Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 228/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1, art. 18, art. 26 par. 1, art. 27 par. 1 pkt 9 i 12
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 7, art. 44, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. P. z dnia 15 grudnia 2020 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej E. L. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].01.2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...].12.2020 r. nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. w przedmiocie odmowy umorzenia postepowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Oddział w B. w dniu [...].08.2019 r.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku zobowiązanej, E. L., zamieszkałej w Z. przy ul. [...], na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...].08.2019 r., wystawionego przez wierzyciela, Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Przedmiotowy tytuł obejmuje należności z tytułu nieopłaconej opłaty abonamentowej za używanie odbiorników rtv za okres od stycznia 2014 r. do maja 2019 r.

Odpis tytułu wykonawczego został doręczony E. L. 17.03.2020r. Zobowiązana nie skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. .

W toku prowadzonego postępowania, zawiadomieniem z 1.09.2020 r., nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.

W dniu 4.09.2020 r. zobowiązana przesłała e-mailem do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane jako skarga, w którym wniosła o wstrzymanie

i oddalenie wszystkich tytułów wykonawczych od dnia 01/01/2014 do 31/05/2019, ponieważ, zdaniem zobowiązanej, są niezgodne z prawem. Przesłała również poświadczenie o adresach i okresach zameldowania oraz pismo z 28 sierpnia 2020r., które wysłała e-mailem do Poczty Polskiej S.A.

9.09. 2020 r. E. L. złożyła do organu egzekucyjnego wniosek o wycofanie pisma - skargi oraz złożyła prośbę o umorzenie zajęcia świadczenia emerytalnego. W uzasadnieniu podniosła, iż nie miała możliwości odwołania się od przysłanego przez wierzyciela w czerwcu 2019 r. upomnienia, ponieważ nie było jej w Polsce. Na potwierdzenie powyższego dołączyła kserokopie biletu lotniczego

i wizy. Poinformowała również, że przed wyjazdem ustanowiła pełnomocnika do odbioru w jej imieniu listów poleconych. Do ww. pisma dołączyła poświadczenie z Urzędu Miasta Z. o wymeldowaniu się w dniu 20.06.2006 r. z ul. [...]. [...] i zameldowaniu na ul. [...]. Wobec powyższego E. L. uważała, że formalności z Pocztą Polską zostały załatwione i wniosła o umorzenie egzekucji.

W związku ze złożonym przez zobowiązaną wnioskiem oraz mając na uwadze informację, że zajęcie świadczenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jest skuteczne i nastąpi jego realizacja, organ egzekucyjny, pismem z 23.09.2020 r., zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 7.12.2020 r. wierzyciel uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego a egzekucja administracyjna jest w pełni uzasadniona.

Wobec powyższego, organ egzekucyjny, po rozpoznaniu wniosku zobowiązanej z 9.09.2020 r. oraz kierując się stanowiskiem wierzyciela, ww postanowieniem z [...].12.2020 r., odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Nie zgadzając się z przedmiotowym rozstrzygnięciem, 23.12.2020 r. zobowiązana, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. , przesłała e-mailem zażalenie, które 13.01. 2021 r. uzupełniła o podpis. W ww. piśmie zarzuciła brak podstawy prawnej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, brak w tytule wykonawczym elementów dla niego obligatoryjnych oraz brak merytorycznego uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ww postanowieniem z dnia [...].01.2021 r. w oparciu o ustalony stan faktyczny i prawny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie .

Zobowiązana złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze z 15.02. 2021 r. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] stycznia 2021 r. E. L. (dalej: "skarżąca") zarzuciła: niezgodność rozstrzygnięcia ze stanem faktycznym i obowiązującym prawem. Ponadto podniosła, iż wymienione przez nią urzędy państwowe interpretują przepisy prawa wg swojego uznania. Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Dnia 28.06.2021 r. Prokurator Regionalny w S. zgłosił udział w postępowaniu i oświadczył, że popiera skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia w całości.

Powołując przepisy art. 2 ust. 1, art. 5 ustawy z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.), § 3 i 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, Prokurator wskazał na obowiązki płynące z faktu posiadania odbiorników i na obowiązki operatora publicznego o nadaniu numeru identyfikacyjnego.

