Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 444/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Go 340/21 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia 30 czerwca 2021 r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem 1 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Go 340/21 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia 30 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr [...]. W pkt 2 zasądził od organu na rzecz strony kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

[...] (dalej Strona) 14 czerwca 2020 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Wskazała, że ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, przyznanie płatności za zazielenienie, przyznanie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), przyznanie płatności dla Młodych Rolników.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z 20 kwietnia 2021 r. odmówił stronie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że strona nie spełnia przesłanek uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie regulacji art. 7 ust. 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1341 ze zm. dalej: ustawa o płatnościach), które uzależniają możliwość ich przyznania od posiadania przez wnioskodawcę numeru identyfikacyjnego producenta rolnego. Numer identyfikacyjny, którym posłużyła się strona we wniosku o przyznanie płatności został Stronie nadany z naruszeniem prawa, a tym samym nie jest ona upoważniona do posługiwania się nim. W postępowaniu zakończonym decyzją z 2 marca 2021 r. organ ustalił, że strona wraz z małżonkiem, prowadzą wspólnie jedno gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą. Aspekty te nie były przedmiotem weryfikacji organu I instancji przy nadawaniu numeru, albowiem fakt istnienia związku małżeńskiego pomiędzy wyżej wymienionymi nie został ujawniony przez Stronę we wniosku o nadanie numeru identyfikacyjnego, złożonym dnia 13 maja 2013 r. Mając na uwadze okoliczność wydania decyzji z 2 marca 2021 r. o stwierdzeniu wydania decyzji z 13 maja 2013 r. (o wpisie do ewidencji producentów i nadaniu numeru identyfikacyjnego) z naruszeniem prawa (posiadającej walor ostateczności) numer identyfikacyjny nadany stronie należy traktować jako anulowany, tj. niemający mocy wiążącej.

Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Zielonej Górze decyzją z 30 czerwca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że Strona nie jest podmiotem uprawnionym do uzyskania płatności, o które się ubiega, ponieważ nie spełnia przesłanki określonej w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Numer identyfikacyjny producenta rolnego, którym Strona posłużyła się we wniosku o przyznanie płatności, został anulowany przez organ na mocy decyzji z 2 marca 2021 r. Strona nie może posługiwać się numerem identyfikacyjnym, albowiem jak wynika z treści ww. decyzji nie spełnia ustawowych kryteriów do jego posiadania.

Uzasadniając uchylenie decyzji organów obu instancji WSA w Gorzowie Wielkopolskim podkreślił, że decyzja organu odwoławczego narusza art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Decyzje organów obu instancji nie zawierają żadnych ustaleń dotyczących np. tego czy w 2018 r. strona była rolnikiem lub czy łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu strony jest nie mniejsza niż 1 ha. Powołanie się na ustalenia dokonane w 2018 r. na potrzeby decyzji z 2 marca 2021 r. jest niewystarczające. Dotyczyły one bowiem postępowania wznowieniowego zmierzającego do uchylenia decyzji o wpisie do ewidencji producentów i nadania w 2013 r. numeru identyfikacyjnego producenta rolnego. Tym samym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i niezbędne jest uchylenie również decyzji organu I instancji.

Sąd podniósł, że posiadanie numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jest jedną z przesłanek przyznania płatności. Jednakże postępowanie zakończone decyzją z 2 marca 2021 r. zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Decyzja z 2 marca 2021 r. została zatem wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. Stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. po wznowieniu postępowania właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po tym kroku organ dokonuje oceny czy w sprawie upłynął termin wskazany w art. 146 § 1 k.p.a.

W ocenie WSA upływ okresu przedawnienia określony w art. 146 § 1 k.p.a. oznacza bezwzględny zatem zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Po upływie tego okresu, w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej traci kompetencję zarówno do uchylenia jak i do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. nie eliminuje decyzji dotychczasowej. Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny, ale stanowi podstawę wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym.

Sąd podniósł, że termin wskazany w art. 146 § 1 k.p.a. ma charakter materialnoprawny, a co za tym idzie, nie podlega ani wydłużeniu ani przywróceniu, bez względu na okoliczności, na które powołuje się strona. Wniosek taki płynie nie tylko z samego brzmienia powołanego przepisu, lecz również z faktu, że postępowanie nadzwyczajne, którym niewątpliwe jest postępowanie w sprawie wznowienia, ma charakter wyjątku od zasady pewności obrotu prawnego. Ustawodawca, decydując się na wskazanie ram czasowych umożliwiających wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej, zagwarantował tym samym stabilność prawną uprawnień uzyskiwanych na jej podstawie. Ich istnienie wyklucza możliwość dokonywania oceny poprawności ostatecznej decyzji administracyjnej poza nimi. Upływ wspomnianego terminu ma charakter bezwarunkowy i zamyka drogę do wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego, bez względu na dostrzeżone przez organ w trakcie postępowania wznowieniowego jej uchybienia i wady.

