Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1757/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105  pkt 10
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., działając na podstawie art. 105 pkt 10 i art. 188 ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 133 ze zm.), zwolnił J. J. ze służby w Izbie Celnej w B. z dniem doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu podał, że na skutek wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego, został on zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych na mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., na okres od 14 stycznia 2009 r. do 14 kwietnia 2009 r. Kolejną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. przedłużano okres zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego.

Organ podniósł, że prowadzone przeciwko funkcjonariuszowi śledztwo zostało zakończone skierowaniem do Sądu Rejonowego w C. aktu oskarżenia, natomiast pismem z dnia [...] września 2010 r. Sąd ten poinformował, że postępowanie sądowe nie zostało zakończone. W związku z tym, że J. J. jest zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia 14 stycznia 2009 r., czyli ponad 12 miesięcy, zawieszenie ma charakter ciągły i związane jest z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym, a przyczyna będąca podstawą zawieszenia nie ustała, wystąpiły przesłanki z art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, uzasadniające zwolnienie ze służby.

Organ wskazał też na negatywne konsekwencje długotrwałego zawieszenia wymienionego w pełnieniu obowiązków służbowych dla Służby Celnej, przejawiające się w szczególności dezorganizacją służby. Trwająca sytuacja zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych utrudnia jej prawidłowe działanie, wymuszając dodatkowe obciążenie pracą innych funkcjonariuszy.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. J. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, stwierdzając, iż przedmiotowa decyzja jest nieważna, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości o przekazanie jej do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podał, że zgłaszał gotowość do podjęcia obowiązków służbowych zgodnie z kwalifikacjami i kompetencjami, co przyczyniłoby się do wykorzystania zajmowanego etatu i zapewniło sprawną organizację pracy oraz zwolniło z dodatkowych obowiązków pozostałych funkcjonariuszy. Podniósł, że organ nie wykazał, że braki kadrowe powodują destabilizację służby oraz zastój i trudności w kierowaniu ruchem granicznym. W jego ocenie decyzja organu o zwolnieniu ze służby narusza zasadę domniemania niewinności, którą organ rzekomo respektuje.

Odwołujący zarzucił, że organ odmówił mu dopuszczenia dowodu z przesłuchania innych funkcjonariuszy celnych co do sposobu wypełniania przez niego obowiązków służbowych z uwagi na to, iż nie mają one znaczenia dla sprawy, a tym samym przyznał, że służba był pełniona nienagannie.

W ocenie funkcjonariusza dyrektor izby celnej dopuścił się kardynalnego błędu, wydając decyzję o zwolnieniu go ze służby, z uwagi na istniejącą ostateczną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

W przedmiotowej sprawie niewątpliwie zachodzi kolizja pomiędzy powyższą decyzją ostateczną, a decyzją o zwolnieniu.

Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że w sprawie bezsporny jest upływ dwunastomiesięcznego okresu zawieszenia odwołującego się w pełnieniu obowiązków służbowych oraz okoliczność, iż przyczyna zawieszenia go w pełnieniu obowiązków służbowych nie ustała, a zatem spełnione zostały przesłanki wymagane przepisem art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej do fakultatywnego zwolnienia ze służby. Stwierdził za organem I instancji, że zawieszenie w obowiązkach służbowych poprzez "blokadę etatu", związaną z jednoczesnym odsunięciem od wykonywania czynności służbowych, powoduje utrudnienie w organizacji pracy w Izbie Celnej w B. oraz podległych jednostkach organizacyjnych. Istniejące niedobory kadrowe w stosunku do planowanej obsady, faktycznie uległy dodatkowemu zwiększeniu wskutek zawieszenia funkcjonariuszy w obowiązkach służbowych. Braki kadrowe spowodowały, że jeden funkcjonariusz musiał pełnić obowiązki służbowe na dwóch lub więcej stanowiskach, co z kolei wpływało na tempo i jakość odpraw celnych. Wiązało się to z powstawaniem kolejek, skargami podróżnych i kierowców oraz interwencjami innych służb.

