Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1623/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Asesor WSA Katarzyna Stuła – Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. G. (G.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach działając na podstawie art. 163 § 2, art. 162 § 1 i § 2 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej O.p.) – w związku z wniesionym przez pełnomocnika podatnika M. G. (dalej także skarżący) wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z [...] r., nr [...] określającej podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2015 r. – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ I instancji ww. decyzją z [...] r. określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień 2015 r. w wysokości [...] zł, za maj 2015 r. w wysokości [...] zł i za czerwiec 2015 r. w wysokości [...] zł. Decyzja wraz z pouczeniem o możliwości i terminie wniesienia odwołania, została wysłana w dniu 22 stycznia 2020 r. na adres elektroniczny pełnomocnika podatnika M. K. na ePUAP ([...]). Zgodnie z adnotacją na Urzędowym Poświadczeniu Doręczenia (UPD) data utworzenia pierwszego UPD - 22 stycznia 2020 r., data utworzenia powtórnego UPD - 30 stycznia 2020 r., z kolei termin doręczanie - 5 lutego 2020 r., a data uznania dokumentu za doręczony to 6 luty 2020 r. Dodatkowo na UPD widnieje informacja, że ww. decyzję należy uznać za doręczoną oraz nie została odebrana przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD.

Pełnomocnik podatnika (radca prawny M. K.) pismem z 28 grudnia 2020 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym - 28 grudnia 2020 r., data wpływu do organu I instancji - 4 stycznia 2021 r.) wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji z [...] r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, powołując art. 160 O.p. Wyjaśnił, że decyzja została przesłana do pełnomocnika za pośrednictwem platformy ePUAP, na wskazany w złożonym pełnomocnictwie adres elektroniczny /[...]/, lecz nie otrzymał on żadnych powiadomień z platformy ePUAP o wpływie decyzji na skrzynkę odbiorczą w platformie ePUAP, a tym samych nie miał możliwości zapoznania się z ww. decyzją oraz złożenia środka odwoławczego. Wystąpił do administratora platformy ePUAP z żądaniem wyjaśnień przyczyny braku powiadomień o wpływie decyzji do skrzynki odbiorczej pełnomocnika, jednak do dnia złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, nie otrzymał odpowiedzi. O wydaniu decyzji pełnomocnik dowiedział się od adwokata M. D. w dniu [...] r., który w tym dniu uczestniczył w czynnościach przesłuchania odwołującego w organie I instancji w postępowaniu karnoskarbowym i przy okazji tej czynności powziął wiedzę o wydaniu decyzji.

Organ I instancji złożone przez pełnomocnika podatnika odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z aktami sprawy przekazał celem rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej.

Organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie powołał art. 162-164, a ponadto art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Zdaniem organu w świetle art. 162 § 1 O.p. brak winy w uchybieniu terminu musi zostać uprawdopodobniony przez wnioskodawcę w tym znaczeniu, że to on ma uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niego niezależna i uniemożliwiła mu działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach. Jako kryterium przy ocenie braku winy w uchybieniu terminowi procesowemu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy; przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Odnosząc się stanowiska pełnomocnika, że przywołane okoliczności spowodowały, że uprawdopodobniony został brak jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, a zatem zostały spełnione wszystkie przesłanki, o których stanowi przepis art. 162 § 1 i § 2 O.p. do pozytywnego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, zauważył, iż z dokumentu Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) wynika, że pismo posiada daty utworzenia pierwszego UPD (22 stycznia 2020 r.) i powtórnego UPD (30 stycznia 2020 r.), a dzień 6 lutego 2020 r. jest dniem uznania dokumentu za doręczony. Podkreślił, że decyzja została wysłana na platformę ePUAP, na wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny, co potwierdza UPD.

