Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2491/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Asesor WSA Michał Podsiadło, , Protokolant st. sekretarz sądowy Artur Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 września 2022 r. nr 958/2022 w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót budowlanych do stanu poprzedniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. K. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 września 2022 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy ż dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021r. poz. 735 ze zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy [...] w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy Nr IIOT/169/2021 z dnia 10.06.2021 r. odstępującej od wydania nakazu na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w odniesieniu do robót budowlanych wykonanych w lokalach nr [...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. (po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.02.2022 r" sygn. akt VII SA/wa 76/22) - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.) nakazał A. i T. K. doprowadzenie robót budowlanych wykonanych w lokalach nr [...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu przejściowego o wymiarach 0,9 m x 2,1 m w ścianie nośnej wykonanej pomiędzy w/w lokalami.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 08.12.2020 r. PINB dla m. st. Warszawy dokonał oględzin w lokalach nr [...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. podczas których ustalił, że w w/w lokale są usytuowane na ostatnim czwartym piętrze budynku obok siebie a w lokalach tych dokonano przebudowy i remontu polegającego na powiększeniu jednego z lokali a pomniejszeniu drugiego, zmianie funkcji pomieszczeń, wykonaniu otworu przejściowego o wymiarach 0,9 m x 2,1 m w ścianie nośnej, dokonaniu nowego podziału lokali, przebudowie instalacji wentylacyjnej, podejść wodno-kanalizacyjnych, wymianie instalacji elektrycznej, zaślepieniu instalacji gazowej.

Następnie organ I instancji postanowieniem Nr IIOT/51/2021 z dnia 16.02.2021 r. nałożył na T. K. i A. K. obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie ekspertyzy technicznej (z uwzględnieniem części opisowej i graficznej oraz zawierającej inwentaryzację lokali sprzed i po przebudowie prawidłowości robót budowlanych wykonanych w lokalach nr [...] i [...] w w/w budynku, w tym wykonanego nadproża w ścianie nośnej i odnoszących się do instalacji wodno-kanalizacyjnej, elektrycznej, gazowej i wentylacyjnej (wraz z przedłożeniem protokołu z kontroli instalacji wentylacyjnej), zawierającej wpływ na konstrukcję i statykę budynku oraz funkcje użytkowe lokali oraz odnoszącej się do spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Przy piśmie z dnia 18.03.2021 r. zobowiązani przedłożyli ekspertyzę techniczną dot. prawidłowości robót budowlanych wykonanych w w/w lokalu sporządzoną w marcu 2021 r. przez mgr inż. T. C. (rzeczoznawca budowlany wpisany do rejestru pod pozycją [...], posiadający uprawnienia budowlane Nr [...], [...]) oraz protokół z kontroli instalacji wentylacyjnej z dnia 09.03.2021 r. sporządzony przez R. K. Dalej, przy piśmie z dnia 28.04.2021 r. uzupełnioną ekspertyzę techniczną, a także protokół z kontroli poprawności demontażu gazomierzy w w/w lokalach mieszkalnych z dnia 27.04.2021 r., karty demontażu gazomierzy dla w/w lokali, protokół z kontroli przewodów wentylacyjnych w w/w lokalach z dnia 08.04.2021 r. wraz z załącznikiem.

Po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym, w tym z przedłożoną ekspertyzą techniczną, PINB dla m. st. Warszawy decyzją Nr IIOT/169/2021 z dnia 10.06.2021 r. odstąpił od wydania nakazu na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w odniesieniu do robót budowlanych wykonanych w lokalach nr [...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W.

Odwołanie od powyższej decyzji z zachowaniem ustawowego terminu wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...].

W dniu 11.10.2021 r. do organu wojewódzkiego wpłynęło pismo Wspólnoty datowane na dzień 05.10.2021 r. (stanowiące odpowiedź na wezwanie tut. organu), w którym wskazano, że "wspólnota nigdy nie wyraziła zgody w formie stosownej uchwały na wykonanie powyższego otworu w ścianie konstrukcyjnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W".

Następnie, w dniu 24.11.2021 r. kolejne pismo wspólnoty, w którym podtrzymano dotychczasowe stanowisko wyrażone w odwołaniu.