Mając na uwadze dokumenty zawarte w aktach sprawy tj. duplikat zawiadomienia z dnia 24.07.2008 r. Prokurator wskazał, że brak jest możliwości uznania, iż wierzyciel względem skarżącej wykonał obowiązek informacyjny wynikający z § 5 ww rozporządzenia. Niezależnie od powyższego, zdaniem Prokuratora, nie sposób uznać, że doszło do skutecznego doręczenia zawiadomienia z dnia 24.07.2008 r., w sytuacji gdy skarżąca wymeldowała się z adresu Z. ul. [...] dnia 20.09.2006 r. a wierzyciel wcześniej nie pouczył skarżącej o obowiązku powiadomienia o zmianie adresu zamieszkania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...].01.2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].08.2019r. Nr [...]

Ze stanu sprawy wynika, że wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...].08.2019r. Nr [...] wystawionego przez Pocztę Polską S.A., a obejmującego nieuiszczone opłaty abonamentowe za używanie odbiornika rtv w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 maja 2019 r.

Z uwagi na nieregulowanie opłat abonamentowych, do skarżącej skierowano upomnienie z dnia [...].06.2019r. Nr [...], w którym wezwano ją do dobrowolnego uregulowania zaległych należności za okres od stycznia 2014 r. do maja 2019 r. Upomnienie to zostało doręczone stronie w trybie art. 44 k.p.a. Przesyłka zawierająca ww. upomnienie została nadana na nowy adres zamieszkania zobowiązanej tj.: [...], ul. [...]

Wobec nieuregulowania dobrowolnie zaległości przez stronę, wierzyciel wystawił ww tytuł wykonawczy, wobec skarżącej wszczęto postępowanie egzekucyjne.

W trakcie prowadzonego postępowania organ egzekucyjny - zawiadomieniem z dnia [...].09.2020r. Nr [...] - dokonał zajęcia (skutecznego) świadczeń emerytalnych oraz renty socjalnej w organie rentowym. Odpis tytułu wykonawczego oraz ww. zawiadomienia o zajęciu został doręczony zobowiązanej w dniu 4.09.2020r.

Żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego zawiera argumentację o bezprawności działań organu egzekucyjnego z powodu niedoręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na adres zamieszkania – [...] oraz . Skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego argumentowała, że dnia 20.06.2006 r. wymeldowała się z ul. [...] i zameldowała się na ul. [...]

Organy uznały, iż brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieistnienie obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. - w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r.).

Na wstępie zauważyć trzeba, że jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020r. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (wejście w życie z dniem 30 lipca 2020r.).

Z uwagi na podniesione zarzuty, Sąd jest zobowiązany do zbadania legalności postanowień organów pod kątem kwestii istnienia obowiązku skarżącej w zakresie zapłaty opłaty abonamentowej RTV za okres 01.2014 r. - 05.2019 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że do dnia 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49) regulowały przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj.: Dz. U. z 2019, poz. 361 ze zm.). Ustawodawca połączył w tej ustawie obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tj.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 ze zm.), a wobec braku uregulowań intertemporalnych i mając na uwadze zasadę bezpośredniego działania prawa, uznać należy, iż ustawodawca połączył w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Przypomnieć należy, że skarżąca w piśmie z 9.09. 2020 r. wniosła na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku wobec braku doręczenia zobowiązanej zawiadomienia o nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz braku doręczenia upomnienia. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazano, iż 20.06.2006 r. zobowiązana wymeldowała się z lokalu przy ul. [...] i zameldowała przy ul. [...], ponadto w okresie od 28.04.2019 r. do 30.09.2019 r. wraz z mężem przebywała poza granicami kraju i w siedzibie Poczty Polskiej w Z. ustanowiła pełnomocnika do doręczeń.

Do chwili otrzymania w dniu 4.09.2020 r. odpisu tytułu wykonawczego, zobowiązana nie otrzymała żadnej korespondencji od podmiotów zajmujących się abonamentem radiowo - telewizyjnym. W ocenie skarżącej, w przedmiotowej sprawie istnieje błąd, co do istnienia zobowiązań, bowiem zobowiązania wskazane w tytule wykonawczym nie istnieją.

Podmioty zajmujące się abonamentem radiowo - telewizyjnym nie skierowały korespondencji (zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru) do skarżącej na jej aktualny adres zamieszkania.

Zaznaczyć trzeba, że w okresie, w którym skarżąca mieszkała jeszcze pod adresem przy ul. [...], kwestię rejestracji odbiorników regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 70 poz. 338). Zgodnie z jego § 2 ust. 1 i 2, rejestracji odbiorników należy dokonać w ciągu 14 dni od dnia ich nabycia, a dowodem zarejestrowania jest imienna książeczka radiofoniczna.

