Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1572/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4, art. 25 ust. 1, art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – zwanej dalej K.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] o zwolnieniu z dniem [...] maja 2022 r. M. S. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą o Policji.

Do wydania powyższych rozkazów personalnych doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] marca 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] o zwolnienie M.S. – wówczas policjanta Zespołu [...] Komisariatu Policji w [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w wysokim stopniu uprawdopodobnił popełnienie czynu zabronionego przez M. S., tj. uderzenia przez policjanta w dniu [...] marca 2022 r. na posterunku Policji zatrzymanego podczas interwencji w miejscu zamieszkania. Wskazał ponadto, że bez względu na wynik prowadzonego postępowania karnego, negatywny wydźwięk społeczny tej sprawy podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji, dlatego też za zasadne uznał podjęcie wszelkich działań mających na celu niezwłoczne usunięcie osoby podejrzewanej o łamanie prawa z szeregów Policji.

Pismem z dnia [...] marca 2022 r. zawiadomiono M. S. o wszczęciu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Jednocześnie pouczono stronę o przysługujących uprawnieniach, w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Ponadto stronę pouczono m.in. o prawie wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, a także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz skierowania wniosków dowodowych w terminie w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Stronę pouczono też o uprawnieniach wynikających z art. 40 § 2 K.p.a. oraz obowiązku określonym w art. 41 K.p.a. Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, wezwano stronę do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia pisma, jak również pouczono o skutkach braku takiego wskazania.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. r. M. S. wskazał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów woj. [...] w [...], jako organizację związkową, która ma go reprezentować w postępowaniu.

Natomiast w dniu [...] kwietnia 2022 r. M. S. zapoznał się z aktami postępowania administracyjnego oraz poprosił o sporządzenie ich kopii.

W odpowiedzi na wezwanie do zajęcia stanowiska pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. wskazany związek zawodowy przedstawił informacje na temat przebiegu służby M. S., zaznaczając jednocześnie, że strona nie była karana, ani nie toczyły się w stosunku do niej postępowania dyscyplinarne. Ww. opinia nie zawierała stanowiska w przedmiocie zwolnienia ww. policjanta ze służby Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego M. S. o ustalenie personaliów lekarza Pogotowia Ratunkowego w [...] w nocy z [...] marca 2022 r. w celu przesłuchania go na okoliczność przeprowadzonego badania zatrzymanego. Organ wskazał, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy w postaci dokumentów bezpośrednio i jasno ukazuje stan faktyczny sprawy, dlatego też przeprowadzenie wskazanych dowodów jest bezcelowe. Ponadto, w aktach postepowania administracyjnego znajduje się protokół przeprowadzenia przez lekarza badania lekarskiego oraz oględzin ciała zatrzymanego.

Rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] zwolnił M. S. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2022 r. Decyzji tej, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu z dnia [...] maja 2022 r. od powyższego rozkazu personalnego M. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jego uchylenie, zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego i błędnym zastosowaniu określonej tym przepisem normy prawnej w okolicznościach faktycznych sprawy, wynikającym z przyjęcia, że w stosunku do M.S. zaistniała przesłanka umożliwiająca jego natychmiastowe zwolnienie z Policji w postaci interesu służby, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do przyjęcia spełnienia wskazanej przesłanki, ponieważ do takiego wniosku organ doszedł w oparciu o swobodną ocenę dowodów, podczas gdy w sprawie istnieje konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w sytuacji, gdy ten dotąd zgromadzony budzi poważne wątpliwości co do przebiegu zdarzenia, które stanowi przedmiot toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego, przede wszystkim w zakresie jego zachowania w stosunku do zatrzymanego;

2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że zasadnym było wydanie zaskarżonego rozkazu, w sytuacji, gdy na obecnym etapie postępowania nie uprawdopodobniono w wystarczającym stopniu winy skarżącego, choćby poprzez istotne braki w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. nieustalenie personaliów lekarza Pogotowia Ratunkowego, który pełnił dyżur w nocy z [...] na [...] marca 2022 r., a następnie przesłuchanie go na okoliczność przeprowadzonego przez niego badania zatrzymanego, celem poczynienia ustaleń w przedmiocie zgłaszanych oraz dostrzeżonych przez samego lekarza ewentualnych obrażeń ciała zatrzymanego;

