Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 518/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77 par 1 , art. 80 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: par 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant: st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 1 czerwca 2022 r. znak; ŁPWIS.NS HŚ.9022.5.2022.MZ w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 24 marca 2022 r., znak HŚHP.442.18.2021; 2) zasądza od Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi na rzecz skarżącego – Z. K. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.l. [pic]


UZASADNIENIE

Decyzją z 1 czerwca 2022 r., znak: ŁPWIS.NS HS.9022.5.2022.MZ Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.), art. 2351 i 2352 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1320 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z 24 marca 2022 r., nr 2/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa, wymienionej w poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Zgłoszeniem z 15 czerwca 2021 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Łodzi zawiadomił Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim o podejrzeniu u Z. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa, wymienionej w poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych.

Zawiadomieniem z 1 lipca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tomaszowie Mazowieckim wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia ww. choroby zawodowej.

Decyzją z 24 marca 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tomaszowie Mazowieckim nie stwierdził u Z. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa, wymienionej w poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych.

Od powyższej decyzji Z. K. złożył odwołanie, w którym wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił naruszenie:

- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie zawarcie w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego;

- nieustalenie rzeczywistego stanu faktycznego,

- błędne przyjęcie, że u skarżącego nie występuje choroba zawodowa.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślił, że organ w zasadzie w ogóle nie ustalił stanu faktycznego w zakresie rodzaju pojazdów, jakie podczas wykonywania czynności służbowych wykorzystywał skarżący. Tymczasem skarżący wykorzystywał pojazdy starej generacji jak "nysa", "fiat", "polonez", "mercedes sprinter", w których dochodziło do narażenia na drgania (wibracje) z uwagi na przekroczenie norm krotności NDN. Organ w ogóle nie ustalił, jakimi pojazdami skarżący wykonywał czynności służbowe i nie uzasadnił na podstawie których danych wywodzi, że w zakresie realizowanej przez skarżącego pracy nie przekraczano krotności NDN. W zaskarżonej decyzji organ oparł się na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi z 2 lutego 2022 r., nr PK.10.2022, które z kolei opierało się na karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim oraz dochodzeniu epidemiologicznym przeprowadzonym przez ten sam organ.

Wskazaną na wstępie decyzją z 1 czerwca 2022 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że z analizy przebiegu zatrudnienia wynika, że Z. K. był zatrudniony kolejno:

- od 27 marca 1984 r. do 30 kwietnia 2002 r. jako kierowca karetki pogotowia w Wojewódzkiej Kolumnie Transportu Sanitarnego w Ł., Oddział w P. (od 1 września 2002 r. Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Ł.);

- od 18 lutego 2004 r. do 31 stycznia 2006 r. jako kierowca Oddziału Pomocy Doraźnej w [...] w T.;

- od 1 lutego 2006 r. do 31 stycznia 2007 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w T.;

-od 1 lutego 2007 r. do 28 lutego 2007 r. jako kierowca Nocnej Pomocy Lekarskiej w T.;

- od 1 marca 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w T.;

- od 1 stycznia 2009 r. do 31 stycznia 2009 r. jako kierowca Nocnej Pomocy Lekarskiej i Pielęgniarskiej w Transporcie Sanitarnym w T;

- od 1 stycznia 2009 r. do 5 kwietnia 2009 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w T.;

- od 6 kwietnia 2009 r. do 9 kwietnia 2009 r. jako kierowca w Zespołach Przewozowych w T.;

- od 10 kwietnia 2009 r. do 28 maja 2010 r. jako kierowca Zespołów Wyjazdowych Ratownictwa Medycznego w T.;

- obecnie przebywa na emeryturze pomostowej.

Miejscami pracy, z którymi wiązało się podejrzenie choroby zawodowej u Z. K. była zarówno Wojewódzka Kolumna Transportu Sanitarnego w Ł., Oddział w P. (obecnie Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Ł.), jak i A Sp. z o.o. w T..

