Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1729/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 127, art. 210
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1729/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska (spr.), Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz, Sędzia: WSA Ewa Michna, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r., sprawy ze skargi J.K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 27 sierpnia 2015 r. Nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od środków transportowych za 2010 r., , I. uchyla zaskarżoną decyzję,, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 2 900 zł (dwa tysiące dziewięćset, złotych).,


UZASADNIENIE

I.

Zaskarżoną decyzją z 27 sierpnia 2015r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 23 stycznia 2015r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności J.K. -członka zarządu Z.S.A. z siedzibą w Krakowie-za zaległości podatkowe ww. Spółki, powstałe w podatku od środków transportowych za 2010r. w kwocie należności głównej 16.132,01 zł, odsetki w wysokości 8.991,00 zł i jednocześnie wskazującą, że odpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności solidarnej ze spółką Z.S.A.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 107, art. 108, art. 109 i art. 116 oraz art. 233§1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 dalej-O.p.).

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Z.S.A. z siedzibą w K. pozostaje w zwłoce wobec Gminy Miejskiej K. z tytułu podatku od środków transportowych. Postanowieniem z 22 stycznia 2013r. Prezydent Miasta K. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej Spółki z powodu braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Pismem z 19 marca 2013r. Sąd Rejonowy w K., Wydział XI Gospodarczy wskazał, że jedynym członkiem zarządu Spółki od 5 stycznia 2005r. był J.K..

Mając powyższe na uwadze, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odpowiedzialności J.K. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatków od środków transportowych za lata 2008-2012. Na podstawie kolejnych pism Sądu Rejonowego ustalono, że J.K. został wykreślony jako członek zarządu z rejestru postanowieniem z 29 maja 2012r., niemniej jednak rezygnację z funkcji prezesa zarządu złożył w dniu 13 grudnia 2010r. Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że w latach 2011-2012 J.K. nie pełnił funkcji członka zarządu Z.S.A. i umorzył za ten okres postępowanie decyzją z 22 grudnia 2014r.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że z uwagi na pełnioną funkcję J.K. był zobowiązany do złożenia w imieniu Spółki deklaracji na podatek od środków transportowych za 2010r. i uiszczenia bez wezwania obliczonej kwoty na rachunek Gminy Miejskiej K. Przedstawiciel Spółki nie złożył deklaracji, wobec czego Prezydent Miasta K. decyzją z 12 stycznia 2011r. określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2010r. w wysokości 21.032,00 zł. Następnie organ podatkowy ustalił, że w 2009r. sprzedane zostały 3 pojazdy, co skutkowało wygaśnięciem zobowiązania podatkowego. W związku z powyższym Prezydent Miasta K. decyzją z 6 maja 2014r. uchylił w części decyzję z 12 stycznia 2011r. i określił wysokość zobowiązania podatkowego Z.S.A. w kwocie 16.132,01 zł. Z uwagi na niewywiazywanie się Spółki z zobowiązania, organ podatkowy wystawił tytuły wykonawcze obejmujące zaległość za 2010r. Pomimo podjętych czynności egzekucyjnych, nie doszło do zaspokojenia wierzyciela. Postanowieniem z 22 stycznia 2013r. Prezydent Miasta K. umorzył postępowanie egzekucyjne w stosunku do Z.S.A.

Organ podatkowy podkreślił, że postanowieniem z 26 kwietnia 2013r. wszczęto z urzędu postępowanie wobec J.K. w sprawie odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu podatku od środków transporotowych. Przesyłka została doręczona w trybie art. 149 O.p. w dniu 21 maja 2013r. W toku postępowania w dniu 16 lipca 2013r. wpłynęło pismo J.K., w którym wskazał, że złożył skuteczną rezygnację, w chwili obecnej nie pełni funkcji członka zarządu, a od 10 grudnia 2010r. Spółka nie posiada funkcjonującego organu zarządzającego. Równocześnie podniósł, że w dniu 21 czerwca 2005r. złożył do Sądu Rejonowego, Wydziału V Gospodarczego Sekcji ds. upadłościowych i naprawczych wniosek o ogłoszenie upadłości Z.S.A. Postanowieniem z 11 lipca 2005r., sygn. akt: [...] , Sąd ogłosił upadłość przedmiotowej Spółki z możliwością zawarcia układu.