Organ wskazał również, że braki kadrowe doprowadziły do skumulowania wypracowanych nadgodzin w poszczególnych oddziałach celnych oraz spowodowały konieczność przesuwania urlopów wypoczynkowych, ponadto trudna sytuacja kadrowa Urzędu Celnego w Z. zmusiła Dyrektora Izby Celnej w B. do delegowania do pełnienia służby w ww. urzędzie, funkcjonariuszy celnych z różnych komórek wewnętrznych.

Organ stwierdził, iż Dyrektor Izby Celnej w B. wykazał, że zastosowanie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej nastąpiło z uwagi na negatywne konsekwencje dla Służby Celnej długotrwałego zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy bezspornie wynika, że w Izbie Celnej w B., w tym w Urzędzie Celnym w Z., gdzie funkcjonariusz pełnił służbę w Wydziale [...], występują niedobory kadrowe, zaś obsada etatowa jest niewystarczająca dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Urzędu. Na taką sytuację w opinii organu miała wpływ także duża liczba zawieszonych funkcjonariuszy, która w Oddziale Celnym [...] wynosiła ponad 10%. Istniała więc konieczność delegowania do pełnienia służby funkcjonariuszy celnych z różnych komórek wewnętrznych. Ponadto braki kadrowe, jak wskazał organ, doprowadziły do wypracowania dodatkowych nadgodzin służby w przedłużanym czasie służby innych funkcjonariuszy celnych.

Zdaniem Szefa Służby Celnej, organ pierwszej instancji wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zwolnienia zainteresowanego ze służby, mające odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Ponadto rozważył zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony, dochodząc do wniosku, że Służba Celna nie może być obciążana ujemnymi konsekwencjami przedłużającego się wobec strony postępowania karnego.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego postępowania karnego, w tym naruszenia zasady domniemania niewinności, organ odwoławczy stwierdził, że do oceny winy w przedmiocie zarzucanego funkcjonariuszowi czynu, właściwym jest sąd karny, a nie organ Służby Celnej. Natomiast kwestia winy bądź niewinności nie stanowi przesłanki stosownie do art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej.

Ustosunkowując się zaś do zarzutów odwołania dotyczących wzajemnej relacji dwóch decyzji Dyrektora Izby Celnej w B., jednej w przedmiocie zawieszenia w pełnieniu przez J. J. obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, a drugiej o zwolnieniu go ze służby, która jest przedmiotem zaskarżenia, wskazał, że regulują one odrębne kwestie w ramach jednego stosunku służbowego funkcjonariusza celnego. W sytuacji bowiem zwolnienia ze służby, gdy dochodzi do utraty bytu prawnego całego stosunku służbowego jest oczywistym, że z datą ustania tego stosunku, wygasają wszelkie decyzje dotyczące innych kwestii z tym stosunkiem związanych, w tym decyzja o zawieszeniu, której byt prawny jest zależny od bytu stosunku służbowego.

Organ zwrócił też uwagę na specyfikę statusu prawnego funkcjonariusza celnego, poddanego na mocy ustawy o Służbie Celnej licznym ograniczeniom. Stąd też obowiązek zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza, przeciwko któremu toczy się postępowanie karne z oskarżenia publicznego, wyklucza, z uwagi na interes społeczny, możliwość powierzenia mu innych zadań.

Szef Służby Celnej wskazał ponadto, że zwolnienie ze służby nie wyklucza w przyszłości powrotu do niej, w myśl art. 109 ustawy o Służbie Celnej.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik J. J. zarzucił jej:

I. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w zw. z art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, poprzez:

1. błędne jego zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji, mimo że w obrocie prawnym istniała decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, co narusza zasadę zaufania obywateli do państwa,

2. wydanie zaskarżonej decyzji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, ewentualnie:

3. błędną wykładnię i uznanie, że zwolnienie ze służby w trybie art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, może nastąpić, mimo zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego i dalszego istnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", wskazanej w przepisie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1994 r. o Służbie Celnej.