W zebranym materiale dowodowym brak jest informacji dotyczących charakterystyki i chronometrażu pracy w okresie zatrudnienia Z. K. w Wojewódzkiej Kolumnie Transportu Sanitarnego w Ł., Oddział w P. (z dniem 1 września 2002 r. Wojewódzka Kolumna Transportu Sanitarnego w Ł. połączyła się ze Stacją Pogotowia Ratunkowego w Ł. przyjmując nazwę Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Ł.). W piśmie wyjaśniającym Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Ł. z 3 sierpnia 2021 r. poinformowała jedynie, że z akt osobowych Z. K. nie wynika aby zgłaszał w okresie zatrudnienia dolegliwości mogące mieć związek przyczynowy z postępowaniem o stwierdzenie choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego. Ponadto pracodawca zaznaczył, że okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania ww. choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 3 lata, a jak wynika z akt sprawy Z. K. nie jest związany z miejscem pracy już ponad 19 lat.

W toku postępowania ustalono, że do obowiązków Z. K. zatrudnionego na stanowisku kierowcy w A Sp. z o.o. w T. należało kierowanie pojazdami uprzywilejowanymi marki Renault Master (tj. średnio 50% czasu na zmianie roboczej). Pozostałe 50% czasu pracy zajmowało oczekiwanie na zgłoszenie, przygotowanie pojazdu, wypełnianie/uzupełniane dokumentacji (kart drogowych) lub badanie pacjenta przez personel lekarsko-ratowniczy. Praca wykonywana była w systemie zmianowym 12-godzinnym, średnio 14-16 dyżurów w miesiącu. W trakcie 12-godzinnego dyżuru pracownik spędzał średnio od 3 do 6 godzin za kierownicą. Pracownikowi przysługiwały w trakcie dyżuru dwie regulaminowe przerwy 15-minutowe. W okresie zatrudnienia Z. K. objęty był szkoleniami z zakresu BHP oraz profilaktycznymi badaniami lekarskimi, w wyniku których nie orzekano przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy pojazdu uprzywilejowanego. Pojazdy z których korzystał skarżący posiadały miękkie wyprofilowane siedziska amortyzujące wstrząsy do poziomu bezpiecznego dla kierującego.

Z przeprowadzonego wywiadu wynika, że od kilku lat u skarżącego występują bóle odcinka L-S kręgosłupa z towarzyszącymi objawami korzeniowymi, drętwienie i bóle kończyn górnych (rozpoznano wielopunktowe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa - spondyloartrozę, przepuklinę jądra miażdżystego C6-C7, deformacja trzonu kręgu L1 po przebytym złamaniu kompresyjnym, przewlekły zespół korzeniowy szyjny i lędźwiowo-krzyżowy). Stwierdzono również uszkodzenie stożka rotatorów stawu ramiennego prawego, zespół ciasnoty podbarkowej.

W 2007 r. w wyniku wypadku komunikacyjnego doznał urazu wielonarządowego w postaci złamania lewego obojczyka, żeber, trzonu kręgu L1, zwichnięcia stawu barkowego, krwiaka jamy opłucnej i rany lewego łuku brwiowego.

Z. K. został również poddany badaniom specjalistycznym w uprawnionej do orzekania o chorobach zawodowych jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia, tj. Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi. W wyniku przeprowadzonych badań, analizy narażenia zawodowego, przebiegu i charakteru klinicznego choroby 2 lutego 2022 r. wydano orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że wyniki przeprowadzonych badań czynnościowych obwodowego układu naczyniowego i obwodowego układu nerwowego nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącego postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego. Wyniki badań radiologicznych oraz specjalistycznej konsultacji ortopedycznej ujawniły liczne zmiany zwyrodnieniowe w zakresie stawów kończyn górnych, obustronny PHS, zmiany entezopatyczno-zwyrodnieniowe obu stawów łokciowych oraz spondyloartrozę w odcinkach szyjnym i lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa. Nie stwierdzono zmian charakterystycznych dla postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego.

