Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1301/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1, par. 2, art. 34 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej jako Wierzyciel), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) oraz art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1686, dalej jako u.o.a.), po rozpatrzeniu zażalenia J. B. (dalej jako zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] r., nr [...]

[...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wierzyciel przekazał do organu egzekucyjnego tytuł z [...] r., nr [...], obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r. w kwocie [...] zł, odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia w wysokości [...] zł.

Pismem z dnia 8 marca 2021 r. (data wpływu drogą elektroniczną do organu egzekucyjnego), pełnomocnik skarżącej złożył zarzuty do organu egzekucyjnego W sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które mieściły się w katalogu zawartym w art. 33 § 1 u.p.e.a.

Pismem z dnia 20 marca 2021 r. skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, wskazując na nieistnienie obowiązku, brak podpisu elektronicznego z certyfikatem i upoważnieniem dla osoby wskazanej w tytule oraz przedawnienie obowiązku.

Pismem z 7 czerwca 2021 r. Wierzyciel udzielił odpowiedzi na pismo organu egzekucyjnego o zajęcie stanowiska, w którym odniósł się do pisma z dnia 20 marca 2021 r. w zakresie nieistnienia obowiązku i przedawnienia obowiązku.

W dniu 30 czerwca 2021 r. wpłynął do Poczty Polskiej S.A. drogą elektroniczną wniosek pełnomocnika skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Stanowisko wierzyciela na wniesione przez pełnomocnika skarżącej zarzuty zostało zawarte w postanowieniu z dnia [...] r., w którym postanowił uznać za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, uznać za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku w części dotyczącej należności za okres od miesiąca stycznia 2011 r. do grudnia 2015 r., ujętej w pozycji [...]tytułu wykonawczego z dnia [...] r., uznać za nieuzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku w części dotyczącej należności za okres od miesiąca stycznia 2016 r. do kwietnia 2016 r., ujętej w pozycji [...] tytułu wykonawczego z dnia [...] r.

W załączeniu wierzyciel przekazał jako dowody w sprawie: kserokopię ,,Wniosku o zezwolenie na używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych'', duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...], wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający przesłanie dnia 16 maja 2008 r. do zobowiązanej pakietu startowego zawierającego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, kserokopię upoważnień. Postanowienie to zostało doręczone w dniu [...] r.

Pismem z dnia 21 lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie drogą elektroniczną, w którym podtrzymał zarzut nieistnienia obowiązku podnosząc, że brak podpisu na pierwotnym dowodzie zarejestrowania odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego dyskwalifikuje dowód przedstawiony przez wierzyciela, a skarżąca nie jest abonentką. Zakwestionowano również fakt zarejestrowania przez zobowiązaną przedmiotowych odbiorników oraz złożenia podpisu na wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Ponadto podniesiono, że wierzyciel nie okazał dowodu przesłania zobowiązanej w terminie do miesiąca grudnia 2008 r. zawiadomienia informującego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, W piśmie wniesiono o przedstawienie oryginału wniosku rejestracyjnego celem zbadania grafologicznego, dowodu przesłania listem zwykłym zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, upoważnienia dla G. S. oraz złożenia oświadczenia, jest ona nadal pracownikiem Wierzyciela na stanowisku kierownika Wydziału Abonamentu RTV. Ponadto wniesiono o dowód prawidłowego podpisania podpisem elektronicznym pod tytułem wykonawczym oraz upoważnienie osoby podpisanej pod tytułem wykonawczym.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie własne Wierzyciel wskazał na obowiązki rejestracyjne wynikające z u.o.a. oraz wcześniejszych regulacji prawnych. Zaznaczył, że na nazwisko zobowiązanej został zarejestrowany odbiornik radiowo-telewizyjny w dniu 6 września 1982 r. Zatem zostało wykazane, że doszło do rejestracji odbiornika, który to fakt przesądza o powstaniu obowiązku uiszczania opłat abonamentowych przez zobowiązaną. Podkreślono przy tym, że do akt sprawy została załączona poświadczona za zgodność z oryginałem kopia "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych", a zatem dowód zgodny z wymogami prawa.

Następnie Wierzyciel wyjaśnił genezę procesu rejestracji odbiorników RTV. Wskazał także, że zobowiązana do lipca 2004 r. dokonywała wpłat abonamentowych, co wynika z wydruku z bazy Wierzyciela.

Następnie stwierdził, że do zobowiązanej została skierowana przesyłka zawierająca nadany jej indywidualny numer identyfikacyjny zgodnie z wymogami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342). Zaznaczono przy tym, że załączony do akt duplikat tego zawiadomienia stanowi wydruk z systemu, bowiem nadanie ww. numerów i generowanie zawiadomień następowało w ramach systemów elektronicznych Wierzyciela. Zawiadomienie to zostało wysłane na adres zameldowania zobowiązanej. Zmiana zaś miejsca zamieszkania wymaga zgłoszenia tego faktu Wierzycielowi. Odwołano się także do licznych orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących zarówno powstania obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, jak i skuteczności skierowania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Ostatecznie wskazano, że zobowiązana otrzymała pełnomocnictwa osób występujących w imieniu Wierzyciela.

