Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2570/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2019 r., poz. 1396 z późn. zm.) art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust 1 pkt 2, art. 305a ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1396
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2020, poz 310 z późn. zm.)  art. 545 ust. 3d
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: Rozporządzenie Rady Ministrów z 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. nr 260, poz. 2177 z późn. zm.) § 9 ust.4
journal: Dz.U. 2005 nr 260 poz 2177
law: ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia  warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Korzeniowski Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2020r. , nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: organ odwoławczy, GIOŚ), po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] (dalej: skarżąca, Gmina) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: organ I instancji, WIOŚ) z [...] listopada 2017r., znak: [...] w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie w 2014r. oczyszczonych wód popłucznych ze Stacji Uzdatniania Wody w [...] do rzeki [...] z naruszeniem wymaganych warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Zaskarżone rozstrzygniecie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2017r. (znak wskazany na wstępie) wymierzył Gminie [...] za okres od 1 stycznia 2014r. do 31 grudnia 2014r. (za rok 2014) administracyjną karę pieniężną w wysokości 15 117,00 zł za wprowadzanie ścieków (wody popłuczne pochodzące z płukania filtrów ciśnieniowych - ścieki przemysłowe) do wód lub do ziemi z obiektu Stacji Uzdatniania Wód w [...] (dalej: SUW w [...]) z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym (decyzja Starosty [...] z [...] marca 2009r. znak: [...] zmieniona decyzją z [...] lipca 2009r., znak: [...]).

Od decyzji tej odwołacie wniosła Gmina zarzucając naruszenie art. 7, 8, 9, 11, art. 77 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwą (nieistniejącą) podstawę prawną oraz brak wskazania, jakie dokumenty stanowiły podstawę dokonania ustaleń, iż Gmina nie wywiązała się z obowiązków na niej spoczywających, w szczególności w świetle dokonanych przez organ I instancji ustaleń, że nie przekroczyła ona dopuszczalnego limitu przekroczeń (tj. dwie próbki w skali roku). Nadto w ocenie Gminy decyzja została wydana w oparciu o nieobowiązujący w dacie wydania decyzji akt prawny tj. rozporządzenie Ministra Środowiska z 24 listopada 2006r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. poz. 984 z późn. zm. – dalej: rozporządzenie z 2006r.).

GIOŚ po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] września 2020r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji uznając, iż jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu organ wskazał, że ścieki jakie Gmina wprowadza do wód ze Stacji Uzdatniania Wody w [...] to wody popłuczne pochodzące z płukania filtrów ciśnieniowych, a zatem są to ścieki przemysłowe. Zgodnie zatem z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006r. pomiary ich ilości i jakości powinny być dokonywane z częstotliwością nie mniejszą niż raz na dwa miesiące, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki są wprowadzane do wód, a jeżeli to konieczne – w innym miejscu reprezentatywnym dla ilości i jakości tych ścieków. Z kolei zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia ścieki spełniają wymagane warunki, jeżeli we wszystkich próbkach średnich dobowych zmierzone wartości temperatury oraz pH nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników określonych w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Organ odwoławczy wskazał również, że przepisy stanowią, iż ocena spełnienia wymagań w zakresie stanu i składu ścieków może być dokonywana tylko na podstawie co najmniej 6 pomiarów. A zatem brak pomiaru, przy uwzględnieniu art. 305a ust.1 pkt 2 ustawy z 25 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2020r. poz. 1219 – dalej: Poś), jest traktowany jako pomiar z przekroczeniem warunków pozwolenia, bowiem zgodnie z art. 305a ust.1 pkt 2 lit. c) Poś, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia to przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 Poś, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym zostały przekroczone w stopniu powodujących zastosowanie maksymalnej stawki kary. A skoro zgodnie z art. 314 ust. 5 Poś, przekroczenie stanu ścieków wyraża się ilością ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi co oznacza, że wymiar kary jest zależny od ilości ścieków wprowadzonych do środowiska, których stan nie został udokumentowany brakującymi pomiarami.

W decyzji wskazano, że WIOŚ w niniejszej sprawie wyznaczył okresy oceny spełnienia warunków pozwolenia wodnoprawnego datą wydania tego pozwolenia. Dlatego pierwszy okres oceny spełnienia warunków w roku 2014 obowiązywał od 31 marca 2013r. do 30 marca 2014r. (wykonano w tym okresie 4 z 6 obowiązkowych analiz – tj. w dniu 17 kwietnia 2013r., 22 lipca 2013r., 6 grudnia 2013r. i 10 marca 2014r.), a drugi okres oceny od 31 marca 2014r. do 30 marca 2015r. ( w okresie tym wykonano 5 z 6 obowiązkowych analiz wód popłucznych, tj. w dniu 2 kwietnia 2014r., 4 czerwca 2014r., 13 sierpnia 2014r., 5 listopada 2014r. i 16 grudnia 2014r.).

