Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 777/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Teza: Wymóg uzyskania decyzji zezwalającej na wycinkę drzew na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), jako niezbędnej do dokonania tej czynności przez gestora sieci elektroenergetycznej w celu dokonania konserwacji, remontu, usunięcia awarii urządzeń, nie stanowi naruszenia art. 124 b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.). Wycinak drzew mieści się w pojęciu „czynności” o jakich stanowi w/w art. 124 b ust. 1, które mogą być wykonane przez gestora sieci po uzyskaniu ostatecznego pozwolenia na wycinkę drzew.

TEZY

Wymóg uzyskania decyzji zezwalającej na wycinkę drzew na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), jako niezbędnej do dokonania tej czynności przez gestora sieci elektroenergetycznej w celu dokonania konserwacji, remontu, usunięcia awarii urządzeń, nie stanowi naruszenia art. 124 b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.). Wycinak drzew mieści się w pojęciu „czynności” o jakich stanowi w/w art. 124 b ust. 1, które mogą być wykonane przez gestora sieci po uzyskaniu ostatecznego pozwolenia na wycinkę drzew.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi PGE Dystrybucja SA w L. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności energetycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28.02.2013r. PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L., na podstawie art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, wystąpiła do Starosty B. o wydanie decyzji zobowiązującej M. S. – właściciela działki o nr geod. [...] położonej w S. – do udostępnienia tejże działki w celu wykonania czynności związanych, z konserwacją urządzeń elektroenergetycznych w postaci napowietrznej linii wysokiego napięcia WN 110KV relacji EC B.-M. polegających na wycince 550 sztuk drzew gatunku brzoza, sosna, klon zwyczajny, klon jesionolistny i wierzba oraz na pomalowaniu słupa nr 37 i poprawieniu uziemienia.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że powyższe czynności są niezbędne do wykonania z powodu licznych awarii powstających na skutek drzew wrastających w linie wysokiego napięcia, co powoduje zagrożenie dla życia osób i zwierząt oraz pożarem drzewostanu. Takie sytuacje miały już miejsce. Właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na przeprowadzenie prac konserwacyjnych uzależniając to od ustanowienia służebności przesyłu.

Po dwukrotnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, Starosta B. decyzją z dnia [...].04.2014r. odmówił wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy. Wojewoda P., po rozpatrzeniu odwołania PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L., decyzją z dnia [...].06.2014r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty B. sprowadzające się do następującej konstatacji: Wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do udostępnienia gruntu dla wykonania niezbędnych czynności związanych z konserwacją, remontem, utrzymaniem sieci jest możliwe, w świetle art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli gestor sieci wykaże taką potrzebę oraz brak zgody właściciela do czasowego zajęcia jego gruntu.

W niniejszej sprawie zaistniała przeszkoda do wydania pozytywnej decyzji z uwagi na fakt, że na datę jej wydania wnioskodawca nie legitymował się ostateczną decyzją zezwalającą na wycinkę 550 sztuk drzew, niezbędną do przeprowadzenia wnioskowanych robót. Decyzja Burmistrza S. z dnia [...].12.2013r. w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oraz decyzja SKO w B. z dnia [...].03.2013r. – zostały uchylone wyrokiem WSA w B. z dnia [...].10.2013r. w sprawie o sygn. akt [...]. Zgodnie z art. 83 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody wymagane jest uzyskanie zezwolenia na usuniecie drzew na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Ponieważ w zakresie planowanych prac przez wnioskodawcę niezbędne jest usunięcie drzew na działce o nr [...], to brak zezwolenia niweczy wydanie pozytywnej decyzji. Organ zwrócił się pismem z dnia 10.12.2013r. do wnioskodawcy z prośbą o zajęcie stanowiska, czy podtrzymuje wniosek z dnia 28.02.2013r., wobec zapadłego wyroku przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w B. w sprawie [...]. W odpowiedzi na w/w pismo wnioskodawca złożył wniosek o zawieszenie postępowania, co nie zostało uwzględnione w ostatecznym postanowieniu z dnia [...].03.2014r. Starosty B.

