Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 730/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 15, par. 19,
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: art. 26, 27
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowisko-klimatycznej na 2018 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Z. T. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. nr [...] z [...] w sprawie przyznania Z.T. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, uchylił zaskarżoną decyzję i przyznał płatność rolno-środowskowo-klimatyczną w łącznej wysokości 51 727,74 zł oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię: 1. Zobowiązanie Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 15 marca 2016 r. na powierzchnię 42,18 ha. 2. Zobowiązanie Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 15 marca 2016 r. na powierzchnię 16,32 ha.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

15 czerwca 2018 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2018 r. do pakietu: wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże, do powierzchni 45,62 ha, 5.5 Półnaturalne łąki świeże, do powierzchni 16,43 ha. Również 15 czerwca 2018 r., za pośrednictwem przesyłki pocztowej, pełnomocnik wniósł pisemne zastrzeżenia odnośnie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Systemu teleinformatycznego. W dniach 29 czerwca 2018 r. i 2 lipca 2018 r. strona złożyła zmiany do wniosku.

W dniu 10 kwietnia 2019 r. organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania płatności PRŚK do pakietu/wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości 33 561,32 zł oraz 5.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości 16 651,60 zł.

W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił: - brak odniesienia się do pisma pełnomocnika strony z 15 czerwca 2019 r., w którym informował o nieprawidłowościach funkcjonowania systemu teleinformatycznego, co uniemożliwiało prawidłowe wypełnienie wniosku, a w konsekwencji wymusiło na rolniku dokonanie zmiany do wniosku po terminie, tj. w dniu 2 lipca 2018 r.; - nieprawidłowe określenia powierzchni MKO, -braku szczegółowego wyliczenia sposobu ustalenia wysokości płatności dla poszczególnych wariantów PRŚK, - braku szczegółowego wyliczenia zastosowanych pomniejszeń. Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pomiaru geodezyjnego na okoliczność przebiegu granicy uprawy kukurydzy na działce ewidencyjnej o numerze 6 oraz wadliwego sposobu wyznaczenia MKO dla działki oznaczonej symbolem H2 oraz braku przedeklarowania powierzchni do płatności.

Pracownik Wydziału ds. GIS [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dokonał w dniu 8 maja 2019 r. analizy powierzchni maksymalnego kwalifikującego się obszaru (PEG/MKO) dla działek ewidencyjnych nr [...]. 23 sierpnia 2019 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W dniu 16 września 2019 r. pełnomocnik złożył "Stanowisko w sprawie wraz z wnioskami dowodowymi." W dniu 27 września 2019 r. pełnomocnik złożył sprzeciw od decyzji 23/08/2019. W dniu 14 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydał wyrok uchylający zaskarżoną decyzję sygn. III SA/Łd 876/19. Sąd podkreślił, że w odwołaniu strona wskazała, że wnosiła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pomiaru geodezyjnego na okoliczność przebiegu granicy uprawy kukurydzy na działce ewidencyjnej o nr 6 oraz wadliwego sposobu wyznaczenia MKO dla działki oznaczonej symbolem H2 oraz braku przedeklarowania powierzchni do płatności. Sąd wskazał, że z wytycznych organu odwoławczego nie wynika konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a li tylko ponowna ocena zgromadzonego materiału dowodowego, przedstawienie sposobu wyliczenia należności i ocena ewentualnego zastosowania przesłanek z art. 64 Rozporządzenia 1306/2013. Mając na uwadze wniosek strony złożony na podstawie art. 136 § 2 k.p.a., Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.

W związku ze "Stanowiskiem w sprawie wraz z wnioskami dowodowymi" z 9 września 2019 r. zwrócono się z prośbą do Biura Kontroli na Miejscu [...] OR ARiMR o ponowną weryfikację raportu z kontroli przeprowadzonej 17 kwietnia 2018 r. W piśmie z dnia 5 marca 2020 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] OR ARiMR stwierdził, że po analizie i weryfikacji zgromadzonego materiału kontrolnego oraz zapoznaniu się z treścią wnoszonych w odwołaniu zastrzeżeń wszystkie wartości i stwierdzenia w treści raportów pozostają bez zmian.

Organ odwoławczy dołączył do akt sprawy raport z czynności kontrolnych nr [...] w sprawie [...].

Zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR w Ł. uchylił decyzję organu I instancji oraz przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w łącznej wysokości 51 727,74 zł oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię: 1. Zobowiązanie Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 2016-03-15 na powierzchnię 42,18 ha.2. Zobowiązanie Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 2016-03-15 na powierzchnię 16,32 ha.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że pismo pełnomocnika strony z 15 czerwca 2018 r., w którym informował o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu systemu teleinformatyczne, co uniemożliwiało prawidłowe wypełnienie wniosku, a w konsekwencji wymusiło na rolniku dokonanie zmiany do wniosku po terminie, wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR 29 czerwca 2018 r., tj. w dacie złożenia pierwszej zmiany do wniosku. Następnie w dniu 2 lipca 2018 r. rolnik złożył drugą zmianę do wniosku. Organ wskazał, że wnioski składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin nie podlega przywróceniu. Ustawodawca polski wydłużył termin na składanie wniosków do 15 czerwca. Termin powyższy nie był terminem ostatecznym składania wniosków. Możliwe było złożenie wniosku po 15 czerwca 2018r., jednakże za każdy dzień opóźnienia naliczana była sankcja w wysokości 1% kwoty płatności, do której byłby uprawniony rolnik. Ostateczny termin skutecznego składania wniosków upływał 25 dni po upłynięciu terminu składania wniosków bez sankcji, liczony od dnia 15 czerwca 2018 r. Zatem ostatni dzień składania wniosków upływał 10 lipca 2018 r.

Ponadto organ wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 strona złożyła w ostatnim dniu terminu na złożenie wniosku bez sankcji terminowych, tj. 15 czerwca 2018 r., a następnie złożyła dwie zmian do tego wniosku, w dniu 29 czerwca 2018 r. oraz w dniu 2 lipca 2018 r. O nieprawidłowym działaniu systemu pełnomocnik powiadomił w piśmie złożonym w dniu 29 czerwca 2018 r., czyli w terminie, w którym złożenie zmiany do wniosku było jeszcze dopuszczalne, ale skutkowało nałożeniem sankcji w wysokości za każdy dzień roboczy opóźnienia. Jednocześnie pełnomocnik w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że system w dniu 15 czerwca 2018 r. działał nieprawidłowo (np. nie przedstawił zrzutu z ekran z komunikatami błędów). Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby strona/pełnomocnik informował organ I instancji o nieprawidłowym działaniu systemu tej dacie.

Organ podkreślił, że strona złożyła wniosek w dniu, w którym upływał termin na złożenie wniosku bez sankcji terminowych. Zatem już z tego powodu strona skróciła sobie możliwy termin do usunięcia braków wniosku (zgłoszenia poprawek), skracając równocześnie organowi termin do ewentualnego poinformowania strony/pełnomocnika o możliwości złożenia wniosku w aplikacji eWniosekPlus korzystając z pomocy technicznej pracowników biur powiatowych, którzy udzielali niezbędnych porad, jak prawidłowo wypełnić i złożyć wniosek w aplikacji eWniosekPlus, czy też o możliwości złożenia wniosku w formie papierowej, w przypadku gdy rolnik nie był w stanie złożyć wniosku w wersji elektronicznej i jednocześnie nie mógł skorzystać z pomocy technicznej zapewnionej przez biuro powiatowe ARiMR.

Organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, że strona/pełnomocnik na etapie składania wniosku, tj. w dniu 15 czerwca 2018 r. wystąpiła z żądaniem do organu I instancji o udzielenie jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych. Organ dodał, że strona mogła skorzystać z możliwości złożenia wniosku w aplikacji eWniosekPlus korzystając z pomocy technicznej, czego jednak nie zrobiła. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że argumenty podnoszone przez pełnomocnika w odwołaniu pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do zastrzeżeń strony dotyczących powierzchni MKO dla działek ewidencyjnych nr: [...] Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z § 15 rozporządzenia PRŚK wysokość płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za: 1) hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 (.. .) - po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. 2. Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia. 3. Przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Ponadto organ odwołał się do treści art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014. Stosownie do brzmienia art. 17 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 809/2014 w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie lub gruntów nierolniczych, o których mowa w art. 4 ust. lit. d) i e), właściwy organ dostarcza beneficjentowi formularz geoprzestrzenny wniosku o przyznanie pomocy.

Organ odwoławczy wskazał, że w związku z odwołaniem pracownik Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu dokonał w dniu 8 maja 2019 r. w systemie informatycznym pomiaru MKO dla działek ewidencyjnych, w odniesieniu do których w skarżonej decyzji stwierdzono, że powierzchnia MKO działek jest mniejsza niż deklarowana we wniosku. Dotyczy to działek ewidencyjnych nr: [...]. Pracownik Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu [...] OR stwierdził, że: - powierzchnia MKO działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 14,5264 ha (14,53 ha), - powierzchnia MKO działki ewidencyjnej nr [...] wynosi 10,67 ha, przy czym powierzchnia ta składa się z dwóch kompleksów o powierzchni: - 5,12 ha i - 5,55 ha. W zakresie pozostałych działek ewidencyjnych nie stwierdzono podstaw do zmiany powierzchni. Organ wyjaśnił, że pracownik Wydziału ds. GIS wyznaczył nowe powierzchnie MKO na podstawie kontroli na miejscu przeprowadzonej 17 kwietnia 2018 r. przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Warmińsko-Mazurskiego OR ARiMR. Organ wskazał, że kontrola na miejscu dotyczyła ponownego wyznaczenia powierzchni działek rolnych zgłoszonych do programu rolnośrodowiskowego w związku z zastrzeżeniami zgłoszonymi przez rolnika do wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 7-10.11.2017 r. Raport z załącznikami pełnomocnik odebrał 11 czerwca 2018 r.

Organ dodał, że informacja o weryfikacji PEG z 8 maja 2019 r. została oparta na kontroli na miejscu z 17 kwietnia 2018 r., ponieważ kontrola ta była ostatnim źródłem danych, mającym wpływ na wyznaczenie Maksymalnego Kwalifikowanego Obszaru (MKO/PEG) w systemie LPIS dla przedmiotowych działek. Podkreślono, że pomiar działek dotyczył roku gospodarczego 2018. Organ wskazał, że z dołączonego do akt sprawy raportu z czynności kontrolnych wynika, iż numeracja kontrolowanych działek ewidencyjnych pokrywa się z numeracją działek, zadeklarowanych do płatności przez stronę w roku gospodarczym 2018.

Organ odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 4 czerwca 2019 r. wydanego w sprawie z wniosku Z. T. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, sygn. akt III SA/Łd 298/19, w którym Sąd wskazał, że wyniki kolejnej kontroli, która miała miejsce w kwietniu 2018 r., nie mogą być uznane za miarodajne dla poczynienia ustaleń faktycznych w przedmiocie wniosku strony o przyznanie płatności na rok 2017 r. Nie dokumentują bowiem one stanu faktycznego przedmiotowych działek w roku kalendarzowym, w którym składano wniosek o płatności. Ustalenia kontrolerów poczynione w roku 2017 pozostają bez wpływu na ustalenia kontroli na miejscu, przeprowadzonej w roku 2018. Organ wskazał, że wobec tego wyniki kontroli przeprowadzonej w 2018 r. potwierdzają stan faktyczny na gruncie istniejący w dacie kontroli. Raport z kontroli z 2018 r. w sprawie [...] odzwierciedla stan upraw z 2018 r., a co za tym idzie można oprzeć się na tym dowodzie przy analizie powierzchni deklarowanej do przedmiotowej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2018 r.

Organ wskazał, że z ostrożności procesowej został on dołączony do akt niniejszej sprawy. Wyjaśnił, że w sprawie o przyznanie Z. T. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2018 r. zapadł 10 marca 2020r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oddalający skargę III SA/Łd 1067/19.

W zakresie pozostałych kwestionowanych w odwołaniu powierzchni MKO organ odwoławczy nie stwierdził nieprawidłowości. Organ podkreślił, że strona w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiła dowodu, który mógłby stanowić podstawę do zmiany powierzchni MKO. Organ wyjaśnił, że z uwagi na zmianę powierzchni MKO dla działek ewidencyjnych nr: - [...] deklarowanej do płatności w ramach pakietu/wariantu 4.5, - 3/2 deklarowanej do płatności w ramach pakietu/wariantu 5.5, należało uchylić zaskarżoną decyzję i rozstrzygnąć sprawę co do istoty z uwzględnieniem nowo wyznaczonych powierzchni MKO.

W zakresie Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże organ wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantu 4.5 wynosiła 45,04 ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże wynosi 41,41 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia PRŚK, płatność rolno-środowiskowa-klimatyczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO), o którym mowa wart. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2018. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni MKO odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.

