Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 345/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 § 2,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 1968 nr 3 poz 13
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów.
article: art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. J. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (dalej: "SKO" lub "Kolegium") z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], wydana w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2009 r. J. J. zwrócił się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] (dalej: "PPRN") z dnia [...] września 1970 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi N. gromady [...] i wsi Ł. gromady [...], w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 29 (obecnie oznaczonej jako działka nr 124) położonej w miejscowości N. Podał, że na podstawie aktu notarialnego z dnia 7 marca 1984 r. nr Rep. [...]/1984. stał się sukcesorem, a tym samym właścicielem wszystkich nieruchomości, których właścicielem od 1963 r. był jego ojciec S. J. Zakwestionował objęciem scaleniem działki nr 124 (przed scaleniem nr 29), pomimo, że jej ówczesny właściciel nie tylko nie wyrażał zgody na objęcie scaleniem gruntu siedliskowego, ale nie był uczestnikiem postępowania scaleniowego.

Pismem z dnia 7 stycznia 2010 r. Kolegium zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji scaleniowej PPRN z dnia [...] września 1970 r. Następnie w toku postępowania organ wydal szereg rozstrzygnięć w sprawie, które stanowiły przedmiot kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r. II SA/Rz 710/10 Sąd uchylił decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...].

Zdaniem Sądu organ nienależycie ustalił krąg stron postępowania, a w konsekwencji nie jest wykluczone, że postępowanie toczyło się bez ich udziału. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzja toczyło się bowiem wyłącznie z udziałem – J. J. następcy prawnego S. J. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy wynika, że działka aktualnie oznaczona nr 124 powstała z działki nr 29 i części działki nr 1578, oznaczonej jako droga. Stroną postępowania winni być zatem właściciele (lub ich następcy prawni) nieruchomości, z których utworzono działkę aktualnie oznaczoną nr 124.

W zaleceniach Sąd zobowiązał Kolegium do dokonania synchronizacji powierzchni działek przed scaleniem i po scaleniu oraz na podstawie poczynionych ustaleń do zapewnienia wszystkim stronom udziału w postępowaniu. Dodatkowo Sąd nakazał rozważyć, czy istnieje możliwość prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w części poprzez ustalenie, czy żądanie wnioskodawcy dotyczy takich elementów rozstrzygnięcia sprawy, którym można przypisać cechę decyzji częściowej, co oznacza, że żądanie strony nie będzie w kolizji z treścią decyzji scaleniowej i nie będzie dotyczyło nieruchomości położonej w innej części obszaru scalenia.

Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2013 r. II SA/Rz 135/13 Sąd uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2012 r. nr [...].

W ocenie składu orzekającego zaskarżona decyzje wydane zostały przedwcześnie, a więc z naruszeniem w sposób istotny prawa w zakresie oceny istnienia przesłanki określonej art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji PPRN z dnia [...] września 1970 r. orzekający w sprawie organ przywołał treść art. 1 ust 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.), który to przepis stanowi, że grunty pod zabudowaniami nie mogą być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela /samoistnego posiadacza/. W ocenie organu decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, nie narusza dyspozycji tego przepisu albowiem brał on czynny udział w postępowaniu i zaakceptował projekt scalenia gruntów. W realiach rozpoznawanej sprawy jedynie wydanie decyzji scaleniowej gruntu przy braku zgody właściciela gruntu zabudowanego a objętego scaleniem może skutkować stwierdzeniem jej nieważności. Rozpoznając zatem wniosek w przedmiocie stwierdzenia nieważności, orzekający organ zobligowany jest przede wszystkim do ustalenia czy grunt objęty decyzją scaleniową był zabudowany, a następnie, w przypadku pozytywnego ustalenia - czy decyzja scaleniowa wydana została za zgodą właściciela gruntu czy też samoistnego posiadacza. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN z dnia [...] września 1970 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów winien przede wszystkim ustalić czy działka o nr 124 była działką zabudowaną w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. Dopiero pozytywne ustalenie w wyżej wskazanym zakresie da podstawę organowi do oceny ewentualnego braku zgody właściciela gruntu w oparciu o przytoczone wyżej uwagi.