W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w L. zarzuciła decyzji Wojewody P. z dnia [...].06.2014r. o odmowie zobowiązania M. S. do udostępnienia nieruchomości gruntowej:

1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 124 b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię;

2) naruszenie przepisów postępowania:

- art. 104 i 105 § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie sprawy w całości – w zakresie pominięcia prac konserwacyjnych polegających na malowaniu słupa nr 37 i poprawy uziemienia oraz dokonania wycinki drzew poniżej 10 lat,

- rażące naruszenie art. 83 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędne jego zastosowanie w sytuacji, gdy art. 124 b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi lex specialis wobec w/w artykułu i ma pierwszeństwo w zastosowaniu,

- naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano na celowość wprowadzenia przepisu art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdzie preferencją ustawodawcy było umożliwienie przeprowadzenia czynności niezbędnych dla konserwacji, remontu i usuwania awarii sieci przebiegających przez grunty prywatne, podyktowane dbałością o bezpieczeństwo ludności, zwierząt i mienia oraz zapewnienia niezawodnego dostarczenia mediów, w tym energii energetycznej dla ludności. Zdaniem skarżącej, uzależnienie wydania decyzji w trybie art. 124 b ust. 1 u.g.n. od przedłożenia decyzji zezwalającej na wycinkę drzew było niezgodne z w/w artykułem, bowiem ustawa o gospodarce nieruchomościami nie odsyła do ustawy o ochronie przyrody w zakresie nie uregulowanym tą ustawą. Przesłanki jakie mają być spełnione w myśl art. 124 b nie zawierają warunku dostarczenia decyzji innych organów administracji umożliwiających przeprowadzenie choćby części prac konserwujących zawartych we wniosku skarżącej. Zdaniem skarżącej, w tej sprawie zostały spełnione wszelkie przesłanki do pozytywnego rozpatrzenia wniosku, zaś uzyskanie przez skarżącą decyzji zezwalającej na wycinkę drzew w terminie późniejszym, nie stanowiło przeszkody do wydania spornej decyzji, bowiem skarżąca dostosowałaby się również do decyzji w przedmiocie wycinki drzew. Według skarżącej decyzja zezwalająca na wycinkę drzew nie stanowi przesłanki wynikającej z art. 124 b, a zatem zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.

Skarżąca zarzuciła organowi, iż wydając decyzję odmowną wobec treści całego wniosku z dnia 28.02.2013r. organy nie rozważyły częściowego jego uwzględnienia, a mianowicie: umożliwienie wejścia na grunt M. S. w części, gdzie rosną drzewa w wieku poniżej 10 lat (nie wymagających pozwolenia na wycinkę) oraz dla wykonania czynności malowania słupa nr 37 i poprawienia uziemienia. W tym zakresie nie wypowiedziały się w uzasadnieniu decyzji.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. W kwestii naruszenia art. 104 i 105 § 1 k.p.a. organ podniósł, że był związany wnioskiem skarżącej z dnia 28.02.2013r., który nie został zmieniony, ani sprecyzowany tylko do części pierwotnego żądania. Organ nie miał podstaw do jego weryfikacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 124 b ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r. nr 102, poz. 651 ze zm.) zwanej dalej: u.g.n., starosta, w drodze decyzji, zobowiązuje właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu dokonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii przewodów energii elektrycznej, jeżeli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody. Udostępnienie nieruchomości następuje na okres do 6 miesięcy (ust. 3). Z kolei art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013r., poz. 627 ze zm. zwanej dalej ustawą o.p.) stanowi, iż usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia odpowiedniego organu na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.

W stanie faktycznym sprawy niniejszej, Sąd nie miał wątpliwości, że:

- skarżący ma potrzebę dokonania czynności związanych z konserwacją urządzeń elektroenergetycznych na działce oznaczonej nr [...] będącej własnością M. S.,

