Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1079/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 45 ust 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 138 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 183 par 2 pkt 2 i 5, 190, 141 par 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 stycznia 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Roman Hauser sędzia del. WSA Marek Wroczyński Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych [...] S.A. z siedzibą w W., [...] spółka z o.o. z siedzibą w W., [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1426/14 w sprawie ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargi kasacyjne


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. II SA/Rz 1426/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi [...] Stowarzyszenia [...] uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ropczycach z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ropczycach (dalej: PINB) decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie podwieszania anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w S., będącej własnością spółki [...] S.A. z siedzibą w G., dotyczące szczegółowo wymienionych w tej decyzji 29 anten, należących do operatorów: [...] S.A., [...] Sp. z o.o., [...] S.A., [...] Spółka z o.o. oraz [...] Sp. z o.o.

W uzasadnieniu PINB wskazał, że ustalił, iż na ww. działce w S. zlokalizowana jest wieża radiokomunikacyjna wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Rzeszowie z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...]. Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał budowę wieży konstrukcji stalowej wraz z wyposażeniem (w tym konstrukcje wsporcze dla anten) oraz łącznika falowodowego. Na wieży w latach 2000-2009 zostały zainstalowane anteny sektorowe i anteny radiolinii przez operatorów różnych sieci telefonii komórkowej. Zdaniem PINB, przedmiotowe anteny nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, co wynika z treści art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Wskazując na art. 30 ust. 1 pkt 3 b) Prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zmianą zawartą w Dz. U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227), PINB wskazał, że w związku z tym, że montowane urządzenia miały wysokość mniejszą niż 3 m, nie istniał obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót polegających na podwieszeniu anten. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe.

Postanowieniem z [...] maja 2011 r. nr [...], PWINB dopuścił do udziału w postępowaniu [...] Stowarzyszenie [...]

Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że prawidłowo ustalony przez organ I instancji stan faktyczny należało odnieść do przepisów prawa obowiązujących w okresie wykonania robót polegających na instalacji anten. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika zaś, że część anten zainstalowanych zostało na wieży na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzjami Starosty Ropczycko-Sędziszowskiego, część na podstawie zgłoszenia dokonanego temu organowi, zatem ich zainstalowanie nastąpiło legalnie. Pozostałe anteny zainstalowane były bez dokonywania zgłoszenia organowi, czy uzyskania pozwolenia na budowę. PWINB wyjaśnił, że do dnia 28 lipca 2005 r. ustawa Prawo budowlane w art. 30 ust. 1 pkt 3b) nakładała obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. W związku z tym instalowanie na wieży anten, jako urządzeń o wysokości mniejszej niż 3 m (przed tą datą) nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z obowiązującym od 28 lipca 2005 r. art. 30 ust. 1 pkt 3c ustawy – Prawo budowlane instalowanie anten wymagało zgłoszenia pod warunkiem, że mogły one być zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Od dnia 15 listopada 2008 r. nastąpiła zmiana ustawy, która w art. 29 dodała ust. 3, zgodnie z którym pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogące znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wskazując na brak upoważnienia do dokonywania kwalifikacji przedsięwzięcia i sporządzania ocen oddziaływania na środowisko czy raportów w tym zakresie, PWINB stwierdził, że w powyższych kwestiach koniecznym jest oparcie się na wnioskach zawartych w opracowaniach sporządzonych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia. Organ ocenił, że zainstalowane anteny sektorowe i anteny radiolinii nie są przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, ani przedsięwzięciami mogącymi znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Zakres wykonanych robót budowlanych polegających na montowaniu anten na istniejącej wieży daje podstawę do zakwalifikowania ich jako instalowanie urządzeń o wysokości nieprzekraczającej 3,0 m na obiektach budowlanych. Roboty te nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. PWINB stwierdził także, że zakresu wykonanych robót nie można zakwalifikować jako roboty polegające na rozbudowie obiektu budowlanego. W sytuacji wykonania robót zgodnie z pozwoleniem na budowę lub zgodnie ze zgłoszeniem lub też wykonanie robót niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia organ nadzoru budowlanego może podjąć działania, o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b., który upoważnia do podejmowania działań na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 P.b., gdy roboty są wykonywane lub zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Powołując się raporty i wyniki badań (w tym Raport [...] z pomiarów pól elektromagnetycznych i wyznaczenia dopuszczalnego poziomu promieniowania w otoczeniu stacji bazowej telefonii komórkowej w S." oraz sprawozdanie wraz z oceną z pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych od anten zlokalizowanych na wieży w S.) PWINB podał, że takie okoliczności nie występują, a wieża wraz z antenami nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia ani zagrożenia środowiska. Z wniosków zawartych w ww. opracowaniach wynika, że przebywanie na całym obszarze wokół Stacji Bazowej w S. pod względem ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym jest dozwolone i nie podlega ograniczeniu, a narażenia ludzi uznaje się za pomijalne. Reasumując PWINB stwierdził, że brak jest podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 P.b., zatem zasadnym było umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