Na podstawie uwierzytelnionej kopii sprawozdania finansowego Spółki za 2004r. wraz z opinią i raportem uzupełniającym biegłego rewidenta, organ ustalił, że strata Spółki w 2004r. wyniosła 8. 429.511,67 zł i została wykazana w rachunku zysków i strat w prawidłowej wysokości.

Biegli rewidenci wskazali, że w wyniku poniesionej straty oraz braku spłaty wysokich kredytów bankowych, na wniosek Spółki Sąd Rejonowy w R. w dniu 11 lipca 2005r. ogłosił upadłość jednostki z możliwością zawarcia układu.

Organ przyjął jako dowód przedłożone przez stronę postanowienia Sądu Rejonowego w R. Na ich podstawie stwierdzono, że ogłoszono upadłość Spółki z możliwością zawarcia układu, a następnie zmieniono pierwotne postanowienie na upadłość obejmującą likwidację majątku Spółki.

Pogorszenie kondycji Spółki w dalszym okresie czasu spowodowało, że w dniu 26 listopada 2007r. postępowanie likwidacyjne zostało przez Sąd umorzone z uwagi na brak możliwości zaspokojenia wierzycieli podmiotu. Powyższe okoliczności, nie kwestionowane przez organ podatkowy, wskazują, że J.K. złożył wniosek o ogłoszenie upadłości w czasie, gdy jej sytuacja przemawiała za ustanowieniem upadłości z możliwością zawarcia układu. Mając na uwadze powyższe, organ uznał, że brak jest podstaw by stwierdzić, iż złożenie wniosku w 2005 r. zostało dokonane zbyt późno. Takiemu stanowisku nie zaprzecza fakt, że w dalszym toku działania przedsiębiorstwa, jego wyniki nie uległy poprawie, a tendencja ta w ostateczności doprowadziła do umorzenia postępowania upadłościowego w 2007r.

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że w toku prowadzonego postępowania w dniu 17 lipca 2013r. wystąpiono do Sądu Rejonowego - w celu ustalenia istnienia przesłanki wyłączającej odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki, tj. czy J.K. złożył w odpowiednim czasie wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Zgodnie z informacją Sądu nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Termin zapłaty podatku od środków transporotowych upłynął w czasie, gdy funkcję jedynego członka zarządu Z.S.A. pełnił J.K.. Organ podkreślił, że okoliczności uwalniające członka zarządu od odpowiedzialności obowiązany jest wykazać on sam. Wskazane przez stronę okoliczności potwierdzają, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w czerwcu 2005r. Tym niemniej postępowanie to zostało umorzone.

W latach 2007-2013 nie zgłoszono kolejnego wniosku o ogłoszenie upadłości. J.K. pomimo posiadania informacji na temat złej sytuacji finansowej Spółki, nie podjął decyzji o rezygnacji z pełnionej funkcji. Przeciwnie, w maju 2008r. działał w imieniu Spółki składając deklarację na podatek od środków transporotowych za 2008r., świadom powstawania kolejnych zobowiązań, z których wywiązanie się przekraczało możliwości finansowe Spółki. Rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu złożył dopiero w grudniu 2010r. Mając powyższe na uwadze, organ stanął na stanowisku, że złożenie przez J.K. wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, wobec jego późniejszych działań, w szczególności dalszego piastowania funkcji 5 lat, nie stanowi podstawy faktycznej do wyłączenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył J.K. zarzucając:

1. naruszenie art. 116§1 O.p., poprzez jego zastosowanie i uznanie, że jako członek zarządu spółki Z.ponosi odpowiedzialność podatkową z tytułu zaległego podatku od środków transporotowych za rok 2010, w sytuacji gdy decyzja określająca zobowiązanie podatkowe Spółce z 12 stycznia 2011r. jest obarczona wadą nieważności, a to z powodu wydania wskazanej decyzji i doręczenie jej stronie podczas gdy Z.S.A. nie posiada organów zdolnych reprezentować Spółkę, przez co pozbawiona była zdolności do czynności prawnych;

2. naruszenie art. 116§1 O.p., poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy organ podatkowy po powzięciu wiadomości o braku organów Spółki na mocy art. 254§1 O.p. powinien był uchylić wydaną przez siebie ostateczną decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego względem Z.S.A. ze względu na istotną zmianę okoliczności, tj. brak organów Spółki oraz na mocy art. 138§3 O.p. zobowiązany był do wystąpienia do Sądu o ustanowienie dla Spółki kuratora działającego w jej imieniu, czego nie uczynił, a także nie zawiesił postępowania na mocy art. 201§4 O.p.;

