Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 688/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1,  art. 64 ust. 1 i  art. 67,  art. 77
journal: Dz.U. 1996 nr 118 poz 561
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 51 poz 298
law: Ustawa z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 688/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 marca 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2010r., sprawy ze skargi Zarządu Województwa M. jako następcy prawnego Wojewody N., na postanowienie Izby Skarbowej, z dnia 24 czerwca 1998r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, II. określa, że powyższe postanowienia nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

I SA/Kr 688/09

UZASADNIENIE

Na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...]do nr [...]wystawionych przez wierzyciela Urząd Wojewódzki– Wydział Administracyjno – Gospodarczy Urząd Skarbowy wszczął postępowanie egzekucyjne względem "E." Sp. z o.o. z siedzibą w N., dokonując zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego.

Przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmowały należności z tytułu opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz wód i urządzeń wodnych za lata 1993 – 1997 na łączną kwotę 559.581,28 zł wynikających z ostatecznych decyzji Wojewody N. wydanych na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne w stosunku do Z. w N. Wierzyciel stanął na stanowisku, iż obowiązek uregulowania powyższych należności obciążających Z. spoczywa na spółce "E.", gdyż zakupiła ona na podstawie umowy notarialnej z dnia 13 grudnia 1997 r. (akt notarialny nr rep. A[...]) przedsiębiorstwo pod nazwą Z. w N. i zobowiązała się do uregulowania wszelkich zobowiązań względem wierzycieli kupowanego przedsiębiorstwa, zarówno cywilnych, jak i o charakterze administracyjnoprawnym, ujawnionych i nieujawnionych przed podpisaniem aktu notarialnego.

Pismem z dnia 19 marca 1998 r. zobowiązana spółka wniosła zarzuty na toczące się postępowanie egzekucyjne wnosząc o jego umorzenie i zarzucając organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 33 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem spółki obowiązek zapłaty należności z tytułu opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz wód i urządzeń wodnych za lata 1993 – 1997, a ustalonych decyzjami Wojewody Nowosądeckiego w stosunku do Z. w N. nie może jej obciążać jako nabywcy przedsiębiorstwa, albowiem brak jest stosownych decyzji przenoszących ten obowiązek na "E." Sp. z o.o. W opinii spółki opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz wód i urządzeń wodnych mają charakter zobowiązań publicznoprawnych i stanowią tzw. niepodatkowe należności budżetowe, a zatem obowiązek ich zapłaty może być przeniesiony na inny podmiot tylko w drodze przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, nie zaś w oparciu o umowę cywilnoprawną. Egzekucja administracyjna obowiązku wymagającego ustalenia w drodze decyzji jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jako dodatkową kwestię przemawiającą, zdaniem zobowiązanej spółki, za uwzględnieniem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego stanowi niezgodność kwoty wynikającej z tytułów wykonawczych z bilansem zamknięcia zlikwidowanego przedsiębiorstwa.

W związku z tak sformułowanymi zarzutami organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska. W piśmie z dnia 26 marca 1998 r. wierzyciel nie zgodził się z argumentacją zobowiązanej spółki i podniósł, że wystarczającą podstawą do egzekwowania należności od "E." Sp. z o.o. są prawomocne decyzje Wojewody N. oraz postanowienia umowy sprzedaży z dnia 13 grudnia 1997 r., tj. § 9 i § 14, na mocy których spółka nabywająca przedsiębiorstwo przejęła wszelkie należności i zobowiązania Z., w tym również te, które nie zostały ujawnione przed podpisaniem aktu sprzedaży. Zdaniem wierzyciela należności z tytułu opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz wód i urządzeń wodnych nie są ani zobowiązaniami podatkowymi, ani też niepodatkowymi należnościami budżetowymi, gdyż nie zostały wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na niektóre rodzaje świadczeń pieniężnych oraz określenia właściwości organów podatkowych w zakresie umarzania zaległości podatkowych (DZ. U. nr 6, poz. 40). Natomiast podlegają one egzekucji w drodze ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 1998 r. nr [...]Urząd Skarbowy działając na podstawie art. 34 i 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne w oparciu o art. 59 § 1 pkt 4 cytowanej ustawy. W uzasadnieniu - powołując się na opinie prawne radcy prawnego oraz Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz przepisy Prawa wodnego i ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska – organ stwierdził, że opłaty i kary tam przewidziane są nakładane w drodze decyzji administracyjnej, a takie nie zostały wydane na rzecz "E." Sp. z o.o., a ponadto z treści art. 42 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, na podstawie której nastąpiło nabycie przedsiębiorstwa, a mającego zastosowanie z uwagi na treść art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, wynika a contrario, że nabywca nie wstępuje z mocy prawa w obowiązki nabytego przedsiębiorstwa o charakterze publicznoprawnym.

Na powyższe postanowienie wierzyciel wniósł zażalenie podnosząc zarzut braku podstawy prawnej do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem żalącego się nie tylko zapisy umowy sprzedaży, ale również przepisy prawa, tj. art. 42 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych obciążają nabywcę w zakresie wszelkich zobowiązań istniejących i mogących powstać w przyszłości.

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 1998 r. nr [...]Izba Skarbowa po rozpoznaniu zażalenia wierzyciela utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego I instancji. W uzasadnieniu wyrażono stanowisko, że jeśli nabywcą przedsiębiorstwa państwowego jest podmiot nie będący jednoosobową spółką Skarbu Państwa, to nie jest on następcą prawnym nabywanego przedsiębiorstwa i nie wstępuje z mocy prawa w obowiązki nabywanego przedsiębiorstwa o charakterze publicznoprawnym. Taki wniosek zdaniem organu wynika a contrario z art. 42 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. W związku z tym do takiego nabywcy nie mogą być podejmowane jakiekolwiek czynności egzekucyjne w zakresie zobowiązań wynikających z decyzji administracyjnych skierowanych do sprzedanego przedsiębiorstwa.

Na powyższe postanowienie Izby Skarbowej wierzyciel wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wnosząc o jego uchylenie, jak również uchylenie postanowienia organu egzekucyjnego I instancji. W skardze zarzucono dokonanie błędnej wykładni art. 42 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 51, poz. 298 z późn. zm.) oraz art. 39, 40, 64 ust. 1 i 67 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 118, poz. 561 z późn. zm.). W uzasadnieniu skargi wierzyciel podniósł, że z treści aktu notarialnego, na mocy którego dokonano sprzedaży "E." Sp. z o.o. przedsiębiorstwa państwowego wynika, że umowa została zawarta na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 cytowanej ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych w zw. z art. 39 ust.1 pkt 1 i 64 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Zdaniem wierzyciela przywołanie art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych było konieczne ze względu na brzmienie art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, ponieważ wszczęcie postępowania prywatyzacyjnego nastąpiło przed dniem wejścia w życie tej ustawy, to jest przed 8 kwietnia 1997 r., zatem należało stosować procedury prywatyzacyjne przewidziane ustawą z dnia 13 lipca 1990 r. Natomiast czynność prawna rozporządzająca, tj. sprzedaż przedsiębiorstwa nastąpiła pod rządami nowej ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (w dniu 30 grudnia 1997 r.), a zatem na podstawie art. 67 tej ustawy a contrario skutki prawne czynności dokonanych po dniu jej wejścia w życie oceniać należy według przepisów nowych. Skutkiem tym była zatem konieczność powołania w akcie notarialnym przepisu art. 39 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz zastosowanie art. 40 ust. 1 tej ustawy, przewidującego następstwo prawne kupującego w zakresie wszelkich praw i obowiązków nabywanego przedsiębiorstwa państwowego bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają. W tym wypadku obowiązki wynikają z prawomocnych decyzji administracyjnych w zakresie prawa wodnego i ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Taka interpretacja jest również zbieżna z zapisami umowy sprzedaży. Zatem w świetle art. 40 ust. 1 w zw. z art. 67 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych powoływanie się na art. 42 w zw. z art. 8 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, która przestała obowiązywać z dniem 8 kwietnia 1997 r. było nieuprawnione.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Uzupełniająco podniósł, że z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych wynika, że w sprawach wszczętych na podstawie dotychczasowych przepisów rozdziału 4 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i nie zakończonych wydaniem zarządzenia o postawieniu przedsiębiorstwa państwowego w stan likwidacji stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem należało zastosować ustawę z dnia 13 lipca 1990 r., która przewidywała następstwo prawne jedynie w sytuacji przewidzianej w art. 42 w zw. z art. 8 tej ustawy, które to przepisy nie odnosiły się do sytuacji faktycznej spółki "E.".

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 1269/98 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na fakt, że przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe, a dotycząca następstwa prawnego "E." Sp. z o.o. względem Z. w N. w spornym także w niniejszej sprawie zakresie.

Z uwagi na wydanie przez SN wyroku z dnia 6 kwietnia 2001 r. w sprawie o sygn. akt III RN 84/00, w którym zaprezentowane zostało stanowisko, iż materialnoprawne skutki czynności prawnej z zakresu prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych dokonanej po wejściu w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 118 poz. 561 z późn. zm.) ocenia się według przepisów tej ustawy, chociażby postępowanie prywatyzacyjne zostało wszczęte pod rządem ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 51 poz. 298 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2009 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe.