Dla działki ewidencyjnej o numerze [...] na której zadeklarowano działkę rolną B1 na powierzchni 26,69 ha stwierdzono, że MKO wynosi 24,49 ha. Wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 2,20 ha. Dla działki ewidencyjnej o numerze [...], na której zadeklarowano działkę rolną H2 na 2,45 ha stwierdzono, że MKO wynosi 2,39 ha. Wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,06 ha. Dla działki ewidencyjnej o numerze [...], na której zadeklarowano działkę rolną I1 oraz B1 na powierzchni 16,48 ha, w tym w ramach I1 16,47 ha, w ramach B1 0,01 ha – organ zwrócił uwagę, że powierzchnia działki rolnej I1 wynosi 16,47 ha i jest większa od powierzchni działki rolnej I wskazanej w drugiej zmianie do wniosku z dnia 2 lipca 2019 r., która to powierzchnia wynosi 15,89 ha. Powierzchnia działki podrzędnej I1 nie może być większa od powierzchni działki głównej I, dlatego też przyjęto, że powierzchnia działki podrzędnej I1 wynosi 15,89 ha. Powierzchnia MKO (po weryfikacji MKO w dniu 8 maja 2019 r. w ramach odwołania od decyzji) wynosi 14,53 ha. Dla działki ewidencyjnej o numerze [...] wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 1,37 ha. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności w ramach wariantu 4.5 wynosi zatem 3,63 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosi 41,41 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych w ramach pakietu/wariantu 4.5 półnaturalne łąki świeże a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej na miejscu wynosi 8,77 %.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy.

Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że w analizowanym przypadku różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną jest wyższa niż 3%, co skutkuje pomniejszeniem płatności o dwukrotność stwierdzonej różnicy, tj. o 7,26 ha. W związku z zadeklarowaniem do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej powierzchni przekraczającej 50 ha, uśredniona stawka płatności po uwzględnieniu degresywności w ramach Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże, określona na podstawie § 16 rozporządzenia PRŚK, wynosi 1.032,47938151 zł > 1.032,48 zł. Kwota sankcji powierzchniowych dla wariantu 4.5 wynosi 7.495,80 zł. Kwota płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 16 ust. l rozporządzenia rolno- środowiskowo-klimatycznego i po uwzględnieniu sankcji powierzchniowych wynosi 35 259,17 zł

Organ wyjaśnił, że kwota ta została pomniejszona ze względu na: złożenie zmiany do wniosku po terminie. W roku 2018 na podstawie § 19 ust. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2018 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 897) wnioski składa się w terminie do dnia 15 czerwca. W terminie tym możliwe było złożenie zmiany do wniosku. Zmiana do wniosku została złożona w dniu 2 lipca 2018 r., co stanowi przekroczenie terminu na składanie zmian do wniosków o 11 dni roboczych. Powierzchnia do płatności w ramach Wariantu: 4.5 zgłoszona zmianą do wniosku została powiększona o 2,45 a. We wniosku producent zadeklarował działkę rolną H1 PRSK TUZ 2,45 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 6 w ramach wariantu 4.5. W pierwszej zmianie do wniosku nie wskazał tej działki. Następnie, w drugiej zmianie do wniosku dodał działkę rolną H2 PRSK TUZ o powierzchni 2,45 ha położoną na działce ewidencyjnej nr 6 w ramach wariantu 4.5.

Zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 złożenie zmiany do wniosku zwiększające deklarowaną powierzchnię po wyznaczonym terminie skutkuje zmniejszeniem o jeden procent z każdy dzień roboczy kwoty płatności przypadającej na dodane powierzchnie. W związku z powyższym, płatność w ramach Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże przyznana do powierzchni dodanej w wyniku złożenia zmiany do wniosku rolno-środowiskowo-klimatycznego została pomniejszona o 11% do płatności należnej do powierzchni 2,45 ha, co stanowi pomniejszenie w wysokości 278,25 zł.

Odnośnie Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże organ wskazał, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach wariantu 5.5 wynosiła 16,43 ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże wynosi 16,22 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013.

Podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2018.

Dla działki ewidencyjnej o numerze 47, na której zadeklarowano działkę rolną D1 na powierzchni 4,75 ha stwierdzono, że MKO wynosi 4,62 ha. Wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,13 ha.

Dla działki ewidencyjnej o numerze 3/2, na której zadeklarowano działkę rolną F1 na powierzchni 5,56 ha stwierdzono, że MKO wynosi 10,67 ha. Do płatności kwalifikuje się powierzchnia 5,55 ha. Jak wyjaśnione zostało powyżej działka ewidencyjna 3/2 składa się z dwóch kompleksów użytków rolnych o powierzchni:- 5,12 ha i - 5,55 ha. Ich łączna powierzchnia wynosi 10,67 ha. Wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,01 ha.

Dla działki ewidencyjnej o numerze [...], na której zadeklarowano działkę rolną G1 na powierzchni 6,12 ha stwierdzono, że MKO wynosi 6,05 ha. Wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,07 ha. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi zatem 0,21 ha. Powierzchnia stwierdzona wynosi 16,22 ha. Kwota przyznanej płatności w ramach Wariantu: 5.5 po uwzględnieniu degresywności, mowa w § 16 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wynosi 16746,82 zł.

Organ wyjaśnił, że na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego oraz w 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, niniejsze zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane przez okres 5 lat od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno –środowiskowo- klimatycznej i obejmuje:1. Zobowiązanie Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 2016-03-15 na powierzchnię równą 42,18 ha. 2. Zobowiązanie Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte w dniu 2016-03-15 na powierzchnię równą 16,32 ha.

W skardze pełnomocnik skarżącej zarzucił:

A. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu z dokumentu w postaci pisemnego oświadczenia J. W., z którego wynikało, że:

- udostępniony rolnikom system eWniosekPlus działał wadliwie nie tylko w dacie upływu terminu do składania wniosku na rok 2018r., tj. dnia 15 czerwca 2018 r., lecz również przez cały okres wcześniejszy, gdy rolnicy mieli możliwość składania wniosków na 2018r.;

- rolnik nie miał realnej możliwości uwidocznienia nieprawidłowości działania systemu (np. poprzez zrzut ekranu), gdyż wadliwość polegała na tym, że podczas wypełniania e-wniosku, a przed oznaczeniem danego terenu, jako kwalifikowanego do danej płatności, zaznaczany obszar nagle znikał, stąd nie było realnej możliwości, aby to udokumentować.

