Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 118/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 25, art. 27
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska Paweł Miładowski Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Skoczowa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Skoczowa a Prezydentem Miasta Katowice w przedmiocie rozpoznania wniosku B. S. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanowił: wskazać Prezydenta Miasta Katowice jako organ właściwy do rozpoznawania przedmiotowego wniosku.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta Skoczowa, wnioskiem z dnia 30 września 2008 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie "sporu kompetencyjnego" między nim a Prezydentem Miasta Katowice w sprawie z wniosku Z. S. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla B. S.

Burmistrz Miasta Skoczowa, uzasadniając swój wniosek, wskazał na następujący stan faktyczny. W dniu 12 sierpnia 2008 r. Z. S. wniósł do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla pozostającej pod jego opieką B. S. Ośrodek ten postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] uznał się za niewłaściwy i sprawę, na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej "kpa"), przekazał do rozpoznania Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Skoczowie, wskazując, że miejscem zamieszkania B. S. jest Powiatowy Dom Pomocy Społecznej w Pogórzu gm. Skoczów. Zdaniem wnioskodawcy nie sposób jest zgodzić się z takim stanowiskiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach. Opiekunem prawnym B. S. jest bowiem Z. S., który mieszka w K. przy ul. [...], co potwierdza zaświadczenie z Sądu Rejonowego w Katowicach sygn. akt [...]. Zgodnie zaś z treścią art. 27 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Katowicach w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2008 r. błędnie zatem przyjął, iż nie jest organem właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy, a jego wywody w tym zakresie pozostają w sprzeczności z art. 27 Kodeksu cywilnego oraz art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 892 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a) - spory o właściwość oraz spory kompetencyjne. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uznaje się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi, natomiast spór kompetencyjny - między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Miasta Skoczowa domagał się rozstrzygnięcia sporu pomiędzy dwoma, niemającymi wspólnego organu wyższego stopnia, organami jednostek samorządu terytorialnego w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wniosek ten w istocie dotyczył sporu o właściwość, a- nie jak określił to wnioskodawca- sporu kompetencyjnego.

Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o takie świadczenie. Podobne regulacje przyjęte zostały w ustawie z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz.992 ze zm.), w myśl, której organem właściwym w sprawie świadczeń rodzinnych, a zatem także zasiłku pielęgnacyjnego, jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej takie świadczenie ( art. 23 ust.1 i ust.2 w zw. z art.2 pkt. 2 i art. 3 pkt. 11).

Powyższe ustawy nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania". Dlatego też, wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, uwzględnić należy regulację zawartą w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm. - dalej "kc"). Zgodnie z art. 25 kc miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd co do tego, że miejscem stałego pobytu jest to, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby, bez względu na adres zameldowania. Tak określone miejsce zamieszkania dotyczy jednak osoby fizycznej mającej pełną zdolność do czynności prawnych. Jeżeli zaś chodzi o osoby ograniczone w tej zdolności lub jej nieposiadające Kodeks cywilny przyjmuje w tym zakresie inne rozwiązanie. Z art. 27 kc jednoznacznie wynika bowiem, iż miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.

W niniejszej sprawie z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla B. S. wystąpił jej opiekun prawny Z. S. Wprawdzie zasiłek pielęgnacyjny ma być przyznany na rzecz B. S., to jednak postępowanie w sprawie powinien prowadzić organ właściwy ze względu na miejsce zamieszania opiekuna, bowiem zgodnie z treścią art. 27 kc miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania jej opiekuna. Skoro zatem miejscem zamieszkania Z. S. są Katowice, to Prezydent tego miasta jest organem zobowiązanym do rozpoznania wniosku w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego dla B. S.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.