Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 177/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 5, art. 18
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Dnia 8 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, po rozpoznaniu w dniu 8 września 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 8 grudnia 2021 roku nr 473/2021 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych za lata 2012, 2019 i 2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 8 grudnia 2021 r. nr 473/2021 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi po rozpoznaniu odwołania A. C. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku nr 0090-2021-004945 z 8 lipca 2021 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 24 września 2007 r. producent rolny A. C. (strona na dzień 24 września 2007 r. nosiła nazwisko A. K.) złożyła wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2007. Do wniosku załączyła oświadczenie o uzyskanych dochodach, z którego wynika, że na dzień złożenia wniosku była właścicielem 3,94 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosił 7 265 zł. Strona oświadczyła również, że nie uzyskuje innych dochodów niż wykazane w formie załączników do wniosku, tj. w informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy. W odpowiedzi na wezwanie organu (w którym wskazano, że z dostarczonych dokumentów nie wynika, że producent uzyskuje co najmniej 25% dochodu z rolnictwa), w dniu 12 marca 2008 r. strona złożyła "Oświadczenie rolnika o uzyskanych dochodach", z którego wynika, że na dzień złożenia wniosku była właścicielem 5,46 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosił 10 068,24 zł.

W dniu 13 marca 2008 r. organ I instancji wydał postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie.W dniu 12 maja 2008 r. strona złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. 11 czerwca 2008 r. organ I instancji wydał decyzję nr 0090-2008-008133 w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, w której przyznał płatność z tytułu: 1) wsparcia na zalesienie w wysokości 17 974,40 zł płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia, 2) premii pielęgnacyjnej w wysokości 3 799,00 zł płatne corocznie przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia, 3) premii zalesieniowej w wysokości 5 846,00 zł płatne corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Decyzja ta z dniem 9 lipca 2008r. była ostateczna.

Następnie w latach 2012-2020 strona składała wnioski o wypłatę pomocy na zalesianie gruntów rolnych. W dniu 28 marca 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku wystąpił do Urzędu Wójta Gminy [...] Wójta Gminy [...] z prośbą o potwierdzenie danych zawartych we wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie z dnia 24 września 2007 r. dotyczących ilości hektarów przeliczeniowych będących własnością rolnika według stanu na dzień złożenia ww. wniosku, to jest na dzień 4 września 2007 r. W odpowiedzi na ww. pismo Urząd Gminy [...] w dniu 10 kwietnia 2012 r. wyjaśnił, że A. C. posiadała gospodarstwo o powierzchni 2,4520 ha przeliczeniowych. W odpowiedzi na ww. pismo Urząd Gminy [...] w dniu 25 kwietnia 2012 r. wyjaśnił, że strona posiadała gospodarstwo o powierzchni 1,1290 ha przeliczeniowych. W aktach sprawy znajduje się ponadto pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku z 27 kwietnia 2012 r. oraz zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku z 28 grudnia 2012r., z którego wynika, że A. C. wykazała w zeznaniach podatkowych za rok 2006 dochód w wysokości 28 682,46 zł oraz informacja PIT 11 za 2006 r., która to potwierdza.

W dniu 19 lipca 2012 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. W treści wezwania organ wskazał, że występuje rozbieżność pomiędzy danymi zawartymi w "Oświadczeniu rolnika o uzyskanych dochodach", z którego wynika, że strona jest właścicielem 5,46 ha przeliczeniowych a informacjami uzyskanymi z Urzędu Gminy w [...], gdzie ta powierzchnia wynosiła na dzień złożenia wniosku 2,4520 ha przeliczeniowych oraz informacjami uzyskanymi z Urzędu Gminy w [...], gdzie ta powierzchnia wynosiła na dzień złożenia wniosku 1,1290 ha przeliczeniowych. 25 lipca 2012 r. strona złożyła wyjaśnienia, w których wskazała, że w dniu złożenia wniosku posiadała 3,581 ha przeliczeniowych; po wezwaniu z dnia 14 stycznia 2008 r. dołączyła brakujące dokumenty, z których wynika, że jest w posiadaniu dodatkowych działek o powierzchni 1,241 ha przeliczeniowych (0,95 ha i 1,53 ha) łącznie 4,822 ha przeliczeniowych; dodatkowo przedstawiła dochody z pracy za 2006 r. 27 lipca 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku złożono kopię decyzji Starosty Powiatowego z dnia 14 grudnia 2011 r., w której orzeczono o zatwierdzeniu ponownej klasyfikacji gruntów po kontroli terenowej i zmianie użytków gruntowych na działkach nr 131, nr 306.

7 listopada 2012 r. organ I instancji wydał postanowienie nr 02/2012 o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności na zalesienie zakończonej ostateczną decyzją nr 0090-2008-008133 Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z dnia 11 czerwca 2008 r. W dniu 20 listopada 2012 r. organ I instancji wydał decyzję nr 0090-2012-012705, w której uchylił decyzję ostateczną nr 0090-2008-008133 z dnia 11 czerwca 2008 r. w części dotyczącej przyznania premii zalesieniowej oraz odmówił przyznania premii zalesieniowej. W wyniku rozpoznania odwołania, 21 lutego 2013 roku Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję nr 19/13 o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z 20 listopada 2012 r. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, która wyrokiem z 24 września 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 424/13 została oddalona. Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną.

Pismem nr 03/0090/ZGR/2014 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności. 12 lutego 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku wydał decyzję nr 02/2014 o ustaleniu stronie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów inne niż rolne, w treści której ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 23 384,00 zł. Decyzją nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję nr 02/2014 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku z 12 lutego 2014r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych lub gruntów innych niż rolne. Na decyzję tę strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z 4 września 2014r. sygn. akt: III SA/Łd 533/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję nr 119/14 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 8 kwietnia 2014r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 marca 2015 r. sygn. akt: II GSK 234/14 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 września 2013 r. sygn. III SA/Łd 424/13 w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w części i odmowy przyznania premii zalesieniowej po wznowieniu postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt: III SA/Łd 513/15 oddalił skargę na decyzję nr 19/13 Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 21 lutego 2013 r. w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w części i odmowy przyznania premii zalesieniowej po wznowieniu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 stycznia 2017 r. sygn. II GSK 3724/15 uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z 11 maja 2017 r. sygn. akt: III SA/Łd 326/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną skargą decyzję nr 19/13 Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 lutego 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku z 20 listopada 2012 r. nr w przedmiocie premii zalesieniowej po wznowieniu postępowania. Wyrok ten jest prawomocny. Organ wskazał, że w wyroku tym oraz w wyżej powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2017 r. sądy przyjęły, że organy dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego, iż strona nie spełniała warunków przyznania płatności. Sądy obu instancji zakwestionowały jednak, iż są to nowe okoliczności lub dowody, które miały istoty wpływ na wynik sprawy nieznane organowi w dniu wydawania pierwotnej decyzji, które na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uzasadniałyby wznowienie postępowania i uchylenie decyzji. W niniejszej sprawie przepisy nie uległy zmianie w stopniu, który skutkowałby odstąpieniem od oceny prawnej i wskazówek wyrażonych w prawomocnym wyroku. Ocena prawna jest więc wiążąca. Stosując się do oceny prawnej i wytycznych Sądu zawartych w ww. wyrokach, w szczególności w zakresie poglądu, iż "przy ocenie wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., najistotniejszym warunkiem jest istnienie okoliczności (lub dowodów) w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. O ile powstały one pod dacie wydania decyzji ostatecznej, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania, lecz tylko podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji powinny uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną i o ile nie istnieją w sprawie inne dowody rozważyć umorzenie postępowania.

Natomiast wyrokiem z 8 września 2015 r. sygn. III SA/Łd 726/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję nr 119/14 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 8 kwietnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych. Od powyższego wyroku strona wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie wyrokiem z 20 czerwca 2017 r. sygn. II GSK 3745/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną strony od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 8 września 2015 r. sygn. III SA/Łd 726/15.

Postanowieniem z 6 października 2017 r. sygn. II GSK 2846/17 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę strony o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2017 r. sygn. II GSK 3745/15.

Decyzją z 24 października 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku, wykonując wskazówki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarte w prawomocnym wyroku z 11 maja 2017r. sygn. III SA/Łd 326/17, umorzył wznowione z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją z 11 czerwca 2008 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku.

5 grudnia 2017 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku wpłynęło pismo zatytułowane "skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. wydaną przez Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi i na uprzednią decyzję nr 02/2014 z 12 lutego 2014 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku. Postanowieniem z 23 lutego 2018 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi wznowił postępowanie odwoławcze zakończone decyzją Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji nr 02/2014 Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z 12 lutego 2014 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania, po jego wznowieniu, Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi 9 maja 2018 r. wydał decyzję nr 182/18 o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz o stwierdzeniu, że ostateczna decyzja nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. została wydana z naruszeniem prawa. Strona wniosła odwołanie. Decyzją nr 85/2018 z 17 lipca 2018 r. Prezes ARiMR uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi nr 182/18 z dnia 9 maja 2018 r. i odmówił uchylenia ww. decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2019 r. sygn. V SA/Wa 1611/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezes ARiMR nr 85/2018 z 17 lipca 2018 r. Postanowieniem z dnia 6 marca 2019 r. sygn. akt I GZ 51/19 NSA oddalił zażalenie. W uzasadnieniu wskazał m.in. że kluczowym w sprawie ustalenia skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności jest to, że to strona wystąpiła z żądaniem przyznania płatności na zalesianie w zakresie premii zalesieniowej, w sytuacji w której nie spełniła warunku uzyskania 25% dochodów z rolnictwa.

W konsekwencji organ wskazał, że kwota płatności 23 384,00 zł, na którą składa się premia zalesieniowa wypłacona w wysokości 5 846,00 zl w latach 2008, 2009, 2010 oraz 2011 jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i jednocześnie nie wystąpiły negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 73 ust 4 i ust. 5 tego rozporządzenia.