Zdaniem pełnomocnika powyższe miało wpływ na wynik sprawy, bo gdyby organ II instancji nie pominął ww. dowodu złożonego przez rolnika (do którego nota bene nawet nie odniósł się w treści skarżonej decyzji), to nie doszedłby do wniosku, że rolnik nie uprawdopodobnił, że system w dniu 15 czerwca 2018 r. działał nieprawidłowo, a wręcz przeciwnie musiałby dojść do wniosku, że skoro korzystał z pomocy profesjonalisty, który jest wpisany na listę doradców prowadzoną przez ARiMR, a nadto, nadał w dniu 15 czerwca 2018 r informację o wadliwości pracy systemu (co nota bene jest okolicznością notoryjną dla organu);

2) art. 57 §7 k.p.a. poprzez błędną konstatację, że informacja nadana przez rolnika w placówce operatora publicznego poczty polskiej dnia 15 czerwca 2018 r., a dotycząca błędnego działania systemu eWniosekPlus nie jest złożona w dacie jej nadania, lecz w dacie wpływu do organu. Powyższe miało wpływ na wynik sprawy, bo gdyby organ prawidłowo uznał, iż z dniem nadania rolnik powiadomił o nieprawidłowości działania systemu, to nie mógłby dość do wniosku, iż skarżąca przez swojego pełnomocnika w tej dacie, tj. w dniu 15 czerwca 2018 r. informowała organ o nieprawidłowym działaniu systemu;

3) art. 80 k.p.a. poprzez brak szczegółowej analizy graficznej treści e-wniosku złożonego przez skarżącą w dniu 15 czerwca 2018r., w dniu 29 czerwca 2018r. oraz w dniu 2 lipca 2018 r. oraz pominięciu, że system eWniosekPlus od 2018r. umożliwia rolnikowi wypełnienia wyłącznie części graficznej, automatycznie zaś generuje część opisową.

Powyższe uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, bo gdyby organ II instancji uwzględnił szczegółową treść e-wniosków umieszczonych w systemie eWniosekPlus (zwłaszcza w wypełnianej przez rolnika części graficznej) z dnia 15 czerwca 2018, z dnia 29 czerwca 2018 r. oraz 2 lipca 2018 r. oraz porównał ich treść z generowaną automatycznie częścią opisową, to dostrzegłby, iż rolnik nigdy nie dokonywał zmiany w zakresie powierzchni działki o nr ewidencyjnym: [...] (działki HI oraz H2 PRSK TUZ) deklarowanej do płatności, a brak działki H2 w części opisowej wniosku z dnia 29 czerwca 2018 r. (co jednak występowało we wniosku z dnia 15 czerwca 2018 r.) wynika wyłącznie z błędu systemu (rolnik tej części bowiem nie wypełnia), co w dalszej kolejności powinno skutkować brakiem zastosowania pomniejszenia płatności o 11% w stosunku do powierzchni 2,45 ha;

4) art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów przedstawionych przez Rolnika, a mianowicie:

- dowodu z dokumentacji zdjęciowej wykonanej przez rolnika w 2018 r., już po wykonanych zabiegach agrotechnicznych w miejscach wykluczonych przez ARiMR z MKO na skutek wyników kontroli na miejscu z kwietnia 2018 r.;

- opinii biegłego przyrodnika dotyczącej zasadności wykluczenia z płatności części działek [...] oraz[...], a także

- wyników z kontroli na miejscu u rolnika z września 2017 r. oraz listopada 2017 r. zarówno w części opisowej (raport z kontroli), jak i graficznej (szkice działki [...] i [...]).

Ww. uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby organ II instancji nie pominął ww. dowodów, to dostrzegłby, że:

- zachodzą niedające się niczym wyjaśnić rozbieżności w dokumentach urzędowych ARiMR w postaci raportów z wyników z kontroli na miejscu z września 2017 r., listopada 2017 i kwietnia 2018 r., zwłaszcza co do występowania na działkach [...] oraz [...] wieloletnich samosiejek, które rzekomo występowały w kwietniu 2018 r., ale nie we wrześniu 2017 r. oraz listopadzie 2017r.;

- dokumentacja zdjęciowa wykonana przez kontrolerów ARiMR w kwietniu 2018 r. nie świadczy o braku użytkowania rolnego wykluczonych z MKO działek [...]oraz [...], a co potwierdza specjalista w wykonanej na zlecenie rolnika opinii (żaden z organów nie przeprowadził bowiem dowodu z opinii biegłego mimo wniosków rolnika);

- kontrola z kwietnia 2018 r. została wykonana przed zabiegami agrotechnicznymi w 2018 r., stąd nie przedstawia ona w sposób rzetelny stanu utrzymania działek rolnych w 2018 r., a co widać na dokumentacji zdjęciowej załączonej z 2018 r. przez rolnika, a wykonanych na działkach [...] i [...] na terenie wykluczonym z MKO.

Brak ww. uchybienia oznaczałoby konieczność pominięcia przez organ II instancji dowodu w postaci wyników raportu z kontroli z kwietnia 2018 r. oraz ponowne ustalenie MKO na 2018 r. przy uwzględnieniu ostatniego raportu z kontroli, który nie został odrzucony przez ARiMR, tj. wyników kontroli na miejscu z września 2017 r., części graficznej wniosku rolnika z 2018 r. oraz wyników kontroli administracyjnej w oparciu o ortofotomapy (co niestety obecnie chyba nie jest już możliwe, gdyż system nie zachowuje starych danych, lecz jedynie uwidacznia te najbardziej aktualne, a o czym świadczy umieszczenie w uzasadnieniu decyzji ortofotomap wykonanych w 2019 r. i to mimo, iż postępowanie dotyczy 2018 r.!);

5) art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez stwierdzenie, że fakt dokonywania pomiarów danych geolokalizacyjnych przez kontrolerów podczas (kwestionowanej przez rolnika już w terminie 14 dni od doręczenia raportu z czynności kontrolnych) kontroli na miejscu w kwietnia 2018 roku (a zatem przed dokonaniem jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych w 2018 r.) obszaru kwalifikującego się do dopłat zgłoszonych przez rolnika, całkowicie sprzecznej z wynikami z raportów z kontroli z września 2017 r. i listopada 2017 r. (częściowo również naniesionymi na ortofotomapy z 2016 r.) nie ma wpływu na ich wiarygodność, a w sprawie nie zachodziła podstawa weryfikacji przyczyn zgłoszenia we wniosku o płatności powierzchni większej niż błędnie (bo o zaniżonej powierzchni) oznaczony przez ARiMR, jako MKO teren, który został ustalony w oparciu o ortofotomapy z 2016 r. i naniesione na nie wzajemnie wykluczające się wyniki kontroli na miejscu z 2017 r. i kwietnia 2018 r.;

