Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 725/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 234
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2022r., znak SKO.PW/4171/115/2021 w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Burmistrz Gminy S. decyzją z dnia 5.10.2021 r., znak RliR.6331.1.2020, na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 624) odmówił nakazania E. B. właścicielce działki nr [...] obr. [...] Gmina S. wykonania prac polegających na przywróceniu stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na terenie działki, wykonania prac polegających na przywróceniu stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na terenie działek sąsiednich nr [...] i [...] obr. [...] Gmina S..

W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu 12.02.2020 r. na wniosek A. L. właścicielki sąsiedniej nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...]

W toku postępowania A. L. przedłożyła do akt sprawy opracowanie mgr inż. M. B. i mgr inż. M. B. pn. "Rozpoznanie budowy podłoża gruntowego w obrębie budynku jednorodzinnego nr [...] działki nr [...] i [...], Gmina S." sporządzone w lutym 2020 r. Ponadto organ pozyskał opinię biegłego z zakresu hydrologii i hydrogeologii. Przeprowadzono również w dniu 8.04.2021 r. oględziny na działce nr [...].

Organ ustalił, że działki A. L. znajdują się w obrębie wysokiej terasy zalewowej rzeki [...], grunty te stanowią słabonośne podłoże gruntowe. Zwierciadło wody gruntowej nawiercono we wszystkich otworach badawczych na głębokości od 0,6 do 1,8 m pod poziomem terenu. Grunty pylaste charakteryzuje zdolność kapilarnego podciągania wody ponad swobodne zwierciadło, stąd istnieje konieczność zaprojektowania i wykonania izolacji przeciwwilgociowej budynków.

Jak oświadczyła A. L. pierwsze szkody na jej działce pojawiły się około 2000 r. wraz z budową budynku mieszkalnego na działce nr [...], natomiast pierwszy wniosek w sprawie samowolnego wykonania nasypu (zgodnie z przepisami prawa budowlanego) został złożony w 2010 r. Postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia stosunków wodnych zostało wszczęte w 2020 r., a więc 20 lat po fakcie gdy właścicielka działek nr [...] i [...] dowiedziała się o szkodliwym oddziaływaniu budynku mieszkalnego na działce nr [...] oraz 10 lat po stwierdzeniu szkód związanych z niwelacją terenu na działce nr [...]. Prace ziemne wykonane na działce nr [...] nie spowodowały wzrostu natężenia spływu wód jak również nie zmieniły ich kierunku migracji. Niwelacja terenu w żaden sposób nie zwiększa spływu wód z ulicy [...] na działki nr [...] i [...], ponieważ odbywa się on niezależnie od istniejącego nasypu i jest ograniczony infrastrukturą drogową oraz ogrodzeniem działki nr [...]. Na działkach nr [...] i [...] stwierdzono wysoki poziom zwierciadła wody gruntowej, który jest związany z lokalizacją nieruchomości w terasie zalewowej rzeki [...]. Działki nr [...] i [...] z uwagi na brak możliwości odpływu wód powierzchniowych są narażone na powstawanie zastoisk. Przyczyną powstawania zastoisk są murki ogrodzeniowe wykonane wzdłuż granicy na działkach nr [...], [...], [...] i [...], które uniemożliwiają naturalny spływ wód opadowych w kierunku rzeki [...]. Zapadanie się ściany budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] było związane z występowaniem słabonośnych warstw w podłożu gruntowym.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, zdaniem biegłego, nie ma związku przyczynowo skutkowego pomiędzy wykonaniem nasypu na działce nr [...], a występowaniem niekorzystnych warunków gruntowo-wodnych na działkach nr [...] i [...]. Dlatego też nie ma przesłanek umożliwiających nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego właścicielowi działki nr [...].

Organ nadmienił, że budynek jednorodzinny nr [...] w [...] został rozebrany przez nowego właściciela S. S..

