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych.

Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lipca 2014 r. w miejscowości S. na drodze powiatowej nr [...] zatrzymano do kontroli dwuosiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował P. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem podzielnym w postaci piasku z ziemią na trasie: . - S. w imieniu i na rzecz skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B. Kontrola ta wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej i dopuszczalnej masy całkowitej, z tego powodu po wszczęciu postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2014 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie oraz wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Wskazał, iż organ I instancji dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Podniósł, iż miejsce ważenia na którym przeprowadzono kontrolę drogową nie spełniało wymogów określonych przepisami prawa. Obszar ważenia pojazdów powinien posiadać utwardzoną i równą nawierzchnię. W jego ocenie wagi, którymi dokonano pomiarów nie służyły do wyznaczania dopuszczalnej masy całkowitej oraz wskazał na błędną kwalifikację prawną naruszenia.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie wskazał na definicję pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 ust. 35a Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którą pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 64 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.

Organ II instancji przypomniał ustalenia kontroli, które wskazały, że kontrolowany zespół pojazdów poruszając się po drodze powiatowej nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej oraz dopuszczalną masę całkowitą. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia żadnych innych parametrów, które pozostawały w dopuszczalnej normie. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk pojedynczej osi napędowej 15,2 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) - przekroczenie o 7,2 t (przekroczenie o 90%),

- rzeczywista masa całkowita 22,35 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 4,35 t (przekroczenie o 24,16%).

Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 Ustawy o drogach publicznych po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia [...] września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Stosownie do ust. 3 art. 41 Ustawy o drogach publicznych drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Droga powiatowa nr [...] została zaliczona więc do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

W ustalonym stanie faktycznym organ stanął na stanowisku, zgodnie z którym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do Prawa o ruchu drogowym jest wydawane na przejazd pojazdu po trasie określonej w zezwoleniu:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

Zatem, w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego w sprawie niniejszej kara pieniężna wynosiła: 15000 złotych.

Organ odwoławczy wskazał na wyniki kontroli oraz na okoliczność, iż w dniu kontroli pojazdem członowym kierował Pan P. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem podzielnym w postaci piasku z ziemią na trasie . - S. w imieniu i na rzecz skarżącego. Organ podkreślił, że stosownie do art. 2 ust. 35 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.

Organ wyjaśnił, że ustalając kategorię wymaganego zezwolenia kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do Prawa o ruchu drogowym. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] października 2013 r. zatwierdzonego przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: [...] i [...] , które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z przewidzianymi terminami ważności odpowiednio do dnia [...] czerwca 2015 r. oraz do dnia [...] lipca 2014 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedlał ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Organ II instancji uznał, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem.

Wyjaśniając ponownie sprawę, organ podkreślił, że brak jest przy tym legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz "drewna" w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający decyzję jest zatem zobowiązany każdorazowo do oceny, czy rodzaj przewożonego ładunku umożliwia zastosowanie zapisów art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, organ I instancji w kontrolowanej sprawie prawidłowo przyjął, iż ładunek sypki jest to materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, zaś poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego. W rozpatrywanym przypadki przewożono ładunek podzielny w postaci piasku z ziemią, a skoro kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej nie znajduje więc zastosowania art. 140 aa ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym ,

Ponadto organ wskazał, że ustawa - Prawo o ruchu drogowym nie definiuje pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.

Pod pojęciem zachowania należytej staranności należy rozumieć sposób postępowania odpowiadający wymaganiom zawartym w obiektywnym wzorcu postępowania. Kwestia niezachowania należytej staranności może być rozpatrywana wówczas, gdy zachowanie podmiotu stanowiło będzie odstępstwo od tak ukształtowanego wzorca. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 k.c. Zgodnie z tym przepisem przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Wzorzec taki będzie zatem wyższy względem przedsiębiorców, niż względem osób które nie prowadzą działalności o charakterze zawodowym. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia zatem postawienie mu zarzutu niedołożenia należytej staranności, a więc zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie odstępstwa od wzorca. Podmiot wykonujący przejazd musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przejazdy drogowe powinna również uwzględniać treść bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia o którym mowa w art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Regulacje te muszą być uwzględniane przy wykonywaniu przejazdów i nie jest możliwe ich umowne modyfikowanie.