Natomiast na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342), dokonano zmiany w zakresie legitymowania się przez użytkownika dowodem rejestracji. Zgodnie z § 3 wskazanego rozporządzenia, dowodem zarejestrowania odbiorników, jest wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych lub zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych. Przepis rozporządzenia stanowił, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników, stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do wskazanego rozporządzenia.

W niniejszej sprawie organ egzekucyjny, jako argument pozwalający na uznanie zarzutu braku istnienia obowiązku za niezasadny wskazuje, iż jest w posiadaniu odpisu zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego [...] z dnia 24.07.2008 r. na adres ul. [...] ponadto organ nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez zobowiązaną formalności wyrejestrowania odbiorników w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym. Na powyższe okoliczności powołał się wierzyciel, który na podstawie art. 36 u.p.e.a. udzielił organowi egzekucyjnemu informacji. Do wyjaśnień wierzyciel załączył jako dowód nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, duplikat zawiadomienia skierowany do skarżącej na adres ul. [...] Z., który wygenerowany został w dniu 5.05.2020 r. na podstawie danych przechowywanych w systemie. Zaznaczyć jednak należy, iż w aktach brak jest natomiast jakiegokolwiek śladu, że takie zawiadomienie zostało faktycznie do skarżącej wysłane. Skoro wierzyciel dysponuje duplikatem zawiadomienia, to tym bardziej powinien dysponować jakimkolwiek dowodem wysłania tego pisma do strony.

W ocenie Sądu, z akt sprawy nie wynika zatem, aby skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego, choć organ egzekucyjny na taki fakt wskazuje. Ponadto zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji, to badanie zarzutów wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wymaga wykazania tego faktu w sposób niebudzący wątpliwości. Tymczasem w aktach sprawy brak jest dowodu zarejestrowania odbiorników na nazwisko skarżącej. Ustalenie tych faktów przesądzało zaś o prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa skutkujących uznaniem, że skarżąca była zobowiązana do ponoszenia opłat abonamentowych czyli do tego, że Poczta jako wierzyciel była uprawniona do ich egzekwowania w trybie egzekucji administracyjnej a organ egzekucyjny do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Jeśli więc skarżąca kwestionuje istnienie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej z uwagi na brak nadania indywidualnego numeru, organ egzekucyjny winien uzyskać od wierzyciela stosowne dokumenty, na podstawie których ustalił zarejestrowanie odbiornika, brak wyrejestrowania odbiornika albo dokument potwierdzający, że skarżącej został skutecznie nadany indywidualny numer identyfikacyjny. Fakt ten determinuje obowiązek ponoszenia opłat. Nie do zaaprobowania jest sytuacja, że organ odnosi się do zgłoszonych zarzutów, opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez ustalenia stanu faktycznego, jak też bez wskazania, w jaki sposób te ustalenia poczynił.

W świetle powyższego - w ocenie Sądu - nie budzi wątpliwości, że organ egzekucyjny – wobec powziętej informacji od skarżącej - zobowiązany był do wyjaśnienia kwestii skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Skoro, zdaniem organu egzekucyjnego, obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji - to rolą organu jest rozważenie i wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Organ egzekucyjny winien zażądać od wierzyciela dokument potwierdzający rejestrację odbiorników RTV przez skarżącą (por. wyroki WSA w Gliwicach o sygn. akt I SA/Gl 709/14 i I SA/Gl 385/17 - dostępne w CBOSA). W aktach niniejszej sprawy nie ma takiego dokumentu, jak również brak jest chociażby numeru czy odcinków imiennej książeczki radiofonicznej wydanej skarżącej. Przedstawienie dokumentu wykazującego rejestrację odbiornika jest tym bardziej konieczne, jako że skarżąca zasadnie zakwestionowała wysłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

W ocenie Sądu, nie do zaakceptowania jest także arbitralne działanie organów, z góry pomijające stanowisko i argumenty skarżącej co do zmiany miejsca zamieszkania. Po pierwsze wskazać należy, że rejestracja odbiorników rtv jest przypisana do osoby abonenta, a nie do adresu – wierzyciel zaś pominął fakt zmiany miejsca zamieszkania z dniem 20.06.2006 r. Po drugie podkreślić należy, że realizacja przez Pocztę powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. miała istotne znaczenie. Operator publiczny miał przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz z pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom RTV (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Powyższa okoliczność jest zatem wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 września 2004 r. wydanego w sprawie o sygn. K 2/03 (OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83), co do charakteru abonamentu RTV. Abonament został wymieniony na pierwszym miejscu wśród przychodów mediów publicznych (art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o radiofonii i telewizji), przeto sądzić można, że ustawodawca uznaje go za najważniejsze źródło ich finansowania. Abonament to przy tym "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa". Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, "nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym". Zapewnić ma ona zarówno organowi władzy publicznej - Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, jak i mediom publicznym stabilność i przewidywalność wydatków na realizację misji publicznej. Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Wszystkie elementy konstrukcyjne, przesądzające o ciężarze materialnym tej daniny, należą do tzw. materii ustawowej. Abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.