3. naruszenie art. 116§1 O.p., poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy organ podatkowy posiadając już wiedzę o braku organów podatkowych dla Spółki nie powinien wydawać decyzji z 6 maja 2014r. zmieniającej ostateczną decyzję z 12 stycznia 2011r. względem Z.S.A., a na mocy art. 138§3 O.p. zobowiązany był do wystąpienia do Sądu o ustanowienie dla Spółki kuratora działającego w jej imieniu, czego nie uczynił, a także nie zawiesił postępowania na mocy art. 201§4 O.p.;

4. naruszenie art. 116§1 O.p., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż pomimo złożenia przez członka zarządu Spółki wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, w konsekwencji którego Sąd ogłosił upadłość likwidacyjną Spółki, a po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego umorzył je wobec braku środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, na członku zarządu spoczywał obowiązek składania ponownego wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy raz skutecznie złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, w sytuacji braku poprawy sytuacji finansowej Spółki po umorzeniu postępowania upadłościowego nie obliguje członka zarządu do ponownego składania wniosku o ogłoszenie upadłości;

5. naruszenie art. 116§1 pkt 1 lit. a O.p., poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że strona jako członek zarządu Spółki ponosi odpowiedzialność podatkową z tytułu zaległego podatku od środków transportowych za rok 2010 w sytuacji, gdy we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, przez co wystąpiła przesłanka wyłączająca odpowiedzialność strony jako członka zarządu Spółki;

6. naruszenie art. 116§1 pkt 1 lit. a O.p. oraz art. 187§1 O.p., poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące wydaniem zaskarżonej decyzji z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów i interesu strony skarżącej, który poddany wyczerpującej ocenie, przy uwzględnieniu zasad logiki i doświadczenia życiowego, prowadził do wniosków odmiennych;

7. naruszenie art. 116§1 pkt 2 O.p., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy Spółka w trakcie postępowania egzekucyjnego posiadała nieruchomość, z której można egzekwować zaległości podatkowe, a okoliczność ta znana była organowi podatkowemu.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wniesiono również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rewidenta na okoliczność ustalenia czy sytuacja finansowa Spółki po umorzeniu postępowania upadłościowego pozwala członkowi zarządu na złożenie kolejnego wniosku o ogłoszenie upadłości oraz zwrócenie się do Sądu Rejonowego o nadesłanie akt postępowania upadłościowego celem ustalenia majątku Spółki na dzień umorzenia postępowania upadłościowego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało w pierwszej kolejności na regulacją art. 116§1 i 2 O.p. Wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że Z.S.A. z siedzibą w K. nie zapłaciła podatku od środków transportowych za 2010r. Postępowanie egzekucyjne w stosunku do Spółki zostało umorzone na podstawie art. 59§2 u.p.e.a. z powodu braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne na mocy postanowienia Prezydenta Miasta K. z 22 stycznia 2013r.

Nie budzi również wątpliwości, że odwołujący J.K. był Prezesem Zarządu Z.S.A. z siedzibą w K. w okresie od 5 stycznia 2005r. do 13 grudnia 2010r. Tak więc, zgodnie z dyspozycją art. 116§1 O.p., ponosi on odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. Kolegium wskazało następnie, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że organ podatkowy, aby orzec o odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej zobligowany jest jedynie wykazać okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, zaś wykazanie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 1 czerwca 2011r., sygn. akt: I SA/Kr 1384/10).

W toku prowadzonego postępowania, jak również w złożonym odwołaniu J.K. wskazuje, że organ podatkowy naruszył przepis art. 116§1 pkt 1 lit. a O.p., gdyż orzekł o odpowiedzialności członka zarządu w sytuacji, w której we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, przez co wystąpiła przesłanka wyłączająca odpowiedzialność Strony jako członka zarządu Spółki.

