Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1181/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 2,3,7,8,14,39
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art.5 ust.1
journal: Dz.U. 2005 nr 267 poz 2259
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
article: art.7,77,107.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Tadeusz Wołek spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2008 r. sprawy ze skarg M. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr : [...] z dnia [...] r., nr : [...] z dnia [...] r., nr : [...] z dnia [...] r., nr : [...] z dnia [...] r., nr : [...] z dnia [...] r., nr : [...] z dnia [...] r., nr : [...] w przedmiocie zasiłków celowych I s k a r g i o d d a l a II przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata W. C. Kancelaria Adwokacka w [...] ul. [...] kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

W dniu .......2007r. skarżący M.P. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej.

Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. skierowanymi do skarżącego odrębnymi decyzjami z dnia [...] :

1. przyznał zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 175 zł;

2. przyznał zasiłek celowy na leki w kwocie 140 zł;

3. odmówił przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych;

4. odmówił przyznania zasiłku celowego na gaz;

5. odmówił przyznania zasiłku celowego na wykonanie ekspertyzy mykologicznej;

6. odmówił przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania;

7. odmówił przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104, art. 107 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art.8, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39, art. 102, art. 104, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej a ponadto w decyzji przyznającej zasiłek celowy na zakup żywności także art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".

1, 2. W uzasadnieniach decyzji przyznając skarżącemu na podstawie art.39 ustawy o pomocy społecznej zasiłki celowe:

1. na zakup żywności organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego stwierdzono, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i nie jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie żywności.

2. na leki organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i zebranej dokumentacji dotyczącej sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, uzyskiwany dochód nie przekracza ustalonego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej tj. 477 zł. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o analizę kosztu leków na jeden miesiąc wg zaleceń dr L.

Organ wskazał też, że pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych. A zatem nie ma możliwości udzielenia pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych skarżącego potrzeb przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji Ośrodka, co nie stanowi przeszkody do ponownego ubiegania się o pomoc.

3-7. W uzasadnieniach decyzji o odmowie przyznania zasiłków celowych organ wskazał, że na podstawie wywiadu środowiskowego i dokumentacji zgromadzonej w sprawie ustalono, że sytuacja skarżącego nie uległa zmianie, w dalszym ciągu prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, nie posiada własnego źródła utrzymania, pozostaje w stałym leczeniu farmakologicznym.

3, 4, 6, 7. W uzasadnieniach decyzji o odmowie przyznania zasiłków na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych, zasiłku celowego na gaz, zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania, zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych zobowiązań- organ wskazał, że po rozpatrzeniu sytuacji materialno-bytowej skarżącego i analizie zebranej dokumentacji ustalono, że skarżący w miesiącu marcu 2007r. miał przyznaną pomoc w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z zakupem leków i rehabilitacją w kwocie 100 zł., zasiłku celowego na żywność w kwocie 175 zł. oraz zasiłku okresowego w kwocie 167 zł. Ponadto skarżący w marcu otrzyma jeszcze zasiłek celowy na energię w kwocie 60,68 zł oraz zasiłek celowy na środki czystości w kwocie 40 zł. Łączna kwota przyznanej pomocy w wyniosła zatem 542,68 zł. Wysokość przyznanych świadczeń przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł. obowiązujące od 1 października 2006r.

W myśl zasad wynikających z ustawy o pomocy społecznej udokumentowane przez osobę lub rodzinę koszty i wydatki związane z realizacją potrzeb mogą zostać uwzględnione, jeżeli służą zaspokojeniu niezbędnej potrzeby bytowej. Zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Przedmiotowe świadczenie przyznaje się w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego a także kosztów pogrzebu. Organ pomocy społecznej ma obowiązek wnikliwego rozeznania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o przyznanie pomocy. Ponadto art. 7 kpa nakazuje dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Organ zwrócił uwagę, że istotą pomocy społecznej z ustawowego założenia jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych oraz doprowadzanie do życiowego usamodzielnienia się osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ustawy o pomocy społecznej jednym z warunków przyznania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej jest niemożność przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych przy wykorzystaniu własnych środków możliwości i uprawnień. Tym samym przyznawanie pomocy społecznej winno polegać na realnej pomocy danym osobom i rodzinom prowadzącej do rozwiązania zaistniałych w konkretnych sytuacjach problemów bieżących. Wskazano, iż skarżący posiada trzypokojowe mieszkanie o pow. 65,1 metrów kwadratowych i ma możliwość pomóc sobie w tej trudnej sytuacji, w jakiej się znalazł np. zamieniając mieszkanie na mniejsze metrażowo, zmniejszając tym samym koszty opłat czynszowych, jak również stwarzając uprawnienia do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Skarżący ma także możliwość wynająć pokój lub sprzedać mieszkanie i kupić mniejsze na wolnym rynku. Różnica w cenie pozwoliłaby na zabezpieczenie wszystkich jego potrzeb.

