Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1112/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Inspekcja pracy
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24, art. 417, art. 448,
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 94 indeks3, par. 2, 3 i 5
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: art. 107 § 3, art. 66 § 4,  art. 156 § 1 pkt 1, art. 7 art. 77 par. 1, art. 80,  art. 11,  art. 8,
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 365
journal: Dz.U. 2020 poz 1575
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31 ust. 2a
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 693
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapłaty roszczenia wraz z odsetkami oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy w przedmiocie pozwów K. C. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") o zapłatę kwoty [...]zł, decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. odmówił wyżej wymienionemu:

zapłaty roszczenia [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

zapłaty roszczenia [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

zapłaty roszczenia [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ I instancji przedstawił chronologicznie stan faktyczny. Wskazał, iż Skarżący w dniu 5 kwietnia 2016 r. skierował do Sądu Rejonowego w S. [...] pozew przeciwko Skarbowi Państwa - [...] w S. z żądaniem zapłaty na jego rzecz [...] zł tytułem odszkodowania/zadośćuczynienia. W ramach pozwu domagał się ustalenia przez Sąd, że w [...] w miejscu jego pracy (służba kontraktowa) stosowany był wobec niego mobbing. W związku ze skierowaniem do Sądu Rejonowego w S. ww. pozwu Sąd ten uznał się niewłaściwym i przekazał sprawę ostatecznie do rozpoznania Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] ([...] [...]) z siedzibą w S..

Po przeprowadzeniu postępowania Dowódca [...] zajął stanowisko w sprawie pismem z dnia 22 maja 2017 r. Skarżący złożył odpowiedź w dniu 30 maja 2017 r.

Ostateczne zawiadomienie o sposobie rozpatrzenia skargi zostało wydane przez Dowódcę [...] w dniu 29 czerwca 2017 r. Następnie Skarżący na ww. zawiadomienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę. Postanowieniem z dnia 11 września 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 646/17) WSA w Gdańsku skargę odrzucił.

Następnie w dniu 23 sierpnia 2018 r. Skarżący złożył w Sądzie Rejonowym w G. pozew o odszkodowanie i zadośćuczynienie, w którym żądał zasądzenia:

1) [...] zł za zadośćuczynienia za mobbing,

2) [...] zł utraconego zarobku,

3) [...] zł niewypłaconego, a należnego wynagrodzenia.

Po sprecyzowaniu pozwu Skarżący pismem z dnia 19 września 2018 r. wskazał, że:

1) [...] zł jest to kwota utraconego zarobku, którą otrzymałby do końca swojego kontraktu,

2) [...] zł jest to kwota zaniżonego dodatku funkcyjnego,

3) [...] zł jest to kwota tytułem zadośćuczynienia

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. (sygn. akt [...] [...]) Sąd Rejonowy w G. uznał się niewłaściwym miejscowo i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w S.. W wyniku przekazania Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 11 września 2019 r. (sygn. akt V P [...]), stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Dowódcy Jednostki Wojskowej [...].

Dowódca JW [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w całości. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania Dowódca Jednostki Wojskowej przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Nr [...].

W międzyczasie Skarżący, za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, złożył pozew przed Sądem Okręgowym w S. o zapłatę:

[...] zł tytułem zadośćuczynienia,

[...] zł tytułem odszkodowania.

Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. (sygn. akt [...] [...]) odrzucił pozew.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Sądu Apelacyjnego w G.. Sąd Apelacyjny w G. postanowieniem (sygn. akt [...] [...]) z dnia [...] lipca 2020 r. uznał, że droga sądowa w sprawie jest dopuszczalna.

W decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. Dowódca Jednostki Wojskowej wskazał, że Organ I instancji nie spełnił obowiązku wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w formie decyzji administracyjnej, odnośnie zapłaty na rzecz Skarżącego kwoty [...]zł. Organ odwoławczy wskazał, że pismo Organu I instancji z dnia 29 czerwca 2017r. nie stanowiło rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej i dlatego też należało przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w celu wydania decyzji administracyjnej.

2. Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a.") w zw. z art. 943 § 3 i § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320), art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2146), § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych oraz dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 551), przy uwzględnieniu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] [...] oraz prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2019 r. sygn. akt [...] [...], w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. w przedmiocie odmowy:

zapłaty roszczenia [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

zapłaty roszczenia [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

zapłaty roszczenia [...] zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,

Dowódca Jednostki Wojskowej (Organ odwoławczy), decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2020 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności, iż Organ pierwszej instancji był w niej związany prawomocnymi postanowieniami Sądu Rejonowego w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r., (sygn. akt [...] [...]) oraz z dnia [...] września 2019 r., (sygn. akt [...] [...]) o przekazaniu mu sprawy do rozpoznania.

Następnie przytoczył treść art. 943§ 2, § 3 i § 4 Kodeksu pracy.

Organ uznał, że mobbing dotyczyć może wyłącznie pracownika, czyli osoby zatrudnionej w rozumieniu przepisów prawa pracy, a takiego statusu odwołujący się, będący żołnierzem niezawodowym, nie posiadał. W ocenie Organu przepisy o mobbingu nie mają zastosowania do żołnierzy, zarówno zawodowych, jak i niezawodowych, których tok i zasady służby reguluje ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1541 z późn. zm.), zaś administracyjnoprawny charakter stosunku służbowego żołnierza niezawodowego przesądza, że zastosowanie do niego innych przepisów możliwe byłoby tylko w zakresie wynikającym z ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec osób wykonujących pracę, lecz niebędących pracownikami Kodeks pracy stosuje się tylko wtedy, gdy przepisy regulujące ich stosunek zatrudnienia przewidują jego stosowanie w określonym zakresie. W ustawie o powszechnym obowiązku obrony brak jest przepisu, z którego wynikałoby, że w nieuregulowanych kwestiach dotyczących stosunku służbowego żołnierzy zawodowych zastosowanie mają przepisy Kodeksu pracy.

W ocenie Organu z tych powodów roszczenia Skarżącego o odszkodowanie i zadośćuczynienie wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, nie mogły zostać uwzględnione, i w tym zakresie uznał rozstrzygnięcie Organu I instancji za prawidłowe.

Organ podkreślił także, iż żądania Skarżącego nie zasługiwałyby na uwzględnienie także w sytuacji, gdyby nawet hipotetycznie założyć, że do żołnierzy zawodowych dopuszczalne jest stosowanie przepisów kodeksu pracy dotyczących mobbingu.

Organ zaznaczył, że roszczenie o zadośćuczynienie oraz odszkodowanie nie jest uwarunkowane samym stosowaniem mobbingu, ale jego skutkami w postaci rozstroju zdrowia pracownika oraz rozwiązania przez pracownika umowy o pracę. W ocenie Organu nie sposób ustalić, by wobec Skarżącego kierowano jakiekolwiek zachowania noszące znamiona mobbingu.

Organ wskazał także, iż odmowa przyznania zadośćuczynienia i odszkodowania za mobbing nie oznacza, że Skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, w tym przede wszystkim prawa do Sądu a podstaw odpowiedzialności podmiotu naruszającego te dobra czy wyrządzającego szkodę należy poszukiwać w przepisach kodeksu cywilnego regulujących kwestę ogólnej odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych (art. 24 k.c. w związku z art. 448 k.c.), czy też odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej (art. 417 k.c.).

Tego typu sprawy, co uwypuklił Organ, nie są jednak sprawami administracyjnymi, lecz sprawami należącymi do właściwości sądów powszechnych (mającymi charakter cywilnoprawny) i jedynie w postępowaniu przed tymi sądami strona skarżąca może domagać się zrealizowania swoich roszczeń.

Odnosząc się do żądania zapłaty kwoty [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie jako uzupełnienia wypłaconej Skarżącemu za ostatnie ćwiczenia kwoty [...]zł (do kwoty [...]zł) z powodu wypłacenia mu niepełnego dodatku funkcyjnego 5% zamiast pełnego 15% Organ przywołał art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2146) i uwypuklił, że prawodawca pozostawił organom wojskowym luz decyzyjny w zakresie ustalania wysokości tego dodatku, wskazując jedynie górną granicę wysokości tego świadczenia. Decyzja, w jakiej wysokości zostanie w konkretnym przypadku przyznany dodatek ma charakter uznaniowy. Organ odwoławczy podzielił przy tym stanowisko Organu I instancji, że Skarżący był bardzo konfliktowy, niezdyscyplinowany, cechował się gwałtownym charakterem i sposobem bycia. Z uwagi na niesubordynację, odmowy wykonania rozkazów i odmowy uczestniczenia w szkoleniu, Organ ocenił jego wykonywanie obowiązków na ocenę dobrą (w rzeczywistości dostateczną), która dawała podstawę do przyznania dodatku funkcyjnego tylko w wysokości 5 %.

3. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia Skarżący wywiódł lakoniczną skargę z dnia 27 listopada 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

4. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.

5. Działający z urzędu pełnomocnik Skarżącego, w także lakonicznym piśmie z dnia 29 kwietnia 2021 r., podzielił stanowisko Skarżącego co do zasadności złożenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

6. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Na wstępie przypomnieć należy, że art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są powołane do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także z mocy art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, doprowadziła Sąd do uznania, że akty te odpowiadają prawu.

7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Zgodnie z art. 31 ust 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, żołnierzom, o których mowa w ust. 1, wyznaczonym na stanowiska służbowe przewidziane w etatach jako stanowiska dowódcze, dowódca jednostki wojskowej przyznaje dodatek funkcyjny w wysokości do 15% uposażenia zasadniczego przysługującego żołnierzowi.

Z kolei zgodnie z art. 31 ust 2a ww. ustawy, żołnierzom, o których mowa w ust. 1, mogą być przyznawane dodatki do uposażenia, uzasadnione szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, przewidziane dla żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową. Kolejnym aktem prawnym regulującym dodatki do uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych jest Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych oraz dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych, które obowiązywało w dacie skierowania roszczenia przez żołnierza.

Zgodnie z § 12 powyżej wskazanego rozporządzenia:

1. Żołnierzowi odbywającemu zasadniczą służby wojskową, żołnierzowi odbywającemu przeszkolenie wojskowe, żołnierzowi rezerwy oraz osobie przeniesionej do rezerwy niebędącej żołnierzem rezerwy, odbywającym ćwiczenia wojskowe, którym powierzono pełnienie nieetatowej funkcji dowódcy drużyny lub pomocnika dowódcy plutonu albo wykonywanie obowiązków służbowych na stanowisku przewidzianym w etacie dla żołnierza zawodowego, przysługuje dodatek w wysokości:

1) w przypadku pełnienia funkcji lub wykonywania obowiązków przewidzianych dla podoficera - do 5%,

2) w przypadku pełnienia funkcji lub wykonywania obowiązków przewidzianych dla oficera - do 15%

- kwoty należnego uposażenia zasadniczego.

2. Przy przyznawaniu dodatku uwzględnia się w szczególności:

1) stopień trudności i złożoności powierzanych zadań oraz efekty uzyskiwane wskutek ich wykonywania;

2) liczbę podległych żołnierzy;

3) stopień odpowiedzialności związanej z zajmowanym stanowiskiem służbowym lub pełnioną funkcją;

4) stosunek żołnierza niezawodowego do powierzonego mu sprzętu i zadań;

5) poziom wyszkolenia wojskowego i specjalistycznego żołnierza niezawodowego.

Redakcja przywołanego przepisu normy art. 31 ust. 2 ustawy o uposażeniu ma specyficzny charakter. Z jednej strony bowiem nie pozostawia możliwości wyboru przyznania samego dodatku funkcyjnego, z drugiej zaś pozostawia luz decyzyjny w zakresie jego wysokości, na co wskazuje sformułowanie: "do 15%". Podobną konstrukcję ma także przywołany § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych oraz dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych, które w ust. 1 pkt 1 posługuje się zwrotem "do 5%", w pkt 2 tego ustępu zaś: "do 15%".

Z kolei art. 31 ust. 2a ustawy o uposażeniu wskazuje, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznawania dodatku do uposażenia następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego o czym świadczy użyty w nim przez ustawodawcę zwrot "mogą być przyznawane". Organ w tym przypadku ma bowiem możliwość wyboru rozstrzygnięcia, co oznacza, że może, choć nie jest do tego zobowiązany, przyznać dodatek do uposażenia albo też w zależności od poczynionych w toku postępowania wyjaśniającego ustaleń odmówić jego przyznania na tej podstawie.

Przesłankami, które organ powinien ustalić i poddać dogłębnej ocenie w sytuacji przyznawania dodatków do uposażenia są kryteria wskazane w § 12 ust. 2 rozporządzenia.

