Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1745/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1a, 4a i 5, art. 12 ust. 1, art. 6c ust. 1, art. 6d pkt 6
journal: Dz.U. 2019 poz 660
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw t.j.
article: art. 119 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 3, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 268a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] czerwca 2020 r. [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz skarżącej C. sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 1114 (słownie: jeden tysiąc sto czternaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący") jest decyzja [...] Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: "organ", "Prezes UOKiK") z [...] czerwca 2020 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, z późn. zm., dalej: "K.p.a.") i w zw. z art. 24 ust. la, 4a i 5. art. 12 ust. 1. art. 6c ust. 1 oraz art. 6d pkt 6 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2019 r., poz. 660 dalej: "u.s.m.k.j.p."), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymująca w mocy decyzję [...] z [...] kwietnia 2020 r., nakładającej na Stronę obowiązek uiszczenia kwoty 4.920,00 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK wyjaśnił, że pismem z 15 stycznia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów protokół wraz z materiałami kontroli przeprowadzonej w należącym do Strony Terminalu Przeładunkowym przy ul. [...] w B. W trakcie kontroli przeprowadzonej [...] października 2019 r., inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali z partii paliwa stałego, tj. węgla kamiennego w sortymencie orzech o masie 26 600 ton, znajdującej się na zestawie drogowym składającym się z ciągnika siodłowego marki I. i naczepy, próbkę paliwa stałego przeznaczoną do badań nr [...] o masie 94,20 kg i próbkę kontrolną paliwa stałego nr [...] o masie 93,50 kg, na podstawie protokołu pobrania próbek paliwa stałego nr [...]. Następnie w tym samym dniu inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, przekazali próbkę paliwa stałego przeznaczoną do badań nr [...] i próbkę kontrolną paliwa stałego nr [...] do niezależnego akredytowanego laboratorium P. Sp. z o.o. w S., według protokołu przyjęcia próbek do badania nr [...]. Wraz z próbkami paliwa stałego przekazano kopię świadectwa jakości paliwa stałego nr [...] z [...] października 2019 r., wystawionego przez kontrolowaną Spółkę.

Strona podpisała protokół bez uwag i nie skorzystała z prawa do wniesienia uwag na piśmie.

Organ wyjaśnił następnie, że badanie przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium P. Sp. z o. o. w S., udokumentowane sprawozdaniem z badań nr [...] z [...] listopada 2019 r., po uwzględnieniu dopuszczalnych odchyleń, o których mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1890), że oferowany w dniu kontroli tj. [...] października 2019 r. węgiel kamienny orzech, nr próbki paliwa stałego przeznaczonej do badań [...], nie spełniał wymagań jakościowych określonych w świadectwie jakości paliw stałych nr [...] z [...] października 2019 r., wystawionym przez Stronę, z uwagi na zawyżoną zawartość podziarna, która wynosiła 27,2% przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości wynoszących od 0 do 10%. Ponieważ badanie próbki paliwa stałego przeznaczonej do badań nr [...] wykazało niezgodność z parametrami wskazanymi w świadectwie jakości wystawionym przez Spółkę, badanie próbki kontrolnej paliwa stałego nr [...] przeprowadzono z urzędu, zgodnie z art. 22 ust. 7a pkt 2 u.s.m.k.j.p. Badanie próbki kontrolnej paliwa stałego nr [...] wykonane przez P. Sp. z o. o. w S. potwierdziło niespełnienie wymagań jakościowych określonych w wystawionym przez Stronę świadectwie jakości badanego paliwa stałego (sprawozdanie z badań [...] z [...] listopada 2019 r.), z uwagi na zawyżoną zawartość podziarna, która wynosiła 28,0%, przy wymaganiach jakościowych podanych w świadectwie jakości, wynoszących od 0 do 10%.

Organ wyjaśnił dalej, że mając na uwadze wynik ww. badań powiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbek węgla kamiennego w sortymencie orzech jak również kwoty stanowiącej równowartość kosztów ich pobrania do badań oraz nałożenia obowiązku ich uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Następnie ww. decyzją [...] z [...] kwietnia 2020 r., nałożył na Stronę obowiązek uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 4.920.00 złotych, uwzględniającej podatek VAT, stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych: próbki paliwa stałego nr [...] w wysokości 1.599.00 zł (uwzględniającej VAT), próbki kontrolnej paliwa stałego nr [...] w wysokości 246.00 zł (uwzględniającej VAT) oraz kwoty stanowiącej równowartość kosztów ich pobrania do badań laboratoryjnych w wysokości 3.075.00 zł (uwzględniającej VAT).

Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie wniesionego przez Stronę, Prezes UOKiK zaskarżona decyzja utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Pismem z 22 lipca 2020 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezes UOKiK z [...] czerwca 2020 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 24 ust. 1a u.s.m.k.j.p., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie oraz poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach badań przeprowadzonych z naruszeniem obowiązujących przepisów, nie dających tym samym pewności, że ich wynik jest prawidłowy,

2) art. 7 K.p.a., poprzez zaniechanie czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o nieprawdziwe ustalenia faktyczne,

3) art. 8 K.p.a., polegające na podejmowaniu działań, które w żaden sposób nie mogą przyczynić się do pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez: a) wydanie rozstrzygnięcia w sytuacji niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego, b) wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o wyniki badań przeprowadzone z naruszeniem obowiązujących przepisów, nie dające tym samym pewności, że ich wynik jest prawidłowy,

4) art. 9 K.p.a., polegające na niedostatecznym, niejasnym i nieprecyzyjnym poinformowaniu o motywach rozstrzygnięcia,

5) art. 77 K.p.a., poprzez brak zebrania całego dostępnego materiału dowodowego potrzebnego do ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o nieprawdziwe ustalenia faktyczne,

6) art. 80 K.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego oraz dokonanie wybiórczej oceny tego materiału,

7) dotyczące błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego polegającej na nieuzasadnionym przyjęciu, że badane paliwo stałe nie spełnia wymagań jakościowych,

8) postanowień rozporządzenia Ministra Energii w sprawie metod badania jakości paliw stałych z dnia 27 września 2018 r. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach badań przeprowadzonych z naruszeniem obowiązujących przepisów, nie dających tym samym pewności, że ich wynik jest prawidłowy.

W odpowiedzi na skargę Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji. W piśmie natomiast z 16 października 2020 r. organ wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w związku z podpisaniem tej decyzji przez osobę nieuprawnioną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu podniesionego przez Prezesa UOKiK w piśmie z 16 października 2020 r.

Organ wskazał, że zaskarżona decyzja wydana po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy została podpisana przez Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej [...] czerwca 2020 r. na podstawie upoważnienia Prezesa UOKiK z 1 czerwca 2020 r. Z treści pkt 4) powyższego upoważnienia wynika, że Dyrektor Departamentu Inspekcji Handlowej w dacie podpisania przedmiotowej decyzji był upoważniony do prowadzenia w imieniu Prezesa UOKiK postępowań administracyjnych i czynności wyjaśniających oraz wydawania postanowień i decyzji w sprawach dotyczących nakładania na przedsiębiorców obowiązku pokrycia kosztów badań jakości paliwa na podstawie art. 24 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1a ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz rozpatrywania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, z wyłączeniem podpisywania decyzji w sprawach o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ załączył do pisma kopię ww. imiennego upoważnienia z 1 czerwca 2020 r. dla pracownik Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zatrudnionej na stanowisku Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej, która podpisała zaskarżoną decyzję.

Powyższe upoważnienie zostało wydane na podstawie art. 268a K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność odpisów dokumentów przedstawionych przez stronę na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem.

Z cyt. przepisu wynika, że wydane na jego podstawie upoważnienie powinno być pisemne oraz dokładnie określać zakres działania upoważnionego pracownika. W orzecznictwie oraz w literaturze podkreśla się przy tym, że powinno ono mieć charakter imienny poprzez jego udzielenie konkretnemu pracownikowi.

Przedmiotowe upoważnienie z 1 czerwca 2020 r. spełnia powyższe wymogi, z jego treści jednak jednoznacznie wynika, że w pkt 4 zostało wyłączona kompetencja pracownika do podpisywania decyzji w sprawach o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W tym stanie rzeczy, nie podlega wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana przez osobę do tego nieuprawnioną.

W orzecznictwie natomiast wskazuje się, z czym Sąd się całkowicie zgadza, że jeżeli decyzja administracyjna wydana jest przez osobę, która nie mogła się wylegitymować prawidłowym upoważnieniem, została ona wydana z rażącym naruszaniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Taka decyzja jest więc dotknięta wadą nieważności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 94/10, z 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 3369/15 i z 9 czerwca 2017 r. sygn. akt 1642/16).

Z powyższych względów Sąd uznał za zasadny wniosek organu zawarty w piśmie z 16 października 2020 r. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Wyjaśnienia jednak wymaga, że podstawowym skutkiem stwierdzenia nieważności jest potwierdzenie, że wadliwa decyzja, której nieważność stwierdzono, nie wywołała skutków prawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2017 r. sygn. akt I OSK 1322/17). W niniejszej sprawie zatem stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oznacza przywrócenie stanu prawnego, który istniał przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a więc do momentu w którym organ zobowiązany jest rozpoznać wniosek Skarżącego z 12 maja 2020 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tej sytuacji przedwczesnym byłoby rozpatrzenie przez Sąd zarzutów skargi odnoszących się do decyzji, która ze względu na swą wadliwość uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności nie wywołała skutków prawnych od momentu jej wydania.

Organ zatem rozpozna powyższy wniosek Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy i dopilnuje aby rozstrzygnięcie w tej sprawie zostało wydane przez prawidłowo upoważnionego pracownika albo przez piastuna organu.

W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

W oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2, art. 209 ww. ustawy, oraz stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 poz. 265)., Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącego kwotę 1114 zł, stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi (197 zł), wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym (900 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 1 P.p.s.a.