Podkreślono, odnosząc się do zarzutu dotyczącego sprzeczności wewnętrznej decyzji organu I instancji i uznając że taka sprzeczność nie zachodzi, że korzystne dla strony były jedynie ustalenia w zakresie wskaźnika: żelazo oraz zawiesina ogólna, gdyż według § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 2006r. ścieki odpowiadają wymaganym warunkom, jeżeli co najmniej w czterech z sześciu kolejnych średnich dobowych próbkach ścieków zmierzone wartości pozostałych wskaźników zanieczyszczeń obecnych w ściekach nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników określonych w załączniku nr 3 w tabeli II. Tym samym Gmina wykonując 4 pomiary w I okresie i 5 pomiarów w II okresie spełniła wymagania zawarte w ww. przepisie tym samym brak było podstaw do wymierzenia kary w zakresie tych dwóch wskaźników. Organ jednocześnie wskazał odwołując się do § 8 ust.1 pkt 3 rozporządzenia z 2006r., że ścieki odpowiadają wymaganym warunkom, jeżeli każda wartość temperatury i pH zmierzona ręcznie lub automatycznie w okresie doby w odstępach co najmniej dwugodzinnych nie przekracza najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników określonych w tabeli II załącznika nr 3 do rozporządzenia. A zatem ponieważ w niniejszej sprawie brak jest pomiarów w zakresie wskaźnika pH ścieki nie spełniały wymagań i dlatego WIOŚ zasadnie wymierzył karę administracyjną za przekroczenie stanu ścieków (pH) w roku 2014.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do pozostałych zarzutów stawianych przez Gminę w odwołaniu, uznając je za niezasadne oraz przeanalizował możliwość i zasadność odstąpienia w niniejszej sprawie od wymierzenia kary uznając, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej.

Niezgadzając się z decyzją GIOŚ Gmina [...] pismem datowanym na dzień 22 października 2020r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając ww. decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

- art. 305a Poś przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zakresie wysokości ustalonej kary administracyjnej co winno skutkować tym, że w sytuacji zaniechania przez podmiot przeprowadzenia tylko niektórych pomiarów i w określonym okresie winno skutkować ustaleniem wysokości kary w sposób mieszany- za te okresy, gdyż badań nie przeprowadzono na zasadach wynikających z tego przepisu, a za pozostałe z wykorzystaniem ogólnych reguł;

- 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, co spowodowało zlekceważenie zasady prawdy obiektywnej i słusznego interesu społecznego;

- art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pozostającej w sprzeczności z zasadą nakazującą organowi uwzględnić interes społeczny oraz słuszny interes strony i obywateli, w której reguły wynikając z komentowanego przepisu art. 305a Poś będą znajdowały zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy pomiary nie były przeprowadzana w ogóle;

- 8 k.p.a. i art. 12 § 1 k.p.a. poprzez rażące naruszenie zasad pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz szybkości postępowania;

- art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zamiast oceny swobodnej, bez wskazań doświadczenia życiowego i z pominięciem oczywistych dowodów, poprzez wydanie decyzji w oparciu o nieistniejącą podstawę prawną oraz braku wskazania jakie dokumenty stanowiły podstawę dokonania ustaleń, że Gmina nie wywiązała się z warunków pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji gdy nie przekroczyła dopuszczalnego limitu przekroczeń.

Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji oraz rozstrzygnięcie przez Sąd o kosztach postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi szczegółowo umotywowano zarzuty podniesione w skardze.

W odpowiedzi na skargę GIOŚ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym pod względem zgodności z prawem decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2020r. utrzymująca w mocy orzeczenie WIOŚ z [...] listopada 2017r. którym wymierzono skarżącej administracyjną karę pieniężną została wydana na podstawie: art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 299 ust. 1 pkt 2, art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r., poz. 1396 z późn. zm. - dalej: "Poś."). W zakresie wykazanej podstawy prawa materialnego zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310, z późn. zm.), która na mocy art. 493 pkt 27 uchyliła art. 298 ust. 1 pkt 2, na mocy art. 493 pkt 30 uchyliła art. 305a ust. 1 pkt 2, na mocy art. 493 pkt 37 uchyliła art. 314 i na mocy art. 493 pkt 34 uchyliła art. 310 ustawy Prawo ochrony środowiska. Niemniej zgodnie art. 545 ust. 3d ww. ustawy Prawo wodne, który został dodany ustawą z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 710) i wszedł w życie 12 kwietnia 2018 r. z mocą od 1 stycznia 2018 r. - w terminie nie dłuższym niż 36 miesięcy od dnia wejścia w życie powołanej ustawy wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, na podstawie przepisów dotychczasowych, administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, za przekroczenie określonych w pozwoleniach wodnoprawnych oraz pozwoleniach zintegrowanych warunków, dotyczących ilości pobranej wody oraz ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu, które wystąpiło do dnia 31 grudnia 2017 r.