8. Podkreślenia wymaga, że niezależnie od podjętego rozstrzygnięcia czy to pozytywnego, czy negatywnego organ ma obowiązek szczegółowo rozważyć wszystkie okoliczności sprawy i przedstawić swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji sporządzonym z poszanowaniem reguł procesowych zdefiniowanych w art. 107 § 3 K.p.a.

Pomijając zagadnienia właściwości ścieżki administracyjnej dla spraw w przedmiocie zadośćuczynienia za mobbing (rozważania w tym zakresie poczynił Organ odwoławczy), czy związania organu postanowieniem sądu powszechnego stwierdzającym swoją niewłaściwość w sprawie, podkreślenia wymaga, że wydanie decyzji w ramach tzw. "luzu decyzyjnego", nie oznacza, że taka decyzja nie podlega żadnej kontroli sądu administracyjnego. Kontrola ta jest w tym przypadku dość ograniczona i polega na ocenie, czy w sprawie zachodziły warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej (por: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2429/14; wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Innymi słowy, sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje jedynie proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu, czy wszechstronność oceny faktów. Dotyczy zatem ona jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi a nie obejmuje tej części rozstrzygnięcia, które wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa - rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 1375/14).

9. Na gruncie rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że zakres swobody działania organu administracyjnego w sprawie wynika z przepisu prawa materialnego jakim jest art. 31 ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych oraz dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych, a ograniczony jest ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, określonymi w przepisach K.p.a. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu w tej sprawie, że prawodawca pozostawił organom wojskowym luz decyzyjny w zakresie ustalania wysokości spornego dodatku, wskazując jedynie górną granicę wysokości tego świadczenia.

Nie budzi także wątpliwości Sądu, że Organ pierwszej instancji był w sprawie związany prawomocnymi postanowieniami Sądu Rejonowego w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r., (sygn. akt [...] [...]) oraz z dnia [...] września 2019 r., (sygn. akt [...] [...]) o przekazaniu mu sprawy do rozpoznania. Bowiem w sytuacji przesądzenia w prawomocnym orzeczeniu przez Sąd powszechny o braku swojej właściwości i nadania danej sprawie charakteru administracyjnoprawnego, nawet wówczas gdy organ nie podziela tego stanowiska, dla zapewnienia stronie prawa do rozpatrzenia jej sprawy przez podmiot władzy publicznej, organ powinien ją rozpatrzyć i wydać rozstrzygnięcie co do meritum (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 2840/17). Jeżeli bowiem Sąd powszechny (nawet nieprawidłowo) uznał się niewłaściwym do rozpoznania wniosku i wskazał organ administracji jako właściwy, a postanowienie w tym przedmiocie stało się prawomocne, organ administracji nie może skutecznie uchylić się od rozpoznania podania strony. Konieczność rozpoznania sprawy sądowej przez organ administracji publicznej z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 66 § 4 K.p.a. powoduje, że wydana przez ten organ decyzja nie będzie dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. (tak NSA w wyroku z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 1203/13).

Zgodnie z art. 365 § 1 K.p.c. orzeczenie prawomocne Sądu powszechnego wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał, lecz również inne Sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podkreślenia wymaga przewidziana przez ten przepis moc wiążąca prawomocnego orzeczenia Sądu, które wiąże także inne Sądy i organy administracji publicznej, w tym także orzekające w postępowaniu administracyjnym. Organy te muszą brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale i treść prawomocnego orzeczenia Sądu.

Prawidłowo zatem Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. (Organ I instancji) a następnie Dowódca Jednostki Wojskowej jako Organ II instancji załatwiły sprawę w formie decyzji administracyjnej co do roszczenia Skarżącego o zapłatę [...] zł.

10. Organ przytoczył właściwe przepisy Kodeksu pracy w zakresie mobbingu (art. 943§ 3, art. 943§ 4, art. 943 § 2 k.p. i prawidłowo uznał, że mobbing dotyczyć może wyłącznie pracownika, czyli osoby zatrudnionej w rozumieniu przepisów prawa pracy, a takiego statusu Skarżący, będący żołnierzem niezawodowym, nie posiadał. Przepisy o mobbingu nie mają bowiem zastosowania do żołnierzy, zarówno zawodowych, jak i niezawodowych, których tok i zasady służby reguluje ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1541 z późn. zm.).