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wskazał, że w roku 2012, 2019, 2020 strona składała wnioski, w których ubiegała się o wypłatę przyznanych jej decyzją nr 0090-2008-008133 płatności, tj. premii zalesieniowej. Ww. wnioski strona składała w następujących terminach: 1) 20 marca 2012 r. - wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) rok 2012; 2) 13 marca 2019 r. - wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) rok 2019; 3) 15 maja 2020 r. - wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) rok 2020.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 14 lutego 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku, związany na podstawie art. 153 p.p.s.a oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt: III SA/Łd 326/17 w sprawie o uchyleniu decyzji w części i odmowie przyznania premii zalesieniowej po wznowieniu, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 13 marca 2019 r. złożonego przez A. C. o wypłatę pomocy na zalesianie, wydał decyzję nr 0090-2019-009442 o ustaleniu do wypłaty premii zalesieniowej w ramach działania zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW2007-2013 za 2019 rok w wysokości 5 846,00 zł. Jednocześnie 20 listopada 2020 r. organ I instancji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku, po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez A. C. o wypłatę pomocy na zalesianie z 20 marca 2012 r., wydał decyzję nr 0090-2020-007008 o ustaleniu do wypłaty premii zalesieniowej w ramach działania zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW 2007-2013 za 2012 rok w wysokości 5 846,00 zł oraz w dniu 11 stycznia 2021 r. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 maja 2020 r. złożonego przez A. C. o wypłatę pomocy na zalesianie, wydał decyzję o ustaleniu do wypłaty premii zalesieniowej w ramach działania zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW2007-2013 za 2020 rok w wysokości 5 846,00 zł. We wszystkich powołanych powyższej decyzjach o ustaleniu do wypłaty premii zalesieniowej za lata 2012, 2019 i 2020 organ w uzasadnieniu wskazał, że ustalenie wypłaty premii zalesieniowej nastąpiło wyłącznie z tego powodu, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja nr 0090-2008-008133 Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku z dnia 11 czerwca 2008 r., zgodnie z ww. wyrokiem WSA w Łodzi.

Decyzją nr 0090-2020-006826 z 1 września 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych przyznanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z dnia 11 czerwca 2008 r., i ustalonych do wypłaty decyzjami Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku o nr: 1) 0090-2019-006347 z dnia 16.09.2019 r za rok 2013., 2) 0090-2019-006348 z dnia 16.09.2019 r. za rok 2014, 3) 0090-2019-006349 z dnia 16.09.2019 r., za rok 2015, 4) 0090-2019-006343 z dnia 16.09.2019 r. za rok 2016, 5) 0090-2019-006345 z dnia 16.09.2019 r. za rok 2017, 6) 0090-2019-006346 z dnia 16.09.2019 r. za rok 2018, w łącznej wysokości 35 076,00 zł.

W wyniku rozpoznania odwołania, decyzją nr 39/2021 z 27 kwietnia 2021 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z 1 września 2020 r. Na powyższą decyzję A. C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z 15 września 2021 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt III SA/Łd 672/21 skarga została odrzucona. Strona wniosła na to postanowienie zażalenie. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2021 r. sygn. akt: I GZ 381/21 zażalenie to zostało oddalone.

Decyzja z 1 września 2020 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku na dzień zawiadomienia o potraceniu (kompensacie) jak i na dzień potrącenia była jak wynika z danych powyżej ostateczna i wykonalna. Na dzień wydania niniejszej decyzji była również prawomocna. O potrąceniu poinformowano stronę pismem z 7 maja 2021 r. W piśmie tym poinformowano stronę o potrąceniu kwoty 1648,02 zł, na którą składała się kwota 876,90 zł (płatność z tytułu zalesiania gruntów rolnych wypłacona na podstawie decyzji z dnia 11 stycznia 2021 r. nr 0090-2021-000154). Agencja zaksięgowała to potrącenie po stronie swoich zobowiązań z tytułu decyzji z dnia 11 stycznia 2021 r. nr 0090-2021-000154 (dot. roku 2020 r), zlecenie płatności nr 2000015525 potrącono kwotę 876,90 zł.

Mając na uwadze powyższe tytułem premii zalesieniowej za lata 2012, 2019 i 2020 Agencja dokonała zapłaty na rzecz A. C.:

1/ na rachunek bankowy przez nią wskazany kwot 16 661, 10zł w następujących transzach: a/ 5 846,00 zł tytułem premii zalesieniowej za 2012 rok ustalonej do wypłaty decyzją 0090-2020-007008 - przelew zrealizowano w dniu 30 listopada 2020 r., b/ 5 846,00 zł tytułem premii zalesieniowej za 2019 rok ustalonej do wypłaty decyzją 0090-2019-009442 - przelew zrealizowano w dniu 17 października 2020 r. w kwocie 4,969,10 zł (płatność z tytułu zaliczki) oraz 13 marca 2020 r. w kwocie 876,90 zł (płatność końcowa), c/ 4 969,10 zł tytułem premii zalesieniowej za 2020 rok - zaliczki z wniosku z dnia 13 maja 2020 r. nr 0090-00000029290/2 o wypłatę premii zalesieniowej na 2020 r. ustalonej do wypłaty decyzją z dnia 11 stycznia 2021 r. nr 0090-2021 -000154 - przelew w kwocie 4969,10 zł zrealizowano w dniu 23 listopada 2020 r. (płatność z tytułu zaliczki) oraz zapłaty poprzez potrącenie w dniu 7.05.2021r. kwoty 876,90 zł z własną wierzytelnością Agencji wobec A. C. wynikającą z decyzji nr 0090-2020-006826 Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z dnia 1 września 2020 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych z lata 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, tytułem premii zalesieniowej za 2020 rok ustalonej do wypłaty decyzją z dnia 11 stycznia 2021 r. nr 0090-2021-000154 łącznie dokonała zapłaty kwoty 17 538,00 zł.

Zawiadomieniem z 8 czerwca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku wszczął postępowanie z urzędu w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych przyznanych na mocy decyzji z 11 czerwca 2008 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku.

Decyzją z 8 lipca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych przyznanych na mocy decyzji z 11 czerwca 2008 r. i ustalonych do wypłaty decyzjami Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku w łącznej wysokości 17 538,00 zł o nr: 1) 0090-2019-009442 z dnia 14 lutego 2020 r., 2) 0090-2020-007008 z dnia 20 listopada 2020 r., 3) 0090-021-000154 z dnia 11 stycznia 2021 r. Od powyższej decyzji z 8 lipca 2021 r. strona wniosła odwołanie. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ostatnie decyzje kreowały zobowiązanie Agencji do wypłaty premii zalesieniowej, mimo iż zarówno strona jak i organ miały wiedzę, opartą na treści prawomocnych wyroków wydanych w sprawie wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności na zalesienie oraz w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności w stosunku do płatności z tytułu premii zalesieniowej realizowanych w latach poprzednich, że płatności te stanowią płatności nienależne albowiem strona nie spełniła warunków dla ich przyznania, a w przypadku ich pobrania przez stronę stanowić będą nienależnie pobrane płatności, które strona będzie zobowiązana zwrócić, zaś w przypadku braku dobrowolnego zwrotu organ zobowiązany będzie wszcząć postępowanie w sprawie o ustalenie nienależnie pobranych płatności, zrealizowanych na rzecz strony w formie wypłaty na rachunek bankowy wskazany przez stronę.

Organ wyjaśnił, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Ustalenie kwoty nienależnie lub w nadmiernej pobranych środków w ramach płatności rolnych może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR bądź z ostatecznych decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych w sprawach o przyznanie płatności. Decyzja o ustaleniu nienależnie pobranych płatności nie jest decyzją zależną od decyzji o przyznaniu płatności w rozumieniu prawa materialnego.

Organ wskazał, że warunki przyznania pomocy zalesieniowej określało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Organ odwołał się do treści § 4 ust. 1 i § 7 ust. 6 rozporządzenia i wskazał, że wymóg uzyskiwania co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa został wprowadzony na mocy § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 września 2007 r. zmieniającego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007r. Nr 185, poz. 1316), które weszło w życie z dniem 10 października 2007 r., a przepis w nowym brzmieniu obejmował wnioski o przyznanie pomocy na zalesienie złożone przed tą datą. Zgodnie bowiem z § 2 § 2, § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 września 2007 r. zmieniającego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. "Do wniosków o przyznanie pomocy na zalesianie złożonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia, o którym mowa w § 1, w brzmieniu nadanym w niniejszym rozporządzeniu. W rozporządzeniu zalesieniowym w brzmieniu pierwotnym warunkiem przyznania premii zalesieniowej było uzyskanie co najmniej 20% dochodów z rolnictwa.

Zgodnie z § 3 pkt 1 rozporządzenia zalesieniowego w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 lipca 2008 r. ilekroć mowa w rozporządzeniu o dochodach z rolnictwa - rozumie się przez to: a) dochody z pracy w gospodarstwie rolnym obliczone jako iloczyn powierzchni gruntów będących własnością rolnika według stanu na dzień złożenia wniosku o pomoc oraz wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc, na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, z późn. zm.) lub b) dochody z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc."

Organ wyjaśnił, że ta definicja dochodu z rolnictwa obowiązuje dla wniosku o przyznanie pomocy wnioskodawczyni, w przypadku której wniosek o przyznanie pomocy został złożony w dniu 24 września 2007 r., a pomoc przyznana decyzją z 11 czerwca 2008 r. Przepisy rozporządzenia zalesieniowego w brzmieniu sprzed 28 lipca 2008 r. znajdą zastosowanie dla oceny, czy premia zalesieniowa została przez stronę pobrana należnie i czy spełniła warunki, od których zależy prawo do premii. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami przejściowymi (§ 2) noweli rozporządzenia zalesieniowego, która weszła w życie 28 lipca 2008 r. - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 18 lipca 2008 r. - do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe. Szczególny charakter unormowań materialnoprawnych w sferze przyznawania płatności ze środków Unii Europejskiej dla rolnictwa, w tym także na zalesianie, a mianowicie ich znaczne zróżnicowanie związane z konkretnym programem, terminem jego rozpoczęcia i funkcjonowania, a w konsekwencji ze spełnieniem przez rolnika, często odmiennych, wymaganych prawem przesłanek obowiązujących w czasie rozstrzygania o płatnościach, przemawia za stosowaniem przepisów prawa materialnego obowiązujących w chwili wydania decyzji o przyznaniu płatności. Takie stanowisko zajmuje także judykatura. Jeżeli zatem zostanie ustalone, że przy wydaniu decyzji przyznającej wnioskodawcy pomoc finansową nie spełniał on wymaganych wówczas, a więc w odpowiedniej fazie funkcjonowania konkretnego programu, przesłanek faktycznych i prawnych, to przy rozpatrywaniu sprawy w tym zakresie należy powrócić do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w chwili wydania pierwotnej decyzji i do treści złożonego wówczas wniosku.

Na podstawie § 9 ust. 4 pkt 2, pkt 3, pkt 4 rozporządzenia zalesieniowego w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 lipca 2008r. i które ma zastosowanie do wniosku strony - do wniosku o pomoc dołącza się (...): 2) oświadczenie rolnika o dochodach uzyskiwanych w sposób określony w § 3 pkt 1 lit. a; 3) zaświadczenie o dochodach uzyskiwanych w sposób określony w § 3 pkt 1 lit. b, wydane przez urząd skarbowy - jeżeli rolnik uzyskał takie dochody; 4) dokumenty potwierdzające uzyskiwanie dochodów innych niż określone w pkt 2 i 3 w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc - jeżeli rolnik uzyskał takie dochody.

Organ wyjaśnił, że okolicznością niesporną jest, iż strona nie prowadziła działów specjalnych produkcji rolnej w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc. W stosunku do wnioskodawczyni zastosowanie znajdzie więc § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia zalesieniowego. Składając w dniu 24 września 2007 r. wniosek o przyznanie pomocy zalesieniowej strona wystąpiła o przyznanie premii zalesieniowej do powierzchni 3,70 ha oświadczając, że uzyskuje co najmniej 25% dochodów z rolnictwa (str. 2 wniosku), a nadto oświadczając w załączonym do wniosku dokumencie "Oświadczenie rolnika o uzyskanych dochodach", że na dzień złożenia wniosku jest właścicielem 3,94 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosił 7 265 zł. Strona oświadczyła również, że nie uzyskuje innych dochodów, niż wykazane w formie załączników do wniosku, tj. w informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy oraz zaświadczenia wydanego przez Urząd Skarbowy w Radomsku, z których wynikało, że strona uzyskuje dochody spoza rolnictwa w wysokości 28 682,42 zł. Dochód obliczony w oparciu o przedłożone dokumenty i oświadczenia nie pozwalał stwierdzić, że strona uzyskuje co najmniej 25% dochodów z rolnictwa. Wezwana do wyjaśnień strona złożyła w dniu 12 marca 2008 r. korektę wniosku oraz nowe oświadczenie o dochodach uzyskiwanych z rolnictwa, w którym wskazała, że na dzień złożenia wniosku była właścicielem 5,46 ha przeliczeniowych, co stanowi dochód w wysokości 10 068,24 zł.

W oparciu o te oświadczenia i korektę wniosku stronie została przyznana decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z 11 czerwca 2008 r. i wypłacona płatność na zalesianie w łącznej wysokości 27 619,40 zł, w tym premia zalesieniowa w wysokości 5 846 zł, płatna przez 15 lat, począwszy od wykonania zalesienia, o ile zostaną złożone w każdym z lat premiowych wnioski o wypłatę premii zalesieniowych.

W toku weryfikacji oświadczeń producentów rolnych o uzyskanych dochodach złożonych wraz z wnioskami o przyznanie płatności - prowadzonych w związku z ustaleniami podjętymi przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w związku z misją audytową prowadzoną w dniach 29 sierpnia - 2 września 2011 r. przez Komisję Europejską Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, gdzie zaleceniem pokontrolnym było zweryfikowanie dochodów z rolnictwa u wnioskodawców z kampanii 2007, którzy dochód z rolnictwa deklarowali w składanym wraz z wnioskiem oświadczeniu - dokonano weryfikacji oświadczenia także strony. Ustalono, o czym też była już mowa powyżej, że łącznie powierzchnia gospodarstwa rolnego A. C. na dzień składania wniosku o przyznanie płatności na zalesienie wynosiła 3,5810 ha przeliczeniowych. Z dokumentów przedłożonych przez stronę wraz z wyjaśnieniami w dniu 27 lipca 2012 r. wynika, iż strona po przeprowadzonych w dniu 12 marca 2008 r. oraz w dniu 7 marca 2008 r. przetargach prowadzonych przez Agencję Nieruchomości Rolnych aktem notarialnym z dnia 2 kwietnia 2008 r. sporządzonym przez Notariusza M. S. z Kancelarii Notarialnej w Radomsku Rep. A Nr [...] nabyła nieruchomość rolną położoną we wsi B. w Gminie [...] o powierzchni 1 ha 53, oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka o numerze 204/2, która wchodzi w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w R. nr kw [...] oraz nieruchomość rolną położoną we wsi T. gmina [...] o powierzchni 95 arów oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka o numerze 10, która wchodzi w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w R. nr kw [...]. Z treści wyjaśnień strony z dnia 27 lipca 2012 r. złożonych w dniu 29 lipca 2012 r. wynika, że strona podtrzymała, że na dzień składania wniosku posiadała 25% dochodu z rolnictwa oraz wskazała, że oprócz działek wskazanych w pismach urzędowych przez Gminę [...] i Gminę [...] jest właścicielem wyżej opisanych nieruchomości nabytych w dniu 2 kwietnia 2008 r. W piśmie tym wskazywała także, że jej dochód z pracy poza rolnictwem za 2006 r. "wyniósł po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne 26 798,21 zł.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku z dnia 27 kwietnia 2012 r. wynika, iż strona w 2006 r. uzyskała dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w kwocie 28 682,46 zł. Jest to dochód również w dokumencie PIT 11 za 2006 r. wystawionym przez płatnika podatku dotyczącym strony wskazany jako dochód ze stosunku pracy. Taki dochód 28 682,46 zł opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych wynika z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku z dnia 28 grudnia 2012 roku. Opierając się o dane wynikające z dokumentów urzędowych oraz dokumentów przedłożonych przez stronę ustalono, że strona na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności, tj. na dzień 24 września 2007 r. posiadała gospodarstwo rolne o powierzchni gruntów wyrażonej w hektarach przeliczeniowych, stanowiących podstawę do ustalenia podatku rolnego, łącznie 3,5810 ha przeliczeniowych. Do powierzchni tej nie zaliczono gruntów nabytych przez stronę w dniu 2 kwietnia 2008 r., albowiem nie wchodziły one w skład gospodarstwa rolnego posiadanego przez stronę na dzień 24 września 2007r. ani nie figurowała w stosunku do nich jako podatnik podatku rolnego we wrześniu 2007 r. Dodatkowo w oświadczeniu rolnika o uzyskanych dochodach złożonym wraz z wnioskiem o przyznanie płatności strona oświadczyła, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy na zalesienia jest właścicielem 3,94 ha przeliczeniowych. Nie dano wiary oświadczeniu strony z 12 marca 2008 r., iż na dzień złożenia wniosku o zalesianie jest właścicielem 5,46 ha przeliczeniowych i w związku z tym jej dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosi 10 068,24 zł, jako że oświadczenie to jest sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym z dokumentów, w tym dokumentów urzędowych oraz ze złożonych przez stronę wyjaśnień w dniu 27 lipca 2012 r., iż na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności na zalesienie, tj. 24 września 2007 r. posiadała gospodarstwo rolne o wielkości 3,5810 ha przeliczeniowych.

Dla obliczenia wysokości dochodu z rolnictwa zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia zalesieniowego w brzmieniu do dnia 27 lipca 2008 r. uwzględnia się dane o wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynikające z obwieszczenia Prezesa GUS ogłoszonego w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie. Wniosek został złożony przez skarżącą w 2007 r. W 2006 r. ogłoszone zostało w Dzienniku Urzędowym GUS obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 21 września 2006 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2005 r. (Dz.U. GUS Nr 9, poz. 60). Zgodnie z tym obwieszczeniem wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2005 r. wynosiła 1844,00 zł. Dochód z rolnictwa skarżącej obliczony zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia zalesieniowego na dzień złożenia wniosku stanowi więc iloczyn 3,5810 ha i kwoty 1844,00 zł, co daje 6603,36 zł. Organ podniósł, że 28 września 2007 r. zostało ogłoszone obwieszczenie Prezesa GUS z 20 września 2007 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 r. (M.P. Nr 66, poz. 738), w którym wskazano, że przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 r. wynosi 1898 zł.

Termin "Dochód spoza rolnictwa" nie jest definiowany w rozporządzeniu zalesieniowym. W tym zakresie należy więc odnieść się do definicji legalnej dochodu spoza rolnictwa wynikające z innych aktów prawnych. Taka definicja dochodu spoza rolnictwa znajduje się w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), dalej ustawa PIT. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 1 ustawy PIT - przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Strona nie uzyskiwała przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej, co jest okolicznością niesporną. Jedynym dochodem spoza rolnictwa wnioskodawczyni w 2006 r. był dochód uzyskiwany przez nią ze stosunku pracy, co także jest okolicznością niesporną. W ustawie PIT definicja legalna dochodu wprowadzona została w art. 9 ust. 2 zd. 1, zgodnie z którym dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Ta definicja legalna ma zastosowanie do określania dochodu spoza rolnictwa dla potrzeb ustalenia uprawnień do płatności na podstawie rozporządzenia zalesieniowego. Przepisy art. 24-25 i art. 30f ustawy PIT nie dotyczą przychodów ze stosunku pracy. Definicja przychodów ze stosunku pracy znajduje się w art. 12 ustawy PIT. Kosztami uzyskania przychodów ze stosunku pracy są ustalane zgodnie z art. 22 ust.2 ustawy o PIT. Ustawa PIT ani inna ustawa nie rozróżnia dochodu netto i brutto. Jedynie dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych dokonuje się odliczeń od tego dochodu, m.in. składek na ubezpieczenie fizyczne. Stąd dla wyliczenia proporcji dochodu z rolnictwa i spoza rolnictwa należy uwzględnić dochód spoza rolnictwa w rozumieniu art. 9 ust. 2 zd. 1 ustawy PIT, jako różnicę między przychodem a kosztami uzyskania przychodu i jest to dochód wskazywany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku oraz w informacji PIT-11 za 2006 rok. Dochód spoza rolnictwa w roku poprzedzającym złożenie wniosku przez stronę, tj. za 2006 r. wynosi 28 682,46 zł.

Organ wskazał, że nie można więc dać wiary oświadczeniom strony składanym w toku postępowań w sprawach premii zalesieniowej, iż dochód wynosi on 26 798,21 zł, jako że jest to sprzeczne z okolicznościami wynikającymi z dokumentów urzędowych. Nie dano więc wiary tym wyjaśnieniom strony, jakoby na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności na zalesienia posiadała 25% dochodu z rolnictwa. Udział dochodu z rolnictwa w rozumieniu § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia zalesieniowego w dochodzie ogółem obejmującym dochód z rolnictwa w rozumieniu § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia zalesieniowego oraz dochód spoza rolnictwa za rok poprzedzający rok złożenia wniosku został obliczony według następujących wzorów:

I. Dochód z rolnictwa: 6 603,36 zł

II. Dochód spoza rolnictwa: 28 682,46 zł

III. Dochód ogółem: 6 603,36 zł + 28 682,46 zł = 35 285,82 zł

Dochód z rolnictwa A. C. wyliczony według stanu na dzień złożenia wniosku, tj. 24 września 2007 r. zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu zalesieniowym stanowi 18,71%. Strona nie osiągnęła więc dochodu z rolnictwa na poziomie 25%, co było warunkiem uzyskania przez nią uprawnienia do wypłaty premii zalesieniowej. Premia zalesieniowa jest więc nienależna stronie. Kwoty wypłacone tytułem premii zalesieniowej stanowiły zatem nienależnie pobraną płatność. Także przy uwzględnieniu danych wynikających z obwieszczenie Prezesa GUS z 20 września 2007 r. ogłoszonego w dniu 28 września 2007 r. strona nie osiągnęłaby udziału dochodu z rolnictwa w dochodzie ogółem na poziomie 25%. Przy uwzględnieniu danych z ww. obwieszczenia GUS z 20 września 2007 r. dochód z gospodarstwa rolnego stanowiłby iloczyn 3,5810 ha i kwoty 1 898,00 zł, czyli 6 796,74 zł. Dochód ogółem to byłaby kwota 35 479,20 zł. Proporcja tak obliczonego dochodu z rolnictwa obliczona według wzoru jak wynosiłaby 19,16%.