Natomiast odnośnie terminu "braku wpływu" można pomocniczo posłużyć się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo Sądów Administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, według treści obowiązującej do dnia 31 grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt. II GSK 404/10 z dnia 6 kwietnia 2011 r. odnośnie "braku wpływu" stwierdził, że " (...) sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winE za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa ".

Mając powyższe na uwadze Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, że obowiązki, które związane były z przejazdem wynikają z mocy powszechnie obowiązujących przepisów prawa i są tożsame dla wszystkich uczestników związanych z wykonywanym przejazdem. Obowiązki te dotyczą sposobu przewożenia ładunku, warunków technicznych pojazdu i jego parametrów normatywnych, warunków związanych z uzyskaniem określonej kategorii zezwolenia, kwestie podzielności ładunku i wynikającą z tego faktu możliwość uzyskania określonej kategorii zezwolenia, dopuszczalnych nacisków osi przewidzianych dla danej drogi.

Zdaniem organu odwoławczego, to podmiot wykonujący przejazd decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przewozu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, w którym powinien uczestniczyć zarówno załadowca jak i podmiot wykonujący przejazd, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie podmiotu wykonującego przejazd. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. Organ podkreślił, że podmiot wykonujący przejazd posiadał wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien więc był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd. Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

Organ II instancji odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie niespełnienia wymogów przez stanowisko pomiarowe, uznał że jest ono bezpodstawne. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego ważenia dokonano nieautomatycznymi wagami przenośnymi do pomiarów statycznych; w takcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Niezależnie od tego organ wyjaśnił, że miejsce ważenia w miejscowości S., gdzie dokonano ważenia kontrolowanego pojazdu, w zakresie spadków podłużnych i poprzecznych oraz równości odpowiada wymogom przewidzianym w § 8 w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r., w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), czego potwierdzeniem jest protokół z pomiaru pochylenia terenu z dnia [...] października 2013 r. W niniejszej sprawie miejsce przeprowadzenia ważenia w miejscowości T. legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, dokonanego przez uprawnionego geodetę w dniu [...] października 2013 r. Pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych - do 0,55% spadku podłużnego (przy normie do 1%) i do 0,51% spadku poprzecznego (przy normie do 2%).

Zdaniem organu odwoławczego, brak jest podstaw do uznania, iż ważenie za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe. Dokumenty legalizacyjne były okazane podczas kontroli drogowej kierowcom. Skoro kompetentny organ dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. 2004 r. Nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia brak jest podstaw do uznania, iż ważenie za pomocą wag do pomiarów w ruchu było nieprawidłowe. Zatem, organ uznał, że dokument urzędowy jakim jest protokół pomiaru pochylenia terenu jest bardziej wiarygodny od operatu geodezyjnego przedłożonego przez skarżącego wraz z odwołaniem, który został sporządzony przez geodetę w dniu [...] września 2014 r. Podnoszone w odwołaniu przez skarżącego argumenty nie mogą stanowić podstawy do podważenia wyników ważenia pojazdu w miejscu dokonania pomiarów. Skoro bowiem kompetentny organ uznał, iż miejsce to jest odpowiednie do wykonywania kontroli drogowej, to taki dokument, podobnie zresztą jak świadectwo zgodności, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 kpa. Oba te dokumenty stanowią zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W opinii organu odwoławczego nie można było obalić domniemania prawdziwości dokumentów urzędowych w oparciu o argumenty, na podstawie których nie sposób jest stwierdzić jakichkolwiek przesłanek do zakwestionowania prawidłowości miejsca ważenia pojazdów w miejscowości S..

