Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1029/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1 par. 1 i par. 2, art. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 237 par. 1 pkt 2 i pkt 3
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: Art. 8, art. 92 ust. 1, art. 178, art. 190 ust. 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek spr. Sędziowie : NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 października 2006 r nr : [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 grudnia 2008r.

Decyzją z dnia 6 października 2006r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2006r. Nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u W. K. choroby zawodowej - choroby skóry pochodzenia zawodowego - wymienionej w poz. 18 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do w/w rozporządzenia.

W postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że W. K. pracował od [...] 1967r. do [...] 1990r. w Spółdzielni "A" w K. (zakład zlikwidowany) kolejno na stanowiskach brązownika i złotnika. Z informacji uzyskanych od w/w wynika, że wykonywał galanterię mosiężną, srebrną i złotą, począwszy od topienia metalu poprzez obrabianie, lutowanie, wyżarzanie, odtłuszczanie, srebrzenie i złocenie w kąpielach galwanicznych, ręczne polerowanie przy użyciu past polerskich. Miał kontakt ze związkami chemicznymi stosowanymi w jubilerstwie, między innymi z kwasami: siarkowym, azotowym, solnym i fluorowodorowym, boraksem i kwasem borowym, amoniakiem, cyjankiem potasu, siarczanem żelazawym oraz pastami polerskimi.

W okresie od [...] 1992r. do [...] 1995r. W. K. pracował w "B", jako jubiler, dokonując napraw biżuterii złotej. Wykonywał takie czynności jak lutowanie na płytkach chemicznych, polerowanie, topienie złota, odzyskiwanie złota w bezcyjankowych kąpielach do odzłacania. Miał kontakt z rozcieńczonym kwasem siarkowym, kąpielą bezcyjankową do odzłacania, pastami polerskimi i pyłem przy polerowaniu.

W. K. był badany w Ośrodku Medycyny Pracy, który [...] 2005r. wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry pochodzenia zawodowego. W wyniku badania dermatologicznego u w/w rozpoznano łuszczycę - schorzenie, które nie jest indukowane przez warunki pracy i nie figuruje w aktualnym wykazie chorób zawodowych.

W trybie § 7 cyt. na wstępie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. W. K. został skierowany na ponowne badanie do Instytutu Medycyny Pracy. Po hospitalizacji w dniach [...] 2006r. do [...] 2006r. Instytut wydał [...] 2006r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby skóry pochodzenia zawodowego wymienionej w poz. 18 wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że biorąc pod uwagę wywiad chorobowy, przebieg choroby, badanie fizykalne (morfologia i lokalizacja zmian chorobowych), dostarczoną dokumentację lekarską, charakterystykę stanowiska pracy oraz wyniki płatkowych testów alergologicznych brak jest podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii schorzenia.

Biorąc pod uwagę cały zebrany w sprawie materiał dowodowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do stwierdzenia u W. K. choroby zawodowej wymienionej w poz. 18 wykazu chorób zawodowych, a tym samym do zmiany decyzji organu l instancji.

Zdaniem organu II instancji odwołanie wniesione przez W. K. nie wniosło nowych, istotnych faktów, które mogłyby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Sam fakt pracy w kontakcie z czynnikami szkodliwymi nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, bowiem zgodnie z § 2.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Rozpoznana przez obie jednostki orzecznicze łuszczyca nie jest chorobą związaną z warunkami pracy i nie figuruje w poz. 18 wykazu chorób zawodowych. Zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 10 Kpa strony postępowania zostały zawiadomione o zakończeniu postępowania odwoławczego i związanej z tym możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Żadna ze stron nie skorzystała z tej możliwości.

W skardze z dnia 27 listopada 2006r. W. K. podniósł, iż decyzja Instytutu Medycyny Pracy i decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego są dla niego niesprawiedliwe i w dużym stopniu odbiegają od rzeczywistości, tj. początku i przebiegu choroby skóry, jak i odnośnie przebiegu pracy oraz narażenia zawodowego w związku z używaniem chemikaliów, związków chemicznych, gazu, azbestu, past polerowniczych, itp. Powszechnie stosowanych w zawodzie złotniczo-jubilerskim, zwłaszcza w okresie 1967-1990 w firmie "A" w K.