W piśmie procesowym datowanym na dzień 3 listopada 2009 r. uczestnik postępowania "E." Sp. z o.o. w N. zawnioskowała o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie w związku z upływem trzyletniego okresu od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania określonego w art. 130 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ewentualnie o oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W treści pisma uczestnik podtrzymał argumentację prawną prezentowaną w toku postępowania egzekucyjnego odnośnie do niedopuszczalności egzekucji za zobowiązania Z. wobec Spółki "E.", a ponadto podniósł zarzut wygaśnięcia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi nr [...]do nr [...]wskutek przedawnienia.

Do powyższego pisma załączone zostały dodatkowe dokumenty w postaci dwóch decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 14 września 2000 r. oraz 5 września 2001 r. – obydwie dotyczące orzeczenia o wygaśnięciu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w N. wydanych względem Z. w Zarządzie komisarycznym, a dotyczących nałożenia obciążeń z tytułu przekroczenia dopuszczalnego stężenia zanieczyszczeń określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, kosztów poboru prób i wykonania analiz, na podstawie których stwierdzono naruszenie wymogów ochrony środowiska oraz rozłożenia kary na raty. Uczestnik załączył również decyzje Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 28 grudnia 1998 r. i z dnia 14 grudnia 1998 r. w przedmiocie uchylenia decyzji Wojewody N. i umorzenia postępowania w sprawie ustalenia Spółce "E." opłaty za wprowadzenie zanieczyszczeń do powietrza i za składowanie odpadów w 1997 r. oraz za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych, a także dwa pisma Departamentu Orzecznictwa Administracyjnego Ministerstwa Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 7 kwietnia 1998 r. i Urzędu Wojewódzkiego w N. z dnia 26 marca 1998 r. Z treści tych dokumentów, zdaniem uczestnika wynika, iż brak jest podstaw do uznania, że wstąpił w prawa i obowiązki zlikwidowanego Z.

W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie z dnia 18 listopada 2009 r. podtrzymał stanowisko dotychczas prezentowane w toku postępowania, stwierdzając, że przedłożone przez uczestnika decyzje potwierdzają fakt, iż obowiązki wynikające z decyzji w przedmiocie korzystania ze środowiska nie zostały przeniesione z przedsiębiorstwa państwowego na Spółkę "E.". Organ nie podzielił natomiast stanowiska uczestnika odnośnie do konieczności umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. Zanegował również w oparciu o art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo uczestnika do żądania zwrotu kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Skarga Wojewody N. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w dniu 17 lipca 1998 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym N. 1 w dniu 16 października 1998 r.), a więc przed dniem 1 stycznia 2004 r. W konsekwencji sprawa, której dotyczy skarga podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą.

Mając powyższe na uwadze należy podnieść, że zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przy czym Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności należy rozważyć wniosek uczestnika postępowania "E." Sp. z o.o. o umorzenie niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w związku z upływem trzyletniego okresu od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania określonego w art. 130 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z analizy zarówno protokołu rozprawy z dnia 1 grudnia 2000 r., jak i z treści uzasadnienia postanowienia wydanego w tymże dniu o zawieszeniu postępowania wynika, że przyczyną zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie było wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 29 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA/Kr 1604/98 dotyczącego kwestii następstwa prawnego Spółki z o.o. "E." w stosunku do Z. w N., która to okoliczność stanowiła i nadal stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie. Jednakże kwestię zawieszenia postępowania strony pozostawiły uznaniu orzekającemu wówczas Sądu, nie składając w tej materii oficjalnego wniosku. Nie można zatem twierdzić, że zawieszenie nastąpiło na zgodny wniosek stron, zwłaszcza w sytuacji, gdy Sąd zanalizował przesłanki, które po rządzami obecnej procedury są podstawą do zawieszenia postępowania z urzędu (art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy w oparciu o wyżej wskazane zasady trzeba zauważyć, że istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wobec "E." Sp. z o.o., która nabyła przedsiębiorstwo państwowe w trybie prywatyzacji może toczyć się postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz wód i urządzeń wodnych za lata 1993 – 1997 określonych prawomocnymi decyzjami wydanymi w stosunku do prywatyzowanego w drodze sprzedaży przedsiębiorstwa Z. w N. Innymi słowy, czy "E." Sp. z o.o. jako nabywca prywatyzowanego przedsiębiorstwa jest następcą prawnym Z. w N. w zakresie ciążących na tym ostatnim obowiązków zapłaty opłat wynikających z decyzji administracyjnych wydanych na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne oraz ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska.

