Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 375/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Koszty postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 206
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Syndyka Masy Upadłości [A] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 307/18 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości [A] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości w T. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...]; z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...]; bez daty, nr [...]; z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...]; w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie określona kwoty długu celnego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 307/18, w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości [A] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości w T. uchylił decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie: z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], bez daty, nr [...] i z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W punkcie 2. tego wyroku Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego 1428 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu postanowienia zawartego w pkt 2 tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Z uwagi na fakt połączenia spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia – tożsamych co do okoliczności faktycznych i prawnych, przez co wymagających mniejszego nakładu pracy, na co wskazują tożsame co do treści skargi i kontrolowane decyzje, a także mając na względzie korzystanie przez skarżącego z częściowego prawa pomocy, przez co koszty postępowania sądowego w dużej mierze ponosi Skarb Państwa – Sąd zastosował art. 206 p.p.s.a. i przyznał pełnomocnikowi Syndyka wynagrodzenie w wysokości połowy należnych opłat w każdej połączonej sprawie, tj. po 240 zł zamiast 480 zł, w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800). Łącznie w 4 sprawach dało to kwotę 960 zł. Na zasądzone koszty złożyły się ponadto opłaty sądowe uiszczone tytułem wpisów od skarg (4x100 zł) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictw (4x17 zł). Łącznie tytułem kosztów zasądzono 1428 zł.

Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę i orzeczenie o kosztach zgodnie z normami przepisanymi oraz zasadzenie kosztów postępowania za II instancję według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 200 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku przyznania skarżącemu pełnych kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw;

2. art. 206 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające an przyjęciu, iż w niniejszej sprawie miał miejsce uzasadniony przypadek umożliwiający odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w części, podczas gdy takie przesłanki nie zaistniały;

3. § 15 ust. 1-3 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października w sprawie opłat za czynności adwokackie poprzez jego niezastosowanie polegające na zasądzeniu tytułem zastępstwa procesowego kwoty w wysokości 240 zł zamiast stawki minimalnej, tj. 480 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasada ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowoadministracyjnego została określona w art. 200 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie zaś do art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Wyjątek od opisanej zasady uregulowany jest w art. 206 p.p.s.a. Przepis ten wyraża zasadę miarkowania kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z jego treścią, sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.

Przepis art. 206 p.p.s.a. w przywołanym brzmieniu obowiązuje od dnia 15 sierpnia 2015 r., został bowiem zmieniony przez art. 1 pkt 60 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). W nowym stanie prawnym uznanie, że zaistniał uzasadniony przypadek pozwalający na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części nie jest – wbrew twierdzeniom zażalenia – uzależnione od konieczności częściowego uwzględnienia skargi. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, zależy od swobodnej oceny sądu. Stosując art. 206 p.p.s.a. sąd działa w sposób uznaniowy. Ocena ta musi jednak uwzględniać wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, odstępując od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w części, doszedł do przekonania, że w sprawie zachodził "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że połączone

do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy opierały się na tożsamych okolicznościach faktycznych i prawnych, przez co wymagały mniejszego nakładu pracy pełnomocnika. Świadczą o tym tożsame co do treści skargi i kontrolowane decyzje.

Z taką oceną – dopuszczającą dostosowanie wynagrodzenia pełnomocnika do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy – należy się zgodzić. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo, NSA w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16, również stanął na stanowisku, że wielość analogicznych spraw tego samego skarżącego, prowadzonych przez tego samego pełnomocnika daje podstawę do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołane przez Sąd I instancji okoliczności, takie jak tożsamość decyzji i skarg w połączonych sprawach, opartych na takich samych okolicznościach faktycznych i prawnych, uzasadniały w stopniu wystarczającym miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika na poziomie 50% stawki określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia