Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2750/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Syg.akt I SA/Kr 2750/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie : Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie : WSA Halina Jakubiec NSA Wiesław Kisiel Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r sprawy ze skargi A. K. - Firma Handlowa "[...] " Import - Eksport na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 16 października 2002 r nr [...] w przedmiocie długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji; 2. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane ; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ( [...] złotych).


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2002 r A. K. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa "[...]" , Import-Eksport , przedstawiła w Urzędzie Celnym I w [...] towar ( firanki ) sprowadzony z Francji , który był dostarczony na podstawie noty tranzytowej WPT . Towar został złożony w magazynie celnym uzyskując tym samym status towaru składowanego czasowo do czasu nadania mu przeznaczenia celnego ( art.49 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks Celny ; Dz.U. z 2001 r Nr 75, poz.802 ).

Termin do nadania temu towarowi przeznaczenia celnego został wyznaczony na dzień [...] czerwca 2002 r , a następnie - na wniosek strony -został przedłużony do dnia [...] czerwca 2002 r ( był to maksymalny okres czasowego składowania towaru wynikający z art.48 Kodeksu celnego ). Pismem z dnia [...] czerwca 2002 r skarżąca poinformowała organ celny , że kontrahent zagraniczny nie zgłasza się po odbiór towaru , dlatego formalności celnych dokona w terminie do dnia [...] czerwca 2002 r .

W związku z upływem terminu do dokonania przez skarżącą niezbędnych formalności dotyczących przedmiotowego towaru , Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r, wszczął z urzędu postępowanie celne w celu uregulowania jego sytuacji prawnej .

Pismem z dnia [...] lipca 2002 r skarżąca poinformowała organ celny , że przedmiotowy towar został zgłoszony do procedury tranzytu i wniosła o umorzenie wszczętego z urzędu postępowania celnego w tej sprawie.

Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002 r :

1. ustalił datę powstania długu celnego na dzień [...] czerwca 2002 r ;

2. określił kwotę długu celnego w wysokości [...] zł;

3. obliczył odsetki od dnia powstania długu celnego do dnia wydania decyzji w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny wyjaśnił , że zgodnie z art.212 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r Nr 75, poz.802 ze zm.) , w przypadku niewykonania obowiązku wynikającego z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym powstaje dług celny , a momentem jego powstania jest dzień niewykonania tego obowiązku .

Dłużnikiem jest osoba zobowiązania do wykonania obowiązku wynikającego z czasowego składowania towaru , czyli skarżąca.

Do obliczenia kwoty długu celnego przyjęto stawkę celną konwencyjną w wysokości 18% właściwą dla towarów objętych pozycja PCN 6303 .

Organ celny stwierdził, że w momencie uiszczenia kwoty długu celnego towar nabywa status towaru krajowego .

W odwołaniu od wydanej decyzji skarżąca wniosła o stwierdzenie jej nieważności zarzucając , iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W/w podniosła , że w aktach sprawy znajduje się świadectwo pochodzenia towaru objętego fakturą przedstawioną organowi celnemu i w piśmie z dnia [...] lipca 2002 r wnioskowała o zastosowanie obniżonych stawek celnych. Dokumenty te nie zostały uwzględnione w wydanej decyzji.

Ponadto skarżąca podniosła , że postępowanie dotyczące nadania przedmiotowemu towarowi statusu towaru krajowego jest bezprzedmiotowe, gdyż został on wywieziony z polskiego obszaru celnego w procedurze tranzytu w dniu [...] lipca 2002 r.

Dyrektor Izby Celnej w [...] , po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia 16 października 2002 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Odpowiadając na zarzut zastosowania w zaskarżonej decyzji niewłaściwej stawki celnej organ odwoławczy wyjaśnił , że stawki celne obniżone są stosowane na wniosek zgłaszającego . Oznacza to , że stawki obniżone mają zastosowanie tylko wtedy , jeżeli towar został objęty zgłoszeniem celnym . W niniejszej sprawie zgłoszenie celne nie zostało dokonane , a tym samym nie występuje zgłaszający .

Zgodnie z art.212 § 2 Kodeksu celnego dług celny powstaje w chwili niewykonania obowiązku . W rozpatrywanej sprawie nastąpiło to w dniu następnym po upływie czasu określonego przez organ celny do nadania towarom przeznaczenia celnego tj. w dniu [...] czerwca 2002 r. Organ I instancji prawidłowo określił dłużnika tj. skarżącą.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej objęcie przedmiotowego towaru procedurą tranzytu celem wywozu go poza polski obszar celny nie ma wpływu na wygaśnięcie długu celnego , gdyż przypadki , w których dług celny wygasa zostały enumeratywni e wyliczone w art.244 Kodeksu celnego . Przepis ten nie obejmuje sytuacji, w której towar zostaje wywieziony poza polski obszar celny po powstaniu długu celnego .

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżąca zarzuciła naruszenie art.212 § 1 , 2 i 4 oraz art.13 § 4 Kodeksu celnego oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.12.2001 r w sprawie ustanowienia Taryfy celnej .

Skarżąca powtórzyła dotychczasowa argumentację dotyczącą braku podstaw do odmowy zastosowania obniżonych stawek celnych . Dodatkowo skarżącą podniosła , że zgodnie z art.13 § 4 Kodeksu celnego zastosowanie stawek obniżonych może nastąpić retrospektywnie , co jej zdaniem oznacza , że w sytuacji opóźnienia się ze wskazaniem przeznaczenia towaru , gdy jednak dopełniła ona obowiązku i wskazała przeznaczenie , to możliwe było zastosowanie stawki obniżonej retrospektywnie. Cło nie powinno być jednak naliczone , skoro towar podlegał tranzytowi.

