Wyrok NSA, sygn. akt III SA 543/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 247 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 5 ust. 1, art. 20
journal: Dz.U. 1995 nr 142 poz. 702
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników.
article: art. 9 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Numery identyfikacyjne przyznawane na podstawie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nigdy nie były przypisywane konkretnej działalności gospodarczej lecz określonemu podatnikowi.

W myśl zaś zasady wynikającej z ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników /Dz.U. nr 142 poz. 702 ze zm./ podmiot nie może posiadać "podwójnego NIP".

TEZY

Numery identyfikacyjne przyznawane na podstawie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nigdy nie były przypisywane konkretnej działalności gospodarczej lecz określonemu podatnikowi.

W myśl zaś zasady wynikającej z ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników /Dz.U. nr 142 poz. 702 ze zm./ podmiot nie może posiadać "podwójnego NIP".


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zbigniewa G. na decyzję Ministra Finansów (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zbigniew G. rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, złożył w dniu 15.04.1993 r. zgłoszenie rejestracyjne VAT-1 we właściwym Urzędzie Skarbowym i na jego podstawie uzyskał decyzję z dnia 21.05.1993 r. w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego (...). Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników /Dz.U. nr 142 poz. 702 ze zm./ numer nadany na podstawie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ stał się z dniem 1.01.1996 r. numerem NIP.

Zbigniew G. zaprzestał z dniem 31.10.1993 r. prowadzenia działalności gospodarczej, co zostało potwierdzone w drodze decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej.

W związku z ponownym zaewidencjonowaniem prowadzenia działalności gospodarczej podatnik złożył dnia 3.02.1995 r. w Drugim Urzędzie Skarbowym Ł.-B. kolejne zgłoszenie rejestracyjne VAT-1. W efekcie otrzymał decyzję z dnia 24.02.1995 r. w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego.

W dniu 13.11.1997 r. podatnik złożył wniosek do Izby Skarbowej w sprawie uchylenia ww. decyzji z dnia 21.05.1993 r., którą nadano mu numer identyfikacyjny.

Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia 31.03.1999 r. odmówiła stwierdzenia nieważności zakwestionowanej przez stronę decyzji oraz z urzędu stwierdziła nieważność kolejnej decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego z dnia 24.02.1995 r.

Rozpatrując odwołanie od powyższego orzeczenia Minister Finansów uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powodem tego rozstrzygnięcia było stwierdzenie rażącego naruszenia w postępowaniu prowadzonym przez Izbę Skarbową art. 165 par. 2 Ordynacji podatkowej. Zwracając uwagę na tę nieprawidłowość, która wymagała powtórzenia postępowania, Minister Finansów jednocześnie stwierdził, że numery identyfikacyjne przyznawane na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług nigdy nie były przypisywane konkretnej działalności gospodarczej lecz określonemu podatnikowi. W myśl zaś zasady wynikającej z "ustawy o NIP" podmiot nie może posiadać "podwójnego NIP".

Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia 15.10.1999 r., wydaną na podstawie art. 247 par. 1 pkt 4, art. 248 par. 1 i 2, art. 251 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ w zw. z art. 3 ust. 1a, art. 20 ustawy z dnia 13 lutego 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie posiadania przez Zbigniewa G. podwójnego numeru NIP, stwierdziła z urzędu nieważność decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia 24.02.1995 r. w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego.

Powyższa decyzja, po rozpatrzeniu odwołania, została utrzymana w mocy decyzją Ministra Finansów z dnia 19.01.2000 r. W uzasadnieniu Minister m.in. podkreślił, że Zbigniew G. jako podatnik będący osobą fizyczną, dokonał dwukrotnie zgłoszenia identyfikacyjnego w celu uzyskania NIP, przy czym składając powtórne zgłoszenie w dniu 3.02.1995 r. nie poinformował o już posiadanym numerze identyfikacyjnym. Z tego względu Urząd Skarbowy potraktował je jako pierwsze zgłoszenie rejestracyjne i powtórnie rozstrzygnął już załatwioną sprawę.

W skardze do NSA Zbigniew G. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Ministra Finansów z dnia 19.01.2000 r., a także o uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Izby Skarbowej w Ł.

Decyzjom tym zarzucił niewłaściwą interpretację przepisów prawa, przedstawienie niektórych faktów niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz uchybienia proceduralne przy ich wydawaniu.

Opisując przebieg postępowania w sprawie podkreślił, że numerem, identyfikacyjnym nadanym mu w drodze decyzji z dnia 21.05.1993 r. nigdy nie posługiwał się gdyż prowadząc w 1993 r. działalność gospodarczą, którą następnie zlikwidował, wybrał zwolnienie z podatku od towarów i usług.