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 78 § 1 w zw. z art. 75 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania strony o przeprowadzenie czynności celem ustalenia personaliów lekarza, który pełnił dyżur w Pogotowiu Ratunkowym w [...] w nocy z [...] na [...] marca 2022 r., a następnie przesłuchania go na okoliczność przeprowadzonego przez niego badania zatrzymanego, poprzez uznanie, że przeprowadzenie wskazanego dowodu nie ma znaczenia dla wyniku sprawy i jest bezcelowe, podczas gdy ustalenie wskazanej okoliczności pozostaje kluczowe dla oceny zachowania skarżącego oraz przebiegu samego zdarzenia, które stanowi podstawę zwolnienia M. S. ze służby w Policji,

b) art. 7 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony, a oparcie się jedynie na przesłance interesu społecznego, pomimo że decyzja organu pierwszej instancji polegała na uznaniu administracyjnym, podczas gdy ocena jej zasadności winna doprowadzić nie tylko do uwzględnienia interesu społecznego, ale i słusznego interesu skarżącego,

c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez niedokonanie dokładnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, pomimo nieuprawdopodobnienia wystąpienia przesłanki ważnego interesu służby, mając na uwadze etap, na jakim znajduje się prowadzone postępowanie karne,

d) art. 11 K.p.a, poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnieniu, dlaczego uznaje występujące w sprawie okoliczności za wystarczające, aby uznać, że funkcjonariusza należy zwolnić ze służby, bazując przy tym na skąpym materiale dowodowym zebranym w początkowych dniach wszczętego postępowania karnego,

e) art. 108 § 1 K.p.a., poprzez nadanie decyzji, od której służy odwołanie, rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny, podczas gdy ze względu na wyjątkowy charakter tej instytucji i konieczność ścisłej wykładni jej przesłanek należy uznać, że w przedmiotowej sprawie nie występuje realne zagrożenie wymienionych w tym przepisie dóbr chronionych.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podkreślił, że decyzja została wydana na bardzo wczesnym etapie wszczętego przeciwko M. S. postępowania karnego, co oznacza, że zarówno organ, jak też jak prokuratura, dysponował szczątkowym materiałem dowodowym, który nie pozwalał na tym etapie na ustalenie szczegółowego przebiegu zdarzenia stanowiącego przedmiot postępowania i ocenę jego wszystkich aspektów. Pełnomocnik zaznaczył nadto, że organ nie miał również możliwości zapoznania się z zeznaniami lekarza Pogotowia Ratunkowego, który badał zatrzymanego po rzekomym uderzeniu przez M. S. Zdaniem pełnomocnika, ww. okoliczności wyłączają możliwość oceny postępowania funkcjonariusza, a tym samym nie pozwalają na uznanie, że w stosunku do niego wystąpiła przesłanka ważnego interesu służby uzasadniająca jego zwolnienie z Policji. Zdaniem pełnomocnika, przedstawiona argumentacja powinna, na ówczesnym etapie toczącego się postępowania, doprowadzić do czasowego zawieszenia M. S. w obowiązkach do czasu pełnego wyjaśnienia sprawy, zatem wydana decyzja jawi się jako rażąco niewspółmierna w stosunku do aktualnego etapu toczącego się postępowania karnego.

Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2022 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który stanowił podstawę materialno-prawną zwolnienia M.S. ze służby w Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest to jedyne i wyłączne kryterium, do wykazania którego zobowiązany jest organ administracyjny prowadzący postępowanie na tej podstawie zwolnieniowej.

Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Zatem ustawodawca pozostawił dyskrecjonalnej władzy organu decyzję, co do zasadności zainicjowania postępowania w tej kategorii spraw. Decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu nie może jednak mieć charakteru arbitralnego, ale powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 K.p.a.).

Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane, ani też bliżej określone. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji. W sytuacji zastosowania podstawy wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji niezbędne jest dowiedzenie, że dalsze pełnienie służby przez policjanta, wobec zaistnienia rożnych okoliczności, koliduje z jej ważnym interesem. Nadrzędnym celem jest, zbadanie aspektu przedmiotowego, odnoszącego się do organizacji, w której służy dany policjant, a także ustalenie czy nie nastąpiła kolizja pomiędzy dobrem tego policjanta (które zorientowane jest na dalsze kontynuowanie stosunku służbowego) z interesem służby (który determinuje organ do jego zwolnienia, w przypadku wystąpienia okoliczności godzących w to dobro).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę.

Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Ustawodawca wyposażył organ w tzw. luz decyzyjny, umożliwiający mu konkretyzację norm zwartych w przepisach prawa, które stanowią klauzulę generalną. Jednakże subsumcja norm zawierających pojęcia niedookreślone musi być dokonana w oparciu o studium konkretnego przypadku.

Rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie M. S. w służbie narusza jej ważny interes.

Komendant Główny Policji zaznaczył, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Dodał, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji generuje pewne ograniczenia dla osoby będącej policjantem. Rezygnacja z praw przysługujących innym członkom społeczeństwa oparta jest na dobrowolności funkcjonariusza, związanej ze zgłoszeniem się do służby. Istotne jest to, że prawa i obowiązki wynikające z istniejącej więzi prawnej pomiędzy jednostką, a podmiotem zatrudniającym (policjantem i właściwym przełożonym) rozciągają się zarówno na czas, w jakim osoba, której przysługuje przymiot funkcjonariusza Policji, wykonuje czynności służbowe (czas pełnienia służby), jak i czas, gdy czynności tych nie wykonuje (czas, który jest jego czasem prywatnym). Policjantem nie może być osoba, która nie zdaje sobie sprawy z tego, jakie posiada w związku z pełnioną funkcją uprawnienia i obowiązki, oraz jakie zachowania są niedopuszczalne. Funkcjonariusz musi mieć świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale również, że każdy policjant zobowiązany jest do podejmowania działań służących budowaniu zaufania do Policji, a także dbałości o społeczny wizerunek Policji, jako formacji. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów.

Jednocześnie Komendant Główny Policji podkreślił, że przedmiotem tego postępowania nie jest weryfikowanie złożonego przez zatrzymanego w dniu [...] marca 2022 r. zawiadomienia o popełnieniu na jego osobie przestępstwa, ale istotne są przede wszystkim okoliczności towarzyszące całemu zdarzeniu z udziałem policjanta, które w konsekwencji spowodowało powstanie istotnych wątpliwości co do posiadania przez tego funkcjonariusza przymiotu nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie badał zatem, czy zachowanie policjanta wypełniło znamiona czynu zabronionego jako przestępstwa, ale czy okoliczności stanowiące pewien ciąg zdarzeń (zależnych oraz niezależnych od woli skarżącego) spowodowały konieczność wykluczenia tego policjanta z szeregów formacji policyjnej, z uwagi na "ważny interes służby". Zatem punktem odniesienia (punktem centralnym) tego postępowania nie jest wyłącznie sam policjant, ale przede wszystkim dobro formacji konkretyzujące się w pojęciu ważnego interesu służby.

Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma natomiast to, że M. S. jednoznacznie został wskazany przez zatrzymanego jako sprawca jego pobicia. Nadto, relacja pokrzywdzonego w kontekście pozostałych okoliczności, w tym w szczególności zgodności zabezpieczonego w sprawie karnej materiału dowodowego, każę przyjąć, że opis przebiegu zdarzenia jest spójny i mało prawdopodobnym jest, że osoba zatrzymana, będąca w określonym stanie psychofizycznym, byłaby zdolna nie tylko do precyzyjnego opracowania planu działania, ale także do metodycznej jego realizacji.

Komendant Główny Policji zaznaczył, że powyższe okoliczności stały się podstawą do wszczęcia przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] śledztwa o sygn. akt [...] w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy Policji Komisariatu Policji w [...] i Komendy Powiatowej Policji w [...], poprzez znęcanie się fizyczne i psychiczne nad zatrzymanym w nocy na [...] marca 2022 r. w [...] i [...] woj. [...], czym działano na szkodę jego interesu prywatnego tj. o czyn z art. 231 § 1 w zb. z art. 247 § 1 w zw. z art. 11 § 2 K.k.

Istotne w przedmiotowej sprawie jest to, że M. S. niewątpliwe jest osobą, która znajduje się obecnie w kręgu podejrzeń o popełnienie czynu karalnego, ściśle związanego z wykonywanymi czynnościami służbowymi, który to czyn nie tylko kwalifikowany jest jako przestępstwo, ale również jako zachowanie nieetyczne i nielicujące z godnością pełnionej funkcji, a także nieakceptowalne społecznie.

Nie przesądzając zatem o tym, czy w istocie M. S. dopuścił się czynu objętego postępowaniem karnym, nie może budzić wątpliwości, że policjant, podjętym przez siebie działaniem, spowodował zaistnienie tego rodzaju okoliczności, które doprowadziły do tego, że znalazł się on w kręgu podejrzeń o zachowanie karalne. W tej konkretnej sprawie, w opisanych okolicznościach, skutkuje to utratą przez policjanta przymiotu koniecznego do pozostania w szeregach Policji, tj. "nieposzlakowanej opinii" (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).