Tymczasem, w aktach sprawy, znajduje się jedynie duplikat zawiadomienia z dnia 24.07.2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych wystawiony na podstawie danych przechowywanych w systemie na adres: E. L.,

ul. [...] Z..

Wskazane zatem na żądanie organu egzekucyjnego przez wierzyciela wyjaśnienia i dowody są w ocenie Sądu niewystarczające. Nie tylko bowiem nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została skarżącej doręczona, ale również, że została nadana w urzędzie pocztowym. Wierzyciel przedłożył dowód, który sam sporządził i to w sposób, który nie pozwala zweryfikować przedstawionego przezeń stanowiska. Wierzyciel nie dysponuje dowodem nadania przesyłki, a

w każdym razie w toku postępowania – na żądanie organu egzekucyjnego, takiego dowodu nie przedstawił, podobnie jak nie przedstawił dowodu zarejestrowania używanych odbiorników RTV. Tym samym, chociaż, żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych - listów poleconych, to jednak w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej ten obowiązek.

Należy zaznaczyć, że choć powyższe zarzuty naruszenia prawa dotyczą działania wierzyciela, to podkreślić należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy

w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw

w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu. To na organie egzekucyjnym zatem ciąży obowiązek ustaleń faktycznym w zakresie nieistnienia obowiązku. Czego zabrakło w niniejszej sprawie.

Ponadto w ocenie Sądu stanowisko organu egzekucyjnego co do skuteczności doręczenia skarżącej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. w oparciu o zawarty w aktach sprawy dowód doręczenia nie poddaje się kontroli.

Stosownie do treści art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 - 2 u.p.e.a.).

W myśl art. 27 § 1 pkt 9 i pkt 12 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera między innymi pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się dowód w postaci upomnienia z [...].06.2019 r. numer [...], skierowany do skarżącej na adres: ul. [...], Z., jednakże załączona do akt sprawy kserokopia jednej strony koperty nie pozwala uznać, że powyższe upomnienie zostało skarżącej skutecznie doręczone w trybie art. 44 k.p.a., zwłaszcza w sytuacji, w której skarżąca twierdzi, że takiego upomnienia nie otrzymała.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że to na organie egzekucyjnym spoczywa obowiązek weryfikacji istnienia formalnych podstaw wszczęcia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Stosownie natomiast do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2019 r., I GSK 1445/18, Lex nr 2755135).

Zestawienie obu tych przepisów pozwala na wniosek, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny niebędący wierzycielem, winno zostać poprzedzone przesłaniem przez wierzyciela pisemnego upomnienia zobowiązanemu oraz przekazaniem organowi egzekucyjnemu przez tegoż wierzyciela właściwie wypełnionego tytułu wykonawczego. Zachowanie tej kolejności rzutuje na formalną poprawność wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Z kolei w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji (postanowienia) bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania (por. wyrok NSA z dnia 20.09.2019 r., sygn. akt II OSK 2647/17). Ocena zatem twierdzenia zobowiązanego o nieprzesłaniu upomnienia, rzutująca przecież na poprawność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, byłaby możliwa, gdyby cały istotny dla weryfikacji prowadzonego postępowania materiał dowodowy znajdował się w aktach administracyjnych sprawy. Brak zatem w aktach dowodów, na które powołuje się organ egzekucyjny (dowodu potwierdzającego doręczenie upomnienia) uniemożliwia ocenę jego stanowiska, tj. potwierdzenie, że obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. został spełniony.

W rozpoznawanej sprawie z nadesłanych przez organ akt administracyjnych wynika, że przesyłka skierowana do skarżącej nie została przez nią odebrana i wróciła do organu z adnotacją "zwrot do nadawcy nie podjęto w terminie". Wierzyciel uznał, że przesyłka została doręczona z datą zwrotu korespondencji nadawcy, tj. 26.06.2019 r. Na załączonej do akt kserokopii jednej strony koperty, mającej zawierać skierowane do strony upomnienie z 10.06.2019 r., brak jest informacji o pozostawieniu w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia oraz informacji, że w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawione zostało powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, jak również informacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia oraz podpisu doręczyciela.