Kolegium wyjaśniło, że Sąd Rejonowy w R., Wydział V Gospodarczy - Sekcja ds. upadłościowych i naprawczych postanowieniem z 11 lipca 2005r., w sprawie sygn. akt: [...], ogłosił - na wniosek Z.S.A. z siedzibą w K. - upadłość Spółki z możliwością zawarcia układu. Następnie Sąd, postanowieniem z 12 czerwca 2006r., w sprawie sygn. akt: [...], zmienił wskazane powyżej postanowienie w ten sposób, że ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku Z.S.A. z siedzibą w K. Ponieważ jednak sytuacja majątkowa Upadłego nie polepszyła się, postanowieniem z 26 listopada 2007r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie, Wydział V Gospodarczy - Sekcja ds. upadłościowych i naprawczych orzekł o umorzeniu postępowania upadłościowego na podstawie art. 361 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia wskazano, że w ocenie Sądu stan funduszów masy upadłości nie pozwala na przyjęcie, że majątek upadłego wystarczy na pokrycie kosztów postępowania. W związku z powyższym oczywistym jest, iż nie jest możliwe osiągnięcie nadrzędnego celu postępowania upadłościowego to jest zaspokojenie wierzycieli w jak najwyższym stopniu i jak najkrótszym czasie.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że okoliczność złożenia przez J.K. wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki w 2005r., wobec jego późniejszych działań, w szczególności dalszego piastowania funkcji pięć lat, nie stanowi podstawy faktycznej do wyłączenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki w myśl art. 116 O.p.

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, podkreślając, że zgodnie z przepisem art. 364 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, z dniem uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego upadły odzyskuje prawo zarządzania swoim majątkiem i rozporządzania jego składnikami.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że postanowienie z 26 listopada 2007r. umarzające postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku Z.S.A. z siedzibą w K. stało się prawomocne w dniu 20 grudnia 2007r. Tak więc z tym dniem Spółka odzyskała prawo zarządzania swoim majątkiem i rozporządzania jego składnikami. Skoro żaden przepis Prawa upadłościowego i naprawczego oraz Kodeksu spółek handlowych nie wyłącza zastosowania art. 38 k.c. (zgodnie z którym osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie), to należy uznać, że po zakończeniu postępowania upadłościowego, wyłącznie do organów spółki kapitałowej należy decyzja odnosząca się do rozdysponowania jej majątkiem, a przede wszystkim dotycząca dalszych losów spółki. Nie wyklucza to także możliwości podjęcia przez wspólników/akcjonariuszy uchwały o rozwiązaniu spółki. Organy spółki w zakresie podjęcia ww. uchwały posiadają pełną autonomię, która w żaden sposób nie została wyłączona przepisami prawa upadłościowego i naprawczego (tak: M.K., B. S, Zakończenie postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku spółki kapitałowej a dalsze jej istnienie, M. Pr. Bank. 2014/5/87). Odnosząc się do zarzutu odwołania, że J.K. nie ponosi odpowiedzialności przewidzianej w przepisie art. 116 O.p., gdyż decyzja określająca Z.S.A. w Krakowie wysokość podatku od środków transportowych jest nieważna, Kolegium wskazało, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Prezydenta Miasta K. z 6 maja 2014r. orzekająca - po wznowieniu postępowania - o uchyleniu w części decyzji Prezydenta Miasta K. z 12 stycznia 2011r., określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transporotowych za rok 2010 na kwotę 21.032,00 zł i w tym zakresie określająca wysokość zobowiązania podatkowego na kwotę 16.132,01 zł. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić w trybie przewidzianym w przepisach art. 247 i n. O.p. W obecnie prowadzonym postępowaniu, organ nie jest uprawniony do badania przedmiotowej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 116§1 pkt 2 O.p., Kolegium podkreśliło, że z powyższego przepisu wynika, że to członek zarządu, chcący się uwolnić od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, musi wskazać mienie Spółki. Jak bowiem już wskazano powyżej, to członek zarządu musi wykazać istnienie okoliczności zwalniających go od odpowiedzialności. Dlatego też okoliczność, że organ podatkowy mógł wiedzieć o mieniu Spółki (czego odwołujący nie wykazał) nie może zwolnić J.K. od odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od środków transporotowych za 2010r.

Kolegium stwierdziło, że J.K. nie wykazał, że wystąpiła którakolwiek z przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności, dlatego też orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Odnosząc się do wniosków zawartych w złożonym odwołaniu, Kolegium stwierdziło, że w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się kserokopie akt postępowania upadłościowego, pozwalające ustalić jaka była sytuacja majątkowa Spółki na dzień umorzenia postępowania upadłościowego. Kolegium nie uwzględniło również wniosku odwołującego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rewidenta. Zgodnie z przepisem art. 188 O.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W ocenie Kolegium okoliczności, których miałaby dotyczyć opinia nie mają znaczenia dla sprawy.

