Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3715/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: NSA: Jan Jędrkowiak WSA: Janina Guść Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi P. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 3 października 2001r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 5 marca 2001r., na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawił W. C. dotychczas posiadanych uprawnień kombatanckich, przyznanych wyłącznie z tytułu udziału w walkach o utrwalanie władzy ludowej.

Organ administracji ustalił, że W. C., w oparciu o orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej dawnego ZBOWiDu w G. z dnia 12 października 1988r. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tego tytułu, iż w okresie od 12 maja 1947r. do 31 grudnia 1948r. brał udział w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej.

Podstawą przyznania tych uprawnień było zaświadczenie Wojewódzkiej Komendy Uzupełnień w G. z dnia 24 stycznia 1985r. potwierdzające, że W. C., w podanym wyżej okresie brał udział w walkach z tzw. reakcyjnym podziemiem o utrwalanie władzy ludowej. Ponadto organ ustalił, że W. C. był zatrudniony w organach UBP w okresie od listopada 1951r. do grudnia 1952r.

Organ administracji wskazał, że art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy zobowiązuje do pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które pełniły służbę i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego. Osobom tym uprawnienia kombatanckie nie przysługują z żadnych tytułów.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił, że przez 13 lat był kombatantem i u schyłku życia pozbawiono go tych przywilejów, co uważa za bardzo niesprawiedliwe. Narażał swoje życie jako młody człowiek walcząc przeciwko bandom. Wskazał, iż pracując w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego pełnił jedynie funkcję kierowcy, nie miał wpływu na jakiekolwiek decyzje. Gdy tylko znalazł inną pracę sam zwolnił się z UBP.

Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób represjonowanych, w dniu 3 października 2001r. utrzymał w mocy własną decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano dodatkowo, że w obecnym stanie prawnym pozbawia się uprawnień kombatanckich przyznanych z wszelkich tytułów wszystkie osoby, które pełniły służbę lub były zatrudnione w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, chyba że osoby te przedstawią dowody, o których mowa w art. 21 ust. 3 cyt. ustawy, tj. dowody świadczące, że do organów tych zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu niesienia im pomocy. Skarżący dowodów takich nie przedstawił, a z akt sprawy okoliczność taka nie wynika.

W. C. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wywodził, że nie miał nic wspólnego z polityką ani sposobem realizacji czynności przez służbę bezpieczeństwa. Pracował w UBP jedynie jako kierowca, musiał zarobić na utrzymanie rodziny. W tej sytuacji nie było podstaw do pozbawienia go uprawnień kombatanckich.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie wyjaśnić należy, że skarżący W. C. zmarł w dniu 17 czerwca 2003r. Był on żonaty z P. C., zamieszkałą pod tym samym adresem (k. 16 i 20 akt sprawy), która w oparciu o przepis art. 30 § 4 k.p.a. nabyła prawa strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ma ona zatem interes prawny do wniesienia i popierania skargi w oparciu o art. 33 ust 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

P. C. w piśmie z dnia 21 stycznia 2004r. podtrzymała zarzuty skargi, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Jest ona zatem stroną skarżącą w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tej sytuacji prawnej Sąd rozpatrywał skargę na podstawie wskazanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), stanowi, że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944- 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisów tych nie stosuje się jedynie w stosunku do osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy.

Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne i wynika z nich, że W. C. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tego tytułu, że jako żołnierz z poboru pełnił służbę wojskową w [...] w B. w okresie od 12 maja 1947r. do 9 września 1951r. i w okresie tej służby brał bezpośredni udział w walkach z reakcyjnym podziemiem (k. 2-6 akt administracyjnych). Ponadto w okresie od 8 listopada 1951 r. do 15 grudnia 1952r. był zatrudniony w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w G.

W. C., zarówno w toku postępowania o przyznanie mu uprawnień kombatanckich przed dawnym ZBOWiD, jak i w toku postępowania weryfikacyjnego nie powoływał się na to, aby przysługiwały mu uprawnienia kombatanckie z jakiegokolwiek innego tytułu określonego w ustawie.

Zgodny z prawem jest pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przytoczony w podstawie rozstrzygnięcia przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a cyt. ustawy nakazuje pozbawienia uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie wszelkich tytułów tych osób, które w latach 1944- 1956 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisów tych nie stosuje się jedynie w stosunku do osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy (por. art. 21 ust 3 ustawy).

W. C. nie wykazał, aby do służby w WUBP został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy.

Ponadto wskazać należy, że w świetle ustaleń faktycznych sprawy istniała również inna przesłanka pozbawienia go uprawnień kombatanckich w oparciu o przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. Uprawnienia te nabył on bowiem wyłącznie z tytułu udziału w walkach z niepodległościowym podziemiem.

W. C. został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. (Dz.U. Nr 116 poz. 745), umożliwiono mu złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów zapewniając czynny udział w każdej fazie postępowania administracyjnego.

W świetle przedstawionych wyżej przepisów prawa materialnego oraz bezspornych ustaleń faktycznych skargę należało uznać za bezzasadną.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.