Przeprowadzone natomiast przez upoważnione organy inspekcji sanitarnej dochodzenia epidemiologiczne nie potwierdziły aby podczas pracy na stanowisku kierowcy pojazdu uprzywilejowanego skarżący był narażony na drgania mechaniczne (wibracje) w natężeniach przekraczających obowiązujące normatywy higieniczne. Ustalono, że na stanowiskach pracy kierowców samochodów ciężarowych krotność NDN wibracji nie przekracza 0,20-0,25 NDN. W związku z powyższym brak jest podstaw do rozpoznania u Z. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego, w tym jego postaci kostno-stawowej. Od powyższego orzeczenia skarżący nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia.

W ocenie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi zebrany materiał dowodowy i dokonane ustalenia faktyczne wyczerpująco uzasadniają brak podstaw do stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego: postać kostno-stawowa, ujętej pod poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych.

Odwołując się do literatury przedmiotu (por. K. Marek Choroby zawodowe PZWL W-wa 2003 r., Higiena pracy pod red. J.A. Induskiego tom II Oficyna Wydawnicza IMP w Łodzi), organ wyjaśnił, że wibracje w sensie medycznym określane są jako przejmowanie z narzędzi, maszyn, pojazdów, czy urządzeń drgań mechanicznych o określonej częstości i częstotliwości, które od ustalonych wartości mogą wywoływać różnorodne zaburzenia organizmu człowieka, a przy długotrwałym oddziaływaniu określone następstwa zdrowotne. Przyjmuje się, że narażenie na wibrację oznacza przenoszoną na organizm człowieka energię ruchu drgającego w formie bodźców mechanicznych. Ze względu na miejsce wnikania energii wibracyjnej do organizmu człowieka zostały wyodrębnione dwa zespoły kliniczne:

- zespół wibracyjny wywołany ogólnym działaniem drgań mechanicznych przekazywanych przez podłoże na całe ciało pracownika (nogi, miednicę, plecy lub boki) oraz

- zespół wibracyjny wywołany miejscowym działaniem drgań mechanicznych przekazywanych na ręce pracownika przez narzędzia lub urządzenia.

Objawy chorobowe wynikające z narażenia na wibrację ogólną lub miejscową są charakterystyczne dla każdej z nich, dla drgań przekazywanych na ręce są przyczyną powstawania zaburzeń obejmujących układ naczyniowy, nerwowy i kostno-stawowy, które jednocześnie mogą się nakładać dając postać mieszaną. Źródłem drgań działających miejscowo są urządzenia stosowane w różnych procesach technologicznych, natomiast źródłem drgań o działaniu ogólnym są podłogi, podesty, pomosty w halach produkcyjnych i innych pomieszczeniach, siedziska i podłogi środków transportu, siedziska i podłogi maszyn budowlanych.

Zmiany chorobowe dotyczące postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego wywołanego miejscowym działaniem drgań mechanicznych charakteryzują się występowaniem radiologicznie uchwytnych zmian w kościach bądź (i) w stawach kończyn u osób narażonych na drgania. Długotrwałe działanie drgań mechanicznych może prowadzić do nieodwracalnych zmian w układzie kostno-stawowym, o niespecyficznym obrazie klinicznym i radiologicznym. Zmianom tym niekiedy towarzyszą zaburzenia naczyniowe, bądź naczyniowo-nerwowe. Najbardziej charakterystyczne są następujące zmiany radiologiczne: torbiele, martwice, endosmozy, zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające. Najczęściej zmiany radiologiczne umiejscawiają się w kościach i stawach nadgarstka oraz w stawie łokciowym. Bardzo charakterystyczne zmiany radiologiczne stwierdza się w wyrostku dziobiastym kości łokciowej. Wyrostek ten wcześnie ulega zagęszczeniu i zniekształceniu. W celu rozpoznania postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego konieczne jest wykonanie rentgenowskich zdjęć rąk z nadgarstkami, stawów łokciowych, a także obręczy barkowych.