Wskutek powyższego wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem praw podmiotowych skarżącego, wynikających z decyzji o zawieszeniu w wykonywaniu obowiązków służbowych, ewentualnie (na wypadek, gdyby Sąd uznał, iż nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego,

II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

1. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:

a) ograniczenie się organu do wykorzystania schematu uzasadniania z innych, podobnych postępowań i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że Dyrektor Izby Celnej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy bez jakiegokolwiek wskazania przez organ administracji publicznej, na jakich to dowodach oparł swoje rozstrzygnięcie, dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym przez stronę skarżącą dowodom,

b) brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji, w szczególności w zakresie elementów dotyczących uznania administracyjnego,

c) brak udowodnienia, że wskazywany jako przyczyna zwolnienia fakt "blokowania etatów" stanowi rzeczywisty i racjonalny powód zwolnienia, a nadto brak rozważenia w tym aspekcie słusznego interesu skarżącego,

2. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 i 2 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, polegające na ograniczeniu rozpatrzenia odwołania do częściowej oceny zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji, a przez to uchylenie się od kontroli instancyjnej i pozbawienie strony możliwości merytorycznego rozstrzygnięca sprawy,

3. art. 7 k.p.a., poprzez brak realizacji zasady proporcjonalności. Organ nie realizował uznania administracyjnego w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, podczas gdy działając na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków,

4. art. 130 § 1 i 2 oraz art. 108 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ I Instancji zasady niewykonalności decyzji nieostatecznych, tj. dokonanie zwolnienia strony ze służby celnej z dniem doręczenia decyzji nieostatecznej.

Z uwagi na powyższe uchybienia wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji, a nadto zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniósł w szczególności, że organ w niniejszej sprawie, stosując przepis art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, nie realizował swej kompetencji w zakresie obowiązków wynikających z uznania administracyjnego, tym samym nie realizował tego upoważnienia co do istoty. Organ instrumentalnie wybrał i zastosował wskazany przepis, uznając go za uprawnienie do samowoli, bez zachowania elementarnych warunków formalnych podejmowania decyzji uznaniowej. Tym samym nastąpiło przekroczenie normy celu i zadań postawionych przed organem w normie upoważniającej. Pełnomocnik skarżącego wskazał również, że wydając decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby, organ I instancji wydał decyzję, która jest w sposób oczywisty sprzeczna z treścią decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia. Toczące się postępowanie karne bowiem, nie zostało zakończone, a w efekcie w obrocie prawnym istnieją dwie sprzeczne w treści decyzje – jedna zawieszająca funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego oraz druga o zwolnieniu ze służby. Decyzja o przedłużeniu zawieszenia nie została wykonana, nie wygasła (zawieszenie nie trwało do zakończenia postępowania karnego), nie została uchylona, lecz nadal znajduje się w obrocie prawnym.

Zdaniem wnoszącego skargę, celem przepisu art. 105 pkt 10 o Służbie Celnej z całą pewnością nie jest sankcjonowanie zawieszonego funkcjonariusza, który objęty jest domniemaniem niewinności. Takie działanie organu II instancji narusza wprost wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP, zasadę pewności prawa oraz zasadę zaufania obywateli do państwa.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Odniósł się ponadto do zarzutów skargi, nie podzielając argumentacji przytoczonej na ich poparcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168. poz. 1323 ze zm.), zgodnie z którym funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Niewątpliwie decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak pozostawienia organowi całkowitej i niekontrolowanej swobody w tym zakresie. Granice uznaniowości wyznaczają bowiem z jednej strony przesłanki zwolnienia zawarte w powołanym przepisie art. 105 pkt 10, z drugiej zaś przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.), ustanawiające reguły prowadzenia prawidłowego postępowania administracyjnego.

Tak więc organy Służby Celnej, podejmując decyzję administracyjną o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, są w szczególności zobowiązane do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Winny też w sposób należyty i wyczerpujący informować strony o kolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Muszą wreszcie wyczerpująco zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 §1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły wskazanym regulacjom.