Wyrokiem z dnia 8 maja 2014 r. II SA/Rz 114/14 Sąd uchylił decyzję SKO z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2013 r. nr [...].

W uzasadnieniu Sąd podał, że przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności decyzji, stanowiące podstawę do wydania decyzji "stwierdzającej jej wydanie z naruszeniem prawa" (art. 158 § 2 K.p.a.) są określone wyczerpująco w art. 156 § 2 K.p.a. Dwie części tego przepisu są połączone spójnikiem "a" zespalającym zdania lub też wprowadzającym ich przeciwstawność, oraz słowem "także" (również, też) co mogłoby nasuwać przypuszczenie, że tylko w przypadku wad decyzji wyliczonych w pierwszym zdaniu nieodwracalny skutek prawny wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji. Głębsza analiza przepisu art. 156 § 2 K.p.a. wskazuje na przeciwstawność obu zdań przepisu, a wobec tego ograniczenie dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji z powodu powstania skutków prawnych nieodwracalnych ma szerszy zakres przedmiotowy niż z powodu ustanowienia terminu. W przypadku ujawnienia każdej ciężkiej wady decyzji należy wobec tego ustalić charakter skutków prawnych, które ona spowodowała, natomiast ustalenie terminu ograniczającego stwierdzenie nieważności musi być poczynione tylko w przypadku ujawnienia wad decyzji wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 K.p.a. Negatywną przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji są bowiem m.in. takie jej skutki prawne, które mają znamię nieodwracalnych. Zdaniem Sądu prowadząc ponownie postępowanie organy winny w sposób wyczerpujący ocenić "nieodwracalność skutków prawnych" decyzji scaleniowej, a następnie wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Kolegium stwierdziło wydanie decyzji PPRN z dnia [...] września 1970 r. nr [...] w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 29 (obecnie oznaczonej jako działka nr 124) w N., z naruszeniem prawa.

Zdaniem organu żądanie skarżącego zasługiwało na uwzględnienie, niemniej ze względu na wystąpienie negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji w postaci nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych weryfikowaną decyzją, należało stwierdzić jej wydanie z naruszeniem prawa. Działka nr 29 miała charakter siedliskowy (zabudowany), a zatem w myśl art. 1 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, nie mogła być objęta scaleniem bez zgody jej właściciela (samoistnego posiadacza). Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że S. J. nie wyraził jednoznacznej zgody na objęcie jego działki scaleniem, a zatem kwestionowana decyzja PPRN w części dotyczącej działki nr 29 rażąco narusza ww. przepis ustawy. Niemniej na gruncie niniejszej sprawy skutki prawne, jakie wywołała decyzja scaleniowa mają charakter nieodwracalnych – sąsiedzi wnioskodawcy zagospodarowali swoje działki działając w dobrej wierze i zaufaniu do organów administracji. Ponadto obszar przedscaleniowej działki nr 29 od strony północnej zajmowałby prawie całą istniejącą obecnie drogę publiczna kategorii powiatowej. Tym samym stwierdzenie nieważności decyzji w zakresie, w jakim żąda wnioskodawca jest nie do pogodzenia z interesem społecznym oraz indywidualnym interesem osób trzecich, gdyż w wyniku scalenia doszło do zmiany stanu cywilnoprawnego istniejących nieruchomości, a organ dokonujący ewentualnie ustalenia granic przedscaleniowych nie posiada instrumentów prawnych do restytucji uprawnień własnościowych.

