Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 220/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Ewa Wojtynowska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lutego 2016 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją uchylono decyzję Wójta Gminy z dnia 22 października 2015 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie specjalistycznej chlewni produkującej prosięta o obsadzie 131 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym M., Gmina C., uchylono postanowienie z dnia 25 września 2015 r. i umorzono postępowanie prowadzone przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji opisanej wyżej inwestycji oraz odmówiono ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla tego przedsięwzięcia.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 22 października 2015 r., nr [...], Wójt Gminy C. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie specjalistycznej chlewni produkującej prosięta o obsadzie 131 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym M., gmina C. W toku postępowania wszczętego wnioskiem M. S. przedsięwzięcie zakwalifikowano jako spełniające przesłanki określone w § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397 ze zm.). Przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko zakończone postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 września 2015 r. uzgadniającym realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określającym warunki jego realizacji. Pozytywną opinię w przedmiocie przedsięwzięcia wydał również Państwowa Inspekcja Sanitarnej.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obrębu M., przyjętym uchwałą Rady Gminy Nr XXXIV/289/06 z dnia 25 maja 2006 r. Inwestycja jest położona poza obszarami europejskiej sieci Natura 2000 i nie oddziałuje negatywnie na te obszary. Chlewnia na działce [...] nie spowoduje istotnego pogorszenia stanu środowiska wodno-gruntowego zarówno w zakresie czynników fizykochemicznych, biologicznych, jak i ilości oraz poziomów wód podziemnych, co należy uznać za spełnienie warunków korzystania z wód zlewni Wisły, zgodnie z Planem Gospodarowania Wodami na obszarze dorzecza Wisły. Warunki realizacji przedsięwzięcia zostały zaaprobowane przez organy uzgadniające i opiniujące.

W odwołaniu od tej decyzji F. Z. wniósł o jej uchylenie. Zdaniem odwołującego organ prowadzący postępowanie powinien poddać własnej ocenie stanowisko wyrażane w toku postępowania przez mieszkańców, nie zaś opierać się na wyjaśnieniach inwestora. Nadto organ nie ocenił dokumentów przedstawionych przez M. S. w toku postępowania.

Odwołanie wniósł również T. P. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i merytoryczne rozstrzygnięcie o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Decyzji zarzucił naruszenie: art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez wydanie decyzji pozytywnej w sytuacji, gdy zamierzenie inwestycyjne jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; art. 80 i art. 6 k.p.a. poprzez uchylenie się przez organ pierwszej instancji od własnej oceny materiału dowodowego i oparcie się na stanowisku wnioskodawcy oraz organów współdziałających; brak wskazania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i brak podania motywów, którymi kierował się organ orzekając co do istoty, co stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a., naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i okoliczności faktycznych, oraz wydanie decyzji i uzasadnienie jej w sposób naruszający zasady przekonywania, praworządności, prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do państwa prawa; art. 10 § 1 in fine k.p.a. poprzez ograniczenie odwołującemu się możliwości wypowiedzenia się co do całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, przejawiające się selektywnym publikowaniem uzupełnień raportu ooś i ujawnieniem jedynie uzupełnienia raportu. Nadto, zaskarżył postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 września 2015 r. Do odwołania zostały załączone dowody na okoliczność spływu wód z miejsca planowanej inwestycji do urządzeń melioracyjnych i do rzeki M. (S.) oraz na okoliczność wielkości produkcji w planowanej chlewni.

Rozpoznając odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 lutego 2016 r. uchyliło zaskarżoną decyzję, zaskarżone postanowienie uzgadniające Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 września 2015 r. i w tym zakresie umorzyło postępowania toczące się przed organem środowiskowym oraz ostatecznie odmówiło ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji.

SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 80 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Oznacza to, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium (poza wyjątkami wynikającymi z tego przepisu) oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym postępowania uzgodnieniowego z innymi organami. Po stwierdzeniu sprzeczności zamierzonego przedsięwzięcia z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak jest podstaw do podejmowania dalszych czynności w sprawie, w tym przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko czy też analizy i oceny wpływu danego przedsięwzięcia. Jednocześnie stwierdzenie niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stanowi jedną z przesłanek odmowy ustalenia na rzecz wnioskodawcy środowiskowych uwarunkowań.

