Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 404/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 972/16 o odrzuceniu skargi K. G. na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie informacji o zabezpieczeniu broni w depozycie do czasu zakończenia śledztwa postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 972/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Szczecinie odrzucił skargę K.G. na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji (dalej KWP) w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie informacji o zabezpieczeniu broni w depozycie do czasu zakończenia śledztwa.

Jak wynika z przywołanego w powyższym postanowieniu stanu faktycznego sprawy, K.G. pismem z dnia 26 października 2015 r. wniósł skargę do WSA w Szczecinie na pismo KWP w Szczecinie nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Podnosząc zarzuty naruszenia przez organ Policji przepisów prawa, skarżący wnosił o "uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania". Z treści wniesionej skargi wynikało, że pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. K.G. wystąpił do KWP w Szczecinie z wnioskiem o zwrot znajdującej się w depozycie Komendy Policji w Szczecinie broni myśliwskiej oraz amunicji zajętej w toku postępowania przygotowawczego w sprawie karnej. W odpowiedzi na powyższy wniosek, KWP w Szczecinie w piśmie z dnia [...] września 2016 r. odmówił wnioskodawcy zwrotu żądanej broni palnej myśliwskiej i amunicji.

Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2016 r. sąd wojewódzki wezwał skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do sądu wyczerpał środek zaskarżenia poprzez skierowanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz do wykazania daty nadania tego wezwania w urzędzie pocztowym, bądź bezpośrednio w siedzibie organu, pod rygorem odrzucenia skargi.

K.G. na powyższe wezwanie w odpowiedzi z dnia 1 lutego 2016 r. oświadczył, że dnia 26 sierpnia 2015 r. zwrócił się, za pośrednictwem pełnomocnika, do KWP w Szczecinie z wnioskiem o zwrot broni, amunicji oraz pozwolenia na broń, przechowywanych bez podstawy prawnej, które to pismo było jego wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wniosek zawierał bowiem m. in. wskazanie naruszonych przez KWP w Szczecinie przepisów prawa oraz wezwanie do usunięcia naruszenia. Wywodził w nim ponadto, że kilkukrotnie zwracał się do organu Policji o wydanie zajętej broni i amunicji, otrzymywał jednak odpowiedzi odmowne.

Postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. WSA w Szczecinie odrzucił skargę na czynność KWP w Szczecinie w przedmiocie zwrotu przechowywanej broni na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej Ppsa), jednocześnie orzekając o zwrocie wpisu skarżącemu. Sąd ten w pierwszej kolejności wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżącemu odebrano broń i amunicję w toku śledztwa, oraz że Prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie w dniu [...] grudnia 2014 r. wydał postanowienie o wydaniu odebranych K.G. dowodów rzeczowych w postaci broni i amunicji. Zdaniem sądu pierwszej instancji pismo KWP w Szczecinie z dnia [...] września 2015 r. odmawiające zwrotu skarżącemu broni palnej myśliwskiej i amunicji dotyczy jego uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa i podlega kognicji sądu administracyjnego. Jednakże, aby czynność taka mogła być skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego, powinna być "poprzedzona wyczerpaniem złożenia w ustawowym terminie środków zaskarżenia do właściwego organu administracji publicznej". K.G. zaskarżył pismo KWP w Szczecinie z dnia [...] września 2015 r., w odpowiedzi na zobowiązanie tegoż sądu oświadczając, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożył do KWP w Szczecinie pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. Sąd wojewódzki uznał jednak, że pismo to nie mogło stanowić wezwania do usunięcia naruszenia prawa, gdyż stanowiło ono akt inicjujący postępowanie w sprawie.

Skargę kasacyjną od postanowienia II SA/Sz 1400/15 z dnia 15 lutego 2016 r. złożył K.G., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r., II OSK 1184/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji z dnia 15 lutego 2016 r.

