Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 845/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 12, art. 16 par. 1, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 84 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 4 i 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10 ust. 1a, art. 127 ust. 7, art. 128 ust. 1 pkt 7
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2008 r., którą w wyniku wznowienia postępowania odmówiono uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. w przedmiocie udzielenia Gminie R. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej z ujęcia S. w ilości 726 m3/godz.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż uprzednio w związku z wnioskiem Gminy P. o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, zapadła decyzja Wojewody [...] (z dnia [...] listopada 2007 r.), którą uznając, iż wnioskodawca nie uczestniczył w postępowaniu jako strona bez swojej winy (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) stwierdzono, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji z 2002 roku, gdyż w wyniku postępowania zapadłoby takie samo rozstrzygnięcie (w zw. z art. 146 § 2 K.p.a.). Decyzja ta była uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (decyzja z dnia [...] lipca 2008 r.) a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia Marszałkowi Województwa [...]. Rozpoznając obecnie sprawę organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do uznania, jakoby wnioskodawca (Gmina P.) jako strona nie uczestniczyła w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego dla gminy R. Organ uznał, iż wnioskodawca nie miał przymiotu strony w tym postępowaniu, w rozumieniu art. 28 K.p.a., przy czym obowiązujące na dzień wydania decyzji z 2002 roku przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) nie zawierały regulacji określających bardziej szczegółowo, które podmioty traktować należałoby jako strony postępowania.

Jak wskazano wnioskodawca wywodzi swój interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu z faktu, iż pobór wody z ujęcia S. będzie miał negatywny wpływ na możliwość poboru wody z eksploatowanego przez Gminę P. ujęcia M.

W ocenie organu dostępne dokumentacje nie potwierdzają przedmiotowej tezy. Przywołano następujące okoliczności:

Sygn. akt IV SA/Wa 845/09

- tezy o wpływie ujęcia S. na ujecie M. nie potwierdza dokumentacja sporządzona na potrzeby wydania pozwolenia wodnoprawnego z 2002 roku (w szczególności powołano się na treść dokumentacji hydrogeologicznej, w której świetle leje depresyjne obu ujęć nie będą na siebie oddziaływały),

- także z dokumentacji dla ujęcia M. nie wynika, aby eksploatacja tego ujęcia mogła mieć wpływ na zasoby ujęcia S. (przy czym udokumentowane zasoby tego ostatniego były większe - 950 m3/godz. niż ujęcia M. -120 m3/godz.),

- ustalenie zasobów wody podziemnej nie daje prawa do ich pobierania ani dysponowania nimi,

- skoro warunki eksploatacji ujęcia M. dla Gminy P. dopuszczają jedynie mniejszą eksploatację od maksymalnej, przy której zakładano brak wzajemnego oddziaływania ujęć, tym bardziej przy tej ograniczonej eksploatacji takie oddziaływania nie mogą wystąpić,

- bez znaczenia jest zmiana warunków pozwolenia wodnoprawnego dla Gminy P., dopuszczony zakres eksploatacji ujęć jest nadal poniżej określonych zasobów eksploatacji ujęcia,

- potrzeba uwiarygodnienia zasobów eksploatacyjnych ujęcia S. (metodą modelu hydrogeologicznego z uwzględnieniem pomiarów wykonanych w warunkach pełnej eksploatacji) służy doprecyzowaniu oddziaływania ujęcia na środowisko, co nie oznacza, iż chodzi o doprecyzowanie oddziaływania leja depresyjnego na inne ujęcia wody,

- mylnie wnoszący o wznowienie postępowania interpretuje zapisy "Raportu o wpływie ujęcia wód podziemnych S. na środowisko" odnośnie oddziaływania ujęć, gdyż wynika z niego, że to ujęcie M. drenuje ujęcie S. nie zaś odwrotnie,

- fakt, że dopływ wody do studni ujęć jest boczny nie oznacza wzajemnego oddziaływania tych ujęć, sytuacja taka zachodziłaby gdyby nakładały się leje depresyjne.

Wskazano, iż przedłożona w toku postępowania przez Gminę R. dokumentacja (dokumentacja powykonawcza nt. badanie wzajemnej interferencji studni w ramach ujęcia S.) nie ma znaczenia w sprawie gdyż pompowanie nie

Sygn. akt IV SA/Wa 845/09

było prowadzone w wielkościach odpowiadających warunkom pozwolenia wodnoprawnego.

Reasumując uznano, iż nie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania wskazane we wniosku (art. 145 § 1 pkt4 K.p.a.), co obligowało organ do wydania decyzji w myśl art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.

W skardze na tę decyzję, skarżąca Gmina P. sformułowała następujące zarzuty:

- status Gminy P., jako strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 2002 roku, wynikał z treści art. 128 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo wodne, bowiem strona skarżąca powinna być zakwalifikowana, jako zakład narażony na szkodę w wyniku wykonywania pozwolenia wodnoprawnego dla Gminy R. (organ w tym zakresie powinien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające),

- kwestia ewentualnego wpływu ujęć wody na siebie może być wyjaśnione wyłącznie przez rzetelną opinię biegłego z zakresu hydrologii, o co wniosła strona skarżąca, nie uwzględnienie wniosku stanowiło o naruszeniu art. 75 § 1 K.p.a.,

- nie zajęto, co do meritum stanowiska odnośnie zarzutu odwołania, iż w "Raporcie o wpływie ujęcia wód podziemnych S. na środowisko" dr G. K. w sposób jednoznaczny stwierdziła niedostateczność "rozpoznania warunków hydrologicznych w rejonie ujęcia S." oraz "brak modelu matematycznego krążenia wód podziemnych" i bilansu ich obszaru zasobowego oceniającego odnawialność i zasoby wód podziemnych,

- bezpodstawnie w orzeczeniu powoływano się na dokumenty sporządzone przed dniem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego przez Gminę R.,

- nie wyjaśniając właściwie sprawy w kontekście wskazanych wyżej kwestii naruszono art. 7 K.p.a.

- wobec uznania, iż Gmina P. nie jest stroną postępowaniu organ administracji winien umorzyć postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.) zamiast utrzymywać w mocy decyzję organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Sygn. akt IV SA/Wa 845/09

Sąd administracyjny zważył, co następuje:

Sąd oddalił skargę gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.

Wnosząc o wznowienie postępowania Strona skarżąca przywołała art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wywodziła, iż bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych dla Gminy R. (ujęcie S.). Wnioskodawca swój interes prawny upatrywał w fakcie, iż pobór wód podziemnych z ujęcia S. może mieć wpływ na wykonywanie jego praw poboru wód z ujęcia M. Jak wskazał organ administracji, w toku procedowania w sprawie wydania pozwoleń wodnoprawnych (zarówno dla ujęcia M. jak i S.) sporządzone zostały wymagane dokumentacje. Z ich treści nie wynikało, aby ujęcia mogły na siebie oddziaływać - miało wystąpić zjawisko interferencji lejów depresyjnych wytworzonych eksploatacją obu ujęć. Te stwierdzenia organu nigdy nie zostały zanegowane przez Stronę skarżącą (także na etapie wniesienia skargi). Wskazuje się jedynie, iż ze stwierdzeń zawartych w dokumentacji (Raporcie o wpływie ujęcia wód podziemnych S. na środowisko) wynika, iż pewne kwestie oddziaływania tego ujęcia nie zostały do końca rozpoznane, z czego Strona skarżąca wywodzi prawo żądania podjęcia określonych czynności (w tym powołania biegłego) w celu ustalenia, czy oddziaływanie ujęcia S. na ujęcie M. może wystąpić. Poza ogólnymi domniemaniami nie uwiarygodniono w żaden sposób twierdzeń, iż określony brak informacji dotyczy kwestii dotyczących bezpośrednio zakresu interesu prawnego strony (możliwość wykonywania praw wynikających z pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód z ujęcia M.). W szczególności nie uwiarygodniono żadnymi dowodami, czy choćby przekonywującymi twierdzeniami, aby oddziaływanie takie w istocie można było domniemywać uwzględniając szczególne uwarunkowania faktyczne. Wręcz przeciwnie, w realiach sprawy, jak wywodzi organ administracji, w świetle dostępnych informacji dotyczących usytuowania zasobów, ujęcie M. drenuje ujęcie S., co o ile miałoby wpływ na wydajność tego drugiego ujęcia także w kontekście możliwości wykonywania praw wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, mogłoby stanowić o interesie prawnym Gminy R. w sprawie

Sygn. akt IV SA/Wa 845/09

pozwolenia dla gminy P. nie zaś odwrotnie. Podkreślić należy, iż o interesie prawnym może stanowić wyłącznie powiązanie pomiędzy wykonywaniem prawa wynikającego z pozwolenia a wykonywaniem innego pozwolenia na pobór wód nie zaś samo korzystanie z tych samych zasobów. Bowiem rozpoczęcie eksploatacji wód podziemnych na warunkach wynikających z pozwolenia nie rodzi uprawnień do zasobów (stanowiących nota bene własność Skarbu Państwa - art. 10 ust. 1a ustawy - Prawo wodne) ponad określone w pozwoleniu. W szczególności, uzyskania pozwolenia na pobór wód podziemnych nie stanowi ekspektatywy na eksploatację zasobu w przyszłości w jego maksymalnej wydajności, lecz tylko w granicach wskazanych konkretnym pozwoleniem. Stąd interes prawny (w kontekście ochrony praw chronionych w ramach postępowania administracyjnego, w myśl art. 128 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo wodne; obecnie zawarty w ustawie art. 127 ust. 7 ustawy nie ma bowiem znaczenia w sprawie z uwagi na jego nieobowiązywanie na dzień wydania decyzji z 2002 roku), dotyczy wyłącznie możliwości korzystania z zasobu wód w granicach wskazanych w decyzji reglamentującej korzystanie z zasobu środowiska. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca, jak wskazano nie uprawdopodobnił wystarczająco, aby prawa te mogły być naruszone w związku z wykonywaniem uprawnień wynikających z decyzji z 2002 roku.

Organ administracji ma wprawdzie obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego z urzędu (art. 77 § 1 K.p.a.), jednak zakres powinności w tym zakresie ograniczony jest względami ekonomii postępowania (art. 12 K.p.a.). Oznacza to, iż postępowanie należy prowadzić, gdy określone okoliczności sprawy wskazują, iż konkretna kwestia może mieć znaczenie w sprawie. Nie oznacza natomiast konieczności analizowania z urzędu wszelkich hipotetycznych możliwości, gdy żąda tego strona. Wobec ustalenia stanu faktycznego na podstawie dostępnych a sporządzonych w wymaganej formie dokumentów, sporządzonych przez osoby dysponujące specjalistyczna wiedzą, oraz braku przedłożenia przez stronę dokumentów uprawdopodabniających wadliwość ustaleń zawarte w tych dokumentacjach w kwestiach istotnych (konkretnie oddziaływania ujęcia S. na wykonywanie praw wynikających z pozwolenia dla ujęcia M.) nie naruszono obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy w kontekście uwzględnienia interesu publicznego oraz stron (art. 7 K.p.a.). We wskazanych okolicznościach niezasadny

Sygn. akt IV SA/Wa 845/09

jest również zarzut odnośnie nie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, w myśl art. 84 § 1 K.p.a.

Nie zasadne są także powstałe zarzuty skargi z następujących względów:

- w zaskarżonym orzeczeniu organ administracji odniósł się wprost do zapisów zawartych w "Raporcie o wpływie ujęcia wód podziemnych S. na środowisko", wyjaśniając przesłanki, dla jakich uznał brak przymiotu strony dla Gminy P. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w 2002 roku (wskazano, iż stwierdzenie odnośnie braku pełnych danych nie determinuje oddziaływania na siebie ujęć),

- odnośnie przywoływania dokumentacji sporządzonej sprzed wydania decyzji z 2002 roku zarzut jest nietrafny, bowiem jako dowód należy dopuścić wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 zd. 1 K.p.a.), organ administracji jasno wskazał z uwagi, na jaką okoliczność powołuje się na konkretną dokumentację i jakie z niej wywodzi wnioski w kwestiach istotnych, związanych z meritum sprawy,

- w rozpoznawanym przypadku procesowym organ administracji trafnie uznał wnoszącego odwołanie za stronę w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania (na wniosek gminy P. wszczęto niniejsze postępowanie), nie oznacza to, iż Gminie przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 2002 roku (czemu dano wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji).

Należy podkreślić, iż w przypadku ujawnienia dowodów, z których istotnie wynikałoby, iż Gmina P. miała interes prawny w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji istniałaby przesłanka wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.) przesłanek wznowienia postępowania nie można jednak wyłącznie domniemywać (zakaz rozszerzającej wykładni przyczyn wznowieniowych). W szczególności przedmiotem wniosku nie może być żądanie przeprowadzenia przez organ administracji postępowania dowodowego (w tym powołanie biegłego) mającego służyć ustaleniu czy istnieją domniemywane przez wnioskodawcę przesłanki wznowienia postępowania.

Sygn. akt IV SA/Wa 845/09

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.