- M. S. nie zgodził się na udostępnienie nieruchomości, co wyraża się w braku zawarcia porozumienia miedzy właścicielem nieruchomości a zakładem energetycznym, przy czym powody niezawarcia ugody nie mają znaczenia dla przyjęcia braku zgody wejścia na grunt. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, iż art. 124 b ust.1 u.g.n. stanowi lex specialis w stosunku do art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o.p., czyli winien być stosowany bez względu na potrzebę uzyskania pozwolenia na wycinkę drzew, która jest niezbędna do przeprowadzenia konserwacji linii energetycznej. Art. 83 ust. 6 ustawy o.p. zawiera katalog wyłączeń podmiotowych i przedmiotowych wśród których brak jest upoważnienia do usuwania drzew na podstawie decyzji, o jakiej stanowi art. 124 b ust. 1 u.g.n. Wręcz przeciwnie zastosowanie znajduje wprost art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy o.p., który daje zakładowi energetycznemu możliwość uzyskania decyzji na wycinkę drzew na terenie, którego nie jest właścicielem w przypadku zagrożenia funkcjonowania urządzeń energetycznych.

Zatem, rozszerzająca interpretacja art. 124b ust. 1 u.g.n. przedstawiona w zarzucie skargi nie jest, w ocenie Sądu, do zaakceptowania, gdyż nie zaistniały podstawy prawne do odstąpienia od reguły, wyrażonej w art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy o.p.

Należy podkreślić, że skarżąca miała świadomość prawną uzyskania pozwolenia na wycinkę 550 sztuk drzew na działce M. S., ponieważ wystąpiła o wydanie takiej decyzji do Burmistrza S., tyle że postępowanie nie zostało zakończone na datę wydania zaskarżonej decyzji. Zatem należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż skarżąca nie legitymowała się ostateczną decyzją zezwalającą na wycinkę drzew, co stanowiło przeszkodę uwzględnienia jej wniosku o wydanie decyzji zobowiązującej M. S. do udostępnienia nieruchomości o nr [...] położonej w S.

Art. 124 b ust. 1 u.g.n. co do zasady może być zastosowany, jeżeli zostaną kumulatywnie spełnione dwie przesłanki: 1) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń ( w tym energetycznych), 2) właściciel nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości.

Wbrew twierdzeniu skarżącej, nie została spełniona pierwsza z w/w przesłanek, umożliwiająca wydanie pozytywnej decyzji wejścia na grunt M. S.

Zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 28.02.2013r. "czynności", jakie zamierza wykonać PGE Dystrybucja S.A. w L. na nieruchomości o nr [...] w S. to: konserwacja linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia polegająca na wycince 550 drzew pod linią, pomalowanie słupa nr 37 oraz poprawienie uziemienia na określonej we wniosku powierzchni.

O ile czynności techniczne konserwacji urządzeń elektrycznych i ich potrzeba, związana z bezpieczeństwem dostaw energii elektrycznej dla miejscowej ludności, leżą w kompetencji skarżącej i nie mogą budzić wątpliwości, o tyle wycinka znacznej ilości drzew wymaga decyzji innego organu, o czym stanowi art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy o.p. Czynności konserwacji urządzeń są uzależnione od uprzedniej czynności wycinki drzew, którą ma wykonać skarżąca. Organem decyzyjnym o ilości i zakresie wycinki jest Burmistrz S., a nie skarżąca, ani też Starosta wydający decyzję w oparciu o treść art. 124 b ust. 1 u.g.n.

Jeżeli czynności związane z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii przewodów energii elektrycznej są uzależnione od uprzedniej decyzji innego organu (decyzji zezwalającej na wycinkę drzew), to decyzja zobowiązująca właściciela do udostepnienia gruntu gestorowi sieci może być wydana, w świetle art. 124 b ust. 1 u.g.n., jeżeli gestor sieci legitymuje się ostateczną decyzją innego organu. Faktem jest (co podnosi skarżąca), że art. 124 b ust. 1 u.g.n. nie zawiera warunku wydania decyzji udostępnienia nieruchomości od innych decyzji. Lecz należy zwrócić uwagę na generalne unormowanie przepisu, którego celem jest zapewnienie wykonania prac na cudzym gruncie przez różne przedsiębiorstwa użyteczności publicznej (energetyczne, gazowe, wodno-kanalizacyjne, telefoniczne, itp.). Zatem szczegółowe wymogi "czynności" nie mogły być, z przyczyn legislacyjnych, wymienione w tym przepisie.