Decyzją Nr 1575/2021 z dnia 08.12.2021 r. Mazowiecki WINB uchylił w/w decyzję Nr IIOT/169/2021 z dnia 10.06.2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wojewódzki wskazał na konieczność ustalenia czy inwestor posiada stosowną zgodę w zakresie wykonania otworu przejściowego pomiędzy lokalami mieszkalnymi w ścianie stanowiącej element konstrukcyjny budynku na dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane.

Wyrokiem z dnia 28.02.2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 76/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w/w decyzję. Wobec powyższego organ wojewódzki był zobowiązany do ponownego rozpatrzenia odwołania Wspólnota Mieszkaniowa [...] od w/w decyzji Nr IIOT/169/2021.

W ramach ponownego prowadzenia postępowania ll-go instancyjnego MWINB dwukrotnie wzywał A. i T. K. (pismami z dnia 15.04.2022 r. i 18.07.2022 r.) do przedłożenia zgody Wspólnoty Mieszkaniowej podjętej w formie chwały na wykonane prace ingerujące w części wspólne budynku, tj. wykonanie otworu przejściowego pomiędzy lokalami mieszkalnymi w ścianie stanowiącej element konstrukcyjny budynku. Do dnia rozpatrzenia niniejszej sprawy nie przedłożono wymaganego dokumentu.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczy robót budowlanych wykonanych w lokalach mieszkalnych nr [...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że inwestor wykonał roboty budowlane polegające na zmianie układu ścianek działowych i przeznaczenia poszczególnych pomieszczeń, wykonaniu połączenia pomiędzy lokalami poprzez wybicie otworu w ścianie konstrukcyjnej, przebudowie instalacji wentylacyjnej, podejść wodno-kanalizacyjnych, wymianie instalacji elektrycznej, zaślepieniu instalacji gazowej.

Zdaniem organu odwoławczego PINB dla m. st. Warszawy zasadnie uznał, że w/w roboty należy zakwalifikować jako przebudowę. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane, przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. O konieczności zakwalifikowania wykonanych robót w w/w lokalach świadczą zmiany w zakresie instancji wodnokanalizacyjnej i wentylacyjnej, wykonanie otworu w ścianie konstrukcyjnej, rozebranie ścianek działowych i wykonanie nowych w celu zmiany charaktery niektórych pomieszczeń (w lokalu nr [...] pomieszczenie kuchni zostało przebudowane na pokój, w części pomieszczenia pokoju wykonano łazienkę; w lokalu nr [...] w części pomieszczenia pokoju nr I wykonano aneks kuchenny, w części pokoju nr III wykonano łazienkę, pomieszczenie kuchni zostało przebudowane na pokój, w części pomieszczenia przedpokoju powstała łazienka, wyburzono ścianki działowe i połączono pokoje - zakres przedmiotowy ekspertyzy pkt. 3).

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane rozpoczęcie robót budowlanych (w tym przebudowy) wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, chyba że dany rodzaj robót został zwolniony z tego obowiązku w art. 29 ustawy Prawo budowlane. Analiza tego przepisu na dzień rozpoczęcia robót pozwala na stwierdzenie, że przebudowa lokali mieszkalnych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co wynika z art. 29 ust. 4 pkt 1a, który zwalniał z uzyskania pozwolenia budowę oraz zgłoszenia w przypadku wykonywania robót budowlanych polegających na przebudowie obiektu, ale z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych. Z akt sprawy wynika, iż roboty budowlane objęte niniejszym postępowaniem zostały przeprowadzone w okresie od października 2020 r. do lutego 2021 r. (informacja zawarta w ekspertyzie technicznej z marca 2021 r. pkt 3 - Zakres przebudowy). Fakt prowadzenia robót został również potwierdzony czynnościami kontrolnymi przeprowadzonymi przez organ powiatowy w dniu 08.12.2020 r. W dacie tej roboty nie były zakończone, lecz były w trakcie.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie bezspornym jest (czego nie kwestionuje żadna ze stron postępowania), że w ramach robót wykonano otwór w ścianie konstrukcyjnej znajdującej się pomiędzy dwoma lokalami tworząc przejście pomiędzy nimi. Zatem, skoro nastąpiła ingerencja w element konstrukcyjny obiektu budowlanego, zdaniem Mazowieckiego WINB, organ powiatowy dokonał prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych i zastosował właściwy tryb postępowania. W wykonaniu obowiązków nałożonych postanowieniem PINB dla m. st. Warszawy Nr IIOT/51/2021 z dnia 16.02.2021 r., zobowiązani przedłożyli żądaną ekspertyzę techniczną. Po jej analizie PINB dla m. st. Warszawy stwierdził, że przedłożona dokumentacja nie wykazała nieprawidłowości związanych z robotami budowlanymi przeprowadzonymi w lokalach nr [...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W w tym dot. otworu w ścianie konstrukcyjnej, co skutkowało wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy wskazał, iż nie kwestionuje powyższych ustaleń organu powiatowego, niemniej jednak zauważył, że sam fakt realizacji robót w sposób zgodny z przepisami techniczno- budowlanymi nie może przesądzać o tym, że nie ma podstaw do nakładania obowiązku w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego. Przesłanką do niezastosowania powyższych przepisów jest posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz stwierdzenie wykonania robót w sposób umożliwiający ich legalizację. Art. 51 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy przewiduje możliwość nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, które mają na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w tym również w zakresie prawa własności obiektu lub jego części, a z kolei ust. 1 pkt 1 tego przepisu przewiduje możliwość nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ustawy doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, wymaga również wykazania się prawem do dysponowania tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością, jeżeli budowa lub roboty wymagały uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Tym samym w sytuacji, gdy na wykonane roboty budowlane polegające na przebudowie lokali w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, w zakresie wykonania otworu przejściowego pomiędzy lokalami mieszkalnymi w ścianie stanowiącej element konstrukcyjny budynku, inwestor winien uzyskać decyzję administracyjną, to w postępowaniu naprawczym w trybie art. 50 i 51 należy badać, czy inwestor posiada stosowną zgodę w w/w zakresie na dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane od właściciela obiektu.