Z. K. będąc zatrudniony w A Spółce z o.o. w T. jako kierowca pojazdu uprzywilejowanego nie był narażony na drgania mechaniczne o działaniu ogólnym ani miejscowym. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że praca wykonywana na ww. stanowisku nie mogła być przyczyną powstania schorzeń, które odnosi do wibracji, jako ich czynnika sprawczego. U skarżącego od kilku lat występują dolegliwości bólowe odcinka L-S kręgosłupa z towarzyszącymi objawami korzeniowymi, drętwienie i bóle kończyn górnych. Wyniki badań radiologicznych i specjalistycznej konsultacji ortopedycznej przeprowadzonych w Poradni Chorób Zawodowych WOMP w Łodzi w związku z podejrzeniem choroby zawodowej nie dały podstaw do rozpoznania postaci kostno-stawowej zespołu wibracyjnego.

Mając zatem na uwadze ustalenia, jakie poczyniła jednostka orzekająca uprawniona do orzekania o chorobach zawodowych po wykonanych badaniach, przeprowadzonych konsultacjach i diagnostyce ukierunkowanej na rozpoznanie skutków zdrowotnych narażenia na wibracje, zdaniem organu nie można z wysokim stopniem prawdopodobieństwa przyjąć zawodowej etiologii zaistniałych schorzeń u Z. K. i stwierdzić choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego, postać kostno-stawowa. Rozpoznanie zespołu wibracyjnego o etiologii zawodowej możliwe jest jedynie po stwierdzeniu spójności między narażeniem na wibrację a progresją nieodwracalnych zmian w układzie kostno-stawowym, o niespecyficznym obrazie klinicznym i radiologicznym w trakcie pracy zawodowej lub w określonym okresie czasu od zakończenia pracy w narażeniu. Zgodnie z definicją zawartą w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. zespół wibracyjny, postać kostno-stawowa nie może być rozpoznany w oparciu o badania wykonane później niż 3 lata od zakończenia pracy zawodowej, a z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku Z. K., bowiem badanie zostało wykonane po ponad 11 latach od momentu zakończenia aktywności zawodowej.

Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym, ale jest także pojęciem medycznym oznaczającym, że określone w wykazie chorób zawodowych schorzenie, z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane przez czynnik szkodliwy występujący w środowisku pracy. Biorąc zatem pod uwagę, że o rozpoznaniu choroby zawodowej decydują względy medyczne, inspektor sanitarny nie może kwestionować rozpoznania zawartego w orzeczeniu lekarskim, jeśli nie budzi wątpliwości. Organ wydający decyzję związany jest treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenie odpowiada wymienionemu w wykazie chorób zawodowych i czy warunki pracy miały wpływ na powstanie schorzenia.

Reasumując organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 2351 Kodeksu pracy, co jest warunkiem niezbędnym do rozpoznania choroby zawodowej. Obowiązujące przepisy wymagają dla stwierdzenia choroby zawodowej wystąpienia łącznie trzech przesłanek; choroba rozpoznana u badanego musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych, w środowisku pracy muszą występować czynniki szkodliwe dla zdrowia (drgania mechaniczne) i musi istnieć, co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, że choroba została spowodowana tymi czynnikami szkodliwymi. Brak któregokolwiek z powyższych kryteriów nie pozwala uznać, że stwierdzone schorzenie jest chorobą zawodową. W sprawie dotyczącej choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego istotne jest ustalenie przez medyczne jednostki orzecznicze uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, czy wyniki badań radiologicznych i specjalistycznych konsultacji ortopedycznych wskazują, że obraz kliniczny stwierdzonych schorzeń jest charakterystyczny dla zespołu wibracyjnego postać kostno-stawowa spowodowanego występowaniem na stanowisku pracy drgań mechanicznych o działaniu miejscowym lub ogólnym.