Bezsporne jest bowiem, że Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., zawiesił J. J. w pełnieniu obowiązków służbowych na okres od 14 stycznia 2009 r. do 14 kwietnia 2009 r. w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego.

Następnie zaś decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. ww. organ przedłużył okres zawieszenia do czasu zakończenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, iż przeciwko skarżącemu został skierowany do Sądu Rejonowego [...] akt oskarżenia, natomiast postępowanie karne przed Sądem nie zostało zakończone, co wynika z pisma Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2010 r.

Zostały zatem spełnione przesłanki fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza Służby Celnej ze służby, określone w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Bezspornie bowiem upłynął dwunastomiesięczny okres zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych oraz nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia toczącego się postępowania karnego.

Stąd też zarzut błędnego zastosowania powyższego przepisu, w przypadku istnienia w obrocie prawnym decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. o przedłużeniu zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, wydanej na podstawie art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), nie jest uzasadniony. Już z samej treści przepisu art. 105 pkt 10 wynika, że zwolnić można funkcjonariusza, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Chodzi zatem bezdyskusyjnie o sytuację, kiedy w obrocie prawnym znajduje się decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Brak jest racjonalnych podstaw do innej wykładni powołanego przepisu, natomiast wykładnia zaproponowana przez pełnomocnika skarżącego spowodowałyby w istocie niemożność stosowania powołanego art. 105 pkt 10. Nie jest w związku z tym trafna argumentacja zawarta w skardze o istnieniu w obrocie prawnym sprzecznych decyzji, jednej o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, drugiej zaś o zwolnieniu ze służby w trakcie trwania zawieszenia. Oczywistym jest bowiem, że wydanie decyzji zwalniającej ze służby powoduje utratę bytu prawnego decyzji zawieszającej. Powyższe stanowisko potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1757/06, Lex nr 344069, w którym Sąd stwierdził, że "Z istoty zawieszenia w czynnościach służbowych wynika bowiem, że instytucja ta powiązana jest z istniejącym stosunkiem służbowym. W momencie zwolnienia ze służby decyzja o zawieszeniu wygasa.".

Nie sposób zgodzić się też w tych okolicznościach z zarzutem wydania decyzji z przekroczeniem określonych w przepisie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, granic uznania administracyjnego.

Nie znajdują również uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Sąd podziela stanowisko pełnomocnika skarżącego, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, ma obowiązek, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywateli, jeśli nie stoi na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

Tym nie mniej podkreślenia wymaga, iż w interesie społecznym leży prawidłowe wykonywanie zadań nałożonych na Służbę Celną określonych w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, polegających na zapewnieniu ochrony i bezpieczeństwa celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. Zwrócić też trzeba uwagę na doniosłość prawidłowego wykonywania zadań Służby Celnej w kontekście zapewnienia realizacji zaplanowanych wpływów do budżetu państwa.

Należy wskazać ponadto, że stosunek służbowy funkcjonariusza celnego ma charakter administracyjnoprawny, którego istotą jest m.in. wzmożona stabilność zatrudnienia, na co wielokrotnie zwracał uwagę w swoich orzeczeniach Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok TK z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98, OTKZV nr 7/1999, poz. 163).

Jednakże sprawowanie służby publicznej nie może być ujmowane w kategoriach tylko przywilejów, a bardziej służby, posłannictwa, roztropnej troski o dobro wspólne itd. Nie ulega wątpliwości, że na osobach pełniących służbę publiczną ciąży szczególny obowiązek troski o dobro wspólne, a idea dobra wspólnego zakłada ofiarność z ich strony, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r., sygn. akt K 1/04, OTK ZV nr 9/17/2009, poz. 93).

Interes społeczny, pojmowany jako troska o dobro wspólne, wymaga zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną. Natomiast sytuacja, kiedy funkcjonariusz jest zawieszony w wykonywaniu obowiązków służbowych i nie może ich wykonywać, powoduje dezorganizację służby oraz konieczność wykonywania przepisanych mu zadań przez innych funkcjonariuszy jako czynności dodatkowych. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organów administracji celnej, popartą szczegółowymi analizami etatowymi.