Organ odwoławczy zauważył też, że "poszlaka" w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę.

Komendant Główny Policji zaznaczył nadto, że za pozostawieniem M.S. w służbie nie przemawia jego krótki staż w Policji. Został bowiem przyjęty do służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2021 r., a zatem pełnił służbę przygotowawczą. Służba przygotowawcza oznacza zaś, że organy Policji są zobowiązane do szczególnego weryfikowania przydatności funkcjonariusza do służby tak, aby do służby nie trafiały osoby nieodpowiednie, których późniejsza służba mogłaby dezawuować Policję jako instytucję wykonującą zadania w imieniu Państwa. Dlatego też w stosunku do funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej stosowane są szczególnie surowe oceny ich postępowania. Mogą się bowiem zdarzyć przypadki, w których pozytywna ocena wstępna nie zostanie poparta już w toku służby przygotowawczej i z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w omawianej sprawie.

Organ odwoławczy zauważył też, że policjant we wszystkich swoich działaniach ma obowiązek poszanowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka, w szczególności wyrażający się w respektowaniu prawa każdego człowieka do życia oraz zakazie inicjowania lub tolerowania tortur bądź nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania W przedmiotowej sprawie znalezienie się zatem policjanta o tak krótkim stażu służby w kręgu podejrzeń o dopuszczenie się zachowania, które nie tylko może wyczerpywać znamiona przestępstwa, ale które przede wszystkim świadczy bezsprzecznie o niegodnym funkcjonariusza Policji zachowaniu, przejawiającym się łamaniem elementarnych zasad moralno-etycznych w trakcie i w związku z wykonywaniem czynności służbowych, stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że M. S. nie może pełnić dalszej służby, bez uszczerbku dla jej ważnego interesu. Zatem pozostawanie ww. policjanta w służbie jest całkowicie sprzeczne z interesem formacji stojącej na straży przestrzegania prawa, a nadto niewątpliwie miałoby niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyjałoby budowaniu autorytetu tej formacji i jej funkcjonariuszy.

Komendant Główny Policji nie zgodził się wobec tego z zarzutami pełnomocnika strony, który kwestionował poczynione w sprawie ustalenia, wskazując na wątpliwości, które nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione, z uwagi na jego zdaniem "szczątkowy materiał dowodowy". Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe wynika z niezrozumienia celu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, jaki należy osiągnąć, by można było stwierdzić, że ustalono prawdę materialną. Ustalenie prawdy materialnej w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zmierza do potwierdzenia przesłanki wymienionej w tym przepisie, czego skutkiem jest zwolnienie policjanta ze służby w Policji. Konsekwencją natomiast ustalenia stanu faktycznego zaistniałego w tej sprawie jest utrata przez M. S. nieposzlakowanej opinii.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że okoliczności, których dowodzenia domaga się pełnomocnik i które zostały wyszczególnione w odwołaniu pozostają bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia M. S. ze służby w Policji. Zaznaczył, że postępowanie karne jest odrębnym i niekonkurencyjnym postępowaniem w stosunku do postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Zainicjowanie tych postępowań zależne jest od różnych czynników, bo różne okoliczności warunkują ich byt. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zależne jest natomiast od uznania przełożonego, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o Policji.

Organ odwoławczy podkreślił, że policjantem nie może być osoba pozostająca w kręgu podejrzeń o zachowanie niezgodne z prawem, nieetyczne, niemoralne, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i niegodne funkcjonariusza Policji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 78 § 1 w zw. z art. 75 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania strony o przeprowadzenie czynności celem ustalenia personaliów lekarza, który pełnił dyżur w Pogotowiu Ratunkowym w nocy z [...] na [...] marca 2022 r., a następnie przesłuchania go na okoliczność przeprowadzonego przez niego badania zatrzymanego Komendant Główny Policji wskazał, że brak było, a także brak jest obecnie podstaw, aby w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, dokonywać szczegółowych ustaleń przebiegu zdarzenia podanego przez zawiadamiającego, w tym oceny stanu jego zdrowia i kwestionować dokonane w następstwie złożonej skargi, a następnie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, ustalenia prokuratora zwłaszcza, że wskazywany lekarz nie dokonywał oględzin ciała osoby zatrzymanej, ale badał jedynie, czy istniały przeciwskazania do jej osadzenia w PdOZ. Zatem nawet gdyby nie ujawnił on śladów na twarzy zatrzymanego, to w żaden sposób taka okoliczność nie mogłaby stanowić argumentu, który zakwestionowałby wynikający z relacji zatrzymanego przebieg zdarzenia.

Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że w pokoju, w którym policjant miał dokonać napaści na zatrzymanego, w toku oględzin, zabezpieczono m.in. tkanki kostne przypominające fragmenty zębów człowieka, znajdujące się w miejscu, które wskazał zatrzymany.

W ocenie Komendanta Głównego Policji przedstawione okoliczności sprawiają, że M. S. niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowych warunków wskazanych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnych do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają pozostawienie M. S. w służbie.

Organ odwoławczy zauważył również, że treść wydanej decyzji nie narusza art. 7 K.p.a. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby, pozostaje aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Tych kryteriów M. S. nie wypełnia.

Organ odwoławczy za słuszne uznał też nadanie rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wyjaśnił przy tym, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do wskazanego pojęcia podkreślił, że może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 K.p.a. Komendant Główny Policji stwierdził zatem, że Komendant Wojewódzki Policji, nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Organ odwoławczy dodał również, że brak było podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ w sprawie nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 K.p.a. Nie może tu być mowy ani o wadliwości decyzji nieostatecznej, ani o wywołaniu przez jej wykonanie nieodwracalnych skutków prawnych, czy też zmianie okoliczności uzasadniających nadanie rygoru. Komendant Główny Policji podkreślił przy tym, że skutki prawne, jakie wywołało wykonanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, mogą zostać odwrócone poprzez przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności tej decyzji z powodu jej wadliwości, co wynika z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji

W skardze na powyższy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.S., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego i błędnym zastosowaniu określonej tym przepisem normy prawnej w okolicznościach faktycznych sprawy, wynikającym z przyjęcia, że w stosunku do M. S. zaistniała przesłanka, umożliwiająca jego natychmiastowe zwolnienie z Policji w postaci ważnego interesu służby, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do przyjęcia spełnienia wskazanej przesłanki, ponieważ do takiego wniosku organ doszedł w oparciu o swobodną ocenę dowodów, podczas gdy w sprawie istniała konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, w sytuacji gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy budzi poważne wątpliwości co do przebiegu zdarzenia, które stanowi przedmiot toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego, przede wszystkim w zakresie jego zachowania w stosunku do zatrzymanego oraz nie jest wystarczający do uznania, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy o Policji;

2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że zasadnym było wydanie zaskarżonego rozkazu, w sytuacji gdy na obecnym etapie postępowania nie uprawdopodobniono w wystarczającym stopniu winy skarżącego, choćby poprzez istotne braki w zgromadzonym dotychczas materiale dowodowym, tj. nieustalenia personaliów lekarza, który pełnił dyżur w Pogotowiu Ratunkowym w nocy z [...] marca 2022 r., a następnie przesłuchania go na okoliczność przeprowadzonego przez niego badania zatrzymanego celem poczynienia ustaleń w przedmiocie zgłaszanych oraz dostrzeżonych przez samego lekarza ewentualnych obrażeń ciała zatrzymanego;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony, a oparcie się jedynie na przesłance interesu społecznego, pomimo, że decyzja organu drugiej instancji polegała na uznaniu administracyjnym, podczas gdy ocena jej zasadności winna doprowadzić nie tylko do uwzględnienia interesu społecznego, ale i słusznego interesu skarżącego,

2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżącego jako obywatela oraz prowadzenie postępowania w sposób niewyczerpujący zebrania i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego,

3) art. 78 § 1 w zw. z art 75 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania strony o przeprowadzenie czynności celem ustalenia personaliów lekarza, który pełnił dyżur w Pogotowiu Ratunkowym w nocy z [...] marca 2022 r., a następnie przesłuchania go na okoliczność przeprowadzonego przez niego badania zatrzymanego, poprzez uznanie, że przeprowadzenie wskazanego dowodu nie ma znaczenia dla wyniku sprawy i jest bezcelowe, podczas gdy ustalenie wskazanej okoliczności pozostaje kluczowe dla oceny zachowania skarżącego oraz przebiegu samego zdarzenia, które stanowi podstawę zwolnienia M. S. ze służby w Policji,