III.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

J.K. zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233§1 ust. 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. w zw. z art. 116§1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji spowodowane błędnym uznaniem, że skarżący jako członek zarządu spółki Z.S.A. w Krakowie ponosi odpowiedzialność podatkową z tytułu zaległego podatku od środków transportowych za rok 2010 w sytuacji, gdy decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe względem Z.S.A. z 12 stycznia 2011r. jest obarczona wadą nieważności (tj. wydania decyzji i doręczenia jej Z.S.A podczas, gdy spółka Z.S.A. nie posiadała organów zdolnych reprezentować spółkę przez co pozbawiona była zdolności do czynności prawnych, a mimo to organ procedował względem spółki wiedząc o tym fakcie), co organ II instancji uznaje za okoliczność nie mającą znaczenia dla przedmiotowego postępowania, pomijając akcesoryjny charakter wyżej wskazanych decyzji, a więc narusza zasadę konieczności podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w postępowaniu podatkowym;

2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233§1 O.p. ust. 1 w zw. z art. 116 O.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w związku z dokonaniem błędnej wykładni prowadzącej do wniosku, iż pomimo złożenia przez członka zarządu Spółki wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (w konsekwencji którego sąd ogłosił upadłość likwidacyjną spółki, a po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego zostało ono umorzone wobec braku środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego), na członku zarządu spoczywał obowiązek złożenia ponownego wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy kondycja finansowa spółki nie uległa poprawie, a w szczególności nadal spółka nie posiadała środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego;

3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233§1 ust. 1 O.p w zw. z art. 116§1 pkt 1a w zw. z art. 187§1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy organy l i II instancji nie dopełnił obowiązku zebrania i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące wydaniem zaskarżonej decyzji z pominięciem istotnych dla sprawy dowodów i interesu strony skarżącej tj. w szczególności wniosek dowodowy o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rewidenta, a którego przeprowadzenie wraz właściwą analizą zgormadzonego materiału dowodowego mogłoby prowadzić do wniosków odmiennych;

4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233§1 ust. 1 O.p. w zw. z art. 116§1 pkt 2 w zw. z art. 122 O.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji podczas gdy Spółka w trakcie postępowania egzekucyjnego posiadała nieruchomość, z której można egzekwować zaległości podatkowe, a okoliczność ta znana była organowi podatkowemu, co więcej księga wieczysta tej nieruchomości znajduje się w aktach sprawy, co organ l i II instancji pominął pomimo obowiązku kompleksowego zbadania sprawy w postępowaniu podatkowym;

5. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 229 O.p. poprzez jego niezastosowanie tj. przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego rewidenta na okoliczność podnoszone przez skarżącego, co mogłoby mieć bezpośredni skutek w postaci potwierdzenia argumentów skarżącego w zakresie braku konieczności i zasadności kolejnego wniosku o upadłość Z. S.A. po roku 2007.

W oparciu o powyższe zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka egzoneracyjna określona w art. 116 O.p., polegająca na zgłoszeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości Spółki - skarżący wielokrotnie informował o tym organ I instancji, przedstawiając potrzebne dowody w postaci dokumentów. W ocenie skarżącego organ błędnie założył, że po uprawomocnieniu się postanowienia z 26 listopada 2007r. Z.S.A. w sposób swobodny mogła rozporządzać swoim majątkiem, prowadziła dalszą działalność oraz zaciągała nowe zobowiązania. Organ wywnioskował też całkowicie nietrafnie, że w związku z prowadzoną działalnością, która powodowała straty, ciążył na zarządzie Spółki obowiązek złożenia kolejnego wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący zarzucił, że organ dokonał błędnej wykładni normy z art. 116 O.p. poprzez założenie, że Spółka powinna w styczniu 2008r. złożyć kolejny wniosek o ogłoszenie upadłości, oparty na tych samych podstawach faktycznych, w celu zachowania 2-tygodniowego terminu koniecznego do zwolnienia członków zarządu z osobistej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.