W uzasadnieniu postanowienia sąd II instancji wskazał, że wadliwością było określenie przedmiotu zaskarżenia łączonego przez Sąd z "czynnością KWP w Szczecinie w przedmiocie zwrotu przechowywanej broni". W rozpoznawanej sprawie odmowy zwrotu przechowywanej broni i amunicji nie można wiązać z nieokreśloną "czynnością" podjętą przez KWP w Szczecinie, ile z jego sformalizowaną postacią tj. pismem organu odmawiającym skarżącemu zwrotu broni i amunicji, uzasadnionym przez organ odwołaniem się do dyspozycji art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576, dalej: ustawa o broni i amunicji). Przyjmując, że wskazane w powołanym przepisie uprawnienie polegające na "odebraniu za pokwitowaniem broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzające legalność posiadania broni" może przybrać również tę szczególną formę, jaka ma związek z odmową zwrotu broni, jeżeli ta nie mogła zostać odebrana, albowiem znajdowała się już w posiadaniu organu Policji w dacie zastosowania art. 19 ust. 1a cyt. ustawy, nie może ulegać wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego powinien być w takim przypadku ten akt administracyjny, który stanowił władcze oświadczenie woli organu o zastosowaniu w stosunku do zainteresowanego ww. przepisu administracyjnego prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że pismo skarżącego z dnia 26 sierpnia 2015 r. nazwane "wnioskiem o wydanie przedmiotu z depozytu" powinno było być w sprawie kwalifikowane przez sąd wojewódzki jako wezwanie stanowiące wywiązanie się przez stronę z wymogu przewidzianego w art. 52 § 3 Ppsa, a nie jako "akt inicjujący postępowanie w sprawie". W ocenie tegoż sądu, pismo KWP w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2015 r. w rzeczywistości stanowiło o uprawnieniach skarżącego, co nakazywało uznać, że ono powinno być traktowane za faktyczny przedmiot skargi z dnia 26 października 2015 r.

Powyższe nie przesądzało natomiast, czy złożona przez skarżącego skarga może doprowadzić do przeprowadzenia skutecznej kontroli legalności odmowy zwrotu przez KWP w Szczecinie broni i amunicji, albowiem przepis art. 52 § 3 Ppsa wymaga, by wezwanie na piśmie właściwego organu nastąpiło w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu kwestionowanego aktu. Nie budzi wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie termin ten nie został dochowany, albowiem po doręczeniu skarżącemu pisma organu Policji z dnia [...] stycznia 2015 r. (w dniu 27 stycznia 2015 r.) skarżący zwrócił się do KWP w Szczecinie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa dopiero po siedmiu miesiącach (w dniu 26 sierpnia 2015 r.). Stosownie do art. 52 § 3 in fine Ppsa, sąd może jednak uznać, że uchybienie powyższego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, stąd przy ponownej ocenie dopuszczalności skargi sąd pierwszej instancji powinien rozstrzygnąć, z jakich powodów K.G. odstąpił od terminowanego wezwania organu do zgodnego z prawem działania i czy powody te mogą zostać uznane za usprawiedliwione. Powyższa okoliczność nie była przedmiotem oceny sądu wojewódzkiego i jej przesądzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny uznano za niedopuszczalne. Ponadto w wytycznych postanowienia II OSK 1184/16 wskazano, że pogłębionej oceny wymaga to, czy pomiędzy doręczeniem skarżącemu pisma organu Policji z dnia [...] stycznia 2015 r., a wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa w dniu 26 sierpnia 2015 r., czy też w okresie wcześniejszym, skarżący kierował do KWP w Szczecinie jeszcze inne pisma dotyczące zwrotu przetrzymywanej broni i amunicji. Z treści odpowiedzi skarżącego z dnia 1 lutego 2016 r. na wezwanie sądu wojewódzkiego wynika, że po wydaniu postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2014 r. K.G. miał "kilka razy" zwracać się z prośbą o wydanie broni i otrzymywać odpowiedzi odmowne. Przekazane przez organ Policji akta tych wniosków nie zawierały, co powinno zostać wyjaśnione. Wskazano ponadto, że kwestia ta dotyczy okoliczności mogącej mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności na kierunek rozstrzygnięcia o skierowaniu do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie.

Zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. sąd I instancji – mając na uwadze zalecenia zawarte w ww. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego – wezwał skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni wszystkich wniosków dotyczących zwrotu przetrzymywanej broni i amunicji, skierowanych do KWP w Szczecinie po dniu 4 grudnia 2014 r. (tj. po wydaniu przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie postanowienia w przedmiocie dowodów rzeczowych - sygn. akt V Ds.315/14), o których mowa w piśmie skarżącego z dnia 1 lutego 2016 r., wraz z dowodami ich doręczenia oraz odpowiedziami organu na ww. wnioski, pod rygorem rozstrzygnięcia sprawy na podstawie dokumentów zawartych w aktach niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia 12 września 2016 r. (wraz z załącznikami), w którym wskazał, że po otrzymaniu pisma organu Policji z dnia [...] stycznia 2015 r. oczekiwał na zakończenie śledztwa i zwrot należącej do niego broni, amunicji oraz pozwolenia na broń. Jednak, mimo zakończenia przedmiotowego śledztwa, skarżący nie otrzymał od organu Policji żadnego pisma w sprawie i nie zostały mu zwrócone ww. przedmioty ani pozwolenie na broń, w związku z czym, kilkakrotnie kontaktował się telefonicznie z organem, który po dłuższym czasie go poinformował, że broń została zabezpieczona i nie zostanie mu zwrócona. W związku z powyższym, pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. skarżący wezwał KWP w Szczecinie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniósł skargę do sądu wojewódzkiego.

Wskazując na powyższe WSA w Szczecinie opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 28 października 2016 r. odrzucił skargę K.G., przyjmując, że jej przedmiotem jest pismo KWP w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2015 r. odnośnie informacji o zabezpieczeniu broni w depozycie do czasu zakończenia śledztwa. W motywach powyższego postanowienia sąd wojewódzki stwierdził, że skarżący dowiedział się o wydaniu przedmiotowego aktu w dniu 27 stycznia 2015 r., kiedy zostało mu ono doręczone. Tymczasem, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ww. aktem (pismo skarżącego z dnia 26 sierpnia 2015 r.) zostało wniesione do organu w dniu 27 sierpnia 2015 r., a więc z naruszeniem przewidzianego w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – Ppsa) 14-dniowego terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, co czyniło złożoną w jego następstwie skargę niedopuszczalną. Analiza przedłożonych przez skarżącego w odpowiedzi na wezwanie sądu wojewódzkiego dokumentów i wyjaśnień doprowadziła ten sąd do wniosku, że brak było jakichkolwiek podstaw do uznania, że uchybienie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez winy skarżącego. To w konsekwencji nakazywało temu sądowi odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa.

Skargą kasacyjną – reprezentowany przez pełnomocnika – K.G. zaskarżył w całości ww. postanowienie oraz podniósł następujące zarzuty:

1) na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez:

a) ich błędną wykładnię skutkującą dokonaniem błędów w ustaleniach faktycznych i niezasadnym przyjęciem, że pismo KWP z dnia [...] stycznia 2015 r. stanowiło akt administracyjny precyzyjnie i zrozumiale dla skarżącego kształtujący jego prawa i obowiązki i powinno tym samym stanowić przedmiot wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 Ppsa, a następnie skargi, podczas gdy pismo KWP z dnia [...] stycznia 2015 r. nie miało charakteru kształtującego prawa i obowiązki, nie zostało wydane w toku jakiegokolwiek wszczętego prawidłowo postępowania administracyjnego, było sformułowane nieprawidłowo, nie zawierało tytułu wskazującego na formę prawną tego pisma, nie było należycie uzasadnione, nie zawierało pouczenia o przysługujących skarżącemu prawach i obowiązkach, a tym samym nie powodowało u skarżącego świadomości tego, iż stanowi jakikolwiek akt administracyjny, który należy w jakimkolwiek terminie zaskarżyć, a tym bardziej, że powinien on wezwać KWP do usunięcia jakiegokolwiek naruszenia prawa, tym bardziej w terminie 14 dni od daty otrzymania tego pisma. Dopiero bowiem jakakolwiek diagnoza i stwierdzenie powstania stanu naruszenia prawa dokładnie w zakresie art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni amunicji (a przynajmniej powzięcie wiadomości przez skarżącego o takim stanie naruszenia prawa) powstały z chwilą otrzymania przez skarżącego pisma KWP w Szczecinie nr [...] z dnia [...] września 2015 r., które zawierało pierwsze merytoryczne stanowisko organu Policji oraz jego uzasadnienie i jednocześnie pouczenie o możliwości wniesienia skargi, co potwierdza fakt, iż organ uznał wezwanie skarżącego z dnia 26 sierpnia 2016 r. do usunięcia prawa za skutecznie i terminowo wniesione;

b) ich niezastosowanie i niedokonanie w oparciu o nie merytorycznego rozpoznania skargi wniesionej przez skarżącego;