Organ wskazał, że wydając 13 marca 2008 r. postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesianie, a następnie w dniu 11 czerwca 2008 r. decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku oceniał spełnienie warunku uzyskania ww. dochodu z rolnictwa na poziomie co najmniej 25%, wyłącznie w oparciu o oświadczenie z dnia 12 marca 2008 r. i informacji z Urzędu Skarbowego w Radomsku. Wymóg przedstawienia przez rolnika zaświadczenia wydanego przez właściwy organ gminy o wysokości dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym, został wprowadzony na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 lipca 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, które weszło w życie z dniem 28 lipca 2008 r., natomiast wymóg składania ww. zaświadczeń nie dotyczył postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną.

Organ stwierdził, że treść oświadczeń i chronologia zdarzeń wskazuje, że strona nie tylko była świadoma, że składa nieprawdziwe oświadczenie, ale także, że w przypadku potrzymania oświadczenia złożonego wraz z wnioskiem co do powierzchni gruntów w przeliczeniu na hektar przeliczeniowy stanowiących jej własność, na których prowadzi działalność rolniczą, tj. oświadczenia, że jest właścicielem 3,94 ha przeliczeniowych, nie spełni warunku uzyskiwania co najmniej 25% dochodu z rolnictwa i nie spełni warunku przyznania jej premii zalesieniowej. Oświadczenie z dnia 12 marca 2008 r. składała więc nie tylko świadoma co do niezgodności ze stanem prawnym i faktycznym, ale także co do skutków niezłożenia takiego oświadczenia i niespełnienia warunku uzyskania co najmniej 25% dochodu z rolnictwa dla przyznania premii zalesieniowej. Podkreślono, że premia zalesieniowa z uwagi na to, że jest wypłacana przez 15 kolejnych lat, stanowi najistotniejszą z punktu widzenia ekonomicznego płatność na zalesianie.

Organ odwoławczy stwierdził zatem, że strona nie spełniła warunków do otrzymania premii zalesieniowej, a zrealizowane na jej rzecz płatności z tytułu premii zalesieniowej, w tym ustalone do wypłaty decyzjami Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku z 14 lutego 2020 r., z 20 listopada 2020 r. oraz 11 stycznia 2021 r., za lata 2012, 2019 oraz 2020, w łącznej kwocie 17 538,00 złotych, stanowią nienależnie pobraną płatność w rozumieniu art. 29 ust. 1 Ustawy o ARiMR. O nienależnym charakterze tych płatności, ustalonych do wypłaty i wypłaconych z uwagi na obowiązywanie w obrocie prawnym decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku 11 czerwca 2008 r. w sprawie przyznania pomocy na zalesianie, mimo pozostawania w obrocie prawnym tejże decyzji z dnia 11 czerwca 2008 r. przesądziły także sądy administracyjne orzekając w sprawie ustalenia nienależnie pobranej płatności za lata 2008, 2009, 2010, 2011, a mianowicie w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt: III SA/Łd 726/15, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt: II GSK 3745/15 wyroku, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 09.07.2019 r. sygn. akt: V SA/Wa 1611/18, akceptując także stanowisko o samodzielnym charakterze postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranej płatności w stosunku do postępowania w sprawie przyznania płatności.

Organ wskazał także, że dokonując analizy przepisów Unii Europejskiej z punktu widzenia ustalenia nienależnie pobranych płatności wskazać należy, że na podstawie art. 43 zd. 1 i zd 2 b i art. 44 tiret 2 rozporządzenia nr 640/2014, dalej zwanego: "Rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 i (UE) nr 65/2011 tracą moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Rozporządzenia te stosuje się jednak nadal w stosunku do wniosków o płatność i wniosków o wsparcie złożonych w odniesieniu do roku 2014 i lat wcześniejszych oraz wniosków o płatność złożonych w odniesieniu do roku 2015 zgodnie z art. 66 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005. Rozporządzenie 640/2014 stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o wsparcie łub wniosków o płatność dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r. "

Zgodnie z art. 86 ust. 1 Rozporządzenie nr 1122/2009 rozporządzenie (WE) nr 796/2004 traci moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. W tym miejscu należy podnieść, że w niniejszej sprawie postępowanie toczące się z wniosku o przyznanie pomocy zostało już prawomocnie zakończone, stąd przepisy przejściowe wiązać należy z okresami premiowymi (w przypadku premii na zalesianie okresem premiowym jest każdy rok) i wniosków o płatność.

Na podstawie wyżej powołanych przepisów w sprawie ustalenia nienależnie pobranej premii zalesieniowej za lata 2012 zastosowanie znajdą rozporządzenie 1122/2009 i rozporządzenie 65/2011, zaś do premii zalesieniowej za lata 2019 i 2020 zastosowanie znajdzie rozporządzenie 640/2014. Organ odwołał się do treści art. 80 rozporządzenia 1122/2009 w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2012 r. oraz art. 5 rozporządzenia 65/2011. Organ wyjaśnił także, że postanowienia art. 5 rozporządzenia 65/2011 znajdą zastosowanie do premii zalesieniowej wypłaconej za okresy premiowy 2012. Odpowiednikiem tego przepisu w stosunku do płatności dotyczących okresów premiowych 2019 i 2020 jest tożsamy w brzmieniu art. 7 rozporządzenia Komisji nr 809/2014. Zgodnie z art. 76 rozporządzenia 809/2014 niniejsze rozporządzenie stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o wsparcie łub wniosków o płatność dotyczących lat składania wniosków łub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r. Brzmienie powyższych przepisów jest analogiczne z brzmieniem art. 73 ust.1 , ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004, z zastrzeżeniem, że w tym ostatnim odmiennie określono termin, od którego naliczane są odsetki (na niekorzyść rolnika zobowiązanego do zwrotu), a w nowszych przepisach doprecyzowano wskazując, iż "błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach" oraz iż powiadomienie rolnika o obowiązku zwrotu ma się materializować w formie przekazania "decyzja o odzyskaniu".

Organ powołał treść art. 73 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia 796/2004 i wskazał, że w niniejszej sprawie nie miała miejsca sytuacja, o której mowa odpowiednio w art. 73 ust. 4 rozporządzenia 796/2004, art. 5 ust. 3 zdanie pierwsze rozporządzenia 65/2011 i art. 7 ust. 3 zdanie pierwsze rozporządzenia 809/2014, zgodnie z którymi obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Organ podkreślił, że realizacja w powyżej wskazanych terminach płatności premii zalesieniowych za lata 2012, 2019 i 2020 nie wynikała z pomyłki ARiMR, ponieważ w dacie wydania decyzji przyznającej płatność, tj. w dniu 11 czerwca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku opierał się na oświadczeniach strony, które następnie okazały się niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Wskazał też, że system przyznawania płatności dla rolnictwa współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej opiera się na oświadczeniach, deklaracjach wnioskodawców, przy założeniu domniemania ich prawdziwości. Strony oświadczają bowiem, że okoliczności objęte oświadczeniem są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, oraz iż znajdą zasady przyznawania płatności. Strona nie tylko świadomie złożyła takie nieprawdziwe oświadczenie, ale ponadto w związku z kierowanym do niej przed złożeniem tego nieprawdziwego oświadczenia przez organ przyznający płatność wezwaniem do wyjaśnień wiedziała, że w przypadku niezłożenia tego oświadczenia i podtrzymania oświadczenia złożonego wraz z wnioskiem o płatność (które to oświadczenie pierwotne okazało się ostateczne zgodne ze stanem faktycznym i prawnym) nie spełni warunku uzyskania co najmniej 25% dochodu z rolnictwa, a tym samym nie spełni warunku przyznania premii zalesieniowej. Dodatkowo wskazać należy, że o nienależnym charakterze tej płatności strona wiedziała w związku z uprawomocnieniem się orzeczeń sądów administracyjnych w sprawie nienależnie pobranej płatności z tytułu premii zalesieniowej za lata 2008, 2009, 2010 i 2011 oraz pośrednio z prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w sprawie wznowienia postępowania o przyznanie płatności. Na nienależny charakter tej płatności wskazywał także organ w decyzji o ustaleniu kwot do wypłaty. Wskazując, że ustala te kwoty do wypłaty będąc związany oceną prawną sądów administracyjnych w sprawie o wznowienie postępowania o przyznanie płatności i nie cofniętymi do dnia wydania decyzji wnioskami strony o wypłatę. Ta ostatnia okoliczność wskazuje, że w związku z pozostawaniem w obrocie decyzji przyznającej płatność i oceną prawną sądów administracyjnych w tym zakresie oraz z uwagi na wnioski o płatność strony organ był zobligowany do wydania decyzji ustalającej premię zalesieniową do wypłaty, a następnie zrealizowania tego świadczenia, mimo iż było to świadczenie nienależne. Tryb ustalania kwoty nienależnie pobranych płatności ma bowiem charakter odrębny i następczy w stosunku do realizacji świadczenia. Biorąc pod uwagę powyższe organ wskazał, że nie można przyjąć, iż realizacja świadczenia stanowiła błąd organu. Niezależnie od tego, strona, której decyzję z dnia 14 lutego 2020 r. doręczono 17 lutego 2020 r., - decyzję z dnia 20 listopada 2020 r doręczono 25 listopada 2020 r., - decyzję z dnia 11 stycznia 2021 r. doręczono 13 stycznia 2021 r., a która znała powołaną tam argumentację, a nadto uwzględniając, że realizowane były wyłącznie świadczenia z tytułu przedmiotowej premii zalesieniowej, strona w zwykłych okolicznościach obiektywnie rzecz ujmując wiedziała, że realizowane na jej rzecz płatności są płatnościami nienależnymi, a ich realizacja jest związana nie tyleż z zaniechaniem organu w postępowaniu o przyznanie płatności, iż organ nie zweryfikował prawdziwości składanych przez nią oświadczeń co do wielkości gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych, przyjmując domniemanie zgodności tych oświadczeń ze stanem prawnym i faktycznym, a informację o złożeniu nieprawdziwego oświadczenia przez stronę powziął dopiero z treści pism z Urzędów Gmin, o których była mowa powyżej.

Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranej płatności określone w ww. przepisach art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011 i art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014, odpowiednikach art. 73 ust. 4 Rozporządzenia 796/2004. Stanowisko takie zostało również wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2015r. sygn. akt: III SA/Łd 726/15.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez producenta rolnego nienależnie pobranych płatności określone art. 5 ust. 3 rozporządzenia 65/2011 i art. 7 ust. 3 rozporządzenia 809/2014. W konsekwencji kwota płatności w wysokości 17 538,00 zł, na którą składa się premia zalesieniowa wypłacona w wysokości po 5 846,00 zł za lata 2012, 2019 oraz 2020 jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia 65/2011 i art. 7 ust. 1 rozporządzenia 809/2014, i jednocześnie nie wystąpiły negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w ust. 3 tych przepisów.

Kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności za lata 2012, 2019, 2020, należy oceniać w oparciu o przepis art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95. Organ przywołał treść orzeczenia Trybunału Unii Europejskiej (por. sprawa Pfeifer & Langen GmbH & Co. KG v. Bundesanstalt fur Landwirtschaft und Erndhrung (orzeczenie wstępne) wyrok z dnia 11 czerwca 2015r. sygn. akt: C-52/14 (ZOTSiS 2015/6/1-381) i wskazał, że skoro termin przedawnienia rozpoczyna bieg z chwilą, w której wystąpiła szkoda w budżecie Unii lub w zarządzanych przez nią budżetach, a szkoda nastąpiła poprzez wypłatę stronie płatności: - premia zalesieniowa za rok 2012 - 30 listopada 2020 r. poprzez zapłatę na rachunek kwoty 5 846,00 zł, - premia zalesieniowa - za rok 2019 - 17 października 2019 r. poprzez zapłatę na rachunek kwoty 4 969,10 zł, jako płatność zaliczkowa oraz 13 marca 2020 r. poprzez zapłatę na rachunek kwoty 876,90 zł, jako płatność końcowa, - premia zalesieniowa za rok 2020 - 23 listopada 2020 r. poprzez zapłatę na rachunek kwoty 4 969,10 zł jako płatność zaliczkowa oraz 7 maja 2021 r. poprzez potrącenie należności w kwocie 876,90 zł, która stanowiła płatność końcową, a strona została poinformowana, że są to płatności stronie nienależne, to 4-letni termin przedawnienia liczony od dnia 13 marca 2020 r., 23 listopada 2020 r. i 7 maja 2021 r. do dnia doręczenia zaskarżonej decyzji nr 0090-2021-004945 z dnia 8 lipca 2021 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w wysokości 17 538,00 zł, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku, co nastąpiło w dniu 9 lipca 2021 r., jeszcze nie upłynął.

W sprawie nie ma zastosowania cyt. art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, zgodnie z którym "okres przedawnienia ulega przedłużeniu do dnia zamknięcia programuj...", gdyż 4-letni termin przedawnienia liczony od dnia 13 marca 2020 r., 23 listopada 2020 r. i 7 maja 2021 r. upływa po zamknięciu Programu, tj. po 30 czerwca 2016 r.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, organ zauważył, że kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od ustalenia której odstępuje Kierownik biura powiatowego Agencji, dotyczy sprawy o przyznanie pomocy na zalesianie w ramach jednej kampanii, dla tego samego rolnika i jest ustalana oddzielnie dla każdego środka wsparcia: zalesianie gruntów rolnych, zalesianie gruntów innych niż rolne. W rozpatrywanej sprawie na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty płatności w wysokości: 1) za 2012 r.- 5846,00 zł; 2) za 2019 r.- 5 846,00 zł; 3) za 2020 r. - 5 846,00 zł.

Odnosząc się do obszernych zarzutów skarżącej z odwołania, organ stwierdził, że dotyczą one postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR o utrzymaniu w mocy decyzji nr 02/2014 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku z 12 lutego 2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych lub gruntów innych niż rolne, zakończonej ostatecznie i prawomocnie wyrokiem z dnia 20 czerwca 2017 r. sygn. akt: II GSK 3745/15 Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną strony od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt: III SA/Łd 726/15, oddalającego skargę strony, a następnie w sprawie dotyczącej wznowienia tej decyzji zakończonej prawomocnie i ostatecznie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2019 r. sygn. akt: V SA/Wa 1611/18 oddalającym skargę strony.

W dniu 6 września 2018 r. do Prezesa ARiMR wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożona przez skarżącą na decyzję Prezesa ARiMR Nr 85/2018 z dnia 17 lipca 2018 r. o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi nr 182/18 z dnia 9 maja 2018 r. w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2019 r. (sygn. akt V SA/Wa 1611/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Organ wskazał, że mając na uwadze powyższe rozważania zawarte w uzasadnieniu decyzji, zarzuty odwołania odnoszące się do tego, iż stronie przysługuje premia zalesieniowa oraz odnoszące się do braku wiedzy strony o okolicznościach, które skutkowały uznaniem, że strona nie spełnia warunków o przyznaniu płatności są nieuzasadnione, w świetle zwłaszcza, że strona złożyła nieprawdziwe oświadczenie, zawyżając istotnie powierzchnię ha przeliczeniowych stanowiących jej własność, na których na dzień złożenia wniosku prowadziła działalność rolniczą, w sytuacji gdy nie była właścicielem tych gruntów ani na dzień złożenia wniosku, ani na dzień złożenia tego oświadczenia, a to nieprawdziwe oświadczenie złożyła po powiadomieniu jej przez organ na piśmie, że przyjmując dane z oświadczenia i dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o przyznanie płatności nie spełnia warunku uzyskiwania co najmniej 25% dochodu z rolnictwa. Kwestia niespełniania przez stronę tej przesłanki warunkującej nabycie uprawnienia do premii zalesieniowej w kontekście dotychczasowych ustaleń i wydanych w sprawie płatności zalesieniowej zainicjowanej wnioskiem strony z dnia 24 września 2007 orzeczeń, w tym prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych winna być już niesporna, a przynajmniej prawomocnie osądzona. Większość zarzutów odwołania sprowadza się zaś do dalszego kwestionowania tej okoliczności i oceny prawnej. Są to więc zarzuty nieuzasadnione.

Organ wskazał także, że analiza odwołania wskazuje, że postanowione zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 146 § 2 k.p.a., art. 139 k.p.a., art. 151 § 2 k.p.a., nie mogą odnosić się do przedmiotowej decyzji, albowiem prawidłowo organy ich w ogóle nie stosowały i nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie - sprawie o ustalenie nienależnie pobranej płatności orzekanej przez organ pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014, poprzez jego niezastosowanie organ wskazał, że zarówno zarzut jak i argumentacja są nieuzasadnione. Organ podkreślił, że realizacja w powyżej wskazanych terminach płatności premii zalesieniowych za lata 2012, 2019, 2020 nie wynikała z pomyłki ARiMR, ponieważ w dacie wydania decyzji przyznających płatność, tj. w dniu 11 czerwca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku opierał się na oświadczeniach strony, które następnie okazały się niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Podkreślił, że system przyznawania płatności dla rolnictwa współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej opiera się na oświadczeniach deklaracjach wnioskodawców, przy założeniu domniemania ich prawdziwości. Strony oświadczają bowiem, że okoliczności objęte oświadczeniem są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, oraz iż znajdą zasady przyznawania płatności. A nadto strona nie tylko świadomie złożyła takie nieprawdziwe oświadczenie, ale ponadto w związku z kierowanym do niej przed złożeniem tego nieprawdziwego oświadczenia przez organ przyznający płatność wezwaniem do wyjaśnień wiedziała, że w przypadku niezłożenia tego oświadczenia i podtrzymania oświadczenia złożonego wraz z wnioskiem o płatność (które to oświadczenie pierwotne okazało się ostateczne zgodne ze stanem faktycznym i prawnym) nie spełni warunku uzyskania co najmniej 25% dochodu z rolnictwa, a tym samym nie spełni warunku przyznania premii zalesieniowej. Organ wskazał też, że o nienależnym charakterze tej płatności strona wiedziała w związku z uprawomocnieniem się orzeczeń sądów administracyjnych w sprawie nienależnie pobranej płatności z tytułu premii zalesieniowej za lata 2008, 2009, 2010 i 2011 oraz pośrednio z prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w sprawie wznowienia postępowania o przyznanie płatności. Biorąc pod uwagę powyższe nie można przyjąć, iż realizacja świadczenia stanowiła błąd organu.

Organ stwierdził, że strona wiedziała, że płatność premia zalesieniowa jest jej nienależna, ale nadto świadomie złożyła nieprawdziwe oświadczenie, celem uzyskania tej premii. Nie zachodzą również jakiekolwiek przesłanki o charakterze siły wyższej, które mogłyby skutkować odstąpieniem od żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności, jak wskazuje w odwołaniu strona.

Organ odwołał się do art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz § 1 pkt 7 rozporządzenia i § 18 ust. 3 rozporządzenia, a także art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 i stwierdził, że nie zachodzi żadna okoliczność o charakterze siły wyższej, która uzasadniałaby odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranej płatności - premii na zalesianie.

Dyrektor wskazał, że całkowicie nieuzasadnione i niezrozumiałe jest stwierdzenie w uzasadnieniu odwołania, że wnioskodawczyni przyznanych środków nie otrzymała, w sytuacji gdy przyznane stronie premie zalesieniowe za lata 2012, 2019, 2020 i ustalone do wypłaty decyzjami Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku odpowiednio nr 0090-2020-007008 z dnia 20 listopada 2020 r. nr 0090-2019-009442 z dnia 14 lutego 2020 r. oraz nr 0090-2021-000154 z dnia 11 stycznia 2021 r. zostały zrealizowane na rzecz strony.

W skardze A. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 146 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na tym, że organ uznał, iż w sprawie niniejszej mogłaby być wydana jedynie decyzja o takiej samej treści, jak zaskarżona decyzja z 8 kwietnia 2014 r.,

2) art. 146 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja nie może zostać uchylona, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnym jest jej uchylenie, bowiem w obrocie prawnym funkcjonują obecnie dwie sprzeczne ze sobą decyzje, gdzie w sprawie o płatności do lasów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 11 maja 2017 r. III SA/Łd 726/15 jednoznacznie stwierdził, że uchylenie decyzji w związku ze wznowieniem postępowania nie powinno nastąpić, jeżeli organ w ten sposób próbuje naprawić błędy, polegające na niezweryfikowaniu dokumentów czasie, kiedy było to niezbędne i uzasadnione,

3) art. 151 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy w wyniku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 11 maja 2017 r. sygn.. akt III SA/Łd 726/15,

4) art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ odwoławczy na niekorzyść strony w wyniku wniesionego odwołania poprzez uznanie, że decyzja nie narusza prawa, podczas gdy wydanie decyzji o nienależnych płatnościach wynikało wprost z zaniedbań organu na etapie analizy i oceny wniosku o płatności, czego w tym czasie organ nie wykonał w sposób prawidłowy, a następnie skutki zaniechań przesunął na stronę postępowania, podczas gdy ta wykonała już nasadzenia lasu i jego pielęgnacji w kolejnych latach, kierując się ważną decyzją w tym zakresie, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi,

5) art. 80 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wszechstronny całego materiału dowodowego,

6) art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014, poprzez jego niezastosowanie, a kwestia zwrotu płatności nie ma w tym wypadku zastosowania, ponieważ nie wynika z winy rolnika, a pomyłki organu, natomiast błąd nie mógł być wykryty przez rolnika z uwagi na to, że decyzja o zwrocie za lata 2013-2018 została przekazana w terminie dłuższym niż 12 miesięcy od daty przypadającej do jej wydania i daty przypadającej na datę dokonania płatności i braku fizycznej wypłaty na rzecz skarżącej. W tym przypadku zarzut przedawnienia jest w pełni uzasadniony. Rolnik nie miał wpływu na pomyłkę organu,

7) art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych i art. 70 § 1 o.p. dotyczącego kwestii przedawnienia w związku z art. art. 189g § 1 k.p.c., z uwagi na upływ 5 lat od dnia naruszenia prawa,

8) art. 67 ustawy o finansach publicznych przez jego niezastosowanie, w którym zamieszczono odesłanie, z którego wynika, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 (tj. dotyczących m.in. należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich), nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 . ze zm.),

9) art. 70 § 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie, a w myśl tego przepisu zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności,

10) art. 208 § 1 o.p. przez jego niezastosowanie, a zgodnie z którym postępowanie wszczęte w zakresie wymierzenia kary w winno zostać umorzone,

11) art. 207 ust. 1 pkt 3, ust. 8 i ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 169 ust. 2 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 5 k.c. poprzez ich niezastosowanie,

12) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz dat liczenia przedawnienia, gdzie przedawnienie biegło nieprzerwanie od zakończenia programu i upłynęło najpóźniej z upływem 6 lat od wypłaty tej pomocy.

13) rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U .UEU.1995.312.1) przez jego nieprawidłową interpretację, polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że do przedawnienia nie doszło, podczas gdy zgodnie z motywem 3 rozporządzenia nr 2988/95 "szczegółowe zasady regulujące zarządzanie wykorzystywania środków podlegają szczegółowym przepisom, które są zróżnicowane w zależności od dziedziny polityki wspólnoty; we wszystkich dziedzinach należy przeciwstawiać się działaniom przynoszącym szkodę interesom finansowym Unii ". W motywie 5 tego rozporządzenia wskazano, że "nieprawidłowe postępowanie oraz środki administracyjne i kary odnoszące się do tego postępowania są przewidziane w zasadach sektorowych". Jak wynika z przytoczonych motywów wymienionego aktu, ogranicza się on do ustanowienia ogólnych przepisów w dziedzinie kontroli oraz sankcji w celu ochrony interesów finansowych Unii. Zgodnie ze stanowiskiem TSUE, art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 wprowadza "ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa", aby - jak wynika z motywu 3 tego rozporządzenia "we wszystkich dziedzinach (...) zdecentralizowane monitorowanie oraz rozporządzenia przeciwstawiać się działaniom przynoszącym szkodę interesom finasowym (por. wyrok.: Handlbauer, C 278/02, EU:C:2004:388, pkt 31; a także Josef Yosding Schlacht, Kuhl- und Zerlegebetrieb i in., od C 278/07 do C 280/07, EU:C:2009:38, pkt 20). Odzyskanie niewłaściwie zastosowanych środków odbywa się natomiast na podstawie innych przepisów, zwanych sektorowymi (zob. wyrok z dnia 18 grudnia 2014 r., Somvao. C-599/13, EU:C:2014:2462, pkt 37 i przytoczone tam orzecznictwo), przy czym procedury dotyczące wspólnotowych kontroli, środków i kar przekazane zostały do regulacji na poziomie Państw Członkowskich (art. 2 ust. 4 rozporządzenia nr 2988/95). Wspomniane przepisy sektorowe, to m.in. przepisy rozporządzenia nr 1083/2006. Na gruncie prawa polskiego regulacja procedur, o których mowa w art. 2 ust. 4 rozporządzenia nr 2988/95, a w konsekwencji tego, wynikający z art. 70 rozporządzenia nr 1083/2006 obowiązek odzyskiwania kwot wypłaconych w związku z nieprawidłowościami zdefiniowanymi w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006 - realizowany jest na podstawie przepisów ustawy o finansach publicznych. Ustawa ta, w art. 207 ust. 1 nie używa terminu "nieprawidłowości", lecz terminów - "wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem", "wykorzystanie z naruszeniem procedur", "pobranie nienależnie lub w nadmiernej wysokości". Zastosowane nazewnictwo nie zmienia jednak faktu, że zdarzenia określone w art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych są działaniami podejmowanymi na rachunek budżetu Unii, w celu usuwania nieprawidłowości w rozumieniu art. 1 rozporządzenia nr 2988/95 skutkiem czego są to działania podejmowane w zakresie tego rozporządzenia. Są zatem częścią tej samej dyspozycji gwarantującej dobre zarządzanie funduszami Unii i ochronę jej interesów finansowych, a konsekwentnie do tego, terminy użyte w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 powinny być interpretowane w sposób jednolity z pojęciem "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, jak też art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE, przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa Unii należy uwzględniać nie tylko jego brzmienie, lecz także jego kontekst oraz cele regulacji, której część on stanowi (zob. wyrok z dnia 3 września 2015 r., Sodiaal International, C-383/14, EU:C:2015:541, pkt 20 i przytoczone tam orzecznictwo). Zdaniem strony tożsame zalecenie powinno odnosić się do przepisów prawa krajowego ustanawianych w ścisłym związku z aktami unijnymi, czego w tej sprawie nie znalazła.

14) art. 29 ust. 7 ustawy z 7 marca 2007 r. do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z wyjątkami wymienionymi w punkcie 1 i 2 tego przepisu,

15) art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE. L Nr 312, poz. 1 ze zm.) poprzez nieprawidłowe określenie okresu przedawnienia, a winien on w tej sprawie wynosić maksymalnie cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1, czyli przedawnienie w tej sprawie nastąpiło. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia. jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi z 8 grudnia 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z 8 lipca 2021 r. o ustaleniu skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych w łącznej wysokości 17 538 zł.

Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności ustalenia skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji zalesienia gruntów rolnych za lata 2012, 2019 oraz 2020, w szczególności przyznania skarżącej decyzją z dnia 11 czerwca 2008 r. pomocy na zalesienie z tytułu premii zalesieniowej w wysokości 5 846,00 zł, płatnej corocznie przez okres 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.

Na podstawie art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej (...) a właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1505 ze zm., dalej ustawa o ARiMR), ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Właściwy w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2).

Z treści powyższego przepisu wynika, że przedmiotem postępowania toczącego się przed organem ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Pojęcie nienależnych płatności użyte zarówno przez prawodawcę krajowego w ustawie o ARiMR, jak i legislatora europejskiego w znajdujących bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzeniach (WE) jest szerokie i wobec tego trzeba przyjąć, że obejmuje swym zakresem przedmiotowym różne przypadki nieuprawnionego pobrania środków publicznych z tytułu płatności rolnych. Ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR.

Zasada, zgodnie z którą beneficjent zobowiązany jest do zwrotu nienależnie dokonanej płatności, ustalona została w art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L 2011.25.8). Zgodnie z tym przepisem, w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Wyjątki w tym zakresie przewidziane zostały jedynie w okolicznościach określonych w ust. 3, które w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą. Natomiast uprawnienie dla państw członkowskich Unii Europejskiej do nakładania kar oraz pomniejszania płatności związanych z nieprawidłowym wykonywaniem zobowiązań wynika z art. 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 65/2011. Przepis art. 18 ust. 1 określa materialnoprawne podstawy orzeczenia wskazując, w przypadku jakich uchybień pomoc jest zmniejszana lub w ogóle nie jest przyznawana. Regulacja ta wskazuje również, że w przypadku zobowiązań wieloletnich zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Wobec powyższego zauważyć należy, że specyfika płatności na zalesienie, której kluczowym elementem jest zobowiązanie wieloletnie, sprawia, że zwrot płatności ma charakter wsteczny, o czym świadczy treść art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, na podstawie którego organ ustala - w drodze decyzji administracyjnej - kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Celem postępowania prowadzonego na podstawie powyższego przepisu jest zatem zbadanie: 1) czy doszło do ustalenia i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, 2) czy istnieje obowiązek ich zwrotu, 3) czy nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot.

Podkreślenia przy tym wymaga, że sytuacja, w której dochodzi do nienależytego pobrania płatności ma miejsce również wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), po czym decyzja, na podstawie której przyznano pomoc, zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Powyższe nie oznacza jednak, że postępowanie w przedmiocie nienależnie pobranych płatności nie może się toczyć bez uprzedniego wzruszenia decyzji o przyznaniu płatności w trybach nadzwyczajnych.

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. Nr 114, poz. 786 ze zm.) pomoc na zalesianie dzieli się na:

1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;

2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;

3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów, wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.

Wysokość pomocy na zalesianie, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej lub premii zalesieniowej na hektar gruntu i deklarowanej przez rolnika powierzchni gruntów (§ 7 ust. 2 rozporządzenia).

Stosownie do treści § 7 ust. 6 rozporządzenia, premia zalesieniowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa.

W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że skarżąca w dniu złożenia wniosku, tj. 24 września 2007 r. nie spełniała przesłanki określonej w § 7 ust. 6 rozporządzenia, tj. nie uzyskiwała co najmniej 25 % dochodu z rolnictwa, co prowadzi do wniosku, że nie powinna otrzymać płatności na zalesienie gruntów rolnych z tytułu premii zalesieniowej.

Powyższe zostało stwierdzone w wyroku WSA w Łodzi z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 726/15 oddalającym skargę na decyzję z 8 kwietnia 2014 r. nr 119/14 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez skarżącą płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych za lata 2008, 2009, 2010 oraz 2011. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 3745/15 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Łodzi.