Organ wskazał też, że pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych. A zatem nie ma możliwości udzielenia pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez niego potrzeb, tym bardziej, jeżeli nie jest to podstawowa potrzeba życiowa. Zdaniem Ośrodka przyznając tak rozległą pomoc na łączną kwotę 542,68zł. zaspokoił niezbędne potrzeby skarżącego.

3. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych 5 bieżących opłat czynszowych organ wskazał ponadto, że przyznając tak rozległą pomoc na łączną kwotę 542,68 zł. zaspokoił niezbędne potrzeby skarżącego i odmowa przyznania pomocy na opłaty czynszowe jest w pełni uzasadniona.

4. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na gaz organ wskazał ponadto, że skarżący nie ma zaległości za gaz.

5. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na wykonanie ekspertyzy mykologicznej organ wskazał, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje z uwagi na stan swojego zdrowia, nie posiada żadnych własnych stałych dochodów. Utrzymuje się jedynie ze środków pomocy społecznej (zasiłku okresowego w wysokości 161,40 zł oraz zasiłków celowych). Z uwagi na powyższe skarżący spełnia wymogi kryterium dochodowego określonego w 8 ust 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, które wynosi 477 zł.

Organ podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do: niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ponadto rodzaj, forma i rozmiar powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. W myśl art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Przedmiotowe świadczenie przyznaje się w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z powyższego wynika, że zasiłek celowy ma na celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej.

Zdaniem organu przyznanie zasiłku celowego na dokonanie ekspertyzy mykologicznej w mieszkaniu jest niezasadne w świetle ustawy o pomocy społecznej. Przeznaczenie środków z pomocy społecznej na różnego rodzaju ekspertyzy, nie wpływa na poprawę warunków bytowych strony, a zatem udzielenie pomocy na powyższy cel byłoby sprzeczne z celem ustawy o pomocy społecznej oraz z interesem społecznym, o którym mowa w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

6. W uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania organ wskazał, że przyznając tak rozległą pomoc na łączną kwotę 542,68 zł. zaspokoił niezbędne potrzeby skarżącego.

7. W uzasadnieniu o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek organ wskazał, że nie ma możliwości udzielenia skarżącemu pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez niego potrzeb, tym bardziej, jeżeli nie jest podstawowa potrzeba życiowa. Wobec powyższych ustaleń odmowa przyznania pomocy na pokrycie zaciągniętych pożyczek jest w pełni uzasadniona.

M.P. od powyższych decyzji złożył odwołania, wnosząc o ich uchylenie lub zmianę. W szczególności w odniesieniu do decyzji:

1. o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 175 zł. wniósł o jej zmianę w zakresie wysokości zasiłku i przyznanie zasiłku w kwocie 290 zł., ponieważ jego organizm jest skrajnie wyczerpany a sytuacja materialna trudna a nadto, że nie ma innego źródła dochodu na zakup żywności,

2. o przyznaniu zasiłku celowego na leki w kwocie 140 zł., wniósł o przyznanie dodatkowego zasiłku do wysokości [....] zł. Wskazał, że podwojono mu zabiegi rehabilitacyjne i zlecono dodatkowe. Dlatego kupuje dodatkowo produkty medyczne. Ponadto ponosi koszty przejazdów do Zakładu Leczenia Rehabilitacyjnego "[....]" w K. i do WSS [....] w K.;

3. o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych podniósł, że organ nie uwzględnił jego zadłużenia w Spółdzielni Mieszkaniowej, które wywołuje negatywne skutki finansowe i prawne, ponieważ Spółdzielnia postanowiła skierować jego sprawę na drogę postępowania sądowego w celu eksmisji z mieszkania. Ponadto organ w bieżącym roku dokonał na jego rzecz tylko dwukrotnej wpłaty do Spółdzielni Mieszkaniowej w wysokości 100 zł;