2) na podstawie art. 174 pkt 2 Ppsa, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa w zw. z art. 52 § 3 Ppsa w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa poprzez nieprawidłowe wskazanie przedmiotu zaskarżenia skargą (tj. wskazanie pisma KWP z dnia [...] stycznia 2015 r. zamiast pisma KWP z dnia [...] września 2015 r.), skutkujące nieuprawnionym przyjęciem, że skarżący uchybił terminowi do wezwania KWP w Szczecinie do usunięcia naruszenia prawa, podczas gdy w rzeczywistości skarga została wniesiona w terminie właściwym, liczonym od dnia otrzymania pisma organu Policji z dnia [...] września 2015 r., "które dopiero w sposób precyzyjny wskazywało z jakich powodów", a skarga została wniesiona przez skarżącego zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie KWP z dnia [...] września 2015 r., a skarżący nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji ewentualnych błędnych pouczeń dokonanych przez KWP;

b) art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa w zw. z art. 52 § 3 Ppsa w zw. z art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP – poprzez niezasadne uniemożliwienie skarżącemu dostępu do wymiaru sprawiedliwości w wyniku bezzasadnego w okolicznościach danej sprawy niedokonania merytorycznej oceny stanowiska przedstawionego w skardze, tj. naruszenia przez KWP art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji na skutek powołania się przez WSA w Szczecinie na rzekome uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, podczas gdy:

• kwestia uchybienia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie jest przedmiotem rozstrzygania w tej sprawie i nie była nigdy skutecznie podnoszona przez KWP, co nie zmienia faktu, że – zakładając, że aktem naruszającym prawo było pismo KWP z dnia [...] stycznia 2015 r. – skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia wezwania z uwagi na fakt, że wielokrotnie po jego otrzymaniu lakonicznego pisma KWP z dnia [...] stycznia 2015 r. próbował wyjaśnić tę sprawę w Komendzie Policji w Szczecinie, w Centralnym Biurze Śledczym i Prokuraturze Okręgowej w Warszawie, ale bezskutecznie. Jego pytania były ignorowane i był odsyłany do innego organu lub pracownika, co powodowało upływ czasu, a skarżący nie był pouczany przez organy administracji o przysługujących mu prawach i tym samym nie miał świadomości, że zaistniał stan naruszenia prawa. Taką wiedzę posiadł skarżący dopiero w sierpniu 2016 r., gdy zasięgnął porady prawnej w zakresie kwestii legalności przetrzymywania jego broni przez KWP w Szczecinie i zwrócił się z wezwaniem do jej wydania pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r., tj. w terminie 7 dni od chwili powzięcia wiadomości o stanie naruszenia prawa. Niestety te okoliczności pominął całkowicie WSA w Szczecinie wydając zaskarżone postanowienie i pomijając twierdzenia skarżącego z uwagi na fakt, że nie zwracał się do organów na piśmie, ale próbował wyjaśnić sprawę osobiście i telefonicznie, nie mogąc przypuszczać wówczas, że jakiekolwiek pisma będą konieczne dla celów dowodowych w tej sprawie,

• KWP przyjmując pismo skarżącego z dnia 26 sierpnia 2015 r. i ustosunkowując się do niego merytorycznie pismem z dnia [...] września 2015 r. oraz pouczając w tym piśmie o możliwości jego zaskarżenia do WSA skargą w terminie 30 dni, uznał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za skutecznie i terminowo wniesione i nigdy nie powoływał się na tę okoliczność, zatem badanie tej kwestii i podważanie kwestii skutecznego i terminowego wezwania dokonanego przez skarżącego jest nieuprawnione i stanowi jedynie element mający na celu nierozpoznawanie skargi merytorycznie.

