Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1188/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 1 3 d
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
article: art. 252 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W.B. Przedszkole [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 13 lipca 2016 r., nr SKO [...] w przedmiocie zwrotu dotacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 13 lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania W. B. – Dyrektora Przedszkola Niepublicznego "A" w S., od decyzji Wójta Gminy z dnia 20 sierpnia 2015 r. dotyczącej zobowiązania organu prowadzącego ww. Przedszkole do zwrotu dotacji w wysokości 7.198,66 zł, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia 20 sierpnia 2015 r. Wójt Gminy zobowiązał organ prowadzący ww. Przedszkole do zwrotu dotacji w wysokości 7.198,66 złotych jako pobranej w nadmiernej wysokości.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wskazuje, iż przedszkole nie pobrało dotacji w nadmiernej wysokości, taka sytuacja miałaby miejsce gdyby przedszkole zawyżyło liczbę dzieci. To urząd bez winy przedszkola wypłacił więcej niż wynikało z aktualnej liczby dzieci. Przedszkole dopełniło wszystkich formalności i składało co miesiąc do Urzędu informację, które umożliwiały prawidłowe naliczenie dotacji. Przedszkole nie miało wpływu na wyliczenia. Dnia 1 kwietnia 2015 r. skarżąca została poinformowana przez Urząd o zaistniałej sytuacji. Przedszkole składało co miesiąc informacje nawet mimo unieważnienia przez WSA miesięcznego wzoru informacji. Niezrozumiałe jest dla skarżącej, iż raz informacje składane przez nią są brane pod uwagę, a za sporny okres styczeń-lipiec 2014 roku nie są brane pod uwagę i dotacja jest rozliczana na podstawie SIO i wniosku o przyznanie dotacji. Przedszkole otrzymaną dotację wydatkowało w dobrej wierze. Otrzymana dotacja została wykorzystana do końca 2014 roku, skarżąca nie może zwrócić pieniędzy, ponieważ ich nie ma. Skarżąca nie pobiera opłaty za przedszkole od rodziców. Skarżąca informuje, iż otrzymuje najniższą dotację w powiecie, obecnie jest to 300 złotych na jedno dziecko.

Po rozpatrzeniu odwołania SKO decyzją z dnia 13 lipca 2016 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że Przedszkole otrzymało dotację w 2014 roku na podstawie art. 90 ustawy o systemie oświaty.

27 września 2013 roku Dyrektor Przedszkola złożyła wniosek o przyznanie dotacji na rok 2014 w którym wskazała planowaną liczbę uczniów - 96 w tym 10 planowanych uczniów niepełnosprawnych.

Skarżąca w 2014 roku składała comiesięczną informację o faktycznej liczbie dzieci uczęszczających do przedszkola.

Jak wynika z akt organu pierwszej instancji, organ dokonywał comiesięcznego wyliczenia dotacji dla Przedszkola. Na powyższych wyliczeniach znajduje się adnotacja, iż wyliczenie to za okres od stycznia do lipca 2014 roku sporządzono na podstawie wniosku o przyznanie dotacji na rok 2014 złożony do urzędu 30 września 2013 roku. Kwoty na dzieci niepełnosprawne oraz wczesne pomaganie zostaną przekazane na podstawie danych wykazanych w SIO według stanu na dzień 30 września 2013 roku.

29 sierpnia 2014 roku organ pierwszej instancji dokonał przeliczenia planu wydatków w przedszkolach publicznych w roku 2014 i na tej podstawie dokonał wyrównania dotacji dla przedmiotowej placówki w wysokości 1.762,36 złotych.

W dniu 31 marca 2015 roku organ pierwszej instancji dokonał rozliczenia dotacji Przedszkola za rok 2014 i stwierdził, iż dotacja na jedno dziecko w ww. Przedszkolu niepublicznym wyliczona na podstawie wydatków bieżących poniesionych w przedszkolach publicznych za rok 2014 wynosi 335,65 złotych. Organ stwierdził, iż faktyczna liczba dzieci w Przedszkolu w roku 2014 wynosiła 821, w tym 16 z autyzmem, 21 dzieci ma niepełnosprawność sprzężoną, 17 niepełnosprawność ruchową, 60 dzieci podlega wczesnemu wspomaganiu rozwoju. Na podstawie ww. wyliczenia organ ustalił, iż kwota dotacji przekazanej w 2014 roku wynosi 502.027,39 zł, a dotacja należna to 494.828,73 zł. W związku tym, wezwał skarżącą do zwrotu kwoty 7.198,66 złotych nadpłaconej dotacji.

