Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1168/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 184, art. 203
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 59 pkt 4, art. 129 ust. 1, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 122, art. 124, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska - Florek (spr.) Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 421/13 w sprawie ze skargi M. Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w części 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. Spółki z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 17 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa421/13, oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (spółka), na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie cofnięcia w części zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

Z uzasadnienia Sądu I instancji wynika, że orzekał on w następującym stanie sprawy.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., udzielił spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa mazowieckiego.

Naczelnik Urzędu Celnego w C. pismem z dnia 6 lutego 2012 r., poinformował Dyrektora Izby Celnej w W., że w punkcie gier na automatach o niskich wygranych mieszczącym się w W. przy ul. [...] spółka nie wykonywała działalności objętej ww. zezwoleniem od dnia 1 października 2010 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w W. cofnął spółce, na podstawie art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, zezwolenie udzielone decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa mazowieckiego, w części dotyczącej punktu mieszczącego się w W. przy ul. [...].

W wyniku odwołania spółki po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że spółka w punkcie gier na automatach o niskich wygranych mieszczącym się w W. przy ul. [...] nie wykonywała działalności objętej zezwoleniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. przez okres dłuższy niż 6 miesięcy. Podniósł, że skoro spółka nie złożyła w okresie 6 miesięcy i później zgłoszenia dotyczącego wznowienia tej działalności, to tym samym potwierdziła niewykonywanie działalności w powyższym zakresie przez okres 6 miesięcy. Wyjaśnił, że nie mógł odnieść się do wniosku dowodowego przedstawionego w piśmie spółki z dnia 9 listopada 2012 r. dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, gdyż spółka nie przedstawiła żadnych informacji dotyczących zgłoszonego świadka oraz żadnych dowodów uprawdopodobniających prowadzenie działalności w przedmiotowymi punkcie gier na automatach o niskich wygranych. Organ uznał, że treść pism z dnia 9 listopada 2012 r. i z dnia 28 listopada 2012 r., w których spółka wnosi o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. S. okoliczność, że realizowała działalność w tym punkcie gier na automatach o niskich wygranych - jako dowody jakie miałby przedstawić świadek - nie mają znaczenia dla sprawy. Organ wskazał, że jedynym wyjątkiem uwalniającym od obowiązku zastosowania art. 59 pkt 4 u.g.h przez organ jest ustalenie, że niewykonywanie tej działalności jest następstwem siły wyższej. Ustawodawca nie przewidział drugiego takiego wyjątku np. w postaci nieopłacalności prowadzenia działalności w niektórych punktach gier, bądź problemów natury technicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 242/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Gd 43/12).

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 121 § 1 i 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 124 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 w zw. z ustawą o grach hazardowych poprzez niezasadne niedopuszczenie oraz nieprzeprowadzenie w sprawie dowodu z przesłuchania świadka zgłoszonego przez spółkę w toku postępowania,

- art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 121 § 1 i 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 w zw. z art. 59 pkt 4 w zw. z art. 138 ust. 2 u.g.h. poprzez niewyjaśnienie w zaskarżonej decyzji treści zastosowanej przez organ normy, w tym m.in. znaczenia określenia "zaprzestanie", czy "niewykonywanie działalności" oraz tego, jak należy te określenia rozróżniać,

-art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w zw. z art. 121 § 1 i 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 w zw. z art. 59 pkt 4) w zw. z art. 138 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 52 pkt 2 p. pkt 4 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, dalej u.g.z.w.);

- art. 210 § 1 pkt 6) i § 4 w zw. z art. 121 § 1 i 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 w zw. z art. 59 pkt 4) w zw. z art. 138 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 52 pkt 2 p. pkt 4) ustawy i 29.07.1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tj. Dz.U. z 1998 r., nr 102, poz. 650 ze zm., dalej też jako "u.g.z.w".): poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do zaprzestania ewentualnie niewykonywania działalności objętej zezwoleniem przez okres dłuższy niż 6 miesięcy w sytuacji, gdy fakt taki nie miał miejsca,

- art. 59 pkt 4 w zw. z art. 138 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 52 pkt 2 p. pkt 4 u.g.z.w. poprzez przyjęcie, że przepis ten ma w tej części zastosowanie do działalności prowadzonej w zakresie gier na automatach do gier o niskich wygranych i nieuwzględnienie tego, że odpowiednie stosowanie art. 59 u.g.h. prowadzi do wniosku, że pkt 4) tego artykułu nie powinien być stosowany w zakresie, o którym mowa w art. 138 ust. 2 u.g.h., zwłaszcza wobec treści art. 135 ust. 2 u.g.h.