Skarżący wyjaśnił, iż choroba skóry zaczęła się u niego w 1993r. i została zdiagnozowana jako pokrzywka kontaktowa z podrażnienia skóry na chemikalia i związki chemiczne stosowane w jego zawodzie. W 1994r. po leczeniu szpitalnym stwierdzono, że to początek łuszczycy, na którą choruje do dziś. W 1995r. skarżący odszedł na rentę inwalidzką z zakazem pracy przy chemikaliach i związkach chemicznych powszechnie stosowanych w zawodzie. Zdaniem skarżącego długoletnie narażenie zawodowe, zwłaszcza w latach 1967-1990 w firmie "A" w K. oraz w latach 1992-1995 w "B" w T., z bardzo wysokim prawdopodobieństwem naraziło go na chorobę skóry, a w następstwie tego łuszczycę. W 2005r. wykryto u skarżącego raka płuca, a w 2006r. przeszedł operację w Z. W opinii skarżącego istnieje wiele ciężkich chorób, które nie od razu są konkretnymi chorobami ujętymi w wykazie chorób.

Skarżący stwierdził, iż Ośrodek Medycyny Pracy, bez wysłuchania jego argumentów, stwierdził, że skoro jego choroby nie ma na liście chorób zawodowych to nie ma sprawy. Podobnie Instytut Medycyny Pracy, choć tam stwierdzono uczulenie na pyłki drzew, polikwacynę, nadtlenek benzoilu. Powiatowy Inspektor Sanitarny, opierając się na swojej wiedzy i przepisach odnośnie zawodu jubilerskiego, orzekł o tym co było groźne dla skarżącego, a co nie. Zdaniem skarżącego organ I instancji skupił się na jego okresie pracy w "B" w T. w latach 1992-1995 bez specjalnego zainteresowania latami 1967-1990, kiedy to w środowisku pracy skarżącego występowało największe działanie czynników szkodliwych dla zdrowia. W odczuciu skarżącego wszystkie instytucje, które zajmowały się sprawą jego choroby zawodowej, zrobiły to w sposób ogólny i ze zbyt ogólną wiedzą na temat zawodu jubilerskiego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji stwierdził, iż są one bezpodstawne. Zarówno Ośrodek Medycyny Pracy jak i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wydali orzeczenia lekarskie z uwzględnieniem narażenia zawodowego w jubilerstwie w latach 1967 - 1995.

Powiatowy Inspektor Sanitarny dokonał oceny narażenia zawodowego pracownika z okresu zatrudnienia w "A" w K. w latach 1967 - 1990 na podstawie dokumentacji archiwalnej, bowiem zakład został zlikwidowany w 1999r. Ustalił, że do zakresu wykonywanych czynności na stanowisku jubilera należało lutowanie złota i srebra z użyciem lutu z miedzi i cyny oraz palników gazowych, czyszczenie srebra tzw. wytrawianie z zastosowaniem rozcieńczonego kwasu siarkowego i walcowanie prętów ze srebra. Wykonywanie w/w czynności związane było z narażeniem na czynniki chemiczne takie jak: miedź, cyna, kwas siarkowy, tlenek węgla. Przy rozpatrywaniu choroby zawodowej - jakkolwiek istotna jest kwestia narażenia zawodowego (udokumentowany wieloletni okres pracy w zawodzie jubilera wymagający kontaktu z wieloma czynnikami chemicznymi), to jednak brak istnienia określonych skutków zdrowotnych tego narażenia przesądza o nierozpoznaniu tej choroby. W. K. był hospitalizowany w Oddziale Chorób Zawodowych i Toksykologii Klinicznej - Szpital - Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego od dnia [...] 2006r. do dnia [...] 2006r. Uzasadnienie orzeczenia lekarskiego brzmi: badany pracował w latach 1967 - 1990 oraz 1992 - 1995 jako jubiler w narażeniu na związki chemiczne stosowane w jubilerstwie. Od 1995r. jest na rencie. Pierwsze zmiany skórne pojawiły się w 1993r. w trakcie pracy. Zmiany chorobowe miały postać swędzących bąbli położonych głównie na rękach i kończynach, ale potem rozprzestrzeniły się. Po leczeniu zmiany ustąpiły. W ciągu miesiąca nastąpił nawrót zmian, pojawiły się w różnych miejscach. W 1994r. był hospitalizowany w Oddziale Dermatologicznym, rozpoznano łuszczycę. Pacjent był leczony w Poradni Dermatologicznej, a w związku z zaostrzeniami zmian skórnych kilkakrotnie hospitalizowany w Oddziałach Dermatologicznych. W 2001r. zaczęły pojawiać się pojedyncze zmiany skórne zwłaszcza w miejscu drobnych urazów. Od 2002r. przebieg choroby ponownie uległ zaostrzeniu, zwłaszcza przy infekcjach. Największe nasilenie zmian było na rękach. Aktualnie badaniem fizykalnym stwierdza się zagojone linijne blizny w okolicach nadgarstkowych i podżebrowej prawej, pojedyncze monetowate zmiany rumieniowe złuszczające na tułowiu i ramionach (ogniska pokryte są łuską, pacjent nie stosował maści złuszczających w trakcie testów), rozległe przebarwienia w obrębie ramion, przedramion, okolicy lędźwiowej, na tylnych powierzchniach ud, rozległą huperkeratozę paznokci stóp, podłużnie pobruzdowane paznokcie rąk z pojedynczymi ogniskami dystalnej onycholizy. Testy alergiczne wypadły dodatnio jedynie z poliwakcyną, pyłkami drzew i nadtlenkiem benzoilu. Niski był poziom niespecyficznych IgE w surowicy. Biorąc pod uwagę wywiad chorobowy, przebieg choroby, badanie fizykalne (morfologia i lokalizacja zmian chorobowych), dostarczoną dokumentacje lekarską, charakterystykę stanowiska pracy oraz wyniki płatkowych testów alergologicznych brak jest podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii schorzenia.

Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wobec braku rozpoznania choroby zawodowej przez dwie jednostki orzecznicze brak jest podstaw do rozpoznania takiej choroby. Obecnie W. K. jest badany w Ośrodku Medycyny Pracy w kierunku choroby zawodowej - nowotwór płuca.

Postanowieniem z dnia 30 maja 2007r., sygn. akt III SA/Kr 1383/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na to, że w sprawie III SA/Kr 125/06 zostało skierowane do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne: "Czy przepisy art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz wykonawczego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) są zgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP". Pytanie to Trybunał Konstytucyjny przyjął do rozpoznania pod sygnaturą P 23/07.

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r., sygn. P 23/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Równocześnie Trybunał orzekł, iż przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 2 lipca 2008r. nr 116, poz. 740.

W związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 21 października 2008r., sygn. akt III SA/Kr 1383/06 podjął zawieszone postępowanie sądowe w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W sprawie niniejszej podstawowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma fakt, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115). W odniesieniu zaś do tych przepisów Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 740) orzekł o ich niezgodności z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że żaden z przepisów kodeksu pracy nie zawiera jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego oraz że takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy. Konsekwencją sformułowania takiego wniosku było uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 k.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do wydanego na tej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z Konstytucją.

Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że te przepisy tracą moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, które nastąpiło w dniu 2 lipca 2008r. Uzasadniając odroczenie utraty mocy obowiązującej niezgodnych z Konstytucją przepisów Trybunał wskazał, że "zakwestionowane w niniejszej sprawie przepisy są niezbędnym elementem porządku prawnego i służą realizacji istotnych uprawnień pracowniczych. Aby pozostawić ustawodawcy czas na przygotowanie koniecznych zmian legislacyjnych, a jednocześnie zapobiec powstaniu luki w prawie, uniemożliwiającej wydawanie decyzji w sprawach stwierdzania chorób zawodowych, Trybunał postanowił odroczyć utratę mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów. Wyznaczony przez Trybunał termin odroczenia powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji zgodnej z Konstytucją".

Powstaje zatem pytanie jakie skutki wywołało to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w niniejszej sprawie.

Jak wiadomo przedmiotem pytania prawnego Sądu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego jest ocena konstytucyjności zaskarżonego przepisu kształtującego obowiązek strony, po to, by następnie Sąd ten mógł orzec o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2002r., P. 7/2000, OTKA 2002/2/13). Zadaniem zaś sądu administracyjnego jest wyczerpująca ocena prawna zaskarżonej decyzji, a więc ustalenie czy również po uprawomocnieniu się wyroku sądu administracyjnego zaskarżona decyzja ma pozostać w obrocie prawnym.

Nie może ulegać wątpliwości, że z chwilą orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją przepisów prawnych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, obalone zostało domniemanie zgodności z Konstytucją tych przepisów. To zaś oznacza, że postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie, a także zaskarżona do sądu decyzja administracyjna, wydane zostały na podstawie przepisów prawnych niezgodnych z Konstytucją. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie oznacza to, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wydaje się bowiem, że obowiązywania aktu nie powinno się utożsamiać z obowiązkiem jego stosowania (por. J. Trzciński, "Glosa do wyroku TK z dnia 23 października 2007r., P 10/07, ZNSA 2008, nr 1), a stosowanie przez sąd przepisu, który orzeczeniem TK, ostatecznym i powszechnie obowiązującym, został uznany za niezgodny z Konstytucją, nawet gdy Trybunał odroczył utratę jego mocy obowiązującej, kłóciłoby się z logiką stosowania prawa. Należy przyjąć, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją kontrolowanej normy umożliwia sądom odstąpienie od zasad wyznaczanych przez reguły determinujące datę, na którą określa się stan prawny miarodajny dla orzekania. Ta autonomia interpretacyjna przysługująca sądom znajduje swoją podstawę w art. 8 Konstytucji, będąc wyrazem bezpośredniego stosowania Konstytucji poprzez kierowanie się wykładnią zgodną z Konstytucją. Byłoby nielogiczne, gdyby dopuszczając - w celu przywrócenia stanu konstytucyjności - możliwość wznowienia postępowania w sprawach już rozstrzygniętych na podstawie norm uznanych za niekonstytucyjne, ustrojodawca dopuszczał dalsze naruszanie Konstytucji na przyszłość, przez bezwzględny nakaz dalszego stosowania przepisu już uznanego za niekonstytucyjny (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007r., sygn. akt K 8/07, OTK-A 2007, nr 3, poz. 26; także wyrok TK z 23 października 2007, P 28/07, OTK-A 2007, nr 9, poz. 106). Wobec spraw będących w toku sąd administracyjny ma zatem możliwość dokonania oceny rozpatrywanej sprawy z punktu widzenia ochrony praw jednostki i uniknięcia sytuacji, kiedy sąd zadając pytanie prawne orzekałby według niekonstytucyjnych przepisów tylko po to, by następnie strona wniosła o wznowienie postępowania na podstawie procedur, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji. Trudno też byłoby uznać za zgodne z zasadą ekonomiki procesowej zawieszenie postępowania przed sądem i oczekiwanie na wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez ustawodawcę, skoro to wykonanie może trwać bardzo długo. Jeżeli więc Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności podstawy prawnej zaskarżonej decyzji z Konstytucją RP, to obowiązkiem sądu administracyjnego jest wskazanie i tej okoliczności, mogącej być przesłanką późniejszego wniosku strony o wznowienie postępowania administracyjnego (art.145a kpa).

W niniejszej sprawie nie może więc mieć zastosowania zasada tempus regit actum, ze względu na pozbawienie domniemania konstytucyjności tych przepisów, które stanowiły podstawę prawną zaskarżonej decyzji. A zatem należy przyjąć, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji, musi być uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarówno zatem w takich przypadkach, gdy na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przepis traci moc z chwilą ogłoszenia orzeczenia TK, jak i w tych przypadkach, gdy Trybunał korzystając z możliwości przewidzianej w art. 190 ust. 3 zd. 1 Konstytucji określa inny termin utraty mocy obowiązującej przepisu, sądy administracyjne mają prawo odmówić zastosowania tych przepisów. Przepisy uznane przez Trybunał za niekonstytucyjne nie powinny więc być stosowane w przyszłości, nawet jeśli za ich stosowaniem przemawiałyby ogólne reguły prawa międzyczasowego (por. K. Gonera, E. Łętowska, "Wieloaspektowość następstw stwierdzania niekonstytucyjności", PiP 2008, z. 5). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym względzie poglądy wyrażane w nowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 21 czerwca 2007r., I OSK 1030/06; także wyrok NSA z 23 lutego 2006r., II OSK 1403/05, NSA z 31 stycznia 2008r., II OSK 1599/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Sąd rozważając znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego odraczającego datę utraty mocy obowiązującej przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji, wziął pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnymi przepisami, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych tymi przepisami, powody dla których TK odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów oraz okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Mając na uwadze wszystkie wymienione okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie należy uwzględnić orzeczenie Trybunału i odmówić stosowania niekonstytucyjnych przepisów, pomimo odroczenia terminu utraty ich mocy obowiązującej. Odsyłanie bowiem w niniejszej sprawie na drogę wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, naruszeniem prawa do szybkiego załatwienia sprawy stanowiącego podstawowy standard europejski prawa do dobrej administracji, a na drodze sądowej - prawa do szybkiego procesu.

Tak więc Sąd w sprawie niniejszej, mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, odmówił zastosowania niezgodnych z Konstytucją przepisów aktu rangi podustawowej - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie wobec odmowy zastosowania przepisów materialnych i procesowych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji jako niezgodnych z Konstytucją, Sąd nie dokonywał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Organy administracyjne prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, powinny rozpatrzyć sprawę strony skarżącej niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.