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że kontrola przestrzegania nacisków osi i DMC pojazdów jest ustawowym obowiązkiem Inspekcji. Wynika to wprost z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), a także z art. 129 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 129a Prawa o ruchu drogowym. Uprawnienie do nakładania kar pieniężnych w przypadku stwierdzenia naruszeń tych norm wynika z art. 56 ustawy o transporcie drogowym i art. 140aa ust 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zatem organ kontrolny w celu skontrolowania masy i nacisków osi pojazdu ma użyć przyrządów pomiarowych. Przyrządy te muszą spełniać wymagania określone przepisami o miarach, tj. ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441 z późn. zm.). W myśl art. 8 ust. 1 pkt 4 tej ustawy przyrządy pomiarowe, które mogą być stosowane przy pobieraniu opłat, podatków i innych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, podlegają prawnej kontroli metrologicznej.

Wagi użyte w trakcie kontroli winny w dniu kontroli spełniać jedynie wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z dnia 18 lutego 2008 r. nr 26 poz. 152). Takie wymogi zostały spełnione, co potwierdziło świadectwo legalizacji wag użytych podczas kontroli drogowej. Ważenie odbyło się za pomocą nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SA W 10C o nr fabr. [...] września i [...] , które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] z przewidzianymi terminami ważności odpowiednio do dnia [...] czerwca 2015 r. oraz do dnia [...] lipca 2014 r. Organ podkreślił, ze brak regulacji prawnej odnośnie procedury ważenia pojazdów przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych powoduje, iż inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego wykonując czynności pomiaru stosują zapisy instrukcji wag dołączonych przez producentów. Na tę okoliczność organ wskazał na odpowiednie zapisy instrukcji obsługi wag typu SAW 10C/II oraz procedury ważenia stosowane przez Inspekcję Transportu Drogowego

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego różnicy w wysokościach pomiędzy zastosowanymi wagami SAW, a wysokością wnęki fundamentowej w miejscu kontroli, organ wyjaśnił, że nie jest on właściwym adresatem wątpliwości skarżącego dotyczących miejsca kontrolnego. Miejsce to zostało zatwierdzone przez inny organ - zarządcę drogi, jako spełniające wymogi do ważenia pojazdów, nawet ważenia przy zastosowaniu wag do pomiarów dynamicznych. Skoro właściwy organ zatwierdził dane miejsce do określonych czynności, to brak jest podstaw do wysnuwania wątpliwości w tym zakresie.

Organ odwoławczy dokonał analizy treści zezwoleń od kategorii I do kategorii VII mając na uwadze ujawnione podczas kontroli naruszenie i stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo zakwalifikował stwierdzone naruszenie. Przedmiotem przewozu był piasek z ziemią (ładunek podzielny). Co do zasady ładunki podzielne powinny być przewożone pojazdem normatywnym. Niemożność uzyskania zezwolenia w zakresie rodzaju "przewożonego ładunku" nie upoważnia do poruszania się takim pojazdem po drodze publicznej. W mniejszym przypadku organ stwierdził, iż występuje brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach ze względu na parametry wagowe uzyskane podczas czynności kontrolnych, a stosownie do art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Analizując ponownie niniejszą sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 Kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto, w jego ocenie zaskarżona decyzja organu I instancji zawierała niezbędne elementy określone w art. 107 Kpa.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił decyzji II instancji wydanie jej z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, co polegało na niewykazaniu w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę naruszeń; a także art. 140 aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym przez nieprzeprowadzenie oceny istnienia (lub braku) wymienionych tam okoliczności egzoneracyjnych. W ocenie skarżącego, zarówno organ pierwszej jak również drugiej instancji dopuścił się do naruszenia przepisów K.p.a. w tym art. 77 § 1, 107 § 3 poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Wnioski wysnute przez kontrolującego nie zostały poparte odpowiednimi dowodami zebranymi w postępowaniu, a są jedynie swobodną ich interpretacją.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. p. 1647 ze zm.) Sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, ma miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami mi wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. p. 270 ze zm.).