- art. 138 ust. 2 w zw. z art. art. 59 pkt 4 u.g. h. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że art. 138 ust. 2 u.g.h. bezpośrednio nakazuje stosowanie art. 59 ust. 4 u.g.h., podczas gry prawidłowa wykładnia tego przepisu, a w istocie już jego treść wskazuje na konieczność "odpowiedniego stosowania" powołanej normy (por. w szczególności pkt IX uzasadnienia skargi);

- art. 138 ust. 2 w zw. z art. art. 59 pkt 4 u.g.h. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu art. 59 pkt 4) w realiach niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy przepis ten nie powinien być stosowany (por. w szczególności pkt IX uzasadnienia skargi);

- art. 59 pkt 4 w zw. z art. 138 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 35 ust. 1 u.g.z.w. poprzez przyjęcie, że zaprzestanie lub niewykonywanie działalności objętej zezwoleniem ogranicza się tylko i wyłącznie do eksploatacji automatów (stanowiącej prowadzenie działalności) do gier o niskich wygranych w sytuacji, gdy treść zezwolenia jest znacznie szersza i sprowadza się do urządzania i prowadzenia działalności (por. w szczególności pkt X uzasadnienia skargi);

- art. 59 pkt 4 w zw. z art. 138 ust. 2 u.g.h. poprzez cofnięcie zezwolenia w części będącej przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, z uwagi na niewykonywanie działalności objętej zezwoleniem, w sytuacji, gdy działalność taka jest wykonywana

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że z pisma Naczelnika Urzędu Celnego II w W. z dnia [...] lutego 2012 r. wynika niewykonywanie działalności objętej zezwoleniem w ww. punkcie gier przez okres dłuższy niż 6 miesięcy oraz fakt wystąpienia spółki dnia 27 stycznia 2012r. o wznowienie działalności w tym punkcie. Dodatkowo spółka przedłożyła druki GL-2 o zawieszeniu eksploatacji i przemieszczeniu automatów. Oznacza to prawidłowe i dostateczne wyjaśnienie przez organ, że spółka zaprzestała działalności objętej zezwoleniem i nie wykonywała tej działalności przez ponad 6 miesięcy. Sąd podkreślił, że niewykonywanie działalności przez spółkę nie było następstwem działania siły wyższej, o czym świadczy dokonane w dniu 21 września 2010 r. zgłoszenie dotyczące wyłączenia z eksploatacji obu automatów H. z przemieszczeniem go na magazyn i zawieszenia punktu. Sąd zauważył, że podstawą zgłoszenia dotyczącego wyłączenia z eksploatacji automatu był § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. (Dz.U.2009.222.1757) w sprawie urzędowego sprawdzenia. Przepis ten stanowi, że podmiot, o którym mowa w § 3, w którym przeprowadzono urzędowe sprawdzenie, informuje właściwego naczelnika urzędu celnego o zmianie danych, o których mowa w § 4 ust. 2-4 i § 7, w zakresie, w jakim zmiany te mają nastąpić, w terminie co najmniej 7 dni przed planowanym dokonaniem zmian. Ze zgłoszenia wynika, że przedmiotowe automaty zostały przemieszczone do magazynu i spółka nie zgłaszała ich powtórnego przemieszczenia, ani włączenia do eksploatacji w punkcie przy ul. [...] w W. Ponieważ okoliczności te nie zostały wskazane w tezie dowodowej wskazanego świadka, prawidłowe było nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wniosku dowodowego z zeznań wskazanego świadka, bowiem okoliczności, na które miał zeznawać świadek były dostatecznie wyjaśnione dowodami z dokumentów dostarczonymi przez spółkę. Okres sześciomiesięczny zaprzestania przedmiotowej działalności, wynikający z art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych w przypadku przedmiotowego punktu biegł spółce od daty wskazanej w zgłoszeniu z dnia 21 września 2010, czyli od dnia 30 września 2010r. Do dnia zgłoszenia wznowienia działalności z dnia 27 stycznia 2012 r. spółka nie zgłaszała podjęcia eksploatacji przedmiotowego automatu ani nie wykazywała dochodów uzyskiwanych w przedmiotowym punkcie. Zdaniem Sądu, spółka powyższych ustaleń faktycznych organu nie kwestionuje. Podnosi, że przejawy prowadzenia działalności w powyższym zakresie mogą być szersze i to w braku niezweryfikowania wszystkich tych przejawów dopatruje się wadliwości procesowej decyzji twierdząc, iż brak czynnej eksploatacji automatów nie może świadczyć o zaprzestaniu lub niewykonywaniu działalności przez spółkę. Dalej Sąd wywodził, że w tym zakresie na uwzględnienie zasługuje okoliczność, iż przedmiotem zezwolenia jest prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, której istotą jest eksploatacja tych automatów. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to eksploatację automatu w punkcie gier przy ul. [...] w W. Prowadzeniem z tego tytułu działalności nie jest, jak twierdzi spółka, uiszczanie opłat z tytułu posiadania zezwolenia i podejmowania różnego rodzaju czynności organizacyjnych w punkcie gier. Zdaniem Sądu I instancji, ustalenia poczynione przez organy w rozpoznawanej sprawie uzasadniały zastosowanie art. 59 pkt 4 powołanej ustawy. Organ powołując się na definicję pojęć "zaprzestanie" i "wykonywanie" zamieszczoną w Słowniku Współczesnym Języka Polskiego pod red. prof. dr. hab. Bogusława Dunaja, w wyczerpujący sposób wyjaśnił ich znaczenie i wskazał, że użyte w przepisie art. 59 pkt 4 pojęcie "zaprzestania" to zaprzestanie działalności w ogóle w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Natomiast "niewykonywanie" oznacza sytuację, która wystąpiła w niniejszej sprawie, tzn. ustalono w sposób bezsporny, że spółka faktycznie nie urządzała gier na automatach o niskich wygranych w punkcie gier przy ul. [...] w W., a przerwa w nieprowadzeniu tej działalności była dłuższa niż sześć miesięcy.