Jednostka orzecznicza uprawniona do rozpoznawania chorób zawodowych - WOMP w Łodzi, która orzekała w niniejszym postępowaniu, nie stwierdziła objawów klinicznych jakie są charakterystyczne dla ww. choroby, gdzie czynnikiem sprawczym miałyby być drgania mechaniczne o działaniu miejscowym lub ogólnym, co jest najważniejszym kryterium do rozpoznania choroby zawodowej. Za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba, która jest wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy (tj. drgania mechaniczne). Choroby zawodowej u Z. K. nie stwierdzono, ponieważ zaistniałe schorzenie, w ocenie lekarza orzekającego w niniejszej sprawie nie ma związku z wykonywaną przez ponad 24 lata pracą jako kierowca pojazdu uprzywilejowanego.

W ocenie organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim treść orzeczenia lekarskiego, w którym jednostka orzecznicza w sposób przekonywujący wyjaśniła z jakich przyczyn zaistniałych schorzeń nie można uznać za chorobę zawodową, wskazuje bez żadnych wątpliwości, że brak jest podstaw do stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego, postać kostno-stawowa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

pełnomocnik skarżącego zarzucił;

1. naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 9 k.p.a. polegające na niedopełnieniu obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, polegającym na niepoinformowaniu w sposób należyty i adekwatny do wieku i orientacji strony w zakresie zasad niniejszego postępowania o obowiązku zachowania 14 - dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne badanie, czym organ skutecznie uniemożliwił prawidłowe wykonanie przez stronę jej obowiązków, a wyniku tego naraził stronę na szkodę;

b) art. 10 k.p.a. polegające na całkowitym pominięciu stanowiska skarżącego przedstawionym po zapoznaniu się z aktami sprawy i wskazanie, że skarżący nie wniósł uwag do zgromadzonego w sprawie materiału, podczas gdy skarżący zakwestionował zgromadzone w sprawie dowody i ustalenia, w szczególności w zakresie jego dolegliwości jak też warunków i sposobu wykonywania pracy, czym de facto został pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu;

c) art. 7, art. 77 k.p.a. polegające na sprowadzeniu do minimum wykonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności mających wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów, w tym zaniechanie przesłuchania strony, zaniechanie prawidłowego ustalenia rodzaju, stanu technicznego i okresu wykorzystywania pojazdów przez skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia całkowicie błędnych ustaleń faktycznych zarówno co do rodzaju, stanu technicznego i okresu wykorzystywania pojazdów, jak też warunków pracy, sposobu i czasu spędzonego na wyjazdach pojazdem uprzywilejowanym;

d) art. 81a k.p.a. polegające na pogwałceniu zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, poprzez uznanie, że brak dostatecznych danych na temat charakterystyki i chronometrażu pracy w okresie zatrudnienia skarżącego, jak również brak wykonywania jakichkolwiek pomiarów przez pracodawcę warunków pracy w kierunku zagrożenia wystąpienia choroby zawodowej, stanowi podstawę do uznania, że w miejscu pracy skarżącego nie występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia mogące wywołać chorobę zawodową;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

-art. 2351 i 2351 Kodeksu pracy poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że u skarżącego nie występuje choroba zawodowa pod postacią zespołu wibracyjnego, postać kostno-stawowa, będące wynikiem elementarnych błędów podczas, gdy prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne, w tym zwrócenie uwagi na elementarne uchybienia organu pierwszego stopnia, które doprowadziły do braku koniecznej weryfikacji dokumentów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia;

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z 24 marca 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny w Łodzi wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z inny przyczyn niż podniesione w skardze.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2019r. poz.2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7,77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Łódzkiego Państwowego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą stwierdzenia u Z. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego postać kostno-stawowa wymienionej pod poz. 22.2 wykazu chorób zawodowych.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2016r. poz.1666 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013r. poz.1367).

Zgodnie z treścią art.2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

W myśl § 5 ust.2 pkt 1 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,

Zgodnie z treścią § 5 ust.3 wymienionego rozporządzenia jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy.