Po rozpoznaniu skargi [...] Stowarzyszenia [...] na ww. decyzję PWINB z dnia [...] stycznia 2012 r. wyrokiem z 4 września 2012 r. sygn. II SA/Rz 194/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie skargę oddalił.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia, wyrokiem z 29 lipca 2014 r., sygn. II OSK 371/13, ww. wyrok Sądu I instancji z dnia 4 września 2012 r. uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji wadliwie ocenił legalność przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Według Sądu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym. W wyniku umieszczania kolejnych anten doszło do klasycznego przypadku rozbudowy obiektu budowlanego. Dokonanie rozbudowy wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dla ustalenia czy dla rozbudowy wymagane było przeprowadzenie postępowania środowiskowego istotne jest jaka faktycznie była kwalifikacja prawna inwestycji powstałej w wyniku rozbudowy. Z akt sprawy, zdaniem NSA, nie wynika by na kolejnych etapach rozbudowy przeprowadzano stosowne obliczenia w zakresie kumulacji promieniowania celem dokonania odpowiedniej kwalifikacji prawnej inwestycji pod względem oddziaływania na środowisko, tak aby wykluczyć jakiekolwiek wątpliwości, czy inwestycja jest zaliczana czy też nie do inwestycji znacząco oddziaływujących na środowisko. NSA zarzucił Sądowi I instancji wydanie wyroku z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., a także § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w szczególności w związku z pominięciem przez Sąd kwestii sumowania pól promieniowania, a co za tym idzie brakiem uwzględnienia ilości anten, ich mocy azymutów, brakiem zdefiniowania i wyjaśnienia podstawowych kwestii, jak główna wiązka promieniowania. NSA zwrócił uwagę, że oprócz zbadania legalności przedmiotowej inwestycji pod kątem przepisów Prawa budowlanego i ochrony środowiska, zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1a ustawy – Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego powinien ustalić, jak kwestię przedmiotowej rozbudowy regulują postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co na gruncie Prawa budowlanego jest przesłanką do wydania pozwolenia budowlanego bądź możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Kwestię tę NSA uznał za istotną z punktu widzenia legalności dokonanej rozbudowy wieży radiokomunikacyjnej wyposażonej w anteny telefonii komórkowej, czyli urządzenia zaliczanego do kategorii inwestycji celu publicznego (art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 6 pkt 6a ustawy o gospodarcze nieruchomościami). Nadto NSA stwierdził naruszenie art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie odstąpienia od zbadania zgodności inwestycji celu publicznego z miejscowym planem.

Spółka [...] z o.o. w piśmie z dnia 15 grudnia 2014 r., wyraziła obszerne stanowisko wobec opisanego wyżej wyroku NSA. Zaznaczyła przede wszystkim, że WSA nie jest związany oceną NSA co do stanu faktycznego sprawy, albowiem nie jest to wykładnia przepisów prawa. Zdaniem Spółki, nietrafna jest opinia Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym aktualnie stanowiącym całość techniczno – użytkową. Na poparcie tego stanowiska uczestnik postępowania przytoczył szereg argumentów płynących z analizy orzecznictwa i literatury prawa.

Ponownie rozpoznając sprawę zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2011 r.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organów co do tego, że roboty budowlane polegające na podwieszaniu anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w S. nie stanowiły rozbudowy i nie wymagały pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia. Znaczenie decydujące w niniejszej sprawie Sąd I instancji przypisał wskazanemu powyżej wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 371/13, w pełni za zasadne uznając wnioski płynące z oceny okoliczności faktycznych sprawy w nim wyprowadzone. Za nietrafne Sąd I instancji uznał podniesione przez Spółkę [...] z o.o. zarzuty dotyczące uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny przedmiotowej wieży telekomunikacyjnej za obiekt budowlany. Rezultatem stwierdzonych robót, wykonywanych etapami, jest, w ocenie Sądu, powstanie budowli w postaci wieży telekomunikacyjnej rozbudowanej poprzez podwieszanie o dodatkowe anteny. Konstrukcja wieży oraz anteny stanowią obecnie całość techniczno – użytkową, co jest wynikiem łączących te elementy więzi funkcjonalnych w postaci przeznaczenia, wyposażenia oraz sposobu korzystania.

Zdaniem Sądu I instancji, organy obu instancji błędnie ustaliły i oceniły stan faktyczny sprawy, a tym samym przedwcześnie umorzyły postępowanie administracyjne. Dokonały również niewłaściwej subsumpcji przepisów prawa materialnego. Pomimo, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczył o przeprowadzeniu rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego w postaci wieży radiotelekomunikacyjnej o dodatkowe anteny i pomimo, że na tego rodzaju roboty wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, stwierdzono jednoznacznie, że stan faktyczny odpowiada obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa. Zastosowano wobec tych robót niewłaściwe regulacje prawa materialnego w postaci art. 50 i art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Konsekwencją błędnej kwalifikacji robót było też zaniechanie wyjaśnienia czy przeprowadzona rozbudowa wieży radiotelekomunikacyjnej wymagała postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko. Sąd stwierdził, że organy nie wyjaśniły, czy na poszczególnych etapach rozbudowy obiektu dokonano stosownych obliczeń w zakresie kumulacji promieniowania. Sąd wojewódzki podzielił także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do naruszenia przepisów obligujących do ustalenia sposobu regulacji rozbudowy tego obiektu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Powyższe uchybienia miały znaczenie dla przepisów ustawy Prawo budowlane, pozwalających na legalizację obiektów budowlanych.

Z powołanych względów Sąd I instancji stwierdził naruszenie przez organy obu instancji poprzez błędną kwalifikację robót budowlanych przepisów postępowania administracyjnego - art. 7, 77 i 80 K.p.a., a w rezultacie także przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Doszło do naruszenia prawa także poprzez niezastosowanie regulacji dotyczących oddziaływania przedsięwzięć na środowisko na skutek niewyjaśnienia zakresu i konieczności sumowania mocy poszczególnych anten na kolejnych etapach rozbudowy, a tym samym kwalifikacji robót względem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 179, poz. 1490). Stwierdzone przez WSA w Rzeszowie uchybienia przepisom prawa procesowego miały bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie, albowiem nie wykazano podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę podwieszania anten na istniejącej wieży telekomunikacyjnej Sąd I instancji zobowiązał organy nadzoru architektoniczno – budowlanego do uwzględnienia wyrażonej przez ten Sąd oceny prawnej, w tym w zakresie prawnej kwalifikacji okoliczności faktycznych. Przyjmując, iż w niniejszej sprawie doszło do rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego, Sąd nakazał organom zastosować właściwe wobec wykonanej rozbudowy przepisy ustawy – Prawo budowlane, a także przepisy dotyczące oddziaływania przedsięwzięć na środowisko oraz planowania i zagospodarowania przestrzennego. W podstawie prawnej wyroku przywołano art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a.

Skargi kasacyjne od wyroku z 17 grudnia 2014 r. wnieśli operatorzy telekomunikacyjni: [...] S.A. z siedzibą w W., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.

W skardze kasacyjnej [...] Sp. z o.o. skarżąca kasacyjnie Spółka wyrok z 17 grudnia 2014 r. zaskarżyła w całości podnosząc zarzuty:

I. nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a., art. 49 § 1 p.p.s.a. oraz art. 65 § 1 p.p.s.a. poprzez pozbawienie uczestników postępowania możności obrony swych praw w postępowaniu przed Sądem I instancji z uwagi na niedoręczenie im odpisów pisma złożonego przez [...] w dniu 16 grudnia 2014 r. oraz pisma – stanowiska Prezesa NSA z dnia 15 września 2014 r. dotyczącego interpretacji pojęcia miejsc dostępnych dla ludności występującego w przepisach dotyczących ochrony środowiska a złożonego przez [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. i pozbawienie możliwości ustosunkowania się do zawartych w tym piśmie twierdzeń, a także poprzez traktowanie jako uczestników na prawach strony podmiotów wykreślonych z Krajowego Rejestru Sądowego, tj. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zamiast [...] S.A. z siedzibą w W. oraz [...]Sp. z o.o. zamiast [...] S.A. z siedzibą w W.;

II. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):

1) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej, zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 i art. 152 p.p.s.a. w sytuacji, gdy objęte kontrolą sądową decyzje organów nadzoru budowlanego nie naruszały przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania;

2) art. 190 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Sąd I instancji związany był wykładnią przyjętą w wyroku NSA z dnia 29 lipca 2014 r., II OSK 371/13 także w kwestiach będących jej przedmiotem, ale wykraczających poza przesłanki pozytywnego lub negatywnego ustosunkowania się do podstaw kasacyjnych, poglądów prawnych wypowiedzianych na marginesie orzeczenia, a także ocen dotyczących stanu faktycznego sprawy;

3) art. 1 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, dalej: p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji organów administracji publicznej, w sytuacji gdy nie naruszały one przepisów prawa;

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne wskazanie, że ponownie rozpoznając sprawę organ powinien uwzględnić przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 179 poz. 1490) dokonując oceny, czy wykonane roboty budowlane zaliczają się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;

5) art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 pp.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie;

6) art. 106 § 3 p.p.s.a. lub art. 104 p.p.s.a. lub art. 45 p.p.s.a. poprzez brak kwalifikacji proceduralnej pisma zawierającego stanowisko Prezesa NSA z dnia 15 września 2014 r.;

III. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):

7) art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym stanowiącym całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (antenami telekomunikacyjnymi), podczas gdy faktycznie zrealizowano wolnostojącą wieżę antenową stanowiącą budowę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na której, jako na istniejącym obiekcie budowlanym, zainstalowano w ciągu kilku lat kilka odrębnych antenowych konstrukcji wsporczych wraz z umieszczonymi na nich instalacjami radiokomunikacyjnymi różnych operatorów;

8) przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko poprzez błędne wskazanie, że organ nadzoru budowlanego ponownie rozpoznając sprawę powinien je zastosować.

W oparciu o powołane podstawy kasacyjne, uzasadnione szczegółowo w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez [...] Sp. z o.o. w W. ww. Spółka wyrok z 17 grudnia 2014 r. zaskarżyła w całości zarzucając Sądowi I instancji naruszenie:

I. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz § 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi zamiast jej oddalenie w wyniku:

1) naruszenia art. 33 § 1 w zw. z art. 32 p.p.s.a. poprzez zawiadomienie o terminie rozprawy oraz doręczenie odpisu wyroku nieistniejącej już spółce [...] S.A., a w rezultacie niezapewnienie udziału w postępowaniu [...] sp. z o.o., co spowodowało nieważność postępowania przed Sądem I instancji stosownie do art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.;

2) naruszenie art. 67 § 3 p.p.s.a. poprzez niedoręczenie Spółce odpisu pisma procesowego uczestnika postępowania – [...] Sp. z o.o. z dnia 15 grudnia 2014 r. złożonego w toku postępowania, a przez to uniemożliwienie skarżącej odniesienie się do stanowiska uczestnika postępowania, co spowodowało nieważność postępowania przed Sądem I instancji stosownie do art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.;

3) błędnego zastosowania art. 190 p.p.s.a. w związku z uznaniem, że ustalenia przyjęte w wyroku NSA z dnia 29 lipca 2014 r., II OSK 371/14 odnośnie do:

a) wykonania przez skarżącą kasacyjnie rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego, a nie instalacji urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym oraz

b) funkcjonalnej łączności urządzeń zainstalowanych przez skarżącą z konstrukcją wieży – podczas gdy urządzenia zamontowane przez [...] sp. z o.o. stanowią odrębną od samej wieży jako nośnika, jak również urządzeń zamontowanych przez innych operatorów telekomunikacyjnych – uczestników postępowania, całość użytkową stanowiącą samodzielną, działającą wyłącznie w sieci telekomunikacyjnej [...] sp. z o.o. stację bazową;

c) konieczności zbadania zgodności prac wykonanych przez stronę z porządkiem planistycznym – co stanowiło konsekwencję błędnego ustalenia stanu faktycznego jako rozbudowy istniejącego obiektu budowlanego,

są wiążącą w sprawie Sąd I instancji wykładnią prawa, podczas gdy były to ustalenia dotyczące stanu faktycznego, do których nie stosuje się art. 190 p.p.s.a., zatem Sąd I instancji powinien w tym zakresie poczynić własne ustalenia faktyczne, które powinny prowadzić do oceny, że organy administracji publicznej dokonały właściwej oceny zgodności z prawem prac wykonanych przez stronę,

4) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że ponownie rozpoznając sprawę organy powinny:

a) wyjaśnić, czy zostały wykonane obliczenia w zakresie kumulacji promieniowania, pomimo braku takiego obowiązku w okolicznościach sprawy na gruncie mających zastosowanie przepisów z zakresu prawa ochrony środowiska;

b) kwalifikacji robót dokonać na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko – które nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, tj. do prac wykonanych w 2009 r., gdyż z dniem 8 grudnia 2004 r. utraciło moc obowiązującą,

5) naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z § 4, § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko poprzez brak precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania w zakresie zasadności i sposobu zsumowania mocy wszystkich anten objętych przedmiotowym przedsięwzięciem, w zakresie równoważnej mocy promieniowania - w szczególności niewyjaśnienie, jakie parametry mają podlegać zsumowaniu;

II. naruszenie prawa materialnego:

6) § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. nr 25 poz. 150 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i zakwalifikowanie przedmiotowego przedsięwzięcia do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w wyniku uznania konieczności uwzględnienia równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla większej liczny anten, podczas gdy z treści § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia wynika, że podstawą kwalifikacji jest równoważna moc wyznaczona dla pojedynczej anteny;

7) § 4 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że § 4 rozporządzenia znajduje zastosowanie oraz błędną wykładnię § 4 polegającą na uznaniu, że w sprawie możliwe jest zsumowanie paramentów tego samego rodzaju, charakteryzujących skalę przedsięwzięcia.

W oparciu o powołane podstawy kasacyjne, [...] sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna [...] S.A., w której strona zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, oparta została na zarzutach:

1) naruszenia prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 15, art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że: a) w sprawie mamy do czynienia z jednym obiektem budowlanym, który został rozbudowany, b) zachodzi wątpliwość co do kumulacji promieniowania, a także co do zgodności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zakresie konstrukcji uzasadnienia poprzez brak dokonania przez sąd wojewódzki samodzielnych ustaleń w sprawie.

Z powołanych względów [...] S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.

Najdalej idące zarzuty skarg kasacyjnych dotyczą nieważności postępowania, do której zdaniem skarżących spółek doszło w wyniku pozbawienia uczestników postępowania: [...] S.A. z siedzibą w W., [...] S.A. z siedzibą w W. oraz [...] Sp. z o.o., możności obrony swych praw w postępowaniu przed Sądem I instancji (przesłanka z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) w związku z dwiema okolicznościami: po pierwsze – w związku z niedoręczeniem ww. uczestnikom zawiadomienia o terminie rozprawy przed Sądem I instancji (jak wywodzi w skardze kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w Warszawie), po drugie - z uwagi na niedoręczenie ww. uczestnikom odpisów pisma złożonego przez Spółkę [...] w dniu 16 grudnia 2014 r. oraz pisma – stanowiska Prezesa NSA z dnia 15 września 2014 r. dotyczącego interpretacji pojęcia miejsc dostępnych dla ludności występującego w przepisach dotyczących ochrony środowiska, złożonego przez [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r.