Od powyższego wyroku spółka wywiodła skargę kasacyjną, w której zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 nr 153, poz. 1269 ze zm. zm., dalej p.u.s.a.) w zw. z art. 121 § 1 i 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 124 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., nr 749, dalej Ordynacja podatkowa) w zw. z art. 8 ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej u.g.h.) wskutek niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia prawa procesowego dokonanego przez organ na etapie postępowania administracyjnego wynikającego z niedopuszczenia oraz nieprzeprowadzenia w sprawie dowodu z przesłuchania świadka zgłoszonego przez spółkę w toku postępowania, w szczególności na okoliczność, że spółka realizowała działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w punkcie gier będącym przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, w szczególności na okoliczność braku podstaw do przyjęcia, że spółka zaprzestała oraz nie wykonywała prowadzenia tej działalności, w sytuacji, gdy dowód ten miał podstawowe znaczenie z punktu widzenia przedmiotu postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie,

2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 pkt 4) w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art 138 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 35 ust 1 ustawy z dnia 29.07.1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jednolity Dz.U. z 2004, nr 4, poz. 27 ze zm., dalej u.g.z.w.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

a) użyte w art. 59 pkt 4) u.g.h. określenie "zaprzestanie" oznacza "zaprzestanie działalności w ogóle w zakresie gier na automatach o niskich wygranych";

b) użyte w art. 59 pkt 4) u.g.h. określenie "niewykonywanie" oznacza "nie urządzanie gier na automatach o niskich wygranych", podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do przyjęcia wskazanego rozróżnienia, gdyż zarówno określenie "zaprzestanie" jak i określenie "niewykonywanie" dotyczy działalności objętej zezwoleniem na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych w ogólności;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 pkt 4) w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art 138 ust. 2 u.g.h. w zw. z art. 35 ust. 1 u.g.z. w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że jedynym przejawem aktywności spółki posiadającej zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych jest czynna eksploatacja automatów do gier o niskich wygranych, w sytuacji, gdy przejawy prowadzenia działalności podmiotu posiadającego wspomniane zezwolenie mogą być znacznie szersze, zwłaszcza, że ustawa wprost wskazuje, że zezwolenie obejmuje "urządzanie i prowadzenie działalności", a nie tylko "prowadzenie działalności", do czego ograniczył je Sąd rozpoznający sprawę,

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art 59 pkt 4) w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 138 ust 2 w z w. z art. 135 ust. 2 u.g.h. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z art. 138 ust. 2 u.g.h. wynika, że art. 59 pkt 4) u.g.h. powinien być stosowany do podmiotów, o których mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h., podczas gry prawidłowa wykładnia tego przepisu, z uwzględnieniem konieczności jego "odpowiedniego stosowania" prowadzi do wniosku, że art. 59 ust. 4) u.g.h. nie powinien być stosowany do podmiotów, o których mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h.,