Zauważyć w tym miejscu należy, że w myśl art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanego unormowania, które tutejszy Sąd w pełni podziela, podkreśla się, że procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a., zostały spełnione. Takim dowodem dla organu jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie jego odbioru, z datą i podpisem doręczyciela.

Zatem, aby uznać prawidłowość doręczenia decyzji (postanowienia) w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania (nie natomiast z datą zwrotu korespondencji nadawcy, jak przyjął wierzyciel w niniejszej sprawie), a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby więc mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 k.p.a., muszą zostać spełnione wszystkie powyższe warunki. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności przez operatora pocztowego niemożliwe jest stwierdzenie, że decyzja (postanowienie) została doręczona prawidłowo. O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 k.p.a. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 31.05.2012 r. sygn. akt I OSK 2105/11 - Lex nr 1403125, 09.01.2015 r. sygn. akt II GSK 2893/14 - Lex nr 1624414, 12.01.2016 r. sygn. akt II OSK 1158/14 - Lex nr 2033967, 10.04.2014 r. sygn. akt II OSK 855/14 - Lex nr 1461905, 02.07.2013 r. sygn. akt II OSK 572/12 - Lex nr 1372126, 04.12.2012 r. sygn. akt II OSK 1367/11 - Lex nr 1367240, 0404.2012 r. sygn. akt II OSK 695/12 - Lex nr 1145634 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Warszawie z 08.12.2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 820/16 - Lex nr 2178589, z 28.06.2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 470/16 - Lex nr 2113665, 23.05.2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 816/16 - Lex nr 2055989, Opolu z 16.06.2016 r. sygn. akt II SA/Op 221/16 - Lex nr 2086483, Bydgoszczy z 28.10.2015 r. sygn. akt II SA/Bd 758/15 - Lex nr 1929988).

W orzecznictwie przyjęto również, że w zawiadomieniu o przesyłce należy precyzyjnie podać miejsce poprzez określenie nazwy podmiotu, który przesyłkę przechowuje oraz jego adresu. Nie wystarczy w szczególności umieścić na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki. Niewskazanie w zawiadomieniu miejsca, w którym złożono przesyłkę do awiza, stanowi istotny brak tego dokumentu (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., I OSK 1280/13, LEX nr 1808763). Zawiadomienie powinno zawierać także szczegółowe pouczenie o skutkach prawnych nieodebrania pisma w tak wyznaczonym terminie (zob. wyrok NSA z 23.06.2017 r., I OSK 1870/16, LEX nr 2339611).

W rozpoznawanej sprawie, załączona do akt kserokopia jednej strony koperty mającej zawierać skierowane do skarżącej upomnienie z 10.06.2019 r., uniemożliwia prześledzenie i rzeczywiste ustalenia kolejnych czynności, które zobligowany był wykonać doręczyciel w trybie art. 44 k.p.a., a niewątpliwie, bezsporne potwierdzenie dokonania tych działań jest konieczne, aby przyjąć fikcję doręczenia zastępczego w odniesieniu do doręczenia zobowiązanej upomnienia. Powyższe oznacza, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącej - w trybie art. 44 k.p.a. - upomnienia z 10.06.2019 r.

Ponadto prowadząc w tym zakresie postępowanie organ egzekucyjny w ogóle nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w tym w dacie której dotyczy przesyłka zawierająca upomnienie.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, sposób załatwienia kontrolowanej sprawy administracyjnej narusza zasady o jakich mowa art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W myśl art. 7 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a ponadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien skonfrontować i ocenić materiał dowodowy, ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach zarzutów skarżącej z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania faktu zarejestrowania odbiornika telewizyjnego przez skarżącą oraz daty prawidłowego zawiadomienia skarżącej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a także załączenia dowodów, z których wynikałyby ww. daty. Z akt sprawy nie wynika bowiem czy skarżąca ma odbiorniki RTV, czy i kiedy je zarejestrował, nie wynika także wypełnienie przez wierzyciela obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy powoływanego powyżej rozporządzenia. W świetle powyższego stanowisko organu egzekucyjnego ograniczające się w istocie do konstatacji, że skarżąca nie wyrejestrowała odbiorników RTV i domaganie się zapłaty abonamentu, w sytuacji, gdy nie wykazano zarejestrowania odbiornika na nazwisko skarżącej i poinformowania o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego jest niewystarczające.

Organ obowiązany będzie również doprowadzić do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty potwierdzające prawidłowe doręczenie skarżącej upomnienia, co warunkuje skuteczność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na brzmieniu art. 200 i art. p.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości [...] zł składa się kwota [...]zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.