Przy tak postawionym problemie zasadniczą kwestią jest ustalenie zakresu zastosowania przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 118, poz. 561). Obowiązujące bowiem wcześniej przepisy ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. nr 51, poz. 298 z późn. zm.) nie przewidywały sukcesji generalnej w przypadku prywatyzacji w drodze likwidacji przedsiębiorstwa poprzez jego sprzedaż (art. 37 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy). Jedyne tego typu uregulowania zawarte zostały w art. 8 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, jednakże nie mogły one mieć zastosowania do sytuacji faktycznej "E." Sp. z o.o., gdyż dotyczyły one wyłącznie spółek powstałych w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w trybie art. 5 i 6 ustawy (tzw. prywatyzacja w drodze przekształcenia). W związku z tym jakakolwiek odpowiedzialność za zobowiązania i obciążenia nabywanego przedsiębiorstwa mogła być brana pod uwagę jedynie w oparciu o art. 55¹ kodeksu cywilnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 września 2003 r. i w zakresie tam wskazanym.

Natomiast ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych w odniesieniu do prywatyzacji bezpośredniej w art. 40 ust. 1 przewiduje, że o ile ustawa nie stanowi inaczej, kupujący lub przejmujący przedsiębiorstwo wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki przedsiębiorstwa państwowego, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają.

Ogłoszenie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, która w art. 74 uchyliła ustawę z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, nastąpiło w Dz. U. nr 118 z dnia 7 października 1996 r. Zgodnie z art. 77 nowej ustawy wchodzi ona w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z tym że przepisy art. 4, 25, 39, 48-50, 63 i 70-73 oraz rozdziału 2 działu IV wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Zatem przepisy art. 4, 25, 39, 48-50, 63 i 70-73 oraz rozdziału 2 działu IV ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych weszły w życie w dniu 23 października 1996 r., zaś pozostałe przepisy w wyniku kolejnych zmian w okresie vacatio legis dotyczących przesunięcia terminu wejścia w życie ostatecznie zaczęły obowiązywać od dnia 8 kwietnia 1997 r.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 kwietnia 1997 r. w sprawach wszczętych na podstawie dotychczasowych przepisów rozdziału 4 ustawy, o której mowa w art. 74 (tj. ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych), i nie zakończonych wydaniem zarządzenia o postawieniu przedsiębiorstwa państwowego w stan likwidacji stosuje się przepisy dotychczasowe.

Jednakże ustawa ta zawiera również art. 67, który stanowi, że skutki prawne czynności dokonanych przed dniem wejścia w życie ustawy ocenia się według przepisów dotychczasowych.

Badając związek pomiędzy art. 67 i 64 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. i dokonując ich wykładni Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 2001 r., sygn. akt III RN 84/00 doszedł do przekonania, że zakresy obydwu przepisów nie pokrywają się. Zdaniem SN, z brzmienia art. 67 przedmiotowej ustawy wynika, że odnosi się on do skutków materialnoprawnych czynności, które a contrario w stosunku do czynności prawnych dokonanych po dniu wejście w życie tej ustawy należy oceniać według jej przepisów. Z kolei art. 64 należy rozumieć w ten sposób, że skoro jego przedmiotem są "sprawy wszczęte", to chodzi tu o zastosowanie do takich spraw dotychczasowych reguł postępowania. SN postawił zatem tezę opublikowaną następnie w OSNP 2001/23/683, że "materialnoprawne skutki czynności prawnej z zakresu prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego dokonanej po wejściu w życie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 118, poz. 561 ze zm.) ocenia się według przepisów tej ustawy, chociażby postępowanie prywatyzacyjne zostało wszczęte pod rządem ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 ze zm.)".