5. z ostrożności zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 pkt 4) w zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art. 138 ust. 2 w zw. z art. 135 ust. 2 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy z art. 138 ust. 2 u.g.h. wynika, że art 59 pkt 4) u.g.h. stosowany odpowiednio nie powinien być stosowany do podmiotów, o których mowa w art 129 ust. 1 u.g.h.,

6. z ostrożności zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. 129 ust. 1 w zw. z art 138 ust. 2 w zw. z art. 59 pkt 4) u.g.h. w zw. z alt. 1 pkt 11 dyrektywa 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia w sprawie notyfikacji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie są to przepisy techniczne i w konsekwencji ich zastosowanie, w sytuacji, gdy stanowią one nienotyfikowane przepisy techniczne w rozumieniu artykułu 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz w rozumieniu § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia w sprawie notyfikacji, a zatem nie mogły być stosowane i nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie,

7. z ostrożności zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. 129 ust. 1 w zw. z art. 138 ust. 2 w zw. z art 59 pkt 4) u.g.h. w zw. z art, 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia w sprawie notyfikacji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że nie są to przepisy techniczne, w sytuacji, gdy stanowią one nienotyfikowane przepisy techniczne w rozumieniu artykułu 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz w rozumieniu § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia w sprawie notyfikacji, a zatem nie mogły być stosowane i nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie;

8. z ostrożności zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art 3 § 1 i 2 pkt 1) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. a), b) i c) w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art 141 § 4 p.p.s.a, w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. art. 59 pkt 4) w j zw. z art. 129 ust. 1 w zw. z art 138 ust. 2 w zw. z art 135 ust 2 u.g.h. wskutek braku wskazania oraz wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia sposobu odpowiedniego stosowania art 59 pkt 4 w zw. z art. 138 ust. 2 u.g.h.;

9. z ostrożności zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i 2 w zw. z art 122 w zw. z art. 124 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 u.g.h. w zw. z art 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia w sprawie notyfikacji wskutek niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia prawa procesowego dokonanego przez organ na etapie postępowania administracyjnego wynikającego z niedokonania weryfikacji tego czy art. 59 pkt 4) u.g.h. stanowi nienotyfikowany przepis techniczny w rozumieniu artykułu 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz w rozumieniu § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia w sprawie notyfikacji, a zatem nie dokonania weryfikacji tego, czy mógł on być stosowany i czy mógł stanowić podstawę rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie dlatego podlega oddaleniu.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako " p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, co w rozpatrywanej sprawie nie występuje. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Należy przypomnieć autorowi skargi kasacyjnej, że to autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej, jak też podstawy kasacyjnej.

Wskazanie podstaw kasacyjnych musi być precyzyjne, ponieważ z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny może badać tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Warunkiem prawidłowego oznaczenia naruszeń przepisów jest precyzyjne oznaczenie aktu prawnego, w tym przywołanie publikatora i daty – a nie jak wskazano w skardze kasacyjnej - "rozporządzenia o notyfikacji" (zarzut 6 ze skargi kasacyjnej).

Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a.

Jako podstawę skargi kasacyjnej spółka wskazała naruszenie prawa procesowego przede wszystkim w zakresie wad w ustaleniu stanu faktycznego dotyczącego, m.in. przeprowadzenia środków dowodowych oraz budowy uzasadnienia, jak też w zakresie naruszenia prawa materialnego (art. 59 pkt 4, art. 129 ust. 1, art. 135 ust. 2 art. 138 ust. 2, art. 35 ust. 1 u.g.h.). Wątpliwości spółki budzi też niedopełnienie przez Państwo Polskie obowiązku notyfikacji poszczególnych przepisów "technicznych" ustawy o grach hazardowych, w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE i § 2 pkt 3 i 5 rozporządzenia w sprawie notyfikacji.

Przedmiotem sporu jest cofnięcie "zezwolenia udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa mazowieckiego - w części dotyczącej punktu gier mieszczącego się w W. przy ul. [...]" z uwagi na niewykonywanie – i to bez wpływu siły wyższej - działalności objętej zezwoleniem przez okres dłuższy niż 6 miesięcy (przesłanki z art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, skutkujące cofnięciem zezwolenia w części dotyczącej ww. punktu). Zauważyć należy, że spółka dokonała w dniu 21 września 2010 r. zgłoszenia o zawieszeniu eksploatacji automatów.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania przede wszystkim o zarzutu naruszenia art 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej p.u.s.a.) w zw. z art. 121 § 1 i 2 w zw. z art. 122 w zw. z art. 124 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art 187 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 191 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, czego przejawem miało być niedopuszczenie oraz nieprzeprowadzenie w sprawie dowodu z przesłuchania świadka zgłoszonego przez spółkę w toku postępowania (w szczególności na okoliczność, że spółka realizowała działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w punkcie gier będącym przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie i na okoliczność braku podstaw do przyjęcia, że spółka zaprzestała oraz nie wykonywała prowadzenia tej działalności), Naczelny Sąd Administracyjny nie może przydać waloru trafności ww. zarzutom.