4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez niedokonanie dokładnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, pomimo nieuprawdopodobnienia wystąpienia przesłanki ważnego interesu służby, mając na uwadze etap na jakim znajduje się prowadzone przeciwko M. S. postępowanie karne,

5) art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnieniu, dlaczego uznaje występujące w sprawie okoliczności za wystarczające, aby uznać, że funkcjonariusza należy zwolnić ze służby, bazując przy tym na skąpym materiale dowodowym zebranym w początkowych dniach wszczętego przeciwko skarżącemu postępowania karnego, co w konsekwencji miało najdalej idący skutek w postaci zwolnienia skarżącego z Policji,

6) naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji wydanej w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2022 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego, ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia dla skarżącego skutków oraz uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego powtórzył zarzuty przedstawione wcześniej w odwołaniu, że zaskarżona decyzja została wydana na bardzo wczesnym etapie wszczętego przeciwko skarżącemu postępowania karnego, wskazując, że organ, podobnie jak prokuratura, dysponował szczątkowym materiałem dowodowym, który nie pozwalał na tym etapie na ustalenie szczegółowego przebiegu zdarzenia stanowiącego przedmiot postępowania i ocenę jego wszystkich aspektów. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organ nie zapoznał się z zeznaniami lekarza Pogotowia Ratunkowego, który badał zatrzymanego po rzekomym uderzeniu zatrzymanego przez policjanta. Dalej wywodził, że wydając decyzję o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza Policji i nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności, organ powinien wziąć pod uwagę nie tylko interes społeczny, a więc w niniejszej sprawie interes Policji, ale również słuszny interes obywatela.

Pełnomocnik skarżącego podniósł również, że zeznania zatrzymanego są niespójne i budzą duże wątpliwości. Zarzucił nadto, że przeprowadzone przez organ postępowanie nie realizowało zasad wyrażonych w art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., nadto organ nie wykazał, by w stosunku do skarżącego zaistniały przesłanki uprawniające do zastosowania art. 41 ust 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. oraz o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego i uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, pełnomocnik organu podkreślił, że postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. o przedstawieniu skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa potwierdziło zasadność usunięcia skarżącego z grona policjantów.

Odnosząc się do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych pełnomocnik organu wskazał, że takie błędy w postępowaniu administracyjnym zwalcza się poprzez postawienie zarzutu naruszenia konkretnego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśnił też, że konstrukcja zarzutu "błędu w ustaleniach faktycznych", który to zarzut sformułował skarżący, została zaczerpnięta z procedury karnej (art. 483 pkt 3 k.p.k.), której w sprawie nie stosowano. Zaznaczył też, że w świetle aktualnej sytuacji (postawienia skarżącemu zarzutu w postępowaniu karnym) ustalanie danych personalnych lekarza Pogotowania Ratunkowego należało uznać za pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia, chociażby z uwagi na ekonomikę postępowania.

Pełnomocnik organu wyjaśnił również, że słuszny interes strony sprowadza się jedynie do utrzymania źródła zarobkowania, co nie może stanowić argumentu przeważającego przy stosowaniu art. 7 K.p.a. Wskazał nadto, że wewnętrzne przekonanie strony o "nieprzekonaniu" jej o słuszności wydanej przez organ decyzji nie może decydować o jej wadliwości z uwagi na rzekome naruszenie art. 11 K.p.a.

Postanowieniem z dnia 24 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy w przedstawionych przez organy Policji realiach faktycznych istniał "ważny interes służby", uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. W rozpoznawanej sprawie należało zatem rozważyć, czy organy Policji w sposób dostateczny i bez naruszenia określonych w skardze przepisów postępowania wykazały, że skorzystanie przez nie z możliwości zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby".

W myśl powołanego przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest więc to uprawnienie przyznane organowi w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem strony.

Rozkaz personalny wydany na podstawie ww. przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 K.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji - wypełniając treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych - realizują określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. CBOSA).

Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Jest to pojęcie nieostre, niedookreślone, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów określających cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, a ponadto w rachubę może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności, czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby.

Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 - 4 tej ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych funkcji wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby nie tylko o wymaganych kwalifikacjach merytorycznych, ale również i etycznych, cieszące się nieposzlakowaną opinią, bezwzględnie przestrzegające obowiązującego prawa. Nierespektowanie obowiązującego porządku prawnego jest zachowaniem niegodnym każdego policjanta, ewidentnie sprzecznym z rotą złożonego ślubowania, a ponadto zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym, podważającym dobre imię i autorytet macierzystej formacji. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi mieć świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z przywilejami ale i z pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednakże dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1084/16, wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 111/15; publ. CBOSA).