Od opisanej decyzji odwołanie złożyła A. L., wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpoznania. Odwołująca się zarzuciła, że przedstawiona opinia biegłego jest mało obiektywna i nielogiczna. Podkreśliła, że jakkolwiek należąca do niej nieruchomość leży w dolinie rzeki [...] to jest oddalona od niej o 500m. Nie wykonano odwiertów, nie uwzględniono wybudowanej kanalizacji, istniejących murków ogrodzeniowych. Poza tym murki graniczne nie są szczelne, gdyż są częściowo zniszczone, a poza tym nie zostały wkopane w ziemię. Odwołująca się podkreśliła, że nie zdołała zobaczyć studzienek deszczowych mających zapobiegać przelewaniu się wody. Odwołująca się wskazała również, że od 2010 r, czyli od daty gdy stała się właścicielką nieruchomości składała skargi na nawożenie ziemi przez sąsiadkę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 6 kwietnia 2022 r., znak: SKO.PW/4171/115/2021, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę wskazaną w badanej decyzji stanowi art. 234 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo wodne. Odwołując się do orzecznictwa organ II instancji wskazał, że zmianą stanu wody na gruncie w znaczeniu ustawowym jest każda kolejna zmiana w zagospodarowaniu terenu, która modyfikuje stan istniejący. Jeżeli więc doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie wskutek działań właściciela tych gruntów zaś zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie może być rozważane wydanie nakazu o którym mowa w przepisie.

Organ II instancji wyjaśnił, że we wniosku inicjującym postępowanie A. L. podniosła, że E. B. sąsiadka i właścicielka - działki nr [...], podwyższyła poziom działki nr [...] przez nawożenie ziemi. Na skutek tych działań doszło do naruszenia stosunków wodnych, co powoduje szkody w postaci zapadania się jej domu. Budynek ten w chwili obecnej nie istnieje, został rozebrany, co nie jest sporne.

Pozyskany materiał dowodowy wskazuje, że E. B. zakończyła prace ziemne na swojej działce przed rokiem 2010. Również w tym czasie wykonała na swojej działce ogrodzenie betonowe. W 2019 r wykonała częściową wymianę 20 szt. płyt betonowych od strony ul. [...]. Woda opadowa z dachu budynku mieszkalnego jest odprowadzana na działkę. W studni przed budynkiem poziom wody znajduje się na głębokości 115 cm poniżej poziomu terenu. Wykonano dokumentację fotograficzną na przedmiotowej działce, przedstawiając istniejącą studzienkę i mur betonowy. S. S. - właścicielka działki nr [...] (organ omyłkowo wskazał nr [...]) zakupionej od odwołującej się w 2020 r. - uczestnicząca w oględzinach nie zauważyła spływu wody z działki B., jakkolwiek potwierdziła, że na jej działce powstają zastoiska wody.

Przedłożone opracowanie mgr inż. M. B. i mgr inż. M. B. pn. "Rozpoznanie budowy podłoża gruntowego w obrębie budynku jednorodzinnego nr [...] działki nr [...] i [...], Gmina S." sporządzone lutym 2020 r. wskazuje na położenie działek należących do A. L. w płaskim terenie tworzącym nieckę. W środkowej części nieruchomości był wówczas położony stary, zdewastowany dom mieszkalny jednorodzinny i przylegający do niego drewniany budynek gospodarczy. Obydwa budynki mają częściowo zawalone dachy. Teren działek znajduje się w obrębie wysokiej terasy zalewowej rzeki [...], o słabonośnym podłożu gruntowym, porośnięty jest roślinnością bagienną, drzewami. Rzeka [...] przepływa w odległości ok. 220m od zachodniej granicy terenu. Wschodnią granicę wyznacza skarpa nasypowa o wysokości ok. 1,0- 1,5 m powyżej jej znajduje się mur odgradzający zabudowaną działkę nr [...]. Zdaniem autorów opracowania ukształtowanie terenu ma zdecydowanie znaczący wpływ na spowolnienie migracji opadowych w podłożu. Ze względu na położenie w niecce rzeki [...] spływ grawitacyjny jest utrudniony, a nieprzepuszczalne warstwy w podłożu uniemożliwiają filtrację wody. Z kolei sztuczne podniesienie terenu sąsiedniego - działki nr [...] spowodowało wzmożenie dopływu wód opadowych na działkę opisywana z ul. [...] oraz terenów leżących wyżej na zboczu. Biegli wskazali we wnioskach, iż w celu poprawy stanu wodnego należałoby wykonać odwodnienie za pomocą sytemu drenaży wgłębnych i wyprowadzić wodę do rzeki [...]