Autor skargi kasacyjnej pomija bowiem w sposobie formułowania tych zarzutów treść art. 188 Ordynacji podatkowej (żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.) oraz wyjaśnienia Sądu I instancji zawarte w treści uzasadnienia zakwestionowanego wyroku. W szczególności, skarżąca kasacyjnie nie wykazała w treści skargi kasacyjnej ani tego, że będące przedmiotem wniosku okoliczności nie są wykazane innym dowodem, ani tego, że okoliczności te mają znaczenie dla sprawy. Środkiem dowodowym, który wskazała spółka był wniosek o przesłuchanie świadka na okoliczność, że "strona realizowała działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w punkcie gier będącym przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie (...)".

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że spółka dokonała w dniu 21 września 2010 r. zawiadomienia o zawieszeniu eksploatacji automatów: H. nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] od dnia 1 października 2010 r.; H. nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] od dnia 1 października 2010 r. nie deklarując podjęcia tej działalności. Spółka przedłożyła miesięczne informacje o osiągniętych dochodach z działalności na automatach o niskich wygranych za miesiące, w których spółka nie wykonywała działalności objętej zezwoleniem, a z których wynika, że nie osiągała dochodu z ww. punktu gier. Zauważyć należy, że pomimo tego, iż w skardze do Sądu I instancji spółka zarzucała nieprzeprowadzenie "dowodu z przesłuchania świadka zgłoszonego przez stronę w toku postępowania, w szczególności na okoliczność, że spółka realizowała działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w punkcie gier będącym przedmiotem postępowań, a w szczególności na okoliczność braku podstaw do przyjęcia, że zaprzestała oraz nie wykonywała prowadzenia tej działalności, w sytuacji, gdy dowód ten miał podstawowe znaczenie z punktu widzenia przedmiotu postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie", to w tezie dowodowej wskazanego świadka nie znalazła się informacja, by sporne automaty zostały przemieszczone z magazynu. Spółka nie zgłaszała ich powtórnego przemieszczenia, ani włączenia do eksploatacji w punkcie przy ul. [...] w W. Wręcz przeciwnie: z uzasadnienia skargi a także z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że spółka utożsamia prowadzenie działalności "w ogóle" z prowadzeniem działalności reglamentowanej, co nie mogło spowodować uznania za skuteczny zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Zbyteczne jest bowiem dla wyniku sprawy przeprowadzenie dowodu na okoliczność prowadzenia przez spółkę działalności "w ogóle", skoro dla oceny czy spółka prowadziła działalność w rozumieniu art. 59 pkt 4 u.g.h. istotne jest wyłącznie to, czy spółka prowadziła działalność "reglamentowaną", tj. z użyciem automatów do gry. O tym, że spółka nie prowadziła działalności z wykorzystaniem automatów można wnosić zarówno z oświadczenia spółki o zawieszeniu działalności, jak i ze złożonych deklaracji podatkowych w podatku od gier.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że podstawą prawno materialną kwestionowanego rozstrzygnięcia organów celnych jest art. 59 pkt 4 ustawy o grach hazardowych, który stanowi: "organ właściwy w sprawie udzielania koncesji lub zezwoleń, w drodze decyzji cofa koncesję lub zezwolenie, w całości lub w części, w przypadkach w tym przepisie wskazanych, a w przypadku, o którym mowa w pkt 4 - zaprzestania lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy działalności objętej koncesją lub zezwoleniem, chyba, że niewykonywanie tej działalności jest następstwem działania siły wyższej".

