Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 214/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. sprawy ze skargi W. B., W. B. , S. R. , W. B., J. B., C. Z., M. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 Prezydent Miasta W. na podstawie art. 20 ust. 2 pkt. 1, art. 22 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne( tekst jed. Dz. U. 2010r., Nr 193 poz. 1287) w zw. z § 47 ust. 3 oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 354 ) orzekł o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, danych ewidencyjnych dla działek nr [...] z obrębu [...] położonych przy ulicy [...] na ternie dzielnicy B. w W. Aktualizacja polegała na wykreśleniu wpisu współwłaścicieli w osobach: W.B., W.B., J.B., J.B., M.D., A.J., J.J., M.K., K.R., S.R., K.T., W.T., C.Z. i wpisaniu w rubryce właściciel: "nieustalony". Jednocześnie organ decyzją tą orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie działki nr [...] z ww. obrębu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zawiadomieniem z dnia 11 października 2012 r. wszczął postępowanie z urzędu w sprawie wyjaśnienia podstawy wpisów w ewidencji gruntów i budynków po ww. osobach. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalił, iż obecne działki ewidencyjne o nr : [...] i [...] z obrębu [...] stanowią archiwalną działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], powstałą podczas założenia ewidencji gruntów dla przedmiotowego terenu. Organ wskazał iż podczas założenia ewidencji gruntu w roku 1969 jako właściciela działki nr [...], zajętej pod ulicę [...], wpisano Prezydium Rady Narodowej m. W., a jako władającego Zarząd Dróg i Mostów, przy czym nie podano podstawy powyższego wpisu właściciela.

W wyniku odnowienia ewidencji gruntu dla obrębu [...], które przeprowadzono w 1994 r. powstały działki ewidencyjne o numerach [...] i [...] wszystkie o nomenklaturze [...] cz. do wymienionych działek ewidencyjnych nie ujawniono właściciela zgodnie z badaniami hipotecznymi nieruchomości, w których znalazła się uwaga iż " w zbiorze brak danych do ustalenia prawnego właściciela dla działki [...]". Następnie w 1998 r. na podstawie kopii aktów notarialnych N repertorium [...] z [...] listopada 1934 r. repertorium N [...] dnia [...] stycznia 1943 r., umowy przyszłego podziału nieruchomości "[...] " z dnia [...] stycznia 1943 r. oraz postanowień Sądu Wojewódzkiego w W. i Sądu Powiatowego dla m.W. stwierdzających nabycie spadku po L.S. i A.S. jako właścicieli działki ewidencyjnej nr [...] i [...] ujawniono: W. S., C.S., I.R., J.B., małż. J. i A.J., M.K., K.R., małż. W. i K.T. Następnie w 2002 r. na podstawie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku w miejsce ww osób ujawniono: W.B., J.B., J.B., M.D., S.R., C.Z. Jednocześnie przy ujawnieniu ww dokumentów ujawniono również W.B. miejsce W.S., przy czym w zasobie ewidencyjnym Biura Geodezji i Katastru nie odnaleziono dokumentu potwierdzającego powyższą zmianę.

Stan prawny działki ewidencyjnej nr [...] został uregulowany w księdze wieczystej nr [...] i w 2011 r. dokonano aktualizacji operatu ewidencyjnego wpisując jako właściciela m.W. W związku z czym postępowanie w zakresie działki nr [...] stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Organ I instancji stwierdził, że zmiany danych ewidencyjnych dotyczące własności pozostałych działek dokonane w 1998 r. były niezgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W świetle § 30 ust. 3 ówcześnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 17 grudnia 1996 r. Ministra Gospodarski Przestrzennej i Budownictwa oraz Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 156 poz. 813 ) kopie dokumentów na podstawie, których dokonano wpisów w bazie ewidencyjnej nie mogły stanowić podstawy wprowadzonych zmian.