W myśl § 6 ust.6 rozporządzenia orzeczenie lekarskie przesyła się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, zainteresowanemu pracownikowi, byłemu pracownikowi oraz lekarzowi kierującemu na badania, a w przypadku gdy orzeczenie lekarskie zostało wydane przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej II stopnia - również jednostce orzeczniczej I stopnia. W przypadku śmierci pracownika albo byłego pracownika orzeczenie lekarskie wydaje się również osobie uprawnionej do świadczeń po zmarłym, o której mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwanej dalej "osobą uprawnioną", na jej wniosek.

Zgodnie z treścią § 7 ust.1 i 2 rozporządzenia pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wniosek, o którym mowa w ust. 1 albo 1a, składa się w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia zatrudniającej lekarza, który wydał to orzeczenie.

W myśl pozycji 22 punkt 2 załącznika do rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. chorobą zawodową jest zespół wibracyjny postać kostno-stawowa.

Zaznaczyć należy, iż z brzmienia cytowanego przepisu art. 2351 Kodeksu pracy wynika, iż o tym, czy dane schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch następujących przesłanek: po pierwsze schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz po drugie jest bezsporne lub wysoce prawdopodobne, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji wydały swoje rozstrzygnięcia opierając się na treści orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 2 lutego 2022r. stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania u Z. K. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego postać kostno - stawowa. Organy uznały, że orzeczenie to jest ostateczne gdyż Z.K. nie złożył w wymaganym terminie 14 dni wniosku o ponowne przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Kwestia czy Z. K. złożył czy też nie złożył taki wniosek w terminie czternastu dni nie została jednak dokładnie wyjaśniona.

Należy zaznaczyć, że orzeczenie jednostki orzeczniczej I stopienia jest doręczane pracownikowi lub byłemu pracownikowi, który w terminie 14 dni od otrzymania orzeczenia może złożyć wniosek o przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Wniosek taki należy złożyć za pośrednictwem jednostki orzeczniczej I stopnia.

W niniejszej sprawie orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy zostało wydane w dniu 2 lutego 2022r. zaś Z. K. w dniu 4 marca 2022r. złożył wniosek o ponowne badanie przez jednostkę orzeczniczą gdyż uważał, że występuje u niego choroba zawodowa pod postacią zespołu wibracyjnego. Wprawdzie we wniosku prosił o przeprowadzenie ponownego badania przez WOMP lecz jest rzeczą oczywistą, że ponowne badanie przeprowadza jednostka orzecznicza II - go a nie I – go stopnia. W związku z czym wniosek skarżącego należy potraktować jako wniosek o przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II -go stopnia. Nie ma znaczenia okoliczność, że wniosek Z.K. z dnia 4 marca 2020r. została złożony w organie I instancji a nie w jednostce orzeczniczej I stopnia. Obowiązkiem organu I instancji było przekazanie tego wniosku do jednostki orzeczniczej I stopnia celem nadania mu dalszego biegu. Przez analogię należałoby się tutaj odwołać do uregulowania, o którym mowa w art.65 § 1 K.p.a.

W sytuacji gdy w dniu 4 marca 2022r. Z. K. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą to należało wyjaśnić czy wniosek ten został złożony w wymaganym czternastodniowym terminie. Organ administracji I instancji próbował to wyjaśnić w rozmowie telefonicznej z pracownikiem WOMP w dniu 10 marca 2022r. Z notatki urzędowej sporządzonej z tej rozmowy wynika, że pracownica WOMP poinformowała, że nie jest w stanie podać daty doręczenia Z.K. orzeczenia lekarskiego z 31 stycznia 2022r. oraz że skarżący nie składał w WOMP wniosku o przeprowadzenie ponownego badania (notatka z 10 marca 2022r. k.28 akt administracyjnych). W oparciu o treść tej notatki organy administracji obu instancji uznały, że wniosek o ponowne badanie skarżącego został złożony po upływie wymaganego 14-dniowego terminu a więc orzeczenie WOMP jest ostateczne i wydały swoje rozstrzygnięcia opierając się na treści tego orzeczenia. Tymczasem kwestia czy skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą w wymaganym terminie czy też po upływie tego terminu nie została wyjaśniona.