W orzecznictwie zostało przesądzone, że "zarówno art. 59 w związku z art. 138 ust. 2 jak i ust. 3 ustawy z 2009 r. o grach hazardowych stanowią podstawę prawną wydania decyzji w sprawie cofnięcia zezwoleń wydanych na podstawie przepisów ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, z tym jednak zastrzeżeniem, iż "art. 59 ustawy z 2009 r. o grach hazardowych nie ma zastosowania do sytuacji uregulowanej w sposób szczególny w ust. 3 art. 138 tej ustawy" (por. wyrok z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt II GSK 2245/11). Artykuł 129 ust. 3 u.g.h. definiuje i określa cechy gry na automatach o niskich wygranych, określając przedmiot wygranej w tych grach oraz sposób ich urządzania. Nie odnosi się on natomiast do cech automatu jako produktu i nie określa żadnej obowiązkowej cechy tego produktu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 52 ust.2 pkt 3 u.g.z.w., którego stosowania zdaje się domagać spółka "organ udzielający zezwolenia, w drodze decyzji, cofa zezwolenie w całości lub w części, w przypadku zawieszenia prowadzonej działalności przez okres dłuższy niż 3 miesiące, chyba że zawieszenie takie jest następstwem działania siły wyższej".

Skarżąca kasacyjnie, powołując się na zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 u.g.z.w., nie zauważyła, że ustawodawca, konstruując ten przepis posługuje się "koniunkcją", stwierdzając, że "Zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności (...) obejmuje: (...)" . Koniunkcja jest to zdanie złożone mające postać "p i q" , gdzie p, q są zdaniami, zaś warunkiem prawdziwości koniunkcji jest wystąpienie obydwu zdań, a nie – jak zdaje się sugerować spółka – jednego z nich. Zdania wchodzące w skład koniunkcji są ze sobą nierozerwalnie związane i jedno nie może zajść bez drugiego: zdanie złożone jest prawdziwe jeżeli występują obydwa elementy składowe, zdania prostego. Skoro sporne zezwolenie musi obejmować zarówno "urządzanie" jak i "prowadzenie" działalności (by było zezwoleniem przewidzianym w ustawie, tj., by było "prawdziwe"), to by prawdziwe było twierdzenie o zaprzestaniu niewykonywania "działalności objętej koncesją lub zezwoleniem" z art. 59 pkt 4 u.g.h., wystarczy, by spółka nie wykonywała jednej tylko ze sfer swojej działalności, tj. "urządzania", bądź "prowadzenia" działalności. Dlatego zezwolenie w niniejszej sprawie – i co za tym idzie – zakres działania spółki może dotyczyć tylko obu składników ("urządzanie" i "prowadzenie") jednocześnie, zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 u.g.z.w., "Zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności (...)"

Nie jest też w sprawie sporne, że spółka, w wyniku zgłoszenia z dnia 21 września 2010 r. dotyczącego zawieszenia eksploatacji automatów, zaprzestała we wskazanym powyżej punkcie wykonywania (prowadzenia) działalności objętej zezwoleniem.

Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczącego sposobu interpretacji art. 59 pkt 4 u.g.h. wynikają następujące wskazania:

a) art. 59 pkt 4 u.g.h. nie może być interpretowany rozszerzająco (ponieważ został umieszczony w Rozdziale 5 Koncesje, zezwolenia i zgłoszenia, w sposób szczegółowo regulującym kompetencje organu do udzielania i cofania tych uprawnień);

b) u.g.h. nie zawiera definicji legalnej określenia "siła wyższa", w związku z czym należy odwołać się do powszechnego rozumienia, wedle którego pojęcie to oznacza zdarzenie zewnętrzne niemożliwe do przewidzenia, którego skutkom nie można zapobiec (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt. II GSK 1656/13);

c) obie przesłanki - zarówno zaprzestanie jak i niewykonywanie działalności - dotyczą działalności objętej koncesją lub zezwoleniem (por. wyrok z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt II GSK 837/13);

d) cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie zależy w żaden sposób od uznania administracyjnego, lecz od zaistnienia przesłanki w postaci zaprzestania działalności lub niewykonywania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy przedmiotowej działalności (por. wyrok z dnia 30 września 2014 r II GSK 299/13);

e) firma, która uzyskała koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej, straci je, jeżeli zaprzestanie prowadzenia działalności przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, a powodem tej sytuacji nie będzie działanie siły wyższej (por. wyrok z 28 listopada 2013 r. sygn. akt II GSK 1201/12).

Za siłę wyższą uważa się powszechnie ogólne określenie przyczyny sprawczej zdarzenia o charakterze przypadkowym lub naturalnym, żywiołowym, nie do uniknięcia, takiego, nad którym człowiek nie panuje (vis maior, quae humana infirmitas resistere non potest). Przy czym termin "siła wyższa" nie obejmuje sytuacji, którym można było zapobiec wiedząc o naturze jakiegoś zjawiska, np. problemów technicznych związanych z automatami.

