Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1468/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. przy udziale --- sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt 1468/07

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2000 r. oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2000 roku.

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w Ł. w A spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. w zakresie rozliczenia podatku VAT za czerwiec – październik 2000 roku w dniu [...] Urząd wydał decyzję nr [...], która następnie została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...].

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 18 września 2003 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 786/02 uchylił zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu wskazał, iż organy winny ustalić czy istniał dalszy obrót zakupionymi przez spółkę skarżącą towarami handlowymi, jeśli tak, to kiedy nastąpił, na jakich warunkach, a także czy nowe ceny odbiegały od przyjętych w zakwestionowanych transakcjach z firmą B. Niezbędne winno być również ustalenie jaki był los środków trwałych po ich zakupie, czy znalazły zastosowanie w skarżącej spółce, czy też zostały sprzedane.

Sąd wskazał również, że istotne może okazać się również właściwe zinterpretowanie porozumienia z dnia 21 czerwca 2000 roku, w szczególności istotne znaczenie ma zrozumienie tego, na czym w istocie polegało i jak przebiegało owo skompensowanie należności i długów obu firm, a także czy zasadne jest stanowisko, iż działania obu firm zmierzały do wyłudzenia zwrotu podatku VAT.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., uwzględniając zalecenia zawarte w powyższym orzeczeniu, decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownej oceny zebranego materiału dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. w dniu [...] wydał decyzję nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług za czerwiec – październik 2000 roku, która następnie decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] została uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania, na skutek rozpatrzenia odwołania strony.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu skarbowego w Ł. w dniu [...] wydał decyzję nr [...] w zakresie podatku VAT za czerwiec – październik 2000 roku.

Strona złożyła odwołania od powyższej decyzji, po rozpoznaniu którego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, iż w wyniku kontroli za okres objęty zaskarżoną decyzją, przeprowadzonej w Spółce ustalono, że na kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym wpłynęły głównie zakupy towarów handlowych oraz środków trwałych dokonane od B spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., podmiotu powiązanego ze stroną skarżącą, gdyż prezes i właściciel spółki B – Ch.L. jest ojcem prezesa i właściciela spółki A – D.L..

Ogólna wartość zakupów netto towarów i usług pozostałych w Spółce za okres od czerwca do października 2000 roku wyniosła 4.200.456 złotych, w tym dokonanych od Spółki B – 3.691.523 zł. Podatek naliczony od wszystkich zakupów wskazach powyżej wyniósł 404.055 zł, w tym 353.130 zł od zakupów dokonanych tylko z firmą B.

Organy ustaliły, iż 87,7% ogółu zakupów za dany okres strona skarżąca dokonała ze spółką B, przy czym w czerwcu 2000 roku, w pierwszych 10 dniach działalności strony skarżącej, procent ten wyniósł 99,6% oraz 99,1%.

Jeszcze wyższa proporcja zakupów od B w stosunku do wszystkich zakupów dokonanych przez A dotyczy środków trwałych. Wyniosła ona bowiem 90,1% dla zakupionych środków trwałych w cenie netto oraz 92% dla podatku naliczonego.

Na uwagę zasługuje również fakt, iż wartość nabytych środków trwałych od towarów handlowych za kontrolowany okres w spółce A jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do osiąganej sprzedaży. Łączna wartość podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu wszystkich towarów i usług za kontrolowany okres wynosi 585.960 zł, natomiast łączna wartość podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu od spółki B wynosi 520.445 zł, stanowiąc tym samym 88,8% całości podatku naliczonego z tego okresu.

Organy ustaliły również, że spółka B w okresie, którego dotyczy niniejsze postępowanie, dokonała sprzedaży swojego majątku obrotowego i środków trwałych na rzecz strony skarżącej. Transakcje za okres od czerwca do września 2000 roku, udokumentowane fakturami VAT wystawionymi przez spółkę B potwierdzone były kopiami u sprzedawcy i zostały zaewidencjonowane w rejestrze sprzedaży VAT za miesiące czerwiec – wrzesień 2000 roku, a wartości z tych faktur zostały wykazane w deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące przez spółkę B. Jednakże spółka ta nie wpłaciła zadeklarowanych za wskazany okres kwot zobowiązań podatkowych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organy ustaliły, że przy sprzedaży przez spółkę B środków trwałych na rzecz strony skarżącej zastosowano ceny rażąco odbiegające od cen rynkowych. Ciągnik siodłowy MAN rok produkcji 1998 sprzedany został za kwotę brutto 306.200 zł, gdy jego cena rynkowa wahała się od 223.100 zł do 220.000 zł., sprzedany został 1 lutego 2003 roku przez J.Ż. (obecnie noszącego nazwisko L.) na rzecz A.L. (siostry D.L.). Naczepa ciężarowa Kogel z 1998 roku sprzedana została za kwotę brutto 97.000 zł, w sytuacji gdy jej cena rynkowa określona została w granicach 78.900 zł – 83.200 zł., została sprzedana A.L. przez J.Ż. 1 lutego 2003 roku za kwotę 13.000 zł. Samochód BMW rok produkcji 1994 sprzedany został za cenę brutto 91.500 zł, a jego cena rynkowa w tym okresie wahała się między 43.900 zł a 52.250 zł. Furgon Mercedes-Benz z 1999 roku sprzedany został za kwotę brutto 219.000 zł, gdy jego wartość rynkowa wynosiła wówczas 97.350 – 99.000 zł.