W orzecznictwie prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który to przepis stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły tylko osoby o nieposzlakowanej opinii, a więc takie, którym nie można zarzucić, czy przypisać takiego zachowania, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla ważnych interesów formacji (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99, publ. LEX nr 47389). Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego policjanta. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy o Policji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13, publ. CBOSA).

Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Wskazane, negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii, należy oceniać jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta określane mianem "słusznego interesu strony".

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego M. S. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. wszczął śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy Policji Komisariatu Policji w [...] i Komendy Powiatowej Policji w [...], poprzez znęcanie się fizyczne i psychiczne nad zatrzymanym w nocy na [...] marca 2022 r. w [...] i [...] woj. [...], czym działano na szkodę jego interesu prywatnego tj. o czyn z art. 231 § 1 w zb. z art. 247 § 1 w zw. z art. 11 § 2 K.k.

M. S. jednoznacznie został wskazany przez zatrzymanego jako sprawca jego pobicia. Relacja zatrzymanego co do przebiegu zdarzenia w nocy na [...] marca 2022 r. została uwiarygodniona zabezpieczonym w sprawie karnej materiałem dowodowym. Przeprowadzone w dniu [...] marca 2022 r. z udziałem lekarza oględziny zatrzymanego wykazały "obrzęk lewej połowy twarzy, w jamie ustnej ubytek zęba VI górna i dolna po stronie lewej. Ponadto górna VII posiada uszczerbek". W pokoju, w którym skarżący miał dokonać napaści na zatrzymanego, w toku oględzin, zabezpieczono natomiast m.in. tkanki kostne przypominające fragmenty zębów człowieka, znajdujące się w miejscu, które wskazał zatrzymany.

Istotne w przedmiotowej sprawie jest zatem to, że M. S. znalazł się w kręgu podejrzeń o popełnienie czynu karalnego, ściśle związanego z wykonywanymi czynnościami służbowymi, który to czyn nie tylko kwalifikowany jest jako przestępstwo, ale również jako zachowanie nieetyczne i nielicujące z godnością pełnionej funkcji, a także nieakceptowalne społecznie.

W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że powyższe okoliczności skutkowały tym, że M. S., jako policjant, przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii", a w konsekwencji utracił atrybut konieczny do pozostawania w służbie. Policjant, aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe, musi pozostawać poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. W związku z tym już samo podejrzenie popełnienia przestępstw polegających na znęcaniu się psychicznym i fizycznym nad zatrzymanym, mogło uzasadniać stanowisko organów Policji o utracie przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii. Jak słusznie zauważył Komendant Główny Policji "poszlaka" w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego. Utratą przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie skutkuje tylko i wyłącznie karalność danej osoby. Może ją także spowodować – w konkretnych okolicznościach – znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Nieposzlakowana opinia to także ogólna ocena danej osoby w sferze etycznej.

Uzasadniony jest zatem pogląd, że nie do pogodzenia z "ważnym interesem służby" jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, co znajduje pełne uzasadnienie w przepisach ustawy o Policji. Policjant powinien mieć zawsze wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien też unikać wszelkich sytuacji zarówno w służbie jak i w życiu prywatnym, które godziłyby w dobre imię Policji. Przeciwdziałanie odmiennym zachowaniom ma stanowić fundament budowania zaufania do Policji w opinii publicznej, zwłaszcza że wiele przyznanych tej formacji prerogatyw łączy się z ingerowaniem w sferę wolności i praw obywatelskich.

Wyjaśnić jednocześnie należy, iż wbrew zarzutom pełnomocnika skarżącego, w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie jest konieczne wykazanie winy w rozumieniu prawa karnego. Innymi regułami kieruje się bowiem postępowanie karne, a innymi postępowanie toczące się na podstawie ww. przepisu dotyczące zwolnienia ze służby w Policji.