Prawidłowo Organ administracji wskazał, że zarówno przepisy ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, jak też jakiekolwiek inne akty normatywne dotyczące służby wojskowej żołnierzy niezawodowych, nie zawierają regulacji dotyczących mobbingu; te zaś występują w przepisach kodeksu pracy, który nie ma zastosowania do żołnierzy zawodowych.

Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał specyfikę służby wojskowej (vide wyrok z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt SK 31/10, wyrok z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98), zaznaczając, że służba wojskowa jest szczególnym rodzajem służby publicznej, podlegającym określonym rygorom i ograniczeniom. Rację należy przyznać Organowi odwoławczemu, że stosunki służbowe żołnierzy (a także innych służb mundurowych) nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjno- prawnych, powstających w drodze powołania, w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby.

Administracyjnoprawny charakter stosunku służbowego żołnierza niezawodowego przesądza, że zastosowanie do niego innych przepisów możliwe byłoby tylko w zakresie wynikającym z ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec osób wykonujących pracę, lecz niebędących pracownikami Kodeks pracy stosuje się tylko wtedy, gdy przepisy regulujące ich stosunek zatrudnienia przewidują jego stosowanie w określonym zakresie. W ustawie o powszechnym obowiązku obrony brak jest przepisu, z którego wynikałoby, że w nieuregulowanych kwestiach dotyczących stosunku służbowego żołnierzy zawodowych zastosowanie mają przepisy Kodeksu pracy.

Ponadto w sytuacji , w której brak jest w ustawie o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, jak też w innych aktach normatywnych dotyczących służby wojskowej żołnierzy niezawodowych stosownych unormowań w zakresie mobbingu, właściwy organ administracji nie może w drodze analogii stosować innych przepisów, w tym przepisów prawa pracy.

11. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy wskazać trzeba, że Skarżący - co jednoznacznie wynika zarówno z treści pozwów i dalszych jego pism, jak również z treści prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w S. V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r., sygn. akt [...] [...] oraz z dnia [...] września 2019 r., sygn. akt [...] [...], swoje roszczenia oparł na przepisach prawa pracy, kwalifikując działania i zaniechania Organów jako mobbing, który był wobec niego stosowany w czasie ćwiczeń wojskowych w terminie od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] lutego 2016 r., co sprawia, iż podstawą prawną dochodzonych przez odwołującego się odszkodowania w kwocie [...]zł i zadośćuczynienia w kwocie [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie są przepisy art. 943§ 3 i § 4 k.p.

Rację w tym zakresie należy przyznać Organowi odwoławczemu, że stosunek prawny łączący odwołującego się z Dowódcą Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. nie był stosunkiem pracy, lecz stosunkiem z zakresu prawa administracyjnego, określanym jako stosunek służbowy, odnoszący się do funkcjonariuszy, zaś dochodzone przez odwołującego się roszczenia wynikają ze stosunku pracowniczego i mają charakter stricte pracowniczy. Regulacja mobbingu w art. 943 K.p. posługuje się terminologią właściwą dla stosunku pracy, a zatem nie dla stosunku, w którym istnieje ścisłe i daleko idące podporządkowanie osobiste.

Dlatego już tylko z tych powodów roszczenia Skarżącego o odszkodowanie w kwocie [...]zł oraz zadośćuczynienie w kwocie [...]zł, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, o których rozstrzygnięto w zaskarżonej decyzji, nie mogły zostać uwzględnione, a rozważania Organów obu instancji uznać należy za prawidłowe.

12. Dokonując sądowej kontroli zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze, że aby móc uznać podjętą na podstawie art. 31 ust. 2 i 2a ustawy o uposażeniu w zw. z §12 rozporządzenia, decyzję za zgodną z przepisami prawa, jej wydanie powinno było być poprzedzone zgromadzeniem materiału dowodowego, pozwalającym na ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a.), a następnie wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem zebranego materiału (art. 80 K.p.a.), a zatem przez pryzmat ustalenia najpierw sytuacji Skarżącego w czasie odbywanych ćwiczeń, oceny wszystkich okoliczności w relacji do wysokości otrzymanego dodatku do uposażenia a następnie możliwości zastosowania przepisów o mobbingu, (czego domaga się w tym postępowaniu Skarżący).