Bez wątpienia zatem, skoro spółka samodzielnie zadeklarowała zgłoszenie o wyłączeniu z eksploatacji obu automatów H. z przemieszczeniem go na magazyn i zawieszenie punktu, nie można mówić w sprawie o działaniu siły wyższej z art. 59 pkt 4 u.g.h.

Możliwość posiadania automatów do gier o niskich wygranych jest uregulowana w ustawie o grach hazardowych. Zgodnie z art. 2 ust. 3 tej ustawy grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zgodnie z u.g.h., działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona tylko na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry, o czym stanowi art. 6 u.g.h. Działają one na podstawie zezwoleń na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach i automatach o niskich wygranych wydanych przed wejściem w życie nowej ustawy o grach hazardowych, czyli przed 1 stycznia 2010 r. Skoro spółka nie dysponowała, co zostało wykazane wyżej, automatami do gry to nie mogła prowadzić też działalności reglamentowanej, na którą uzyskała zezwolenie, czy to na podstawie "starej", czy na podstawie "nowej" ustawy.

NSA wskazuje, że co do zasady obowiązuje w Polsce "wolność prowadzenia działalności gospodarczej", a koncesje i zezwolenia dotyczą tylko tego wycinka ze sfery "wolności" dla którego zarezerwowana jest kontrola państwa. Stanowi o tym art. 20 i następne Konstytucji RP (Społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej). Przy czym sama wolność gospodarcza jest pochodną wolności człowieka i prowadzić powinna do powstrzymania się państwa od ingerowania w tę autonomię w sposób, który zaprzeczałby istnieniu praw i wolności obywateli w gospodarce.

Skoro zatem wolność działalności gospodarczej jest zasadą w polskim prawie, ustawa o grach hazardowych regulująca "reglamentowaną" sferę działalności, podobnie art. 59 u.g.h., jako całość dotyczy tej działalności reglamentowanej ("Organ właściwy w sprawie udzielenia koncesji lub zezwolenia, w drodze decyzji, cofa koncesję lub zezwolenie..."), to pkt 4 art. 59 dotyczy także działalności "reglamentowanej", a nie działalności spółki w ogóle. Wykonywanie (niewykonywanie) działalności (gospodarczej) nieregulowanej w u.g.h należy do sfery wolności spółki. Przy braku prowadzenia przez spółkę działalności "reglamentowanej" przez wskazany w przepisie okres, poprawny był sposób rozumienia i zastosowania tego przepisu przez organy administracji i Sąd I instancji do sprawy spółki. Tym samym nie miało miejsca naruszenie art. 59 pkt 4 u.g.h., art. 35 ust. 1 u.g.z.w. oraz art. 129 ust. 1 w zw. z art. 138 ust. 2 w zw. z art. 135 ust. 2 u.g.h.

NSA nie może uznać za trafne także zarzutów naruszenia prawa materialnego dotyczących braku notyfikacji u.g.h. (art. 129 ust. 1 w zw. z art. 138 ust. 2 w zw. z art 59 pkt 4) u.g.h. w zw. z art, 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia w sprawie notyfikacji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że nie są to przepisy techniczne, w sytuacji, gdy stanowią one nienotyfikowane przepisy techniczne w rozumieniu artykułu 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz w rozumieniu § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia) oraz związanego z brakiem notyfikacji zarzutów naruszenia prawa materialnego – naruszenia przepisów postępowania (art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i 2 w zw. z art 122 w zw. z art. 124 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 u.g.h. w zw. z art 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia – jak wskazała wnosząca skargę kasacyjną "w sprawie notyfikacji").

Badając problematykę stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych w pierwszej kolejności należy nawiązać do potencjalnej możliwości stwierdzenia technicznego charakteru niektórych norm wskazanej ustawy i związaną z tym koniecznością ich uprzedniej notyfikacji. Wytyczne Sądu I instancji dotyczące odniesienia się do “potencjalnej techniczności" wynikającej z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L z 1998 r., Nr 204, s. 37 i nast.) powinny uwzględniać to, że nie cała ustawa o grach hazardowych ma charakter techniczny i wskazania, że obowiązek dokonania oceny, które przepisy są potencjalnie "techniczne" dotyczy niektórych przepisów.