Organ wyjaśnił skutki doręczenia wynikające z art. 152a § 1 i § 2 O.p. uznając, że pełnomocnik strony dwukrotnie był powiadamiany o przekazaniu mu korespondencji elektronicznej, a zatem powinien mieć świadomość przekazania mu korespondencji już od dnia wygenerowania pierwszego UPD w dniu 22 stycznia 2020 r. Twierdzenie pełnomocnika strony o braku powiadomień z platformy ePUAP nie zostały poparte żadnymi dowodami, nie może zatem zostać uwzględnione jako uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji. Skutkowało to stwierdzeniem, że nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu określone w art. 162 § 1 i 2 O.p.

Podatnik (reprezentowany przez pełnomocnika ww. radcę prawnego) złożył skargę na postanowienie organu odwoławczego, któremu zarzucił:

1) błąd w ustaleniach faktycznych polegających na uznaniu, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił przesłanki przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji w zakresie braku winy w naruszeniu terminu do złożenia odwołania, podczas gdy na dzień składania wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik nie dysponował żadnym materialnym potwierdzeniem braku doręczenia mu z platformy ePUAP potwierdzeń dotyczących doręczenia decyzji,

2) naruszenie art. 162 § 1 O.p. poprzez uznanie, że na dzień złożenia podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu tego terminu, podczas gdy pełnomocnik skarżącego dopiero 22 marca br. otrzymał od administratora portalu ePUAP informację o poprawkach w oprogramowaniu systemu, która miała usunąć problem związany z brakiem doręczeń na skrzynkę pełnomocnika /[...]/.

Pełnomocnik podatnika wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto o przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi wydruku korespondencji e-mail otrzymanej przez pełnomocnika z Zespołu Service Desk platformy ePUAP z dnia 22 marca 2021 r., na okoliczność, że dopiero w 22 marca 2021 r. otrzymał jakąkolwiek odpowiedź na zgłoszenie reklamacyjne dotyczące braku otrzymywania powiadomień z platformy ePUAP.

W uzasadnieniu zauważył, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu, organ stwierdził, iż decyzja nie została odebrana przez pełnomocnika skarżącego, a jedynie zostało uznane, że została doręczona w dniu 6 lutego 2020 r., bez jakiejkolwiek czynności ze strony pełnomocnika.

Podkreślił, że nie otrzymał żadnego powiadomienia na podany adres poczty e-mail, w związku z okolicznością, że na podany adres do doręczeń /[...]/ na platformie ePUAP została doręczona decyzja. System w tym zakresie działał wadliwie i nie przesyłał mu odpowiednich powiadomień. Potwierdzeniem jest otrzymana przez pełnomocnika korespondencja z dnia 22 marca br. od Zespołu Service Desk platformy ePUAP w odpowiedzi na zgłoszenie reklamacyjne. Z tego jednoznacznie wynika, że błąd w systemie doręczeń występował i przedstawiona została procedura naprawcza.

Podał, że o wydaniu decyzji dowiedział się od adwokata M. D. w dniu [...] r., który w tym dniu uczestniczył w czynności przesłuchania skarżącego w organie I instancji, w postępowaniu karnoskarbowym i przy okazji tej czynności powziął wiedzę o wydaniu decyzji. Po jej uzyskaniu zalogował się na swoje konto na platformie ePUAP, gdzie rzeczywiście w skrzynce odbiorczej znajdowała się decyzja, o której nie został powiadomiony. Bezpośrednio po stwierdzeniu tego faktu zgłosił za pośrednictwem formularza kontaktowego na platformie ePUAP, błąd systemu w postaci braku dostarczenia informacji o decyzji doręczonej w systemie ePUAP. Ze względu na to, że zgłoszenie to pozostało bez odpowiedzi, ponownie zwrócił się do operatora platformy ePUAP ze zgłoszeniem reklamacyjnym, którego efektem była informacja otrzymana w dniu 22 marca br., której wydruk stanowi załącznik do skargi, a z której wynika wprost, że:

- zgłoszenie reklamacyjne pełnomocnika skarżącego zostało zarejestrowane w dniu 14 stycznia 2021 r.,

- w związku ze zgłoszeniem zostały podjęte czynności naprawcze: "W związku wdrożeniem poprawki zgłaszany problem nie powinien już występować",

- przedmiotowa korespondencja wpłynęła na skrzynkę pocztową e-mail pełnomocnika skarżącego ([...]) dopiero w dniu 22 marca br., czyli prawie trzy miesiące po zgłoszeniu reklamacyjnym dokonanym przez pełnomocnika skarżącego.

Dodał, że nie miał możliwości załączenia do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jakichkolwiek dowodów uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu tego terminy, lecz konieczne było jego złożenie wraz z takim wnioskiem w terminie 7 dni od powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, stosownie do art. 162 §1 O.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Dodał, że profesjonalny pełnomocnik przy dochowaniu należytej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o interesy reprezentującego, wiedząc, że toczy się postępowaniem wobec jego klienta przed organem podatkowym oraz mając na względzie fakt, iż w okresie od stycznia do grudnia 2020 r. nie otrzymywał żadnych powiadomień z platformy ePUAP, powinien wykazać zainteresowanie np. poprzez sprawdzenie platformy ePUAP, tym bardziej działając jako radca prawny, podał elektroniczny adres do doręczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej P.p.s.a.) – podlegało postanowienie odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r. określającej mu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień maj i czerwiec 2015 r.

Ww. decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącego za pośrednictwem wskazanej przez niego platformy ePUAP ([...]), przyjmując tzw. fikcję doręczenia określoną w art. 152a § 3 O.p., w dniu 5 lutego 2020 r.

Pełnomocnik skarżącego uznał ww. doręczenie za wadliwe, bowiem nie otrzymał żadnego powiadomienia na podany adres poczty e-mail o doręczeniu korespondencji na platformę ePUAP. Wyjaśnił, że po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji ([...] r.) zalogował się na platformę ePUAP, gdzie w istocie znajdowała się ww. decyzja. W dniu 28 grudnia 2020 r. wniósł odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dodał, że dopiero po zgłoszeniu reklamacji (14 stycznia 2021 r.) i po upływie prawie trzech miesięcy właściwa informacja wpłynęła na jego skrzynkę e-mail, w dniu 22 marca 2021 r.

Kwestia skutecznego doręczenia pełnomocnikowi ww. decyzji, które nastąpiło w dniu 5 lutego 2020 r. za pośrednictwem platformy ePUAP (zgodnie z dyspozycją art. 152a § 3 O.p. w trybie zastępczym po dwukrotnym wysłaniu zawiadomienia (w dniach 22 stycznia 2020 r. oraz 30 stycznia 2020 r.) i wygenerowaniu na przypisanym do pełnomocnika koncie na platformie ePUAP - Urzędowych Poświadczeń Doręczenia (UPD), była rozważana w odrębnym postępowaniu, którego przedmiotem było stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Sprawa ta została rozstrzygnięta przez organ również w dniu [...] r., a wydane w tym przedmiocie postanowienie zostało zaskarżone do tut. Sądu, który oddalił skargę wyrokiem z 28 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 770/21 (dostępny, podobnie jak inne wskazane w uzasadnieniu orzeczenia, w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skład orzekający podziela orzecznictwo sądów administracyjnych, według którego rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 20 grudnia 2012 r., I FSK 78/12 oraz z 23 stycznia 2013 r., II FSK 1032/11). Organ odwoławczy wydał w tej samej dacie dwa postanowienia: dotyczące odmowy przywrócenia terminu oraz stwierdzenia uchybienia terminowi (będące przedmiotem zaskarżenia w sprawie I SA/Gl 770/21), to jednak wydanie obydwu postanowień w tej samej dacie, jest dopuszczalne i nie narusza przepisów prawa w sposób mogący skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 6 czerwca 2014 r., I FSK 715/13; z 25 kwietnia 2017 r., I FSK 1743/15; z 29 sierpnia 2017 r., II FSK 1995/15 oraz z 15 stycznia 2019 r., II FSK 2667/18 oraz w wyroku WSA w Opolu z 20 maja 2020 r., I SA/Op 98/20).

Kwestią sporną zatem pozostaje, czy w sprawie zaistniały przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji, a także czy uprawdopodobnił on brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania od wydanej wobec niego decyzji.

Przesłanki przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym zostały określone w art. 162 O.p. Zgodnie z § 1 tego przepisu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do § 2, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Zatem, na podstawie art. 162 § 1 i § 2 O.p., podanie o przywrócenie terminu składa się po jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., II GSK 458/17).

Warunkiem dopuszczalności wydania postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest stwierdzenie, że decyzja weszła do obrotu prawnego, czyli że została prawidłowo doręczona. W sprawie I SA/Gl 770/21 zbadano czy i kiedy decyzja została doręczona i czy w związku z tym został zachowany termin do wniesienia odwołania. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania kwestia ta nie podlega już badaniu, bowiem została przesądzona w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, a argumenty dotyczące tej kwestii nie mogą w niniejszym postępowaniu odnieść zamierzonego skutku i być przedmiotem rozważań Sądu w tym postępowaniu.

W sprawie nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik o wydaniu decyzji dowiedział się 21 grudnia 2020 r., a w dniu 28 grudnia 2020 r. za pośrednictwem operatora pocztowego złożył wraz z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dochowany został zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p.

Według organu, doręczenie pełnomocnikowi decyzji nastąpiło w dniu 5 lutego 2020 r. za pośrednictwem platformy ePUAP, zgodnie z dyspozycją art. 152a § 3 O.p. w trybie zastępczym po dwukrotnym wysłaniu zawiadomienia (22 stycznia i 30 stycznia 2020 r.) i wygenerowaniu na przypisanym do pełnomocnika koncie na platformie ePUAP – Urzędowych Poświadczeń Doręczenia (UPD), co wynika z załączonego do akt administracyjnych dokumentu.

Według pełnomocnika skarżącego nie otrzymał on z sytemu ePUAP na swój adres e-mailowy ([...]) powiadomień o zamieszczeniu na jego skrzynce na ePUAP takiej decyzji. W ocenie pełnomocnika, jest więc oczywiste, że nie wiedział o dokonaniu doręczenia. Do skargi załączył zgłoszenie reklamacyjne, rozpatrzone dopiero po prawie trzech miesiącach. Wyjaśnił także, że po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji ([...] r.) zalogował się na platformę ePUAP, gdzie w istocie znajdowała się ww. decyzja. W dniu 28 grudnia 2020 r. wniósł odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dodał, że dopiero po zgłoszeniu reklamacji (14 stycznia 2021 r.) i po upływie prawie trzech miesięcy właściwa informacja wpłynęła na jego skrzynkę e-mail, w dniu 22 marca 2021 r.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że pełnomocnik Spółki w złożonym pełnomocnictwie na formularzu PPS-1 (karta 355-356 akt administracyjnych) wskazał elektroniczny adres do doręczeń na platformie ePUAP, tj. /[...]/. Zatem prawidłowo doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło za pomocą środków komunikacji elektronicznej poprzez portal ePUAP. Wobec braku podjęcia korespondencji przesłanej za pośrednictwem platformy e-PUAP decyzję uznano za doręczoną w trybie art. 152a § 3 O.p., w dniu 5 lutego 2020 r.

Podobnie jak w sprawie o sygn. I SA/Gl 770/21, przyjąć należy, że nie ma znaczenia w sprawie okoliczność nieotrzymywania przez pełnomocnika codziennych powiadomień na adres e-mail o możliwości odbioru pisma, bowiem te powiadomienia są generowane ze względu na funkcjonalność systemu ePUAP i stanowią jedynie narzędzie dodatkowe, wspomagające profesjonalnego pełnomocnika. Nie są to jednak zawiadomienia, o których mowa w art. 152a § 1 i § 2 O.p., które organ zgodnie z tym przepisem, w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego, przesyła na adres elektroniczny adresata - w tym przypadku na konto pełnomocnika na platformie ePUAP. W niniejszej sprawie niewątpliwie adresem elektronicznym pełnomocnika do doręczeń jest wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny użytkownika w systemie ePUAP.

Wnosząc o przywrócenie terminu pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że bez swojej winy nie miał dostępu do platformy ePUAP. Przeciwnie, z prezentowanego przez niego stanowiska wynika, że nie logował się na platformie ePUAP w okresie od 22 stycznia 2020 r. (data utworzenia pierwszego UPD) do 21 grudnia 2020 r., tj. dnia w którym dowiedział się o wydaniu decyzji. Następnie, po zalogowaniu ustalił, że korespondencja organu została rzeczywiście doręczona. Zatem pełnomocnik jedynie oczekiwał na przesłanie wiadomości na pocztę e-mail.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania, po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Zatem każdorazowo w takich sprawach wymaga rozstrzygnięcia, czy strona we wniosku uprawdopodobniła zachowanie reguł starannego działania. Ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej nie wskazują, jaki stopień prawdopodobieństwa jest dostateczny do uznania, że określony fakt miał miejsce w rzeczywistości, należy sięgnąć przy jego ocenie do obiektywnych mierników staranności (por. wyrok NSA z 4 marca 2020 r., II FSK 1257/18).

Podkreśla się również, że brak winy − jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu − wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o nim tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Powszechnie przyjmuje się − jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego − obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, a przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Ponadto zauważyć należy, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2017 r., II GZ 599/17; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2014 r., I GSK 1580/12 oraz z 19 marca 2013 r., I GSK 1347/11).

Szczególnego znaczenia przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego nabiera w niniejszej sprawie również to, że wymóg należytego dbania o interesy strony odnosi się do fachowego pełnomocnika, który w sposób profesjonalny powinien zadbać o interesy strony. Zatem tylko obiektywne okoliczności i zdarzenia, występujące bez woli strony (pełnomocnika), które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu cudzych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie, będą uprawdopodobniały przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym.

Z załączonej do skargi reklamacji, zgłoszonej przez pełnomocnika skarżącego wynika jedynie: data rejestracji: "2021-01-14 12:01;47", data rozwiązania: "2021-03-17 07:24:23", planowana data zamknięcia: "2021-03-26 07:27:01". Zespół Service Desk Centralnego Ośrodka Informatyki pouczył użytkownika o sposobie rozwiązania problemu, z jednoczesną informacją, że problem nie powinien już występować. Z jej wstępnej części wynika, że nadano ją z adresu: [...], do adresata: [...], w dniu 22 marca 2021 r. o godz. 11:51. Pełnomocnik nie załączył do akt jakiejkolwiek innej korespondencji prowadzonej w tej sprawie, a o której wspomina w skardze (przesłany formularz do administratora poczty).

Należy jednak zwrócić uwagę, że reklamacja pełnomocnika skarżącego złożona 14 stycznia 2020 r. (data jej rejestracji), nie ujawnia jaka była treść zgłaszanej reklamacji, jakiego okresu i jakiej sprawy dotyczy, trudno zatem powiązać lakoniczną treść tego pisma z przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Niewątpliwie z relacji samego pełnomocnika wynika, że w okresie od 22 stycznia 2020 r. (data utworzenia pierwszego UPD) do 21 grudnia 2020 r., tj. dnia w którym dowiedział się o wydaniu decyzji i po zalogowaniu ustalił, że została rzeczywiście doręczona, w ogóle nie logował się do systemu ePUAP. Zatem pełnomocnik skarżącej nie logował się na platformie ePUAP w ww. okresie, a jedynie oczekiwał na przesłanie wiadomości na pocztę e-mail.

W niniejszej sprawie z pewnością nie można przyjąć, że pełnomocnik dochował należytej staranności w odbiorze korespondencji, skoro w ogóle w okresie pomiędzy co najmniej od 22 stycznia do 21 grudnia 2020 r. nie logował się jako użytkownik na platformie ePUAP. Braku winy nie tłumaczy również ewentualny fakt nieotrzymywania przez pełnomocnika codziennych powiadomień na adres e-mail wskazany na platformie ePUAP, skoro stosownie do art. 152a § 1 O.p., doręczając pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata stosowne zawiadomienia, a tym adresem w niniejszej sprawie był wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny skrytki użytkownika ePUAP, a nie adres e-mail, tak więc organy podatkowe nie były uprawnione do wysyłania pism na inny adres elektroniczny.

Pełnomocnik nie uprawdopodobnił także, że − w okresie kiedy został zgodnie z art. 152a § 2a O.p. dwukrotnie zawiadomiony o możliwości odbioru decyzji organu I instancji (22 stycznia i 30 stycznia 2020 r.), które to zawiadomienia przesłano na przypisane do niego konto na platformie ePUAP − wystąpiły jakiekolwiek przeszkody techniczne uniemożliwiające odbiór pisma w tym czasie (z platformy ePUAP). Wręcz odwrotnie, pełnomocnik sam podał i potwierdził składając wniosek w niniejszej sprawie, że po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji przez organ I instancji − w dniu [...] r. – podjął korespondencję dotyczącą badanej sprawy z platformy ePUAP.

Należy więc przyjąć, że dla skuteczności doręczenia wystarczy dokonanie prawidłowego zawiadomienia na adres podany przez skarżącego w tym wypadku na adres do doręczeń na platformie ePUAP, tj. /[...]/. Zatem nie ma znaczenia w sprawie okoliczność nieotrzymywania przez pełnomocnika powiadomień na adres e-mail o możliwości odbioru pisma. Funkcja polegająca na powiadamianiu na inny adres poczty elektronicznej, nie wynika bowiem z ustawy. Ma za zadanie jedynie ułatwić korzystanie z systemu ePUAP i jest fakultatywna (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2021 r., II GZ 152/21). Stanowi dodatkowe narzędzie, wspomagające profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymagane jest dołożenie szczególnej staranności w podejmowanych działaniach. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że profesjonalni pełnomocnicy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowo-administracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2016 r., II FZ 554/16 oraz wyroki tego Sądu z 30 lipca 2021 r., I FSK 970-971/21).

Wnosząc o przywrócenie terminu pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że bez swojej winy nie miał dostępu do platformy ePUAP. Przeciwnie, sam pełnomocnik przyznał, że nie logował się na platformie ePUAP w długim, blisko rocznym okresie, a jedynie oczekiwał na przesłanie wiadomości na adres e-mail.

Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że decyzja organu I instancji z [...] r. została doręczona pełnomocnikowi strony w trybie zastępczym (art. 152a § 2 i 3 O.p.) za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 5 lutego 2020 r., wobec czego ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji, upłynął 19 lutego 2020 r., a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołanie (z 28 grudnia 2020 r.), jest nieuzasadniony. Skarżący bowiem nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Z powodów wyżej opisanych za chybione Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 162 § 1 O.p. jak również błędu w ustaleniach faktycznych. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe we właściwym zakresie i dokonał jego prawidłowej oceny, a skarżone postanowienie odnosi się do tych kwestii, które organ winien rozważyć w przypadku odmowy przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia (tu: odwołania) i zawiera stosowną argumentację faktyczną i prawną adekwatną do przedmiotu rozstrzygnięcia.

Z tych względów skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.