Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1480/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 1a ust. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2013 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Burmistrz Miasta S. (dalej zwany "Burmistrzem") decyzją z [...] stycznia 2013r. ustalił Z. B. (dalej zwany: "Skarżącym") zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2013r. w wysokości 452zł, odwołując się do art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm., dalej zwana: "O.p."), art. 2, art. 3, art. 4, i art. 6 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej zwana: "u.p.o.l.") i Uchwały Rady Miejskiej w S. z 22 października 2012r. Nr XVI/99/2012 w sprawie stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta S.

Przy wyliczeniu podatku wzięto pod uwagę informację o nieruchomości i obiektach budowlanych złożoną przez Skarżącego, zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków.

2. Skarżący w odwołaniu opisał swoją trudną sytuację rodzinną, konflikt z bratem, który zamieszkuje na nabytej przez niego w drodze spadku nieruchomości. Brat po śmierci matki przyszedł po jej rzeczy i tak został; zameldował się na nieruchomości z rodziną, bez zgody Skarżącego, przejął księgę meldunkową. Sąd Rejonowy zajmował się kwestią unormowania stanu prawnego i wydał 2 postanowienia w sprawie [...] z 12 marca 1991r. i 9 lutego 1994r. Skarżący przekazał też sprawę notariuszowi o przekazanie posesji bratu, nic to nie dało. W sprawie interweniowała policja. Skarżącego pozbawiono studni, a następnie brama wjazdowa została zamknięta. W 2012r. odcięto elektryczność do budynku gospodarczego. Skarżący uregulował też zaległości u Burmistrza. Wskazał, iż nie stać go na prowadzenie postępowań sądowych. Wyjaśnił, iż posiada skromne środki, aby tylko spokojnie przeżyć i zwrócił ww. nakaz płatniczy na 2013r., prosząc o sprawdzenie i zajęcie stanowiska przez Burmistrza i Sąd Rejonowy.

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej zwane "SKO") decyzją z [...] kwietnia 2013r. utrzymało w mocy ww. decyzję Burmistrza, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną. W uzasadnieniu, po przytoczeniu treści art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 u.p.o.l., wskazało, że decyzję pierwszej instancji wydano w stanie faktycznym niezmienionym wobec stanu, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania za poprzedni rok podatkowy. Powierzchnię użytkową budynków i gruntów stanowiących podstawę opodatkowania ustalono na podstawie informacji podatkowej z 15 stycznia 2008r. złożonej przez Skarżącego i danych z ewidencji gruntów, które w zakresie powierzchni i konturów klasyfikacyjnych użytków nie uległy zmianie od 2008r. Jednocześnie dane przyjęte w decyzji odpowiadają wielkościom wskazanym przez Skarżącego. Do opodatkowania przyjęto: budynki mieszkalne o wysokości kondygnacji 1,40m - 2,20 m: 5 m² - stawka 0,68 zł, budynki mieszkalne o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m: 64,95 m² - stawka 0,68 zł, pozostałe budynki lub ich cz. o pow. 49,40 m² - stawka 4,8zł oraz grunty pozostałe - 541 m² - stawka 0,31zł.

W ocenie SKO skoro Skarżący nie zakwestionował tego, że jest właścicielem ww. nieruchomości zabudowanej, położonej w S. przy ul. [...], odwołanie nie może zostać uwzględnione. Wyjaśnienia Skarżącego w zakresie skomplikowanych relacji z bratem nie podlegają ocenie, w postępowaniu mającym na celu ustalenie wysokości podatku od gruntu i budynków, stanowiących bezspornie jego własność. Na wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości nie mogą mieć ponadto wpływu niskie dochody Skarżącego, bo podatek ten ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy, nie nawiązuje do wpływów z nieruchomości i co do zasady, skupia się na samej własności gruntów i budynków. Sposób określenia podstawy opodatkowania opiera się o pewne fizyczne parametry cechujące poszczególne rodzaje nieruchomości, jak powierzchnia użytkowa budynków, powierzchnia gruntów, wskazuje wyraźnie na majątkowy, a nie przychodowy charakter podatku od nieruchomości.

4. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił permanentne łamanie prawa cywilnego, administracyjnego oraz nieuzasadnione naliczanie stawek podatku od nieruchomości za środki trwałe, zbudowane przez jego rodziców (J. i W.) przy jego skromnym udziale finansowym i bieżących naprawach. Podniósł, iż budynki są w stanie rozpadu i dalsza ich konserwacja jest bezsensowna. Dom ma ponad 100 lat i jest spróchniały wewnątrz, natomiast budynek gospodarczy (chlewnia) jest zbudowany z pustaków żużlowych spojonych cementem, ma 60 lat i jest popękany, wymaga również ciągłej konserwacji. Organom podatkowym jest to obojętne. Środki na remont i wymianę pokrycia dachu pozyskał tylko ze skromnej emerytury. Od 30 lat cała posesja wymaga bieżących i kapitalnych remontów, koszty napraw od 1946r. przekroczyły wielokrotnie wartość początkową. Koszt ponieśli rodzice i spadkobiercy. Stawki podatkowe są podnoszone co roku za aprobatą Rady Miasta. Wyjaśnił, iż własność ww. posesji przy ul. [...] wynika z postanowień Sądu Rejonowego w S. z 12 marca 1991r. sygn. akt [...] i z 2 lutego 1994r. sygn. akt [...]. Ten stan aprobowany był przez jego rodziców, którzy przekazali mu gospodarstwo rolne o pow. ok. 1,3 ha. Wzrost podatków ma na celu jego "wykończenie", po to by substancja spadkowa przeszła na rzecz Miasta. Dla SKO ważnym jest, aby wysokość podatku była zgodna matematycznie i z przepisami prawa. Budynki mają wartość ujemną i nic nie pozostało z pracy jego zmarłych rodziców, ani z jego 50 - letniej pracy na ojcowiźnie. Dla niego najważniejsze jest, że zachował się moralnie w stosunku do rodziców. Końcowo Skarżący wniósł o rozłożenie na raty opłaty sądowej.

5. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest na mocy kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) P.p.s.a.), albo stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

3. Sąd, dokonując kontroli legalności (zgodności z prawem) decyzji wydanych przez organy podatkowe obu instancji, z uwzględnieniem powyższych kryteriów, stwierdza, że odpowiadają one prawu.

4. W ocenie Sądu analizę prawnych aspektów rozpoznawanej sprawy należy rozpocząć od przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., zgodnie z którym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości obciąża m.in. osoby fizyczne będące właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości gruntowych i budowlanych albo będące użytkownikami wieczystymi gruntów.

Skarżący – na co prawidłowo zwróciło uwagę SKO – nie kwestionuje, że jest właścicielem nieruchomości, od której wymierzono mu podatek od nieruchomości. W tym zakresie odwoływał się do postanowień Sądu Rejonowego w S. przyznających mu prawo do ww. nieruchomości po zmarłych rodzicach. W związku z tym zastosowanie przez organy podatkowe ww. przepisu art. 3 ust. 1 u.p.o.l. było prawidłowe. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje bowiem zwolnienia z podatku od nieruchomości właściciela, który w związku z konfliktem rodzinnym nie może wykonywać czy ma utrudnione władztwo na swoją rzeczą.

Organy podatkowe, a w szczególności SKO, w sposób należyty wyjaśniło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie okoliczności faktyczne mogły być i zostały wzięte przy określaniu prawidłowej wysokości podatku od nieruchomości. SKO, podobnie jak Burmistrz, trafnie wskazało, że powierzchnię nieruchomości i znajdujących się na niej budynków określiło na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków (wypis z rejestru gruntów z 27 lutego 2013r. wydany przez Starostwo Powiatowe w S., informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych - IPN-1) oraz w związku ze złożeniem przez Skarżącego informacji podatkowej z 15 stycznia 2008r. Dane te w zakresie powierzchni i konturów klasyfikacyjnych użytków nie uległy zmianie od 2008r. Dane przyjęte przez organy podatkowe w decyzjach odpowiadają wielkościom wskazanym przez Skarżącego. Do opodatkowania przyjęto: budynki mieszkalne o wysokości kondygnacji 1,40m - 2,20 m: 5 m² - stawka 0,68 zł, budynki mieszkalne o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m: 64,95 m² - stawka 0,68 zł, pozostałe budynki lub ich cz. o pow. 49,40 m² - stawka 4,8zł oraz grunty pozostałe - 541 m² - stawka 0,31zł.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej: "P.g.k.") podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, wskazuje bezpośrednio przepis art. 1a ust. 3 u.p.o.l.