Przede wszystkim organy administracji nie wyjaśniły sposobu i daty doręczenia skarżącemu orzeczenia z 2 lutego 2022r. Z oświadczenia Z. K. złożonego na rozprawie wynika, że orzeczenie WOMP doręczono mu przesyłka pocztową choć nie pamiętał którego to było dnia. Nadto wyjaśnił, że była to przesyłka polecona gdyż kwitował doręczycielowi odbiór przesyłki. W sytuacji gdy orzeczenie WOMP doręczono Z. K. za pośrednictwem poczty przesyłką poleconą to obowiązkiem organów było ustalenie którego dnia miało miejsce to doręczenie. Organy tego jednak nie ustaliły. Nie wiadomo zatem czy wniosek o ponowne badanie został złożony w wymaganym terminie czy też po jego upływie. Nie można się zgodzić z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skoro orzeczenie WOMP wydano w dniu 2 lutego 2022r. zaś Z.K. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania w dniu 4 marca 2022r. to musiał zostać uchybiony czternastodniowy termin o którym mowa w § 7 ust.2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. Pogląd taki nie ma racjonalnego uzasadnienia bo nie wiadomo którego dnia doręczono orzeczenie skarżącemu. Nie można wykluczyć sytuacji, że orzeczenie WOMP wysłano Z.K. przykładowo w połowie lutego 2022r. a jego doręczenie miało miejsce kilka dni później. Oznaczałoby to, że wniosek z 4 marca 2022r. mógł zostać złożony w wymaganym terminie. Okoliczność którego dnia doręczono skarżącemu orzeczenie WOMP nie została jednak wyjaśniona.

W ocenie sądu wyjaśnienie wymienionej okoliczności ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji gdyby okazało się, że wniosek o przeprowadzenie ponownego badania został złożony w 14-dniowym terminie to skarżący zostałby przebadany przez jednostkę orzeczniczą II stopnia i wydane zostałoby orzeczenie tej jednostki. Mogłoby się ono różnić od orzeczenia z 31 stycznia 2022r. Dodać należy, że skarżący nie zgadza się z treścią orzeczenia WOMP i przysługuje mu prawo do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia o ile zachowa termin do złożenia takiego wniosku. Istotne jest zatem ustalenie czy Z.K. złożył taki wniosek w terminie określonym w § 7 ust.2 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły którego dnia doręczono Z.K. orzeczenie WOMP z 2 lutego 2022r. i czy jego wniosek o przeprowadzenie ponownego badania został złożony w wymaganym 14-dniowym terminie. Stanowi to naruszenie przepisów art. 7,77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na to, że wymieniona okoliczność nie została wyjaśniona i nie wiadomo czy skarżący powinien zostać ponownie badany przez jednostkę orzeczniczą II stopnia obecnie przedwczesna byłaby ocena merytoryczna zarzutów skargi dotyczących między innymi także treści orzeczenia WOMP z 2 lutego 2022r. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt 1c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 24 marca 2022r.

Na podstawie art.200 p.p.s.a sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 480 zł – wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego i 10 zł – opłata skarbowa.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy wyjaśnić którego dnia wysłano skarżącemu orzeczenie WOMP z 2 lutego 2022r. i którego dnia doręczono je Z.K. zaznaczając, że według oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie kwitował on odbiór tej przesyłki Po ustalenie daty doręczenia orzeczenia należy dokonać oceny czy zachowany został czternastodniowy termin do złożenia wniosku o ponowne przeprowadzenie badania. W zależności od wyników tej oceny należy podjąć dalsze czynności procesowe a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

ak