Natomiast postanowieniem z 6 października 2017 r. sygn. II GSK 2846/17 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę strony o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2017 r., sygn. II GSK 3745/15 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez skarżącą płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, gdyż wyrok WSA z dnia 11 maja 2017 r. (III SA/Łd 326/17) – powoływany jako jedyna podstawa wznowienia – eliminujący z obrotu prawnego decyzje obydwu instancji o uchyleniu decyzji dotychczasowej w części oraz odmowie przyznania stronie płatności (na mocy tego wyroku w obrocie pozostała decyzja z dnia 11 czerwca 2008 r. m.in. przyznająca stronie premię zalesieniową), który skarżącej doręczono 8 czerwca 2017 r., nie był prawomocny w dniu rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej w sprawie dot. ustalenia kwoty nienależnie pobranej premii zalesieniowej, czyli 20 czerwca 2017 r. (II GSK 3745/15). NSA stwierdził, że nieprawomocny wyrok nie może być uznany za podstawę wznowienia postępowania w świetle treści art. 273 § 3 p.p.s.a., który to przepis wprost stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Nie dość, że wyrok zapadły w sprawie III SA/Łd 326/17 nie był prawomocny w dniu 20 czerwca 2017 r., to jeszcze brak podstaw do przyjęcia, iż powyższy wyrok dotyczył "tej samej sprawy". Sprawa w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej w części oraz odmowy przyznania premii zalesieniowej, nie jest (i nie może być) tożsama ze sprawą w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej premii zalesieniowej. W piśmiennictwie prawniczym i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że "Warunek, aby orzeczenie dotyczyło tej samej sprawy, będzie spełniony w przypadku tożsamości przedmiotu postępowania i stron tego postępowania (...)" [zob. punkt 15 komentarza do art. 273 p.p.s.a., w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3. wydanie zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015, str. 1116). W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony, gdyż obydwie sprawy łączy jedynie ta sama strona, jednakże rozbieżny jest ich przedmiot. Dlatego też, wyroku o sygn. akt III SA/Łd 326/17 – nawet gdyby był prawomocny w dniu 20 czerwca 2017 r. - żadną miarą nie można by było uznać za wydany w tej samej sprawie w rozumieniu art. 273 § 3 p.p.s.a. Poza tym prawnie skuteczne nie mogło być domaganie się od Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrokującego 20 czerwca 2017 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 3745/15, że oprze swoje rozstrzygnięcie na innym, niż objęty ocenianą skargą kasacyjną wyroku sądu I instancji, który w dniu orzekania przez NSA nie posiadał przymiotu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Nie wystąpiła zatem przesłanka wznowienia postępowania opisana w art. 273 § 3 p.p.s.a. Podobnie, nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 273 § 2 p.p.s.a., albowiem brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że nieprawomocny w dniu 20 czerwca 2017 r. wyrok III SA/Łd 326/17 stanowi później wykrytą, taką okoliczność faktyczną lub środek dowodowy, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których A. C. nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Wprawdzie w powyższym postanowieniu NSA wskazał także, że zgadza się ze skarżącą, iż dalece niepożądana jest sytuacja, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja ostateczna przyznająca m.in. premię zalesieniową (decyzje organów obydwu instancji wydane we wznowionym postępowaniu dot. uchylenia decyzji dotychczasowej w części oraz odmowie przyznania premii zalesieniowej zostały prawomocnie uchylone, gdyż wyrok III SA/Łd 326/17 jest już prawomocny) i równocześnie ostateczna decyzja ustalająca stronie kwotę zwrotu tej płatności, co do której sąd I instancji oddalił skargę, zaś NSA oddalił skargę kasacyjną skarżącej. NSA stwierdził, że wyjścia z tej sytuacji, należy upatrywać we wznowieniu postępowania, lecz nie sądowego, tylko administracyjnego w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności, tj. premii zalesieniowej (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.).

Mając na uwadze powyższe uzasadnienie postanowienia NSA z dnia z 6 października 2017 r., sygn. II GSK 2846/17, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, istotne znaczenie ma to, że strona w dniu 5 grudnia 2017 r. wystąpiła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z pismem zatytułowanym "skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. wydaną przez Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi i na uprzednią decyzję nr 02/2014 z 12 lutego 2014 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu zalesienia gruntów. Pismo skarżącej zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Postanowieniem z 23 lutego 2018 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi wznowił postępowanie odwoławcze zakończone decyzją Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji nr 02/2014 Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z 12 lutego 2014 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania, po jego wznowieniu, Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi 9 maja 2018 r. wydał decyzję nr 182/18 o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz o stwierdzeniu, że ostateczna decyzja nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. została wydana z naruszeniem prawa. Decyzją nr 85/2018 z 17 lipca 2018 r. Prezes ARiMR uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi nr 182/18 z dnia 9 maja 2018 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz o stwierdzeniu, że ostateczna decyzja nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. została wydana z naruszeniem prawa i odmówił uchylenia ww. decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi nr 119/14 z 8 kwietnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. Prawomocnym wyrokiem z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 1611/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Prezes ARiMR z 17 lipca 2018 r. nr 85/2018.

Za prawidłowe zatem należy uznać stanowisko organu, że w konsekwencji powyższego kwota płatności 23 384,00 zł, na którą składa się premia zalesieniowa wypłacona w wysokości 5 846,00 zł w latach 2008, 2009, 2010 oraz 2011 jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 i jednocześnie nie wystąpiły negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 73 ust 4 i ust. 5 tego rozporządzenia.

Powyższe ustalenia mają istotne znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, bowiem również dotyczą decyzji z dnia 11 czerwca 2008 r. w sprawie przyznania skarżącej pomocy na zalesienie gruntów rolnych, w tym premii zalesieniowej.

Jednocześnie zauważyć należy, mają na uwadze powyższe ustalenia, że wbrew stanowisku skarżącej bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy pozostaje prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 maja 2017 r. sygn. akt: III SA/Łd 326/17 uchylający zaskarżoną skargą decyzję nr 19/13 Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 lutego 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku z 20 listopada 2012r. nr w przedmiocie premii zalesieniowej po wznowieniu postępowania, a w jego konsekwencji umorzenie decyzją z 24 października 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku wznowionego z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją z 11 czerwca 2008 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku w części dotyczącej premii zalesieniowej.

Powyższy wyrok został bowiem wydany ze względu na brak podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania skarżącej płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych. Natomiast w ww. wyroku oraz we wcześniejszych wyrokach w sprawie wznowienia postępowania WSA w Łodzi ani NSA nie zakwestionowały ustaleń organów, że skarżąca nie spełniła warunku do przyznania jej pomocy na zalesienie - premii zalesieniowej, gdyż nie osiągnęła dochodu z rolnictwa na poziomie 25%, co było warunkiem uzyskania przez nią uprawnienia do wypłaty premii zalesieniowej.

Ponadto postępowanie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, jak wyżej wskazano, jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym,

prowadzonym na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Dodać w tym miejscu należy, że decyzją z 1 września 2020 r. nr 0090-2020-006826 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych przyznanych skarżącej na podstawie decyzji z dnia 11 czerwca 2008 r. i ustalonych do wypłaty decyzjami z dnia 16 września 2019 r.: za rok 2013 r., za rok 2014 r., za rok 2015 r., za rok 2016 r., za rok 2017 r. oraz za rok 2018 r. w łącznej wysokości 35 076,00 zł. W wyniku rozpoznania odwołania decyzją nr 39/2021 z 27 kwietnia 2021 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku z 1 września 2020 r. Postanowieniem z 15 września 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 672/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę. Natomiast postanowieniem z 2 grudnia 2021 r. sygn. akt: I GZ 381/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Przechodząc zatem do dalszej części rozważań wskazać należy, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma to, czy skarżąca na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności na zalesienie w zakresie premii zalesieniowej, tj. na dzień 24 września 2007 r. uzyskiwała co najmniej 25 % dochodów z rolnictwa. Skarżąca w skardze i innych składanych środkach zaskarżenia pomija tę istotną kwestię.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżąca świadomie zadeklarowała działki, których nie była właścicielem. Jak wynika bowiem z zebranego materiału dowodowego zgłoszone do wniosku działki ewidencyjne o nr 204/2 i 10 skarżąca nabyła dopiero w dniu 2 kwietnia 2008 r. Składając w dniu 24 września 2007 r. wniosek o przyznanie pomocy zalesieniowej strona wystąpiła o przyznanie premii zalesieniowej do powierzchni 3,70 ha oświadczając, że uzyskuje co najmniej 25% dochodów z rolnictwa (str. 2 wniosku) a nadto oświadczając w załączonym do wniosku dokumencie "Oświadczenie rolnika o uzyskanych dochodach", że na dzień złożenia wniosku jest właścicielem 3,94 ha przeliczeniowych, zaś dochód z pracy w gospodarstwie rolnym obliczony na podstawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wynosił 7 265 zł. Strona oświadczyła również, że nie uzyskuje innych dochodów, niż wykazane w formie załączników do wniosku, tj. w informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy oraz zaświadczenia wydanego przez Urząd Skarbowy w Radomsku, z których wynikało, że strona uzyskuje dochody spoza rolnictwa w wysokości 28 682,42 zł. Z uwagi na to, że dochód obliczony w oparciu o przedłożone dokumenty i oświadczenia nie pozwalał stwierdzić, że strona uzyskuje co najmniej 25% dochodów z rolnictwa, organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. Skarżąca strona złożyła w dniu 12 marca 2008 r. korektę wniosku oraz nowe oświadczenie o dochodach uzyskiwanych z rolnictwa, w którym wskazała, że na dzień złożenia wniosku była właścicielem 5,46 ha przeliczeniowych, co stanowi dochód w wysokości 10 068,24 zł.

W 2011 roku w związku z misją audytową prowadzoną w dniach 29 sierpnia - 2 września 2011 r. przez Komisję Europejską Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich dokonano weryfikacji m.in. oświadczenia skarżącej. Wystąpiono do Gminy [...] oraz Gminy [...] o udzielenie informacji, o wielkości gospodarstwa rolnego stanowiącego własność A. C. w przeliczeniu na hektary przeliczeniowe na dzień 24 września 2007r. Z pisma Wójta Gminy [...] z dnia 10 kwietnia 2012 r. wynika, że A. C. figurowała w ewidencji podatkowej na terenie Gminy [...] i posiadała na dzień składania wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gospodarstwo rolne o powierzchni 10,20 ha fizycznych, co stanowiło 2,4520 ha przeliczeniowych. Natomiast z pisma Wójta Gminy [...] z dnia 25 kwietnia 2012 r. wynika, że strona posiadała na dzień składania wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gospodarstwo rolne o powierzchni 1,52 ha fizycznych, co stanowiło 1,1290 ba przeliczeniowych położone na terenie Gminy [...]. Łącznie więc powierzchnia gospodarstwa rolnego A. C. na dzień składania wniosku o przyznanie płatności na zalesienie wynosiła 3,5810 ha przeliczeniowych. Z dokumentów przedłożonych przez stronę wraz z wyjaśnieniami w dniu 27 lipca 2012 r. wynika, iż strona po przeprowadzonych w dniu 12 marca 2008 r. oraz w dniu 7 marca 2008 r. przetargach prowadzonych przez Agencję Nieruchomości Rolnych aktem notarialnym z dnia 2 kwietnia 2008 r. nabyła nieruchomość rolną położoną we wsi B. w Gminie [...] o powierzchni 1 ha 53, oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka o numerze 204/2, która wchodzi w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w R. nr kw [...] oraz nieruchomość rolną położoną we wsi T. gmina [...] o powierzchni 95 arów oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka o numerze 10, która wchodzi w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w R. nr kw [...]. Ponadto z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku z dnia 27 kwietnia 2012 r. wynika, iż strona w 2006 r. uzyskała dochód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w kwocie 28 682,46 zł. Jest to dochód również w dokumencie PIT 11 za 2006 r. wystawionym przez płatnika podatku dotyczącym strony wskazany jako dochód ze stosunku pracy. Taki dochód 28 682,46 zł opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych wynika z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Radomsku z dnia 28 grudnia 2012 roku.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, opierając się na dokumentach urzędowych oraz dokumentach przedłożonych przez skarżącą, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych, w tym premii zalesieniowej, tj. na dzień 24 września 2007 r. posiadała gospodarstwo rolne o powierzchni gruntów wyrażonej w hektarach przeliczeniowych, stanowiących podstawę do ustalenia podatku rolnego, łącznie 3,5810 ha przeliczeniowych. Do powierzchni tej nie zaliczono gruntów nabytych przez skarżącą w dniu 2 kwietnia 2008 r., albowiem nie wchodziły one w skład gospodarstwa rolnego posiadanego przez stronę na dzień 24 września 2007 r. ani skarżąca nie figurowała w stosunku do nich jako podatnik podatku rolnego we wrześniu 2007 r.