Kolegium przywołało treść art. 90 ust. 1, ust. 1b i ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej jako "u.s.o.") a także art. 252 ust. 1, ust. 3 i ust. 6 oraz art. 60 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., nr 885, poz. 885 ze zm.).

SKO, przywołując orzecznictwo sądów wskazało także, że jednostki budżetowe mogą w ciągu roku dokonywać zmian polegających na przenoszeniu wydatków, których skutkiem jest m.in. zmniejszenie limitu wydatków w danej podziałce klasyfikacji budżetowej. W związku z czym ponowne przeliczenie wysokości dotacji dla podmiotów prowadzących placówki oświatowe w razie dokonywania w ciągu roku zmian odpowiednich wydatków na placówki prowadzone przez jednostkę samorządu terytorialnego nie narusza prawa.

Kolegium wskazało dalej, że Przedszkole w toku postępowania nie kwestionowało ustalonej przez organ I instancji liczby dzieci uczęszczających do Przedszkola w 2014 r., w tym liczby uczniów niepełnosprawnych i objętych wspomaganiem rozwoju.

Ustalenia organu pierwszej instancji zawarte w piśmie z 31 marca 2015 roku dotyczącym rozliczenia dotacji za rok 2014 są zgodne z informacjami miesięcznymi o aktualnej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca składanych przez Dyrektor przedmiotowego Przedszkola.

Skarżące Przedszkole nie zarzuca organowi I instancji popełnienia błędu rachunkowego przy dokonywaniu obliczenia dotacji. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 § 1, 78 i 80 k.p.a.

Kolegium stwierdziło, iż w niniejszej sprawie w roku 2014 doszło zarówno do wyrównania dotacji w związku z przeliczeniem planu rzeczywistych wydatków w przedszkolach publicznych jak i rozliczeniem dotacji w przeliczeniu na liczbę uczniów uczęszczających do przedszkola niepublicznego zgodnie z uchwałą Rady Gminy z dnia 17 czerwca 2014 r. dotyczącą ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu gminy dla podmiotów prowadzących niepubliczne przedszkola lub inne niepubliczne formy wychowania przedszkolnego oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Natomiast ustalenie, że dotacje zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości skutkuje obowiązkiem ich zwrotu do budżetu.

SKO wyjaśniło również, że zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (wyrokiem z 15 maja 2012 roku, sygn. akt. I SA/Gd 245/12) jak i Regionalna Izba Obrachunkowa wyeliminowali z uchwał Rady Gminy wszelkie zapisy, które wypaczałyby zasadę, iż wysokość dotacji winna być ustalana w oparciu o rzeczywistą liczbę uczniów ujętych w ewidencji placówki w danym miesiącu.

Kolegium podzieliło także stanowisko przedstawione przez Regionalną Izbę Obrachunkową, iż instytucja potrącenia ma charakter cywilny i nie może być analogicznie przeniesiona na grunt prawa administracyjnego - ustawy o finansach publicznych.

W związku z powyższym przekazana w roku 2014 dotacja nie może zostać potrącona z dotacji przekazywanych w latach następnych.

Jedyną możliwością w sytuacji, gdy kwota dotacji została wypłacona w wysokości wyższej niż wynikało to z rzeczywistej liczby uczniów ujętych w ewidencji placówki w danym miesiącu jest żądanie jej zwrotu jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.

Stwierdzić także należy, iż ww. przepisy ustawy o finansach publicznych nie uzależniają żądania zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości od wykazania winy pracownika urzędu.

Kolegium stwierdziło, iż podczas wydania zaskarżonej decyzji zapewniono stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu z czego strona skorzystała (min. pismo z 4 marca 2014 roku, 3 sierpnia 2015 roku).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając:

- naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych, a także poprzez brak uwzględnienia zastrzeżeń strony na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania administracyjnego,

- przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 90 ust. 2b u.s.o. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.

W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła, że organy w każdym miesiącu 2014 r. były w posiadaniu prawdziwej i rzetelnej informacji o aktualnej liczbie uczniów w Przedszkolu. Natomiast odmienny, przyjęty przez organ sposób wyliczenia dotacji obarczony był dużym ryzykiem błędu. W związku z czym nie doszło do wypełnienia przesłanki "pobrania dotacji w nadmiernej wysokości" a co najwyżej "otrzymania dotacji w nadmiernej wysokości".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 u.s.o niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy.