Niezależnie od powyższego w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że uzasadnienie decyzji jest postrzegane jako jej element służący realizacji zasady przekonywania, wpływający na przyszłe zachowanie adresata decyzji (art. 11 K.p.a.) oraz realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.). Funkcją uzasadnienia jest zatem także przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie niż oczekiwane przez stronę, to że stało się tak z istotnych powodów (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 198/10). Nie może spełnić zatem wymagań wynikających z art. 8 K.p.a. organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń strony uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1984r., sygn. akt II SA 742/84). Tym wymaganiom Organy obu instancji sprostały. Uzasadnienie decyzji Organu odwoławczego uznać trzeba za pełne i kompletne. Organ, prawidłowo uznając niemożność zastosowania przepisów K.p. do sytuacji Skarżącego; prawidłowo uzasadniając przyznanie dodatku do uposażenia w określonej wysokości, poszedł jeszcze dalej i szczegółowo uargumentował, iż żądania Skarżącego nie zasługiwałyby na uwzględnienie także w sytuacji, gdyby nawet hipotetycznie założyć, że do żołnierzy zawodowych dopuszczalne jest stosowanie przepisów Kodeksu pracy dotyczących mobbingu, przywołując przy tym okoliczności sprawy. Organ poddał ocenie cały zgromadzony materiał dowodowy, w tym "Sprawozdanie z prac komisji powołanej w sprawie wypowiedzenia umowy kontraktowej w stosunku do ppor. rez. K. C. z dnia [...] kwietnia 2016 r.", a także dokumentację przedłożoną przez Skarżącego, tj. sporządzony przez niego "Chronologiczny przebieg jego szkolenia NSR w JW [...] w S. od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] lutego 2016 r.", który na kilkunastu stronach nie zawiera de facto opisu ani jednej sytuacji wyczerpującej cechy mobbingu.

Słusznie zauważył Organ, że skoro bowiem mobbing charakteryzuje długotrwałość działania sprawcy lub sprawców, natomiast Skarżący swoje roszczenia wiąże z sytuacjami dziejącymi się od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] lutego 2016 r. (11 dni), to nie mogłyby mu przysługiwać roszczenia o zadośćuczynienie i odszkodowanie określone w art. 943 § 3 i § 4 k.p., dodatkowo jak się zważy, że Skarżący nie wykazał nawet wystąpienia po swojej stronie wymaganego w takich przypadkach rozstroju zdrowia wywołanego mobbingiem.

13. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że odmowa przyznania odwołującemu się w trybie administracyjnoprawnym żądanych przez niego zadośćuczynienia i odszkodowania za mobbing nie oznacza, że został on pozbawiony możliwości obrony swoich praw, w tym przede wszystkim prawa do Sądu.

Zgodnie bowiem z poglądami Sądu Najwyższego dopuszczalna jest droga sądowa w sprawie, w której funkcjonariusz dochodzi odszkodowania i innych roszczeń z tytułu długotrwałego izolowania go, poniżania oraz pomijania w awansach i szkoleniach przez przełożonych, czyli w sytuacjach rodzajowo zbliżonych do mobbingu. Naruszenie dobra osobistego, inicjujące powstanie stosunku cywilnoprawnego, może bowiem być wynikiem każdego działania, bez względu na rodzaj stosunku prawnego, w którym ewentualnie pozostają już naruszyciel i osoba, której dobro zostało naruszone (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2007 r., sygn. akt I PZP 2/07).

Podstaw odpowiedzialności podmiotu naruszającego te dobra czy wyrządzającego szkodę należy jednakże w takich przypadkach poszukiwać nie w przepisach kodeksu pracy dotyczących mobbingu, ale w przepisach kodeksu cywilnego regulujących kwestę ogólnej odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych (art. 24 K.c. w związku z art. 448 K.c.), czy też odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej (art. 417 K.c.). Te sprawy nie są jednak sprawami administracyjnymi, których rozpoznanie należałoby do właściwości organów administracji publicznej i sądów administracyjnych lecz sprawami należącymi do właściwości sądów powszechnych (mającymi charakter cywilnoprawny) i jedynie w postępowaniu przed tymi sądami strona skarżąca może domagać się zrealizowania swoich roszczeń.

14. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani procesowego przez Organy administracji publicznej, zaś stosowanie instytucji uznania administracyjnego Organów miało swoje oparcie w prawie i mieściło się w jego granicach, stąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.