Prawidłowo organ w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, odwołując się do § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia zalesieniowego, że dochód z rolnictwa skarżącej obliczony zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia zalesieniowego na dzień złożenia wniosku stanowił więc iloczyn 3,5810 ha i kwoty 1844,00 zł, co daje 6 603,36 zł, co stanowi 18,71%. Strona nie osiągnęła zatem dochodu z rolnictwa na poziomie 25%, co było warunkiem uzyskania przez nią uprawnienia do wypłaty premii zalesieniowej. Premia zalesieniowa jest więc nienależna stronie. Kwoty wypłacone tytułem premii zalesieniowej stanowiły nienależnie pobraną płatność.

Skoro w roku 2012, 2019, 2020 skarżąca składała wnioski, w których ubiegała się o wypłatę przyznanej jej decyzją z 11 czerwca 2008 r. nr 0090-2008-008133 płatności, tj. premii zalesieniowej na okres 15 lat, a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku dokonał wypłaty premii zalesieniowej: - za rok 2012 - 30 listopada 2020 r. poprzez zapłatę na rachunek skarżącej kwoty 5 846,00 zł, - za rok 2019 - 17 października 2019 r. poprzez zapłatę na rachunek kwoty 4 969,10 zł jako płatność zaliczkowa oraz 13 marca 2020 r. poprzez zapłatę na rachunek kwoty 876,90 zł jako płatność końcowa, - za rok 2020 - 23 listopada 2020 r. poprzez zapłatę na rachunek kwoty 4 969,10 zł jako płatność zaliczkowa oraz 7 maja 2021 r., w łącznej wysokości 17 538,00 zł, to powyższe spowodowało wszczęcie postępowania o ustalenie nienależnie pobranych płatności, w tej sprawie za lata 2012, 2019 i 2020, a w jego wyniku określenie kwoty nienależnie przyznanych i pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych, podlegającej zwrotowi w kwocie ostatecznie ustalonej decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi z dnia 8 grudnia 2021 r.

Brak jest podstaw, aby zasadnie wywodzić, tak jak chce tego skarżąca, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków - na podstawie art. 29 ust. 1 i ust 2 ustawy o ARiMR - jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 96/12; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11; por także wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1684/11).

Wskazać w tym miejscu ponownie należy, że art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest przepisem kompetencyjnym upoważniającym organ ARiMR do ustalania w drodze decyzji administracyjnej m.in. kwoty nienależnie pobranych środków publicznych.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku zwrotu płatności na zalesianie wskazać należy, że mając na uwadze, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z płatnościami na zalesianie przyznanymi na rok 2012, 2019 oraz 2020 organy zasadnie wskazały na regulacje zawarte w art. 3 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1 z 23.12.1995 r. ze zm., zwanego dalej: - rozporządzeniem nr 2988/95).

Zdaniem Sądu, prawidłowo uznały organy, że płatności na zalesianie w latach 2012 r., 2019 oraz 2020 wypłacone skarżącej odpowiednio: - 30 listopada 2020 r., 17 października 2019 r. oraz 13 marca 2020 r., 23 listopada 2020 r. oraz 7 maja 2021 r. nie uległy przedawnieniu na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95., co uzasadnia uznanie tych środków za nienależnie pobrane i ich zwrot.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, okres przedawnienia do ustalenia obowiązku zwrotu dla płatności pobranych nienależnie finansowanych w całości lub części ze środków unijnych, wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata .

W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu.

Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub do postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres, przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeżeli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.

Nie może budzić wątpliwości, że wypłacane na rzecz skarżącej płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych realizowane były w ramach programów wieloletnich.

Przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sposób szczególny reguluje okres przedawnienia dla programów wieloletnich, który biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Termin przedawnienia czynności, do której odnosi się art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WT EURATOM) nr 2988/95, nie może zakończyć się przed momentem ostatecznego zakończenia programu. Ostateczne zakończenie programu nie oznacza bezwzględnie upływu terminu przedawnienia w odniesieniu do ewentualnych nieprawidłowości, których dopuszczono się w trakcie wdrożenia tego programu. Ma to miejsce jedynie w odniesieniu do nieprawidłowości, które ustały ponad cztery lata przed ostatecznym zakończeniem programu, przy czym wobec braku przerwania biegu przedawnienia ze względu na jeden z powodów przewidzianych w art. 3 ust 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95, nieprawidłowości te przedawnią się automatycznie wraz z zakończeniem projektu (por. wyrok TSUE z 15 czerwca 2017 r. C-436/15). TSUE podkreślił, że termin przedawnienia mający zastosowanie do programów wieloletnich przewidziany w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95 pozwala jedynie na wydłużenie terminu przedawnienia a nie jego skrócenie.

Ponadto wskazać należy, że nieprawidłowość ma charakter "ciągły lub powtarzający się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, jeżeli popełniana jest przez podmiot, który czerpie korzyści ekonomiczne z całokształtu podobnych operacji, które naruszają ten sam przepis prawa Unii. W tym względzie w zakresie dotyczącym związku czasowego, w jakim winny pozostawać nieprawidłowości, aby można je było uznać za "nieprawidłowość powtarzającą się" w rozumieniu tego przepisu, konieczne jest jedynie, by okres czasu, jaki upłynął pomiędzy poszczególnymi nieprawidłowościami, był krótszy od terminu przedawnienia przewidzianego w akapicie pierwszym tego ustępu. Nieprawidłowość ma także charakter powtarzający się, jeżeli została popełniona przez podmiot, który czerpał korzyści ekonomiczne z ogółu podobnych transakcji naruszających ten sam przepis prawa (zod. wyroki TSUE C-279/05 Vonk Dairy Products, C-52/14 Pfeifer & Langen, C-465/10 Chambre de commerce) .

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wypłacane na rzecz skarżącej świadczenia z tytułu płatności na zalesienie realizowane były w ramach programów wieloletnich i ciągłych, polegających na corocznym składaniu przez skarżącą wniosków o przyznanie płatności za poszczególne lata.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia nr 2988/95 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku nieprawidłowości ciągłej, czy też powtarzającej się przewidziany w tym akapicie termin rozpoczyna swój bieg począwszy od dnia, w którym ta nieprawidłowość ustała, niezależnie od dnia, w którym organy administracji krajowej powzięły wiadomość o nieprawidłowości (wyrok TSUE C-52/14 Pfeifer & Langen).

Zdaniem Sądu. w rozpoznawaj sprawie należy przyjąć, mając na uwadze ww. wyroki TSUE, że nieprawidłowość ustała w dniu w którym skarżąca przestała czerpać korzyści, tj. otrzymywać płatności za lata 2012, 2019 i 2020. Ostania wypłata płatności za 2020 rok miała miejsce w dniu 7 maja 2021 r. A zatem czteroletni termin przedawnienia nie upłynął.

Przy tym zauważyć należy, jak wyżej wskazano, że stosownie do art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95 termin przedawnienia nieprawidłowości przerywa każdy akt właściwego organu władzy odnoszący się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, o którym zawiadamia się właściwą osobę. Jeżeli zaś chodzi o wymogi, które powinno spełniać zawiadomienie w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95, informujące o czynności odnoszącej się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, aby skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia nieprawidłowości, to musi ono w wystarczająco dokładny sposób określać operacje, wobec których istnieje podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości.

Bezsprzecznie zatem w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji z art. 29 ust.1 i 2 ustawy o Agencji.

Na akceptację zasługuje również stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do całkowitego odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, ponieważ kwota nienależnie pobranych płatności przekracza równowartość 100 euro, przeliczonej na złote według kursu euro.

Skarżąca ubiegając się o przyznanie płatności we wnioskach o przyznanie płatności składała oświadczenie, że znane są jej zasady przyznawania płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych. Nie może budzić wątpliwości, że każdy wnioskodawca obowiązany jest zapoznać się z zasadami przyznawania danej płatności oraz pomocy objętej wnioskiem. Powinien mieć też świadomość, że jego wniosek i zadeklarowane grunty będą podlegały kontroli w zakresie ich spełnienia. Wnioskujący o pomoc ma obowiązek informowania organów o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależnie bądź nadmiernie przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie, w szczególności gdy dotyczy to własności, posiadania gruntów rolnych, czy wielkości upraw.

Organ prawidłowo wskazał, że naruszenie prawa polegało na tym, że skarżącej zostały przyznane i wypłacone płatności na zalesienie gruntów rolnych, w tym wypadku premii zalesieniowej do działek rolnych, których strona nie posiadała, a zatem nie mogła uzyskiwać dochodów z rolnictwa w wysokości co najmniej 25 %.

Reasumując Sąd stwierdził, że organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Nadto dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod powołane w decyzji przepisy i właściwie ustaliły skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności. W konsekwencji organ odwoławczy zasadnie orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji oraz stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy prawidłowo odniósł się do zarzutów odwołania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że jest on niezasadny. Zgodnie z art. 7 ust. 3. rozporządzenia 809/2014, obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie znajduje zastosowania w trybie art. 7 ust 3 zdanie pierwsze rozporządzenia 809/2014 pod warunkiem łącznego spełnienia tych przesłanek, a mianowicie: płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu łub innego organu (pkt 1) oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach (pkt 2).

Obowiązek zwrotu nienależnych płatności jest zatem wyłączony w przypadku, gdy dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz gdy błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. W ocenie Sądu, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił okoliczności faktyczne i prawne, przemawiające za uznaniem, że ww. przepis nie miał w sprawie zastosowania.

Realizacja płatności premii zalesieniowej za lata 2012, 2019, 2020 nie wynikała z pomyłki ARiMR, ponieważ w dacie wydania decyzji przyznających płatność z tytułu premii zalesieniowej, tj. w dniu 11 czerwca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Radomsku opierał się na oświadczeniach strony, które następnie okazały się niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. System przyznawania płatności dla rolnictwa współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej opiera się na oświadczeniach, deklaracjach wnioskodawców, przy założeniu domniemania ich prawdziwości. Strony oświadczają bowiem, że okoliczności objęte oświadczeniem są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, oraz iż znajdą zasady przyznawania płatności.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 2 i ust. 3 ustawy COVID-19. Zgodne z przepisem art. 15 zzs4 ust. 2 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Z kolei art. 15 zzs4 ust. 3 stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzenie rozprawy zdalnej w rozpoznawanej sprawie nie było możliwe z uwagi na brak możliwości technicznych uczestnictwa stron w rozprawie zdalnej, więc sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

eg