W ocenie WSA wydanie decyzji z 2 marca 2021 r. nie skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji z 13 maja 2013 r., którą organ nadał stronie numer identyfikacyjny, zatem oznacza to, że decyzja ta nadal istnieje w obrocie prawnym i Strona nadal może posługiwać się nadanym numerem identyfikacyjnym, który nie stracił ważności. Odmowa przyznania płatności została zatem uzasadniona nieprawdziwymi twierdzeniami, iż Strona nie spełnia przesłanek z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Używane przez organy sformułowania typu: "(...) nieakceptowalne jest w ocenie organu odwoławczego przyznanie płatności wnioskodawcy, który nie jest podmiotem uprawnionym do posiadania numeru identyfikacyjnego producenta rolnego (...)", "(...) numer identyfikacyjny, którym posłużyła się Pani [...] we wniosku o przyznanie płatności, został anulowany (...)", "(...) [...] nie była podmiotem upoważnionym do uzyskania numeru identyfikacyjnego (...)", "(...) numer identyfikacyjny został nadany Pani [...] z naruszeniem prawa. Wobec powyższego za zupełnie bezzasadny należy uznać argument Strony, iż posiada ważny numer identyfikacyjny producenta rolnego", świadczą o tym, że cała argumentacja organu sprowadziła się tylko do jednego stwierdzenia o nieposiadaniu przez Stronę numeru identyfikacyjnego.

Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Zielonej Górze wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ewentualnie skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. W każdym z przypadków skarżący kasacyjnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: p.p.s.a.) naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 05.02.2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2020 r. poz. 1341) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu prawa polegające na uznaniu przez WSA, że za producenta rolnego któremu został "nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów należy traktować również producenta wobec którego wydana została decyzji o wydaniu decyzji o nadaniu numeru identyfikacyjnego z naruszeniem prawa, na podstawie art. 158 § 2 Kpa, mimo że prawidłowa wykładnia art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wskazuje, że stwierdzenie na mocy decyzji administracyjnej, że decyzja o nadaniu numeru identyfikacyjnego została wydana z naruszeniem prawa oznacza, iż ta ostateczna decyzja o nadaniu numeru identyfikacyjnego nie istnieje w obrocie prawnym (zostaje z niego wyeliminowana), a jedyną przyczyną braku stwierdzenia nieważności tej decyzji jest upływ dziesięciu lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia (zaistnienie jednej z okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 Kpa). W konsekwencji Strona nie jest producentem rolnym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. 2021 r. poz. 699), albowiem nadanie jej numeru identyfikacyjnego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i w konsekwencji nie spełnia jednego z podstawowych warunków przyznania płatności, tj. posiadanie nr identyfikacyjnego nadanego zgodnie z przepisami ustawy.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej, bowiem strona przeciwna w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.),

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Podkreślić należy, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej, czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. I OSK 1420/14, LEX nr 1658243).

Ważne jest też zwrócenie uwagi, że nawet wadliwe przyporządkowanie zarzutu do podstawy kasacyjnej nie dyskwalifikuje co do zasady takiego zarzutu, jeżeli sposób jego sformułowania pozwala na jego ocenę w ramach prawidłowej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt II FSK 636/09, LEX 745778). W świetle zatem uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet, Naczelny Sąd Administracyjny może - korzystając z przytoczonych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jednostek redakcyjnych tekstu prawnego – spróbować samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. II OSK 1695/13, LEX nr 1658172). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji RP), na podstawie i w granicach prawa - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.

Sporządzanie skarg kasacyjnych zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z wymogami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna nie spełnia warunków, o których mowa wyżej.

Zarzut zawarty w skardze kasacyjnej został sformułowany na podstawie art. 174 pkt 2 w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i sprowadza się do błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy czym skarżący kasacyjnie organ zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu wskazał, że błędem Sądu I instancji było uznanie za producenta rolnego producenta, wobec którego wydana została na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. decyzja stwierdzająca wydanie decyzji o nadaniu numeru identyfikacyjnego z naruszeniem prawa. Organ podnosi także, że stwierdzenie, iż decyzja o nadaniu numeru identyfikacyjnego wydana została z naruszeniem prawa oznacza, że decyzja w przedmiocie nadania numeru identyfikacyjnego nie istnieje w obrocie prawnym, oraz że jedyną przyczyną braku stwierdzenia jej nieważności jest zaistnienie okoliczności, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., czyli upływ 10 lat od dnia doręczenia decyzji.