Z kolei odnosząc się do treści dokumentów stanowiących podstawę opisanych powyżej wpisów Prezydent stwierdził, iż z dokumentów tych nie wynika jednoznacznie przedmiot nabytego prawa bowiem w umowie notarialnej z [...] listopada 1934 r. jak i umowie przyszłego podziału nieruchomości "[...]" z dnia 11 stycznia 1943 r. brak jest bliższego opisu nieruchomości będącej przedmiotem tychże umów. Prawomocne postanowienia sądu jak również akty notarialne nie odnoszą się do konkretnych działek ewidencyjnych. Do zmian dokonanych w 1998 r. dołączono nieuwierzytelnione kopie w/w aktów notarialnych oraz szkic " [...]".

Organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego strony nie przedłożyły nowych dokumentów i nie dostarczyły odpisu z nowo założonej księgi wieczystej z ujawnionym prawem własności na swoją rzecz, ani żadnego orzeczenia sądowego potwierdzającego prawo własności do jednoznacznie określonego przedmiotu. Organ podkreślił, iż dowody w postaci kserokopii nie spełniają wymogu dokumentów, zaś z zaświadczenia sądu wieczysto-księgowego wynika, iż w zbiorze dokumentów [...] brak wymienionych powyżej aktów notarialnych, umowy przyszłego podziału nieruchomości i postanowień o stwierdzeniu spadku po J.S. z dnia [...] stycznia 1957 r. i po L.S. i A.S. z dnia [...] stycznia 1966 r.

Po rozpatrzeniu sprawy wskutek odwołań wniesionych od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 k.p.a. utrzymał w mocy powyższą decyzję Prezydenta m.W. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając, iż dokonane wpisy w ewidencji dotyczące wskazania właścicieli nie znajdowały podstawy bowiem tylko oryginały aktów notarialnych bądź uwierzytelnione ich odpisy stanowią podstawę do wprowadzania zmian w ewidencji gruntów. Zwrócił uwagę, iż kopie aktów znajdujących się w aktach sprawy dotyczą nabywania udziałów w nieruchomości "[...]," dla której księga hipoteczna zaginęła. Akty te ( których oryginałów strona nie przedstawiła ) nie mogły stanowić w 1998 r. podstawy do wykazania tytułu własności do przedmiotowych działek, gdyż nieruchomość ":[...]" nie miała zniesionej współwłasności. Organ II instancji podkreślił, że ze zbioru dokumentów wynika, iż większość posiadaczy części przedmiotowego gruntu uzyskiwała tytuły prawne przez zasiedzenie. Stwierdził, że skoro znajdujące się w posiadaniu organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, dokumenty nie wyodrębniały własności określonych w ewidencji działek, to słusznie organ ewidencyjny dokonał korekty wpisu w rejestrze gruntów.

Na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego skargę wnieśli W.B. , W.B., S.R., W.B.. J.B., C.Z., M.D. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika.

W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. § 12 ust 1. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 poz. 354 ) poprzez uznanie, iż akty notarialne załączone przez skarżących nie mogły stanowić w 1998 r. podstawy wykazania tytułu własności do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] i z obrębu [...] gdyż nieruchomość "[...]" nie miała zniesionej współwłasności w sytuacji gdy z dokumentów tych wprost wynika, że jedynymi współwłaścicielami nieruchomości byli skarżący. Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak również decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację mającą wskazywać na wadliwość zaskarżonej decyzji. W sposób szczegółowy przedstawiono chronologię czynności prawnych dotyczących przedmiotowych działek począwszy od 1914 r. kiedy to aktem notarialnym J. i A.S. nabyli niepodzielnie w równych częściach nieruchomość o pow. 6 morgów stanowiącą część działki nr 1 opisaną w księdze wieczystej " [...] " z folwarku W.. Nieruchomość ta została następnie przeniesiona i uregulowana w oddzielnej księdze wieczystej " [...]" i obejmowała 3 ha 35 a 92 m 2. Z kolei aktem notarialnym z [...] lipca 1939 r. J. i A.S. zbyli na rzecz K. i M. małż. K. 1/30 niepodzielną część przedmiotowej nieruchomości. Kolejnym aktem notarialnym z [...] marca 1942 r. J. i A.S. sprzedali W. i K.T. niepodzielną część o pow. 1200 m 2, zaś aktem notarialnym z [...] stycznia 1943 r. sprzedali J. i A.J. 1/30 niepodzielną część nieruchomości. Tym samym aktem darowali z pozostałych im 27/30 niepodzielnych części, 15/30 swoim dzieciom ( 3/30 niepodzielnych części W.S., 3/30 niepodzielnych części I.R., 3/30 niepodzielnych części J.B., 3/30 niepodzielnych części C.S., 3/30 niepodzielnych części L.S. ). Umową przyszłego podziału ":[...]" z dnia [...] stycznia 1943 r. w/w współwłaściciele w celu wyjścia ze współwłasności dobrowolnie przyrzekli sobie i zobowiązali się solidarnie dokonać podziału przedmiotowej nieruchomości ustalając numery działek i ich powierzchnie.