Podnosząc powyższe naruszenia, skarżący kasacyjnie wnosi o:

uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji w celu merytorycznego rozpoznania pierwotnie wniesionej przez skarżącego skargi,

zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Odnosząc przepis art. 52 § 3 Ppsa do przedmiotowej sprawy, skarżący kasacyjnie wskazuje, że warunek formalny umożliwiający wniesienie skargi został przez niego skutecznie wypełniony poprzez wystosowanie do KWP w Szczecinie pisma z dnia 26 października 2015 r. Zatem brak było w jego ocenie podstaw do zastosowania przepisu art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa i odrzucenia przez WSA w Szczecinie skargi jako przedwczesnej. Brak było również podstaw do tego, aby stwierdzić, że skarżący uchybił w tych okolicznościach terminowi do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez KWP w Szczecinie. K.G. obszernie argumentuje, że stanowisko sądu wojewódzkiego, biorąc uprzednio wydane postanowienie, jest niekonsekwentne. Nie uwzględniono przy tym wadliwych działań organu Policji, braku pouczenia skarżącego o przysługujących mu prawach. W efekcie niezgodnie ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami nie przeprowadzono merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu. Dodatkowo – wadliwie nie uznano za przedmiot skargi pisma wskazanego przez K.G..

W odpowiedzi organu na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych, podnosząc że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, aby w okresie pomiędzy doręczeniem skarżącemu pisma z dnia [...] stycznia 2015 r., a wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 26 sierpnia 2015 r. albo w okresie wcześniejszym, skarżący kierował do KWP pisma lub wystąpienia dotyczące zwrotu przetrzymywanej broni i amunicji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Stosownie do art. 183 § 1 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności nie występuje, dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w granicach wyznaczonych przez jej autora.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej Pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1).

Prawidłowo WSA w Szczecinie zakwalifikował przedmiot skargi K.G. jako pismo KWP w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2015 r. informujące o zabezpieczeniu broni w depozycie. Pismo to miało walor aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, czyli jest innym aktem, niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podkreślić należy, że to ustalenie wynika z uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r., II OSK 1184/16. Cyt. postanowienie zostało wydane w granicach sprawy i tam zaprezentowaną oceną prawną był związany ponownie orzekający w sprawie WSA w Szczecinie, jak i związany nią jest obecnie orzekający Sąd. Zgodnie z art. 190 Ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych względów argumentacja skargi kasacyjnej kwestionująca prawidłowość identyfikacji przedmiotu skargi, a w konsekwencji trafność ustaleń sądu a quo odnośnie wyczerpania środków prawnych poprzedzających wniesienie skargi, w istocie stara się dezawuować wywody zawarte w postanowieniu II OSK 1184/16. Działanie takie musi zostać ocenione jako nieskuteczne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że o ile z treści skargi można było wywieść, że przedmiotem zaskarżenia zostało objęte pismo KWP w Szczecinie z dnia [...] września 2015 r., o tyle treść pisma wyjaśniającego K.G. z dnia 1 lutego 2016 r., które skarżący przedstawił na wezwanie sądu wojewódzkiego, wskazywała na to, iż rzeczywistym zamiarem skarżącego było objęcie skargą pisma KWP w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2015 r. informującego skarżącego o tym, że broń myśliwska i amunicja zostaną zabezpieczone w depozycie Policji do czasu zakończenia śledztwa. Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r., że "inna interpretacja podejmowanych przez skarżącego działań związanych z zaskarżeniem odmowy zwrotu przechowywanej broni i amunicji byłaby nieuprawniona, albowiem musiałaby zostać oparta na nielogicznym uznaniu, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzedzało podjęcie zaskarżonego aktu lub też wynikać z niebudzącego wątpliwości stwierdzenia, że skarżący w całości pominął ogólnie ujęty obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia w sprawie, tj. po dowiedzeniu się o wydaniu wadliwego aktu lub podjęciem takiej czynności bezpośrednio wniósł na nie skargę do sądu administracyjnego".

W świetle powyższego stwierdzić należy, że sąd wojewódzki zobowiązany był zbadać z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 Ppsa. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6). W tym zakresie sąd wojewódzki związany był także wytycznymi zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r. poprzez zobowiązanie skarżącego do wyjaśnienia, czy między doręczeniem przedmiotu skargi (pisma organu z dnia [...] stycznia 2015 r.) a wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 26 sierpnia 2016 r., kierował on do KWP w Szczecinie inne wnioski o wydanie zatrzymanej broni i amunicji. Stwierdzić należy, że WSA w Szczecinie prawidłowo do powyższych wytycznych zastosował się. Skarżący wyjaśnił, że do czasu wniesienia wezwania z dnia 26 sierpnia 2016 r. zwracał się w tej sprawie do organów Policji wyłącznie telefonicznie, na te okoliczności nie przedstawił żadnych dowodów.