6) art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez naruszenie praworządności na skutek zmian MKO, ustalonej w oparciu o ortofotomapy z 2016 r., na które nanoszone były po terminie składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich na 2018 r., przy jednoczesnym braku powiadomienia o tym stronę;

7) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, na okoliczność mającą znaczenie dla sprawy, a mianowicie wnioskowanych w piśmie z dnia 11 września 2019 r.:

- dowodu z opinii biegłego przyrodnika, który po zapoznaniu się z dokumentacją zdjęciową wykonaną przez kontrolerów ARiMR w kwietniu 2018 r., jak również tą przedstawioną przez rolnika, wypowie się, czy stwierdzone na działkach [...] (zwłaszcza zdjęcia nr 80 i 86, 89, 129) oraz [...] (zwłaszcza zdjęcia nr 112, 117, 122) zadrzewienia oraz roślinności mogły wyrosnąć w ciągu jednego okresu wegetatywnego oraz czy widoczne na zdjęciach zatrawienia mogły pojawić się w widocznych skupiskach, po wykonaniu przez rolnika wszystkich zabiegów pielęgnacyjnych;

- dowodu z zeznań świadka J. B. (adres świadka znany ARiMR z urzędu) na okoliczność przebiegu kontroli na miejscu działek 10/16 oraz 34/1 we wrześniu 2017 r. oraz przyczyn ustalenia MKO ww. działek zgodnie z powierzchnią deklarowaną przez rolnika;

- dowodu z zeznań świadków, tj. ustalonych przez organ pracowników ARiMR, celem udzielenia odpowiedzi na następujące pytania: czy system e-wniosek w dacie upływu terminu do składania wniosków o płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne na rok 2018 oraz w okresie go poprzedzającym w przypadku nieudanej próby oznaczenia pełnej powierzchni działki rolnika (odklikania wszystkich jej granic oraz zamknięcia powierzchni działki) powodował konieczność rozpoczęcia odznaczania powierzchni działki od początku; oraz czy system e-wniosek w dacie upływu terminu do składania wniosków o płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne na rok 2018 oraz w okresie go poprzedzającym w przypadku nieudanej próby oznaczenia pełnej powierzchni działki rolnika (odklikania wszystkich jej granic oraz zamknięcia powierzchni działki) powodował - w przypadku zawieszenia wniosku - konieczność rozpoczęcia wypełniania całego wniosku od nowa, tj. zaznaczania powierzchni wszystkich działek wobec natychmiastowego zanikania wypełnionych powierzchni wszystkich danych wprowadzonych w e-wnioskach;

Uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, albowiem pozbawiło rolnika realnie szans udowodnienia części twierdzeń, zwłaszcza w zakresie nierzetelności wyników z kontroli na miejscu u rolnika oraz nieprawidłowego działania systemu eWniosekPlus w okresie od 15 maja 2018 r. do 15 czerwca 2018 r.;

8) art. 80 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, że organ I instancji ustalił MKO w oparciu o wadliwie wprowadzony do systemu LPIS dla działek referencyjnych: [...], [...] oraz [...] informacje, bo w oparciu o wyniki pomiarów dokonanych dla ww. działek w trakcie kontroli na miejscu z 2017 r., mimo iż mieściły się one w granicach tolerancji błędu i nie rzutowały (ani nie powinny obecnie) na powierzchnię ww. działek kwalifikującą się do płatności.

Ww. uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, albowiem gdyby organ II instancji dostrzegł powyższe to zauważyłby, że w sprawie nie było podstaw dla zmniejszenia MKO dla ww. działek, a w konsekwencji, iż zachodzi podstawa uchylenia decyzji organu I instancji w całości oraz przyznania płatności PRŚK za 2018 r. w ramach wariantu 5.5. zgodnie z treścią wniosku rolnika;

B. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 24 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż fakt wystąpienia pomiędzy wynikami kontroli na miejscu z kwietnia 2018 r. a wynikami kontroli na miejscu z września 2017 i listopada 2017 r. (a m.in. stwierdzonych w kwietniu 2018 r. wykluczeń powierzchni z MKO z powodu wystąpienia wieloletnich zadrzewień, które nie zostały stwierdzone w listopadzie 2017 r. ani we wrześniu 2017 r., a która to kontrola była dla rolnika najkorzystniejsza, bo nie stwierdzająca niemalże żadnych uchybień) nie stanowiła podstawy dla uznania, że organ powinien był dojść do wniosku iż dowody, którymi dysponuje nie dają podstawy do wyciągnięcia ostatecznych wniosków w odniesieniu do kwalifikowalności, a w konsekwencji powinny były przeprowadzić inspekcje fizyczne w 2018 r.;

2) przepisu art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatność bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności poprzez stwierdzenie, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, stąd zachodzi podstawa do pomniejszenia należnej rolnikowi płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i to mimo, że dowody, na których oparły się organy nie mogą być uznane za wiarygodne i rzetelne;

3) przepisu art. 13 ust. 3 rozporządzenia 640/2014 w zw. z art. 19 ust. 2 ustawy poprzez stwierdzenie, że w sprawie zachodzi konieczność pomniejszenia płatności rolnika w ramach wariantu 4.5 także w wys. 278,25 zł, na skutek zmiany do wniosku dokonanej 11 dni po upływie terminu do składania wniosku o płatności w zakresie działki 6 (zmiana w dniu 2 lipca 2018 r. rzekomo dotyczyła dodania działki rolnej H2 PRSK TUZ o pow. 2,45 ha, podczas gdy ww. działka była ujęta w pierwotnym wniosku złożonym w dniu 15 czerwca 2018 r. oraz w tym z dnia 29 czerwca 2018 r. w części graficznej, a fakt nieujęcia jej w części opisowej wynikał wyłącznie z błędu systemu, gdyż rolnik w dniu 29 czerwca 2018 r. nie dokonywał w tym zakresie żadnych zmian, a system samodzielnie generował tę część e-wniosku.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie należy jeszcze mieć na względzie, że była ona przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z 14 listopada 2019 r. sygn. III SA/Łd 876/19 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2018 r.