Niegodząc się z wydanym rozstrzygnięciem, J. J. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącego stwierdzenie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa winno bezwzględnie skutkować wyeliminowaniem spornej decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Błędnie bowiem stwierdzono, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne, gdyż pojęcie to nie może być utożsamiane z niemożnością przywrócenia stanu faktycznego istniejącego przed wydaniem decyzji, a do takiej konkluzji zmierza organ w swym uzasadnieniu. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji scaleniowej nie jest wszak utrata prawa własności, stąd nie może ona wywoływać nieodwracalnych skutków prawnych.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Kolegium utrzymało własną decyzję z dnia [...] października 2014 r., podtrzymując w całości dotychczas wyrażone stanowisko. Nieodwracalność skutków prawnych występuje wtedy, gdy brak jest przepisów prawnych, które mogłyby stanowić dla organu administracji podstawę prawną do podjęcia aktów lub czynności mogących cofnąć, znieść lub odwrócić skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną dotknięta wada nieważności, i taka zależność ma miejsce w opisywanej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej jej decyzji Kolegium oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Powtarzając zarzuty formułowane w toku postępowania administracyjnego, zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

I. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji I instancji;

II. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez nie stwierdzenie nieważności decyzji pomimo uznania, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa;

III. art. 156 § 2 K.p.a. poprzez błędne i niewłaściwe przyjęcie, że kwestionowana decyzja PPRN wywołała nieodwracalne skutki prawne, co powoduje, że nie można stwierdzić jej nieważności;

IV. art. 158 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez błędne i niewłaściwe ustalenie, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności wyłączające możliwość stwierdzenia nieważności decyzji;

V. art. 12 § 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasady wnikliwego i szybkiego działania organów administracji;

VI. art. 8 w zw. z art. 6 i art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ w zakresie możliwości "odwrócenia" skutków decyzji scaleniowej, decyzji Kolegium z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] wydanej w przedmiocie przebiegu granic działek nr 160, 161 i 162 w N., w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji scaleniowej PPRN z dnia [...] września 1970 r. z wniosku H. R. oraz zapadłych w tej sprawie orzeczeń sądów administracyjnych;

VII. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszającej prawo jako godzącej w konstytucyjną zasadę państwa sprawiedliwości społecznej i państwa demokratycznego oraz w zasadę praworządności.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia 14 września 2015 r. J. J. zwrócił się o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z przedstawionych przez niego dokumentów, na okoliczność możliwości "odwrócenia" kwestionowanej decyzji scaleniowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako nieuzasadniona została przez WSA oddalona.

W pierwszej kolejności wypada wyjaśnić, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Zarzuty skargi nie zyskały akceptacji Sądu, gdyż kwestionowana przez J. J. decyzja SKO nie narusza prawa. WSA podziela stanowisko Organu, iż decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] (dalej PPRN) wywołała nieodwracalne skutki prawne. W wyniku tego, negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wyrażona w art. 156 § 2 K.p.a. zakazywała SKO stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów wsi N. Jednocześnie, WSA jako prawidłowe uznał stanowisko Kolegium, że decyzja PPRN została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nie uzyskano w toku postępowania scaleniowego zgody S. J. na objęcie tym postępowaniem jego nieruchomości w postaci parceli nr 29 obecnie oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 124. Taka zgoda była wymagana bowiem grunt parceli był w czasie postępowania scaleniowego zabudowany. Kwestia tak wyrażonej oceny nie stanowi przedmiot zarzutów skargi.

Należy przypomnieć, iż według art. 156 § 2 K.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (pod. Sądu). Powołany przepis K.p.a. stanowił przedmiot wyroku TK z dnia 12 maja 2015 r., o sygn. akt P 46/13 (Dz.U. z 2015 r. poz. 702), w którym stwierdzono, że zakresie, w jakim nie wyłącza on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Nie może budzić wątpliwości, iż art. 156 § 2 K.p.a. nie odnosi się do sfery skutków w obszarze faktów, tj. okoliczności faktycznych, lecz odnosi się skutków prawnych spowodowanych decyzją, czyli takich wobec których prawo nie pozostaje obojętne, pozostając z nimi w określonej relacji, wiążącej się zazwyczaj z istnieniem lub zniesieniem uprawnień bądź obowiązków. Nie ma przy tym znaczenia ze względu na jaką gałąź systemu prawa skutki te powstały. Nie chodzi tu więc wyłącznie o prawo administracyjne lecz także o prawo cywilne. Celem zakazu opartego o opisywaną przesłankę negatywną jest ochrona stabilności stanu prawnego, w tym praw słusznie nabytych, a ukształtowanych w wyniku wydania decyzji administracyjnej dotkniętej wadą nieważności. Potrzeba tej ochrony wymusza na ustawodawcy posłużenie się barierą nieodwracalnego skutku prawnego. Jeżeli więc decyzja wywołała takie skutki w sferze prawa, których również środkami prawnymi już odwrócić się nie da, to Organ nie ma możliwości stwierdzić nieważności decyzji choćby rażąco naruszała ona prawo.