Wskazano również, że w myśl ugruntowanej linii orzecznictwa sądowo - administracyjnego wyrażonego, m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15.02.2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1021/17, jeżeli przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały - co jest w niniejszej sprawie bezsporne - w części nieruchomości wspólnej, należącej do wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej, to inwestor chcąc wykazać ów tytuł powinien powołać się albo na zawartą ze wspólnotą mieszkaniową w formie aktu notarialnego umowę przeniesienia własności części nieruchomości wspólnej, albo na dokonaną czynność prawną ustanowienia rzeczowego prawa ograniczonego w tej części nieruchomości wspólnej, albo też na umowę, w której wyraźnie i skutecznie (a więc przez podmioty, będące współwłaścicielami) prawo do dysponowania na cele budowlane zostało jej przyznane. Dlatego też, aby inwestor mógł wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt. 11 Prawa budowlanego, konieczne jest podjęcie formalnej uchwały w tym zakresie.

Niniejsza sprawa była przedmiotem postępowania sądowo administracyjnego. W wyroku z dnia 28.02.2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 76/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł: "wskazany przez organ odwoławczy zakres sprawy (kwestia posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) nie wymagał powtórzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Ustaleń tych mógł dokonać organ odwoławczy, ponownie merytorycznie rozpoznając sprawę, oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie, ewentualnie przeprowadzając uzupełniające postępowanie wyjaśniające."

Organ II instancji (po otrzymaniu wyroku sądu administracyjnego, o którym mowa powyżej) przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, w ramach którego zostały wystosowane dwa wezwania, tj. w dniu 15.04.2022 r. i w dniu 18.07.2022 r. do przedłożenia zgody Wspólnoty Mieszkaniowej podjętej w formie chwały na wykonane prace ingerujące w części wspólne budynku, tj. wykonanie otworu przejściowego pomiędzy lokalami mieszkalnymi w ścianie stanowiącej element konstrukcyjny budynku. Do dnia rozpatrzenia niniejszej sprawy nie przedłożono takiej zgody.

W tej sytuacji z uwagi na brak przedłożenia zgody wspólnoty mieszkaniowej na wykonanie w/w otworu przejściowego w ścianie konstrukcyjnej, MWINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał A. i T. K. doprowadzenie robót budowlanych wykonanych w lokalach nr [...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu przejściowego o wymiarach 0,9 m x 2,1 m w ścianie nośnej wykonanej pomiędzy w/w lokalami.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu wskazano, że na obecnym etapie sprawy brak jest podstaw do uznania, iż roboty budowane wykonane w w/w lokalach wiążą się ze zmianą sposobu ich użytkowania na pomieszczenia przeznaczone na okresowy pobyt ludzi, a więc że doszło do zmiany zakwalifikowania budynku pod kątem pożarowym. Fakt prowadzenia przez współwłaściciela w/w lokali działalności polegającej na wynajmie i zarządzaniem nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi pozostaje bez wpływu na niniejsze postępowanie bowiem dotyczy ono wykonanych robót budowlanych, a nie sposobu użytkowania lokali.