Administracyjne kary pieniężne, zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 Poś, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu. Stosownie zaś do art. 299 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Przy czym zgodnie z art. 305 ust. 1 i 4 Poś- wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a. W przypadku o którym mowa w ust. 1 organ inspekcji ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym, uwzględniając zmiany stawek opłat i kar, o których mowa w art. 304 Poś, w okresie objętym karą.

Dodać należy, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska– w myśl art. 305a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Poś. - nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki w wypadku stanu ścieków (lit. c). Jak wynika zatem z brzmienia wskazanego przepisu art. 305 ust. 1 pkt 2 Poś służy skonstruowaniu sankcji wymierzanej nie z powodu rzeczywistego przekroczenia warunków korzystania ze środowisk, ale z powodu nieprzeprowadzenia wymaganych pomiarów wielkości emisji. Jest to podstawa niewzruszalnego domniemania faktycznego. Ustawodawca nakazuje bowiem przyjąć, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów emisji, to przekracza warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Ustalony zatem w oparciu o to domniemanie fakt (przekroczenia warunków korzystania ze środowiska o ściśle określoną wartość) jest następnie podstawą do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Związana zatem z brakiem pomiaru kara ma za zadanie zapewnienie należytej ochrony środowiska naturalnego. W obronie środowiska naturalnego należy przyjąć, że odstąpienie od prowadzenia pomiarów jest jednoznaczne z przekroczeniem norm. Kwestia ta nie budzi kontrowersji w orzecznictwie, na co wskazuje treść orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (v. z 28 czerwca 2011r. sygn. akt II OSK 1126/10 - LEX 950521, z 17 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 1628/10 - LEX 1251838, z 6 marca 2013r. sygn akt II OSK 2319/11 - LEX 1559568, z 27 stycznia 2015r. sygn. akt II OSK 1530/13, z 13 marca 2014r. sygn. akt II OSK 2512/12).

Z treści wskazanego wyżej przepisu Poś oraz § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 grudnia 2005r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U nr 260, poz. 2177 z późn. zm – dalej: rozporządzenie z 2005r.), wynika, że brak przeprowadzenia pomiaru jakości odprowadzanych ścieków winien być utożsamiany z próbą niespełniającą wymagań.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że kontroli Sądu, jak wskazano powyżej, podlega decyzja GIOŚ z [...] września 2020r. (nr wskazany na wstępie), którą utrzymano w mocy orzeczenie organu I instancji wymierzające Gminie [...] karę administracyjną za wprowadzenie w 2014r. [...] wód popłucznych (ścieki przemysłowe) ze Stacji Uzdatniania Wody w [...] do rzeki [...] z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym - udzielonym decyzją Starosty [...] z [...] marca 2009r.,znak: [...] zmienionej decyzją z [...] lipca 2009r., znak: [...] (dalej: pozwolenie wodnoprawne).

Przechodząc do analizy prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że w roku 2014, za który została wymierzona kara, Gminę obowiązywały warunki określone w ww. pozwoleniu wodnoprawnym. W pozwoleniu tym nałożono na Gminę obowiązek m. in. wykonywania pomiarów jakości odprowadzanych ścieków o nieprzekraczalnych parametrach fizykochemicznych (żelazo-10mg/dm3, zawiesina – 35 mg/dm3, pH – 6,5-9,0, pozostałe wskaźniki winny spełniać warunki rozporządzenia Ministra Środowiska z 24 lipca 2006r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U nr 137, poz. 984 z późn. zm – dalej: rozporządzenie z 2006r.) z częstotliwością raz na dwa miesiące, stale w tym samym miejscu, w którym ścieki wprowadzane są do wód ( pkt II, pkt IV.6 pozwolenia wodnoprawnego). Jak wynika z akt sprawy ustaleń w niniejszej sprawie organy dokonywały na podstawie protokołu z kontroli WIOŚ nr [...] podpisanego przez skarżącą (str. 6) oraz sprawozdań z badań próbek wód popłucznych (ścieki przemysłowe) wprowadzanych do rzeki, które zostały nadesłane przez Gminę (próby do badań pobrane w dniach: 17 kwietnia 2013r., 22 lipca 2013r., 6 grudnia 2013r, 10 marca 2014r., 2 kwietnia 2014r., 4 czerwca 2014r., 13 sierpnia 2014r., 5 listopada 2014r. i 16 grudnia 2014r. – dokumenty te nie są negowane przez skarżącą.