Według WSA decyzja administracyjna wywołała skutki prawne o charakterze nieodwracalnym jeżeli dla usunięcia tych skutków niezbędne jest podjęcie działań, których nie może podjąć organ administracji z braku ustawowej podstawy prawnej, bo ani nie może podjąć aktu administracyjnego indywidualnego ani też nie może wszcząć w tym celu postępowania administracyjnego. Innymi słowy, chodzi o sytuację gdy Organ nie dysponuje wystarczającym wachlarzem kompetencji świadczących o jego zdolności do przywrócenia stanu prawnego sprzed wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 1994 r., sygn. IV SA 674/93, nie.publ., J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, Łodź – Zielona Góra 1997 r., s. 69). Nieodwracalność skutku prawnego trafnie oddają argumenty NSA wypowiedziane w wyroku z dnia 23 listopada 1987 r., o sygn. akt I SA 1406/86; ONSA 1987, z. 2, poz. 81). Słusznie podkreśla się w tym orzeczeniu, iż nieodwracalność skutków prawnych oznacza w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa.

SKO wydało w niniejszej sprawie akt legalny, bowiem wykazało, iż decyzja PPRN wywołała skutki, których organy administracji nie są w stanie odwrócić. Przekonują do tej oceny następujące motywy. Otóż w myśl art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 3, poz. 13; zwana dalej ustawą o scalaniu i wymianie gruntów) decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stanowi tytuł do ujawnienia nowego stanu własności w księgach wieczystych. Decyzja ta nie przesądza tytułu własności – art. 16 ust. 1 in fine ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. SN wyjaśniając znaczenie tej regulacji stwierdził, że wiążącym skutkiem scalenia jest utrata prawa własności lub innego prawa do gruntu przez osoby zainteresowane, które zachowują w tym samym rozmiarze prawa do wydzielonego w drodze scalenia gruntu ekwiwalentnego (zob. wyrok SN z dnia 19 marca 2009 r,. o sygn. IV CSK 311/08, LEX nr 603180). Decyzja, o której mowa w postępowaniu wieczystoksięgowym jedynie więc uprawdopodabnia to, że określonym w niej osobom przysługuje tytuł prawny do nieruchomości. Sąd, do którego złożono wniosek o ujawnienie nowego stanu prawnego nieruchomości na podstawie decyzji scaleniowej ma więc możliwość dokonania oceny także na podstawie innych dowodów, to czy decyzja ta jednoznacznie przesądza o powstaniu nowego stanu prawnorzeczowego. Jeżeli natomiast stan prawny wynikający z decyzji scaleniowej został ujawniony w księgach wieczystych, to tym samym obejmuje go domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jak również rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych – art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.). Jeżeli więc decyzja scaleniowa została w postępowaniu wieczystoksięgowym zaakceptowana przez sąd jako źródło nowego stanu prawnego, to w konsekwencji nie sposób stwierdzić, że nie wywołała ona skutków prawnych w sferze prawa cywilnego, a dokładnie w obrębie praw rzeczowych do nieruchomości objętych scaleniem. Stwierdzenie nieważności takiej decyzji w sposób oczywisty godziłoby w tak ukształtowany stan prawny, a także w zmiany spowodowane czynnościami prawnymi dokonanymi w oparciu o art. 5 u.k.w.h. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji scaleniowej oznaczałaby powrót do stanu prawnego istniejącego sprzed jej wydania, a wobec tego także sprzed zmian wieczystoksięgowych.