Również w opinii sporządzonej na zlecenie organu, biegły mgr inż. M. K. w opisie terenu wskazał na położenie działek odwołującej się w dolinie rzeki [...], u podnóża niewielkiego wzniesienia, skierowanego w stronę rzeki. Obszar ten charakteryzuje się spadkiem, ze znaczną dysproporcją co powoduje, że obszar terasy zalewowej rzeki jest pod presją wód powierzchniowych w sposób naturalny napływających ze stoku. Teren działki nr [...] jest zabudowany dwoma budynkami mieszkalnymi, otaczają je tereny zieleni. Wody opadowe są tam rozsączane, oraz odprowadzane do studzienki. Teren działki nr [...] jest terenem zielonym, częściowo leży na nim droga dojazdowa, odgrodzony od ww. działki murem betonowym posadowionym na skarpie. Teren działki nr [...] jest terenem zielonym, z widocznymi pozostałościami po rozebranym budynku. Jest obecnie własnością S. S.. W opinii biegłego dokonana w 2010 r. niwelacja terenu przez E. B. nie zwiększa spływu wód z ul. [...] na działki nr [...] i [...] ponieważ odbywa się on niezależnie od istniejącego nasypu i jest ograniczony infrastrukturą drogową, oraz ogrodzeniem działki nr [...]. Na przedmiotowych działkach stwierdzono wysoki poziom wód gruntowych związany z bliskością rzeki [...]. Brak odpływu wód powierzchniowych tworzy łatwość powstawania zastoisk wody. Przyczyniają się do nich także istniejące murki wykonane w granicy działek nr [...], [...],[...],[...]. Ustalenia te obrazują przyczyny zahamowania naturalnego spływu wód opadowych w kierunku rzeki. Zapadanie się ściany budynku mieszkalnego (rozebranego) było związane z występowaniem słabonośnych warstw w podłożu gruntowym.

Organ II instancji konkludował, że wydana decyzja organu I instancji ma swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W ramach postępowania wyjaśniającego zbadano, czy E. B., właścicielka nieruchomości sąsiedniej dokonała zmiany stosunków wodnych, czy zmiana ta negatywnie wpłynęła na grunty sąsiednie, czy pomiędzy dokonaną zmianę a powstałą szkodą istnieje związek przyczynowo- skutkowy. Organy zobowiązane są działać z zachowaniem wymogów określonych w k.p.a. Organ rozpoznający wniosek z art. 234 ustawy Prawo wodne nie jest zobligowany do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów zmiany stosunków wodnych, lecz tylko powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo - skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach w celu. Żaden z biegłych nie wskazał, iż działanie E. B. spowodowało wystąpienie szkód na działce należącej do odwołującej się. W ocenie Kolegium wykonane przez nią: studzienka, płot betonowy, pozostawienie dużego terenu zielonego wokół budynków mieszkalnych zabezpieczają na tyle ile jest możliwe przy spadkowym ukształtowaniu terenu możliwość zalewania działek nr [...], [...] w [...] Obydwa opracowania zgodnie odnosiły rzeczywiście istniejące zagrożenia stanu wody na ww. działkach do położenia w pobliżu terenów zalewowych rzeki [...]. Dodatkowym źle działającym czynnikiem jest struktura gruntu.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A. L.. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji i nakazania usunięcia ziemi nawiezionej przez E. B..