A zatem w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, przy prawidłowym uwzględnieniu przez organy faktu, że obowiązujące skarżącą pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie ścieków nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym i w związku z tym przyjęciu przez organy do oceny spełnienia warunków pozwolenia tych lat, których części wchodzą w rok kalendarzowy, za który wymierzana jest kara tj. za 2014r.(w tym przypadku są to dwa okresy oceny: pierwszy od 31 marca 2013r. do 30 marca 2014r a drugi od 31 marca 2014r. do 30 marca 2015r. ), organy ustaliły, że w pierwszym okresie oceny skarżąca pobrała cztery próbki na wymagane sześć a w drugim okresie oceny pięć na wymagane 6 próbek. Tak więc niewątpliwie organy prawidłowo uznały, że Gmina wykonała wymagane pomiary w zakresie wskaźnika żelazo ogólne i zawiesina ogólna (§ 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 2006r.- wymagane 4 z 6 kolejnych prób). Nie wykonano jednak wymaganej liczby pomiarów w zakresie wskaźnika pH. Należy bowiem wskazać, że § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 2006r. stanowi, że ścieki spełniają wymagane warunki jeżeli we wszystkich próbkach średnich dobowych zmierzone wartości temperatury oraz pH nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości lub wskaźników określonych w tabeli II załącznika nr 3 do rozporządzenia. A zatem skoro w pierwszym okresie pobrano tylko 4 próby a w drugim okresie tylko 5 prób to tym samym nie wykonano wymaganej liczby pomiarów w zakresie wskaźnika pH (pomiarów winno być minimum 6 zgodnie z zapisami: § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2006r. oraz zapisami pozwolenia wodnoprawnego).

Z tego względu organy prawidłowo przyjęły, że ze względu na niewykonanie wymaganej liczby pomiarów wskaźnika pH ścieki nie spełniały wymagań w świetle § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2006r. Tym samym w ocenie Sądu organy prawidłowo wymierzyły administracyjną karę pieniężną za przekroczenie stanu ścieków w roku 2014.

W niniejszej sprawie kara pieniężna została ustalona zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 260, poz. 2177 z późn. zm.). Wyliczenia wysokości kary pieniężnej organy dokonały według stawek kar określonych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 8 października 2013r. w sprawie wysokości stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, na rok 2014 (M.P. poz. 821).

W ocenie Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym organy prawidłowo ustaliły wymiar kary pieniężnej.

Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów Sąd uznał je za bezzasadne. Podnieść bowiem należy, że w ocenie Sądu w niniejszej sprawie:

- organy prawidłowo dokonały wykładni oraz zastosowania art.305a ust. 1 pkt 2 Poś. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie wykonał wymaganej pozwoleniem wodnoprawnym liczby pomiarów wskaźnika pH. W świetle art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś, jak wskazano powyżej, nieprowadzenie wymaganych pomiarów lub nasuwanie zastrzeżeń przez te pomiary uzasadnia przyjęcie, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone. Ustawodawca nie uzależnia zastosowania tej sankcyjnej normy od winy podmiotu korzystającego ze środowiska. Dla zastosowania art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś nie ma również znaczenia, czy skład ścieków lub stan ścieków faktycznie przekraczał określone w pozwoleniu wodnoprawnym normy jakościowe. Odpowiedzialność na podstawie tego przepisu ma charakter formalny, związany z naruszeniem warunków pozwolenia w odniesieniu do liczby wymaganych pomiarów. Taki charakter odpowiedzialności na gruncie art. 305a Poś., tj. niezależny od faktycznego przekroczenia dopuszczalnych norm jakości ścieków, został przyjęty m. in. w uchwale składu 7 sędziów NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II OPS 1/14 (ONSAiWSA 2015/2/18). Uchwała ta dotyczyła wprost naruszenia wymogu przeprowadzania badań przez uprawnione podmioty wymienione w art. 147a Poś, ale istota argumentacji przedstawionej przez skład powiększony NSA zachowuje aktualność również w ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy. Reasumując, nieprzeprowadzenie kontroli w wymaganym zakresie powinno być traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm i uzasadniać wymierzenie kary. Związana z brakiem pomiarów (w niniejszej sprawie wskaźnika pH) kara ma za zadanie zapewnienie należytej ochrony środowiska naturalnego. Stanowisko to jest już utrwalone w orzecznictwie NSA (por. np. wyroki NSA z: 28 czerwca 2011 r., II OSK 1126/10; 17 listopada 2011 r., II OSK 1628/10; 6 marca 2013 r., II OSK 2319/11; 27 stycznia 2015 r. II OSK 1530/13; 13 marca 2014 r., II OSK 2512/12; 2 grudnia 2016 r., II OSK 579/15 - CBOSA). Uzupełniająco należy dodać, że każda z form zachowań wymienionych w art. 305a ust. 1 in principio Poś stanowi samodzielny delikt administracyjny (tj. nieprowadzenie wymaganych pomiarów wielkości emisji, nieprowadzenie pomiarów ciągłych przez rok kalendarzowy, prowadzenie pomiarów nasuwających zastrzeżenia). Stwierdzenie któregokolwiek z wymienionych uchybień jest zatem wystarczające do nałożenia kary.