Wymóg uzyskania decyzji zezwalającej na wycinkę drzew, jako niezbędnej do wykonania tej czynności przez gestora sieci dokonującego konserwacji, remontu, usuwania awarii urządzeń, nie stanowi naruszenia art. 124 b ust. 1 u.g.n.

Sąd nie aprobuje stanowiska skarżącej, która twierdzi, że późniejsze uzyskanie decyzji zezwalającej na wycinkę drzew, nie stoi na przeszkodzie, by starosta wydał skarżącej pozytywną decyzję w oparciu o art. 124 b ust. 1 u.g.n. Skoro czynności konserwujące linię elektryczną wysokiego napięcia są ściśle uzależnione od usunięcia drzew rosnących pod tą linią, to zezwolenie wejścia na zadrzewiony grunt celem wykonania tych czynności byłoby jednoznaczne z udzieleniem skarżącej pozwolenia na usuniecie drzew, do czego starosta nie jest uprawniony w świetle art. 124 b u.g.n. ( o czym wywiedziono powyżej).

Sąd nie zgadza się z zarzutem skargi dotyczącym nieuwzględnienia wniosku skarżącej przynajmniej w części tj. w zakresie zezwolenia wejścia na teren, na którym znajdują się drzewa w wieku poniżej 10 lat ( nie wymagające zezwolenia na wycinkę) oraz związane z czynnościami pomalowania słupa nr 37 oraz poprawienia uziemienia.

Faktem jest, że organy obydwu instancji nie zawarły w uzasadnieniu odmownych decyzji wyszczególnienia, co do jednostkowych czynności konserwacyjnych, traktując całościowo rozpatrzenie wniosku skarżącej z dnia 28.02.2013r. Nie stanowi to jednak, wbrew twierdzeniom skarżącej, takiego naruszenia art. 104 i 105 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) zwanej p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględnia skargę tylko wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Takiego uchybienia Sąd nie stwierdził po pierwsze dlatego, że (jak wyżej wspomniano) klasyfikacja drzew do wycinki obejmująca także ich wiek nie należy do kompetencji starosty wydającego decyzję w oparciu o treść art. 124 b u.g.n., po drugie: położenie słupa nr 37 oraz uziemienia również dotyczy terenu zadrzewionego.

Jak słusznie twierdzi Wojewoda, organ I instancji, przed wydaniem decyzji, zwrócił się do skarżącej z pytaniem, czy podtrzymuje żądanie rozpatrzenia wniosku z dnia 28.02.2013r. Skarżąca nie zmieniła wniosku ani go nie ograniczyła, a zważyć należy, iż w tym czasie toczyło się już postępowanie w zakresie zezwolenia na wycinkę 550 drzew na działce nr [...], które niewątpliwie stanowiły części składowe tej nieruchomości. Zatem rzeczą wnioskodawcy było ograniczenie wniosku z dnia 28.02.2013r. do dokonania czynności malowania słupa nr 37 i poprawę uziemienia poprzez wykazanie, że te czynności nie wymagają wycinki drzew w wieku powyżej 10 lat. Organ nie miał obowiązku prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, zwłaszcza, że kwalifikacja terenu do usunięcia zadrzewienia wymagała opinii rzeczoznawcy. Wnioskodawca nie wykazał by część urządzeń, czyli słup i uziemienie znajdowały się poza terenem zadrzewionym.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zaś zarzucanie organom naruszenia zasad postępowania z art. 6, 7, 8 k.p.a. nie znalazło potwierdzenia w przebiegu postępowania administracyjnego.

Jeśli chodzi natomiast o spełnienie drugiej przesłanki z art. 124 b ust. 1 u.g.n. tj. braku zgody właściciela wejścia skarżącej na grunt, to przesłanka ta została spełniona. Jak słusznie twierdzi organ, do uznania braku zgody właściciela wejścia na grunt wystarczającym jest przeprowadzenie przez skarżącą prób ugodowych z właścicielem M. S., co miało miejsce w sprawie niniejszej. Natomiast kwestie odszkodowawcze, jak też ustanowienie służebności przesyłu energii elektrycznej – stanowią oddzielne problemy, nie tamujące wydania decyzji na podstawie art. 124 b u.g.n.

Mając na względzie powyższe i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.