Odnosząc się do tych zarzutów należało stwierdzić, że analiza akt sprawy wskazuje, iż w rozpoznawanej sprawie istotnie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 93 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe dokonane zawiadomienia o terminie rozprawy, co wynika z faktu adresowania sądowych zawiadomień w tym przedmiocie do podmiotów wykreślonych w dacie dokonywania zawiadomień z Krajowego Rejestru Sądowego: tj. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zamiast [...] S.A z siedzibą w W., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zamiast [...] S.A. z siedzibą w W. oraz [...] SA zamiast [...] Sp. z o.o. Niemniej, by uchybienie to mogło zostać zakwalifikowane jako przyczyna procesowa nieważności postępowania konieczne jest stwierdzenie, że owa nieprawidłowość procesowa skutkowała niemożnością obrony swych praw przez uczestników postępowania: [...] S.A z siedzibą w W., [...] S.A. oraz [...] Sp. z o.o.

Zależności tego rodzaju Naczelny Sąd Administracyjny w okolicznościach niniejszej sprawy jednakże nie stwierdził.

Jak się bowiem wskazuje w orzecznictwie, pozbawienie możliwości obrony swych praw przez stronę polega na tym, że strona na skutek uchybień procesowych organu bądź sądu administracyjnego lub strony przeciwnej nie może brać udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w danej instancji. W celu ustalenia, czy doszło do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw należy rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, następnie ustalić, czy uchybienie to miało wpływ na możliwość działania strony w tym postępowaniu, zaś w finalnie zbadać, czy pomimo wystąpienia powyższych okoliczności strona miała możliwość obrony swoich praw. W związku z powyższym przyjmuje się, że pozbawienie strony możności obrony jej praw będzie miało miejsce jedynie w razie łącznego spełnienia wszystkich wyżej wymienionych przesłanek (por. wyroki NSA: z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2397/10; z dnia 18 września 2015 r., II OSK 174/14).

W świetle powyższego zauważenia wymaga, że z akt sprawy wynika, iż pomimo zaistniałego uchybienia procesowego polegającego na błędnym oznaczeniu podmiotów, do których adresowane były zawiadomienia o terminie rozprawy, zawiadomienia te doręczone zostały podmiotom właściwym, tj. uczestnikom postępowania: [...] S.A., [...] S..A. oraz [...] Sp. z o.o., na co wskazują stosowne adnotacje (pieczęcie firmowe) na zwrotnych potwierdzeniach odbioru.

Zważywszy zatem, że owa korespondencja sądowa adresowana była do osób prawnych, które w dacie jej odbioru już nie istniały, zaś odbiór zawiadomień o rozprawie pokwitowali następcy prawni spółek [...] Sp. z o .o. z siedzibą w W. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz [...] SA, nieuprawione byłoby przyjęcie, że błędne oznaczenie tychże stron postępowania na zawiadomieniach o terminie rozprawy przed Sądem I instancji mogło wprowadzać odbiorców tych zawiadomień w błąd tego rodzaju, który mógłby pozostawiać ich w usprawiedliwionym przekonaniu, że pomyłkowo zawiadomiono ich o rozprawie mającej się odbyć w sprawie tych podmiotów nie dotyczącej.

Wniosek ten jest szczególnie uprawniony w przypadku [...] S.A., której pełnomocnik uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, która odbyła się w dniu 29 lipca 2014 r. W związku z tym należy przyjąć, że [...] S.A posiadała bezpośrednio pozyskaną w toku postępowania sądowego wiedzę o wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięciu uchylającym wyrok Sądu I instancji i przekazującym temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania, a w konsekwencji powinna w sposób uprawniony zakładać, że skoro sprawa wraca na etap postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym to wezwanie na ponowny termin rozprawy przed Sądem I instancji dotyczy jej sprawy.

W tych okolicznościach nie można uznać, że pomimo ujawnionej nieprawidłowości procesowej w zakresie sporządzenia zawiadomienia o terminie rozprawy, skarżący kasacyjnie uczestnicy postępowania: [...] S.A., [...] S..A. oraz [...] Sp. z o.o. pozbawieni zostali możliwości obrony swoich praw w postępowaniu przed Sądem I instancji, co stwierdzenie zaistnienia owego uchybienia procesowego Sądu I instancji nakazywałoby połączyć ze stwierdzeniem zaistnienia przesłanki nieważności postępowania, o której stanowi art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W oparciu o adnotacje na zwrotnych potwierdzeniach odbioru zawiadomień o rozprawie przyjąć należało, że wskazani powyżej uczestnicy postępowania zostali skutecznie zawiadomieni o terminie rozprawy wyznaczonej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie na dzień 17 grudnia 2014 r. i brak ich udziału w rozprawie należy łączyć z przyczynami innymi, niż niepowzięcie wiadomości o jej terminie.