- niezasadne również okazały się zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego w szczególności art. 7, 8, 12, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organy, bowiem nie uchybiły tym przepisom w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Zebrały w sprawie niezbędny do rozpoznania sprawy materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący rozpatrzony czemu dano wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Przy czym wyjaśnić należy mając na względzie zarzut, że organ nie wskazał dokumentów, które stanowiły podstawę dokonanych ustaleń, iż niewątpliwie w rozstrzygnięciu organu odwoławczego brak jest tego rodzaju wskazań. Jednak jak wynika z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (str. 3) oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania z [...] października 2017r. wysokość kary została ustalona na podstawie danych przedstawionych przez podmiot korzystający ze środowiska a dane te znajdowały się w aktach organu i stronie zostały przedstawione w załączniku nr 1 i 2 do zawiadomienia o wszczęciu postępowania. A zatem pomijając fakt, że strona miała możliwość osobistego zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie zarówno na etapie postępowania przed organem I instancji jak i organem odwoławczym, to w załącznikach do zawiadomienia o wszczęciu postępowania wprost wskazano, że podstawowym materiałem w sprawie są przedłożone przez skarżącą sprawozdania z badań.

Na zakończenie Sąd wskazuje mając na względzie, zawarte w uzasadnieniu stanowisko skarżącej - iż nie zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji, że zmiana prawa, a w szczególności rozporządzenia Ministra Środowiska z [...] listopada 2014r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, nie ma żadnego wpływu na ocenę warunków obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego – że obowiązywanie generalnej zasady niedziałania prawa wstecz oznacza, że skutki zdarzeń prawnych należy oceniać na podstawie ustawy, która obowiązywała w czasie, gdy zdarzenie już zaszło. Nowa ustawa nie powinna zmieniać ocen skutków prawnych zdarzeń, które powstały pod rządami dawnego prawa (zasada tempus regit actum). Respektując zakaz retroakcji, zdarzenia prawne i stosunki prawne powstałe pod rządem dawnego prawa należy oceniać według tego prawa, a nie prawa nowego, które będzie miało zastosowanie do zdarzeń prawnych i ich skutków powstałych po dacie jego wejścia w życie. Uchylenie z dniem 30 grudnia 2014 r. rozporządzenia z 2006r. i wejście w życie zastępującego go rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800), nie spowodowało jednak automatycznego uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] - pozwolenia wodnoprawnego - z [...] marca 2009r. zmienionego decyzją z [...] lipca 2009r., które zostały wydane w oparciu o stan prawny określony w rozporządzeniu z 2006r., gdyż godziłoby to w zasadę trwałości rozstrzygnięć administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a.

Należało zatem uznać za trafny pogląd organu, że skoro w dacie postępowania prowadzonego przez Starostę [...] w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego obowiązywało rozporządzenie z 2006 r., którego przepisy stanowiły podstawę wydania pozwolenia wodnoprawnego dla Skarżącej, to organy Inspekcji Ochrony Środowiska są obowiązane dokonywać oceny spełniania warunków pozwolenia w czasie jego obowiązywania, w odniesieniu do stanu prawnego uregulowanego właśnie w przepisach rozporządzenia z 2006 r. skoro pozwolenie wodnoprawne wprost do nich odsyła.

Reasumując, analiza akt postępowania administracyjnego i wydanych w tej sprawie decyzji wskazuje, że organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania są więc niezasadne.

Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.