Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1092/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi DK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2010 r. postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] o sygn. akt [...] oddalił skargę DK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2010 r.

Skarżący, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł skargę kasacyjną od w.w wyroku. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny ponieść kosztów sądowych w sprawie. Uzasadnia to jego sytuacja majątkowa, a szczególnie zajęcia jakich dokonał organ egzekucyjny, wyłączając możliwość uzyskania środków na pokrycie wydatków, w tym na życie oraz zwiększające się wydatki, w tym na utrzymanie dorastających dzieci. Wnioskodawca podniósł, że skarga złożona w tej sprawie zmierza do ochrony praw wnioskodawcy, a jego aktualna sytuacja majątkowa, z uwzględnieniem nowych w.w okoliczności uniemożliwia uiszczenie stosownych kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca oświadczył, że posiada nieruchomość z przeznaczeniem pod działalność gospodarczą, pow. gruntu: [...] i pow. magazynów: ok. [...], powierzchnia biurowa: [...], nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, posiada oszczędności w wysokości [...] oraz wierzytelności z wynajmu, które częściowo są nie pokrywane. Skarżący podał, że pozostaje w związku małżeńskim, nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego, ma rozdzielność majątkową i pozostaje z żoną w separacji faktycznej. Skarżący ma [...] małoletnich dzieci, do których utrzymania w miarę możliwości dokłada się. W pokrywaniu zobowiązań i wydatków pomaga jemu najbliższa rodzina. Skarżący podał, że z tytułu A uzyskuje dochód netto w wysokości [...], z tytułu działalności gospodarczej w B na [...] zysk wyniósł [...]. Skarżący podał, że ma zaciągnięty kredyt w C w wysokości [...], rata ok. [...], płatna raz na trzy miesiące, kredyt w D w wysokości [...], rata ok. [...] miesięcznie, koszty leczenia wynoszą ok. [...].

Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że w okresie [...] uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...]. Skarżący podał, że posiada zarejestrowane na siebie pojazdy: M, rok prod. [...] o wartości ok. [...], skuter marki R, rok prod. [...] o wartości ok. [...]. Skarżący podał, że szacunkowa wartość nieruchomości jaką posiada w zależności od sporządzanych operatów waha się i uśredniając wynosi obecnie od ok. [...] do [...] (przy czym na względzie należy mieć jej obciążenie kredytem na rzecz C w kwocie ok. [...] oraz D – [...]). Skarżący podał, że zatrudnia [...] osób, w tym [...] osób na [...] etatu, [...] osoby na [...] etatu i [...] osobę, która do [...] jest na urlopie macierzyńskim. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z żoną w separacji sądowej. Wnioskodawca pozostaje z żoną w separacji faktycznej. Skarżący i jego żona nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, pozostają w rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Skarżący podał, że korzysta obecnie w dużej mierze z pomocy rodziców i brata, u którego aktualnie mieszka, także w zakresie kwot przekazywanych na utrzymanie dzieci. Skarżący podał, że poszczególne wydatki związane z jego utrzymaniem w ramach korzystania z mieszkania pokrywa najbliższa rodzina. Jeśli chodzi o kwoty i raty kredytów skarżący ma następujące zobowiązania: w C [...], rata wynosi ok. [...] i jest płatna raz na trzy miesiące, w D [...], rata wynosi ok. [...] miesięcznie. Skarżący podał, że choruje, koszty leczenia wynoszą ok. [...] miesięcznie. Koszty wyżywienia, odzieży i abonamentu telefonicznego skarżący szacuje na kwotę do ok. [...] miesięcznie. Wnioskodawca podał, że środki uzyskuje z prowadzonej działalności gospodarczej lub korzysta z pomocy najbliższych, w zakresie w jakim brakuje jemu na pokrycie zobowiązań. Natomiast jeśli osiąga dochody, w miarę możliwości partycypuje również osobiście w kosztach utrzymania małoletnich dzieci. Skarżący, przy pomocy najbliższych stara się dokładać miesięcznie na utrzymanie małoletnich kwotę ok. [...]. Do pisma załączył: zeznania roczne podatkowe za [...], deklaracje VAT-7 za miesiące [...], wyniki zestawienia rachunku zysków i strat obliczone na [...].

Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] przedłożył wyciągi z rachunków bankowych za ostatnie [...]. Wyjaśnił, ze nie wystawiał za w.w okres raportów kasowych. Skarżący podał, że korzysta z pomocy rodziców i brata, u którego aktualnie mieszka. Ponadto w miesiącach, gdy skarżącemu brakuje na pokrycie swoich zobowiązań, korzysta on z pomocy w.w osób, które w zależności od potrzeb i wysokości kwoty brakującej na pokrycie zobowiązań bieżących na utrzymanie i życie przekazują mu kwoty [...] miesięcznie.

Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że brat, z którego pomocy skarżący korzysta, prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Posiada on dom przy ul. K [...] w Z. Nadto jest on komandytariuszem w spółce E oraz F, a także posiada udziały w spółce A ([...] udziałów o łącznej wartości [...]). Małżonka wnioskodawcy prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Skarżący wskazał, że podjął próby pozyskania pozostałych informacji, o które został wezwany, ale z uwagi na krótki termin do wykonania wezwania i ilość informacji koniecznych do zgromadzenia, nie otrzymał jeszcze zwrotnie pozostałych danych i informacji.

Pismem z dnia [...] ponownie wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:

1. podanie w jakiej wysokości małżonka skarżącego uzyskuje miesięczne dochody, w jakiej wysokości ponosi koszty miesięcznego utrzymania, czy posiada nieruchomości (dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, inne nieruchomości), oszczędności, papiery wartościowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł, pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji (marka, typ, rok produkcji i wartość rynkowa), udziały w spółkach, czy pełni funkcje członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej, czy prowadzi działalność gospodarczą, należy złożyć zeznania roczne podatkowe małżonki za [...], wyciągi z lokat bankowych, rachunków bankowych, w tym kart kredytowych małżonki za ostatnie [...] oraz przedłożyć odpis umowy lub orzeczenia o podziale majątku wspólnego między małżonkami,

2. podanie w jakiej wysokości miesięcznie i z jakiego tytułu członkowie rodziny, od których skarżący otrzymuje pomoc uzyskują dochody, w jakiej wysokości osoby te ponoszą koszty swojego i osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym (z kim pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym) miesięcznego utrzymania z rozbiciem na poszczególne wydatki,

3. podanie czy członkowie rodziny, od których skarżący otrzymuje pomoc posiadają nieruchomości (dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, inne nieruchomości), oszczędności, papiery wartościowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł, pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji (marka, typ, rok produkcji i wartość rynkowa), udziały w spółkach, czy pełnią funkcje członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej, czy prowadzą działalność gospodarczą, należy złożyć zeznania roczne podatkowe członków rodziny, od których skarżący otrzymuje pomoc za [...], wyciągi z lokat bankowych, rachunków bankowych, w tym kart kredytowych członków rodziny, od których skarżący otrzymuje pomoc za [...].

Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśnił, że w zakresie punktu 3 w w.w piśmie udzielił informacji co do sytuacji majątkowej brata, od którego otrzymuje pomoc. Natomiast jeśli chodzi o informacje dotyczące żony wskazał, że pozostaje z nią w separacji faktycznej, nadto mają ustanowiony ustrój rozdzielności majątkowej i prowadzą oddzielne gospodarstwa, wobec tego, pomimo iż podjął próby uzyskania informacji, o których mowa w poprzednich wezwaniach, nie posiada wiedzy o sytuacji majątkowej żony, gdyż odmówiła ona udzielenia powyższych informacji. Skarżący wskazał, że podjął próby pozyskania informacji wskazanych w punkcie 2 i 3 odnośnie osób najbliższych, ale z uwagi na krótki termin do wykonania wezwania i ilość informacji koniecznych do zgromadzenia, nie otrzymał jeszcze zwrotnie pozostałych danych i informacji wskazanych w tych punktach i oczekuje na nie.