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zaznaczyć, że kwestią bezsporną w sprawie pozostaje fakt, iż postępowanie prywatyzacyjne wszczęło się pod rządami ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, a w każdym razie zarządzenie o postawieniu przedsiębiorstwa państwowego w stan likwidacji nie zostało wydane przed wejściem w życie nowej ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, tj. przed 8 kwietnia 1997 r. Z akt sprawy tut. Sądu o sygn. I SA/Kr 2816/01 wynika, że wszystkie zarządzenia Wojewody N. w sprawie likwidacji Z. w N. w celu prywatyzacji (nr 42 z dnia 22 maja 1997 r., nr 81 z dnia 15 września 1997 r., nr 102 z dnia 27 listopada 1997 r.) wydane zostały już pod rządami nowej ustawy. Przyjmując zatem zaprezentowaną wyżej wykładnię dokonaną przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 2001 r., sygn. akt III RN 84/00 należy uznać, że w niniejszej sprawie na mocy art. 64 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych należało stosować jedynie procedury prywatyzacyjne przewidziane ustawą z dnia 13 lipca 1990 r. W związku z tym jednak, że czynność prawna rozporządzająca w postaci sprzedaży przedsiębiorstwa nastąpiła w formie aktu notarialnego w dniu 30 grudnia 1997 r., a więc także pod rządami nowej ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, to skutki materialnoprawne tej czynności należy, zgodnie z art. 67 cytowanej ustawy, oceniać przez pryzmat i z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. W konsekwencji, jak słusznie zauważyła strona skarżąca, w sprawie musiał mieć zastosowanie art. 40 ust. 1 tej ustawy, przewidujący następstwo prawne kupującego w zakresie wszelkich praw i obowiązków nabywanego przedsiębiorstwa państwowego bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają. W tym wypadku obowiązki wynikają z prawomocnych decyzji administracyjnych w zakresie prawa wodnego i ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. Taka interpretacja – na co zwrócił uwagę również Sąd Najwyższy w cytowanym wyroku - jest także zbieżna z zapisami umowy sprzedaży, w których Spółka "E." zobowiązała się do zapłaty zobowiązań sprzedającego wobec wierzycieli zarówno w zakresie zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym, jak i publicznoprawnym (§ 9 i § 14 umowy).

Z uwagi na powyższe istniała możliwość prowadzenia względem "E." Sp. z o.o. postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania określonych ostatecznymi decyzjami Wojewody N. opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz wód i urządzeń wodnych za lata 1993 – 1997, gdyż Spółka ta stała się z mocy prawa odpowiedzialna za powyższe zobowiązania Z. w N. mające publicznoprawny charakter. Organ egzekucyjny, który w niniejszym postępowaniu badał nie tyle wymagalność, czy istnienie obowiązku (bowiem fakt wydania decyzji względem Z. nie był kwestionowany), ale podmiot zobowiązany do zaspokojenia roszczeń wierzyciela i odpowiedzialny za wymagalne i istniejące zobowiązanie (kwestia dopuszczalności egzekucji ze względów podmiotowych), dokonał zatem błędnej wykładni art. 64 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych z całkowitym pominięciem wykładni art. 67 tej ustawy. W tym miejscu należy podnieść, że przedstawione przez uczestnika decyzje Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 14 września 2000 r. oraz 5 września 2001 r. oraz decyzje Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 28 grudnia 1998 r. i 14 grudnia 1998 r. nie dotyczą pozostawania w obrocie prawnym znajdujących się w aktach sprawy decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Nowym Sączu ustalających wobec Z. wysokość opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz wód i urządzeń wodnych. Natomiast argumentacja prawna zawarta w załączonych decyzjach, zresztą lakoniczna i nie poparta żadną wykładnią przepisów prawa, nie może zostać uznana za prawidłową w świetle powyższych rozważań Sądu, w tym Sądu Najwyższego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku należy podkreślić, że granice sprawy, której przedmiotem jest rozpatrzenie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wyznacza wniosek strony. Oznacza to, że przedmiotem rozpoznania mogą być tylko te zarzuty, które zobowiązany podnosi w treści pisma. W niniejszej sprawie takie granice wyznaczone zostały w piśmie zobowiązanego z dnia 19 marca 1998 r. W związku z powyższym nie mogą zostać rozpoznane przez Sąd te zarzuty uczestnika zawarte w piśmie procesowym z dnia 3 listopada 2009 r., które pozostają poza granicami sprawy wytyczonymi wnioskiem strony z dnia 19 marca 1998 r., a które odnoszą się do ewentualnego przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi. W świetle bowiem art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a w związku z tym nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu.

Z uwagi na powyższe uchybienie orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Działając zaś na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także postanowienia organu I instancji poprzedzającego zaskarżone postanowienie, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga.

Nie mógł zostać nadto uwzględniony wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, jako nieznajdujący oparcia w przepisach prawa. Zgodnie z art. 199 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest np. art. 200 cytowanej ustawy, na podstawie którego zwrot kosztów postępowania przysługuje w razie uwzględnienia skargi przez Sąd jedynie skarżącemu. Żaden z przepisów ustawy nie przewiduje natomiast takiego uprawnienia dla uczestnika postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy jego stanowisko w sprawie nie uzyskało akceptacji orzekającego Sądu.