4. o odmowie przyznania zasiłku celowego na gaz podniósł, że decyzję uważa za krzywdzącą i niesprawiedliwą podnosząc, że organ nie uwzględnił jego zadłużenia, co wywołuje negatywne skutki finansowe,

5. o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie wykonania kosztów specjalistycznej ekspertyzy mykologicznej podniósł, iż wykonania takiej ekspertyzy jest konieczne z uwagi na fakt, iż grzyb przybrał czarna barwę, która jest niebezpieczna, grzyb hamuje proces leczenia i rehabilitacji skarżącego,

6. o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania, które jest zagrzybione z uwagi na wieloletnie zalewanie, podniósł, iż wykonanie remontu jest konieczne,

7. o odmowie przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek podniósł, iż jego zobowiązania wynoszą [....] zł., jego dramatyczna sytuacja zdrowotna i materialna nadal pogarsza się i nie ma alternatywnego rozwiązania w sprawie uregulowania kwoty zadłużenia, do zadłużenia doszło nie z jego winy, ponieważ pożyczkę przeznaczył na leczenie i na uregulowanie części zadłużenia czynszowego w Spółdzielni Mieszkaniowej. Obecnie skarżący nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest osobą niepełnosprawną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i pozostaje bez żadnego źródła utrzymania,

Ponadto skarżący wskazał, iż znajduje się w dramatycznej sytuacji zdrowotnej i materialnej oraz, że samodzielnie nie jest w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb. Skarżący wskazał na bardzo zły stan zdrowia oraz konieczności długotrwałego leczenia i rehabilitacji. Zdaniem skarżącego decyzje są dla niego krzywdzące.

Po rozpoznaniu odwołań skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odrębnymi decyzjami z dnia [....],[....],[....], etc.......- utrzymało w mocy zaskarżone decyzje.

W uzasadnieniach decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej formułuje art. 8 ust 1 ustawy o pomocy społecznej. § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ustalił zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, które obowiązują od dnia 1 października 2006 r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej ustalono w wysokości nie przekraczającej 477 zł. Ustalono, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego dochodu.

Kolegium zwróciło uwagę, że wyznacznikami przyznania i ustalania wysokości zasiłku jest nie tylko sytuacja materialna wnioskodawcy i cel na który zasiłek jest przyznawany, lecz także możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Decyzja dotycząca zasiłku celowego jest decyzją podejmowaną w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań po dokonaniu właściwego ustalenia stanu faktycznego 5 jego oceny oraz na skutek uznania przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia.

Z akt sprawy wynika, że na mocy wcześniejszych decyzji skarżący otrzymywał i otrzymuje nadal pomoc finansową. Świadczy to o tym, że organ l instancji nie pozostaje obojętny wobec sytuacji życiowej skarżącego. Zdaniem Kolegium sytuacja skarżącego była badana zgodnie z zasadą, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W ocenie Kolegium decyzje organu l instancji nie naruszają zasad ogólnych przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudności życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

Podkreślono, że decyzje nie stoją na przeszkodzie do wystąpienia z dalszym wnioskiem o przyznanie pomocy a skarżący może również zwrócić się o przyznanie pomocy rzeczowej.

Kolegium wskazało ponadto, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w 2006 r. przyznano skarżącemu pomoc w formie zasiłków celowych w wysokości [....] zł, w tym od dnia 1.06.2006 r., tj. od dnia, gdy utracił uprawnienie do pobierania zasiłków dla bezrobotnych w wysokości [....] zł. W styczniu 2007 r. przyznano pomoc na zakup leków, żywności oraz na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji, a także opłaty za gaz w łącznej wysokości [....] zł.

1-2. W uzasadnieniach decyzji w przedmiocie zasiłków celowych na zakup żywności i na leki Kolegium wskazało, że mając na uwadze trudną sytuację, w jakiej znajduje się skarżący, organ l instancji przyznał pomoc na zakup żywności w kwocie 175 zł. oraz na leki w kwocie 140 zł. Kolegium uznało również, iż zaskarżone decyzje należy utrzymać w mocy także i z tego względu, że ich uchyleniu sprzeciwia się art. 139 k.p.a. albowiem skutkiem uchylenia zaskarżonych decyzji byłoby dalsze pogorszenie sytuacji bytowej skarżącego poprzez pozbawienie go przyznanych świadczeń.

