Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 138/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1a pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] czerwca 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "Samorządowe Kolegium Odwoławcze" lub "organ"), po rozpatrzeniu odwołania K. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2021 roku, nr [...]

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2021 roku, nr [...], Prezydent Miasta K. odmówił K. M. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem W. B..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż z uzasadnienia organu I instancji wynika, że W. B. posiada znaczny stopień niepełnosprawności, który datuje się od [...] września 2007r. W. B. jest kawalerem - informacja uzyskana drogą elektroniczną zgodnie z art. 23 b ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. dalej jako "u.ś.r."). Z faktów znanych organowi I instancji z urzędu wynika, iż strona nie pracuje zawodowo, gdyż sprawuje opiekę nad swoim bratem poprzez pomoc jemu w codziennym funkcjonowaniu i wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Spełniona jest zatem jedna z przesłanek warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy tj. wywiad środowiskowy z dnia [...] listopada 2021r. oraz oświadczenia żyjących krewnych organ I instancji ustalił, iż w rodzinie są osoby zobowiązane w bliższej, niż K. M., kolejności w rozumieniu art. 132 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego do spełnienia obowiązku alimentacyjnego - są to żyjący rodzice: matka E. B. oraz ojciec M. B.. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż nie ma wątpliwości co do faktu, że W/w nie są w stanie uczynić zadość ciążącemu na nich obowiązkowi z uwagi na następujące przeszkody tj. wiek oraz własne problemy zdrowotne. Jednakże z uwagi na niespełnienie warunku wynikającego z art. 17 ust. 1a pkt. 1 u.ś.r. tj. rodzice osoby wymagającej opieki żyją i nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, organ orzekł jak w sentencji decyzji.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła K. M. podnosząc, że opiekuje się niepełnosprawnym bratem. Brat wymaga opieki, jego matka legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium, po przytoczeniu treści przepisów prawa, wskazało, że w świetle powołanych przepisów na Skarżącej ciąży obowiązek alimentacyjny wobec brata, a tym samym należy ona do kategorii osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Dalej organ wskazał, iż z posiadanego przez organ I instancji orzeczenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r wynika, że W. B. posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Z faktów znanych organowi I instancji z urzędu wynika, iż strona nie pracuje zawodowo, gdyż sprawuje opiekę nad swoim bratem poprzez pomoc jemu w codziennym funkcjonowaniu i wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Spełniona jest zatem jedna z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tj. rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Organ wskazał, iż w rodzinie są osoby zobowiązane w bliższej, niż K. M., kolejności w rozumieniu art. 132 k.r.o. do spełnienia obowiązku alimentacyjnego - są to żyjący rodzice: matka E. B. (75 lat) oraz ojciec M. B. (76 lat).

Organ zaznaczył, iż z akt sprawy wynika, że matka E. B. (75 lat) pobiera emeryturę i z uwagi na wiek nie może opiekować się niepełnosprawnym synem oraz ojciec P. M. Baryski (76 lat) - pobiera emeryturę i z uwagi na wiek i umiarkowany stopień niepełnosprawności, nie może opiekować się synem. Rodzice nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.). Zatem obowiązek alimentacyjny w niniejszej sprawie obciąża wstępnych (rodziców: matka Pani E. B. (75 lat) oraz ojciec Pan M. B. (76 lat) przed rodzeństwem (siostrą K. M.).

Organ podniósł, iż obowiązek alimentacyjny można zdjąć z rodziców, tylko w przypadku gdyby posiadali znaczny stopień niepełnosprawności, co nie zaistniało w niniejszej sprawie.

Zatem rodzice W. B. są zobowiązani do opieki. To na rodzicach spoczywa ciężar opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Tylko w przypadku niepełnosprawności w stopniu znacznym rodziców z tego obowiązku mogliby być zwolnieni.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła K. M. zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji tj. art. 17 ust. 1 pkt. 1 oraz ust. 1a pkt. 1 u.ś.r. poprzez zastosowanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1a w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. i przyjęcie, że Skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy rodzice skarżącej i jej niepełnosprawnego brata, nadal żyją i nie legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ, podczas gdy na organie wydającym decyzję ciąży obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej na podstawie całego zgromadzonego i zbadanego materiału dowodowego niezbędnego dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie jej zmianę poprzez przyznanie odwołującej K. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodjemowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem W. B..