W związku z powyższym, wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Dotyczy to oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z 21 listopada 2019 r., którym organ administracji, a następnie sąd rozpoznający niniejszą skargę miał obowiązek się podporządkować. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 25 marca 2014 r. sygn. II GSK 55/13 (LEX nr 1488128), obowiązek ten może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Żadna z wymienionych sytuacji w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania w sprawie, zaś "wskazania" określają sposób postępowania organów w przyszłości i wynikają z uzasadnienia wyroku. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom, stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r. sygn. I GSK 534/12 LEX nr 1488128, wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r. sygn. II GSK 1762/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponownie rozpoznając skargę Sąd uznał, że jest ona niezasadna. W rozpoznawanej sprawie organ wypełnił zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 listopada 2019 r. sygn. III SA/Łd 876/19 .

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a postępowanie zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a.

Obecnie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] uchylająca decyzję organu I instancji z [...] i przyznająca Z. T. płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2018 r. w łącznej kwocie 51 727,74 zł oraz ustalająca obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Przypomnieć należy, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów administracyjnych w tej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627 ze zm.) oraz wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 tej ustawy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2018 roku oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa unijnego.

W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do § 15 ust. 3 tego rozporządzenia przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Podkreślenia wymaga, że wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, zobowiązane są do ustanowienia Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia Systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS).

Natomiast art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 stanowi, że system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013, str. 608, z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie nr 1307/2013". W stosownych przypadkach działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013 (art. 5 ust 2 lit. a). Państwa członkowskie mają obowiązek dopilnowania, aby maksymalny kwalifikowalny obszar na działkę referencyjną, o którym mowa w ust. 2 lit. a był właściwie określony ilościowo w granicach maksymalnie 2 %, biorąc przy tym pod uwagę obwód i stan działki referencyjnej (art. 5 ust 3).

Zgodnie z art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Z powyższego wynika, że przyznanie płatności i jej wysokość zależy więc m.in. od wyników weryfikacji prawidłowości zgłoszenia we wniosku powierzchni działek jako powierzchni kwalifikującej się do płatności. Ponadto na państwa członkowskie nałożono obowiązek ustanowienia systemu, którego rolą jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat, tzw. maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (MKO). Wskazane wyżej obowiązki w imieniu Polski realizuje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Należy podkreślić, że na organie spoczywa obowiązek weryfikacji wskazanego wyżej systemu.

W myśl ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej.

W art. 4 ustawy przyjęto, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), chyba że ustawa stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności (pkt 1), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2), udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3), zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (pkt 4). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2).

Z powyższego wynika, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest m.in. przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z k.p.a. zostały wyłączone lub ograniczone. Jednakże organ administracji nie został zwolniony z obowiązku dbałości o zachowanie zasady praworządności, wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, udzielania stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Jak wykazano powyżej, podstawę ustalenia powierzchni uprawnionych do płatności, stanowią dane przekazane przez wnioskodawcę we wniosku. Jednakże te same przepisy nakładają na organy obowiązek weryfikacji wniosku zgodnie z zasadami praworządności i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz ustalenia prawidłowej powierzchni działek kwalifikowanych do płatności.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018, deklarując działki rolne o wskazanych we wniosku powierzchniach. Do wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże skarżąca zadeklarowała powierzchnię 45,04 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona przez organ wyniosła 41,41 ha. Dla działki 10/16 – działka rolna B1 na powierzchni 26,69 ha stwierdzono, że MKO wynosi 24,49 ha, wykluczono 2,20 ha. Z kolei dla działki nr 6 – działki oznaczonej H2 na powierzchni 2,45 ha stwierdzono, że MKO wynosi 2,39 ha, wykluczono 0,06 ha. Natomiast dla działki 34/1 oznaczonej I1 i B1, dla I1 -16,47 ha i w ramach B1 0,01 ha, powierzchnia MKO wynosi 14,53 ha, wykluczono 1,37 ha. Z akt sprawy wynika, że łącznie z wariantu 4.5 wykluczono z płatności 3,63 ha.

Z kolei w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże strona zadeklarowała powierzchnię 16,43 ha, a powierzchnia stwierdzona wyniosła 16,22 ha. Z zadeklarowanej powierzchni działki D1 (nr 47) 4,75 ha wykluczono 0,13 ha, z F1 (nr 3/2) 5,56 ha wykluczono 0,01 ha, a z powierzchni działki G1 (nr 65/1) 6,12 ha wykluczono 0,07 ha. Dla wariantu 5.5 organ wykluczył z płatności 0,21 ha.

Należy wyjaśnić, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO/PEG) została poddana weryfikacji. Pracownik Wydziału ds. GIS [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dokonał analizy powierzchni maksymalnego kwalifikującego się obszaru (PEG/MKO) dla działek ewidencyjnych nr: [...] w wyniku, którego stwierdził, że powierzchnia tych działek jest mniejsza. Stwierdzono także, że powierzchnia działki MKO nr [...] wynosi 14,53 ha, a działki nr [...] wynosi 10,67 ha (składa się z dwóch części – 5,12 ha i 5,55 ha). W uwagach natomiast wskazano, że powierzchnia MKO została wyznaczona na podstawie kontroli na miejscu z 17 kwietnia 2018 r. wykonanej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu [...] OR ARiMR. Wyjaśniono, że kontrola na miejscu dotyczyła ponownego wyznaczenia powierzchni działek rolnych zgłoszonych do programu rolnośrodowiskowego w związku z zastrzeżeniami skarżącej do kontroli z 7-10 listopada 2017 r.

Stwierdzić przy tym należy, że ze względu na złożoność zintegrowanego systemu i na fakt, że kontrole administracyjne w odróżnieniu od kontroli na miejscu, które mogą być przeprowadzone za pomocą prób kontrolnych, muszą dotyczyć wszystkich wniosków o pomoc, korzystanie ze środków technicznych i odpowiednich metod kontrolnych jest niezbędne, aby móc skutecznie rozpatrywać dużą liczbę wniosków. Stąd trafnie w orzecznictwie przyjmuje się, że ustalenia powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Dlatego też dla skutecznego zakwestionowania wiarygodności ustaleń poczynionych na podstawie ortofotomapy konieczne jest wskazanie przez rolnika konkretnych i racjonalnych zastrzeżeń oraz dowodów.