Skargę na tę decyzję złożył T. K..

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333; "PrBud") poprzez brak wyczerpania przez WINB możliwości legalizacji wykonanych przez Skarżącego robót budowlanych i wydanie rozstrzygnięcia zmierzającego w pierwszej kolejności do orzeczenia w istocie rozbiórki, tj. zamurowania wykonanego przez Skarżącego otworu przejściowego między lokalami mieszkalnymi. WINB nie dostrzegł bowiem, że nakazy wymienione w treści art. 51 ust. 1 pkt 1 PrBud mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, co w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło. Skarżący w toku postępowania przed organem I instancji przedłożył ekspertyzę techniczną z której jednoznacznie wynika, że prace budowlane zostały zrealizowane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz przepisami technicznymi. Powoduje to, ze istnieje możliwość doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zaś WINB wydając w istocie nakaz rozbiórki wykonanych prac, zastosował najdalej idącą sankcję, czym dopuścił się naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 PrBud;

- art. 97 § 1 pkt 4 KPA poprzez brak zawieszenia przez WINB prowadzonego postępowania, o co wnosił dwukrotnie Skarżący, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. procedowania przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. [...] ("Wspólnota") projektu uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na: (i) wybicie przez Inwestorów otworu między lokalami mieszkalnymi nr [...] i [...] oraz (ii) formalne połączenie tych lokali. Skarżący w toku postępowania informował organ II instancji, że uzyskanie zgody Wspólnoty jest uzależnione od spełnienia przez niego określonych warunków, uzgodnionych wspólnie ze Wspólnotą. Obecnie projekt stosownej uchwały Wspólnoty jest przez nią procedowany, co pozwala na przyjęcie, że do czasu wydania wyroku przez Sąd, pozytywna uchwała zostanie podjęta. Powoduje to, że wydanie Decyzji przez WINB było przedwczesne i sprzeczne z ekonomiką postępowania;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 KPA polegające na nieprzeprowadzeniu dokładnego postępowania wyjaśniającego przez WINB co skutkowało błędami w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Doprowadziło to w konsekwencji do błędnego przyjęcia przez organ II instancji, że Skarżący nie przedstawił zgody Wspólnoty na wykonanie otworu przejściowego w ścianie konstrukcyjnej, podczas gdy w toku postępowania Skarżący przedstawiał informacje na temat negocjacji prowadzonych z Wspólnotą w przedmiocie podjęcia stosownej uchwały. Na skutek zaakceptowania przez Skarżącego wykonania określonych warunków wskazanych przez Wspólnotę (wpłata na fundusz remontowy), podjęta uchwała byłaby dla Skarżącego pozytywna. Tym samym, nie można uznać, że WINB zrealizował nałożone na niego obowiązki w zakresie zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

- art. 107 § 3 KPA poprzez sporządzenie uzasadnienia skarżonej Decyzji w sposób nieodpowiadający wymogom stawianym w tym przepisie. Organ II instancji wskazał, że Skarżący nie przedstawił zgody Wspólnoty na wykonanie otworu przejściowego w ścianie konstrukcyjnej, co w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie jest uprawnione. Skarżący bowiem, o czym informował WINB, podjął działania zmierzające do podjęcia przez Wspólnotę stosownej uchwały, wnosząc przy tym o zawieszenie prowadzonego przez organ postępowania. Kwestie te natomiast nie zostały przedstawione w uzasadnieniu Decyzji.

Skarżący w piśmie z dnia 14 lutego 2023 r. wnosił o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci uchwały z dnia 25 stycznia 2023 r. właścicieli lokali w nieruchomości [...] w W. oraz potwierdzenia przelewu.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 22 lutego 2023 r. wniosek dowodowy strony skarżącej został uwzględniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja WINB narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy poza sporem pozostaje, iż w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W przeprowadzono roboty budowlane, w następstwie których doszło do połączenia lokali nr [...] i [...] poprzez wybicie otworu drzwiowego w ścianie, która stanowi element konstrukcyjny budynku - jest ścianą nośną budynku.