Odnosząc się do przedmiotowego zarzutu, po pierwsze, za wadliwe uznać należało samo sformułowanie podstaw (zarzutów) kasacyjnych. Otóż autor skargi wskazując na zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – przywołał błędną podstawę tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. odnoszącą się do naruszenia przepisów postępowania. Po drugie, z ustalonego i niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy wynika, że postępowanie zakończone decyzją z dnia 2 marca 2021 r. (do której odwołuje się organ twierdząc, że wyeliminowała ona z obrotu prawnego decyzję o nadaniu numeru identyfikacyjnego producenta) zostało wznowione na podstawie regulacji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Decyzja z 2 marca 2021 r. została wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Tymczasem autor skargi kasacyjnej powołuje przepisy art. 156 § 2 i art. 158 § 2 k.p.a. odnoszące się do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

Dostrzec jednak należy, że oba przepisy tj. art. 146 § 1 i art. 156 § 2 k.p.a. dotyczą kwestii terminu przedawnienia: pierwszy w zakresie uchylenia decyzji ostatecznej, drugi co do stwierdzenia nieważności. Ponadto w przypadku ujawnienia się przesłanek negatywnych uchylenia decyzji ostatecznej określonych w art. 146 § 1 k.p.a., czy stwierdzenia nieważności sformułowanych w art. 156 § 2 k.p.a. organ w obu przypadkach (na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w zakresie wznowienia oraz na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. odnośnie stwierdzenia nieważności) wydaje decyzję stwierdzającą, iż dotychczasowa decyzja była wydana z naruszeniem prawa, i jednocześnie wskazuje wspomniane przeszkody uniemożliwiające wycofanie decyzji z obrotu prawnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, mimo dostrzeżonych mankamentów skargi kasacyjnej uznał za konieczne odniesienie się do istoty sprawy, a mianowicie, czy wydanie, na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., decyzji z 2 marca 2021 r. stwierdzającej, że nadanie stronie numeru identyfikacyjnego producenta miało miejsce z naruszeniem prawa, wyeliminowało z obrotu prawnego decyzję numer ten nadającą, czy też nie, a w konsekwencji czy skarżąca spełnia warunek określony w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Otóż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 146 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracyjny traci kompetencje do merytorycznego orzekania sprawy zakończonej decyzją ostateczną objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. W myśl tej regulacji uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, a z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 - 8 oraz w art. 145a i art. 145b k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Powyższe terminy wyznaczają czas, po upływie którego następuje przedawnienie zdolności organu do merytorycznego orzekania o trybie wznowienia postępowania nawet jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem prawa (patrz wyrok WSA w Gliwicach z 24 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1132/12; LEX nr 1299513). Zatem upływ tego terminu skutkuje bezwzględnym zakazem merytorycznego orzekania w sprawie. Zdaniem składu orzekającego NSA, biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, a jego upływ organ jest zobligowany uwzględnić. W konsekwencji organ, działając na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. winien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz podania przyczyny, dla której nie może uchylić decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia postępowania.

A zatem decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa zostaje wydana wówczas, gdy jednocześnie spełnione zostają przesłanki pozytywne (określone w art. 145 § 1, art. 145a oraz art. 145b k.p.a.) i negatywna – upływ czasu. Powoduje ona, że decyzja, co do której wznowiono postępowanie pozostaje w obrocie prawnym, stronie służy jedynie prawo do odszkodowania. Różni się zasadniczo od decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Ta ostatnia eliminuje bowiem z obrotu prawnego wadliwą decyzję oraz znosi jej skutki prawne, natomiast, co wymaga podkreślenia, pierwsza pozostawia ją w obrocie prawnym (niezgodność decyzji z prawem ma tylko znaczenie dla wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym). Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa oznacza pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji i prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które decyzja wywołała. Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny, stanowi ona – jak słusznie dostrzega Sąd I instancji – podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym, przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym.

W konsekwencji należy stwierdzić, że wydanie decyzji z dnia 2 marca 2021 r. nie skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji z dnia 13 maja 2013 r., nadającej skarżącej numer identyfikacyjny producenta, a zatem prawidłowa jest ocena Sądu I instancji, że strona nadal może nim posługiwać, bowiem nie stracił on swej ważności.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną i jako taką oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.