3-7. W uzasadnieniach pozostałych decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłków celowych Kolegium wskazało, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania pomocy społecznej i taką pomoc otrzymuje, jest objęty stałą pomocą od wielu lat i otrzymuje ją w różnorakiej formie.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w lutym 2007 r. otrzymał on pomoc na kwotę 597,38 zł. Kolejnymi decyzjami z dnia [....] Skarżący uzyskał pomoc w łącznej wysokości 415 zł. Kwota pomocy w marcu uzyskana z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej po doliczeniu kwoty zasiłku okresowego w wysokości 167 zł. wyniosła 542,68 zł. W 2006 r. przyznano skarżącemu pomoc w formie zasiłków celowych w wysokości [....] zł, w tym od dnia 1.06.2006 r, tj. od dnia, gdy utracił uprawnienie do pobierania zasiłków dla bezrobotnych w wysokości [....]zł. W styczniu 2007 r. przyznano pomoc na zakup leków, żywności oraz na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji, a także opłaty za gaz w łącznej wysokości [....]zł.

Skarżący złożył wniosek o objęcie go pomocą w formie zasiłków celowych przeznaczonych na różne potrzeby. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające i udzielił w dniu [....]pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 175 zł, w tym samym dniu decyzją [....] organ udzielił pomocy w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do energii w kwocie 60,68 zł, również decyzją z tego dnia [....] organ przyznał pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup środków czystości w kwocie 40 zł., a także decyzją z dnia [....] organ przyznał skarżącemu pomoc w kwocie 140 zł. na leki, leczenie i rehabilitację. Okoliczność, że nie wszystkie potrzeby skarżącego mogą być zaspokojone, wynika z uwarunkowania organu, który wydając decyzję bierze pod uwagę nie tylko sytuację życiową strony, ale musi kierować się również i możliwościami danego ośrodka.

Zdaniem Kolegium, organ l instancji odmawiając przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na uregulowanie zaległych i bieżących opłat czynszowych w Spółdzielni Mieszkaniowej, na gaz, na wykonanie ekspertyzy mykologicznej, na remont mieszkania, na pokrycie zaciągniętych pożyczek nie naruszył granic uznania administracyjnego.

5. Kolegium podzieliło stanowisko organu l instancji, iż mając na uwadze rozmiar pomocy potrzebnej i udzielanej regularnie skarżącemu, wykonanie ekspertyzy mykologicznej nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej.

6. Zdaniem Kolegium, organ l instancji odmawiając przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania nie naruszył granic uznania administracyjnego, podzielając stanowisko organu l instancji mającego na uwadze rozmiar pomocy potrzebnej i udzielanej regularnie skarżącemu.

M. P. na powyższe decyzje Kolegium wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w których powtarzając argumentację zawartą w odwołaniach podniósł, że:

1. w sprawie przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 175 zł. wniósł o podwyższenie zasiłku do kwoty 290 zł.,

2. w sprawie przyznania zasiłku celowego na leki w kwocie 140 zł, wniósł o podwyższenie zasiłku do kwoty 550 zł.,

3. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych wniósł o uchylenie lub zmianę decyzji. Wskazał, iż nie może sprzedać ani wynająć mieszkania, gdyż jego stan techniczny stanowiłby zagrożenia dla zdrowia i życia wynajmującego czy tez kupującego,

4. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na gaz wskazał, iż posiada zaległe opłaty za media, co wynika z przedłożonych faktur, które doręczył organowi l instancji (powołał się na załączone do pisma z dnia........2007 r. fakturę wystawioną przez .......Spółkę Gazownictwa z której wynika, że za okres od .......06.2007 r. do ......08.2007 r. zaległość wynosi 54,09 zł. - termin płatności 3.09.2007 r.

5. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na wykonanie ekspertyzy mykologicznej wskazał, iż czarny grzyb stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowi i życia, ponadto podniósł, że wzruszono kwestii wynajmu mieszkania, co stanowiło podstawę odmowy przyznania pozostałych zasiłków,

6. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu mieszkania, wniósł o uchylenie lub zmianę decyzji;

7. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaciągniętych pożyczek wniósł o uchylenie lub zmianę decyzji.