Jak trafnie spółka zasygnalizowała, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł (połączone sprawy C-213/11, C-214/11 i C-217/11 tzw. wyrok w sprawie Fortuna), że artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalne "przepisy techniczne". TSUE generalnie przesądził, że przepis tego rodzaju jak art. 14 ust. 1 u.g.h., w myśl którego urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry, należy uznać za "przepis techniczny" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Jednak ostateczne dokonanie ustalenia "techniczności" poszczególnych norm ustawy o grach hazardowych należy do sądu krajowego, oceniającego ten fakt na tle całokształtu uregulowań prawnych dotyczących danej materii. Dodatkowo podkreślić trzeba, że tzw. sprawy hazardowe, nie mają jednego, stałego schematu występującego w nim problemu prawnego. Spektrum zagadnień, w których dochodzi do stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych jest bardzo szerokie (od kar administracyjnych sensu stricto po cofnięcia zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych).

W niniejszej sprawie wątpliwości spółki, odnoszące się do konieczności notyfikacji dotyczą art. 138 ust. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 oraz art. 59 pkt 4 u.g.h.

Przyjmując ustalenia TSUE co do technicznego charakteru przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. należy zauważyć jednakże, że – przykładowo - przepis art. 59 pkt 4 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, w odróżnieniu od wspomnianego art. 14 ust. 1 tej ustawy, bowiem nie kwalifikuje się do żadnej z grup przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, tj.:

a) nie opisuje cech produktów; sankcje w nim przewidziane wiążą się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z zasadami, a nie z nieodpowiadającymi standardom właściwościami produktów, ich jakością;

b) nie stanowi "innych wymagań", gdyż odnosi się do określonego sposobu prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry, a nie do produktów; nie określa warunków determinujących w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu;

c) nie ustanawia żadnego zakazu; zapewnia respektowanie zasad określonych w innych przepisach (jest ich gwarantem).

Art 59 pkt 4 u.g.h jest przepisem "sankcyjnym" - za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. Dlatego, zdaniem NSA, mowa tu nie o "techniczności", lecz o "stosowalności" tego przepisu w konkretnych sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Brak jest podstaw do uznania, by art. 59 pkt 4 u.g.h. mógł stanowić, choćby potencjalnie, "przepis techniczny" w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE. Należy zauważyć, że kwalifikacja art. 59 pkt 4 u.g.h. zawarta została w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, co świadczy o ukształtowaniu się w tej kwestii stałej linii orzeczniczej, z którą sąd orzekający w badanej sprawie w dużej części zgadza się (por. przykładowo: wyrok NSA z 26 lutego 2015 r., II GSK 2175/13; wyroki WSA w Gdańsku z 9 stycznia 2015 r., III SA/Gd 718/14 oraz z 5 marca 2015 r., III SA/Gd 1035/14; wyroki WSA w Lublinie z 19 maja 2015 r., III SA/Lu 410/15, III SA/Lu 413/15, III SA/Lu 416/15, III SA/Lu 417/15, III SA/Lu 305/15, III SA/Lu 307/15, III SA/Lu 308/15, III SA/Lu 309/15; z 28 maja 2015 r., III SA/Lu 311/15; z 2 czerwca 2015 r., III SA/Lu 314/15; wyroki WSA w Warszawie z 7 stycznia 2015 r., VI SA/Wa 1815/14; z 23 stycznia 2015 r., VI SA/Wa 2196/14).

NSA zgadza się z wnioskami wynikającymi z analizy przywołanego wyroku TS UE, jak też przyjmuje poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Stąd przekonanie, że przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych (art. 129-141 u.g.h.) nie mają charakteru technicznego. Działalność w zakresie gier na automatach była i jest reglamentowana, co należy brać pod uwagę oceniając potencjalną techniczność tychże regulacji. Przepisy przejściowe polskiej ustawy, w odróżnieniu od rozwiązań przyjętych np. na Węgrzech (por. wyrok TSUE z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt C-98/14), pozwalały na pełne wykorzystanie 6-letniego zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych (oczywiście pod warunkiem działania w tym zakresie w zgodzie z dotychczasowymi przepisami).

Podsumowując, prowadzenie danego rodzaju działalności reglamentowanej nie kreuje i nie może kreować po stronie podmiotu dysponującego zezwoleniem w tym zakresie prawa do prowadzenia tejże działalności bez żadnych ograniczeń w czasie. Prowadzący działalność musi się bowiem liczyć z tym, iż ustawodawca, kierując się np. względami bezpieczeństwa, nie będzie bez żadnych ograniczeń w czasie, dozwalał na prowadzenie działalności danego rodzaju w dotychczasowej postaci. Dlatego przepisy te nie mają ani charakteru technicznego, ani też nie ograniczają praw nabytych w sposób niezgodny z zasadą proporcjonalności.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2). 204 pkt 23) w zw. z § 14 ust. 2 pkt. 2) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2013 r. ( Dz. U. z 2013 r. poz. 490) w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.