W pierwszej kolejności SKO przesądziło o interesie prawnym odwołującego T. P. wskazując, że związki chemiczne z gnojowicy wylewanej na działce nr [...], za pośrednictwem rowów melioracyjnych, będą dostawały się do rzeki M., z której wymieniony pobiera wodę i wpływały na stan wód w stawach odwołującego się.

Następnie SKO zbadało inwestycję pod kątem zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obrębu M. przyjętego uchwałą Rady Gminy Nr XXXIV/289/06 z dnia 25 maja 2006 r. Dziaka nr [..] położona jest w planie w jednostce nr R09 R i stanowi teren o przeznaczeniu rolnym, na którym dopuszczalne jest lokalizowanie zabudowy zagrodowej, uciążliwość związana z działalnością gospodarczą musi się zamknąć w granicach działki (dotyczy zabudowy zagrodowej), a zaopatrzenie w wodę powinno odbywać się z wodociągu wiejskiego.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy SKO określiło oddziaływania ustając, że:

1) na działkach sąsiadujących z działką nr [...], tj. na działkach nr [..]-[..] w związku z działalnością chlewni wystąpią w atmosferze stężenia amoniaku,

2) na działkach sąsiadujących z działką nr [..], tj. na działkach nr [..]-[..] w związku z działalnością chlewni wystąpią w atmosferze stężenia tlenku węgla,

3) na działkach sąsiadujących z działką nr [..], tj. na działkach nr [..]-[..], w związku z działalnością chlewni wystąpią w atmosferze stężenia dwutlenku azotu,

4) na działkach sąsiadujących z działką nr [..], tj. na działkach nr [..]-[..], w związku z działalnością chlewni wystąpią w atmosferze stężenia dwutlenku siarki,

5) na działkach sąsiadujących z działką nr [..], tj. na działkach nr [..]-[..], w związku z działalnością chlewni wystąpią w atmosferze stężenia węglowodorów alifatycznych,

6) na działkach sąsiadujących z działką nr [..], tj. na działkach nr [..]-[..]w związku z działalnością chlewni wystąpią w atmosferze stężenia siarkowodoru.

W oparciu o treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko określono możliwe oddziaływania inwestycji, w postaci uciążliwości odorowych powstających w najbliższej okolicy w czasie przeładunku gnojowicy do zbiornika wozu gnojowicowego, a także podczas rozlewania gnojowicy po przeznaczonych na ten cel gruntach ornych.

SKO nie podzieliło stanowiska inwestora o zamknięciu uciążliwości związanej z działalnością chlewni w granicach zainwestowanej działki. Według organu odwoławczego uciążliwość związana z działalnością chlewni nie zamknie się w granicach działki, co potwierdza treść raportu wskazująca na okresowe uciążliwości odorowe związane z rozwożeniem gnojowicy na użytkowanych przez niego gruntach ornych. Kolegium nie zgadza się również ze stwierdzeniem, że przez pojęcie "uciążliwości" w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy rozumieć wyłącznie jako przekroczenie dopuszczalnych poziomów stężeń substancji w powietrzu. Odory powstające w związku z załadunkiem i wywożeniem gnojowicy poza granicę działki nr [..] z pewnością będą miały charakter męczący i dokuczliwy dla osób zamieszkujących w okolicy 16 działek, na które będzie wywożona gnojowica, z uwagi na jej właściwości zapachowe. Taki charakter mogą mieć również odory powstające w samej chlewni. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że jak wskazano w raporcie, przy eksploatacji inwestycji może dojść do przekroczenia stężenia pyłu zawieszonego. Jak wynika z załącznika nr 3 i 4 do raportu stężenia pyłu zawieszonego w atmosferze będą występowały poza granicami działki nr [..]. Będą więc powodowały uciążliwość poza granicami tej nieruchomości. W związku z powstaniem budynku chlewni na działce nr [..] w obrębie M. zaistnieją uciążliwości, które wykraczać będą poza granice tej nieruchomości, co powoduje sprzeczność planowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje, że uciążliwość związana z działalnością gospodarczą musi się zamknąć w granicach działki. Wskazano również na niezgodność z planem w zakresie przewidywanego zaopatrzenia inwestycji w wodę poprzez studnię, podczas gdy z planu wynika, że na terenie R09 R dostawa wody powinna odbywać się z wodociągu wiejskiego.