W związku z treścią ww. przepisów, jak również w związku z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. ukształtowała się jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazująca na związanie organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, jak też na brak możliwości dokonywania przez organ odmiennych ustaleń, co do powierzchni i przeznaczenia gruntów niż dane zawarte w ewidencji (por. wyrok NSA z: 16 października 2007r. sygn. akt. II FSK 1136/06, 13 grudnia 2006r. sygn. akt II FSK 1522/05, 18 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 1040/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 10 lutego 2009r. sygn. akt I SA/Gl 7/09).

W konsekwencji należy stwierdzić, że podatek od nieruchomości ustalono zgodnie z treścią oświadczeń Skarżącego, w związku z czym Burmistrz prawidłowo uwzględnił dane podane przez Skarżącego, jako podstawę wymiaru podatku.

5. Sąd jednocześnie podziela stanowisko SKO, że w przypadku budynków i gruntów wysokość podatku od nieruchomości nie jest uwarunkowana wartością tych nieruchomości ani też ich stanem zużycia czy ich wiekiem. Bez znaczenia dla wysokości podatku pozostaje też wysokość nakładów ponoszonych przez właściciela na remonty czy konserwację budynków.

Skoro w sprawie niewątpliwym jest, iż budynek istnieje, potrzeba przeprowadzania jego remontu, nie może stanowić podstawy do wyłączenia budynku z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ustawodawca nie przewidział takiej przesłanki, jako warunkującej bezwzględne zwolnienie z obowiązku naliczania podatku od nieruchomości. Jeśli nieruchomość istnieje i należy do Skarżącego, koniecznym jest zapłacenie od niej podatku od nieruchomości, a podnoszone przez stronę kwestie w postaci ujemnej wartości budynków, wielokrotne przekroczenie przez koszty napraw wartości początkowej budynków, potrzeby ponoszenia na rzecz nieruchomości nakładów w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym nie mogą mieć przesądzającego do uznania, że decyzje wydane w sprawie były prawidłowe czy też nie. Stawki podatku od nieruchomości określone zostały bowiem w uchwale rady gminy i ewentualne jej zaskarżenie w stosownym terminie i trybie mogłoby zmienić wysokość stawek przyjętych w decyzji wydanej wobec Skarżącego przez organy podatkowe.

6. Sąd podziela również stanowisko SKO wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wyjaśnienia Skarżącego w zakresie skomplikowanych relacji z bratem nie podlegają ocenie, w postępowaniu mającym na celu ustalenie prawidłowej wysokości podatku od gruntu i budynków, stanowiących bezspornie jego własność.

Na wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości nie mogą mieć ponadto wpływu, jak trafnie wskazało SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wysokość dochodów Skarżącego czy też jego stan zdrowia, trudne relacje rodzinne, bo podatek ten ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy, nie nawiązuje do wpływów z nieruchomości i co do zasady, skupia się na samej własności gruntów i budynków. Sposób określenia podstawy opodatkowania opiera się o pewne fizyczne parametry cechujące poszczególne rodzaje nieruchomości, jak powierzchnia użytkowa budynków, powierzchnia gruntów, wskazuje wyraźnie na majątkowy, a nie przychodowy charakter podatku od nieruchomości.

Wyżej wskazane przez Skarżącego okoliczności (trudna sytuacja finansowa, zdrowotna i rodzinna) nie mogą podlegać ocenie w postępowaniu podatkowym, które ma na celu ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, które co do zasady płacone jest przez właścicieli budynków i gruntów oraz wynika z samoistnego posiadania majątku, według stawek przewidzianych w uchwale rady gminy i z uwzględnieniem przepisów przewidujących zwolnienia, jeśli takowe mogą być zastosowane w sprawie. Okoliczności w postaci: wysokości dochodów Skarżącego, jego stan zdrowia, skomplikowane relacje z bratem nie wpływają na wysokość podatku od nieruchomości, ani nie stanowią podstawy do zwolnienia z obowiązku podatkowego przez organ podatkowy w toku postępowania w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości podatku. Mogą być podnoszone w odrębnych postępowaniach, np. w zakresie umorzenia czy rozłożenia na raty zaległości podatkowych, jeśli takie zaistnieją.

7. Sąd, w świetle powyższych rozważań za prawidłowe uznał stanowisko organów podatkowych w zakresie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013r., tym bardziej, że Skarżący nie zakwestionował okoliczności faktycznych, które w świetle przepisów prawa materialnego mogły stanowić podstawę prawną do wydania decyzji określającej prawidłową wysokość podatku od nieruchomości. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.