W postępowaniu karnym rezultatem, do jakiego ma ono doprowadzić, jest udowodnienie podejrzanemu winy w popełnieniu czynu zabronionego. Natomiast odmienne kryteria są brane pod uwagę przy ocenie tego, czy dana osoba spełnia przesłanki pełnienia służby w Policji. W takim przypadku znaczenie mają nie tylko dowody świadczące o winie policjanta, lecz nawet okoliczności sytuacji, w jakiej się on znalazł. Jeśli z tych okoliczności wynikają wątpliwości co do tego, czy policjant nie naruszył prawa, to w odbiorze społecznym, postrzeganym przez pryzmat dobra służby, osoba taka nie daje już gwarancji, że w sposób poprawny będzie egzekwować prawo od innych osób.

W przedmiotowej sprawie jest to tym bardziej istotne, że skarżący był funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej. Służba przygotowawcza oznacza zaś, że organy Policji są zobowiązane do szczególnego weryfikowania przydatności funkcjonariusza do służby tak, aby do służby nie trafiały osoby nieodpowiednie, których późniejsza służba mogłaby dezawuować Policję jako instytucję wykonującą zadania w imieniu Państwa.

W świetle powyższego organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że zdarzenie w nocy na [...] marca 2022 r. z udziałem skarżącego, w wyniku którego zatrzymany złożył zawiadomienie o popełnieniu na jego osobie przestępstwa, a także okoliczności towarzyszące temu zdarzeniu spowodowały, iż utracił on zaufanie przełożonych oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się z pracą w organach ścigania.

Ze służbą w formacji mundurowej wiąże się bowiem zarówno określony status, ale również zwiększone obowiązki oraz pewne ograniczenia wolności osobistej, co odróżnia funkcjonariuszy od pracowników cywilnych.

Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaznaczyć przy tym należy, że wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych, służących załatwieniu sprawy. Organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Jednocześnie, zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organy administracji powinny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 K.p.a. określa reguły oceny zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły ww. przepisom.

Organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy zgodnie z zasadą praworządności (art. 6 K.p.a.), niezależnie od organu pierwszej instancji, odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu - stosownie do wymogów wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.).

W sprawie nie doszło też do naruszenia reguł postępowania dowodowego poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego na etapie postępowania administracyjnego. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Powyższa przesłanka nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Organy Policji nie miały obowiązku ustalania personaliów oraz przeprowadzania dowodu z przesłuchania lekarza Pogotowia Ratunkowego, który pełnił dyżur w nocy z [...] na [...] marca 2022 r., na okoliczność przeprowadzonego przez niego badania zatrzymanego, celem poczynienia ustaleń w przedmiocie zgłaszanych oraz dostrzeżonych przez samego lekarza ewentualnych obrażeń ciała zatrzymanego, bowiem jak słusznie zauważył organ, przedmiotem tego postępowania nie było ustalenie winy lub niewinności policjanta w rozumieniu prawa karnego. Zwolnienie ze służby nastąpiło z powodu utraty przez skarżącego przymiotów niezbędnych do wykonywania obowiązków funkcjonariusza Policji oraz ze względu na potrzebę dbałości o społeczny wizerunek formacji.

Nie doszło także do naruszenia art. 108 § 1 K.p.a. poprzez nadanie rozkazowi personalnemu organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdyż jak wskazał organ odwoławczy, nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności uwzględnia ważny interes służby przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Te właśnie przesłanki uczyniły zasadnym niezwłoczne rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego, w sytuacji gdy stanął pod zarzutem zachowań o charakterze uniemożliwiającym kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.

Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym zaskarżony rozkaz personalny, utrzymujący w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2022 r. należy uznać za zgodny z prawem, zaś zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził bowiem dowolności w podjętym rozstrzygnięciu. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji (art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a.). Organ kierował się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonał oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Należy jednocześnie zaznaczyć, że już po wydaniu zaskarżonego rozkazu personalnego prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] w postanowieniu z dnia [...] lipca 2022 r. przedstawił M. S. zarzut, że w nocy na [...] marca 2022 r. w [...] powiat [...] woj. [...] będąc funkcjonariuszem policji z Komisariatu Policji w [...], przekroczył swe uprawnienia poprzez uderzenie ręką w twarz zatrzymanego, w wyniku czego doszło do ukruszenia zęba po stronie lewej dolnej żuchwy - 37 oraz zębów po stronie lewej górnej szczęki - 27 i 28, co naruszyło czynności narządu jego ciała na czas poniżej 7 dni, czym działał na szkodę interesu prywatnego zatrzymanego tj. o czyn z art. 231 § 1 w zb. z art. 157 § 2 w zw. z art. 11 § 2 K.k.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.