Rozważając charakter planowanej zabudowy w postaci budynku łączącego w sobie funkcje inwentarsko – mieszkalne SKO uznało, że budynek w postaci chlewni z wydzieloną niewielką (w odniesieniu do powierzchni całego budynku) częścią mieszkalną, nie nosi charakteru "wiejskiego domu mieszkalnego" w rozumieniu definicji słownikowej, a więc nie stanowi on zabudowy zagrodowej rozumianej jako zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza. Tym samym realizacja przedsięwzięcia w postaci budowy chlewni na działce nr [..] jest sprzeczna z treścią obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Jak wyjaśnił dalej organ drugiej instancji, z powodu sprzeczności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zarówno sporządzenie raportu w ramach oceny oddziaływania na środowisko, jak i dokonanie uzgodnienia nie powinno mieć miejsca w prowadzonym postępowaniu. Powyższa sprzeczność spowodowała konieczność orzeczenia o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgodnie z wnioskiem.

W skardze zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w tym art. 7 kpa, 8 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 136 kpa i art. 138 kpa poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny:

-na jakiej podstawie, organ uznał, że powierzchnia części mieszkalnej budynku - 200 m2 jest niewielka,

-na jakiej podstawie organ uznał, że odory powstające w związku z załadunkiem i wywożeniem gnojowicy poza granice działki nr [..] z "pewnością" będą miały charakter męczący i dokuczliwy dla osób zamieszkujących w okolicy 16 działek, na które będzie wywożona gnojowica,

2. przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w tym art. 80 ust. 2 tej ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że planowana przez wnioskodawcę inwestycja jest niezgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

3. błędną interpretację zapisów uchwały Rady Gminy nr XXXIV/289/06 z dnia 25 maja 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu M. poprzez:

-uznanie, że planowany przez wnioskodawcę budynek hodowlany z częścią mieszkalną nie stanowi zabudowy zagrodowej,

-pominięcie zapisów ogólnych planu przy ocenie dopuszczalności budowy studni jako rozwiązania tymczasowego,

-błędne uznanie, że zapis w planie miejscowym dotyczący ograniczeń uciążliwości w odniesieniu do działalności gospodarczej dotyczy działalności rolniczej,

- błędne uznanie, że działalność związana z nawożeniem pól jest działalnością związaną z zabudową zagrodową, a nie działalnością rolniczą, nie podlegającą ograniczeniom.

4. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez:

-uznanie, że powierzchnia części mieszkalnej 200 m2 jest zbyt mała dla przyjęcia, że spełniony będzie warunek zabudowy zagrodowej - zamieszkanie przez wnioskodawcę i jego rodzinę na obszarze siedliska na działce nr [..],

-uznanie, że działalność hodowlana wnioskodawcy będzie wykraczała poza granice działki,

5. bezpodstawne uchylenie postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 września 2015 r. nr [...] i umorzenie postępowanie w przedmiocie uzgodnienia realizacji inwestycji planowanej przez wnioskodawcę na działce nr [..], pomimo że zamierzenie planowane przez wnioskodawcę jest zgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wniesiono w skardze o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący zaprzecza wykazywanej przez organ niezgodności inwestycji z miejscowym planem. Skarżący starał się wykazać, że planowana zabudowa na działce nr [..] będzie miała charakter zabudowy zagrodowej, albowiem będzie ją stanowił budynek produkcyjny z wydzieloną częścią mieszkalną, gdzie inwestor planuje mieszkać z rodziną. Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organu w zakresie zaopatrzenia inwestycji w wodę, albowiem według niego z postanowień ogólnych planu wynika dopuszczalność rozwiązań tymczasowych w postaci budowy studni do czasu powstania możliwości podłączenia do sieci gminnej. W odniesieniu do wynikającego z planu ograniczenia uciążliwości związanej z działalnością gospodarczą do granic działki w zakresie zabudowy zagrodowej skarżący wyjaśnił, że ograniczenie to dotyczy wyłącznie zabudowy zagrodowej, a nie została nią objęta działalność rolnicza, którą zamierza prowadzić inwestor.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę uczestnika postępowania T. P. również wniesiono o jej oddalenie. Uczestnik wskazał, że od początku zamierzeniem skarżącego było wybudowanie chlewni a nie stworzenie zabudowy zagrodowej, o czym miałoby świadczyć wydzielenie części mieszkalnej w budynku chlewni. Z raportu wynika, że to pomieszczenie mieszkalne miało mieć charakter socjalny, charakter zaplecza dla pracowników. Podkreślono uciążliwości związane z planowaną dzielnością chlewni, które w sposób sprzeczny z planem będą wykraczać poza obszar zainwestowanej działki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest zgodna z prawem.