Zasadności stwierdzenia konsekwencji prawnoprocesowych, o których stanowi art. 183 § 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie niezasadnie upatrują ponadto w facie niedoręczenia im odpisów pisma procesowego złożonego przez uczestnika postępowania: Spółkę [...] w dniu 16 grudnia 2014 r. oraz pisma w postaci stanowiska Prezesa NSA z dnia 15 września 2014 r.

Przyczyna nieważności postępowania nie zachodzi bowiem, gdy stronie nie doręczono pisma procesowego strony przeciwnej, a z uzasadnienia wyroku wynika, że wywody zawarte w tym piśmie nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. W kontekście tego stanowiska zauważenia wymaga po pierwsze, że pismo z 16 grudnia 2014 r. nie pochodziło od przeciwnika procesowego skarżących kasacyjnie w rozumieniu ścisłym, a więc uczestnika postępowania posiadającego sprzeczne ze Spółką [...] interesy w postępowaniu, co czyniłoby szczególnie zasadnym konieczność ustosunkowania się do podniesionej w nim argumentacji w kontekście zapewnienia skarżącym kasacyjnie możności obrony swych praw. Po wtóre, wbrew zarzutom skarg kasacyjnych, z żadnego fragmentu uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, ażeby argumentacja zawarta w piśmie Spółki [...] wpłynęła na kierunek orzeczenia przez Sąd I instancji. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że odniesienie się przez Sąd I instancji do faktu złożenia tego pisma polegało wyłącznie na odnotowaniu faktu jego przedłożenia do akt sprawy z zaznaczeniem, że zawiera ono obszerne stanowisko Spółki [...] wobec wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r. Zażywszy zaś, że stanowisko orzecznicze Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w orzeczeniu tego Sądu korzysta na zasadzie wynikającej z art. 190 p.p.s.a. z mocy orzeczenia wiążącego w tej sprawie, które bezskutecznymi czyni zarzuty skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach kasacyjnych sprzecznych z tą wykładnią, to nie sposób stwierdzić, w jaki sposób ustosunkowanie się przez pozostałych uczestników postępowania do wyrażonego w piśmie Spółki P4 stanowiska w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego przyczynić się mogło do umożliwienia im obrony swych praw.

Co zaś do złożonego przez przeciwnika procesowego skarżących – [...] Stowarzyszenia [...] w R. - pisma zawierającego stanowisko Prezesa NSA z dnia 15 września 2014 r. dotyczące interpretacji pojęcia miejsc dostępnych dla ludności występującego w przepisach dotyczących ochrony środowiska, to stwierdzić trzeba, że argumentacja w nim zawarte nie wpłynęła na kierunek rozstrzygnięcia Sądu I instancji, co również przesądza to tym, że aczkolwiek pisma tego uczestnikom postępowania nie doręczono na zasadach wynikających z art. 65 p.p.s.a., to uchybienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie zakończonej zaskarżonym wyrokiem ww. przepisowi postępowania nie wypełnia znamion przesłanki pozbawienia strony możności działania w postępowaniu przed tym Sądem.

Finalnie w odniesieniu do rozstrzyganej na wstępie kwestii istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania przed Sądem I instancji - stwierdzić także należy, że wywiedziony przez [...] Sp. z o.o. w W. w stosunku do czynności procesowych Sądu I instancji zarzut nieważności postępowania uzasadniony doręczeniem odpisu wyroku Sądu I instancji nieistniejącej już Spółce [...] S.A. nie czyni skargi kasacyjnej tego podmiotu w tym zakresie usprawiedliwionej w oparciu o podstawę kasacyjną wywiedzioną z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 w zw. z art. 32 p.p.s.a. Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2015 r., II OSK 174/14, w sprawie, w której [...] Sp. z o.o. zgłosiła tożsamy zarzut, że zgodnie z treścią art. 553 § 1 K.s.h. spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej. Przepis ten określa zatem zasadę kontynuacji praw i obowiązków spółki przekształconej, co uzasadnia stanowisko o braku potrzeby wydawania odrębnego rozstrzygnięcia procesowego w oparciu o art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a.