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 06 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 468/11, postanowienie NSA z dnia 06 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 466/11, postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt II OZ 504/11, publikowane na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyznanie prawa pomocy musi mieć charakter wyjątkowy i dotyczyć sytuacji, gdy rzeczywiście z porównania wysokości prognozowanych kosztów postępowania oraz możliwości majątkowych i finansowych wnioskodawcy wynika, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania chociażby w części. W tym miejscu zauważyć jednak należy, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek (pkt 1) lub też pełnych (pkt 2) kosztów postępowania, o czym świadczy użycie w przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Taka konstrukcja znajduje uzasadnienie w tym, że najszerszą wiedzę o okolicznościach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy posiada sam wnioskodawca. Wobec tego, pochodzące od niego informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej i sytuacji majątkowej. Zatem to w interesie skarżącego pozostaje przedstawienie jak najpełniejszej informacji, pozwalającej na dokonanie oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Podkreślić również należy, że przyznanie prawa pomocy, będącego odstępstwem od zasady partycypacji stron w kosztach postępowania i przerzucające takie koszty na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona w sposób jednoznaczny wykaże spełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Oznacza to, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 06 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 468/11, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący DK w niniejszej sprawie już wcześniej występował z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W kwestii żądań zwolnienia od kosztów sądowych wypowiadał się starszy referendarz sądowy (k. [...] akt sąd.) i Wojewódzki Sąd Administracyjny (k. [...] akt sąd.). Wobec tego z uwagi na okoliczność, że jest to kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazać należy, że zgodnie z art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Do tej kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. W orzecznictwie wskazuje się, że złożenie przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie obliguje rozpoznającego ten wniosek do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego o przyznanie prawa pomocy. Rolą rozpoznającego po raz kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy jest bowiem zbadanie, czy strona powołuje się na nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 957/14, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z informacji przedstawionych przez skarżącego we wniosku z dnia [...] wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z tego tytułu zysk na [...] wyniósł [...] oraz z tytułu udziału w A uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Skarżący nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, posiada nieruchomość z przeznaczeniem na działalność gospodarczą o pow. [...], pow. magazynu wynosi ok. [...], powierzchnia biurowa [....], nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, posiada środki pieniężne w wysokości [...], wierzytelności z tytułu najmu, które częściowo są nie pokrywane. Skarżący pozostaje w związku małżeńskim, przy czym pozostaje z żoną w separacji faktycznej, nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący ma [...] małoletnich dzieci, do których utrzymania w miarę możliwości dokłada się. Wnioskodawca podał, że w pokrywaniu zobowiązań i wydatków pomaga mu najbliższa rodzina. Skarżący podał, że zobowiązania i stałe wydatki to raty kredytów: do C w wysokości ok. [...] płatne raz na trzy miesiące, do D [...] płatne co miesiąc, [...] koszty leczenia. We wcześniej złożonym wniosku z dnia [...] podał natomiast, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na dzień [...] poniósł stratę w wysokości [...], z tytułu udziału w A uzyskuje dochód netto w wysokości [...], posiada kredyty w C i w D, ponosi koszty leczenia w wysokości [...] oraz koszty ubezpieczenia nieruchomości. Porównując wniosek skarżącego z dnia [...] z poprzednio złożonym wnioskiem zauważyć należy, że sytuacja skarżącego nie uległa pogorszeniu od czasu kiedy wcześniej skarżący składał wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Jednakże z uwagi na wątpliwości co do sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, pomimo iż, jak już wcześniej wskazano, przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przepisy prawa nie obligują do dokonania ponownej oceny sytuacji strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy w razie wątpliwości, czy wystąpiły nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowych rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy, ma prawo wezwać wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień w celu ustalenia, czy wystąpiły nowe okoliczności w sprawie, a zatem, czy wystąpiły przesłanki do przyznania prawa pomocy. W tym celu pismami z dnia [...], [...], [...] i [...] wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń i odpisów dokumentów. Z udzielonych przez skarżącego informacji wynika, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał w okresie [...] przychody w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...], a zatem uzyskał dochód. Skarżący podał, że posiada zarejestrowane na siebie aktualnie [...] pojazdy; M, rok prod. [...] o wartości ok. [...], skuter marki R, rok prod. [.] o wartości ok. [...]. Skarżący wyjaśnił, że wartość nieruchomości jaką posiada w zależności od sporządzonych operatów waha się od [...] do [...]. Skarżący podał, że nieruchomość obciążona jest kredytem na rzecz C w kwocie ok. [...] oraz D w kwocie [...]. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie pozostaje z żoną w separacji sądowej, małżonka prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, małżonkowie pozostają w rozdzielności majątkowej małżeńskiej, żona odmówiła udzielenia jemu informacji o swojej sytuacji majątkowej. Skarżący oświadczył, że korzysta z pomocy rodziców i brata, u którego aktualnie mieszka, także w zakresie kwot przekazywanych na utrzymanie dzieci. Skarżący podał, że brat, od którego otrzymuje pomoc, prowadzi jednosobową działalność gospodarczą, posiada dom w Z, jest komandytariuszem w spółce E oraz F, a także posiada udziały w A ([...] udziałów o łącznej wartości ok. [...]). Mimo kilkukrotnego wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wyjaśnił jaka jest sytuacja majątkowa i finansowa jego żony, nie podał w jakiej wysokości i z jakiego tytułu uzyskuje ona miesięczne dochody (wiadomym jest jedynie, że prowadzi działalność gospodarczą), czy posiada nieruchomości, jeżeli tak to jakie, oszczędności, papiery wartościowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł, pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, udziały w spółkach, czy pełni funkcje członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej w spółkach, nie przedłożył również zeznań rocznych podatkowych żony za [...] oraz wyciągów z jej rachunków bankowych, nie wyjaśnił nawet czy żona zeznania roczne podatkowe składała i czy posiada rachunki bankowe. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682, dalej jako "K.r.o.") małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Skoro małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy, przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenia osobiste, ale i pieniężne, małżonka ma obowiązek udzielenia pomocy małżonkowi w zakresie prowadzenia przez niego procesów sądowych. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska, małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, pozostają w separacji faktycznej, nie stanowi okoliczności, w której to żona nie może pomóc swojemu mężowi w uiszczeniu kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 196/11, postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt I FZ 395/11, postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FZ 519/14, postanowienie NSA z dnia 08 października 2014 r. sygn. akt I FZ 388/14, postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 42/12, postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt I GZ 486/14, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć bowiem należy, że obowiązek wzajemnej pomocy małżonków wygasa bowiem dopiero w momencie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 60 K.r.o.) i sądowego orzeczenia separacji (art. 61 ze znaczkiem 4 § 1 K.r.o.), a zatem bez względu na fakt pozostawania w ustroju rozdzielności majątkowej czy nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 K.r.o. skutkuje tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt II OZ 1266/11, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd wysokość osiąganych przez małżonkę skarżącego dochodów, jej sytuacja materialna wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe przyjąć zatem należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadne jest ustalenie w jakiej wysokości i z jakiego tytułu małżonka uzyskuje miesięczne dochody, czy posiada majątek, jeżeli tak to jaki, gdyż sytuacja majątkowa i finansowa małżonki wpływa na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Skarżący, mimo wezwania, nie podał również w jakiej wysokości miesięcznie i z jakiego tytułu jego rodzice i brat, od których, jak oświadczył, otrzymuje pomoc, uzyskują dochody, w jakiej wysokości ponoszą koszty swojego i osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym miesięcznego utrzymania, nie wyjaśnił również mimo wezwania, czy rodzice posiadają nieruchomości, jeżeli tak to jakie, oszczędności, papiery wartościowe, wierzytelności, przedmioty o wartości powyżej 5.000,- zł, pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, udziały w spółkach, czy pełnią funkcje członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej w spółkach, czy prowadzą działalność gospodarczą. Mimo wezwania skarżący nie przedłożył zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez rodziców i jego brata, t.j. od osób, od których otrzymuje pomoc, nie wyjaśnił nawet czy złożyli zeznania roczne podatkowe w Urzędzie Skarbowym, nie przedłożył wyciągów z ich rachunków bankowych, nie wyjaśnił nawet, czy rodzice i brat rachunki bankowe posiadają. Skarżący nie wykazał zatem czy osoby, które, jak oświadczył, udzielają mu pomocy w wysokości [...], są w stanie jemu takiej pomocy udzielać i czy są w stanie pomóc jemu również w poniesieniu kosztów sądowych.