W uzasadnieniu skarżąca wywodziła, że E. B. wybudowała dom na początku lat 2000. Od 2009 r. zaczęła podwyższać stopniowo poziom swojej działki, bez zgłoszenia tego do Urzędu Gminy. Na powyższe działanie nie uzyskała zgody skarżącej ani innych sąsiadów. W ocenie skarżącej podwyższenie poziomu działki winno zostać poprzedzone uzyskaniem stosownych opinii hydrologa lub geologa. W 2016 r. skarżąca złożyła skargę do Powiatowego Inspektoratu Budowlanego w Krakowie który po analizie materiałów uznał że stosunki wodne mogły zostać zmienione. Skarżąca zwróciła się również do Urzędu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie, który to organ przekazał sprawę do Urzędu Gminy, który początkowo nie podjął żadnych czynności w sprawie.

Odnosząc się do przebiegu przeprowadzonego w sprawie postępowania skarżąca wskazała, że 8 kwietnia 2021 r. hydrolog przeprowadził oględziny, nie wykonał jednak żadnych otworów ani na jej działce ani na działce S. S. (skarżąca sprzedała "część działki z domem" z listopadzie 2020 r.). W ocenie skarżącej ze względu na piękną pogodę nie można było stwierdzić napływu wód.

Zauważyła również, że opinia hydrologa nie posiada ani adresu, ani numeru certyfikacji. Wyjaśniła dalej, że ogrodzenie E. B. nie zatrzymuje wody, jest to ogrodzenie przęsłowe, montowane na słupkach. Co jakiś czas woda wymywa i ogrodzenie się przewraca i pęka. Zdaniem skarżącej, powinno zostać wykonane ogrodzenie z betonu wkopanego co najmniej z 3-4 metry. Nieprawdą jest, że prace ziemne zostały zakończone w 2010 r., albowiem wg oświadczenia E. B. czynności związane z nawiezieniem ziemi zostały zakończone w roku 2014 i miały na celu wyrównanie terenu wokół domu. W ocenie skarżącej jednak działania sąsiadki nie ograniczyły się do wyrównania terenu wokół domu, nawiozła dużo ziemi na byłe pole uprawne. Teren jest tak ukształtowany, że woda będzie się gromadzić w najniższym punkcie. Podniesiona działka E. B., powoduje, że wody intensywniej gromadzą się na działce skarżącej i działce S. S..

Skarżąca podniosła, że na stronie 10 opinii hydrologicznej, znajduje się rysunek ze strzałkami, które pokazują wyraźnie że woda przepływa przez działkę E. B. na działkę skarżącej. Zaznaczyła, że 23 lata temu, w 2000 roku wokół jej domu było sucho, nawet na wiosnę kiedy były roztopy. Odkąd zaczęto wozić ziemię budować domy, od tego czasu zaczęły się problemy, a zaczęło ją zalewać ok 2010 i nadal zalewa. Uwaga biegłego, że odwodnienie powinno kierować się w stronę rzeki [...] powinno skłonić organ do rozwiązania tego problemu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.

W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.

Rozpocząć trzeba od przypomnienia treści przepisu, który stanowi wzorzec kontroli w niniejszej sprawie:

Art. 234. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne Dz.U.2021.2233 t.j. (dalej "p.w.")

1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:

1)zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;

2)odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.5.

Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.

W sprawie znajduje zastosowanie ust. 3 wspomnianego przepisu. Na jego tle wybrzmiało bogate orzecznictwo sądów administracyjnych. Przede wszystkim wskazuje się, że przesłankami jego zastosowania są zmiana stanu wody na gruncie, wystąpienie realnej szkody oraz związek przyczynowo – skutkowy między tymi zdarzeniami. Podkreśla się przy tym, że "Sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do jego zastosowania. Konieczne jest ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem a skutkiem" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2022 r. III OSK 5094/21, LEX nr 3363288 oraz z dnia 21 kwietnia 2022 r. III OSK 390/22, LEX nr 3349259 ). NSA w wyroku z dnia 7 kwietnia 2022 r. III OSK 4782/21, LEX nr 3334555 wskazał: "Zastosowanie art. 234 ust. 3 p.w. uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Ustalenie tego związku wymaga odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, tj. wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza wiedzę pracowników organu. W postępowaniu takim koniecznym jest zatem przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Podobne stanowisko zajął WSA w Kielcach, który w wyroku z dnia 21 lutego 2022 r. II SA/Ke 785/21, LEX nr 3328115 wypowiedział się następująco: "Sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego, aby organ nałożył obowiązki wynikające z przepisu art. 234 ust. 3 p.w., bowiem potencjalne zagrożenie powstania szkody nie spełnia jeszcze przesłanki odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej. Organ w takim postępowaniu nie ma podstaw do poszukiwania wszelkich przyczyn istnienia niezadawalającego stanu wód na gruncie wnioskodawcy. Konieczne jest zatem stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na sąsiedniej nieruchomości, a więc dopiero zaistnienie wszystkich określonych w art. 234 ust. 3 tej ustawy przesłanek stwarza po stronie organu obowiązek wydania nakazu, o którym mowa w tym przepisie".

W niniejszej sprawie została sporządzona opinia biegłego w zakresie hydrologii oraz hydrogeologii, mgr inż. M. K. /k.265/. Jak chodzi o spadek terenu i kierunek spływu wód powierzchniowych, biegły wskazał /rys. 3, k. 261 verte/, że miał on i ma miejsce od strony drogi przez działkę nr [...] w kierunku działek nr [...] i [...], oraz dalej po tych działkach w stronę południowo - zachodnią. Stan pierwotny miał miejsce przed budową nowego domu (rok 2000) i wykonaniem ziemnego nasypu na działce nr [...] (do roku 2014). Nawożąc ziemię E. B. zmniejszyła spadek terenu w kierunku do granicy działki nr [...], a wzdłuż tej granicy powstała skarpa 1m. Jednakże poprzez to E. B. nie zmieniła kierunku spływu wód, jak również nie spowodowała ich kumulacji. Natomiast wykonane przez nią ogrodzenie ograniczyło i spowolniło napływ wód w kierunku nieruchomości skarżącej. Całkowite zatrzymanie napływu wód jest niemożliwe z uwagi na uksztaltowanie terenu, a to istnienie wzniesienia, skarpy oraz terasy zalewowej rzeki [...], do której migrują wody powierzchniowe i gruntowe (przez nieruchomość skarżącej). Biegły przy tym zauważył, że wody opadowe z budynku E. B. i terenu utwardzonego były odprowadzane i rozsączały się na teren działki bezpośrednio przy budynku ( około 25 m od granicy z działką nr [...]). Wody opadowe z nowego budynku natomiast były odprowadzane do studzienki, a w rejonie granicy z działką skarżącej nie stwierdzono wylotu rur odprowadzających. Biegły stwierdził także, że sposób wykonania jezdni (ul[...] zabezpiecza przed napływem z niej wody na działkę nr [...]. W efekcie biegły stwierdził, że prace wykonane na działce nr [...] nie spowodowały zwiększenia ilości wód powierzchniowych i gruntowych napływających w kierunku nieruchomości nr [...] i [...].

Co do przyczyn powstawania zastoisk wodnych na działkach nr [...] i [...], to biegły zidentyfikował dwie. Pierwsza to lokalizacja nieruchomości na obszarze terasy zalewowej rzeki [...] co jest związane z wysokim poziomem wód gruntowych i co wpływa na wilgotność i uplastycznienie gruntów, co zmniejsza z kolei nośność podłoża gruntowego i możliwość posadowienia budynków. Przy podniesieniu się poziomu wód w rzece wzrasta poziom wód gruntowych niezależnie od tego, czy teren działki nr [...] jest podniesiony czy nie. Druga przyczyna powstawania zastoisk na przedmiotowych działkach to istnienie murków ogrodzeniowych wzdłuż granicy na działkach [...], [...], [...] i [...], spiętrzających wody powierzchniowe tak w obrębie drogi dojazdowej oraz w niecce na działce nr [...]. Z tej ostatniej działki wody powinny spływać na teren działki nr [...], ale uniemożliwia to murek ogrodzeniowy wzdłuż granicy. Ogrodzenia powstały w podobnym czasie, co budynek na działce nr [...] i od tego czasu uniemożliwiają spływ wód powierzchniowych zgodnie z naturalnym spadkiem terenu.

Reasumując, biegły wskazał, że szkody (zastoiska wodne) nie są związane z pracami na działce nr [...], lecz z brakiem możliwości odprowadzania wód z działek nr [...] i [...] z powodu tamujących murków ogrodzeniowych.

Sąd przeanalizował materiał dowodowy zebrany w sprawie i doszedł do przekonania, że opinia biegłego prezentuje trafne obserwacje i wnioski. W odniesieniu do wypowiedzi biegłego zaprezentowanych w opinii można znaleźć ich zobrazowanie i potwierdzenie w materiale dowodowym. Biegły wskazał, że kierunek spływu wody się nie zmienił i prace na działce nr [...] nie miały wpływu na tworzenie się zastoisk. Woda tak jak poprzednio spływa ze spadkiem od działki nr [...] w kierunku działki nr [...], ale nie odpływa, tworząc zastoiska. Dzieje się tak raz z uwagi na nieckę na działce [...] (widocznej na mapie k. [...]), dwa z powodu wysokiego poziomu wody gruntowej ( terasa rzeki), trzy z powodu tamujących murków na działkach [...], [...], [...] i [...] /mapa k. 285/. Jak wynika z mapy /k.68 i 285/, działki nr [...] i [...] mają murek ogrodzeniowy tamujący spływ wody od strony drogi dojazdowej na działce nr [...] /k. 258, zdj. nr [...]/ i zastoiska wody na tej drodze obrazuje zdjęcie dopięte do k. 334. Z kolei murek ogrodzeniowy na działce nr [...] tamuje wodę od strony działki nr [...], co zostało zobrazowane na zdjęciu k. 329 verte ( identyfikacja powyższego poprzez porównanie ze zdjęciem na k. 259 verte – zdj. nr [...]). Blokady dla spływu z powodu ogrodzeń zostały przez biegłego wskazane na rysunku nr 3 opinii /k.261 verte/. Wymaga też podkreślenia, że z tego samego powodu, dla którego murki na działkach nr [...], [...] i [...] blokują spływ wody z działek skarżącej i S. S., mur na działce nr [...] /k.259 verte zdj. nr 5, k. 260 zdj. nr [...], k. 247 i 248/ blokuje spływ wody z tej działki na działkę skarżącej. Trzeba też dodać, że w trakcie drugich oględzin w dniu 8.04.2021r. nie zaobserwowano istotnych uszkodzeń tego muru, jakkolwiek biegły nadmienił o 1 uszkodzonym elemencie ogrodzenia. Kwestia ta nie miała jednak wpływu na wnioski opinii. W trakcie oględzin E. B. oświadczyła, że w 2019r. wymieniła 20 przęseł ogrodzenia od strony ul. [...] w kierunku południowym, czyli właśnie od strony działki skarżącej. Natomiast w trakcie wspomnianych oględzin, jak wynika z zapisów w protokole, S. S., aktualna właścicielka działki nr [...] "zauważyła szkody w postaci zastoisk wody od strony południowo – zachodniej i nie zauważyła spływu wody z działki pani E. B.. Jest to istotna obserwacja, która potwierdza wnioski biegłego.

Należy też podkreślić, co uczynił także biegł, że skarżąca oświadczyła, że pierwsze szkody na jej działce pojawiły się około 2000r. wraz z budową nowego budynku na działce nr [...], podczas gdy wniosek w sprawie samowolnego wybudowania nasypu został złożony w 2010r., a postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych – w 2020r. a więc w 20 lat po wybudowaniu budynku oraz 10 lat po stwierdzeniu przez nią szkód.