Kontrolą legalności objęto w niniejszej sprawie decyzję SKO, którą uchylono decyzję Wójta Gminy określającą środowiskowe uwarunkowania inwestycji, uchylono postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 25 września 2015 r. uzgadniające realizację tego przedsięwzięcia i umorzono postępowanie przed tym organem oraz ostatecznie odmówiono ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Kontrolowane postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego dotyczyło inwestycji polegającej na budowie specjalistycznej chlewni produkującej prosięta o obsadzie 131 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym M., gmina C., zakwalifikowanej zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397 ze zm.), do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353), zwanej dalej ustawą ocenową. Zgodnie z przepisem art. 71 ust. 1 i 2 ustawy ocenowej decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Oznacza to, że planowane przez skarżącego przedsięwzięcie w postaci budowy chlewni wymagało uzyskania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania inwestycji. Natomiast kwestię tego, czy decyzję środowiskową należy wydać po przeprowadzeniu postępowania ocenowego reguluje przepis art. 59 ustawy ocenowej, który w ust. 1 stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

W kontrolowanej sprawie obowiązek wskazany w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy ocenowej został skonkretyzowany w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 13 października 2014 r., co uzasadniało następnie przedłożenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w oparciu o który organ ten wydał w dniu 25 września 2016 r. postanowienie uzgadniające realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.

W ocenie sądu organ pierwszej instancji procedował w sprawie pomimo istniejącej sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu M., przyjętego uchwałą Rady Gminy Nr XXXIV/289/06 z dnia 25 maja 2007 r. Działka nr [...] przeznaczona pod inwestycję objęta jest jednostką planistyczną R09 R. W części planu odnoszącej się do poszczególnych terenów w ramach ustaleń m.in. dla terenu R09 R przewidziano w pkt 1 przeznaczenie terenu rolnicze. W ppkt 1 wskazano natomiast, że innym dopuszczalnym przeznaczeniem terenu jest zabudowa zagrodowa wraz z infrastrukturą techniczną niezbędną dla jej obsługi. W zakresie zasad lokowania zabudowy zagrodowej odesłano do przepisów odrębnych. Strukturę zabudowy określono jako zabudowę wolnostojącą.

W ocenie sądu wykładnia postanowień planu obowiązujących w jednostce R09 R prowadzi do wniosku, że jedyną dopuszczalną formą zabudowy na terenie o przeznaczeniu rolniczym jest zabudowa zagrodowa. Dla niej bowiem wyłącznie określono szczegółowe wskaźniki i parametry zabudowy i zagospodarowania terenu, ograniczenia w ich użytkowaniu, zasady obsługi komunikacyjnej oraz zasady obsługi przez infrastrukturę techniczną, w tym zaopatrzenia w wodę. Stosując tego rodzaju zabieg stylistyczny uzyskano w efekcie regulację dopuszczającą na terenie o przeznaczeniu rolniczym wyłącznie działalność rolniczą realizowaną w ramach zabudowy zagrodowej. Tym samym, w ocenie sądu, wyeliminowano z tego terenu możliwość realizacji przedsięwzięć rolniczych, w tym hodowlano – produkcyjnych, których rozmiar przekracza potocznie pojętą działalność rolniczą wykonywaną w ramach siedliska.

Zabudowa zagrodowa zdefiniowana została w § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015, poz. 1422), jako w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych, w potocznym rozumieniu oznacza zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1536/07, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zabudowa zagrodowa to inaczej siedlisko, czyli funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) oraz mieszkaniowym służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 554/14, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle takiego rozumienia pojęcia zabudowy zagrodowej, przedsięwzięcie planowane przez skarżącego wymyka się z zakresu tego pojęcia zabudowy na terenach o przeznaczeniu rolnym. Zarówno z wniosku skarżącego o wydanie decyzji środowiskowej, jak i z charakterystyki przedsięwzięcia a następnie z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że w ramach przedsięwzięcia polegającego na budowie specjalistycznej chlewni produkującej prosięta o obsadzie 131 DJP wraz z infrastrukturą towarzyszącą powstać ma: budynek chlewni z pomieszczeniami socjalnymi i mieszkalnymi, studnia głębinowa, zbiornik na gnojownicę, 3 silosy paszowe, wiata i piec do spalania martwych zwierząt, szambo na ścieki oraz drogi dojazdowe i piec manewrowy. Z dokumentów tych nie wynikało, ażeby część mieszkalna miała funkcję dominującą w planowanej zabudowie.

