Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5480/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 11, art. 107 par. 3.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: par. 3 ust. 1 pkt 1, par. 4 ust. 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2007 nr 159 poz 1128
law: Rozporzadzenie Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart  kierowców oraz warunków przechowywania tych danych.
journal: Dz.U.UE.L 2010 nr 168 poz 16 punkt 3 preambuły.
law: Rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z  jednostek pojazdowych oraz kart kierowców

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. T. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 208/16 w sprawie ze skargi P. P.-U. i S. M. "G." Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od I. T. Sp. z o.o. w S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r., oddalił skargę P. U. i S. M. "G." Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

w wyniku przeprowadzonej w skarżącym przedsiębiorstwie kontroli, W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 25.000 zł, wskazując, że suma kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia wyniosła 51.750 zł, jednakże na podstawie art. 92a ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej: u.t.d.) wysokość kary została ograniczona do orzeczonej kwoty.

Objętą skargą decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ wskazał, odnosząc się do naruszenia z lp. 6.3.9 załącznika nr 3 u.t.d., na stwierdzone naruszenia dotyczące brak danych aktywności siedmiu kierowców za co nałożono karę w łącznej wysokości 3.300 zł.

Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.7 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy stwierdził nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w odniesieniu do trzech kierowców za co nałożona została kara pieniężna w łącznej wysokości 36.000 zł.

W zakresie naruszeń z lp. 6.3.7 i 6.3.9. organ wskazał, że organ odwoławczy wskazał, że treść ewidencji czasu pracy kierowców nie potwierdzała twierdzeń strony, aby jednoznacznie wynikało z niej, iż we wskazanych okresach kierowcy odbierali odpoczynek.

Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 u.t.d., organ uznał, że nie został dochowany wyznaczony przepisami maksymalny okres dotyczący częstotliwości wczytywania danych z karty trzech kierowców w związku z czym powinna zostać nałożona kara pieniężna w łącznej wysokości 1.500 zł.

W zakresie naruszenia z lp. 6.3.12 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że nie został dochowany wyznaczony przepisami maksymalny okres dotyczący częstotliwości wczytywania danych w sześciu pojazdach, czego skutkiem była kara w łącznej wysokości 3.000 zł.

Odnośnie naruszenia z lp. 5.2 załącznika nr 3 u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że jeden z kierowców skarżącej przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 25 minuty, przy czym podczas kontroli nie okazano dokumentu - wydruku/karty dziennej - uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Naruszenie to skutkowało karą pieniężna w wysokości 550 zł.

Odnośnie naruszenia z lp. 5.4 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy stwierdził, że dwóch kierowców skróciło dzienny czas odpoczynku, jeden o 11 godzin i 29 minut drugi o 7 godzin i 33 minuty, co uzasadniało nałożenie kary w łącznej wysokości 1.900 zł.

Odnośnie naruszenia z lp. 5.3 załącznika nr 3 u.t.d., organ II instancji stwierdził, w odniesieniu do czternastu kierowców skrócenie dziennego czas odpoczynku, czego skutkiem było nałożenie kary w łącznej wysokości 5.400 zł

Odnośnie naruszenia z lp. 5.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, organ stwierdził przekroczenie dziennego czas prowadzenia pojazdu za co nałożono karę w wysokości 100 zł.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję stwierdził, że podniesione w niej zarzuty były częściowo zasadne co nie uzasadniało jednak wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Sąd wskazał, że orzeczona wobec skarżącej spółki kara pieniężna wynika ze stwierdzonych naruszeń, o których mowa w lp. 5.1. - przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, 5.2. - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, 5.3. - skrócenie dziennego czasu odpoczynku, 5.4. - skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku, 6.3.7. - nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, 6.3.9. - udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy, 6.3.11. - naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, oraz 6.3.12. - naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Łączna kara za stwierdzone naruszenia wyniosła 51.750 zł, jednakże z uwagi na treść art. 93a ust. 3 pkt. 3 u.t.d. została ona ograniczona do 25.000 zł.