Należy jeszcze raz podkreślić, że kierowanie korespondencji sądowej na adres podmiotów nieistniejących - [...] S.A., [...] Sp. z o .o. z siedzibą w W. [...] Sp. z o.o., jak miało to miejsce w postępowaniu przed Sądem I instancji, przy jednoczesnym pominięciu uczestników postępowania: [...] Sp. z o.o., [...] S.A., [...] S..A., mogłoby stanowić skuteczną podstawę zarzutu pozbawienia strony możności obrony swych praw poprzez brak udziału w postępowaniu (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), gdyby z uwagi na błędne adresowanie korespondencji sądowej przesyłki zawierające wyrok Sądu I instancji z uzasadnieniem nie zostały odebrane przez uczestników postępowania – skarżące spółki. O braku wystąpienia skutku tego uchybienia w postaci niemożności zapewnienia stronom obrony ich praw świadczy to, że również w tym przypadku, analogicznie jak to miało miejsce przy doręczeniu zawiadomień o terminie rozprawy, doręczenie wyroku Sądu I instancji dokonane przesyłkami pocztowymi na których oznaczono nieprawidłowo adresata miało jednakże skutek w postaci odebrania przesyłek przez następców prawnych przekształconych spółek, a niewystąpienie skutku niemożności obrony praw łączyć trzeba ze skutecznym dokonaniem przez skarżące spółki czynności procesowych, których skuteczność zależy od właśnie od zaistnienia skutku doręczenia wyroku Sądu I instancji – tj. z wniesieniem skarg kasacyjnych.

Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w sprawie o sygn. II SA/Rz 1426/14 nie jest dotknięte wadą nieważności.

Jako niestanowiący uprawionej podstawy kasacyjnej uznać należało sformułowany w sposób alternatywny zarzut [...] Sp. z o.o. dotyczący naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. lub art. 104 p.p.s.a. lub 45 p.p.s.a. poprzez brak kwalifikacji proceduralnej pisma zawierającego stanowisko Prezesa NSA z dnia 15 września 2014 r., o którym była już mowa powyżej. Niezależnie od stwierdzenia, że przedstawione w tym piśmie stanowisko nie zaważyło w żaden sposób na kierunku rozstrzygnięcia Sądu I instancji, to trudno dostrzec jakiekolwiek powody, z jakich podnoszoną przez stronę wadliwość proceduralną należałoby uznać za uchybienie mające wpływ na wynik sprawy. Sama czynność procesowa zakwalifikowania pisma, o ile decyduje o sposobie formalnego postrzegania danego dokumentu w postępowaniu sądowym, to jednak nie ma bezpośredniego przełożenia na jego rzeczywistą, materialną wartość dowodową w danej sprawie. Uczynienie zarzutu nienadania dokumentowi złożonemu do akt sprawy kwalifikacji procesowej skutecznym zarzutem kasacyjnym wymaga wykazania, że dokument ten ze względu ma okoliczności, które przy jego pomocy mają być wykazane, powinien być włączony w sposób formalny w poczet materiału dowodowego, gdyż wiąże się to wówczas z potrzebą dokonania jego oceny przy wyrokowaniu, a wynik tej oceny wpływa na poprawność rozstrzygnięcia sprawy. Zależności tego rodzaju pomiędzy faktem złożenia ww. pisma a jego wpływem na wynik sprawy w skardze kasacyjnej nie wykazano.

W dalszym rzędzie nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 190 p.p.s.a.) łączony przez skarżące kasacyjnie spółki z niewłaściwym niezastosowaniem się przez Sąd I instancji do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2014 r. Jako ze kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zakres granic przedmiotowych powyższego związania przypomnieć trzeba, że związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem sądu. W pojęciu "oceny prawnej" w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. mieści się tylko to stanowisko sądu na temat interpretacji przepisów prawa i sposobu ich zastosowania w sprawie, które zostało zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone przez sąd w wydanym przez niego orzeczeniu. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający organowi administracji publicznej oraz sądowi ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. Oznacza to, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak również oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z rozważań przedstawionych przez sąd w uzasadnieniu orzeczenia (zob. wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r. sygn. II OSK 2562/10, ONSAiWSA 2013/1/8).

Rację należy przyznać Sądowi I instancji co do tego, że zakres wiążącej go w toku ponownego rozpoznania sprawy oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 lipca 2014 r. obejmował po pierwsze związanie tego Sądu przyjętą przez sąd kasacyjny oceną, iż przedmiotem postępowania jest jeden obiekt budowlany, rozbudowany w wyniku umieszczania kolejnych anten, zaś dokonanie rozbudowy wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdzenie powyższego czyni bezskutecznymi zarzuty skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. dotyczące naruszenia art. 3 pkt 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 30 ust. pkt 3 lit b Prawa budowlanego oraz tożsamy zarzut [...] Sp. z o.o. połączony z zarzutem przyjęcia nieprawidłowej tezy co do funkcjonalnej łączności urządzeń zainstalowanych przez skarżące spółki z konstrukcją wieży, jako stanowiącymi niedopuszczalną w świetle art. 190 p.p.s.a. polemikę ze stanowiskiem przyjętym w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń składu orzekającego w niniejszej sprawie przyjęcie w zaskarżonym wyroku, że w zakres związania Sądu I instancji ww. wyrokiem z 29 lipca 2014 r. wchodziły także wskazania co do dalszego postępowania obejmujące m.in. konieczność nakazania przez Sąd I instancji organom nadzoru budowlanego poczynienia ustaleń odnośnie do tego, jak kwestię przedmiotowej rozbudowy regulują postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazania te, wbrew zarzutom skarg kasacyjnych, obejmowały związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oceną dotyczącą stanu faktycznego sprawy, gdyż akta sprawy wskazują, że po wydaniu wyroku z dnia 29 lipca 2014 r. nie doszło do ujawnienia w sprawie żadnych zdarzeń faktycznych czy prawnych, które przyjęte w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia co do poszczególnych elementów stanu faktycznego uczyniłby nieaktualnymi. W świetle zgodnych poglądów wyrażanych w orzecznictwie i piśmiennictwie, obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej przyjętej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, obejmujących w szczególności przypadek istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (zob. wyrok NSA z dnia 2 października 2015 r., II OSK 47/14; H. Knysiak- Molczyk, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 699).