Skarżący w toku postępowania uszczegółowił, że w budynku planowanej chlewni znajdować się będzie również część mieszkalna oddzielona ścianą od części hodowlanej. Okoliczność ta nie wpływa jednak na zmianę oceny charakteru planowanej zabudowy, która nie jest zabudową zagrodową. Co prawda, każdy z rodzajów zabudowy zawiera w sobie elementy obiektów budowlanych o charakterze mieszanym np. budynki mieszkalne, budynki gospodarcze czy budynki produkcyjne. W ocenie sądu zamierzenie inwestycyjne należy jednak postrzegać jako architektoniczną całość z uwzględnieniem funkcji, której ma ona służyć. To, że w ramach zamierzenia inwestycyjnego będą zlokalizowane także budowle rolnicze, nie przesądza, przy ocenie całego zamierzenia, że mamy do czynienia z zabudową zagrodową (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 248/13, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec tego sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem nie może być uznane za zabudowę zagrodową, nawet jeśli w jakieś nieznacznej części planowany budynek ma realizować funkcję mieszkalną, czy raczej socjalną. Należy bowiem uwzględnić przeznaczenie całościowe, z którego wynika, że dominującą funkcją będzie działalność hodowlana, a w istocie produkcyjna, trzody chlewnej w dużym rozmiarze. Tego rodzaju działalność ma charakter dominujący, a planowana powierzchnia mieszkaniowa ma wyłącznie charakter towarzyszący działalności hodowlanej, zapewniający możliwość jej obsługi, czy też raczej dopilnowania prawidłowości funkcjonowania kosztownego zakładu produkcyjnego. Na wartość przedsięwzięcia wskazywał sam skarżący na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. Podkreślić też należy, że pomieszczenia mieszkalne w samym raporcie oddziaływania określone zostały jako socjalne, co nawet bez odwoływania się do ich wielkości świadczy o służebnej roli w stosunku do działalności głównej.

Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących oraz dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych.

Celem przywołanej regulacji jest zapewnienie spójności między lokalizacją realizowanej inwestycji a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z postanowień art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej wynika, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium (poza wyjątkami wynikającymi z tego przepisu) oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym postępowania uzgodnieniowego z innymi organami. Po stwierdzeniu sprzeczności zamierzonego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak podstaw do podejmowania dalszych czynności w sprawie, w tym przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (art. 46 ust. 3 ustawy), analizy i oceny wpływu danego przedsięwzięcia (art. 47 ustawy), czy też uzgodnień z art. 48 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1036/07, LEX nr 489569).

Oznacza to, że brak zgodności przedsięwzięcia z postanowieniami planu miejscowego uzasadnia odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez badania pozostałych przesłanek jej wydania i weryfikacji całej inwestycji.

W konsekwencji opisana sprzeczność planowanego przedsięwzięcia w zakresie charakteru działalności sama w sobie przesądza już o niemożności ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji opisanej we wniosku. Akcent główny planowanej inwestycji spoczywa na działalności produkcyjnej w rolnictwie, a nie na łączeniu jej z funkcją mieszkaniową. W tym przypadku wygospodarowanie w budynku chlewni pomieszczeń mieszkalnych o charakterze socjalnym pozostaje w związku z działalnością w ramach produkcji zwierzęcej na znaczną skalę, ale nie powoduje faktycznej zmiany funkcji całego przedsięwzięcia jako produkcji rolnej w ramach zabudowy zagrodowej.

Z obowiązującego planu miejscowego wynika natomiast dopuszczalność realizacji w jednostce planistycznej R09 R w ramach przeznaczenia rolniczego wyłącznie zabudowy zagrodowej. Skoro przedsięwzięcie nie obejmuje zabudowy zagrodowej, to jest sprzeczne z planem i nie jest możliwe ustalenie środowiskowych uwarunkowań.