Sąd wskazał, że skarżąca w skardze odniosła się wyłącznie do naruszenia z lp. 6.3.11. - kara pieniężna w łącznej wysokości 1.500 zł, 6.3.12. - kara w łącznej wysokości 3.000 zł, lp. 6.3.7. - w części dotyczącej danych odnośnie poszczególnych kierowców, gdzie łączna kara pieniężna wyniosła 1.500 zł oraz 6.3.9. - kara w łącznej wysokości 3.300 zł, a więc do naruszeń, za które kara pieniężna wyniosła w sumie 9.300 zł. Skarżąca spółka w żaden sposób nie kwestionuje natomiast pozostałych naruszeń, za które kara pieniężna wyniosła razem 42.450 zł. Sąd stwierdził, że nawet gdyby uznać zarzuty skarżącej podniesione w powołanym zakresie i tak zaskarżona decyzja – z tytułu naruszeń nie negowanych przez skarżącą - poprawnie nakładałaby na nią karę pieniężną w wysokości 25.000 zł, stosownie do art. 92a ust. 3 pkt 3 u.t.d., co w tym względzie przesądzało o konieczności oddalenia skargi.

W ramach ustosunkowania się do zarzutów skargi, Sąd I instancji zaaprobował stanowisko skarżącej, zgodnie z którym przy ustaleniu okresu, w którym powinno nastąpić wczytanie danych z tachografu cyfrowego (90 dni - § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, Dz. U. z 2007 r. Nr 159, poz. 1128 ze zm.) oraz z karty kierowcy (28 dni – § 4 ust. 1 pkt 1 ostatnio wspomnianego rozporządzenia), organ powinien uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, co wynika z konieczności zastosowania przy obliczaniu tego okresu pkt. 3 preambuły do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE Seria L z 2010 r. Nr 168, poz. 16). Przyjmując stanowisko odmienne organ dopuścił się uchybienia wymienionych regulacji, skutkiem czego przypisanie skarżącej naruszeń z lp. 6.3.11. oraz 6.3.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym okazało się przedwczesne. Za naruszenia te została przypisana kara pieniężna w łącznej kwocie 4.500 zł, przez co rzeczone uchybienia, jakich dopuścił się organ ITD nie miały wpływu na wynik sprawy.

Sąd zgodził się również ze skarżąca, że Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w niedostateczny sposób wyjaśnił stwierdzenie względem poszczególnych kierowców skarżącej naruszenia z lp. 6.3.7. albo 6.3.9. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, czym dopuścił się naruszenia art. 7, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Jednakże i powyższe uchybienie przepisom procesowym, z uwagi na wymiar wynikającej stąd łącznej kary pieniężnej, jako nie mogące mieć wpływu na wynik sprawy, nie mogło przyczynić się do uchylenia skarżonej decyzji.

W ocenie Sądu I instancji niezasadny był zarzut naruszenia art. 92b ust. 1 u.t.d., określający przesłanki egzoneracyjne, które mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku (lp. 5. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). W odniesieniu do pozostałych naruszeń, które rodzą odpowiedzialność przewoźnika, podstaw do uwolnienia się spod tej odpowiedzialności należało poszukiwać co najwyżej w art. 92c u.t.d. Sąd wskazał, że wobec strony skarżącej stwierdzona kara pieniężna z tytułu naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku wyniosła łącznie 7.950 zł (naruszenia z lp. 5.1., 5.2., 5.3. oraz 5.4. załącznika nr 3 do ustawy), zatem nawet uznanie, że skarżąca w całości wypełniła przesłanki z art. 92b ust. 1 u.t.d. pozostawało bez wpływu na wynik sprawy, bowiem nadal w pełni zasadne pozostawało orzeczenie wobec niej kary pieniężnej w wysokości 34.500 zł, a więc przekraczającej kwotę wynikającą z art. 92a ust. 3 pkt. 3 u.t.d.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

P. U. i S. M. "G." Sp. z o.o. w S., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pakt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydanej z naruszeniem prawa mogącym, wbrew twierdzeniom składu orzekającego pierwszoinstancyjnie, mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Podnosząc ten zarzut strona wniosła o uchylenie w całości wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

W niniejszej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała w petitum skargi kasacyjnej tylko zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów procesowych, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydanej z naruszeniem prawa mogącym, wbrew twierdzeniom składu orzekającego pierwszoinstancyjnie, mieć wpływ na ostateczny wynik sprawy. Tak sformułowany zarzut strona skarżąca kasacyjnie uzasadniła tym, iż tok argumentacji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w zakresie kary nałożonej za naruszenie lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy transportowej (wskazanymi na s. 15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) jest sprzeczny z ustaleniami WSA w zakresie kary nałożonej za to naruszenie.