Skarżący zwrócił uwagę, że organy obu instancji wskazały, że skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki w czasie, gdy jej sytuacja przemawiała za ustanowieniem upadłości z możliwością zawarcia układu oraz stwierdziły, że brak jest podstaw, by przyjąć, że złożenie wniosku w 2005r. zostało dokonane zbyt późno. Tym samym organy uznały, że skarżący jako prezes zarządu Z.S.A. złożył we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości, a mimo to wydano kwestionowane obecnie decyzje.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1§1 i §2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania - art. 145§1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.).

Równocześnie z art. 134§1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Mając zatem na względzie wyznaczony przez art. 134§1 p.p.s.a. zakres kontroli Sądu sprowadzającej się zarówno do oceny legalności działań organu podatkowego jak i badania całokształtu i wszystkich aspektów prawnych stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie mógł ograniczyć się w swojej ocenie legalności zaskarżonej decyzji tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Z tych też względów, Sąd mając na uwadze wyżej przytoczoną regulację art. 134§1 p.p.s.a. stwierdził, że skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych względów niż podnoszone przez samych skarżących. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo procesowe w stopniu nakazującym jej uchylenie, a więc z uwzględnieniem przesłanek uchylenia zaskarżonego aktu opisanych w art. 145§1 pkt 1 lit.-c) p.p.s.a.

Spośród wszystkich zarzutów jakie zostały sformułowane w skardze, Sąd nie podzielił stanowiska autora skargi jakoby decyzja ustalająca wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych dotknięta była wadą nieważności z uwagi na wydanie jej i skierowanie do Spółki, która nie posiadała stosownych organów.

Postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki nie służy do weryfikowania decyzji wymiarowej. Zasadność, wymagalność i wykonalność zobowiązania samego podatnika (Spółki) w podatku od środków transportu nie podlega rozstrzygnięciu w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie wskazało, że podważenie decyzji wymiarowej może nastąpić, lecz w odrębnym postępowaniu, co z resztą nastąpiło, bowiem uruchomiono tryb nadzwyczajny weryfikacji tej decyzji a postępowanie w tym zakresie jest w toku i nie zakończyło się.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Zgodnie z art. 127 O.p. postępowanie podatkowe oparte jest na zasadzie dwuinstancyjności, co oznacza, że organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji, z zastrzeżeniem wyjątków przyjętych w art. 230 i art. 233§2 i §3 O.p. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę (por.: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2009, Wrocław 2009, s. 899). Istotą zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest prawo strony do zaskarżenia orzeczenia organu I instancji oraz prawo do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ wyższego stopnia, przy czym dwukrotne rozpoznanie wiąże się z powinnością dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie tylko kontroli zasadności odwołania.

Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy jednak w przedmiotowej sprawie organ II instancji ograniczył się tylko do kontroli zasadności odwołania.

I tak w zakresie zarzutu podniesionego w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K., iż skarżący ma majątek z którego może być prowadzona egzekucja (nieruchomość), SKO skonstatowało, że okoliczność ta powinna być poniesiona w postępowaniu przez organem I instancji. Takie stanowisko organu II instancji jest całkowicie nieuprawnione w świetle art. 127 O.p. i rzeczą organu było rozpoznać sprawę w jej całokształcie zatem niezbędnym było także odniesienie się do tek kwestii w kontekście przesłanek stosowania art. 116 O.p. w stosunku do skarżącego czego nie uczyniono.

Po wtóre, organ II instancji stwierdził, że skarżący powinien po raz drugi złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Generalnie nie można wykluczyć możliwości składania kolejnego (kolejnych) wniosków o ogłoszenie upadłości bowiem ustawodawca w art. 116 O.p. nie limituje ilości takich wniosków, jednakże organ wskazując na konieczność takiego działania winien poddać dokładnej analizie sytuację finansową podmiotu w okresie od 2007r. (czyli od umorzenia postępowania upadłościowego) do grudnia 2010r. (kiedy J.K. złożył rezygnację z funkcji Prezesa Spółka). Organ nie badał sytuacji finansowej i majątkowej Spółki w rzeczonym okresie mimo, że skarżący ponosił, że sytuacja finansowa jest tak zła, że nie sposób skutecznie złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości.

Godzi się zauważyć, że art. 13 ust. 1 Pr.Up.N. stanowi o obowiązku badania przez sąd już na etapie postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości, czy istniejący majątek niewypłacalnego dłużnika wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Art. 361 pkt 1 Pr.Up.N. dotyczy natomiast sytuacji, gdy brak środków niezbędnych do pokrycia kosztów postępowania zaistnieje już po ogłoszeniu upadłości. W przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 Pr.Up.N. można uznać, że wniosek ten został wniesiony w nieodpowiednim terminie. Natomiast w przypadku umorzenia postępowania upadłościowego na podstawie art. 361 ust. 1 Pr.Up.N. nie jest to już tak oczywiste. Dlatego możliwe jest zaistnienie sytuacji, kiedy umorzenie postępowania upadłościowego na podstawie art. 361 ust. 1 Pr.Up.N. nastąpi pomimo zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie właściwym.

Jak z powyższego wynika, przyjęcie poglądu o konieczności złożenia powtórnego wniosku o ogłoszenie upadłości wymagało jednak pewnego ,,niuansowania" sytuacji Spółki i nieprawidłowym było ,,proste" stwierdzenie jakoby należało powtórnie złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości.

Co więcej, Sąd może ogłosić upadłość w celu likwidacji majątku upadłego pomimo obciążenia majątku dłużnika hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską, w sytuacji gdy dłużnik będzie posiadał poza majątkiem obciążonym również inny majątek ruchomy nieobciążony bądź środki finansowe. W takiej bowiem sytuacji syndyk będzie miał możliwość zaspokojenia początkowych kosztów postępowania w trybie sprzedaży, o której mowa w art. 310 ust. 1 Pr.Up.N. ale wymaga to jednak gruntownego zbadania stanu finansów oraz majątku Spółki.

Organ II instancji takich rozważań nie przeprowadził.

Dodatkowo należy podnieść, że organ odwoławczy nie sprostał też w pełni wymogom prawidłowego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, wynikających z art. 210§4 pkt 6 O.p. Uwzględniając art. 210§1 pkt 6 i §4 O.p. zauważyć trzeba, że organ administracji publicznej winien w uzasadnieniu decyzji odnieść się do wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, wyjaśniać przesłanki zastosowania przyjętej kwalifikacji prawnej i określać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. Bez zachowania tych elementów decyzji, strona nie ma możliwości obrony swych interesów oraz prowadzenia polemiki z jej treścią.

Prawidłowe uzasadnienie decyzji wiąże się ponadto z realizacją zasady przekonywania, sformułowanej w art. 124 O.p. Wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy ma też umożliwić Sądowi skuteczną kontrolę toku rozumowania przyjętego przez organ. Funkcja uzasadnienia decyzji wyraża się w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także w sytuacji jej zaskarżenia, także sąd administracyjny. Tworzy to więc po stronie organu obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi nie tylko samej stronie zapoznanie się ze stanowiskiem organu, ale także pozwoli na przeprowadzenie kontroli sądowej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda tego, poprzez wniesienie skargi do sądu.

Prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno zawierać nie tylko opis stanu faktycznego, ustalonego przez organ, ale także wskazanie, w jakim stopniu został on przyjęty przez organ i dlaczego. Dlatego też uzasadnienie o treści odpowiadającej wymogom art. 210§1 pkt 6 O.p. obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń faktycznych zmierzających do wykazania stanu faktycznego, przyjętego przez organ do swoich rozważań, ale musi obejmować także ocenę poczynionych ustaleń z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie przed tym organem. Tych zaś elementów brakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co również z tego powodu musiało skutkować jej uchyleniem.

Obie wskazane wyżej wadliwości zaskarżonej decyzji musiały prowadzić do jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie w art. 145§1 pkt 1 lit.-c) p.p.s.a.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy winien uwzględnić ocenę prawną przedstawioną w pisemnych motywach wyroku i zastosować art. 127 O.p. Uwzględniając zaś treść art. 210§1 pkt 6 i §4 O.p. organ podatkowy powinien w uzasadnieniu decyzji odnieść się do wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, wyjaśniać przesłanki zastosowania przyjętej kwalifikacji prawnej i określać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie.

Na kwotę wynagrodzenia dla pełnomocnika organu w kwocie 2.900,00 zł złożyło się 500,00 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika adwokata w kwocie 2.400,00 zł, które określono na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 461 z zm.).