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, iż nie zgadza się z decyzją. Skarżąca odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wyjaśniła, że "Jeżeli rodzice niepełnosprawnego i pełnoletniego dziecka nie są w stanie realnie i efektywnie wykonywać swojego obowiązku alimentacyjnego w zakresie sprawowania opieki nad tego rodzaju dzieckiem, to niewątpliwie obowiązek ten przechodzi na dalszego krewnego lub krewnych, zgodnie z zasadami określonymi w art. 128 i art. 129 k.r.o.".

Skarżąca podniosła, że jej rodzice tj. M. B. i E. B. są osobami starszymi i schorowanymi. M. B. leczy się na nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, chorobę zwyrodnieniową stawu biodrowego lewego, niedokrwistość prokrwotoczną. Posiada on orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane [...] marca 2019r. na stałe. Ponadto [...] marca 2021r. do [...] marca 2021r. przebywał w szpitalu, gdzie przeszedł operację na biodro. Natomiast E. B. choruje na nadciśnienie, reumatyzm, zwyrodnienie stawów, w szczególności problemy z biodrem i kolanem oraz leczy się na żylaki kończyn dolnych.

Oboje rodzice niepełnosprawnego W. B. są w podeszłym wieku, są schorowani i nie są zdolni do sprawowania pełnej i efektywnej opieki nad wymagającym tego synem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3).

Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta odmawiającej przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bratem.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r."), obowiązujące na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 17 u.ś.r.

Wskazać więc należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Według zaś ust. 1a tego przepisu ustawy, osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje kwestia, iż W. B. legitymuje się wymaganym orzeczeniem, którego wypis znajduje się w aktach sprawy.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż w niniejszej sprawie organy zgodnie uznały, że Skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad bratem. Ponadto organ I instancji uznał, iż na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie ulega wątpliwości, że rodzice zobowiązani w pierwszej kolejności do alimentacji nie są w stanie uczynić zadość ciążącemu na nich obowiązkowi z uwagi na swój stan zdrowia i wiek. Powyższe potwierdził organ odwoławczy.

Jednakże w niniejszej sprawie organy, ograniczając się do wykładni językowej art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., uznały, że przeszkodą niepozwalającą na przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest sytuacja, w której rodzice osoby wymagającej żyją i nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest to, czy Skarżąca jako siostra osoby wymagającej opieki ma prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem w sytuacji, gdy są inne osoby (rodzice) obciążone obowiązkiem alimentacyjnym w pierwszej kolejności.

Z literalnego brzmienia przywołanego wyżej art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. wynika, że zawsze, jeżeli rodzice osoby wymagającej opieki żyją, nie zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są pełnoletni lub nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu organu, a opowiada się za prezentowanym przez część judykatury stanowiskiem, że w takich okolicznościach, przy odkodowywaniu normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. należy uwzględnić przede wszystkim cel, jakiemu służy ustawa o świadczeniach rodzinnych.

W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie podnosi się, że w sytuacji, gdy przepis nie jest w oczywisty sposób zgodny z Konstytucją, sąd rozstrzygający sprawę ma uprawnienie do bezpośredniego zastosowania Konstytucji RP, a to bezpośrednie zastosowanie polegać może na prokonstytucyjnym stosowaniu przepisu ustawy, będącego podstawą rozstrzygnięcia, pozostającego w sprzeczności z Konstytucją.

Wobec powyższego rozpoznając niniejszą sprawę należy pamiętać, iż art. 69 Konstytucji RP nakazuje ustawodawcy podjęcie działań, które zapewnią efektywne wsparcie osób niepełnosprawnych poprzez pomoc w zabezpieczeniu ich egzystencji. Ponadto nie bez znaczenia jest art. 71 ust.1 Konstytucji RP, który przewiduje prawo do szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej.

Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć również na uwadze, iż art. 17 ust. 1 u.ś.r., przez odesłanie do przepisów ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. Z woli ustawodawcy, nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja z zatrudnienia dla jej sprawowania, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną, wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.). Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2 k.r.o.). Zasadą jest również, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.).

Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, ukształtowanym na tle instytucji świadczenia pielęgnacyjnego podkreśla się, iż prawo ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w przepisie art. 128 i następnych k.r.o., a który sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania (niekiedy także środków wychowania) i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia, bądź też na osobistych staraniach. W sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji wybiera ten ostatni sposób wspomagania potrzebującej osoby mu bliskiej, rezygnując z zatrudnienia po to, by osobistym staraniem wspierać tę osobę, z pomocą przychodzi mu Państwo. Osoba zobowiązana do alimentacji otrzymuje w zaistniałej sytuacji pomoc polegającą na przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie to jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę. Jest to bowiem określona przepisami kwota pieniężna, z którą wiąże się również opłacanie przez Państwo składek emerytalno-rentowych. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że pomoc świadczona w taki sposób przez Państwo jest przeznaczona dla konkretnych przypadków, to jest dla osób, które obciąża obowiązek alimentacyjny. Zaakcentować należy, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa, a nie z wyboru dokonanego w danej rodzinie przez jej członków. Obowiązek alimentacyjny osoby zobowiązanej w dalszej kolejności powstaje dopiero przy spełnieniu się określonych prawem przesłanek i jest to wówczas jej własny obowiązek (a nie cudzy przez nią wypełniany). Z przytoczonych regulacji wynika, że uzyskanie uprawnienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę zobowiązaną do alimentacji w dalszej kolejności możliwe jest w sytuacji, gdy brak jest osoby zobowiązanej w bliższej kolejności – gdy takiej osoby w ogóle nie ma lub gdy osoba taka nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym. Świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem świadczeniem przeznaczonym wyłącznie dla określonej wyżej kategorii osób (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 198/12, ONSAiWSA 2013, Nr 4, poz. 69, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekając w niniejszej sprawie opowiada się za stanowiskiem, iż ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (a więc niezależnych od niego) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym - tj. gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyroki NSA: z dnia z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1062/14; z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1286/14; z dnia 12 maja 2017r., sygn. akt I OSK 328/16, CBOSA).

Przy czym podkreślić należy, iż Sądowi wiadomym jest z urzędu, że w orzecznictwie prezentowane jest również stanowisko, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniach tych podnosi się, że ani organ, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2020r., sygn. akt. I OSK 599/20, CBOSA).

Jednakże skład orzekający na gruncie niniejszej sprawy uznał, iż zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające uznaniem, że ograniczenie wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie powinno mieć zastosowania w odniesieniu do Skarżącej.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ w toku postępowania administracyjnego ustalił, że rodzice zobowiązani w pierwszej kolejności do alimentacji nie są w stanie uczynić zadość ciążącemu na nich obowiązkowi z uwagi na swój stan zdrowia i wiek. Tym samym wobec takich ustaleń organu należy przyjąć, iż ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. tj. obowiązek legitymowania się przez rodziców W. B. orzeczeniami o niepełnosprawności nie powinny mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego wskazać należy, iż skoro W. B. legitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest osobą wymagającą opieki, a Skarżąca jako osoba na której ciąży obowiązek alimentacyjny nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na jej sprawowanie, to tym samym wobec ustalenia, że rodzice zobowiązani w pierwszej kolejności do alimentacji nie są w stanie uczynić zadość ciążącemu na nich obowiązkowi, uznać należy, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie Skarżącej wnioskowanego świadczenia.

W tym miejscu odnosząc się do wniosku zawartego w skardze o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wskazać należy, iż Sąd bada jedynie zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje natomiast sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Wobec tego, Sąd nie ma uprawnień do przyznania Skarżącej jakiegokolwiek świadczenia.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.