Naczelny Sąd Administracyjny tego zarzutu nie podzielił. Przypomnieć należy, iż art. 135 p.p.s.a. stanowi, że: "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia." Natomiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. pozwala Sądowi I instancji uchylić zaskarżona decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (innych niż dających podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji) jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, ze stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W analizowanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji słusznie uznał, że na aprobatę zasługuje stanowisko skarżącej, poparte orzecznictwem sądów administracyjnych, zgodnie z którym przy ustaleniu okresu, w którym winno nastąpić wczytanie danych z tachografu cyfrowego (to jest 90 dni - § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, Dz. U. z 2007 r. Nr 159, poz. 1128 ze zm.) oraz z karty kierowcy (28 dni – § 4 ust. 1 pkt 1 ostatnio wspomnianego rozporządzenia), organ ITD winien uwzględnić wyłącznie dni zarejestrowanej działalności, co wynika z konieczności zastosowania przy obliczaniu tego okresu pkt. 3 preambuły do rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz. Urz. UE Seria L z 2010 r. Nr 168, poz. 16). Natomiast stanowisko odmienne organu powoduje, iż uznać należy, że ITD dopuścił się uchybienia powyższych regulacji, skutkiem czego przypisanie skarżącej naruszeń z lp. 6.3.11. oraz 6.3.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym okazało się przedwczesne. Za naruszenia te została przypisana kara pieniężna w łącznej kwocie 4.500 zł, jednak jak zasadnie ocenił to Sąd I instancji, wskazane uchybienia, jakich dopuścił się organ, nie miały wpływu na wynik sprawy i jako takie nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Rację ma także Sąd I instancji przyznając, że Główny Inspektor Transportu Drogowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w niedostateczny sposób wyjaśnił stwierdzenie względem kierowcy skarżącej – P. B. - naruszenia z lp. 6.3.7. albo 6.3.9. załącznika nr 3 do u.t.d., czym dopuścił się naruszenia art. 7, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Jak zaznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny: "Na uwagę zasługuje zwłaszcza to, że przywołując jako przykład przypadek kierowcy P. B. organ ITD w ramach tych naruszeń przywołał w istocie analogiczne okoliczności (- nie przedstawienie wykresówek, - zestawienie zaświadczeń nie zawiera informacji, aby kierowca miał czas wolny od pracy lub odpoczywał, - zgodnie z treścią ewidencji czasu pracy kierowca pracował, w tym prowadził pojazd), a mimo to dokonał ich różnej kwalifikacji prawnej stwierdzając raz naruszenie z lp. 6.3.7. a raz z lp. 6.3.9. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nie wyjaśniając tak zaistniałej rozbieżności. Jednakże i powyższe uchybienie przepisom procesowym, z uwagi na wymiar wynikającej stąd łącznej kary pieniężnej, jako nie mogące mieć wpływu na wynik sprawy, nie mogło przyczynić się do uchylenia skarżonej decyzji." (s. 15-16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).

Podkreślić należy, iż formułując zarzuty pomieszczone w skardze kasacyjnej (a wskazane wyżej) skarżący kasacyjnie w ramach ich uzasadnienia nie wskazał jaki konkretnie wpływ na wynik sprawy (wymiar kary) miałoby uchylenie przez Sąd I instancji decyzji organu przy uwzględnieniu wskazanych uchybień. Zatem za zasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał końcowy wniosek Sądu I instancji, iż wykraczając, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., poza zarzuty i wnioski podniesione w skardze, nie doszukał się on naruszeń, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. (w tym również w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mają zatem powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 5) w z w. z § 14 ust. 1 pkt 2) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).