Następnie w skardze wskazano na kolejne postanowienia stwierdzające nabycie spraw spadkowych i wywiedziono, iż tytuł prawny do nieruchomości oznaczonych jako działki [...] i [...] przysługuje skarżącym. Zdaniem skarżących nie znajduje uzasadnienia stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że znajdujące się w posiadaniu organu dokumenty nie wyodrębniły własności określonych w ewidencji gruntów i budynków działek, a tym samym słusznie organ ewidencyjny dokonał korekty wpisu w rejestrze gruntów. Podniesiono, iż w 1998 r. kiedy to organ dokonał wpisu skarżących jako współwłaścicieli nieruchomości oznaczonych jako działki [...] i [...] organ nie miał wątpliwości, co do ich tytułu prawnego do wskazanych nieruchomości. Powyższy stan w żaden sposób nie uległ zmianie. Niezrozumiałym dla skarżących jest fakt, iż w 1998 r. przedłożone przez nich dokumenty były wystarczające do wpisania ich jako właścicieli, zaś w roku 2013 dokumenty te nie są wystarczające. Ponadto w skardze wskazano, iż w 1998 r. kiedy dokonano wpisania skarżących jako właścicieli przedmiotowych działek obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 158, poz. 813) zgodnie, z którym wpisy do ewidencji gruntów i budynków mogły być dokonywane na podstawie różnych dokumentów, nie zaś na podstawie zamkniętego ich katalogu wskazanego w rozporządzeniu z dnia 29 marca 2001 r. Według skarżących dokumenty które stanowiły podstawę wpisu ich jako właścicieli mogły stanowić podstawę wprowadzonej zmiany.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.),zwana dalej: p.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zwana dalej p.g.k. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Stosownie do art. 2 pkt 8 P.g.k. ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy.

W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który zgodnie z art. 22 ust. 1 P.g.k. prowadzą starostowie.

Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności tj. utrzymywanie operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia), natomiast sama aktualizacja następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 P.g.k. w zw. z § 48 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia), o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Tę drugą formę rozstrzygnięcia stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją orzekającą o zmianie danych ewidencyjnych lub odmawiającą żądanej zmiany danych ewidencyjnych.

Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi. W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się zatem także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, co nastąpiło w niniejszym postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji przez Prezydenta m.W. Za przyjęciem takiej wykładni pojęcia aktualizacji operatu ewidencyjnego przemawia także aktualne brzmienie § 45 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenie, zgodnie z którym aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych w celu wyeliminowania danych błędnych.

Sąd uznał zaskarżoną decyzję w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego dla działek nr [...] z obrębu [...] obrębu za prawidłową. Należy podzielić stanowisko organu, że w świetle § 30 ust. 3 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 1996 r. Ministra Gospodarski Przestrzennej i Budownictwa oraz Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr 156 poz. 813 ) obowiązującego w dacie dokonania błędnego wpisu współwłaścicieli przedmiotowych działek, kopie dokumentów na podstawie, których dokonano wpisów w bazie ewidencyjnej nie mogły stanowić podstawy wprowadzonych zmian. Przepis ten wprost wskazywał, że zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Zatem prawidłowo uznały organy w niniejszej sprawie, że podstawą zmian danych ewidencyjnych dotyczących własności przedmiotowych działek nie mogły być nieuwierzytelnione kopie aktów notarialnych.

W świetle powyższego Sąd za nieuprawnione uznał zarzuty podniesione w skardze.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.