Tego rodzaju wyjątków, uzasadniających odstąpienie od zasady związania oceną prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie stwierdzono.

W świetle powyższego nie budzi też wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego konieczność uchylenia przez Sąd I instancji kontrolowanych przez ten Sąd decyzji organów nadzoru budowlanego w oparciu o wyrażone w wyroku NSA z 29 lipca 2014 r. zapatrywanie, iż postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. Zważywszy, że wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego co do dalszego postępowania obejmowały stwierdzenie przez ten Sąd konieczności ustalenia przez organy, czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko dokonane w aspekcie kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia, to kwestii tej Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę nie mógł ocenić w inny sposób. Skoro zaś ustalenie, że zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sposób wiążący zobowiązywały Sąd I instancji do nakazania organom przeprowadzenia stosownych obliczeń w zakresie kumulacji promieniowania celem dokonania odpowiedniej kwalifikacji prawnej inwestycji pod względem oddziaływania na środowisko, to za niezasadny uznać należało zarzut skargi kasacyjnej [...] S.A., iż Sąd I instancji powinien dokonać samodzielnych ustaleń w tym zakresie. Skarżący kasacyjnie pomija, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, gdyż ten zakres czynności przypisany jest organowi w procesie administracyjnego stosowania prawa.

Za chybiony uznać należało zarzut [...] Sp. z o.o. naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. nr 25 poz. 150 ze zm.) w związku z zakwalifikowaniem przedmiotowego przedsięwzięcia do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd I instancji wykładni powołanych przepisów w zaskarżonym wyroku nie dokonywał, w związku z czym nie mógł też przyjąć tego rodzaju oceny co do kwalifikacji przedsięwzięcia, o której mowa w skardze kasacyjnej strony. Stwierdzić ponadto trzeba, że skarżąca spółka niezasadnie podnosi, iż w sprawie nie uwzględniono, że zastosowanie, jako obowiązujący w okresie montażu anten, ma przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Przepis ten, stanowiący o braku wymogu legitymowania się pozwoleniem na budowę przy wykonywaniu robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiotelekomunikacyjnych na obiektach budowlanych, obowiązuje od 17 lipca 2010 r., zatem w świetle bezspornych ustaleń w sprawie, z których wynika, że do montażu anten sektorowych oraz anten radiolinii doszło w latach 2000-2009, stwierdzić należało, że nie może stanowić on wzorca w zakresie dokonywanej oceny legalności przeprowadzonych robót budowlanych.

Uprawnione zarzuty kasacyjne wywiedzione względem zaskarżonego wyroku dotyczą błędnego w nim wskazania, że kwalifikacji robót budowlanych w aspekcie ustalenia, czy mamy do czynienia z inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko na bazie oceny dotyczącej kumulacji oddziaływań lub sumowania się parametrów tego samego rodzaju przedsięwzięcia w toku ponownego rozpoznania sprawy organy zobowiązane będą dokonać w odniesieniu do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 179, poz. 1490). Nie budzi wątpliwości poprawność wniosków skarg kasacyjnych w zakresie, w jakim wskazuje się w nich, że właściwego wzorca normatywnego dla dokonania oceny wykonywanych w okresie od 2000 do 2009 r. robót budowlanych, nie zawierają przepisy wskazanego przez Sąd I instancji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r., lecz przepisy obowiązującego w czasie wykonywania tych robót rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573). Powyższa wadliwość zaskarżonego wyroku nie jest wystarczająca do uznania, że aktualizuje się obowiązek uchylenia orzeczenia Sądu I instancji. Zaskarżone orzeczenie, pomimo błędnego uzasadnienia w tym zakresie, odpowiada bowiem prawu (art. 184 p.p.s.a.), a związanie organów zaleceniem sądu wojewódzkiego dotyczącym zastosowania Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. – w oparciu o regułę wynikającą z art. 190 p.p.s.a. - zostaje wyłączone na skutek przyjętej w niniejszym postępowaniu oceny korygującej Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle której sprawa podlegać będzie rozpoznaniu w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.

Mając zatem na uwadze, że analiza zarzutów kasacyjnych nie potwierdziła, poza jednym omówionym powyżej wyjątkiem uznanym przez sąd kasacyjny za trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zasadności stawianych zaskarżonemu wyrokowi zarzutów wadliwego wykonania przez Sąd I instancji funkcji kontrolnej, zarzuty naruszenia przywołanych w podstawach kasacyjnych przepisów art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 i art. 152 p.p.s.a. uznać należało za niezasadne.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjne oddalił.