Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 967/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Zakładu Karnego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 24b ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 848
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1/ oddala skargę; 2/ przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adw. M. K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Zakładu Karnego (organ I instancji) odmówił R. K. (wnioskodawca, skarżący) udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej podania numerów służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej pełniących służbę w Zakładzie Karnym.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący wystąpił z wnioskiem z dnia 7 czerwca 2021 r. o udzielenie mu informacji publicznej na temat wynagrodzeń funkcjonariuszy SW pełniących służbę w Zakładzie Karnym i Oddziale Zewnętrznym w A za okres od styczna 2020 r. do czerwca 2021 r. oraz udostępnienia informacji publicznej dotyczącej podania numerów służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej pełniących służbę w Zakładzie Karnym. Organ I instancji uznał, że w świetle art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej żądana informacja jest informacją publiczną i w dniu 22 czerwca 2021 r. udzielił wnioskodawcy część informacji, tj. zbiorcze zestawienie wynagrodzeń funkcjonariuszy SW za okres od stycznia 2020 r. do czerwca 2021 r. W dniu 29.06.2021 r. wnioskodawca ponownie wystąpił o udostępnienie informacji publicznej, uszczegółowiając wniosek w części oraz z żądaniem nowej informacji na temat kosztów ponoszonych na psa tropiącego. Wnioskodawca zażądał podania płacy funkcjonariuszy w rozbiciu miesięcznym wraz z numerem służbowym każdego z funkcjonariuszy oraz nie zamazywania określonych rubryk. Organ I instancji udostępnił wnioskodawcy miesięczne wynagrodzenia funkcjonariuszy SW bez zamazywania rubryk oraz udzielił informacji na temat kosztów ponoszonych na utrzymanie psa.

Odnośnie natomiast do podania numerów służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej pełniących służbę w Zakładzie Karnym oraz Oddziale Zewnętrznym odmówiono udostępnienia żądanych danych. Organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Powołany przepis pozostaje w związku z art. 24 b pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów. Numer służbowy funkcjonariusza należy do danych osobowych funkcjonariusza, ponieważ na podstawie numeru służbowego można zidentyfikować funkcjonariusza, a to z kolei ze względu na specyfikę służby może oddziaływać na bezpieczeństwo służby.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł skarżący, wnosząc o jej uchylenie jako błędnej i rażąco naruszającej prawo. Zwrócił się przy tym o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji w całości zgodnie z wnioskiem. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie art. 1 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne kwestionowanie prawa skarżącego do uzyskania informacji publicznej; art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w pełnym jej zakresie, tj. w części dotyczącej podania numerów służbowych funkcjonariuszy ZK oraz bez zbędnej zwłoki.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej (organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dane numeryczne funkcjonariuszy i pracowników jednostki penitencjarnej identyfikują funkcjonariuszy, są ściśle związane z imieniem i nazwiskiem funkcjonariusza. Służą one wyłącznie na potrzeby wykonywania codziennych obowiązków w służbie, wykonywania poleceń służbowych, identyfikacji wewnątrz służby, również podczas poruszania się po jednostce penitencjarnej.

Ze względu na specyfikę służby, zagrożenia wynikające z pełnienia służby w specyficznym i szczególnym środowisku pracy, stały kontakt z osobami pozbawionymi wolności, ustawodawca uchwalił przepis szczególny chroniący dane osobowe funkcjonariuszy Służby Więziennej. Ustawodawca określił to wprost w art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.

Z tego przepisu wynika jednoznacznie, że informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników Służby Więziennej nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności. Niewątpliwie dane numeryczne pozwalają zidentyfikować funkcjonariusza w połączeniu tego numeru z imieniem i nazwiskiem przypisanym do numeru, stąd też należy traktować je jako dane osobowe funkcjonariusza służby więziennej. Dane te w ocenie organu ze względu na szczególną ochronę wyrażoną w ustawie o Służbie Więziennej nie podlegają udostępnieniu osobom pozbawionym wolności, jako dane osobowe funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł skarżący. Zwrócił się o:

- uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach,

- zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego,

- stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 w związku z art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 61 § 1 i 2 Konstytucji RP,

- art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne kwestionowanie prawa skarżącego do uzyskania informacji publicznej w pełnym zakresie jego wniosku,

- art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że funkcjonariusze Służby Więziennej są funkcjonariuszami publicznymi i tym samym pełnią funkcje publiczne a zatem ograniczenie, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ich nie dotyczy. Skarżącemu powinny być zatem udostępnione wnioskowane informacje.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty zaprezentowane w skardze za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a, jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, a skarżący mu nie oponował.

Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, u.d.i.p. (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, j.t.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie do art. 13 ust. 2 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (art. 17 ustawy). Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych.

Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się ich nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2002r., II SAB 289/02).

W sytuacji zaś gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002r., II SA/Lu 507/02).

Organ rozpatrzył na gruncie niniejszej sprawy wniosek strony skarżącej w ten sposób, że wydał decyzję, w której rozstrzygnął o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji w postaci numerów służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej pełniących służbę w Zakładzie Karnym. Powołał się na zaistnienie przesłanki negatywnej jej udzielenia w postaci ochrony prywatności.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. ograniczenie wskazane w zdaniu pierwszym tego przepisu nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Trzeba mieć na uwadze, że nawet ustalenie, iż dana informacja dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną lub mającej związek z pełnieniem takiej funkcji, nie powoduje, że wszelkie informacje prywatne odnoszące się do takiej osoby będą mogły zostać udostępnione. Informacje odnoszące się do prywatności osoby fizycznej niemające związku z pełnieniem powierzonej funkcji podlegają właściwej ochronie. Jednakże kwestia związku danej informacji ze sferą prywatności osoby fizycznej i powierzonej jej funkcji publicznej, obliguje podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji, do ustalenia wpływu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej na prywatność osoby fizycznej i jej związku z powierzoną jej funkcją publiczną. Tylko bowiem wzgląd na te wartości daje podstawy do ograniczenia dostępu do informacji publicznej.

W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze specyficzną sytuacją, ponieważ dane numeryczne funkcjonariuszy i pracowników jednostki penitencjarnej identyfikują funkcjonariuszy (obok imienia i nazwiska), a nawet są ściśle związane z imieniem i nazwiskiem funkcjonariusza i służą one wyłącznie na potrzeby odbywania służby i wykonywania codziennych obowiązków w służbie, wykonywania poleceń służbowych, identyfikacji wewnątrz służby, także podczas poruszania się po jednostce penitencjarnej. Tym samym, jak słusznie wskazały organy, dane numeryczne pozwalają zidentyfikować funkcjonariusza w połączeniu tego numeru z imieniem i nazwiskiem przypisanym do numeru, stąd też należy traktować je jako dane osobowe funkcjonariusza służby więziennej.

Trzeba mieć też na uwadze, że zgodnie z art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2020 r., poz. 848 t. j.) informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów.

Jest to przepis szczególny, który ma pierwszeństwo przed ogólnymi zasadami udostępniania informacji publicznej zawartymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wskazuje on jednoznacznie, że nie można udostępniać informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników, a niewątpliwie numeryczny numer służbowy funkcjonariusza należy do tego typu informacji, ponieważ poprzez niego możliwe jest zidentyfikowanie określonego funkcjonariusza.

Dla rozpatrzenia tego typu wniosków ogromne znaczenie ma specyfika służby funkcjonariuszy i pracowników zakładów penitencjarnych, którzy funkcjonują w warunkach pewnego zagrożenia i mogą być narażeni na negatywne zachowania ze strony osadzonych. Stąd właśnie ta szczególna regulacja art. 24b ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Nie ma przy tym znaczenia to, czy dany funkcjonariusz pozostaje w służbie czynnej, czy też jest już na emeryturze. Istotne jest to, że potencjalny stan zagrożenia ze strony osób, z którymi miał do czynienia podczas służby, może cały czas występować. Nie trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, że osoba osadzona, mająca negatywny stosunek do takiego funkcjonariusza, mogłaby potencjalnie wykorzystać jego dane - takie jak numer służbowy, żeby go zidentyfikować, a to może powodować już dla niego potencjalne zagrożenie.

Mając na uwadze zaprezentowane wywody za zupełnie bezzasadne należy uznać zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d pkt 3 oraz art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również naruszenia art. 61 § 1 i 2 Konstytucji RP.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 151 p.p.s.a., Sąd w pkt 1 oddalił skargę.

O kosztach postępowania (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 18). Zwrot kosztów postępowania objął wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie stawki obowiązującej w pozostałych sprawach (240 zł).