Jak stanowi art. 90 ust. 3d u.s.o. dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.

Natomiast zgodnie z art. 90 ust. 1b tej ustawy niepubliczne przedszkole może otrzymywać dotację z budżetu gminy na każdego ucznia w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w przedszkolach prowadzonych przez gminę, pomniejszonym o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy, jeżeli przedszkole to:

spełni warunki określone w art. 6 ust. 1, z tym że czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, nie może być krótszy niż czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki ustalony przez radę gminy dla przedszkoli prowadzonych przez gminę,

będzie pobierać opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego nie wyższe niż opłaty ustalone przez radę gminy na podstawie art. 14 ust. 5 pkt 1 lit. a,

będzie prowadzić dokumentację przebiegu nauczania, wychowania i opieki ustaloną dla przedszkoli publicznych,

zapewni liczbę uczniów w oddziale przedszkolnym nieprzekraczającą maksymalnej liczby uczniów w oddziale przedszkola publicznego, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 60 ust. 2,

5) zapewni uczniom pomoc psychologiczno-pedagogiczną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11,

6) stosuje zasady przyjmowania do publicznych przedszkoli, określone w rozdziale 2a - z tym że na ucznia niepełnosprawnego dotacja może być przyznana w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola prowadzonego przez gminę, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkoli publicznych, pomniejszone o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy.

W przypadku wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrania nienależnie lub w nadmiernej wysokości, dotacje te podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia tych okoliczności (art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych).

Ustawodawca definiując "dotacje pobrane w nadmiernej wysokości" wskazał, że są to dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 252 ust. 3 ww. ustawy).

Przy czym odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:

1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem ( art. 252 ust. 6 pkt 1 ustawy).

Jak słusznie wskazało SKO jednostki budżetowe mogą w ciągu roku dokonywać zmian polegających na przenoszeniu wydatków, których skutkiem jest m.in. zmniejszenie limitu wydatków w danej podziałce klasyfikacji budżetowej. W związku z czym ponowne przeliczenie wysokości dotacji dla podmiotów prowadzących placówki oświatowe w razie dokonywania w ciągu roku zmian odpowiednich wydatków na placówki prowadzone przez jednostkę samorządu terytorialnego nie narusza prawa (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt. I SA/Lu 362/15).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że ustalenia organu pierwszej instancji zawarte w piśmie z 31 marca 2015 roku dotyczącym rozliczenia dotacji za rok 2014 są zgodne z informacjami miesięcznymi o aktualnej liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca składanych przez dyrektor przedmiotowego przedszkola. Również skarżąca nie kwestionowała ustalonej przez organ liczby dzieci uczęszczających do Przedszkola w 2014 roku, w tym liczby uczniów niepełnosprawnych i objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju. Tym samym zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a. okazały się bezzasadne.

W ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał wyrównania dotacji w związku z przeliczeniem planu rzeczywistych wydatków w przedszkolach publicznych jak i rozliczenia dotacji w przeliczeniu na liczbę uczniów uczęszczających do przedszkola niepublicznego.

Jak wynika bowiem z akt sprawy dotacja na jedno dziecko w ww. Przedszkolu niepublicznym wyliczona na podstawie wydatków bieżących poniesionych w przedszkolach publicznych za rok 2014 wynosi 335,65 złotych. Faktyczna liczba dzieci w Przedszkolu w roku 2014 wynosiła 821, w tym 16 z autyzmem, 21 dzieci ma niepełnosprawność sprzężoną, 17 niepełnosprawność ruchową, 60 dzieci podlega wczesnemu wspomaganiu rozwoju. Ustalona należna kwota dotacji wynosi zatem 494.828,73 zł. Skarżąca otrzymała natomiast dotację w wysokości 502.027,39 zł. W związku tym, prawidłowo przyjęto, że różnica w wysokości 7.198,66 zł podlega zwrotowi do budżetu.

Z uwagi zatem na ustalenie, że kwota dotacji została wypłacona w wysokości wyższej niż wynikało to z rzeczywistej liczby uczniów ujętych w ewidencji placówki w danym miesiącu, organ nie miał innej możliwości jak tylko wydać decyzję zobowiązującą stronę do zwrotu ustalonej kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.

Argumenty podnoszone w skardze i odwołaniu, nie zmieniają stanu faktycznego sprawy a mianowicie, że dotacja została przez skarżącą pobrana w nadmiernej wysokości i jako taka podlega zwrotowi. Pozostają zatem bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego przez organy.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.