W niniejszej sprawie niespornie zatem należy uznać, że przedmiotem skargi było pismo KWP w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2015 r. informujące K.G. o zabezpieczeniu broni w depozycie do czasu zakończenia śledztwa, pismo to miało walor aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Akty administracyjne podlegające kontroli sądowoadministracyjnej na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, muszą spełniać następujące cechy: (1) mieć charakter władczy, (2) być podejmowane w sprawach indywidualnych, (3) mieć charakter publicznoprawny, (4) dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 28; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz [w:] red. T. Woś, Warszawa 2008, s. 59; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 54). Przedmiot skargi wyczerpuje te cechy.

Zgodnie z art. 52 § 3 Ppsa jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a tej ustawy, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.

Na uwzględnienie nie zasługiwały wskazane w pkt 2) skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa w zw. z art. 52 § 3 Ppsa w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa, a także art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa w zw. z art. 52 § 3 Ppsa w zw. z art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione do organu Policji z naruszeniem przewidzianego w art. 52 § 3 Ppsa 14-dniowego terminu do wniesienia takiego wezwania, co czyniło złożoną w jego następstwie skargę niedopuszczalną. Jak wynika bowiem z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, skarżący dowiedział się o wydaniu przedmiotu skargi – pisma KWP w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2015 r. – w dniu 27 stycznia 2015 r., kiedy zostało mu ono doręczone. Tymczasem, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ww. aktem (pismo z dnia 26 sierpnia 2015 r.) zostało wniesione do organu Policji dopiero w dniu 27 sierpnia 2015 r.

Kwestia braku lub błędnego pouczenia strony o trybie zaskarżenia przedmiotowego pisma KWP w Szczecinie ma znaczenie w dochodzeniu przez stronę przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w ewentualnym ponownym rozpoznaniu skargi, to jednak zważyć należy, że zgodnie z art. 153 Ppsa orzekający w pierwszej instancji sąd wojewódzki związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r., II OSK 1184/16 i m. in. miał dokonać oceny czy uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w piśmie z dnia 26 sierpnia 2015 r. nastąpiło bez jego winy. Analiza przedłożonych przez skarżącego w odpowiedzi na wezwanie sądu wojewódzkiego dokumentów i wyjaśnień doprowadziła tenże sąd do słusznego wniosku, że brak było jakichkolwiek podstaw do uznania, iż uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, aby w okresie pomiędzy doręczeniem skarżącemu pisma z dnia [...] stycznia 2015 r., a wezwaniem organu Policji do usunięcia naruszenia prawa z dnia 26 sierpnia 2015 r., albo w okresie wcześniejszym, skarżący kierował do KWP pisma lub wystąpienia nieznane dotąd organowi dotyczące zwrotu przetrzymywanej broni i amunicji. Dowodów na takie wystąpienie do organu nie przedstawił także skarżący na ww. wezwanie sądu wojewódzkiego rozpoznającego ponownie sprawę. Samo natomiast powoływanie się przez skarżącego na "próby wyjaśniania tej sprawy" w Komendzie Policji w Szczecinie, w Centralnym Biurze Śledczym i Prokuraturze Okręgowej w Warszawie bez nadesłania stosownej dokumentacji potwierdzających te okoliczności, nie mogły zostać uznane za dowód w sprawie.

Przechodząc do oceny zarzutów skarżącego odnośnie naruszenia prawa materialnego – błędnej wykładni i niezastosowaniu przepisu art. 19 ust. 1a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uznać należało, że jest on nieskuteczny. Jest tak przede wszystkim dlatego, że sąd wojewódzki odrzucając skargę nie dokonywał wykładni powyższych przepisów ustawy o broni i amunicji, ani ich nie stosował. Zasadniczym motywem działania sądu pierwszej instancji było naruszenie trybu wnoszenia skargi na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa. Nie stosując zatem wyłuszczonych przepisów prawa materialnego sąd pierwszej instancji nie mógł im uchybić.

Odrzucenie skargi nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący mógł podjąć ponownie działania w kierunku odzyskania zatrzymanej broni, a ewentualne akty odmowy ze strony organu Policji czynić przedmiotem odrębnej skargi sądowoadministracyjnej, uwzględniając szczególny tryb takiej kontroli.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. I OPS 4/07, ONSAiwsa 2008, nr 2, poz. 23, wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i art. 204 Ppsa nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie.