Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 236/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6304 Zwolnienia celne
657
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 208, art. 233 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 23 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wydania pisemnej interpretacji w zakresie zwolnień od cła oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 7 grudnia 2010 r. A Spółka akcyjna z siedzibą w W. w oparciu o art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej w indywidualnej sprawie. Przedmiot wniosku koncentrował się wokół obciążeń celnych z tytułu dostawy paliw żeglugowych pochodzenia niewspólnotowego na statki transportu morskiego w polskich portach.

Uzasadniając w/w wniosek spółka, będąca dostawcą paliw żeglugowych (tzw. bunkru) dla statków zawijających do polskich portów w żegludze międzynarodowej wskazała, że zamierza wystąpić z wnioskami o utworzenie w polskich portach składów celnych (lub miejsc czasowego składowania) na nabywane spoza Unii Europejskiej paliwa przeznaczone na cele żeglugowe. Nie mniej jednak po stronie spółki pojawiła się wątpliwość czy paliwo niewspólnotowe dostarczane ze składu celnego (objęte uprzednio procedurą zawieszenia długu celnego) na statki morskie żeglugi międzynarodowej w obrębie polskich portów (na terytorium RP) będzie w całości zwolnione z cła niezależnie od: 1. kolejnego portu przeznaczenia zaopatrywanej jednostki (może to być zarówno port w UE jak i poza UE); 2. bandery zaopatrywanej jednostki (może to być zarówno bandera wspólnotowa jak i spoza Unii Europejskiej).

W dalszej części uzasadnienia spółka wskazała, że dostawcy paliw na statki muszą konkurować między sobą o dostęp do taniego produktu przy zakupie. Przepisy środowiskowe dotyczące zawartości siarki w paliwach żeglugowych wprowadzane od 2005 r. wpłynęły bowiem bardzo mocno na działalność polskich dostawców gdyż podaż konkurencyjnych ceno paliw nieskosiarkowych o jakości bunkrowej produkcji krajowej praktycznie nie istnieje. O ile podatek akcyzowy i podatek VAT nie obciążają ceny paliw żeglugowych w Polsce, o tyle ciężkie oleje opałowe przeznaczone na cele żeglugowe sprowadzane z importu są obciążone 3,5 % cłem.

Dostawcy paliwa w innych krajach unijnych nie płacą tego cła gdyż prowadzą swą działalność w oparciu o składy celne ustanowione zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego, z których paliwo dostarczane jest do zaopatrywanych jednostek. Sytuacja taka ma miejsce m.in. w Danii, Estonii i na Litwie.

W ocenie spółki wobec faktu, iż paliwa dostarczane ze składu na statki morskie wypływające z Polski do obcych portów będą spalane w morzu, winny być one zwolnione z cła, czyli podlegać procedurze zwrotnego wywozu ze składu celnego niezależnie od docelowego portu przeznaczenia zaopatrywanej jednostki.

W dalszej części uzasadnienia spółka wskazała, że zwrot zawarty w art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tj. "daniny publiczne" obejmuje swym zakresem m.in. cła. Tym samym wniosek spółki o pisemną interpretację jest w pełni zasadny.

Decyzją z dnia 14 stycznia 2011 r. znak [...] Naczelnik Urzędu Celnego działając na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania pisemnej interpretacji w zakresie zwolnień od cła paliw niewspólnotowych dostarczanych ze składu celnego na statki żeglugi międzynarodowej.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w postępowaniach celnych i administracyjnych organy celne działają na podstawie przepisów prawa materialnego tj. ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. – bez wskazania tytułu (Dz. Urz. WE L 302 ze zm.), przepisów wykonawczych do w/w aktów oraz prawa procesowego – tj. ustawy – Ordynacja podatkowa. W/w obowiązek wynika z dyspozycji art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne.

W związku z tym przepis ustawy, na który powołuje się spółka nie dotyczy organów celnych i nie mieści się w zakresie ich działania. Co więcej, prawo materialne i prawo procesowe nie zawiera przepisu pozwalającego organowi celnemu na wydawanie pisemnej interpretacji przepisów prawnych.

W tym stanie zainicjowane wnioskiem strony postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Niezależnie od powyższego organ wskazał, że właściwym trybem uzyskania informacji na temat stosowania przepisów prawa celnego jest tryb przewidziany w art. 11 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Z kolei w świetle Regulaminu Organizacyjnego Izby Celnej w G. właściwym w tej kwestii jest Wydział Organizacyjno – Prawny Izby Celnej w G.

W odwołaniu od w/w decyzji spółka wniosła o uchylenie wydanej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o uchylenie wydanej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wydanemu rozstrzygnięciu spółka zarzuciła:

- naruszenie art. 208 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i uznanie, że brak jest przedmiotu postępowania;

- art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie w sprawie i uznanie, że Naczelnik Urzędu Celnego nie jest organem administracji publicznej zobowiązanym do wydania pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia daniny publicznej w postaci należności celnych.

Uzasadniając odwołanie spółka wskazała, że żaden przepis nie wyłącza obowiązku określonego w art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w stosunku do organów celnych. Logicznym jest bowiem, że na tle tego przepisu właściwe do wydania interpretacji są organy I instancji uprawnione do realizacji danej należności. W przypadku należności celnych właściwym powinien być więc naczelnik urzędu celnego.

Decyzją z dnia 23 marca 2011 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 stycznia 2011 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy w nawiązaniu do właściwości organów celnych określonej w regulacji zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) wskazał, że rozstrzygnięcia w sprawach celnych mogą być wydawane wyłącznie w oparciu o przepisy wspólnotowego i krajowego prawa celnego. Obecnie obowiązujące regulacje nie przewidują z kolei możliwości stosowania jakichkolwiek przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w jurysdykcyjnym postępowaniu w sprawach celnych, w tym możliwości wydawania decyzji na podstawie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Postępowania zmierzające do wydania decyzji na podstawie art. 10 w/w ustawy winny być bowiem prowadzone w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Co równie ważne, wydawanie interpretacji przepisów prawa celnego w oparciu o wskazaną wyżej regulację może powodować szereg sprzeczności z przepisami prawa wspólnotowego (m.in. z art. 220 ust. 2 lit. b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego) oraz zasadą jednolitego stosowania przepisów prawa celnego na całym wspólnotowym obszarze celnym. Na gruncie prawa celnego przepisem szczególnym w stosunku do art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest art. 11 Wspólnotowego Kodeksu Celnego dotyczący wydawania informacji w sprawach indywidualnych. Nie mniej jednak informacja udzielona w trybie art. 11 WKC nie posiada formy decyzji, co oznacza, że informacje wydawane w tym trybie nie są w świetle prawa wspólnotowego informacjami wiążącymi.

Odnosząc się z kolei do formy rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji organ odwoławczy podniósł m.in., że w sprawie winno zapaść postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania znajdujące oparcie w art. 165a § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. W rozpatrywanej sprawie bezprzedmiotowość nie nastąpiła bowiem w toku postępowania a istniała od samego początku. Uchylenie wydanej decyzji jak i zwrot sprawy do ponownego rozpatrzenia nie byłoby jednakże celowe z uwagi na konieczność szybkiego zakończenia postępowania i usunięcia wątpliwości w jaki spółka może uzyskać istotną dla siebie informację.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A Spółka akcyjna wniosła o uchylenie wydanej decyzji organu odwoławczego i uznanie stanowiska wyrażonego we wniosku z dnia 7 grudnia 2010 r. Przedmiotowej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, art. 11 rozporządzenia Rady (EWG) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 2 ust. 2, art. 65 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej i art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne.

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że dla organów celnych wygodniejsze jest wydawanie niewiążących i niezaskarżalnych interpretacji (art. 11 WKC) niż wydawanie wiążących interpretacji przepisów (art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

W ocenie skarżącej do tych regulacji nie można stosować reguły kolizyjnej wykluczającej możliwość zastosowania przepisu niższego rzędu. Z uwagi na datę przyjęcia ustawy o swobodzie działalności gospodarczej można zaś mówić o prymacie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nad regulacją art. 11 WKC. Racjonalny ustawodawca dostrzegając bowiem potrzebę legislacyjną (lukę w zakresie określonej przestrzeni życia społecznego) wprowadza do porządku prawnego osobną regulację.

Co równie ważne, art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej cechuje się większym stopniem szczegółowości oraz normuje instytucję odpłatną. Oznacza to, ze przedsiębiorca tak jak każdy inny obywatel musi mieć możliwość wyboru uzyskania informacji – bądź w drodze w/w regulacji bądź w trybie art. 11 WKC.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

W ocenie organu art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mógł być w ogóle zastosowany. Z kolei naruszenie art. 11 WKC można by rozpatrywać w przypadku nieuzasadnionej odmowy udzielenia stronie skarżącej informacji na złożony w tym trybie wniosek, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Nie mniej jednak skarżąca w terminie późniejszym złożyła takie wnioski do Naczelnika Urzędu Celnego w G. oraz Naczelnika Urzędu Celnego w S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania pisemnej interpretacji w zakresie zwolnień od cła paliw niewspólnotowych dostarczanych ze składu celnego na statki żeglugi międzynarodowej. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie pisemnej interpretacji na podstawie art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm., zwana dalej ustawą).

Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że wniosek skarżącej dotyczył interpretacji przepisów prawa celnego, zasadnie zatem organ dokonał oceny możliwości zastosowania art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z uwzględnieniem specyfiki prawa i postępowania celnego.

Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Wniosek o wydanie interpretacji może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych ( ust. 2). Udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie. Interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym oraz pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia ( ust. 5).

W myśl art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.) do danin publicznych należą podatki oraz inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw. Przyjmuje się, że do w/w kategorii należą również cła ( zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 lipca 2009 r., II SAB/Go 8/09, LEX nr 523446).

Należy dodać, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm., dalej: o.p.) minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Przepis ten dotyczy jedynie interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Z brzmienia powołanych wyżej przepisów ustawy o działalności gospodarczej wynika, że celem interpretacji jest rozwiązywanie konkretnych stanów faktycznych określonego przedsiębiorcy i dotyczy ona zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej. Należy przy tym dodać, że interpretacja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, jednakże przedsiębiorca nie może być obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi, sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji ( art. 10 a ust. 3 ustawy). Interpretacja jest natomiast wiążąca dla organów administracji publicznej i może zostać zmieniona wyłącznie w drodze wznowienia postępowania. Nie zmienia się interpretacji, w wyniku której nastąpiły nieodwracalne skutki prawne ( art. 10 a ust. 3 ustawy).

Z kolei stosownie do art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1 z późn. zm., dalej : WKC ) każda osoba może ubiegać się przed organami celnymi o informację dotyczącą stosowania przepisów prawa celnego. Taki wniosek może pozostać nieuwzględniony, jeżeli nie będzie dotyczył faktycznie mającego się odbyć przywozu lub wywozu. Informacje udzielane są wnioskodawcy bezpłatnie. Jednakże gdy organy celne poniosły szczególne wydatki, zwłaszcza na przeprowadzenie analiz lub ekspertyz towarów, jak również w związku z odesłaniem ich do wnioskodawcy, kosztami tymi może zostać obarczony wnioskodawca ( ust. 2). Powszechnie przyjęte jest w doktrynie, że wydana na podstawie art. 11 WKC informacja nie jest wiążącą dla podmiotu występującego o jej wydanie, jak również dla organu, który jej udzielił. Wskazuje się bowiem, że gdyby miało być odwrotnie, wynikałoby to wprost z przepisu WKC, tak jak ma to miejsce w przypadku wiążącej informacji taryfowej, o której mowa w art. 12 WKC ( zob. ( tak zob. Wojciech Morawski w: W. Morawski, M.Krzewiński, K. Lasiński-Sulecki, R. Mateńka, A. Milczarczyk, R. Rosiak, T. Rudyk, C. Sowiński, M. Śpiewak, Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, LEX, 2007, komentarz do art. 11 str. 135).

W doktrynie wskazuje się również, że informacje, o których mowa w art. 11 WKC, często nie będą stanowić tylko samej wykładni przepisów prawa celnego, ale mogą dotyczyć również stosowania prawa w odniesieniu do faktycznie mającego się odbyć przywozu lub wywozu. Taki wniosek można wyciągnąć z konstrukcji art. 11 ust. 2 WKC, z którego wynika, że autor tego przepisu dopuszcza możliwość prowadzenia przez organ celny "guasi - wyjaśniającego" postępowania, w toku którego mogą być przeprowadzane analizy lub ekspertyzy towarów.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i art. 11 WKC znalazły się dwie różniące się w sposobie uregulowania instytucje: interpretacja co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów oraz informacja dotycząca stosowania przepisów prawa celnego. Nie sposób jednak nie zauważyć, że oba w/w przepisy odwołują się do pojęcia "stosowania" przepisów prawa, czyniąc je głównym przedmiotem postępowań prowadzonych w oparciu o oba cytowane przepisy. Przyjmując, że stosowanie prawa to ustalanie wiążących konsekwencji normy prawnej do stanu faktycznego sprawy, należy stwierdzić, że obie te instytucje - jeżeli chodzi o cele, jakie mają realizować - są do siebie bardzo zbliżone. Warto też zauważyć, że udzielenie informacji dotyczącej stosowania przepisów prawa celnego często polegać będzie na wskazaniu zakresu i sposobu ich stosowania, o czym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy.

Na taką ocenę Sądu nie ma wpływu odmienny sposób uregulowania tych instytucji pod względem stosowania i skutków prawnych – na co wskazywała skarżąca w uzasadnieniu skargi. Odnosząc się do tych różnic należy jednak zwrócić uwagę na adresatów obu wymienionych przepisów. O wydanie pisemnej interpretacji może wystąpić podmiot będący przedsiębiorcą, w rozumieniu ustawy tj. osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej ( art. 4 ustawy). Z kolei w myśl art. 11 WKC z wnioskiem o udzielenie informacji może wystąpić każda osoba w rozumieniu art. 4 WKC.

Bezsporne jest, że podmiotami dokonującymi obrotu towarowego z zagranicą są nie tylko przedsiębiorcy tj. podmioty prowadzące działalność gospodarczą, ale również podmioty, które takiej działalności nie prowadzą, w tym m.in. osoby fizyczne dokonujące obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu.

Uwzględniając powyższe, nie można uznać za prawidłowe stanowiska jakie reprezentuje skarżąca twierdząc, że winna mieć prawo dokonać wyboru z której instytucji chce skorzystać: informacji czy interpretacji. Przyjęcie takiego stanowiska za prawidłowe byłoby akceptacją powstałego tym samym zróżnicowania sytuacji prawnej podmiotów uczestniczących w obrocie towarowym z zagranicą. Jedne z nich mogłyby bowiem - w zależności od własnego wyboru – występować o wydanie informacji lub interpretacji co do stosowania przepisów prawa celnego, zaś pozostałe nie będące przedsiębiorcami mogłyby wystąpić tylko o udzielenie informacji. Sprzeciwia się temu zasada równości, wyrażona w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z tym unormowaniem wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zasadę, że "wszyscy są wobec prawa równi", należy z jednej strony rozumieć jako dyrektywę legislacyjną skierowaną do prawodawcy, wskazującą jak należy w demokratycznym państwie prawnym stanowić prawo, a z drugiej strony jest to dyrektywa interpretacyjna adresowana do organów, w tym również do sądów, dokonujących wykładni przepisów prawnych wskazująca, jak należy prawidłowo (zgodnie z zasadami Konstytucji) dokonywać wykładni (wyrok TK z 28 maja 2002 r., P 10/01, OTK-A 2002, nr 3, poz. 35). W doktrynie przyjmuje się, że oznacza nakaz nadawania takich treści unormowaniom prawnym, aby kształtowały one w jednakowy (podobny) sposób sytuację prawną podmiotów jednakowych (podobnych); równość w prawie wymaga, by przepisy prawne ujmowały prawa i obowiązki jednostki w sposób wolny od dyskryminacji oraz bez wprowadzania nieuzasadnionych przywilejów (M.Masternak-Kubiak [w:] B. Banaszak (red.), A.Preisner (red.), Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2002, s. 121).

Jednocześnie wszelkie odstępstwa od zakazu różnicowania podmiotów podobnych muszą mieścić się w granicach wyznaczonych przez przedstawione wyżej kryteria dopuszczalnego różnicowania tych podmiotów. Orzekając w niniejszej sprawie Sąd nie znalazł uzasadnienia dla przyjęcia założenia, że możliwe jest wydawanie pisemnej interpretacji przepisów prawa celnego jedynie w odniesieniu do jednej z grup podmiotów biorących udział w obrocie towarowym z zagranicą – przedsiębiorców. Brak jest bowiem uzasadnienia dla akceptacji pozbawienia tego prawa pozostałych podmiotów uczestniczących w takim obrocie – godziłoby to w zasadę równości wynikającą z art. 32 Konstytucji RP.

Sądy administracyjne badają zgodność decyzji administracyjnych nie tylko z prawem polskim, lecz także z prawem wspólnotowym, co z kolei wymaga posłużenia się zasadami, które określają stosunek między prawem wspólnotowym i krajowym. Również inne organy państwowe, w tym organy administracji mają obowiązek przestrzegania przepisów prawa wspólnotowego i prawa krajowego - na co zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego postanowienia.

Na zasady stosowania prawa wspólnotowego składają się: zasada prymatu prawa wspólnotowego, zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego oraz zasada bezpośredniego obowiązywania (stosowania) prawa wspólnotowego. Zasada prymatu prawa wspólnotowego nad prawem krajowym znajduje zastosowanie w sytuacji konfliktu między tymi normami. W takim przypadku norma prawa wspólnotowego będzie miała zagwarantowane pierwszeństwo stosowania przez organ państwa członkowskiego. Organ, który w ramach swej właściwości ma stosować prawo wspólnotowe, jest zobowiązany do dbałości o pełną skuteczność (efektywność) tych norm, co przejawia się w konieczności niestosowania każdego, również późniejszego, przepisu prawa krajowego. Nie ma zatem racji skarżąca wywodząc w skardze, że art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest przepisem późniejszym niż art. 11 WKC, zatem zastosowanie ma w sprawie zasada lex posteriori derogat legi priori.

Odwołując się do prawa wspólnotowego zwrócić też trzeba uwagę na inny jeszcze aspekt związany z kwestią możliwości wydawania interpretacji przepisów prawa celnego w oparciu o art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jako że interpretacja jest wiążąca i nie może być zmieniona, niejednokrotnie prowadziłoby to do sytuacji w której udzielanie rozbieżnych interpretacji mogłoby powodować uprzywilejowane traktowanie niektórych podmiotów dokonujących operacji celnych. Podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą w poszczególnych państwach członkowskich musiałyby w takiej sytuacji sprostać odmiennym obowiązkom, zaś pomimo tego uzyskiwałyby takie same uprawnienia. Prowadziłoby to do naruszenia wspomnianej już wcześniej zasady równości, prowadziłoby również do ograniczenia zasady jednolitego stosowania przepisów prawa wspólnotowego na wspólnotowym obszarze celnym ( por. cytowany wyżej Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, str. 135 i nast.).

Zważyć też trzeba, że zgodnie z art. 10a ust. 2 ustawy przedsiębiorca nie może być obciążony jakimikolwiek daninami publicznymi w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji. Zdaniem doktryny regulacja ta jest sprzeczna nie tylko z art. 11 WKC, ale również z art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, który przyznaje przedsiębiorcy ochronę w wypadku zastosowania się do błędnej informacji uzyskanej od organu tylko wtedy, gdy błędu nie mógł on uniknąć ( Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, str. 136). Sąd w składzie orzekającym w sprawie pogląd ten akceptuje. W przypadku zaś sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym organ stosujący prawo ma obowiązek zastosowania prawa wspólnotowego i niestosowania sprzecznego z nim prawa krajowego. Wynika to powołanej wcześniej zasady prymatu prawa wspólnotowego nad prawem krajowym.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zarzuty skargi są bezzasadne – wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia powołanych w zarzutach skargi przepisów prawa materialnego, jak również naruszenia wskazanych tam przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) oraz art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne. Wskazać przy tym należy, że skarżąca nie wskazała na czym naruszenie to miałoby polegać. Jako że wniosek o interpretację dotyczył należności, do których ma zastosowanie ordynacja podatkowa, jego rozpoznanie winno było nastąpić na podstawie przepisów ordynacji podatkowej, tak jak uczynił to organ powołując się na w/w przepisy ustawy o Służbie celnej i Prawa celnego.

Dokonując ponadto kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów i wniosków skargi Sąd uznał, że brak podstaw do jej uchylenia. Wskazać należy, że nie uszedł uwadze Sądu fakt, iż organ odwoławczy orzekając w sprawie stwierdził, że orzeczenie organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania było wadliwe, winien był on bowiem wydąć postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie organu brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż postępowanie przeprowadzone w pierwszej instancji nie wymagało poszerzenia materiału dowodowego w sprawie ( art. 233 § 2 o.p.). W tym stanie sprawy organ uznał, że jakkolwiek postępowanie pierwszoinstancyjne było dotknięte uchybieniami o charakterze proceduralnym, to co do zasady kończące je rozstrzygnięcie było prawidłowe.

Sąd takie stanowisko organu odwoławczego w powyższej kwestii uznał za zasadne, miał przy tym na uwadze fakt, że co do zasady oba rozstrzygnięcia są prawidłowe, zaś uchylenie decyzji prowadziłoby jedynie do przedłużenia postępowania w sprawie, nie łącząc się przy tym ze zmianą orzeczenia co do meritum sprawy. Dodać też należy, że przy odmowie wszczęcia postępowania na podstawie przepisów ordynacji podatkowej (art. 165 a ) występują tzw. uprzednie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, zaś przy umorzeniu postępowania ( art. 208) bezprzedmiotowość postępowania ma charakter następczy, bowiem przesłanki umorzenia postępowania powstały już po jego wszczęciu. Zatem i w jednym i w drugim przypadku mamy do czynienia z występującą na różnych etapach postępowania bezprzedmiotowością.

Nadto mająca miejsce wadliwość postępowania nie prowadziła do naruszenia uprawnień procesowych strony.

W reasumpcji Sąd uznał, że w/w uchybienie nie stanowiło tego rodzaju naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Mając na względzie powyższe Sąd na mocy art. 151 powołanej wyżej ustawy oddalił skargę.