Rozpoczynając ponownie działalność gospodarczą w 1995 r. od samego początku chciał być podatnikiem VAT. Uważał, że jeśli na nowo podejmuje taką działalność musi otrzymać nowy numer identyfikacyjny, tym bardziej, że nikt nie poinformował go, iż pierwszy numer został mu przyznany dożywotnio. Taki wniosek nie wynikał również z obowiązującego wówczas art. 9 ustawy o podatku od towarów i usług. Zasadę, że numer identyfikacyjny nadaje się jednokrotnie wprowadziła dopiero w art. 5 ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Zgodnie z art. 20 tej ustawy oba numery identyfikacyjne stały się prawomocnymi numerami NIP. Z tego względu, chcąc uregulować sprawę, zwrócił się o uchylenie pierwszej decyzji z dnia 21.05.1995 r. gdyż nigdy nadanym w niej numerem nie posługiwał się.

Skarżący nie zgodził się też z zawartym w zaskarżonych decyzjach stanowiskiem organów w sprawie wykładni art. 9 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Podniósł, że wymienione w tym przepisie przyczyny unieważnienia numeru identyfikacyjnego odnosiły się zarówno do osób fizycznych, jak i prawnych oraz innych podatników. Z tego względu likwidacja działalności odnosiła się do wszystkich grup podatników.

Ponadto zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 139 i art. 140 Ordynacji podatkowej, z uwagi na półtoraroczną zwłokę w załatwianiu po raz pierwszy jego sprawy.

Stwierdził też, że wbrew twierdzeniu Ministra Finansów, nie występował dwukrotnie o nadanie numeru identyfikacyjnego NIP, gdyż w czasie gdy składał wnioski rejestracyjne ustawa o NIP jeszcze nie obowiązywała. On zaś dokonywał zgłoszeń rejestracyjnych w podatku VAT.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdził, że fakt nie posługiwania się określonym numerem identyfikacyjnym nie miał w sprawie znaczenia, a obowiązujące przepisy nie dają podatnikom wyboru numeru NIP, którym chcieliby się posługiwać. Ponadto zwrócił uwagę, że możliwość stwierdzenia nieważności tego rodzaju decyzji po upływie roku od jej doręczenia nastąpiła dopiero od dnia 1.01.1999 r. w związku z nowelizacją ustawy o NIP, poprzez dopisanie w art. 3 tej ustawy ust. 1a. Ten fakt stanowił więc przyczynę początkowej zwłoki w załatwianiu wniosku podatnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości. Urząd Skarbowy nadał Zbigniewowi G. dwiema decyzjami z dnia 21.03.1993 r. oraz z dnia 24.02.1995 r. wydanymi na podstawie obowiązującego wówczas art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, numer identyfikacyjny. Wydanie drugiej decyzji nastąpiło w sprawie, która już poprzednio była rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.

Fakt nieposługiwania się nadanym w drodze pierwszej decyzji numerem identyfikacyjnym nie miał dla bytu tej decyzji prawnego znaczenia. Także zakończenie działalności gospodarczej i otrzymanie decyzji o wykreśleniu podmiotu gospodarczego z ewidencji działalności gospodarczej nie powodowało z mocy prawa anulowania numeru identyfikacyjnego. Niezbędne było do tego wszczęcie procedury, o której była mowa w obowiązującym wówczas art. 9 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wprawdzie Sąd nie podziela stanowiska organów podatkowych co do wykładni tego przepisu i wywodzenia z niego, że przed wejściem w życie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników osoba fizyczna nie mogła uzyskać decyzji o unieważnieniu numeru identyfikacyjnego, gdy zlikwidowała działalność gospodarczą i przestała być podatnikiem podatku od towarów i usług, ale nie ma to znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji. W sprawie Zbigniewa G. decyzja z dnia 21.05.1993 r. nie została bowiem usunięta z obiegu prawnego i uzyskała walor ostateczności.

Wobec powyższego w momencie wejścia w życie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, na mocy jej art. 20, skarżący miał nadane dwa numery NIP, gdyż tego rodzaju numerami stały się numery identyfikacyjne nadane na podstawie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Późniejszy numer, jak wywiedziono wyżej, nadano mu decyzją naruszającą powagę rzeczy osądzonej. Tym samym wystąpiła obligatoryjna przesłanka do stwierdzenia nieważności późniejszej decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego, o której mowa w art. 247 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Z uwagi zaś na wprowadzenie z dniem 1.01.1999 r. do art. 3 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników nowego ust. 1a /Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118/, pozwalającego na stwierdzanie nieważności takich decyzji w terminie 7 lat od ich doręczenia, usunięto ograniczenie czasowe wynikające z art. 249 par. 1 Ordynacji podatkowej, które uniemożliwiało organom podjęcie wcześniej rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że w świetle obowiązujących przepisów, a w szczególności art. 247 par. 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 5 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, a zawarte w uzasadnieniu stanowisko na temat wykładni ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, którego, jak przedstawiono wyżej, Sąd nie podziela, nie ma wpływu na wynik sprawy.

Z tego względu brak było przesłanek do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ została ona oddalona.