Wyrok NSA, sygn. akt FSK 1904/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędziowie NSA Krystyna Nowak, Józef Orzel (spr.), Protokolant Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2005 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Marcina K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 maja 2004 r. sygn. akt I SA/Lu 723/03 w sprawie ze skargi Marcina K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 19 listopada 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 maja 2004 r., w sprawie I SA/Lu 723/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę Marcina K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 19 listopada 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok.

W uzasadnieniu Sąd przytoczył ustalenia faktyczne oraz przedstawił stan prawny sprawy.

Postanowieniem z dnia 19.11.2003 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. odmówił Marcinowi K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 19.09.2003 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 162 i 163 Ordynacji podatkowej. Wskazano, że decyzja był doręczona podatnikowi w dniu 19.09.2003 r. Ustawowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 03.10.2003 r. i w terminie tym środek odwoławczy nie został złożony. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, złożone zostało w dniu 08.10.2003 r. Jako przyczynę uchybienia terminu podatnik podał chorobę - zapalenie gardła, która spowodowała konieczność pozostawania w łóżku dla uniknięcia powikłań, co udokumentował kopią zwolnienia lekarskiego za okres od 01.10.2003 r. do 07.10.2003 r. Wskazując na chorobę uzasadniał brak winy w niedotrzymaniu terminu. Podatnik podał, że konieczne było skompletowanie dokumentów i uzyskanie porady co do zarzutów odwołania. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, zwolnienie lekarskie podatnika od pracy z powodu zapalenia gardła nie uprawdopodabnia braku winy wnoszącego odwołanie w uchybieniu terminu. Odwołanie mogło być złożone za pośrednictwem poczty lub przez osobę trzecią. W ocenie organu, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wówczas, gdy strona wykaże, że nie mogła zachować terminu bowiem istniała przeszkoda nie do przezwyciężenia, co w sprawie nie miało miejsca. Organ podał też, że choroba podatnika wystąpiła po upływie 11 dni od dnia doręczenia decyzji. Wcześniej nie było żadnych przeszkód do wniesienia odwołania zwłaszcza, że dokumenty załączone do odwołania były w posiadaniu podatnika tj. spis z natury z dnia 01.01.1999 r. i z dnia 31.12.1999 r. oraz dowody wydania towarów.

Skarżąc powyższe postanowienie podatnik wnosił o jego uchylenie zarzucając, że wydane ono zostało z naruszeniem przepisów art. 162 par. 1 Ordynacji podatkowej. Twierdził, że w ustawowym terminie nie mógł wnieść odwołania z powodu choroby.

Dyrektor Izby Skarbowej w L. wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 14.05.2004 r. orzekł o oddaleniu skargi. Sąd stwierdził, że skarżący spełniał formalne wymogi do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu w trybie przepisu art. 162 par. 2 Ordynacji podatkowej. Ocena wszelkich okoliczności mających uprawdopodobnić brak winy o niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania należała do podatkowego organu odwoławczego /art. 163 par. 2 Ordynacji podatkowej/. Ocena, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu została dokonana po rozważeniu wszelkich okoliczności w sprawie. Organ ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy, nie wykazał się obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, jaką było terminowe wniesienie odwołania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w imieniu podatnika, wniosła pełnomocnik - radca prawy zarzucając naruszenie "prawa materialnego" przez błędną wykładnię art. 162 par. 1 Ordynacji podatkowej polegające na przyjęciu przez Sąd, że zwolnienie lekarskie nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu. Wnosiła o uchylenie wyroku w całości i rozpoznania skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu wskazywano, że Sąd I instancji podzielił stanowisko organu administracyjnego, że zwolnienie lekarskie nie jest wystarczającym potwierdzeniem okoliczności, że czynność procesowa nie mogła być dokonana w terminie. Kwestionując stanowisko Sądu podnoszono, że argumentacja iż czynność mogła być dokonana osobiście lub przez inna osobę jest nieuzasadniona. Art. 162 par. 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek został zgłoszony w terminie 7 dni od ustania przyczyny powodującej uchybienie terminu dokonania tej czynności. Skarżący powinien był zgodnie z zaleceniem lekarza, pozostawać w mieszkaniu, gdyż nie stosowanie się do powyższych zaleceń mogło spowodować groźne następstwa dla zdrowia. Argumentowano, że przepisy art. 162 par. 1 i par. 2 Ordynacji podatkowej nie wymagają od podatnika udowodnienia istnienia przyczyn powodujących uchybienie terminu. Wystarczy, że strona uprawdopodobni istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie uchybionego terminu. Powoływano orzeczenia sądowe, NSA z dnia 05.06.1998 r. I SA/Lu 983/97, Temida, Sopot 2002 r., z dnia 05.05.1995 r. SA/Wr 2223/94, Temida, Sopot 2002, z dnia 11.10.1996 r. SA/Lu 2473/95, Temida, Sopot 2002 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona.

Stosownie do przepisu art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze pod uwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Oznacza to, że Sąd jest związany zarzutami wymienionymi w skardze i nie może podejmować z własnej inicjatywy działań zmierzających do ustalenia również innych wad zaskarżonego orzeczenia, poza wskazanymi w treści skargi.

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 174 wyżej powołanej ustawy, zwanej w dalszej treści ustawą p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć tylko na podstawach:

1. naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania odnosić się muszą do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Postępowanie przed sądami administracyjnymi reguluje wyżej powołana ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Skarżąca nie wskazała, który przepis ustawy p.p.s.a. został naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekający w sprawie jako Sąd pierwszej instancji.

Wnosząca skargę kasacyjną zarzucała, że wyrok Sądu pierwszej instancji został wydany z "...naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 162 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa ...". Przede wszystkim Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, nie orzekał w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, lecz stosował ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. Sąd pierwszej instancji uznał skargę sądowoadministracyjną za nieuzasadnioną i orzekł o jej oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., bowiem uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej w L. nie naruszył przepisów art. 162-163 Ordynacji podatkowej odmawiając przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania.

Oddalając skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zachodziły okoliczności wymienione w art. 145 p.p.s.a., które uzasadniałyby wzruszenie zaskarżonego postanowienia i dlatego stosując przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Skarżąca w ogóle nie wskazała naruszenia przez Sąd przepisu art. 145, co uzasadniałoby żądania skargi kasacyjnej.

Na marginesie należy zauważyć, że norma art. 162 par. 1 Ordynacji podatkowej nie należy do przepisów prawa materialnego, lecz są to przepisy regulujące postępowanie podatkowe, o czym świadczy zamieszczenie ich w dziale IV - Postępowanie podatkowe ustawy, Ordynacja podatkowa.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, stosując przepisy art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.