Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2759/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...] w W. i Stowarzyszenia [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargi


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2013r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działające na podstawie art. 127 2 Kpa w zw. z art. 17 pkt 1 Kpa oraz art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92 poz 880 ze zm.), art. 47i ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 99, poz. 1079 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. (obecnie [...] Sp. z o.o.) od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2005r. dotyczącej ustalenia opłaty za usunięcie drzew i krzewów, na podstawie art. 138 1 pkt 2 Kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...] zezwolił na wycięcie drzew i krzewów z posesji w rej. [...] oraz ustalił opłatę za ich usunięcie. [...] Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej opłaty.

Decyzją z dnia [...] marca 2004r. znak [...] SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydent W. z dnia [...] maja 2003r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2004r. znak [...] SKO w W. orzekło o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] marca 2004r. znak [...] i stwierdziło w całości nieważność w/w decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2005r.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004r. znak [...] Kolegium sprostowało oczywistą omyłkę pisarską w decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2004r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem wniosło Stowarzyszenie [...].

Kolegium postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. znak [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.

W dniu 4 stycznia 2005 r. do Kolegium wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2004r. znak [...] w części, w której rażąco narusza prawo - dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydent W. z dnia [...] maja 2003r. w zakresie zezwalającym na wycięcie drzew i krzewów (jej pkt 1, 3 i 8)

Decyzją z dnia [...]04.2005r. znak [...] Kolegium stwierdziło nieważność decyzji własnej z dnia [...].05.2004r. znak [...] w części, w której w sposób rażący narusza prawo tj. w zakresie stwierdzenia w tej decyzji nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2005r. w zakresie punktów 1, 2 i 3 oraz punktów 5,6,7 i 8 w zakresie drzew i opłat za nie ustalonych w punktach 1 i 2, w pozostałej części odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji.

W zaistniałej sytuacji procesowej Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2005r. ustalił dla [...] Sp. z o.o. opłatę w wysokości [...] zł za usunięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] w rejonie ul. [...].

Od decyzji tej Spółka wniosła odwołanie, podnosząc iż - na podstawie art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z 1991 r. o ochronie przyrody powinna być zwolniona z opłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpoznaniu środka zaskarżenia - decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. znak [...] uchyliło w/w decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2005r. i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że inwestor nie ponosi opłaty za usunięcie drzew i krzewów z posesji w rejonie [...].

Skargę na powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2006 r. do WSA w Warszawie złożyło Stowarzyszenie [...]. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 sygn. akt IV SA/Wa 1513/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę stowarzyszenia. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009r. (sygn. akt II OSK 547/08) uchylił powołany wyrok. Ponownie rozpoznając skargę Stowarzyszenia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2009r. (sygn. akt IV SA/Wa 865/09) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006r.

Wskutek skargi kasacyjnej wniesionej przez [...] sp. z o.o. w W. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 201 Or. (sygn. akt II OSK 1902/09) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 299/11 uchylił decyzje Kolegium z dnia [...] czerwca 2006r.

Rozpatrując ponownie powyższą sprawę Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcia organów administracji powinny opierać się na przepisach prawa, w szczególności przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a także jak w niniejszej sprawie na przepisach ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody.

Zgodnie z art. 47i ust. 2 ustawy nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia opłaty, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym usunięto drzewa lub krzewy, upłynęło 5 lat.

Jak wynika z akt sprawy drzewa i krzewy na usunięcie których zezwolono decyzją Prezydent W. z dnia [...] maja 2003r. nr [...] zostały usunięte w 2003r., a więc ostateczną decyzję ustalająca opłatę za ich usunięcie należało wydać najpóźniej do końca 2008r.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro przed upływem pięciu lat od końca roku w którym wycięto drzewa i krzewy na usunięcie których zezwolono decyzją Prezydent W. z dnia [...] maja 2003r. nr [...] nie wydano ostatecznej decyzji w sprawie ustalenia opłaty za ich usunięcie to postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 §1 kpa.

Skargi na powyższą decyzję wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Stowarzyszenie [...] oraz Stowarzyszenie [...].

Stowarzyszenie [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości przedstawiło dotychczasowy stan faktyczny sprawy (od 2003r.) , wskazując, iż wynika z niego, że decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2003r. została zaskarżona do SKO jedynie przez Stowarzyszenie [...], które następnie wycofało swoja skargę. Tym samym decyzja ta jest prawomocna. Okoliczność, iż decyzja ta była ostateczna w dacie wszczęcia postępowania nieważności owego, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Z kolei Stowarzyszenie [...] w swojej skardze wskazało, że ustalenie dokonane przez organ odwoławczy, które podjęte przez siebie rozstrzygnięcie rozstrzygnięcie uzasadnia brakiem wydania ostatecznej decyzji ws. opłat za wycinkę do końca 2008. , nie jest zgodne ze stanem formalno-prawnym: z treści bowiem uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, że WSA wyrokiem z dn. 10.05.2011r. uchylił decyzję SKO z dn. [...] czerwca 2006r., która to decyzja anulowała opłaty rekompensacyjne ustalone decyzją Prezydenta W. z dn. [...].07.2005r. Do chwili wydania skarżonej decyzji SKO z dn. [...] września 2013r. - decyzja Prezydenta W. z dn. [...].07.2005r. pozostawała w obiegu prawnym. A ta właśnie decyzja Prezydenta W. ustaliła opłaty za wycinkę osiedlowego skweru dokonaną w 2003r. Dlatego też w imię podstawowych zasad praworządności, oraz kierując się nadrzędnym interesem publicznym, jak również mając na uwadze, iż liczne postępowania prowadzone przez organy w sprawie zasadny jest uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że do wycięcia drzew doszło w 2003r. oraz, iż Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...] zezwolił na wycięcie drzew i krzewów z posesji w rej. [...] oraz ustalił opłatę za ich usunięcie.

Ostatecznie jednak, decyzją z dnia [...].04.2005r. znak [...] Kolegium doprowadziło do stwierdzenia nieważność pkt. 4 decyzji Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...] tj. w zakresie ustalającej opłatę za usunięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] w rejonie [...].

Należy zatem mieć na uwadze, że stwierdzenie nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej dotkniętej wadą (jest to konsekwencja przyjęcia konstrukcji nieważności względnej). Dla oceny decyzji nie są istotne przepisy prawa materialnego z daty stwierdzenia nieważności, lecz przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji.

Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej uchyla wszelkie skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji nieważnej, a organ nadzoru wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem. W stosunku do decyzji, której nieważność stwierdzono, upada razem z nią domniemanie legalności i prawidłowości, a to niesie za sobą ważną konsekwencję w kwestii oceny działania organu administracyjnego, które może być kwalifikowane jako wadliwe i powodujące szkodę. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji jest także roszczenie odszkodowawcze, które przysługuje od dnia, w którym stanie się ostateczna decyzja o stwierdzeniu nieważności.

Sprawa, która była przedmiotem decyzji uznanej za nieważną, wraca do stanu, w jakim się znajdowała przed jej wydaniem. Organ, który stwierdził nieważność decyzji (a w razie wniesienia odwołania - organ odwoławczy, który utrzymał decyzję stwierdzającą w mocy), przekazuje sprawę do organu, który decyzję nieważną wydał, ten zaś w razie potrzeby rozpatruje sprawę ponownie. Jeśli postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe - umarza postępowanie.

W zaistniałej sytuacji procesowej Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2005r. ustalił dla [...] Sp. z o.o. opłatę w wysokości [...] zł za usunięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] w rejonie [...].

Od decyzji tej Spółka wniosła jednak odwołanie, podnosząc iż - na podstawie art. 47g ust. 1 pkt 8 ustawy z 1991 r. o ochronie przyrody powinna być zwolniona z opłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po rozpoznaniu środka zaskarżenia - decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. znak [...] uchyliło w/w decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2005r. i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że inwestor nie ponosi opłaty za usunięcie drzew i krzewów z posesji w rejonie [...].

Decyzja ta została jednak uchylona Wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 299/11.

Rozpatrując ponownie powyższą sprawę wbrew podniesionym przez strony skarżące zarzutom, Kolegium zdaniem Sądu zasadnie wskazało, że w niniejszej sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 47 i ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, zgodnie z którym nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia opłaty, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym usunięto drzewa lub krzewy, upłynęło 5 lat.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budzi bowiem wątpliwości, iż drzewa i krzewy na usunięcie których zezwolono decyzją Prezydent W. z dnia [...] maja 2003r. nr [...] zostały usunięte w 2003r., a więc ostateczną decyzję ustalająca opłatę za ich usunięcie należało wydać najpóźniej do końca 2008r.

Wprawdzie decyzja organu I instancji została wydana [...] lipca 2005r., to jest przed upływem okresu wskazanego w przepisie art. 47i ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Jednakże wobec wniesienia od tej decyzji odwołania, decyzja te nie była ostateczna. Organ odwoławczy stosownie do art. 138 k.p.a. zobowiązany był bowiem do określenia swojego stanowiska w sprawie po rozpoznaniu merytorycznym sprawy w jej

całokształcie. Obowiązkiem organu II instancji było przy tym uwzględnienie stanu prawnego i stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji przez ten organ, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 1995 r. sygn. akt IV SA 176/94, dostępny w Internecie na stronie: cbois.nsa.gov.pl). Organ II instancji zaskarżoną decyzją z dnia uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie przed organem I instancji, bowiem jak słusznie stwierdził, powołując się na przepis art. 47 i ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, że od końca roku kalendarzowego, w którym usunięto drzewa lub krzewy tj. 2003r do dnia wydania ostatecznej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, upłynęło 5 lat.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium odpowiada prawu, bowiem upływ terminu przedawnienia określony w art. 47i ust. 2 ustawy o ochronie przyrody w dacie wydania decyzji w trybie odwoławczym uniemożliwia wymierzenie opłaty. Pięcioletni okres przedawnienia wymierzenia przedmiotowej opłaty upłynął z końcem 2008r. a decyzję - ostateczną za usunięcie 21 drzew i 120 m2 krzewów na terenie działki nr [...] w rejonie [...], na skutek wniesionego odwołania, organ II instancji wydał w dniu [...] września 2013r. por. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 1995r. sygn. akt IV SA/176/94 w którym stwierdzono, że cyt. "Upływ terminu określonego w art. 86 lit. T ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie środowiska (Dz. U. Nr 49, poz. 196) także w dacie wydania decyzji w trybie odwoławczym uniemożliwia ustalenie opłaty za gospodarcze korzystania ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian..").

Wobec powyższego zarzuty skarg uznać należało za niezasadne, a biorąc pod uwagę, iż zaskarżona decyzja nie naruszają przepisów prawa materialnego, jak też proceduralnego, należało zgodnie z art. 151 p.p.s.a oddalić skargę.