W skardze na powyższe postanowienie zobowiązana zarzuciła, że Wierzyciel nie rozpoznał istoty sprawy, albowiem koronnym zarzutem była kwestia, że wierzyciel nie udowodnił by była ona kiedykolwiek abonentem ( niewykazanie pierwotnego dowodu zarejestrowania poprzez przedstawienie dokumentu w postaci poświadczonej kopii za zgodność z oryginałem, ale również przesłania listem zwykłym w określonym terminie, tj. do końca grudnia 2008 r. zawiadomienia), a w zakresie wniosku o umorzenie organ egzekucyjny miał obowiązek o zwrócenie się do wierzyciela o zajęcie stanowiska nie uczynił tego, gdy tymczasem w innych postępowaniach egzekucyjnych organy skarbowe zobowiązują wierzyciela do zajęcia stanowiska. Zobowiązana zakwestionowała także istnienie potwierdzenia rejestracji odbiornika na jej osobę. Stanowiska, jak również podniosła brak istnienia dowodu skierowania do niej zawiadomienia w terminie wynikającym z ww. rozporządzenia. Odniosła się także do braku upoważniania dla osoby wskazanej w tytule wykonawczym. Jej zdaniem powyższe braki postępowania dowodowego skutkują naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wniosła zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego ją postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wierzyciel wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w skardze.

Wskazać bowiem należy, że w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu [...] r. i skierowany do egzekucji. Jednocześnie zarzuty w niniejszej sprawie zostały wniesione w dniu 8 marca 2021 r.

Należy zatem zauważyć, że pomiędzy datą wystawienia tytułu wykonawczego, a datą wniesienia zarzutów przepisy u.p.e.a. uległy zmianie.

Zgodnie bowiem z treścią art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie jego wystawienia zobowiązanemu przysługiwało prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Natomiast w myśl art. 33 § 1 tej ustawy Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle powyższych regulacji wskazywano jednolicie, że nie jest dopuszczalne rozszerzanie bądź zmienianie treści zarzutów po upływie terminu wynikającego z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Należy podkreślić, że przepis ten nie przewiduje żadnych wyjątków, wobec czego, termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest taki sam dla każdego z zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Tym samym zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 240/19).

Zmianą dokonaną ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), z dniem 20 lipca 2020 r. zmianie uległy m.in. regulacje w zakresie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. w nowym brzmieniu zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 tej ustawy podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Istotne jest przy tym, że w myśl art. 33 § 5 u.p.e.a. w nowym brzmieniu zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Powyższe wynika z faktu, że w myśl art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 2 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Przy czym w myśl aut. 2 art. 14 do egzekucji z:

1) rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz rachunku prowadzonego przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową,

2) wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku,

3) praw z instrumentów finansowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innych rachunkach oraz wierzytelności z rachunków pieniężnych

- wszczętych po wejściu w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Z powyższego wynika zatem, że aby dokonać prawidłowej oceny zarzutów koniecznym jest ustalenie daty doręczenia tytułu wykonawczego, aby stwierdzić w jakim reżimie prawnym wszczęta została egzekucja, a także czy i w jakiej dacie został zastosowany środek wynikający z art. 14 ust. 2 u.p.e.a. Te bowiem daty wpływają na ocenę terminu do wniesienia zarzutów, jak i możliwości ich rozpoznania w oparciu o przepisy mające zastosowanie w sprawie.

Tymczasem w niniejszej sprawie nie jest wiadome nie tylko w jakiej dacie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, ale także jaką czynność podjęto. Jedyne lakoniczne stwierdzenie znajduje się w odpowiedzi na skargę, w którym wskazano, że z pisma organu egzekucyjnego wynika, że pierwszy środek egzekucyjny o jakim zobowiązana była poinformowana, został zastosowany w dniu 24 lutego 2021 r. Nie jest przy tym udokumentowane jaki był to środek egzekucyjny, jak również jego data.

Powyższe powoduje, że nie sposób ustalić, które z przepisów u.p.e.a. (w jakim brzmieniu) mają zastosowanie w niniejszej sprawie.

Okoliczności tej nie sposób wywieść z sentencji zaskarżonego postanowienia, bowiem powołano jedynie art. 34 § 2 u.p.e.a., gdy tymczasem przepis ten w brzmieniu obowiązującym uprzednio stanowił, że na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie, zaś obecnie przepis ten stanowi, iż wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Dopiero w art. 34 § 3 u.p.e.a. znajduje się regulacja dotycząca zaskarżania postanowień wierzyciela.

Stąd też zaskarżone postanowienie należało uchylić, jako naruszające prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając sprawę Wierzyciel ustali i udokumentuje datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak również zastosowanego środka egzekucyjnego, w tym zakres zastosowanego środka egzekucyjnego. Następnie rozważy, które brzmienie przepisów u.p.e.a. mają zastosowanie w sprawie i na tej podstawie oceni wydane przez siebie rozstrzygnięcie, w tym oceni terminowość wniesionych zarzutów, pamiętając przy tym o zasadzie dwuinstancyjności postępowania, jak również ich zasadność o ile uzna, że zarzuty w niniejszej sprawie zostały wniesione w terminie.

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a., na które to koszty złożyła się kwota wpisu od skargi.