W aktach sprawy zalega opracowanie /k.229/ mgr inż. M. B. i mgr inż. M. B. – geologów, którzy badali teren działek nr [...] i [...]. Od strony geologicznej ich wnioski pokrywają się z wnioskami biegłego, albowiem wskazują, że działki zlokalizowane są w obrębie terasy zalewowej rzeki [...] na gruntach słabonośnych, nie nadających się do posadowienia bezpośrednio fundamentów, gdzie nieprzepuszczalne warstwy w podłożu uniemożliwiają infiltrację wody w głąb podłoża. Wskazano, że przyczyną osiadania budynku ( obecnie rozebranego) jest posadowienie na uplastycznionych gruntach, a przyczyną uplastycznienia jest bardzo wysoki poziom wód gruntowych, zbierających się w niecce.

Natomiast – sprzecznie z wnioskami biegłego – wskazano w opracowaniu, że szczególnie wysoko ( oprócz innych terenów od strony wschodniej i zachodniej) została podniesiona działka nr [...], co spowodowało wzmożenie dopływu wód opadowych na opisywaną działkę z powierzchni ul. [...] oraz terenów leżących powyżej na zboczu.

O braku wpływu podniesienia działki nr [...] na natężenie spływu wód opadowych w świetle opinii biegłego była już mowa. Należy wobec tego wspomnieć jeszcze o kwestii ul. [...]. Biegły wskazał, że działka nr [...] jest ogrodzona od strony ul. [...] ogrodzeniem z prefabrykatów betonowych. Analizując jej położenie względem ul. [...] biegły zwrócił uwagę, że zarówno to ogrodzenie, jak i krawężniki uniesione kilkanaście centymetrów ponad powierzchnię jezdni zabezpieczają jej teren przed napływem wód powierzchniowych z drogi /k.259, zdj. nr [...]/. Tylko przypadek ekstremalnych opadów może powodować zalewanie działki nr [...] bezpośrednio z drogi /k.262 verte/.

Przywołane wyżej wyjaśnienia biegłego są dla Sądu przejrzyste, spójne i przekonywujące. Biegły prezentował kolejne zagadnienia konkretnie i zwięźle, a wyciągnięte wnioski są oparte w zebranym materiale i logiczne. Nawiązując zaś do wspomnianego opracowania państwa M i M. B., wskazać trzeba, że dla ustalenia i oceny stosunków wodnych kwalifikacje zawodowe biegłego mgr inż. M. K. są bardziej reprezentatywne, niż autorów opracowania. Biegły K. jest bowiem biegłym w zakresie hydrologii oraz hydrogeologii, a więc dokładnie w takim, jakie jest potrzebne we wspomnianej materii. Stąd też, biorąc także wszystko powyższe pod uwagę, opinia biegłego została przez Sąd oceniona jako wiarygodna, fachowa i kompetentna, a więc taka, jaka mogła być podstawą rozstrzygnięć organów.

Przypomnieć bowiem należy, że "W sprawach z zakresu stosunków wodnych, z reguły wymagających fachowych wiadomości specjalistycznych, oparcie rozstrzygnięcia na prawidłowo ocenionych ustaleniach opinii biegłego stanowi podstawę rozstrzygania tego rodzaju spraw. Sytuacja taka ma miejsce w szczególności, gdy istnieje różnica stanowisk pomiędzy właścicielami gruntów sąsiednich w przedmiocie zakłócenia tych stosunków, a także w sytuacji istniejących wątpliwości co do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych lub ich ocen merytorycznych" (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 maja 2019 r. II SA/Kr 163/19, LEX nr 2676343). Podobnie wskazał WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 13 lutego 2019 r. II SA/Rz 1295/18, LEX nr 2639605 :"W sytuacji, gdy istnieje różnica stanowisk co do zakłócenia stosunków wodnych, opinia biegłego winna być dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym - w razie przesądzenia tego związku - rodzaj koniecznych do wykonania czynności zapobiegających szkodom".

W niniejszej sprawie nie wykazano związku przyczynowego między szkodami ( zastoiskami wodnymi) a podniesieniem gruntu na działce nr [...], stąd też rozstrzygnięcia organów Sąd ocenił jako trafne i prawidłowe.

Z wymienionych przyczyn na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.