Skarżący wskazał też swoją dramatyczną sytuację zdrowotną i materialną jak również na wysokie koszty pełnomocników z urzędu.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o ich oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone uzasadnieniach zaskarżonych decyzjach.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy

administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2002 r., nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami -badał, czy treść zaskarżonych decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do ich wydania było niewadliwe i rzetelne.

Skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, organy obu instancji rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie świadczeń uczyniły zadość przepisom zawartym w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r., nr 64, póz. 593 ze zm.) zwanej dalej ustawą, a także przepisom ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, póz 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., które to przepisy z mocy art. 14 ustawy o pomocy społecznej stosuje się w kwestiach nieuregulowanych w ustawie. W szczególności przeprowadzone postępowanie wyjaśniające odpowiada przepisom określonym w Rozdziale 7 ustawy, w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., natomiast wydane w trybie art. 106 ust. 1 ustawy decyzje spełniają wymogi określone w art. 107 k.p.a.

Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy). Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art.3 ust.2 ustawy). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art.3 ust. 3 ustawy). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy).

W sprawach poddanych kontroli Sądu skarżącemu przyznano pomoc społeczną w formie zasiłków celowe na zakup żywności w kwocie 175 zł. oraz na leki w kwocie 140 zł., oraz odmówiono przyznania świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie zaległych i bieżących opłat czynszowych, dofinansowanie gazu, na wykonanie ekspertyzy mykologicznej, na pokrycie kosztów remontu mieszkania, na pokrycie zaciągniętych pożyczek.

Zgodnie z treścią art. 39 ust.1 i 2 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego formułuje art. 8 ust.1 ustawy. Prawo do świadczeń przysługuje osobom, które nie mają żadnych źródeł utrzymania lub dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza ustawowego dochodu określonego w ustawie o pomocy społecznej, oraz zaistnienia, co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy, (m.in. bezrobocia, niepełnosprawności).

Zgodnie z treścią art. 5 ust.1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "pomoc państwa w zakresie dożywiania (Dz.U. z 2005 r., nr 267, poz.2259), pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Ustawa ta wskazuje, ze w ramach Programu są realizowane działania dotyczące, w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania (...) osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (...), w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym, w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący mieszka samotnie. Jest zarejestrowany jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Nie ma żadnego dochodu. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2006 r., nr 135, póz. 950).

W tak prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organy słusznie przyjęły, iż skarżący nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy dla osoby samotnie gospodarującej. Spełnia, zatem kryterium dochodowe do przyznania pomocy społecznej.

Z akt sprawy wynika także, że organy obu instancji miały świadomość trudnej sytuacji, w jakiej znajduje się skarżący. Dlatego też w miarę posiadanych środków przyznawano skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej.

Zasadnie Kolegium zwróciło uwagę, że redakcja przepisu art. 39 ustawy świadczy o uznaniowym charakterze świadczenia w formie zasiłku celowego. W tego rodzaju sprawach organ administracyjny wydaje decyzję w granicach tzw. uznania administracyjnego polegającego na możności dokonania przez organ wyboru jednego z kilku dopuszczalnych przez ustawę równowartościowych prawnie rozwiązań. W ramach uznania administracyjnego organy rozstrzygające sprawę obowiązane są uwzględniać zarówno sytuację osoby wnioskującej o przyznanie świadczenia jak i własne możliwości finansowe. Jeżeli postępowanie poprzedzające wydanie decyzji było prowadzone w sposób prawidłowy, a motywy orzeczenia zostały wyjaśnione w uzasadnieniu, to nie jest rzeczą sądu administracyjnego kwestionowanie rozstrzygnięcia podjętego w ramach tego uznania, ponieważ przekraczałoby to uprawnienia kontrolne Sądu. Kontrolując decyzje administracyjne wydane w granicach uznania administracyjnego Sąd nie może zastępować w rozstrzyganiu sprawy kompetencyjnie zastrzeżonej dla organów administracji publicznej. W związku z tym, treść wydanego przez organ administracyjny orzeczenia wiąże się nie tylko z właściwym ustaleniem stanu faktycznego i jego oceną, ale także z uznaniem przez ten organ celowości konkretnego rozstrzygnięcia. Zatem uzasadnienie decyzji powinno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia, a także szczegółowo wskazywać, dlaczego organ nie zastosował rozwiązania, którego domagała się strona.