Wskazując na art.212 § 4 Kodeksu celnego skarżąca podniosła , że dług celny nie powstaje , jeżeli uchybienia , o których mowa w § 1 tego przepisu nie miały istotnego znaczenia dla czasowego składowania towarów lub odpowiedniej procedury celnej . Organ celny nie zastosował w/w przepisu , mimo że istniały podstawy ze względu na specyfikę , w jakiej odbywa się obrót gospodarczy z Rosją . Kontrahent rosyjski zwlekał z zapłatą za towar , a jego wywóz bez zapłaty narażał skarżącą na poważną stratę .

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) .

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 w/w ustawy).

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie , lecz z innych powodów niż w niej wskazano.

Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie nie jest sporny. Skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku nadania towarom składowanym czasowo przeznaczenia celnego w wyznaczonym przez organ celny terminie tj. do dnia [...] czerwca 2002 r.

Organ celny zasadnie zatem wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowego towaru . Dalsze jednak postępowanie organu celnego nie było zgodne z prawem .

Zgodnie z art.49 Kodeksu celnego towary przedstawione organowi celnemu nabywają status towarów składowanych czasowo , aż do chwili nadania im przeznaczenia celnego. To czasowe składowanie towaru zostało ograniczone przez ustawodawcę poprzez wprowadzenie rygorów dotyczących terminów dokonania przez osobę zobowiązaną czynności niezbędnych do nadania przeznaczenia celnego dopuszczalnego dla tych towarów. W przypadku przywozu towarów drogą inną niż morską termin ten wynosi 20 dni od daty złożenia deklaracji skróconej, z możliwością przedłużenia o dalszych 7 dni. Czasowe składowanie towarów nie powinno zatem trwać dłużej niż 27 dni od daty złożenia deklaracji skróconej i powinno zakończyć się nadaniem tym towarom przeznaczenia celnego.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca naruszyła termin czasowego składowania towaru , jednak w dniu [...] lipca 2002 r nadała temu towarowi przeznaczenie celne zgłaszając go do procedury tranzytu. Faktycznie wywóz towaru nastąpił w dniu [...] lipca 2002 r , co oznacza , że procedura tranzytu została zakończona.

Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] , jak wyżej zaznaczono -zasadnie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowego towaru . Celem tego postępowania było nadanie temu towarowi przeznaczenia celnego . Organ celny wydając w dniu [...] lipca 2002 r decyzję określającą kwotę długu celnego w istocie objął te towary procedurą dopuszczenia do obrotu , pomimo iż wcześniej towary te były już objęte procedurą tranzytu.

Oznacza to , że w chwili kiedy skarżąca zgłosiła przedmiotowy towar do procedury tranzytu , postępowanie celne wszczęte z urzędu o nadanie temu towarowi przeznaczenia celnego stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.

Argumentacja organów celnych , że fakt objęcia towaru procedurą tranzytu nie ma znaczenia w sprawie , jest bezzasadna . Stanowisko organów celnych wynika z błędnej interpretacji art.212 § 4 Kodeksu celnego . Przepis ten stanowi, że dług celny w przywozie nie powstaje , jeżeli uchybienia polegające na niewykonaniu obowiązku wynikającego z czasowego składowania towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym , nie miały istotnego znaczenia dla czasowego składowania towarów.

Istotą czasowego składowania towarów jest nadanie tym towarom przeznaczenia celnego dopuszczalnego dla tych towarów - art.47 Kodeksu celnego .

Termin dokonania tych czynności , określony w art.48 w/w ustawy , ma znaczenie porządkowe i jego celem jest zdyscyplinowanie osób zobowiązanych do nadania przeznaczenia celnego towarom czasowo składowanym do dokonania tych czynności.

Naruszenie terminu do dokonania czynności lub dostarczenia dokumentów niezbędnych do nadania przeznaczenia celnego towaru jest podstawą do wymierzenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej zgodnie z art.275 § 4 Kodeksu celnego tj. za czynności podejmowane w wyniku naruszenia tego terminu. Naruszenie terminu , o którym wyżej , nie może stanowić podstawy do wydania decyzji określającej dług celny ciążący na tych towarach . Dopiero w wyniku zaniechania przez osobę zobowiązaną czynności nadania towarom składowanym czasowo przeznaczenia celnego organ celny reguluje sytuację prawną tych towarów poprzez nadanie im przeznaczenia celnego dopuszczalnego dla tych towarów .

W związku z powyższym bezprzedmiotowa jest polemika z zarzutami skargi dotyczącymi stawek celnych celne , jakkolwiek - gdyby zasadne było określenie długu celnego - Sąd w pełni podziela stanowisko organów celnych , że niedopuszczalne jest stosowanie stawek celnych obniżonych w przypadku braku zgłoszenia celnego i określenie długu celnego następuje w wyniku wszczęcia postępowania z urzędu.

Uznając , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) -orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art.152 w/w ustawy Sąd orzekł , że uchylone rozstrzygnięcia organów celnych nie podlegają wykonaniu , co oznacza , iż w/w rozstrzygnięcia nie wywołują skutków prawnych od chwili wydania wyroku , mimo że wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny.

Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.