W tej sytuacji zbędne jest czynienie dalszych ustaleń, ale podkreślić wypada, co wynika z prawidłowych dalszych ustaleń organu odwoławczego, że sprzeczność z postanowieniami planu pogłębia również zakres ustalonych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia, które wynikają z raportu. Według postanowień planu dla jednostki planistycznej R09 R wynika, że w przypadku zabudowy zagrodowej uciążliwość związana z działalnością gospodarczą musi się zamknąć w granicach działki. Konfrontując ten zapis planu z ustaleniami wynikającymi z raportu oddziaływania na środowisko sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego o zakresie ujawnionych i przewidywanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia, które będą wykraczać poza granice działki nr [...]. Z dokumentów sporządzonych w toku postępowania wynika, że przedsięwzięcie powodować będzie oddziaływania w postaci emisji pyłów i gazów z pieca ogrzewającego budynek chlewni oraz z pieca do spalania martwych zwierząt, które co do zasady nie będą przekraczać dopuszczalnych norm stężeń szkodliwych substancji i energii, a jedynie w okresie zimowym, kiedy wykorzystywany będzie kocioł na biomasę słomianą, przewidziano wystąpienie przekroczeń wartości odniesienia jednogodzinnych stężeń pyłu zawieszonego PM10. Nadto ujawniono, że w ramach prowadzonej działalności inwestor przewiduje wywożenie na pola gnojownicy i jej rozlewanie po polach, co będzie powodowało okresowe uciążliwości odorowe w najbliższej okolicy w czasie przeładunku, a także w czasie rozlewania. To zaś potwierdza, że uciążliwości planowanej działalności będą wykraczać poza granice zainwestowanej działki, co w odniesieniu do zabudowy zagrodowej nie jest w planie dopuszczone. W konsekwencji uznać należało, że nawet w sytuacji, gdyby planowaną przez skarżącego działalność uznać za zabudowę zagrodową, z czym jednak sąd się nie zgadza, to i tak tego rodzaju przedsięwzięcie byłoby niedopuszczalne ze względu na negatywne oddziaływania wykraczające poza granice działki nr [...].

Konsekwencją powyższych ustaleń i poczynionej przez organ odwoławczy prawidłowej ich oceny było prawidłowe uchylenie zarówno decyzji środowiskowej jak i postanowienia uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz umorzenia postępowania toczącego się przed nim jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.

Jedynie w kwestii zgodności z planem rozwiązań technicznych odnoszących się do zasad zaopatrzenia w wodę sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, który uznał za niezgodną z planem przewidzianą przez inwestora budowę studni głębinowej. Pomimo tego, że kwestia ta nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że dla jednostki planistycznej R09 R przewidziano w pkt 11 pkt 1 dla zabudowy zagrodowej zaopatrzenie w wodę z wodociągu wiejskiego. Z analizy ustaleń ogólnych planu oraz pozostałych szczegółowych wynika, że tego rodzaju regulacja ma charakter docelowy, to znaczy, obowiązek podłączenia do wodociągu wiejskiego zaktualizuje się w sytuacji, gdy wodociąg taki powstanie. Budowa wodociągu, jako zadanie własne gminy, pozostaje całkowicie poza wpływem właścicieli nieruchomości, zatem plan nie mógł nałożyć na nich obowiązków niemożliwych do spełnienia. Zatem w sytuacji braku takiego wodociągu, we wskazanej jednostce planistycznej nie określono żadnych zasad, sposobu i terminu tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenu (pkt 12), co oznacza, że zaopatrzenie w wodę poprzez studnię jest jak najbardziej dopuszczalne w świetle postanowień planu. Z ustaleń odnoszących się do wszystkich jednostek planistycznych wynika, że zaopatrzenie w wodę ma następować poprzez sieć wodociągu wiejskiego realizowanego w miarę postępujących potrzeb i możliwości finansowych gminy. Dopuszczono zatem rozwiązania tymczasowe w tym zakresie, których dodatkowo w żaden sposób nie ograniczono.

Z przedstawionych przyczyn sąd uznał rozstrzygnięcie organu odwoławczego za prawidłowe zarówno pod względem formalnoprawnym, jak i materialnoprawnym, a wykazane uchybienie dotyczące błędnej wykładni planu, przez co uzasadnienie zaskarżonej decyzji naruszyło tez przepis art. 107 §3 k.p.a., nie miało wpływu na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się też innych uchybień procesowych w działaniu organu, które miałyby istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) oddalił skargę jako niezasadną.