Dlatego też, słusznie Kolegium w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji stwierdziło, że organ ł instancji dopełnił ciążących na nim obowiązków i właściwie uzasadnił swoje stanowisko skoro uzasadnił przesłanki swojego stanowiska, szczegółowo wskazał, z jakich powodów przyznał i odmówił przyznania zasiłku opierając się na faktach wynikających z posiadanych przez organ wiadomości i dokumentów. Ustalono m.in., iż skarżący spełnia kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej. Dlatego też jest objęty stałą i wszechstronną opieką. Ponadto należy zauważyć, że organy pomocy społecznej słusznie wskazały w swoich decyzjach, że świadczenia przez nie wypłacane mają stanowić pomoc dla danej osoby w ponoszeniu niezbędnych ciężarów, nie zaś doprowadzić do całkowitego przejęcia ich ponoszenia przez system pomocy społecznej.

Prawidłowo również Kolegium wskazało, że organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej jest ograniczony finansowo, musi wspierać wiele osób i rodzin, a zatem nie każda prośba o pomoc może zostać spełniona. Rozpatrując, zatem wiosek o przyznanie świadczenia musi dokonywać wyboru i przyznać pomoc na zaspokojenie potrzeb najbardziej niezbędnych.

W konsekwencji utrzymując w mocy decyzje organu l instancji przyznające skarżącemu zasiłki celowe na zakup żywności i leki zasadnie Kolegium wskazało, że decyzje nie stoją na przeszkodzie do wystąpienia przez skarżącego z dalszym wnioskiem o przyznanie pomocy. Zdaniem Sądu do tego też, sprowadzają się zawarte w skargach żądania przyznania tych zasiłków w wyższej wysokości.

Trafnie również Kolegium w uzasadnieniach decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłków celowych wskazało, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania pomocy społecznej i taką pomoc otrzymuje, jest objęty stałą pomocą od wielu lat i otrzymuje ją w różnorakiej formie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w lutym 2007 r. otrzymał on pomoc na kwotę [....] zł. Kolejnymi decyzjami z dnia [....] . Skarżący uzyskał pomoc w łącznej wysokości 415 zł. Kwota pomocy w marcu uzyskana z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej po doliczeniu kwoty zasiłku okresowego w wysokości 167 zł. wyniosła [....] zł. W 2006 r. przyznano skarżącemu pomoc w formie zasiłków celowych w wysokości [....] zł, w tym od dnia ........06.2006 r, tj. od dnia gdy utracił uprawnienie do pobierania zasiłków dla bezrobotnych w wysokości [....] zł. W styczniu 2007 r. przyznano pomoc na zakup leków, żywności oraz na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji, a także opłaty za gaz w łącznej wysokości [....] zł. Skarżący złożył wniosek o objęcie go pomocą w formie zasiłków celowych przeznaczonych na różne potrzeby. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające i udzielił w dniu [....] pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 175 zł., w tym samym dniu decyzją [....] organ udzielił pomocy w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do energii w kwocie 60,68 zł, również decyzją z tego dnia [....] organ przyznał pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup środków czystości w kwocie 40 zł., a także decyzją z dnia [....] organ przyznał skarżącemu pomoc w kwocie 140 zł. na leki, leczenie i rehabilitację.

Powyższe wskazuje, iż pomoc dla skarżącego jest udzielana w miarę posiadanych środków.

Jak już wskazano powyżej decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sam określa. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący zgłaszając swoje potrzeby powinien mieć na uwadze to, iż możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej są ograniczone przyznanymi środkami budżetowymi. Nie jest, więc możliwe pokrywanie ze środków pomocy społecznej wszystkich potrzeb każdego z wnioskujących o przyznanie takiej pomocy.

Ponadto należy zauważyć, że skarżący otrzymywał pomoc finansową w postaci zasiłków celowych na inne potrzeby. Organy pomocy społecznej mają obowiązek w taki sposób gospodarować posiadanymi środkami, aby były w stanie pomóc wielu potrzebującym. Organy dały temu wyraz w uzasadnieniach rozstrzygnięć, akcentując, iż udzielona pomoc musi być adekwatna również w relacji do posiadanych przez pomoc społeczną zasobów.