Nadto organy ustaliły, iż wózek paletowy sprzedany przez spółkę B na rzecz strony skarżącej za 8.027 zł brutto dnia 1 lutego 2003 roku został sprzedany A.L. przez J.Ż. za 250 zł, a wózek widłowy RAK sprzedany za 37.820 zł brutto w dniu 1 lutego 2003 roku został sprzedany przez J.Ż. na rzecz A.L. za kwotę 1.800 zł.

Dnia 21 czerwca 2000 roku między opisanymi powyżej spółkami doszło do podpisania porozumienia regulującego przejęcie, w formie kompensat, przez spółkę A zobowiązań spółki B wobec zagranicznych kontrahentów ("C" S.A. Grecja na kwotę 678.200 DM, "D" S.A. Grecja na kwotę 192.374 DM, "E" Szwajcaria na kwotę 986.800 zł oraz "F" S.A. Grecja na kwotę 150.962 DM).

Powyższe porozumienie zobowiązywało stronę skarżącą do zawarcia indywidualnych umów ze wskazanymi kontrahentami zagranicznymi. W wyniku niniejszych postanowień spółka A w dniu 21 czerwca 2000 roku zawarła cztery umowy cesji wierzytelności z powyższymi firmami, na podstawie których przejęła wierzytelności tych firm przysługujące im w stosunku do firmy B.

Organy ustaliły również, że prezesem zarządu i jedynym wspólnikiem strony skarżącej jest D.L.

W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż działania podejmowane przez spółki B i A miały na celu uniknięcie zapłaty podatku przez firmę B, a odzyskania go przez stronę skarżącą.

Mając na uwadze nieprawidłowości w rozliczeniu spółki A za okres czerwiec – październik 2000 roku organy ustaliły Spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe w związku z zaniżeniem zobowiązania podatkowego za okres od czerwca do października 2000 roku.

Strona złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o uchylenie decyzji w całości.

Zarzuciła jej naruszenie art. 122 o.p. oraz art. 25 ustawy o podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, iż zgromadzony dodatkowo materiał dowodowy ogranicza się do dokumentów uzyskanych z organów ścigania, a ich wyrywkowość nie pozwala na wyciągnięcie całościowych wniosków. Podniosła również, że "merytoryczna zawartość dowodów została zastąpiona rozumowaniem pracowników organów skarbowych a także przypuszczeniami nieopartymi na faktach".

Zdaniem strony nie poczyniono ustaleń pozwalających dokonać następnie wyceny wózków. W ocenie Spółki nie wykazano jaki był faktyczny przebieg poszczególnych samochodów, ich stan techniczny oraz wiek, co z kolei, nie pozwalało w sposób właściwy określić w jakim poszczególne pojazdy znajdowały się stanie.

Następnie, zdaniem Spółki, organy nie dokonały ustaleń pozwalających na identyfikację poszczególnych wózków widłowych, których strona skarżąca miała 5 a ich wartość wahała się od 2.500 zł do 10.000 zł.

W dalszej części uzasadnienia strona wskazała, iż organ skarbowy cały czas porusza się w zakresie przypuszczeń i wniosków, a brak jest natomiast materiału dowodowego w sprawie. W szczególności nie został potwierdzony, wbrew zaleceniom zawartym w uzasadnieniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 18 września 2003 roku, zarzut powiązań rodzinnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w pełnym zakresie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem. Zatem Sąd sprawując kontrolę zaskarżonego aktu bada jedynie jego legalność.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest poprzez ustalenie, czy nie narusza ona przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Przedmiotem kontroli jest wyłącznie decyzja organu administracyjnego, a więc stanowisko i argumentacja organu wyrażona w decyzji oraz w jej uzasadnieniu.

W ocenie Sądu postępowanie zostało w sposób prawidłowy przeprowadzone przez organy. Być może nie jest ono wyczerpujące lecz jest to spowodowane brakiem aktywności strony skarżącej zarówno co do przedstawienia dalszych dokumentów niezbędnych w sprawie jak i ustosunkowania się do wątpliwości i niejasności powstałych w toku prowadzonego przez organy postępowania.

Z uwagi na wskazane powyżej trudności organy prawidłowo zwracały się do innych organów, celem zgromadzenia niezbędnej dokumentacji w sprawie.

Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy został w sposób właściwy oceniony przez organy, które następnie wyprowadziły prawidłowe wnioski w ramach swobodnej oceny dowodów.

Z ustalonego w sprawie materiału dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, iż spółki A i B były podmiotami powiązanymi. Dobitnie świadczą o tym wzajemne transakcje dokonywane w omawianym okresie, fakt istnienia bliskich rodzinnych powiązań między prezesami spółek a także treść porozumienia zawartego w dniu 21 czerwca 2000 roku.

Z ustaleń poczynionych przez organy wynika, że istniejące powiązania rodzinne miały wpływ na ustalenie cen. Ceny sprzedaży przez spółkę B środków trwałych na rzecz strony skarżącej zostały zawyżone i rażąco odbiegały od cen rynkowych. Okoliczność ta dała organom podstawę do określenia wysokości obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych na danym rynku (art. 17 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym – Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm.). Fakt zawyżenia cen potwierdzony został nie tylko wartościami wskazanymi w wydawnictwach zawierających ceny rynkowe przedmiotów będących przedmiotami wskazanych transakcji lecz także cenami za jakie następnie w lutym 2003 roku niniejsze przedmioty zostały odsprzedane również między członkami tej rodziny.

Sąd w pełni podziela pogląd organów, iż działania podejmowane przez wymienione spółki miały na celu unikniecie zapłaty przez spółkę B podatku VAT, a odzyskanie go przez firmę A.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 18 września 2003 roku Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wskazał, iż organy winny ustalić czy istniał dalszy obrót zakupionymi przez spółkę skarżącą towarami handlowymi, jeśli tak, to kiedy nastąpił, na jakich warunkach, a także czy nowe ceny odbiegały od przyjętych w zakwestionowanych transakcjach z firmą B. Niezbędne winno być również ustalenie jaki był los środków trwałych po ich zakupie, czy znalazły zastosowanie w skarżącej spółce, czy też zostały sprzedane.

Sąd wskazał również, że istotne może okazać się również właściwe zinterpretowanie porozumienia z dnia 21 czerwca 2000 roku, w szczególności istotne znaczenie ma zrozumienie tego, na czym w istocie polegało i jak przebiegało owo skompensowanie należności i długów obu firm, a także czy zasadne jest stanowisko, iż działania obu firm zmierzały do wyłudzenia zwrotu podatku VAT.

W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego w zakresie wskazanym przez Sąd, organy ustaliły, że przy sprzedaży przez spółkę B środków trwałych na rzecz strony skarżącej zastosowano ceny rażąco odbiegające od cen rynkowych. Ciągnik siodłowy MAN rok produkcji 1998 sprzedany został za kwotę brutto 306.200 zł, gdy jego cena rynkowa wahała się od 223.100 zł do 220.000 zł., sprzedany został 1 lutego 2003 roku przez J.Ż. (obecnie noszącego nazwisko L.) na rzecz A.L. (siostry D.L.) za kwotę 49.000 zł. Naczepa ciężarowa Kogel z 1998 roku sprzedana została za kwotę brutto 97.000 zł, w sytuacji gdy jej cena rynkowa określona została w granicach 78.900 zł – 83.200 zł., została sprzedana A.L. przez J.Ż. 1 lutego 2003 roku za kwotę 13.000 zł. Samochód BMW rok produkcji 1994 sprzedany został za cenę brutto 91.500 zł, a jego cena rynkowa w tym okresie wahała się między 43.900 zł a 52.250 zł. Furgon Mercedes-Benz z 1999 roku sprzedany został za kwotę brutto 219.000 zł, gdy jego wartość rynkowa wynosiła wówczas 97.350 – 99.000 zł.

Pomimo starań organów, przy całkowitej bierności strony skarżącej, reprezentowanej w niniejszym postępowaniu przez pełnomocnika zawodowego, nie udało się ustalić co działo się ze wskazanymi powyżej środkami trwałymi od momentu ich zbycia przez firmę B na rzecz strony skarżącej do dnia 1 lutego 2003 roku, kiedy to zostały one sprzedane A.L. przez J.Ż.

Pomimo kilkakrotnych wezwań skierowanych zarówno do strony jak i jej pełnomocnika w zakresie wypowiedzenia się lub dostarczenie odpowiednich dokumentów dotyczących realizacji porozumienia zawartego przez spółki w dniu 21 czerwca 2000 roku, które pozostawały bez reakcji, nie udało się ustalić w jaki sposób przebiegała realizacja niniejszego porozumienia.

W ocenie Sądu niechęć strony do współpracy z organami prowadzącymi postępowanie i w wyniku tego niemożność ustalenia pełnego stanu faktycznego, przy jednoczesnej aktywności organów nie może skutkować negatywnymi skutkami jedynie dla organu, których następstwem byłoby uchylenie wydanych przez niego decyzji. Nie można bowiem w takiej sytuacji na organy podatkowe nakładać nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, a podatnik nie może czuć się zwolniony od współdziałania z organem podatkowym. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której chce on skorzystać z możliwości obniżenia należnego podatku VAT (wyrok NSA z 20.12.2006 r. w sprawie I FSK 296/06).

Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia rozpatrywanej skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił ją.

P.Pij.