Dokonując oceny prawnej według wymienionych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna.

Skarżący podniósł w niej zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności zauważyć zatem należało zasadność zarzutów o charakterze procesowym, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny tylko w stosunku do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego, w odwołaniu jak i w skardze konsekwentnie podnosiła zarzut dotyczący wadliwości stanowiska ważenia pojazdów i zgłaszała w tym przedmiocie wnioski dowodowe. Według jej oceny stanowisko ważenia pojazdów nie odpowiadało wymogom Instrukcji obsługi wag SAW 10C/II (takie zostały zgodnie z przedstawionym świadectwem zgodności użyte do kontroli) ani z zarządzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 marca 2016 r. nr 16/2014 w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli (...). Jak bowiem podkreślał skarżący stanowisko to (prawdopodobnie na skautek dewastacji) uległo zniszczeniu – powierzchnia stanowiska nie była płaska, doły fundamentowe przestały odpowiadać wymaganiom i uległy zmianie parametry jego pochylenia. W związku z tym legalizacja tego stanowiska z października 2013 r., na którą powołał się organ w zaskarżonej decyzji, przestała być aktualna. Skarżący wywodził, że organ w toku sprawy dysponował również legalizacją z kwietnia 2014 r., ale również i ona nie może być miarodajna, albowiem do dnia kontroli ([...] lipiec 2014 r.) upłynęło kilka miesięcy. Przedkładając zdjęcia miejsca ważenia strona wnioskowała o powołanie biegłego w zakresie geodezji i przeprowadzenie pomiarów punktu kontrolnego w miejscowości S.. Wobec tego, że wnioski skarżącego nie zostały uwzględnione, zlecił on wykonanie ekspertyzy uprawnionemu geodecie, który dokonał ponownych pomiarów, wykonał szkic miejsca ważenia.

Do tego materiału dowodowego organ faktycznie nie odniósł się stwierdziwszy, że aktualny dla wyników pomiarów kontrolowanego pojazdu pozostaje operat geodezyjny z 2013 r., gdyż miejsce ważenia nie zostało do dnia spornej kontroli uznane za niespełniające dopuszczalnych wymogów przez zarządcę drogi przy której przedmiotowe miejsce ważenia pojazdów zostało zlokalizowane. W tej sytuacji organ uznał, że skarżący nie przedstawił dowodów pozwalających na podważenie dokumentu urzędowego dotyczącego pomiaru miejsca ważenia pojazdu członowego.

W ocenie Sądu takiego stanowiska organu nie należy zaakceptować, tym bardziej, że jak podniósł skarżący w skardze, na skutek interwencji licznych przewoźników miejsce ważenia pojazdów w S. zostało wyremontowane w dniu [...] października 2014 r.

Mając zatem na uwadze, że stanowisko do ważenia pojazdów spełnia szczególną rolę w kontroli pojazdów pod względem ich normatywności w sytuacji. gdy skarżący przedstawił szereg dowodów na zobrazowanie jego dewastacji, a w związku z tym niespełniania wymogów norm, w ocenie Sądu organy Inspekcji Transportu Drogowego dokonały ustaleń stanu faktycznego sprawy bez pełniej analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz okoliczności istotnych dla wyniku sprawy, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także wskazuje na naruszenie art. 80 k.p.a., przekładające się na złamanie zasady z art. 107 § 3 k.p.a. Przyjęty przez organy orzekające w sprawie stan faktyczny pozostaje daleko niewystarczający dla stwierdzenia, że skarżący dokonał naruszenia obowiązujących norm transportu drogowego, dlatego też nie może on z tego tytułu ponosić odpowiedzialności w postaci sankcji administracyjnej.

Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, Sąd orzekający w sprawie nie wypowiedział się w kwestii naruszenia prawa materialnego uznając, iż będzie to możliwe dopiero po prawidłowym ustaleniu przez organ stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.