W zasadzie nie jest kwestionowane przez strony stanowisko organów co do tego, że przeprowadzone roboty budowlane należało potraktować jako przebudowę obejmującą część wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...].

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę to stanowisko podziela wraz z argumentacją zaprezentowaną w decyzji organu odwoławczego. Uznaje również za prawidłowe stanowisko co do tego, że na wykonanie robót budowlanych polegających na wybiciu otworu drzwiowego w ścianie nośnej budynku pomiędzy dwoma odrębnymi lokalami mieszkaniowymi, wymagana była zgoda Wspólnoty Mieszkaniowej.

"Stan zgodności z prawem", o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, oznacza nie tylko zgodność z przepisami technicznymi, lecz także wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tym samym nałożenie na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem może również obejmować wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Jednocześnie podkreślić należy, że celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem - decyzje wydane w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego podejmowane są w sytuacjach, gdy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1783/18, LEX nr 3122062). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się też, że aby doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego powinien stosować środek najmniej restrykcyjny dla strony, ponieważ w żadnym z trybów (legalizacyjnym czy naprawczym) nie chodzi o wymierzenie stronie dolegliwości za naruszenie przepisów Prawa budowlanego, tylko uzyskanie stanu zgodnego z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 4/20, LEX nr 3052048). Przy czym stan zgodności z prawem ocenia się wyłącznie na podstawie przepisów prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2032/18, LEX nr 3184725).

Uwzględniając te okoliczności w przedmiotowej sprawie wskazać należy, że organ II instancji prawidłowo przyjął, że kluczową okolicznością w prowadzonym postępowaniu jest przedstawienie zgody Wspólnoty na wykonanie robót w ścianie nośnej budynku. Dał temu wyraz wzywając stronę skarżącą do złożenia stosownych dokumentów.

Niemniej w realiach niniejszej sprawy można zgodzić się z tezą zawartą w skardze wskazującą na to, że proces uzyskiwania takiej zgody, biorąc pod uwagę konieczność zachowania stosownych procedur prawnych związanych z podjęciem uchwały przez wspólnotę uzasadniał zawieszenie postępowania odwoławczego.

Szczególnie, że proces uzgodnień pomiędzy Inwestorami i Wspólnotą był intensywnie prowadzony, co znajdowało odzwierciedlenie w składanych pismach procesowych, włącznie z wnioskiem o zawieszenie postępowania.

Przy czym podkreślić należy, że organ II instancji wykazywał daleko idące zrozumienie dla tej okoliczności prowadząc postępowanie odwoławcze stosunkowo długo i niewątpliwie stwarzał możliwości uzyskania stosownej zgody.

Niemniej złożone w toku postępowania sądowego dokumenty świadczą o tym, że Inwestorzy czynili realne i końcowo skuteczne starania zmierzające do zawarcia ze Wspólnotą porozumienia a nie przedłużali celowo postępowania zmierzając do uniknięcia konsekwencji wskazanych w decyzji organu odwoławczego.

Wskazać należy, że Sąd co do zasady orzeka na podstawie stanu prawnego i faktycznego aktualnego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. W związku z tym podkreślić trzeba, że złożone przez stronę skarżącą dokumenty pozwoliły uznać działanie Inwestorów w procesie uzyskiwania zgody na przeprowadzone roboty budowlane jako rzeczywiste i podejmowane w dobrej wierze, uzasadniające w realiach tej konkretnej sprawy zawieszenie postępowania odwoławczego.

Zatem należało uznać, że organ odwoławczy naruszył art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w stopniu mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Pozostałe zarzuty skargi o ile nie wiązały się z kwestią zawieszenia postępowania były oczywiście nieuzasadnione. Zresztą istota tych zarzutów wskazujących na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 i 107 §3 KPA jak też art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego sprowadza się do kwestii konieczności zawieszenia postępowania w celu podjęcia przez Wspólnotę uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na wybicie przez Inwestorów otworu między lokalami mieszkalnymi nr [...] i [...] oraz formalne połączenie tych lokali.

W tych warunkach Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja z powodów wyżej przedstawionych narusza powołane przepisy prawa procesowego, co skutkować musi jej uchyleniem.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy uwzględni dodatkową dokumentację i rozstrzygnie stosownie do aktualnego stanu faktycznego i prawnego.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.