SKO wydając zaskarżoną decyzję oparło się na sporządzonej przez uprawnionego geodetę kopii mapy obszaru scalenia wsi N. Z wyrażonego na niej opisu zmian wynika, że działka o nr 124 (dawna parcela nr 29) w wyniku scalenia zmieniła konfigurację granic i powstała w części poprzez pomniejszenie swojej powierzchni na rzecz działki nr 123 (dawna parcela 25) i pomniejszenia swojej powierzchni na rzecz nowej działki nr 106 (droga publiczna). Działka nr 124 w części powstała także z powiększenia swojej powierzchni kosztem części działki nr 126 (dawna parcela 1578) i działki drogi nr 185 (dawna parcela nr 1584). W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma to, że działka o nr 106, powstała kosztem przed scaleniowej działki nr 29 i stanowi obecnie drogę publiczną, czego nie kwestionuje strona skarżąca.

Zniesienie skutków decyzji scaleniowej mocą art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oznaczałoby powrót do stanu, gdy działka nr 106 zajęta aktualnie pod drogę publiczną znalazłaby się w granicach własności prywatnej czemu jednoznacznie sprzeciwia się norma art. 2a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r. Nr 460 ze zm.). Drogi publiczne nie mogą z uwagi na funkcje jakie pełnią stanowić przedmiotu własności osób prywatnych a także znajdować się w ich posiadaniu. Ponadto, Kolegium w oparciu o oświadczenie aktualnego właściciela działki nr 125 (dawna parcela nr 26) J. L. ustaliło, iż przed scaleniem parcela nr 26 nie stanowiła jego własności. Wymieniony wyraźnie oświadczył w toku postępowania przed SKO, że w roku 1982, działkę tą odkupił wraz z domem, a więc nabył w sposób odpłatny (oświadczenie J. L. złożone dnia 22 października 2013 r.). Wobec tego Kolegium miało podstawy aby uznać, że poprzedni właściciel działki nr 125 utracił swe prawo do niej, na rzecz kolejnych nabywców.

Zaistniałe w wyniku wydania decyzji PPRN skutki prawne w obszarze prawa publicznego jak i cywilnego mają charakter nieodwracalny, bowiem poza granicami kompetencji Organu pozostaje możliwość pozbawienie części nieruchomości status drogi publicznej. SKO nie mogło też spowodować aby część nieruchomości nabytej w dobrej wierze przez J. L. weszła na powrót w skład własności nieruchomości J. J. WSA stoi na stanowisku, że wskazane wyżej zdarzenia miały miejsce po przeprowadzeniu scalenia i w jego wyniku, a świadczą one o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a. Tej oceny nie są w stanie zmienić zarzuty i argumenty użyte we wniesionej do Sądu skardze. W tej sprawie, kwestionowana przez skarżącego decyzja PPRN wywołała w sposób pośredni skutki prawne w sferze prawa, których SKO nie jest w stanie odwrócić przy pomocy posiadanych instrumentów prawnych.

Nie bez znaczenia dla oceny działań SKO ma też znaczący upływ czasu jaki nastąpił po wydaniu decyzji przez PPRN, a datą złożenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności. Nie podlega kwestii, iż przez ok. 40 lat na tyle utrwaliły się stosunki prawne ukształtowane w drodze scalenia gruntów, że ich znoszenie godziłoby w stabilność porządku prawnego. Ochrona praw nabytych w oparciu o kwestionowaną decyzję nie może być pomijana z uwagi na treść art. 2 i 7 Konstytucji RP (por. wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r., o sygn. P 46/13, Dz.U. z 2015 r. poz. 702).

Reasumując, żaden z zarzutów skargi nie okazał się w toku sądowej kontroli zasadny. Sąd nie będąc związany granicami skargi, także nie dostrzegł w działaniach SKO takich mankamentów, które przekonywałyby o konieczności skasowania zaskarżonej do WSA decyzji Kolegium. Zaskarżony akt odpowiada prawu w tym treści art. 156 § 2 K.p.a. Nie naruszono także art. 158 § 2 K.p.a. bowiem wskazano na okoliczności uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji PPRN.

Skargę J. J. oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania przed WSA nie orzekano z uwagi na art. 200 p.p.s.a.