Niewątpliwe jest, że sytuacja skarżącego - tak zdrowotna jak i materialna -jest trudna. Jak już jednak wskazano powyżej, spełnianie ustawowych przesłanek do otrzymania świadczeń z pomocy społecznej nie prowadzi do powstania roszczenia po stronie wnioskującego o przyznanie świadczenia wobec organów pomoc społeczną przyznających. Zgodnie z treścią art. 2 ust 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Dlatego też trafnie zdaniem Sądu wskazano, że skarżący z uwagi na fakt posiadania mieszkania o stosunkowo dużym metrażu, ma możliwość poprawy sytuacji we własnym zakresie.

W odniesieniu do decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na żywność i leki niewątpliwym jest, że pomoc społeczna powinna wspierać osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb a zaspokojenie potrzeb żywnościowych umożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nie można jednak nie zauważyć, że z akt sprawy wynika, że organy obu instancji miały świadomość trudnej sytuacji, w jakiej znajduje się skarżący. Dlatego też w miarę posiadanych środków przyznawano skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej. W szczególności Kolegium wskazało, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w 2006 r. przyznano skarżącemu pomoc w formie zasiłków celowych w wysokości [....] zł, w tym od dnia ......06.2006 r., tj. od dnia, gdy utracił uprawnienie do pobierania zasiłków dla bezrobotnych w wysokości [....] zł. W styczniu 2007 r. przyznano pomoc na zakup leków, żywności oraz na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji, a także opłaty za gaz w łącznej wysokości [....] zł.

Mając na uwadze trudną sytuację, w jakiej znajduje się skarżący, organ l instancji przyznał pomoc na zakup żywności w kwocie 175 zł. oraz na leki w kwocie 140 zł. trafnie wskazując, że pomoc społeczna służy wyłącznie jako doraźne wsparcie i uzupełnienie własnych środków finansowych. A zatem nie ma możliwości udzielenia pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez skarżącego potrzeb przy uwzględnieniu ograniczonych środków finansowych będących w dyspozycji Ośrodka, co nie stanowi przeszkody do ponownego ubiegania się o pomoc.

W odniesieniu do decyzji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu dofinansowania do zaległych i bieżących opłat czynszowych niewątpliwym jest, że mieszkanie jest podstawowym dobrem dla każdego człowieka. Wskazać jednakże należy, iż skarżący zajmuje sam trzypokojowe mieszkanie i oczekuje, że koszty związane z jego eksploatacją poniesie organ pomocy społecznej. Osoby domagające

się przyznania pomocy, powinny wykorzystywać swoje zasoby i możliwości. W odniesieniu do skarżącego takim zasobem jest jego mieszkanie. Trafnie również Kolegium wskazywało na przyznaną dotychczas pomoc.

W odniesieniu do decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku na opłaty za gaz zasadnie wskazano, że skarżący nie ma zaległości a skarżący przyznał w swoim piśmie z dnia .......2007 r., które stanowi załącznik do jego skargi, że zakład energetyczny i gazownia potrącają mu należności z osobistego konta bankowego. Świadczy to zdaniem Sądu, że skarżący ma środki finansowe na pokrycie tych należności. Trafnie również Kolegium wskazywało na przyznaną dotychczas pomoc.

Powyższe okoliczności wskazują również, że brak jest podstaw, aby kwestionować decyzje w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na wykonanie ekspertyzy mykologicznej oraz remont mieszkania i trafnie organy odwołując się do udzielonej skarżącemu dotychczas pomocy podniosły, że wykonanie ekspertyzy nie stanowi niezbędnej potrzeby życiowej, a skarżący powinien rozważyć możliwości poprawy swojej sytuacji wykorzystując posiadane mieszkanie. Na marginesie należy jedynie zauważyć, że wykonanie remontu jest bez wątpienia potrzebą drugoplanową w stosunku do zabezpieczenia środków na zakup żywności, środków czystości czy leków natomiast organy pomoc społeczną świadczące mają za zadanie w pierwszej kolejności zabezpieczyć potrzeby pierwszoplanowe.

W odniesieniu do decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku na pokrycie zaciągniętych pożyczek trafnie organy wskazały, że nie ma możliwości udzielenia skarżącemu pomocy na pokrycie wszystkich zgłaszanych przez niego potrzeb.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu zaskarżone decyzje nie przekraczają granic uznania administracyjnego i brak jest podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 29 ust.1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. -Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2002 r., nr 123, póz. 1058 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie §19 pkt 1 oraz §18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r., nr 163, póz. 1348 ze zm.).