Istotna jest przy tym okoliczność, iż w przypadku zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, następuje swoista "blokada etatu", gdyż przepisy dotyczące Służby Celnej nie przewidują możliwości zatrudnienia na miejsce funkcjonariusza zawieszonego w pełnieniu obowiązków służbowych innej osoby.

Ważąc interes społeczny oraz słuszny interes funkcjonariusza, należy mieć w niniejszej sprawie na uwadze także charakter przestępstwa, o które został on oskarżony, pozostającego w związku z pełnioną służbą, a polegającego na przyjmowaniu korzyści majątkowych. Jest to przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego i popełnione z winy umyślnej, zaś ustawodawca w takim przypadku przewidział obligatoryjne zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy. Intencją ustawodawcy było zatem odsunięcie funkcjonariusza celnego od wykonywania obowiązków służbowych w tym okresie. Zatem taka możliwość istnieje również w sytuacji przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, do czasu zakończenia postępowania karnego.

Nie znajduje uzasadnienia w rozpatrywanej sprawie zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ organy w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły materiał dowodowy, wskazując dokładnie, jak sytuacja zawieszenia skarżącego oraz innych funkcjonariuszy w pełnieniu obowiązków służbowych, dezorganizuje pracę komórki organizacyjnej, w której pełnią służbę.

O wadliwości zaskarżonej decyzji nie przesądza też podnoszony przez pełnomocnika skarżącego zarzut wykorzystania schematu uzasadnienia z innych podobnych postępowań. Nic nie stoi bowiem na przeszkodzie, by w sprawach, w których stan faktyczny jest analogiczny i dotyczą one funkcjonariuszy pełniących służbę w tych samych lub równorzędnych jednostkach organizacyjnych oraz z tych samych przyczyn zostali zawieszeni w pełnieniu obowiązków, posłużyć się w uzasadnieniach decyzji podobną argumentacją.

Obszerne uzasadnienia tak zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej w B., wbrew zarzutom skargi, spełniają wymogi przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organy wskazały fakty, które uznały za udowodnione oraz dowody, na których się oparły, którym zaś odmówiły mocy dowodowej. Dotyczy to w szczególności podnoszonych kwestii dotychczasowej nienagannej służby pełnionej przez skarżącego oraz pominięcia zasady domniemania niewinności. Okoliczność bowiem, że skarżący pełnił dotychczas swoją służbę nienagannie, nie ma decydującego znaczenia w sprawie, gdyż w żaden sposób nie może usprawiedliwiać pozostawienia go w służbie wobec ponad 12-miesięcznego i trudnego do przewidzenia zakończenia okresu zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych. Natomiast w odniesieniu do kwestii pominięcia zasady domniemania niewinności należy stwierdzić, że nie ma ona zastosowania w sprawie, gdyż to nie od ustalenia winy lub jej braku, lecz od zawieszenia w czynnościach służbowych ponad 12 miesięcy, uzależnione jest zastosowanie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej.

Także zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności jest nietrafny, albowiem organ odwoławczy, by nie powielać argumentacji organu pierwszej instancji, w całości ją podtrzymał, a nadto wyczerpująco odniósł się do zarzutów odwołania.

Całkowicie chybiony jest też zarzut naruszenia art. 130 § 11 i § 2 oraz art. 108 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ I instancji zasady niewykonalności decyzji nieostatecznych.

Uszła bowiem uwadze pełnomocnika skarżącego regulacja zawarta w przepisie art. 188 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którą złożenie wniosków, o których mowa w ust. 1 i ust. 3 oraz odwołania, o którym mowa w ust. 2, nie wstrzymuje wykonania decyzji.

Oznacza to, że decyzja w sprawie zwolnienia ze służby, wydana na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, jest natychmiast wykonalna, natomiast przepis art. 188 ust. 4 tej ustawy jest lex specialis w stosunku do art 130 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.