Z oświadczeń skarżącego wynika, że wnioskodawca posiada nieruchomość przeznaczoną pod działalność gospodarczą o pow. gruntu [...], pow. magazynów ok. [...], powierzchnia biurowa [...], o wartości szacunkowej [...], pojazdy M, z [...] o wartości [...] oraz skuter marki R z [...] o wartości [...]. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, zatrudnia pracowników. Z zeznania rocznego podatkowego za [...] wynika, że przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...], w [...] przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...], w [...] przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...], w okresie [...] z tego tytułu uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...], a zatem uzyskał dochód w wysokości [...]. Ponadto wnioskodawca uzyskuje dochód netto w wysokości [...] z tytułu udziałów w A. Z załączonych przez skarżącego deklaracji VAT-7 wynika, że w miesiącu [...] podstawa opodatkowania wynosiła [...], podatnik nabył towary i usługi za wartość netto [...], w [...], [...], [...], [...], [...] . Ponadto wskazać należy, że skarżący, jak oświadczył, spłaca raty kredytów, jeden kredyt zaciągnięty w C w wysokości [...], rata kredytu wynosi [,,,] - płatna raz na trzy miesiące oraz drugi kredyt zaciągnięty w D w wysokości [...], rata kredytu wynosi [...] miesięcznie, a zatem raty kredytów są wyższe od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] (wpis od skargi kasacyjnej). W tym miejscu wskazać należy, że spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie uzasadnia twierdzenia, że są to wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym raty kredytów, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt I FZ 189/12, publikowane na str. www.orzeczenia.nsa.gov.p). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że strona skarżąca nie może w priorytetowy sposób traktować innych swoich zobowiązań, co powoduje, że nie będzie miała środków na opłacenie kosztów sądowych. Również ujawnione przychody z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w sposób jednoznaczny wykluczają go z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie zwolnienia od kosztów sądowych. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą powinien on, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy. W tych okolicznościach wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało oddalić.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.