Podkreślić trzeba, że skarżąca w rozpoznawanej sprawie domagała się przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2018 rok. Weryfikacja PEG, która dokonana została 8 maja 2019 r. (po złożeniu odwołania od decyzji organu I instancji) dotyczy ostatniej dostępnej kontroli dla roku 2018, która miała miejsce 17 kwietnia 2018 r. Skarżąca złożyła pierwotny wniosek o przyznanie płatności 15 czerwca 2018 r., zatem już po przeprowadzonej kontroli na miejscu z 17 kwietnia 2018 r., który następnie zmieniała w dniach 29 czerwca 2018 r. i 2 lipca 2018 r. Sąd podziela stanowisko organu, że było to ostatnie i dostępne źródło danych dla 2018 r. Wyniki kontroli z 17 kwietnia 2018 r. potwierdzają zatem stan faktyczny gruntu z 2018 r. i organ zasadnie zweryfikował powierzchnie zadeklarowanych działek w oparciu o wyniki kontroli z 17 kwietnia 2018 r., jako dane najbardziej obrazujące rzeczywisty stan gruntu. Sąd nie stwierdził naruszenia art. 27 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. Organ nie uwzględnił przy ustalaniu powierzchni MKO pomiarów z 2019 r.

Skarżąca zakwestionowała powierzchnię działek ewidencyjnych nr [...] - działka B1 i [...]– działki I1 i B1 (działka w dwóch częściach), nr [...] – H2, nr [...] – D1, nr [...] – F1 i nr [...] – G1, czyli działek, co do których nastąpiło zmniejszenie powierzchni w wyniku weryfikacji w oparciu o kontrolę na miejscu z 17 kwietnia 2018 r.

Podkreślić trzeba, że wypełnienie wniosku o dopłaty w ramach systemów wsparcia bezpośredniego musi wiązać się z działaniem starannym i nie może zwalniać wnioskodawcy z odpowiedzialności za prawidłowe wypełnienie wniosku, które jest podstawowym obowiązkiem strony. Przedstawione unormowania wskazują jednoznacznie, że rolnik występujący z wnioskiem o płatność musi dołożyć szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku, skoro błędy w tym zakresie mogą nieść tak daleko idące skutki.

Co się tyczy innych działek rolnych, co do których skarżąca kwestionuje przyjęty przez organy obszar kwalifikowalny powołując się na dane podane mu w udostępnionych formularzach, wskazać należy, że wprawdzie faktycznie jest tak, że rolnicy przygotowujący wnioski aplikacyjne o płatność korzystają z udostępnionych przez Agencję formularzy, które zawierają informacje na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności a dołączone materiały geograficzne określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Nie oznacza to jednak, że to na organie Agencji spoczywa obowiązek przedstawienia rolnikowi adekwatnych dla danej płatności danych. Jeżeli bowiem nastąpiły jakiekolwiek zmiany w stanie faktycznym związanym z przekazanym materiałem graficznym lub w przypadku, gdy jakakolwiek informacja podana w formularzu jest błędna (w tym wypadku istotne znaczenie miały wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu), przy składaniu wniosku rolnik ma obowiązek wprowadzić poprawki w formularzu. Zatem do obowiązków rolnika należy wprowadzenie zmian w sytuacji, gdy jakakolwiek informacja jest błędna czy nieaktualna.

Rolnik ubiegający się o płatność do gruntu posiada największą wiedzę na temat swoich działek, ich powierzchni i granic w terenie. Dlatego też, jeśli przekazany materiał graficzny zawiera błędy, to rolnik winien je wskazać i wprowadzić prawidłowe dane dotyczące działek, co do których ubiega się o płatności. Bezpodstawnie więc skarżąca powołuje się na te informacje, które wbrew jej przekonaniu nie mają charakteru bezwzględnie wiążącego.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności – jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego.

Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego.

W myśl art. 18 ust. 6 rozporządzenia 640/2014 bez uszczerbku dla kar administracyjnych zgodnie z art. 19, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność w ramach systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego, jeżeli obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw.

W ocenie Sądu, organy Agencji słusznie uznały, że w niniejszej sprawie wystąpiły nieprawidłowości, jednoznacznie stwierdzone w toku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, które wpłynęły na ustalenie powierzchni kwalifikującej się do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w zakresie wariantu 4.5 i 5.5. Z kolei stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną - przedeklarowanie powyżej 3% obligowała do zastosowania dyspozycji 19 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 i w konsekwencji pomniejszenia należnych stronie płatności.

Sąd uznał za zasadne stanowisko organu o konieczności dokonania pomniejszenia płatności w zakresie wariantu 4.5 z uwagi na złożenie zmiany do wniosku po terminie – skarżąca złożyła zmianę do wniosku 2 lipca 2018 r., a termin upływał 15 czerwca 2018 r. (§1 rozporządzenia z 14 maja 2018 r. Dz. U. z 2018 r. poz. 897). Prawidłowo przy tym przyjęto, że zmiana zgłoszona 2 lipca 2018 r. spowodowała powiększenie powierzchni o 2,45 ha w zakresie działki nr [...] (H2). Jak wynika z materiału dowodowego składając wniosek skarżąca zadeklarowała działkę H1 o powierzchni 2,45 ha na działce nr [...]. W pierwszej zmianie do wniosku z 29 czerwca 2018 r. nie wskazała tej działki, natomiast 2 lipca 2018 r. (przy drugiej zmianie) dodała działkę H2 o powierzchni 2,45 ha na działce nr [...]. Stosownie do treści § 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych. Poprawki w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność są dopuszczalne tylko do najpóźniejszego możliwego terminu wyznaczonego dla składania po terminie pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeżeli jednak ten najpóźniejszy termin jest wcześniejszy niż ostateczny termin wnoszenia poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność, o którym to terminie mowa w ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu, bądź gdy terminy te przypadają w tym samym dniu, za niedopuszczalne uznaje się poprawki do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność wniesione po tym terminie. Zasadnie zatem płatność do powiększonej powierzchni o 2,45 ha została w ramach wariantu 4.5 pomniejszona o 11%. Sąd nie podzielił zatem stanowiska skarżącej, że nie dokonano właściwej analizy treści wniosku z 15 czerwca 2018 r. oraz złożonych do niego zmian.

W ocenie Sądu poprawność wyliczenia sankcji nie była zaś kwestionowana, poprzestać można więc na stwierdzeniu, że prawidłowo zostały zastosowane w tej mierze przepisy prawa krajowego i unijnego, a samo wyliczenie nie budzi zastrzeżeń Sądu. Podsumowując tę część rozważań niezasadne są zatem zarzuty naruszenia art. 24 ust. 4 rozporządzenia 809/2014, art. 19a ust. 1 iart. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014.

Odnosząc się natomiast do kwestii wadliwego działania sytemu eWniosek Plus, Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego, który zasadnie wskazał, że strona złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ostatnim dniu terminu, czyli 15 czerwca 2018 r. Jednocześnie w tym samym dniu pełnomocnik skarżącej nadał za pośrednictwem operatora pocztowego informację z 15 czerwca 2018 r. o nieprawidłowym działaniu systemu dotyczącą 3 rolników: skarżącej, M. K. oraz S. D. (k. 87 akt admin.). Z pisma wynika, że rolnicy z powodu wadliwości/niedoskonałości systemu informatycznego, nie mogli tego uczynić w sposób dla nich w pełni satysfakcjonujący. Wskazano, że tym samym do czasu, gdy system informatyczny, za pomocą którego wnioski są składane, nie zostanie usprawniony, a występujące błędy wyeliminowane, rolnicy nie powinni ponosić żadnych negatywnych konsekwencji. Pismo to wpłynęło do organu 29 czerwca 2018 r., w tym samym dniu strona złożyła pierwszą zmianę do wniosku. W ocenie Sądu w piśmie pełnomocnika skarżącej z 15 czerwca 2018 r. dotyczącego 3 producentów rolnych nie wskazano konkretnie do jakich nieprawidłowości przy składaniu wniosku w aplikacji dochodziło. Co prawda, pismo zostało nadane 15 czerwca 2018 r. i należało przyjąć, że w tym dniu strona poinformowała organ o nieprawidłowościach, nie zaś w dacie wpływu tego pisma do organu. Niemniej jednak pismo ma charakter ogólnikowy i nie precyzuje zarzutów względem działania systemu. Rację ma Dyrektor ARiMR, że strona składając wniosek dopiero 15 czerwca 2018 r. skróciła sobie termin na złożenie ewentualnych poprawek do wniosku bez sankcji. Organ w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie stwierdził wadliwego działania systemu eWniosek Plus, a z akt sprawy nie wynika, aby strona zwracała się do organu I instancji o udzielenie pomocy dotyczącej wypełnienia wniosku na 2018 rok. Nie korzystała również z pomocy technicznej przy wprowadzaniu danych w aplikacji, a także nie skorzystała z ewentualnej możliwości złożenia wniosku w wersji papierowej. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. Sąd uznał za niezasadny. Organ odwoławczy w treści decyzji z 3 lipca 2020 r. szczegółowo odniósł się do zarzutów strony dotyczących wadliwego działania systemu eWniosek Plus, a ocena ta zdaniem Sądu nie nosi znamion dowolności.

Z kolei odnośnie ustalenia rzeczywistej powierzchni działek nr [...] należy wskazać, że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, bowiem 3 lutego 2020 r. zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w Ł. (k. 203 akt admin.) o ustosunkowanie się do treści pisma skarżącej z 9 września 2019 r. w zakresie dowodu z wydruków komputerowych zdjęć działek [...] i [...], a także miejscu ich wykonania oraz szkicu tych działek wykonanego przez kontrolerów ARiMR oraz ewentualnej korekty raportu na okoliczność wadliwego wprowadzenia do sytemu LPIS powierzchni MKO dla działek [...]. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 5 marca 2020 r. (k. 204 akt admin.) Biuro Kontroli na Miejscu podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko o prawidłowości ustaleń podczas kontroli na miejscu 17 kwietnia 2018 r. Zaznaczono, że nie jest możliwe podważenie wyników pomiarów aplikacją Endomondo, czy też późniejszymi zdjęciami wykonanymi za pomocą Google Maps. Rację ma organ odwoławczy wskazując, co już powyżej zaznaczono, że rzeczywisty stan na gruncie istniejący w 2018 r. obrazuje jedynie kontrola na miejscu przeprowadzona 17 kwietnia 2018 r. przez inspektorów ARiMR, posiadających odpowiednie urządzenia pomiarowe.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że organ przy ustalaniu rzeczywistej powierzchni MKO powinien uwzględnić wyniki kontroli na miejscu z września 2017 r. oraz listopada 2017 r., skoro wniosek dotyczył roku 2018 r., a organ przeprowadził kolejną kontrolę na miejscu u rolnika po wrześniu i listopadzie 2017 r., mianowicie w kwietniu 2018 r. to oczywistym jest, jak już to powyżej wielokrotnie podkreślano, że obrazuje ona rzeczywisty stan działek w 2018 r., czyli w roku, w którym strona domaga się przyznania płatności.

Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego przyrodnika przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 84 § 1 k.p.a. - gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. W myśl natomiast art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§ 2). Choć strona - zgodnie z art. 78 k.p.a. - posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, to jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. W konsekwencji, organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. W ocenie Sądu okoliczności dotyczące zadrzewienia oraz istniejącej roślinności na działkach [...] nie budziły wątpliwości organu i nie był zobowiązany do uwzględnienia żądania strony w tym względzie. Działanie organu nie narusza treści art. 78 § 1 k.p.a. Natomiast prywatna opinia M. W. z 19 grudnia 2019 r. wpłynęła do organu 24 lipca 2020 r., zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Organ nie mógł ustosunkować się do jej treści, natomiast Sąd nie prowadzi odrębnego postępowania dowodowego i w jego ocenie okoliczności rzeczywistego stanu działek zostały wyjaśnione przez organy odwoławczy.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. W ocenie Sądu organ odwoławczy prowadził postępowanie w zgodzie z zasadami wynikającymi z art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., gdyż w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy i odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, obszernie uzasadniając swoje stanowisko. Strona skarżąca kwestionując dokonaną ocenę nie podważyła ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie decyzji spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, wszechstronne, a wnioski spójne i logiczne. Organ szczegółowo opisał i ustalił stan faktyczny oraz zawarł uzasadnienie prawne, omawiając wszystkie wskazane w podstawie prawnej przepisy. Organ odniósł się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie, uzasadniając, dlaczego jednym dowodom daje wiarę, a innych pozbawia waloru wiarygodności albo dlaczego odmawia przyjęcia określonych dowodów w poczet dowodów. Ustalenia organów obu instancji znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna. Organ nie przekroczył granic swobodnej oceny materiału dowodowego.

Reasumując uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, czy też naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

Podstawę do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 t.j. ze zm.) dalej "ustawa COVID-19". Zgodnie, z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 i art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 (w związku z intensyfikacją epidemii) oddalił skargę.

d.j.